gregorius-nyssenus.encomium-in-sanctum-stephanum-protomartyrem-i pg046_0366.1
ὧν , ἡ τῆς ἀγγελικῆς βοηθείας πλήρης γενόμενος , εἶδεν ἃ εἶδεν . Ἄλλὰ τί λέγει ; Στέφανος δὲ , πλήρης ὧν Πνεύματος ἁγίου , εἶδε τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὸν μονογενῆ τοῦ Θεοῦ Υἱόν . Οὐ γὰρ ἔστι , καθὼς φησιν ὁ Προφήτης , τὸ φῶς ὁρᾶσθαι , μὴ ἐν τῷ φωτὶ καθορώμενον . Ἐν γὰρ τῷ φωτὶ σου , φησιν , ὁψόμεθα φῶς . Εἰ οὖν οὐκ ἐνδέχεται μὴ ἐν τῷ φωτὶ γενέσθαι τὴν τοῦ φωτὸς θεωρίαν · πῶς γὰρ ἔστιν ἀποδεῖν εἰς τὸν ἥλιον ἔξω τῶν ἀκτίνων γενόμενον ; ἐπεὶ οὖν ἐν τῷ φωτὶ τοῦ Πατρὸς , τοὔστιν ἐν τῷ Πνεύματι τῷ ἁγίῳ τῷ ἐκείθεν ἐκπροερχομένῳ , τὸ Μονογενὲς καθορᾶται · φῶς · διὰ τοῦτο προκαταυγασθεὶς τῇ δόξῃ τοῦ Πνεύματος , ἐν περινοίᾳ τῆς τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ δόξης γίνεται . Ἐπεὶ , πῶς τὴν εὐαγγελικὴν ἀπόφασιν ἀληθεύειν φήσομεν , ὅτι Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε ; Πῶς δὲ τὸν Ἀπόστολον μὴ ἐναντία τοῖς ἱστορηθεῖσι βοᾷν , ὅταν λέγῃ · Οὐδεὶς τις εἶδεν αὐτὸν ἀνθρώπων , οὔτε ἰδεῖν δύναται ; Εἰ γὰρ ἀνθρωπίνῃ φύσει τε καὶ δυνάμει , ἡ τοῦ Πατρὸς τε καὶ τοῦ Υἱοῦ δόξα χωρὶς κατέχει · ψευδὴ πάντως , ὁ ἀχώρητον ἀνθρώποις ἀποφηνάμενος εἶναι τὸ θεῖον θέαμα . Ἄλλὰ μὴν οὔτε ἐκεῖνον ψεύδεσθαι , καὶ τὴν ἱστορίαν ἀληθεύειν ἐπάναγχεις . Ἄρα φανερῶς ἡ καχωργία τῶν Πνευματομάχων φάφωρται , ὅτι τῷ ὁμοίῳ καθορᾶσθαι τὰ ὁμοία παρὰ τῆς Γραφῆς μεμαρτύρηται . Ὁ γὰρ Στέφανος οὐκ ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει τε καὶ δυνάμει μένων τὸ Θεῖον βλέπει · ἀλλὰ πρὸς τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος χάριν ἀναχραθεὶς , δι’ ἐκείνου ὑψώθη πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ κατανόησιν . Οὐκοῦν εἰ χωρὶς τοῦ Πνεύματος οὔτε Κύριον Ἰησοῦν ἔστιν εἰπεῖν , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , οὔτε τὴν Πατρικὴν δόξαν κατανοῆσαι · δέδεικται σαφῶς , ὅτι ὅπου τὸ Πνεῦμα ἐστίν , ἐκεῖ καὶ ὁ Υἱὸς καθορᾶται , καὶ ἡ Πατρικὴ δόξα καταλαμβάνεται . Ἄλλ’ ἕτερον ἥμιον ἐκ τῶν ἱστορηθέντων