gregorius-nyssenus.de-vita-mosis pg044_0207.1
πρὸς τὴν ὑπόνοιαν τῆς περὶ τὸν τόπον τοῦτον θεωρίας ἠγνόημεν . Ἐπὶ δὲ τὸ προκειμένον ἐπανέλθωμεν . Πῶς δὲ τοσαύταις θεοφανεσίαις ἐναργῶς ὁρᾷν τὸν Θεὸν παρὰ τῆς θείας φωνῆς μαρτυρουμένους ( ὡς εἰς φησιν , ὅτι ἐνώπιος ἐνώπιω , ὡς ἂν τις λαλῇ πρὸς τὸν ἑαυτοῦ φίλον ) , ἐν τούτοις γεγόνεσιν , ὡς μήπω τυχὸν ὧν ἐπεπύκναι διὰ τῆς Γραφικῆς μαρτυρίας πιστευέται , δεῖται τοῦ Θεοῦ φαίναι αὐτῷ , ὡς τοῦ ἀεὶ φαινομένου μηδέπω ὁφθέντος ; Καὶ ἡ ἄνυδεν φωνή , νῦν μὲν τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ αἰτοῦντος συντέθεταί , καὶ τὴν προσθήκην αὐτῇ τῆς χάριτος ταύτης οὐκ ἀπαναίτεται . Πάλιν δὲ εἰς ἀπελπισμὸν ἄγει , δι’ ὧν ἀποφαίνεται , ἀχώρητον εἶναι τῇ τῶν ἀνθρώπων ζωῇ τὸ παρ’ ἐκείνου ζητούμενον . Ἄλλα τίνα τόπον εἶναι παρ’ ἐαυτῷ φησιν ὁ Θεός , καὶ ἐν τῷ τόπῳ πέτραν , καὶ ὅπην ἐν τῇ πέτρᾳ , ἐν ᾧ κελεύει γίνεσθαι τὸν Μωϋσέα . Ἔστα ἐπιβαλεῖν τὸν Θεὸν τὴν χεῖρα τῷ στομῷ τῆς ὀπῆς ἐξωπως ἐκείνου τὸν ζητούμενον ἰδεῖν δέξει , τῆς τε θείας φωνῆς ἀφεῖν τὴν ἐπαγγελίαν γενέσθαι . Ταῦτα γὰρ εἰ τις κατὰ τὸ γράμμα βλέποι , οὐ μὲννον ἀσαφὲς τοῖς ζητοῦσιν ἐστὶν ἡ διάνοια , ἀλλ’ οὐδὲ καθαρῶς τῆς ἀπαραινοῦσης περὶ Θεοῦ ὑπολήψεως . Μόνων γὰρ τῶν ἐν σχήματι θεωρουμένων , τὸ μὲν ἐμπρόσθιον , τὸ δὲ , ὁπίσθιον · πᾶν δὲ σχῆμα , σώματος πέρας ἐστίν . Ὥστε ὁ σχῆμα περὶ τὸν Θεὸν ἐννοῶν , οὐδὲ τῆς σωματικῆς φύσεως καθαρεύει αὐτὸν οἴηθήσεται . Πᾶν δὲ σῶμα σύνθετόν ἐστι πάντως · τὸ δὲ σύνθετον ἐκ τῶν ἐτερογενῶν συνδρομὴς ἔχει τὴν σύστασιν . Τὸ δὲ συντιθέμενον , οὐκ ἂν τις ἀδιάλυτον εἶναι εἴποι . Τὸ δὲ διαλυόμενον , ἀφθαρτον εἶναι οὐ δύναται . Φθορὰ γὰρ ἡ διάλυσις τοῦ συνεστῶτός ἐστιν . Εἰ οὖν τις τὸ ὁπίσθιον τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸ γράμμα νοήσειεν , εἰς ταύτην τὴν ἀτοπίαν ἐκ τῆς ἀκολουθίας κατ’ ἀνάγκην ἀπαχθήσεται . Τὸ γὰρ ἐμπρόσθιον τε καὶ ὁπίσθιον , ἐν σχήματι πάντως · τὸ δὲ σχῆμα , ἐν σώματι . Τοῦτο δὲ διαλυθέν , διαλυτὸν κατὰ τὴν ἰδίαν φύσιν ἐστίν . Διαλυτὸν γὰρ ἅπαν τὸ σύνθετον · τὸ δὲ διαλυόμενον , ἀφθαρτον εἶναι οὐ δύναται . Ἄρα δὲ τῷ γράμματι δουλεύων , φθορὰν διὰ τῆς ἀκολουθίας τῶν ῥημάτων παρὰ τὸν Θεὸν ἐννοήσειεν . Ἄλλὰ μὴν ἀφθαρτὸς ὁ Θεὸς καὶ ἀσώματος . Ἄλλὰ τις ἄρα τοῖς γεγραμμένοις ἐφαρμόσει διάνοια παρὰ τὸ ἐκ προχείρου νοούμενον ; εἰ δὲ τοῦτο τὸ μέρος τῶν ἐν τῇ συμφράσει τοῦ λόγου γεγραμμένων , ἑτέραν ἡμᾶς ἐξευρεῖν ἀναγκάζει διάνοιαν · προσήκει πάντως καὶ περὶ τοῦ ὅλου τὸ ἴσον διανοεῖσθαι . Ὡς γὰρ ἐν τῷ μέρει νοήσομεν , τοιούτων ἀνάγκη καὶ τὸ ὅλον λαμβάνομεν . Οὐκοῦν καὶ ὁ τόπος ὁ παρὰ τῷ Θεῷ , καὶ ἡ ἐν τῷ τόπῳ πέτρα , καὶ τὸ ἐν ταύτῃ χῶρημα , ὅπερ ὅπη ὀνομάζεται , καὶ ἡ ἐκ τοῦ Μωϋσέως ἐσοδος , καὶ ἡ τῆς θείας χειρὸς ἐπιβολὴ τοῦ στομίου , καὶ ἡ πάροδος , καὶ ἡ κλῆσις , καὶ μετὰ ταῦτα ἡ τῶν ὁπισθίων θεωρία εἰλογώτερον τῇ τῆς ἀναγωγῆς νόμῳ θεωρηθήσεται . Τί οὖν ἐστι τὸ εἰκάζομενον ; ὅτι καθάπερ τὰ κατωφερῆ τῶν σωμάτων , εἰ τινὰ κατὰ τοῦ πρανοῦς ὀρμὴν λάβω , χῶν μὴδεὶς ἐπωθῶν μετὰ τὴν πρώτην κίνησιν τυχῶ , αὐτὰ δι’ ἑαυτῶν ἐπὶ τὰ κάταντες ἐν σφοδροτέρα τῇ φορᾷ συνελίσανται , ὅως ἂν ἐπικλινὲς ἦ , καὶ
Lemmas: πρός ὁ ὑπόνοια ὁ περί ὁ τόπος οὗτος θεωρία ἀγνοέω . ἐπί δέ ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι . Πῶς δέ τοσοῦτος θεοφανής ἐναργής ὁράω ὁ θεός παρά ὁ θεῖος φωνή μαρτυρέω ( ὡς εἰς φημί , ὅτι ἐνώπιος ἐνώπιος , ὡς εἄν τις λαλέω πρός ὁ ἑαυτοῦ φίλος ) , ἐν οὗτος γίγνομαι , ὡς μήπω τυγχάνω ὅς ἐπεπύκναι διά ὁ γραφικός μαρτυρία πιστεύω , δήω ὁ Θεός φαίνω αὐτός , ὡς ὁ ἀεί φαίνω μηδέπω ὁράω ; καί ὁ ἀνύω φωνή , νῦν μέν ὁ ἐπιθυμία ὁ αἰτέω συντίθημι , καί ὁ προσθήκη αὐτός ὁ χάρις οὗτος οὐ ἀπαναίτεται . πάλιν δέ εἰς ἀπελπισμός ἄγω , διά ὅς ἀποφαίνω , ἀχώρητος εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος ζωή ὁ παρά ἐκεῖνος ζητέω . ἄλλος τίς τόπος εἰμί παρά αὐτός φημί ὁ Θεός , καί ἐν ὁ τόπος πέτρα , καί ὀπή ἐν ὁ πέτρα , ἐν ὅς κελεύω γίγνομαι ὁ Μωϋσῆς . εἶμαι ἐπιβάλλω ὁ θεός ὁ χείρ ὁ στομόω ὁ ὀπή ἐξωπως ἐκεῖνος ὁ ζητέω ὁράω δέχομαι , ὁ τε θεῖος φωνή ἀφέω ὁ ἐπαγγελία γίγνομαι . οