gregorius-nyssenus.dialogus-de-anima-et-resurrectione pg046_0066.1
συμβαίνειν σπουδή . Καὶ τὸ ἐπὶ τούτου παραλογώτερον ( 49 ) , εἰ ἔαρὶ τὰ πολλὰ τῆς ἀλόγου φύσεως συνδυάζεται . Ἄρ’ οὖν ἐστὶν εἰπεῖν ὅτι καὶ τῇ ἄνω περιφορᾷ τὸ ἔαρ ἐμψεύσθαι , τὴν κακίαν ποιεῖ , ὥστε συμβαίνει ( 50 ) ὁμοῦ τε τοῦ κακοῦ τὰς ψυχὰς πλῆρουμένας πίπτειν , καὶ τὰς γαστέρας τῶν ἀλόγων κυτσκεσθαι ; Τί δ’ ἂν εἴπη τις ( 51 ) περὶ τοῦ γεωπόνου ( 52 ) τοῦ καταπηγνύντος ( 53 ) τῇ τῇ τὰς τῶν φυτῶν ἀποσπάδας ; Πῶς ἡ τούτου χεὶρ συγκατέχεται τῷ φυτῷ τὴν ἀνθρωπίνην ψυχὴν , συντερεχοῦσας πτερορρήσεως ( 54 ) τῇ τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὴν φυτείαν ὁρμῇ ; Τὸ αὐτὸ τοίνυν ἀτοπον καὶ ἐπὶ τοῦ ἑτέρου τῶν λόγων ( 55 ) , ἐπὶ τὸ οἴεσθαι τὴν ψυχὴν τὰς συνόδους ἐν συζυγίᾳ ( 56 ) ζώωντων περιεργάσασθαι ( 57 ) , ἡ τὰς λοχείας ἐπιπρέπειν , ἵνα τοῖς φυομένοις σώμασιν ἐπεῖσκριθῶσιν ( 58 ) . Εἰ δὲ ἀπεῖποι ὁ ἀνὴρ τὸν γάμον , ἡ δὲ γυνὴ ἑαυτὴν τῆς τῶν ὀδυνῶν ( 59 ) ἀνάγκης ἐλευθερώσεων · Ἄρ’ οὖ βαρήσει τὴν ψυχὴν ἡ κακία ; Οὐκοῦν ὁ γάμος τῇ ἄνω κακίᾳ τὸ κατὰ τῶν ψυχῶν ἐνδύσιμον ( 60 ) δίδωσιν , ἡ καὶ διὰ τούτου καθάπτεται τῆς ψυχῆς , ἡ πρὸς τὸ ἐναντίον σκέψις . Οὐκοῦν δοῖκος ἐν τῷ μέσῳ καὶ ἀλήτις ἡ ψυχὴ πεπλανημένη , τῶν μὲν οὐρανίων ἀπορβέυστα · σώματος δὲ ἄν οὐτὸν τύχοι πρὸς ὑποδοχὴν ἀμορφάστα . Ἔπειτα καὶ πῶς διὰ τούτων ἐπιστάτειν τὸ Θεῖον τῶν δυνατῶν ὑπονοήσους , τῇ τυχᾳ τούτῃ καὶ ἀλόγῳ τῶν ψυχῶν καταπτάσσει τὰς ἀρχὰς τῆς ἀνθρωπίνης ἀνατιθέντες ( 61 ) ζωῆς ; Ἀνάγκη γὰρ πᾶσα τῇ ἀρχῇ καὶ τὰ ( 62 ) μετὰ ταύτην ( 63 ) συμφώνως ἔχειν . Εἰ γὰρ ἐκ συντυχίας αὐτομάτου τινὸς ὁ βίος ἡρᾶτο , τυχέα ( 64 ) πάντως καὶ ἡ κατ’ αὐτῶν ( 65 ) διέξοδος γίνεται . Καὶ μάτην τῆς θείας δυνάμεως οἱ τοιοῦτοι τὰ ὄντα ἐξάπτουσιν , οἱ μὴ βουλήματι θείῳ τὰ ἐν τῷ κόσμῳ φύεσθαι λέγοντες , ἀλλ’ εἰς πονηρῶν τινων ( 66 ) συντυχίας τὰς ἀρχὰς τῶν γινομένων ἀνάγοντες , ὡς οὐκ ἂν συστάσης τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς μὴ τοῦ κακοῦ δόντος τῇ ζωῇ τὸ ἐνδύσιμον . Εἰοὖν ἡ ἀρχὴ τοῦ βίου τοιαύτη , δηλαδὴ καὶ τὰ ἑξῆς κατὰ τὴν ἀρχὴν κινηθήσεται . Οὐ γὰρ ἐν τῇ ἐκ κακοῦ καλόν , οὐδὲ ἐξ ἀγαθοῦ τὸ ἐναντίον φύεσθαι λέγοι . Ἄλλὰ κατὰ τὴν τοῦ σπέρματος φύσιν , καὶ τοὺς καρποὺς ἀναμένομεν ( 67 ) . Οὐκοῦν πάσης τῆς ζωῆς ἡ αὐτόματος αὕτη καὶ συντυχία κίνησις ἡγεμονεύει ( 68 ) , μηδεμιᾶς προνοίας διὰ τῶν δυνατῶν οἰκούσης ( 69 ) .
