gregorius-nyssenus.encomium-in-sanctum-stephanum-protomartyrem-i pg046_0372.1
Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου τούτου , οὐκ ἀπηλθὼν ἡ πηγὴ τῆς ἀγαθότητος ἐξ ἀγαθοῦ Πατρὸς προελθὼν , τοῖς αὐτῷ δουλεύουσι μεταδῦναι τῆς ἑαυτοῦ προαγυρίας · ἀλλὰ φησι πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητάς · Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου · καὶ , Λαμψάτω τὸ ἔργα ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων . Ὁ δὲ μείζων παραγενέσθαι ἔχομεν εἰς ὑπόμνησιν τῶν εἰρημένων , τοῦτο , χῆρι θεοῦ , πάλιν ἐκδησόμεθα · Ἰωάννης Βαπτιστής , λύχνος ὀνομασθείς , καὶ ἐν τοῖς Ψαλμοῖς προαναπεφωτισμένος , καὶ ὑπὸ Κυρίου μαρτυρημένος . Ὁ μὲν γὰρ Προφήτης , ἐκ προσώπου τοῦ Πατρὸς , φησι περὶ αὐτοῦ διὰ τῆς ὀνομασίας · Ἱστομασα λίγχνον τῷ Χριστῷ μου , τοῦτέστιν , Ὑπηρέτην καὶ πρόδρομον ἡτοίμασα τοῦ φωτός · ὁ δὲ Κύριος τὴν Πατρικὴν βεβιάων φωνήν , Ἐκεῖνος ἦν , φησίν , ὁ λύχνος ὁ καίόμενος . Ἀλλ’ ὅμως ὁ λύχνος οὖν , τοσούτου ἀπέχει τοῦ ἀμαυρωθῆναι τῇ τοῦ Κυρίου παρουσίᾳ , ὅς ἡν ἥλιος δικαιοσύνης , ὥστε καὶ μᾶλλον διέλαμψε , χήρως ὁμοῦ καὶ θεολόγος αὐτοῦ τοῦ Σωτήρος ὁ Βαπτιστὴς γενόμενος . Ἰωάννης μὲν οὖν διὰ τὸ ἕνα μόνον φωτίσεν οἶκον τοῦ Ἰσραὴλ , λύχνος ( 13 ) ὀνομάσθη . Οἱ δὲ τοῦ Σωτῆρος ἀπόστολοι , οὐ λύχνοι , οὐδὲ ἀστέρες , ἀλλὰ φωστήρες ἀνηγορεύθησαν , οὐκ ἐν ἑνὶ χλῖματι , οὐδὲ μιᾷ γυνὴ λαμπτόντες , ἀλλ’ ἅπασαν τὴν ὑπὸ οὐρανὸν καταφωτίσαντες . Ἐξερχοὶ δὲ τούτων καὶ χορυφαῖοι ὁ Πέτρος , καὶ ὁ Ἰάκωβος , καὶ ὁ Ἰωάννης , οἱ σήμερον ταῖς ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρίαις σεμυνούμενοι , συμφώνως μὲν πρὸς τὸ τέλος τοῦ βίου δραμόντες , διαφόρως δὲ τοῦ μαρτυρίου τρόποις ἐναβλήσαντες . Ὁ μὲν γὰρ πρωτοστάτης καὶ κορυφαῖος τῆς ἀποστολικῆς χορείας ἀναδειχθείς , οἰκείαν τῷ ἀξιώματι τὴν δόξαν ἀπηνέγκατο , τῇ τοῦ Σωτῆρος ὁμοιότητι τετιμημένος · ὁ σταυρὸς ( 14 ) γὰρ προσηλωθείς , τὴν Δεσποτικὴν εἰκόνα τοῦ βασιλέως ἐξετύπωσεν ( εἰκόνα δὲ λέγω βασιλικὴν τὸν σταυρόν ) · οὐκ αἰσχυνόμενος ἐπὶ τῷ πάθει , ἀλλὰ σεμνυνόμενος ἐπὶ τῷ μεγάλῳ τροπαίῳ . Μὴτε γὰρ αὐτός , μήτε ἡμῖν , μήτε τοῖς μεθ’ ἡμᾶς , μήτε τινὶ ἑτέρῳ , τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , καθὼς καὶ ὁ Παῦλος φησιν ( 15 ) ... οὕτω γὰρ καὶ Πέτρος φαίνεται διὰ τιμῆς ἔχον τὴν σεβάσμιον ( 16 ) ... Ἡξίου γὰρ κατὰ κεφαλῆς κρεμασθῆναι ὑπὸ τῶν σταυρούμενον διὰ πολλὴν εὐλάβειαν , ἵνα μὴ ἴσος εἶναι τῷ Σωτῆρι δόξῃ , τῷ ὑπὲρ πάσης τῆς ἀνθρωπότητος σταυρωθέντι , καὶ πλατεῖσαι , ὥσπερ τὰς διὰ τοῦ σταυροῦ , χειρὰς τὴν οἰκουμενὴν περιβαλόντι . Ἰάκωβος δὲ τὴν κεφαλὴν ἀπετέμνετο , τὴν ὅντως αὐτοῦ κεφαλήν , τὸν Χριστόν , ἀπολαβεῖν ἐπειγόμενος . Κεφαλὴ γὰρ ἀνδρὸς ὁ Χριστός , κατὰ τὸν Ἀπόστολον , καὶ πάσης ὁμοῦ κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας . Ὁ δὲ μακάριος Ἰωάννης ἐν πολλὰς καὶ διαφόρους κατὰ τὸν βίον ἀλλήσας ἀγῶνας , καὶ ἐν πᾶσι διαπεφύκας τοῖς κατορθώμασι τῆς εὐσεβείας , κενὸν μὲν εἰς ὕδωρ τοῦτο
Lemmas: Ἐγώ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος οὗτος , οὐ ἀπέρχομαι ὁ πηγή ὁ ἀγαθότης ἐκ ἀγαθός Πατρός προέρχομαι , ὁ αὐτός δουλεύω μεταδῦναι ὁ ἑαυτοῦ προαγυρις · ἀλλά φημί πρός ὁ ἑαυτοῦ μαθητής · σύ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος · καί , λάμπω ὁ έργο σύ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος . ὁ δέ μέγας παραγίγνομαι ἔχω εἰς ὑπόμνησις ὁ λέγω , οὗτος , χήρ θεός , πάλιν ἐκδέω · Ἰωάννης Βαπτιστής , λύχνος ὀνομάζω , καί ἐν ὁ ψαλμός προαναπεφωτισμένος , καί ὑπό κύριος μαρτυρημένος . ὁ μέν γάρ Προφήτης , ἐκ πρόσωπον ὁ Πατρός , φημί περί αὐτός διά ὁ ὀνομασία · Ἱστομασα λίγχνον ὁ Χριστός ἐγώ , τουτέστιν , ὑπηρέτης καί πρόδρομος ἑτοιμάζω ὁ φάος · ὁ δέ κύριος ὁ πατρικός βίαιος φωνή , ἐκεῖνος εἰμί , φημί , ὁ λύχνος ὁ καίω . ἀλλά ὅμως ὁ λύχνος οὖν , τοσοῦτος ἀπέχω ὁ ἀμαυρόω ὁ ὁ κύριος παρουσία , ὅς εἰμί ἥλιος δικαιοσύνη , ὥστε καί μᾶλλον διαλάμπω , χῆρος ὁμοῦ καί θεολόγος αὐτός ὁ Σωτήρος ὁ Βαπτιστής γίγνομαι . Ἰωάννης μέν οὖν διά ὁ εἷς μόνος φωτίζω οἶκος ὁ Ἰσραήλ , λύχνος ( 13 ) ὀνομάζω . ὁ δέ ὁ Σωτήρ ἀπόστολος , οὐ λύχνος , οὐδέ ἀστήρ , ἀλλά φωστήρ ἀναγορεύω , οὐ ἐν εἷς κλίμα , οὐδέ εἷς γυνή λάμπω , ἀλλά ἅπας ὁ ὑπό οὐρανός καταφωτίζω . ἐξέρχω δέ οὗτος καί χορυφαιος ὁ Πέτρος , καί ὁ Ἰάκωβος , καί ὁ Ἰωάννης , ὁ σήμερον ὁ ὑπέρ Χριστός μαρτυρία σεμυνουμενοω , σύμφωνος μέν πρός ὁ τέλος ὁ βίος τρέχω , διάφορος δέ ὁ μαρτύριον τρόπος ἐναβλήσαντες . ὁ μέν γάρ πρωτοστάτης καί κορυφαῖος ὁ ἀποστολικός χορεία ἀναδείκνυμι , οἰκεῖος ὁ ἀξίωμα ὁ δόξα ἀποφέρω , ὁ ὁ Σωτήρ ὁμοιότης τιμάω · ὁ σταυρός ( 14 ) γάρ προσηλώνω , ὁ δεσποτικός εἰκών ὁ βασιλεύς ἐκτυπόω ( εἰκών δέ λέγω βασιλικός ὁ σταυρός ) · οὐ αἰσχύνω ἐπί ὁ πάθος , ἀλλά σεμνύνω ἐπί ὁ μέγας τρόπαιον . Μητός γάρ αὐτός , μήτε ἐγώ , μήτε ὁ μετά ἐγώ , μήτε τις ἕτερος , ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , καθώς καί ὁ Παῦλος φημί ( 15 ) ... οὕτως γάρ καί Πέτρος φαίνω διά τιμή ἔχω ὁ σεβάσμιος ( 16 ) ... ἀξιόω γάρ κατά κεφαλή κρεμάννυμι ὑπό ὁ σταυρόω διά πολύς εὐλάβεια , ἵνα μή ἴσος ἔρχομαι ὁ Σωτήρ δοκέω , ὁ ὑπέρ πᾶς ὁ ἀνθρωπότης σταυρόω , καί πλατύς , ὥσπερ ὁ διά ὁ σταυρός , χειράς ὁ οἰκέω περιβάλλω . Ἰάκωβος δέ ὁ κεφαλή ἀποτέμνω , ὁ ὄντως αὐτός κεφαλή , ὁ Χριστός , ἀπολαμβάνω ἐπείγω . Κεφαλή γάρ ἀνήρ ὁ Χριστός , κατά ὁ ἀπόστολος , καί πᾶς ὁμοῦ κεφαλή ὁ ἐκκλησία . ὁ δέ μακάριος Ἰωάννης ἐν πολύς καί διάφορος κατά ὁ βίος ἀλέω ἀγών , καί ἐν πᾶς διαφύομαι ὁ κατόρθωμα ὁ εὐσέβεια , κενός μέν εἰς ὕδωρ οὗτος