gregorius-nyssenus.encomium-in-sanctum-stephanum-protomartyrem-i pg046_0367.1
( ὁ γὰρ διδάσκαλος ἐστι τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας τὸ ἐν τοῖς θεοφορουμένοις γεγόμενον ) · πῶς ἄν τις διαφωνίαν τινὰ τῶν δογμάτων καθυποπτεύσειεν ; Ἄλλ' ἕτερον ἡ καθέδρα , φησί , καὶ ἕτερον ἡ στάσις ἐνδεικνυται νού , κατὰ τὸ προχειρώμενον νοούμενον . Ὡμὶ γὰρ ἄλλ' οὐχ ὅπερ ἐπὶ τῶν σωμάτων ἢ τῶν ῥημάτων ἐμφασις δείκνυσιν , τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς ἀσωμάτου φύσεως εὐαγὲς ἐστι λογίζεσθαι . Ἐπ' ἀνθρώπου μὲν γὰρ ἡ καθέδρα , τὴν ἐπὶ τῷ ἰσχίῳ τοῦ σώματος ὑπογράφει θέσιν · ὡς ἂν μὴ διὰ παντὸς κάμνοι τῆς ἀγκύλης ὁ τόνος , ἐφ' ἑαυτοῦ τὸ βάρος ἀνέχων τοῦ σώματος . Καὶ τὸ ἐμπάλιν ἡ στάσις , ὀρθθιον ἐπὶ γονάτων ἐρμηνεύει τὸν ἄνθρωπον , οὐκ ἐπ' ἰσχίῳ δὴς καθέδρας ἀναπαυόμενον . Ἐπὶ δὲ ὑπερεχούσης φύσεως , καθαρεύει τῶν τοιούτων νοημάτων ἡ καθέδρα τε καὶ ἡ στάσις , ἐπίσης ἑκάτερα τῆς κατὰ τὸ πρόχειρον νοουμένης ἐμφάσεως χειρωρισμένη . Οὔτε γὰρ τὴν ἐπ' ἀγκύλῃ στάσιν τοῦ ἀσωμάτου , οὔτε τὴν ἐπὶ ἰσχίῳ καθίδρυσιν τοῦ ἀσχηματίστου παραληψόμεθo . Ἄλλὰ δι' ἑκατέρας φωνῆς τὸ ἐν παντὶ ἀγαθῷ στάσιμον , καὶ ἐν παντὶ μεταθέτον , εὐσεβῶς νοήσομεν . Ὃ τε γὰρ ἑστάναι καὶ ὁ καθίσθαι τὸ Θείον λέγων , οὐδὲν πρὸς ἀλλήλους ἐν τῇ τῶν ῥημάτων ἐτερότητι περὶ τὸν νοῦν διαφέρουσι · ὁ μὲν βεβηκέναι παγίως , ὁ δὲ καθιδρύσθαι ἀμεταθέτως τὸ Θείον ἐν τῷ ἀγαθῷ δογματίζοντες . Ὡστερ δὲ ὁ προφήτης Δαβὶδ , καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος , τὴν τοῦ Μονογενοῦς καθέδραν ἐν τοῖς καθ' ἑαυτὸν ἑκάτερος λόγοις διηγουμένοι οὐκ ἔδειξαν νοεῖν , ὅτι τοῦ Πατρὸς ἑστῶτος , ὁ Υἱὸς ἐν καθέδρᾳ ἐστὶ , καίτοι γε μόνης μνησθέντες τῆς τοῦ Υἱοῦ καθιζήσεως · τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ Στεφάνου , τοῦ Υἱοῦ τὴν στάσιν ἀκούσας , οὐχὲτ' ἂν εὐλόγως περὶ τῆς τοῦ Πατρὸς καθέδρας ὑπονοησείας . Ὡς γὰρ ἐπὶ τοῦ Παύλου καὶ τοῦ Δαβὶδ τὸ καθἴσθαι τὸν Πατέρα , διὰ τοῦ καθίσαι τὸν Υἱὸν ἐκ δεξιῶν συνυμολόγηται , καίτοι τοῦ λόγου μηδὲν περὶ τοῦ Πατρὸς προδιδάξαντος · κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ Στεφάνου , ἡ τοῦ Υἱοῦ στάσις τὸ ἴσον καὶ ἐπὶ τῆς δόξης τοῦ Πατρὸς συνενδείκνυται . Οὕτω γὰρ ἂν ὁ τῆς εἰκόνος διασωθῆν λόγος , εἰ πᾶν ὁ τὶ πέρ ἐστιν ἐν τούτῳ νοούμενον τε καὶ καθορώμενον , τὸ αὐτὸ καὶ ἐν τῇ ἀρχετύπῳ πιστευοῖτο . Καὶ ὡς ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ ἀγαθόν , καὶ ἐν τῷ φωτὶ τὸ φῶς , καὶ ἐν πᾶσι τὸ πρωτότυπον κάλλος διὰ τῶν οἰκείων ἐν τῇ εἰκόνι χαρακτήριζεται · οὕτω καὶ ἐν τῇ καθέδρᾳ τοῦ Υἱοῦ , ὅ τι ποτε νοεῖν τούτο τὸ ὄνομα δίδωσι , καὶ ἡ τοῦ Πατρὸς καθέδρα καταλαμβάνεται , ὁμοίως καὶ ἐν τῇ στάσει ἡ στάσις · ὡς μὴ διαπέσοι τῆς εἰκόνος ὁ λόγος , ἐν τῇ ἀπαλλάξει τῶν ἰδιωμάτων τῆς ἀρχετύπου ἀλλοτριούμενος . Ταῦτα ἡμῖν , ἀδελφοί , κατὰ πάροδον πρὸς τὸ προκειμένον ζήτημα τεθεωρηθῶ , τῆς τοῦ Στεφάνου ὄψεως τὴν τοιαύτην θεωρίαν ἐπείσενεγκούσης τῷ λόγῳ . Γένοιτο δὴ ἡμῖν , μὴ θεατὰς μόνον γενέσθαι τῆς τοῦ Στεφάνου ἀληθείας , ἀλλὰ καὶ μετόχους τῆς χάριτος , πληρωθέντας τοῦ ἁγίου Πνεύματος , εἰς καθαίρεσιν τῶν ἀντιδίκων , εἰς δόξαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα
Lemmas: ( ὁ γάρ διδάσκαλος εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ ἀλήθεια ὁ ἐν ὁ θεοφορέω γίγνομαι ) · πῶς ἄν τις διαφωνία τις ὁ δόγμα καθυποπτεύω ; ἄλλος ἕτερος ὁ καθέδρα , φημί , καί ἕτερος ὁ στάσις ἐνδείκνυμι νόος , κατά ὁ προχειρέω νοέω . Ὡμὶ γάρ ἄλλος οὐ ὅς ἐπί ὁ σῶμα ἢ ὁ ῥῆμα ἔμφασις δείκνυμι , οὗτος καί ἐπί ὁ ἀσώματος φύσις εὐαγής εἰμί λογίζομαι . ἐπί ἄνθρωπος μέν γάρ ὁ καθέδρα , ὁ ἐπί ὁ ἰσχίον ὁ σῶμα ὑπογράφω θέσις · ὡς ἄν μή διά πᾶς κάμνω ὁ ἀγκύλος ὁ τόνος , ἐπί ἑαυτοῦ ὁ βάρος ἀνέχω ὁ σῶμα . καί ὁ ἐμπαλῶ ὁ στάσις , ὀρθίζω ἐπί γόνυ ἑρμηνεύω ὁ ἄνθρωπος , οὐ ἐπί ἰσχίον δήω καθέδρα ἀναπαύω . ἐπί δέ ὑπερέχω φύσις , καθαρεύω ὁ τοιοῦτος νόημα ὁ καθέδρα τε καί ὁ στάσις , ἐπίσης ἑκάτερος ὁ κατά ὁ πρόχειρος νοέω ἔμφασις χειρωρισμένη . οὔτε γάρ ὁ ἐπί ἀγκύλος στάσις ὁ ἀσώματος , οὔτε ὁ ἐπί ἰσχίον καθίδρυσις ὁ ἀσχημάτιστος παραλαμβάνω . ἀλλά διά ἑκάτερος φωνή ὁ ἐν πᾶς ἀγαθός στάσιμος , καί ἐν πᾶς μετάθετος , εὐσεβής νοέω . ὁ τε γάρ ἵστημι καί ὁ καθίζω ὁ θεῖον λέγω , οὐδείς πρός ἀλλήλων ἐν ὁ ὁ ῥῆμα ἑτερότης περί ὁ νόος διαφέρω · ὁ μέν βαίνω πάγιος , ὁ δέ καθιδρύω ἀμετάθετος ὁ θεῖον ἐν ὁ ἀγαθός δογματίζω . Ὡστερ δέ ὁ προφήτης Δαυίδ , καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος , ὁ ὁ Μονογενώ καθέδρα ἐν ὁ κατά ἑαυτοῦ ἑκάτερος λόγος διηγούμαι οὐ δείκνυμι νοέω , ὅτι ὁ Πατρός ἵστημι , ὁ υἱός ἐν καθέδρα εἰμί , καίτοι γε μόνος μιμνήσκω ὁ ὁ υἱός καθίζηση · ὁ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ Στέφανος , ὁ υἱός ὁ στάσις ἀκούω , οὐχὲτ' ἄν εὔλογος περί ὁ ὁ Πατρός καθέδρα ὑπονοέω . ὡς γάρ ἐπί ὁ Παῦλος καί ὁ Δαυίδ ὁ καθίζω ὁ Πατέρας , διά ὁ καθίζω ὁ υἱός ἐκ δεξιός συνυμολογεω , καίτοι ὁ λόγος μηδείς περί ὁ Πατρός προδιδάσκω · κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ Στέφανος , ὁ ὁ υἱός στάσις ὁ ἴσος καί ἐπί ὁ δόξα ὁ Πατρός συνενδείκνυμι . οὕτως γάρ ἄν ὁ ὁ εἰκών διασῴζω λόγος , εἰμί πᾶς ὁ τίς περ εἰμί ἐν οὗτος νοέω τε καί καθοράω , ὁ αὐτός καί ἐν ὁ ἀρχέτυπος πιστεύω . καί ὡς ἐν ὁ ἀγαθός ὁ ἀγαθός , καί ἐν ὁ φάος ὁ φάος , καί ἐν πᾶς ὁ πρωτότυπος κάλλος διά ὁ οἰκεῖος ἐν ὁ εἰκών χαρακτηρίζω · οὕτως καί ἐν ὁ καθέδρα ὁ υἱός , ὁ τίς ποτέ νοέω τούτος ὁ ὄνομα δίδωμι , καί ὁ ὁ Πατρός καθέδρα καταλαμβάνω , ὅμοιος καί ἐν ὁ στάσις ὁ στάσις · ὡς μή διαπίπτω ὁ εἰκών ὁ λόγος , ἐν ὁ ἀπάλλαξις ὁ ἰδίωμα ὁ ἀρχέτυπος ἀλλοτριόω . Ταΰς ἐγώ , ἀδελφός , κατά πάροδος πρός ὁ πρόκειμαι ζήτημα θεωρέω , ὁ ὁ Στέφανος ὄψις ὁ τοιοῦτος θεωρία ἐπεισφέρω ὁ λόγος . γίγνομαι δή ἐγώ , μή θεατής μόνος γίγνομαι ὁ ὁ Στέφανος ἀλήθεια , ἀλλά καί μέτοχος ὁ χάρις , πληρόω ὁ ἅγιος πνεῦμα , εἰς καθαίρεσις ὁ ἀντίδικος , εἰς δόξα ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα