gregorius-nyssenus.dialogus-de-anima-et-resurrectione pg046_0037.2
Οὕκουν τῶν ὄντων τὸ μὲν σωματικόν , τὸ δὲ νοερὸν ἐστὶ πάντως · τοῦ δὲ σωματικοῦ , τὸ μὲν ἐμψυχὸν ἐστι , τὸ δὲ ἄψυχον . Ἐμψυχὸν δὲ λέγω τὸ μετέχον ζωῆς · τῶν δὲ ζώντων ( 39 ) , τὰ μὲν αἰσθῆσει συζῇ ( 40 ) , τὰ ἀμοιρεῖ ταύτης . Πάλιν τῶν αἰσθητικῶν , τὰ μὲν λογικὰ ἐστι , τὰ δὲ ἄλογα . Ἐπεὶ οὖν ἡ αἰσθητικὴ ζωὴ οὐχ ἂν διὰ τῆς ὑλῆς συσταίη , οὐδ' ἂν τὸ νοερὸν ἄλλως ἐν σώματι γένοιτο , μὴ τῷ αἰσθητικῷ ( 41 ) ἐμφυσιώμενον , τοῦτο γάριν τελευταία ἡ τοῦ ἀνθρώπου κατασκευὴ ἱστορεῖται , ὡς πᾶσαν ἐμπειειληφότος ( 42 ) τὴν ζωτικὴν ἰδέαν , τὴν τε ἐν τοῖς βλασθήμασι καὶ τὴν ἐν τοῖς ἀλόγοις θεωρουμένην . Τὸ μὲν τρέφεσθαι ( 43 ) τε αὔξεσθαι ( 44 ) ἐκ τῆς φυτικῆς ἔχει ζωῆς · ἐστι γὰρ το τοιούτου καὶ ἐν ἐκείνοις ἰδεῖν , ἐλκομένης τε καὶ διὰ ῥιζῶν τῆς τροφῆς καὶ ἀποποιοιυμένης διὰ καρπῶν τε καὶ φύλλων · τὸ δὲ κατ' αἴσθησιν οἰκονομεῖσθαι ἐκ τῶν ἀλόγων ἔχει . Τὸ δὲ διανοητικὸν τε καὶ λογικὸν ἀμιχτὸν ἐστι ἰδιάζον ( 45 ) , ἐπὶ ταύτης τῆς φύσεως ἐφ' ἑαυτῇ ( 46 ) θεωρούμενον . Ἄλλ' ὥσπερ τὸ ἐρελκτικὸν τῶν ἀναγκαίων πρὸς τὴν ὕλην ( 47 ) ζωὴν ἡ φύσις ἔχει , ὅπερ ἐν ἡμῖν γενόμενον ὀρεξὶς λέγεται . Τοῦτο δὲ φαμεν τοῦ φυτικοῦ ( 48 ) τῆς ζωῆς εἴδους εἶναι · ἐπεὶ δὲ ( 49 ) καὶ ἐν ἐκείνοις ἐστιν ἰδεῖν , σῶν τινὰς ὁρμὰς ( 50 ) φυτικῶς ἐνεργουμένας ἐν τῷ πληρουθᾶι τε τοῦ οἰκείου καὶ ὀρμᾶν ( 51 ) πρὸς τὴν ἐκφυσιν · οὕτω καὶ ὅσα τῆς ἀλόγου ( 52 ) φύσεως ἐστιν ἴδια , ταῦτα τῷ νοερῷ τῆς ψυχῆς κατεμίχθη . Ἐκεῖνων , φησίν , ὁ ὀμὸς , ἐκείνων ὁ φόβος , ἐκείνων τὰ ἄλλα πάντα ὅσα κατὰ τὸ ἐναντίον ἐν ἡμῖν ( 53 ) ἐνεργεῖται , πλὴν τῆς λογικῆς τε καὶ διανοητικῆς δυνάμεως · ὁ δὲ μόνον τῆς ἡμετέρας ζωῆς ( 54 ) ἐξαιρετον ἐχον τὴν μίμψιν . Ἄλλ' ἐπειδὴ καὶ τὸν κτὴν τροπακθόθεντα ( 55 ) λόγον , οὐκ ἔστιν ἄλλως τὴν λογι - D κὴν δύναμιν ἐγγενέσθαι τῇ σωματικῇ ζωῇ , μὴ διὰ τῶν αἰσθήσεων ἐγγινομένην ( 57 ) · ἡ δὲ αἴσθησις ἐν
Lemmas: κέω ὁ εἰμί ὁ μέν σωματικός , ὁ δέ νοερός εἰμί πάντως · ὁ δέ σωματικός , ὁ μέν ἐμψύχω εἰμί , ὁ δέ ἄψυχος . ἐμψύχω δέ λέγω ὁ μετέχω ζωή · ὁ δέ ζῶ ( 39 ) , ὁ μέν αἴσθησις συζάω ( 40 ) , ὁ ἀμοιρέω οὗτος . πάλιν ὁ αἰσθητικός , ὁ μέν λογικός εἰμί , ὁ δέ ἄλογος . ἐπεί οὖν ὁ αἰσθητικός ζωή οὐ εἄν διά ὁ ὕλη συνίστημι , οὐδέ εἄν ὁ νοερός ἄλλως ἐν σῶμα γίγνομαι , μή ὁ αἰσθητικός ( 41 ) ἐμφυσιόω , οὗτος γάριν τελευταῖος ὁ ὁ ἄνθρωπος κατασκευή ἱστορέω , ὡς πᾶς εμπειειληφοος ( 42 ) ὁ ζωτικός ἰδέα , ὁ τε ἐν ὁ βλάζω καί ὁ ἐν ὁ ἄλογος θεωρέω . ὁ μέν τρέφω ( 43 ) τε αὐξάνω ( 44 ) ἐκ ὁ φυτικός ἔχω ζωή · εἰμί γάρ ὁ τοιοῦτος καί ἐν ἐκεῖνος ὁράω , ελκόμενος τε καί διά ῥίζα ὁ τροφή καί ἀποποιέω διά καρπός τε καί φύλλον · ὁ δέ κατά αἴσθησις οἰκονομέω ἐκ ὁ ἄλογος ἔχω . ὁ δέ διανοητικός τε καί λογικός ἄμικτος εἰμί ἰδιάζον ( 45 ) , ἐπί οὗτος ὁ φύσις ἐπί ἑαυτοῦ ( 46 ) θεωρέω . ἄλλος ὥσπερ ὁ ἐρελκτικὸν ὁ ἀναγκαῖος πρός ὁ ὕλη ( 47 ) ζωή ὁ φύσις ἔχω , ὅσπερ ἐν ἐγώ γίγνομαι ὄρεξις λέγω . οὗτος δέ φημί ὁ φυτικός ( 48 ) ὁ ζωή εἶδος εἰμί · ἐπεί δέ ( 49 ) καί ἐν ἐκεῖνος εἰμί ὁράω , σός τις ὁρμή ( 50 ) φυτικός ἐνεργέω ἐν ὁ πληρουθαις τε ὁ οἰκεῖος καί ὁρμάω ( 51 ) πρός ὁ ἔκφυσις · οὗτος καί ὅσος ὁ ἄλογος ( 52 ) φύσις εἰμί ἴδιος , οὗτος ὁ νοερός ὁ Ψυχή καταμείγνυμι . ἐκεῖνος , φημί , ὁ ὁμός , ἐκεῖνος ὁ φόβος , ἐκεῖνος ὁ ἄλλος πᾶς ὅσος κατά ὁ ἐναντίος ἐν ἐγώ ( 53 ) ἐνεργέω , πλήν ὁ λογικός τε καί διανοητικός δύναμις · ὁ δέ μόνος ὁ ἡμέτερος ζωή ( 54 ) ἐξαίρω ἔχω ὁ μίμψιν . ἄλλος ἐπεί καί ὁ κτείνω τροπακθοθεω ( 55 ) λόγος , οὐ εἰμί ἄλλως ὁ λογ - D κάν δύναμις ἐγγίγνομαι ὁ σωματικός ζωή , μή διά ὁ αἴσθησις ἐγγίγνομαι ( 57 ) · ὁ δέ αἴσθησις ἐν