ὀπλῶν ἀσθεῖας παρὰ τῶν Χριστομάχων προβάλλεται . Φασὶ γὰρ τὰ καταδεῆς τοῦ Μονογενοῦς διὰ τοῦτοῦ σημαίνεσθαι . Τὸ γὰρ παραστάναι αὐτὸν τῇ δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς , ἀποδείξιν ποιουμέναι τοῦ ὑποχείριον εἶναι τῇ τοῦ Πατρὸς ἐξουσίᾳ . Τί οὖν ὁ Παῦλος , πρὸς αὐτοὺς εἴποιμι ἄν ; τί δὲ καὶ πρὸ ἐκείνου ὁ προφήτης Δαβὶδ , ἀμφοτέροι τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Πνεύματος τὴν τοῦ Μονογενοῦς δόξαν ἐκδηγοῦμενοι ; Ὁ τε γὰρ Δαβὶδ φησιν , Ἔστην ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου · Κάθου ἐκ δεξιῶν μου . Ὁ δὲ Ἀπόστολος ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ κεκαθικέναι λέγει τὸν Κύριον . Εἰ οὖν ἡ στάσις τῆς ἐλαττώσεως , ἡ καθέδρα πάντως τῆς ὁμοτιμίας ἐστὶ σημεῖον , ἡ τοιάν παραγραφώσασαν τὰς θεωρητέας μαρτυρίας , δι’ ὧν τὸ ὑψηλὸν τῆς δεξιᾶς διασημαίνεται , ἡ καὶ ταύτην εὐσεβῶς ἐκδεξέσθωσαν . Εἰς γὰρ ἐφ’ ἑκάστου τῶν εὑρεμένων διδάσκαλος , ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις . Ὁ μὲν γὰρ Στέφανος , πλήρης ὧν Πνεύματος ἁγίου , εἶδε τε ἃ εἶδε · καὶ ἃ εἶδεν , ἐφήγγειτο . Ὁ δὲ Δαβὶδ , ἐν Πνεύματι αὐτὸν καλεῖ Κύριον , καθὼς λέγει τὸ Εὐαγγέλιον . Παῦλος δὲ , καθὼς αὐτὸς ἐκείνως φησιν , ἐν Πνεύματι λαλεῖ τὰ μυστήρια . Εἰ οὖν εἰς ὁ διδάσκαλος , οὐδεμίαν πρὸς ἑαυτὸν διαφωνίαν ἔχων
Lemmas: ὅς , ὁ ὁ ἀγγελικός βοήθεια πλήρης γίγνομαι , ὁράω ὅς ὁράω . ἀλλά τίς λέγω ; Στέφανος δέ , πλήρης ὅς πνεῦμα ἅγιος , ὁράω ὁ δόξα ὁ θεός καί ὁ μονογενής ὁ θεός υἱός . οὐ γάρ εἰμί , καθώς φημί ὁ Προφήτης , ὁ φάος ὁράω , μή ἐν ὁ φάος καθοράω . ἐν γάρ ὁ φάος σύ , φημί , ὁράω φάος . εἰμί οὖν οὐ ἐνδέχομαι μή ἐν ὁ φάος γίγνομαι ὁ ὁ φάος θεωρία · πῶς γάρ εἰμί ἀποδέω εἰς ὁ ἥλιος ἔξω ὁ ἀκτίς γίγνομαι ; ἐπεί οὖν ἐν ὁ φάος ὁ Πατρός , ἔτος ἐν ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὁ ἐκεῖθεν εκπροερχομενος , ὁ Μονογενής καθοράω · φάος · διά οὗτος προκαταυγάζω ὁ δόξα ὁ πνεῦμα , ἐν περίνοια ὁ ὁ Πατρός καί ὁ υἱός δόξα γίγνομαι . Ἐπεί , πῶς ὁ εὐαγγελικός ἀπόφασις ἀληθεύω φημί , ὅτι θεός οὐδείς