gregorius-nyssenus.dialogus-de-anima-et-resurrectione pg046_0069.2
Ὅς ἂν μάλιστα οὖν ἐκφύγωμεν τὴν ἀφ’ ἑκατέρου ( 19 ) ἀτοπίαν ἐν τῇ ζητήσει τῶν ὄντων , κατὰ τὸ τοῦ Ἀποστόλου ( 20 ) ὑπόδειγμα , ἀπολιπραγμόντον τὸν λόγον τὸν περὶ τοῦ , πῶς ἕκαστον ἐστιν , καταλεύψωμεν , τοσοῦτον παρασημαινόμενοι ( 21 ) μόνον , ὅτι ἡ ὁρμὴ τῆς θείας προαιρέσεως , ὅταν ἐθέλῃ ( 22 ) , πρᾶγμα γίνεται , καὶ οὐσιούται τὸ βούλημα ( 23 ) εὐθὺς ἡ φύσις ( 24 ) γινόμενον , τῆς παντοδυνάμου ἐξουσίας , ὅπερ δὲ σοφῶς τε καὶ τεχνικῶς ἐθέλη ( 25 ) , μὴ ἀνυπόστατον ποιούσης τὸ θέλημα . Ἡ δὲ τοῦ θελήματος ὑπάρξες οὐσία ἐστὶ . Διχὶ δὲ διακρινομένων ( 26 ) τῶν ὄντων , εἰς τὸ νοερὸν τε καὶ σωματικόν · ἡ μὲν τῶν νοερῶν κτίσις οὐ δοκεῖ ποὺς ἀπέδειν τῆς τοῦ ἀσωμάτου φύσεως , ἀλλ’ ἐκ τοῦ σύγγειν εἶναι τὸ ἀεῖδες τε καὶ ἀναφὲς καὶ ἀδιάστατον δεικνύουσα ( 27 ) . Ὅπερ δὲ καὶ περὶ τὴν ὑπερκειμένην φύσιν ὑπονοῶν τις οὐχ ἀμαρτήσει . Τῆς δὲ σωματικῆς κτίσεως ἐν ἀκοινωνήτοις ὡς πρὸς τὸ Θεῖον τοῖς ἰδιώμασι θεωρουμένης · καὶ ταύτην ( 28 ) μάλιστα τὴν πολλὴν ἀμηχανίαν ἐμπροσάσης τῷ λόγῳ , μὴ δυναμένου κατιδεῖν , πῶς ἐκ τοῦ ἀοράτου τὸ ὁρώμενον ; ἐκ τοῦ ἀναφoῦς τὸ στερεὸν καὶ ἀντίτυπον , ἐκ τοῦ ἀορίστου τὸ ὡρισμένον , ἐκ τοῦ ἀτόπου τε καὶ ἀμεγεθοῦς ( 29 ) τὸ πάντως μέτρωι τισὶ τοῖς ( 30 ) κατὰ τὸ πσοῦν θεωρουμένον περιεῖγόμενον ; Καὶ τὰ καθ’ ἕκαστον ὅσα περὶ τὴν σωματικὴν καταλαμβάνεται φύσιν , περὶ ὧν τοσοῦτον φαμεν , ὅτι οὐδὲν ἐφ’ ἑαυτοῦ τῶν περὶ τὸ σῶμα θεωρουμένων σῶμά ἐστιν , οὐ σχῆμα , οὐ χρῶμα ( 31 ) , οὐ βάρος , οὐ διάστημα , οὐ πηλικότης ( 32 ) , οὐχ ἄλλο τι τῶν ἐν ποιότητι ( 33 ) θεωρουμένων οὐδὲν , ἀλλὰ τούτων ἑκάστον ( 34 ) λόγος ἐστίν · ἢ δὲ πρὸς ἄλληλα συνδρομὴ τούτων καὶ ἕνωσις σῶμα γίνεται . Ἐπεὶ οὖν αἱ συμπληρωματικαὶ τοῦ σώματος ποιότητες νῦ ( 35 ) καταλαμβάνονται καὶ οὐχ αἰσθῆσει , νοερὸν δὲ τὸ Θεῖον , τίς πόνος ; ( 36 ) τῶν νοητῶν τὰ νοήματα κατεργάσασθαι ; Ὅν ἡ πρὸς ἄλληλα συνδρομὴ τὴν τοῦ σώματος ἡμῖν ἀπεγέννησε φύσιν . Ἄλλα ταῦτα μὲν ἐξω τοῦ
