gregorius-nyssenus.dialogus-de-anima-et-resurrectione pg046_0068.1
Πότε οὖν ἔρει τις γινομένην ( 99 ) , καὶ πῶς ; Ἄλλὰ τὴν μὲν ζήτησιν τὴν περὶ τοῦ πῶς τὰ ( 1 ) καθ’ ἕκαστον γέγονεν , ἐξαιρετῶν πάντη τοῦ λόγου . Οὐδε γὰρ περὶ τῶν προχειρῶν ἡμῖν εἰς κατανόησιν , ὧν τὴν ἀντίληψιν δι’ αἰσθήσεως ἔχομεν , δυνατόν ἂν γένοιτο τῷ διερευνομένῳ λόγῳ , τὸ πῶς ὑπὸ τοῦ φονικοῦ νοῦ κατανοηθῆναι , ὡς μήτε τοῖς θεοφορουμένοις καὶ ἁγίοις ἀνδράσι τὸ τοιοῦτον ληπτὸν νομισθῆναι . Πιστεὶ γὰρ νοοῦμεν , φησὶν ( 2 ) ὁ Ἀπόστολος ( 3 ) , καταρτισθαι τὰς αἰῶνας ρήματι Θεοῦ , εἰς τὸ μὴ ἐμφαινομένων ( 4 ) τὰ ὁρώμενα ( 5 ) γεγονέναι · οὐχ ἂν , ὡς οἴομαι ( 6 ) , τοῦτο εἰπὼν ( 7 ) , εἴπερ θετο γνωστὸν εἶναι διὰ τῶν λογισμῶν τὸ ζητούμενον . Ἄλλ’ ὅτι μὲν χαλῆματι θεῷ κατηρτίσται αὐτὸς τὸ αἰῶν , καὶ πάντα ὅσα ἐν αὐτῷ γεγένται ( δοτιοῦν ἂν εἴη ( 8 ) οὕτως ὁ αἰών , ψ παραθεωρεῖται πᾶσα ὁρατὴ τε καὶ ἀόρατος κτίσις ) , τοῦτο πιστοποιεῖναι φησὶν ὁ Ἀπόστολος , τὸ δὲ πῶς ἀφήκεν ἀδιερυνήτων . Οὐδὲ γὰρ ἐφικτὸν τὸ τοιοῦτον οἴμαι τοῖς ἀναζητοῦσιν εἶναι , πολλὰς ἀμηχανίας τοῦ περὶ τούτων ζητήματος ἡμῖν προδεικνύοντος , πῶς ἐκ τῆς ἑνώσεως φύσεως τὸ κινοῦμενον ἐκ τῆς ἀπλῆς τε καὶ ἀδιαστάτου τὸ διαστηματικὸν τε καὶ σύνθετον ; Ἄρα ( 9 ) ἐξ αὐτῆς τῆς ὑπερχειμένης οὐσίας ; Ἄλλ’ οὐχ ὁμολογεῖ τὸ ἑτερογενὲς ( 10 ) ἔχειν πρὸς ἐκείνην τὰ δυνα , ἀλλ’ ἑτέρωθεν πόθεν ( 11 ) . Καὶ μὴν οὐδὲν ἐξωθεν τῆς θείας φύσεως ὁ λόγος βλέπει . Ἡ γὰρ ἂν διασχοιθῇ πρὸς διαφόρους ἀρχὰς ἢ ὑποληψίς , εἰ τι τῆς ποιητικῆς αἰτίας ἐξω νομισθεῖη , παρ’ οὗ ἡ τεχνικὴ σοφία , τὰς πρὸς τὴν κτίσιν παρασκευὰς ἐρανίζεται . Ἐπεὶ οὖν ἐν μὲν τῶν δυνα τὸ αἴτιον , οὐχ ὁμογενὴ δὲ τῇ ὑπερχειμένη φύσει τὰ δι’ ἐκείνης παραχθέντα εἰς γένεσιν · ἔστι δὲ καθ’ ἕκαστερον ( 12 ) ἐν τοῖς ὑποσυνομένοις ἡ ἀπορία , τὸ τε ἐκ τῆς φύσεως τοῦ Θεοῦ τὴν κτίσιν οἰεσθαι , καὶ τὸ ἐξ ἑτέρας τινὸς οὐσίας ὑποστῆναι τὰ πάντα · ἢ γὰρ καὶ ( 13 ) τὸ θεῖον ἐν τοῖς τῆς κτίσεως ἰδιώμασιν εἶναι ὑπονοηθήσεται , εἴπερ ὁμογενῶς ( 14 ) πρὸς τὸν Θεὸν ἔχοι ( 15 ) τὰ γεγονότα · ἢ τις ὀλιχὴ φύσις ἐξω τῆς θείας οὐσίας ἀνεξεχθῆσεται ( 16 ) τῷ
Lemmas: πότος οὖν ἔρομαι τις γίγνομαι ( 99 ) , καί πῶς ; ἀλλά ὁ μέν ζήτησις ὁ περί ὁ πῶς ὁ ( 1 ) κατά ἕκαστος γίγνομαι , ἐξαίρω πάντῃ ὁ λόγος . οὐ γάρ περί ὁ πρόχειρον ἐγώ εἰς κατανόησις , ὅς ὁ ἀντίληψις διά αἴσθησις ἔχω , δυνατός εἄν γίγνομαι ὁ διερευνάω λόγος , ὁ πῶς ὑπό ὁ φονικός νόος κατανοέω , ὡς μήτε ὁ θεοφορέω καί ἅγιος ἀνήρ ὁ τοιοῦτος ληπτός νομίζω . πίστις γάρ νοέω , φημί ( 2 ) ὁ ἀπόστολος ( 3 ) , καταρτίζω ὁ αἰών ῥῆμα Θεός , εἰς ὁ μή ἐμφαίνω ( 4 ) ὁ ὁράω ( 5 ) γίγνομαι · οὐ εἄν , ὡς οἴομαι ( 6 ) , οὗτος εἶπον ( 7 ) , εἴπερ τίθημι γνωστός εἰμί διά ὁ λογισμός ὁ ζητέω . ἄλλος ὅτι μέν χαλῆματι θεός καταρτίζω αὐτός ὁ Αἰῶν , καί πᾶς ὅσος ἐν αὐτός γίγνομαι ( δοτιοῦν εἄν εἰμί ( 8 ) οὕτως ὁ αἰών , ψ παραθεωρέω πᾶς ὁρατός τε καί ἀόρατος κτίσις ) , οὗτος πιστοποιέω φημί ὁ ἀπόστολος , ὁ δέ πῶς ἀφίημι αδιερυνητη . οὐδέ γάρ ἐφικτός ὁ τοιοῦτος οἴμη ὁ ἀναζητέω εἰμί , πολύς ἀμηχανία ὁ περί οὗτος ζήτημα ἐγώ προδείκνυμι , πῶς ἐκ ὁ ἕνωσις φύσις ὁ κινέω ἐκ ὁ ἁπλόος τε καί ἀδιάστατος ὁ διαστηματικός τε καί συντίθημι ; ἄρας ( 9 ) ἐκ αὐτός ὁ ὑπερχέω οὐσία ; ἄλλος οὐ ὁμολογέω ὁ ἑτερογενής ( 10 ) ἔχω πρός ἐκεῖνος ὁ δυνα , ἀλλά ἑτέρωθεν πόθεν ( 11 ) . καί μήv οὐδείς ἐξωθεν ὁ θεῖος φύσις ὁ λόγος βλέπω . ὁ γάρ εἄν διασχοιθῇ πρός διάφορος ἀρχή ἢ ὑπόληψις , εἰμί τίς ὁ ποιητικός αἴτιος ἐξω νομίζω , παρά ὅς ὁ τεχνικός σοφία , ὁ πρός ὁ κτίσις παρασκευή ἐρανίζω . ἐπεί οὖν ἐν μέν ὁ δυνα ὁ αἴτιος , οὐ ὁμογενής δέ ὁ ὑπερχέω φύσις ὁ διά ἐκεῖνος παράγω εἰς γένεσις · εἰμί δέ κατά ἑκαστέρω ( 12 ) ἐν ὁ υποσυνομενω ὁ ἀπορία , ὁ τε ἐκ ὁ φύσις ὁ Θεός ὁ κτίσις οἴομαι , καί ὁ ἐκ ἕτερος τις οὐσία ὑφίστημι ὁ πᾶς · ἢ γάρ καί ( 13 ) ὁ θέω ἐν ὁ ὁ κτίσις ἰδίωμα εἰμί ὑπονοέω , εἴπερ ὁμογενής ( 14 ) πρός ὁ θεός ἔχω ( 15 ) ὁ γίγνομαι · ἢ τις ὀλικός φύσις ἐξω ὁ θεῖος οὐσία ἀνεξεχθῆσεται ( 16 ) ὁ