gregorius-nyssenus.dialogus-de-anima-et-resurrectione pg046_0038.2
Ταῦτα δὲ ἐστιν ὅσα ἐν ἡμῖν γινόμενα πάθη λέγεται , ἀ οὐχὶ πάντως ἐπὶ κακῷ τινὶ τῇ ἀνθρωπίνῃ συνεκληρωθὼ ζωῇ · ἡ ( 60 ) γὰρ ἂν ὁ Δημιουργὸς τῶν κακῶν τὴν αἰτίαν ἔχῃ ( 61 ) , εἰ ἐκεῖθεν αἱ τῶν πλημμελημάτων ἦσαν ἀνάγκαι συγκαταβεβλημέναι τῇ φύσει · ἀλλὰ τῇ ποιῇ χρήσει τῆς προαιρέσεως , ἡ ἀρετῆς , ἡ κακίας ὄργανα τὰ τοιαῦτα τῆς ψυχῆς κινήματα γίνεται . Καθάπερ ὁ σίδηρος κατὰ γνώμην τοῦ τεχνίτου τυπούμενος , πρὸς ὅπερ ἂν θέλῃ ( 62 ) τοῦ τεχνειούτος ἡ ἐνθύμησις , πρὸς τοῦτο καὶ σχηματίζεται , ἡ ξίφος , ἡ τι ( 63 ) γεωργικὸν ἑργαλεῖον γινόμενος ( 64 ) . Οὐχὼν εἰ μὲν ὁ λόγος , ὁ δὴ τῆς φύσεως ( 65 ) ἐστιν ἐξαιρετον , τῶν ἐξωθεν ( 66 ) ἐπεισκηθέντων τὴν ἡγεμονίαν ἔχοι , καθὼς καὶ δι’ αὐτὸς μὲς ὁ τῶν Γραφῶν παρεδίδωκε λόγος , ἄρχειν ἐγκλεούμενος πάντων τῶν ἀλόγων , οὐχ ἂν τι πρὸς κακίας ὑπηρεσίαν τῶν τοιούτων κινημάτων ( 67 ) ἡμῖν ἐνεργήσαι , τοῦ μὲν φόβου τὸ ὑπῆκον ἐμποιοῦντος , τοῦ δὲ θυμοῦ τὸ ἀνδρεῖον , τῆς δειλίας δὴ τὴν ἀσφάλειαν , τῆς δὲ ἐπιθυμητικῆς ὁρμῆς τὴν ὀείαν τε καὶ ἀκήρατον ἡμῖν ἡδονὴν προενοῦσης . Εἰ δὲ ἀποβάλοι ( 68 ) τὰς ἡνίας ὁ λόγος , καὶ οὕν τις ἡγὼχος ἐμπλαχεῖς τῷ ἄρματι κατόπιν ὑπ’ αὐτοῦ σύρῃτο , ἐκεῖ ( 69 ) ἀπαγόμενος ὅπουπερ ἂν ἡ ἄλογος κίνησις τῶν ὑπεξευμένων φέρει ( 70 ) , τότε εἰς πάθος αἱ ὁρμαὶ καταστρέφονται , οἷον οὐχ καὶ ἐπὶ τοῖς ( 71 ) ἀλόγοις ἔστιν ( 72 ) . Ἐπεὶ ( 73 ) γὰρ οὐχ ἑπίσταται λογισμὸς ( 75 ) ποὺς φυσικὸς αὐτοὺς ἐγκωμιαζομένης ( 74 ) κινήσεως , τὰ μὲν θυμοῶδη τῶν ζῴων ἐν ἀλλήλοις φθείρεται ( 75 ) τῷ θυμῷ στρατηγουμένα · τὰ δὲ πολυσαρκὰ τε καὶ δυνατὰ εἰς οὐδὲν οἰκεῖον ἀγαθὸν ἀπνῶντο τῆς δυνάμεως , κτῆμα τοῦ λογικοῦ διὰ τὴν ἀλογίαν γινόμενα · ἡ τε τῆς ἐπιθυμίας καὶ τῆς ἡδονῆς ἐνέργεια περὶ οὐδὲν τῶν ὑψηλῶν ( 76 ) ἀσχολοῦται ( 77 ) · οὔτε ἄλλο τι τῶν ἐν αὐτοῖς ( 78 ) θεωρουμένων λόγῳ τινὶ πρὸς τὸ λυστέλου διεξάγεται . Οὕτω καὶ ἐν ἡμῖν εἰ μὴ πρὸς τὸ δέον ἄγωσι ταῦτα διὰ τοῦ λογισμοῦ , ἀλλ’ ἐπιχρατοῖ τῆς τοῦ νοῦ δυναστείας τὰ πάθη , πρὸς τὸ ἀλογὸν τε καὶ ἀνθρόπων μεταβαίνων ( 79 ) ὁ ἄνθρωπος , ἀπὸ τοῦ διανοητικοῦ καὶ θεοειδοὺς τῇ ὁρμῇ τῶν τοιούτων παθη -
Lemmas: οὗτος δέ εἰμί ὅσος ἐν ἐγώ γίγνομαι πάθος λέγω , ὅς οὐ πάντως ἐπί κακός τις ὁ ἀνθρώπινος συγκληρόω ζωή · ὁ ( 60 ) γάρ εἄν ὁ Δημιουργός ὁ κακός ὁ αἴτιος ἔχω ( 61 ) , εἰμί ἐκεῖθεν ὁ ὁ πλημμέλημα εἰμί ἀνάγκη συγκαταβάλλω ὁ φύσις · ἀλλά ὁ ποιέω χρῆσις ὁ προαίρεσις , ὁ ἀρετή , ὁ κακία ὄργανον ὁ τοιοῦτος ὁ Ψυχή κίνημα γίγνομαι . καθά ὁ σίδηρος κατά γνώμη ὁ τεχνίτης τυπόω , πρός ὅσπερ εἄν ἐθέλω ( 62 ) ὁ τεχνειουος ὁ ἐνθύμησις , πρός οὗτος καί σχηματίζω , ὁ ξίφος , ὁ τίς ( 63 ) γεωργικός ἐργαλεῖον γίγνομαι ( 64 ) . Οὐχὼν εἰμί μέν ὁ λόγος , ὁ δή ὁ φύσις ( 65 ) εἰμί ἐξαίρω , ὁ ἐξωθεν ( 66 ) ἐπεισκηθέντων ὁ ἡγεμονία ἔχω , καθώς καί διά αὐτός μές ὁ ὁ Γραφής παραδιώκω λόγος , ἄρχω ἐγκλείω πᾶς ὁ ἄλογος , οὐ εἄν τίς πρός κακία ὑπηρεσία ὁ τοιοῦτος κίνημα ( 67 ) ἐγώ ἐνεργέω , ὁ μέν φόβος ὁ ὑπακούω ἐμποιέω , ὁ δέ θυμός ὁ ἀνδρεῖος , ὁ δειλία δή ὁ ἀσφάλεια , ὁ δέ ἐπιθυμητικός ὁρμή ὁ ὀείαν τε καί ἀκήρατος ἐγώ ἡδονά προένειμι . εἰμί δέ ἀποβάλλω ( 68 ) ὁ ἡνία ὁ λόγος , καί οὖν τις ἡγὼχος ἐμπλάσσω ὁ ἄρμα κατόπιν ὑπό αὐτός σύρω , ἐκεῖ ( 69 ) ἀπάγω ὅπου εἄν ὁ ἄλογος κίνησις ὁ ὑπεξευμένων φέρω ( 70 ) , τότε εἰς πάθος ὁ ὁρμή καταστρέφω , οἷος οὐ καί ἐπί ὁ ( 71 ) ἄλογος εἰμί ( 72 ) . ἐπεί ( 73 ) γάρ οὐ ἐπίσταμαι λογισμός ( 75 ) πούς φυσικός αὐτός ἐγκωμιάζω ( 74 ) κίνησις , ὁ μέν θυμοῶδη ὁ ζῷον ἐν ἀλλήλων φθείρω ( 75 ) ὁ θυμός στρατηγέω · ὁ δέ πολύσαρκος τε καί δυνατός εἰς οὐδείς οἰκέω ἀγαθός ἀπονέομαι ὁ δύναμις , κτῆμα ὁ λογικός διά ὁ ἀλογία γίγνομαι · ὁ τε ὁ ἐπιθυμία καί ὁ ἡδονή ἐνέργεια περί οὐδείς ὁ ὑψηλός ( 76 ) ἀσχολέω ( 77 ) · οὔτε ἄλλος τίς ὁ ἐν αὐτός ( 78 ) θεωρέω λόγος τις πρός ὁ λυστέλου διεξάγω . οὕτως καί ἐν ἐγώ εἰμί μή πρός ὁ δήω ἄγω οὗτος διά ὁ λογισμός , ἀλλά ἐπιχράω ὁ ὁ νόος δυναστεία ὁ πάθος , πρός ὁ ἄλογος τε καί ανθροπαω μεταβαίνω ( 79 ) ὁ ἄνθρωπος , ἀπό ὁ διανοητικός καί θεοειδής ὁ ὁρμή ὁ τοιοῦτος πάθος -