Lemmas: ὅς εἄν μάλιστα οὖν ἐκφεύγω ὁ ἀπό ἑκάτερος ( 19 ) ἀτοπία ἐν ὁ ζητέω ὁ εἰμί , κατά ὁ ὁ ἀπόστολος ( 20 ) ὑπόδειγμα , ἀπολιπραγμόντον ὁ λόγος ὁ περί ὁ , πῶς ἕκαστος εἰμί , καταλεύω , τοσοῦτος παρασημαίνομαι ( 21 ) μόνος , ὅτι ὁ ὁρμή ὁ θεῖος προαίρεσις , ὅταν ἐθέλω ( 22 ) , πρᾶγμα γίγνομαι , καί οὐσιόω ὁ βούλημα ( 23 ) εὐθύς ὁ φύσις ( 24 ) γίγνομαι , ὁ παντοδύναμος ἐξουσία , ὅσπερ δέ σοφός τε καί τεχνικός ἐθέλω ( 25 ) , μή ἀνυπόστατος ποιέω ὁ θέλημα . ὁ δέ ὁ θέλημα ὑπάρχω οὐσία εἰμί . Διχὶ δέ διακρίνω ( 26 ) ὁ εἰμί , εἰς ὁ νοερός τε καί σωματικός · ὁ μέν ὁ νοερός κτίσις οὖον δοκέω πούς ἀποδέω ὁ ὁ ἀσώματος φύσις , ἀλλά ἐκ ὁ συγγίγνομαι εἰμί ὁ ἀείδω τε καί ἀναφής καί ἀδιάστατος δείκνυμι ( 27 ) . ὅπερ δέ καί περί ὁ ὑπέρκειμαι φύσις ὑπονοέω τις οὐ ἁμαρτάνω . ὁ δέ σωματικός κτίσις ἐν ἀκοινώνητος ὡς πρός ὁ θεῖον ὁ ἰδίωμα θεωρέω · καί οὗτος ( 28 ) μάλιστα ὁ πολύς ἀμηχανία ἐμπίμπρημι ὁ λόγος , μή δύναμαι καθοράω , πῶς ἐκ ὁ ἀόρατος ὁ ὁράω ; ἐκ ὁ ἀναφής ὁ στερεός καί ἀντίτυπος , ἐκ ὁ ἀόριστος ὁ ὁρίζω , ἐκ ὁ ἄτοπος τε καί ἀμεγεθοῦς ( 29 ) ὁ πάντως μέτρον τις ὁ ( 30 ) κατά ὁ πίπτω θεωρέω περιέργω ; καί ὁ κατά ἕκαστος ὅσος περί ὁ σωματικός καταλαμβάνω φύσις , περί ὅς τοσοῦτος φημί , ὅτι οὐδείς ἐπί ἑαυτοῦ ὁ περί ὁ σῶμα θεωρέω σῶμα εἰμί , οὖον σχῆμα , οὖον χρῶμα ( 31 ) , οὖον βάρος , οὖον διάστημα , οὖον πηλικότης ( 32 ) , οὐ ἄλλος τίς ὁ ἐν ποιότης ( 33 ) θεωρέω οὐδείς , ἀλλά οὗτος ἕκαστος ( 34 ) λόγος εἰμί · ἢ δέ πρός ἀλλήλων συνδρομή οὗτος καί ἕνωσις σῶμα γίγνομαι . ἐπεί οὖν ὁ συμπληρωματικός ὁ σῶμα ποιότης νῦ ( 35 ) καταλαμβάνω καί οὐ αἴσθησις , νοερός δέ ὁ θεῖον , τίς πόνος ; ( 36 ) ὁ νοητός ὁ νόημα κατεργάζομαι ; ὅς ὁ πρός ἀλλήλων συνδρομή ὁ ὁ σῶμα ἐγώ ἀπογεννάω φύσις . ἄλλος οὗτος μέν ἐξω ὁ