ὁράω πώποτε ; Πῶς δέ ὁ ἀπόστολος μή ἐναντίος ὁ ἱστορέω βοάω , ὅταν λέγω · οὐδείς τις ὁράω αὐτός ἄνθρωπος , οὔτε ὁράω δύναμαι ; εἰμί γάρ ἀνθρώπινος φύσις τε καί δύναμις , ὁ ὁ Πατρός τε καί ὁ υἱός δόξα Χωρὶς κατέχω · ψευδής πάντως , ὁ ἀχώρητος ἄνθρωπος ἀποφαίνω ἔρχομαι ὁ θεῖος θέαμα . ἀλλά μήν οὔτε ἐκεῖνος ψεύδω , καί ὁ ἱστορία ἀληθεύω ἐπάναγχεις . Ἀρά φανερός ὁ καχωργία ὁ Πνευματομάχος φάρω , ὅτι ὁ ὅμοιος καθοράω ὁ ὅμοιος παρά ὁ Γραφής μαρτυρέω . ὁ γάρ Στέφανος οὐ ἐν ὁ ἀνθρώπινος φύσις τε καί δύναμις μένω ὁ θεῖον βλέπω · ἀλλά πρός ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα χάρις ἀναχράομαι , διά ἐκεῖνος ὑψόω πρός ὁ ὁ θεός κατανόησις . οὐκοῦν εἰμί Χωρὶς ὁ πνεῦμα οὔτε κύριος Ἰησοῦς εἰμί λέγω , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , οὔτε ὁ πατρικός δόξα κατανοέω · δείκνυμι σαφής , ὅτι ὅπου ὁ πνεῦμα εἰμί , ἐκεῖ καί ὁ υἱός καθοράω , καί ὁ πατρικός δόξα καταλαμβάνω . ἄλλος ἕτερος ἥμιον ἐκ ὁ ἱστορέω ὁπλή ἀστεῖος παρά ὁ Χριστομάχος προβάλλω . φημί γάρ ὁ καταδεής ὁ Μονογενώ διά οὗτος σημαίνω . Τέ γάρ παρίστημι αὐτός ὁ δεξιός ὁ Πατρός , ἀπόδειξις ποιέω ὁ ὑποχείριος ἔρχομαι ὁ ὁ Πατρός ἐξουσία . τις οὖν ὁ Παῦλος , πρός αὐτός λέγω ἄν ; τίς δέ καί πρό ἐκεῖνος ὁ προφήτης Δαυίδ , ἀμφότερος ὁ διδασκαλία ὁ πνεῦμα ὁ ὁ Μονογενώ δόξα εκδηγουμενοω ; ὁ τε γάρ Δαυίδ φημί , ἵστημι ὁ κύριος ὁ κύριος ἐγώ · κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ . ὁ δέ ἀπόστολος ἐν δεξιός ὁ θρόνος ὁ θεός καθίζω λέγω ὁ κύριος . εἰμί οὖν ὁ στάσις ὁ ἐλάττωσις , ὁ καθέδρα πάντως ὁ ὁμοτιμία εἰμί σημεῖον , ὁ τοῖος παραγράφω ὁ θεωρητέος μαρτυρία , διά ὅς ὁ ὑψηλός ὁ δεξιός διασημαίνω , ὁ καί οὗτος εὐσεβής ἐκδέχομαι . Καπετώλιον γάρ ἐπί ἕκαστος ὁ εὑρίσκω διδάσκαλος , ὁ ὁ πνεῦμα χάρις . ὁ μέν γάρ Στέφανος , πλήρης ὅς πνεῦμα ἅγιος , ὁράω τε ὅς ὁράω · καί ὅς ὁράω , ἐσθίω . ὁ δέ Δαυίδ , ἐν πνεῦμα αὐτός καλέω κύριος , καθώς λέγω ὁ Εὐαγγέλιος . Παῦλος δέ , καθώς αὐτός ἐκεῖνος φημί , ἐν πνεῦμα λαλέω ὁ μυστήριο . εἰμί οὖν εἰς ὁ διδάσκαλος , οὐδείς πρός ἑαυτοῦ διαφωνία ἔχω