Lemmas: συμβαίνω σπουδή . καί ὁ ἐπί οὗτος παράλογος ( 49 ) , εἰμί ἔαρ ὁ πολύς ὁ ἄλογος φύσις συνδυάζω . ἄρα οὖν εἰμί εἶπον ὅτι καί ὁ ἄνω περιφορά ὁ ἔαρ εμψευεπομαι , ὁ κακία ποιέω , ὥστε συμβαίνω ( 50 ) ὁμοῦ τε ὁ κακός ὁ ψυχή πληρόω πίπτω , καί ὁ γαστήρ ὁ ἄλογος κυτσκεσθαι ; τις δέ εἄν εἶπον τις ( 51 ) περί ὁ γεώπονος ( 52 ) ὁ καταπήγνυμι ( 53 ) ὁ ὁ ὁ ὁ φυτός ἀποσπάς ; Πῶς ὁ οὗτος χείρ συγκατέχω ὁ φυτός ὁ ἀνθρώπινος ψυχή , συντρέχω πτερορρήσεως ( 54 ) ὁ ὁ ἄνθρωπος πρός ὁ φυτεία ὁρμή ; ὁ αὐτός τοίνυν ἄτοπος καί ἐπί ὁ ἕτερος ὁ λόγος ( 55 ) , ἐπί ὁ οἴομαι ὁ ψυχή ὁ σύνοδος ἐν συζυγία ( 56 ) ζώννυμι περιεργάζομαι ( 57 ) , ὁ ὁ λοχεία ἐπιπρέπω , ἵνα ὁ φύω σῶμα επεισκριτιθημι ( 58 ) . εἰμί δέ ἀπολέγω ὁ ἀνήρ ὁ γάμος , ὁ δέ γυνή ἑαυτοῦ ὁ ὁ ὀδύνη ( 59 ) ἀνάγκη ἐλευθέρωσις · ἄρα οὖον βάρησις ὁ ψυχή ὁ κακία ; οὐκοῦν ὁ γάμος ὁ ἄνω κακία ὁ κατά ὁ Ψυχή ενδυσιμος ( 60 ) δίδωμι , ὁ καί διά οὗτος καθάπτω ὁ Ψυχή , ὁ πρός ὁ ἐναντίος σκέψις . οὐκοῦν Δόικος ἐν ὁ μέσος καί ἀλήτης ὁ ψυχή πλανάω , ὁ μέν οὐράνιος ἀπορβέυστα · σῶμα δέ ἄν οὐτός τυγχάνω πρός ὑποδοχή ἀμορφάστα . ἔπειτα καί πῶς διά οὗτος ἐπιστατέω ὁ θεῖον ὁ δυνατός ὑπονοέω , ὁ Τύχη Τούτη καί ἄλογος ὁ Ψυχή καταπτάσσει ὁ ἀρχή ὁ ἀνθρώπινος ἀνατίθημι ( 61 ) ζωή ; Ἀνάγκη γάρ πᾶς ὁ ἀρχή καί ὁ ( 62 ) μετά οὗτος ( 63 ) σύμφωνος ἔχω . εἰμί γάρ ἐκ συντυχία αὐτόματος τις ὁ βίος ἀράομαι , τυχής ( 64 ) πάντως καί ὁ κατά αὐτός ( 65 ) διέξοδος γίγνομαι . καί μάτην ὁ θεῖος δύναμις ὁ τοιοῦτος ὁ εἰμί ἐξάπτω , ὁ μή βούλημα θεῖον ὁ ἐν ὁ κόσμος φύω λέγω , ἀλλά εἰς πονηρός τίνω ( 66 ) συντυχία ὁ ἀρχή ὁ γίγνομαι ἀνάγω , ὡς οὐ εἄν συνίστημι ὁ ἀνθρώπινος ζωή μή ὁ κακός δίδωμι ὁ ζωή ὁ ενδυσιμος . εἴεω ὁ ἀρχή ὁ βίος τοιοῦτος , δηλαδή καί ὁ ἑξῆς κατά ὁ ἀρχή κινέω . οὖον γάρ ἐν ὁ ἐκ κακός καλός , οὐδέ ἐκ ἀγαθός ὁ ἐναντίος φύω λέγω . ἀλλά κατά ὁ ὁ σπέρμα φύσις , καί ὁ καρπός1 ἀναμένω ( 67 ) . οὐκοῦν πᾶς ὁ ζωή ὁ αὐτόματος οὗτος καί συντυχία κίνησις ἡγεμονεύω ( 68 ) , μηδείς πρόνοια διά ὁ δυνατός οἰκέω ( 69 ) .