gregorius-nyssenus.dialogus-de-anima-et-resurrectione pg046_0083.1
Σκοπὸς δὲ αὐτῷ εἰς , τὸ τελειωθὲντος ἢ διὰ ( 15 ) τῶν καθ’ ἕκαστον ἀνθρώπων , παντὸς τοῦ τῆς φύσεως ἡμῶν πληρώματος , τῶν μὲν εὐθὺς ἤδη κατὰ τὸν βίον τοῦτον ἀπὸ κακίας καθαρισμένων , τῶν δὲ μετὰ ταῦτα διὰ τοῦ πυρός ( 16 ) τοῖς καθήκουσι χρόνοις ἰατρευθέντων , τῶν δὲ ἐπίσης καὶ τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ τὴν πείραν παρὰ τὸν τῆδε βίον ἀγνωσάντων , πᾶσι προθεῖναι τὴν μετουσίαν τῶν ἐν αὐτῷ καλῶν , ἃπερ φησιν ἡ Γραφή , μήτε ὀφθαλμὸν ἰδεῖν , μήτε ἀκοὴν δέξασθαι , μήτε λογισμοῖς ἐφικτὸν ( 17 ) γενέσθαι . Τοῦτο δὲ οὐδὲν ἄλλο ἐστίν , κατὰ γε τὸν ἐμὸν λόγον , ἢ τὸ ἐν αὐτῷ τῷ Θεῷ γενέσθαι · τὸ γὰρ ἀγαθὸν τὸ ὑπὲρ ἀκοὴν καὶ ὀφθαλμὸν καὶ καρδίαν , αὐτὸ ἂν εἴη τοῦ τοῦ παντὸς ὑπερχέοντος . Ἡ δὲ τοῦ κατ’ ἀρετὴν ἢ κακίαν βίου διαφορὰ ἐν τῷ ταῦτα κατὰ τοῦτο δεῖγνυσθαι μάλιστα , ἐν τῷ ὀλίγον τῆς σχολαιτέρον ( 18 ) μετασχεῖν τῆς ἐλπιζομένης μακαριότητος . Τῷ γὰρ μέτρῳ τῆς ἐγγενομένης ( 19 ) ἑκάστῳ κακίας ἀναλογητέον ( 20 ) πάντως καὶ ἢ τῆς ἰατρειᾶς παράτασις . Ἰατρεία δὲ ἂν εἴη ψυχῆς τὸ τῆς ( 21 ) κακίας καθαρισμόν · τοῦτο δὲ ἄνευ ἀλγεινῆς διαθέσεως κατορθωθῆναι οὐχ οἷόν τε , καθὼς ἐν τοῖς προλαβούσιν ἐξηρτάται . Μᾶλλον δὲ ἂν τις ἐπιγνοῖ τὴν ἐνστάσεως τὸ περιττὸν καὶ ἀνοίκειον , εἰ τὸ βάθος τῆς ἀποστολικῆς διακρίψας σοφίας . Τοῖς γὰρ Κορινθίοις τὸ περὶ τούτων σαφηνίζων μυστήριον , τὰχὰ ταῦτα ( 22 ) προτεινόντων αὐτῷ κακείνων , ἃ παρὰ τῶν νῦν κατ’ ἐπιχειρούντων τῷ δόγματι ἐπὶ ἀνατροπὴν τῶν πεπιστευμένων προφέρεται , τῷ ἰδίῳ ἀξιώματι τὸ τῆς ἀμαθίας αὐτῶν ἐπικώπτων ( 23 ) ὀρθῶς , οὕτω λέγει . « Ἐρεῖς σύ μοι · Πῶς ἐγείρονται οἱ νεκροί ; ( ’ ) Ποίῳ δὲ σώματι ἔρχονται ; » Ἄφρων , φησί , ὁ σὺ δ σπείρεις οὐ ζωοποιεῖται ἐὰν μὴ ἀποθάνῃ , καὶ ὁ σπείρεις , οὐ τὸ σῶμα τὸ γεννησόμενον σπείρεις , ἀλλὰ γυμνὸν κόκκον , εἰ τύχοι σίτου , ἢ ἄλλου τινὸς τῶν σπερμάτων · ὁ δὲ Θεὸς δίδωσιν αὐτῷ σῶμα καθὼς ἠθέλησεν . » Ἐνταῦθα γὰρ ἐπιστομίζειν μοι δοκεῖ τοὺς ἀγνοοῦντας τὰ οἰκεῖα μέτρα τῆς φύσεως , καὶ πρὸς τὴν ἑαυτῶν ἰσχὺν τὴν Θείαν ἀντεξετάζοντας δύναμιν , καὶ οἰομένους τοσοῦτον εἶναι τῷ Θεῷ δυνατὸν , ὅσον ( 24 ) χωρεῖ καὶ ( 25 ) ἡ ἀνθρωπίνη κατάληψις · τὸ δὲ ὑπὲρ ἡμᾶς ὄν , καὶ τοῦ Θεοῦ παρίσιναι τὴν δύναμιν . Ὃ γὰρ ἐρωτᾶν τὸν Ἀπόστολον τὸ πῶς ( 26 ) ἐγείρονται οἱ νεκροί , ὡς ἀμήχανον ὄν τὸ ἐσχεδασμένων τῶν τοῦ σώματος στοιχείων εἰς συνοδρομὴν πάλιν ἐλθεῖν ἀποφαίνεται · καὶ ὡς τούτου μὴ δυναμένου , ἄλλου δὲ ( 27 ) σώματος παρὰ τὴν ( 28 ) συνοδρομὴν τῶν οὐχ ὑπολειπομένου , τοῦτόν φησι κατὰ τοὺς δεינוὺς τῶν διαλεγόμενων συμπεράνας ( 29 ) διὰ τινὸς ἀκολουθίας ἄπερ ὑπέθετα .
Lemmas: Σκοπός δέ αὐτός εἰς , ὁ τελειόω ἢ διά ( 15 ) ὁ κατά ἕκαστος ἄνθρωπος , πᾶς ὁ ὁ φύσις ἐγώ πλήρωμα , ὁ μέν εὐθύς ἤδη κατά ὁ βίος οὗτος ἀπό κακία καθαρισμένος , ὁ δέ μετά οὗτος διά ὁ πῦρ ( 16 ) ὁ καθήκω χρόνος ἰατρεύω , ὁ δέ ἐπίσης καί ὁ καλός καί ὁ κακός ὁ πείρω παρά ὁ τῆδε βίος ἄγω , πᾶς προτίθημι ὁ μετουσία ὁ ἐν αὐτός καλός , ὅσπερ φημί ὁ γραφή , μήτε ὀφθαλμός ὁράω , μήτε ἀκοή δέχομαι , μήτε λογισμός ἐφικτός ( 17 ) γίγνομαι . οὗτος δέ οὐδείς ἄλλος εἰμί , κατά γε ὁ ἐμός λόγος , ἢ ὁ ἐν αὐτός ὁ Θεός γίγνομαι · ὁ γάρ ἀγαθός ὁ ὑπέρ ἀκοή καί ὀφθαλμός καί Καρδία , αὐτός εἄν εἰμί ὁ ὁ πᾶς ὑπερχέω . ὁ δέ ὁ κατά ἀρετή ἢ κακία βίος διαφορά ἐν ὁ οὗτος κατά οὗτος δείκνυμι μάλιστα , ἐν ὁ ὀλίγος ὁ σχολαῖος ( 18 ) μετέχω ὁ ἐλπίζω μακαριότης . ὁ γάρ μέτρον ὁ ἐγγίγνομαι ( 19 ) ἕκαστος κακία ἀναλογητέον ( 20 ) πάντως καί ἢ ὁ ἰατρεία παράτασις . ἰατρεία δέ εἄν εἰμί Ψυχή ὁ ὁ ( 21 ) κακία καθαρισμός · οὗτος δέ ἄνευ ἀλγεινός διάθεσις κατορθόω οὐ οἷος τε , καθώς ἐν ὁ προλαμβάνω ἐξαρτάω . μᾶλλος δέ εἄν τις ἐπιγιγνώσκω ὁ ἔνστασις ὁ περισσός καί ἀνοίκειος , εἰμί ὁ βάθος ὁ ἀποστολικός διακρίψας σοφία . ὁ γάρ Κορίνθιος ὁ περί οὗτος σαφηνίζω μυστήριον , τάχα οὗτος ( 22 ) προτείνω αὐτός ἐκεῖνος , ὁ παρά ὁ νῦν κατά ἐπιχειρέω ὁ δόγμα ἐπί ἀνατροπή ὁ πιστεύω προφέρω , ὁ ἴδιος ἀξίωμα ὁ ὁ ἀμαθία αὐτός ἐπικώπτων ( 23 ) ὀρθῶς , οὗτος λέγω . « ἐρέω σῦς ἐγώ · Πῶς ἐγείρω ὁ νεκρός ; ( ’ ) ποῖος δέ σῶμα ἔρχομαι ; » Ἄφρος , φημί , ὁ σύ δ σπείρω οὖον ζωοποιέω ἐάν μή ἀποθνῄσκω , καί ὁ σπείρω , οὖον ὁ σῶμα ὁ γεννάω σπείρω , ἀλλά γυμνός κόκκος , εἰμί τυγχάνω σῖτος , ἢ ἄλλος τις ὁ σπέρμα · ὁ δέ θεός δίδωμι αὐτός σῶμα καθώς ἐθέλω . » ἐνταῦθα γάρ ἐπιστομίζω ἐγώ δοκέω ὁ ἀγνοέω ὁ οἰκεῖος μέτρον ὁ φύσις , καί πρός ὁ ἑαυτοῦ ἰσχύς ὁ Θεία αντεξετάζω δύναμις , καί οἴομαι τοσοῦτος εἰμί ὁ Θεός δυνατός , ὅσος ( 24 ) χωρέω καί ( 25 ) ὁ ἀνθρώπινος κατάληψις · ὁ δέ ὑπέρ ἐγώ εἰμί , καί ὁ Θεός παρισινός ὁ δύναμις . ὅς γάρ ἐρωτάω ὁ ἀπόστολος ὁ πῶς ( 26 ) ἐγείρω ὁ νεκρός , ὡς ἀμήχανος εἰμί ὁ σκεδάννυμι ὁ ὁ σῶμα στοιχεῖον εἰς συνοδρομη πάλιν ἔρχομαι ἀποφαίνω · καί ὡς οὗτος μή δύναμαι , ἄλλος δέ ( 27 ) σῶμα παρά ὁ ( 28 ) συνοδρομη ὁ οὐ ὑπολείπω , οὗτος φημί κατά ὁ δεינוὺς ὁ διαλέγω συμπεραίνω ( 29 ) διά τις ἀκολουθία Ἄπερ υποθέτω .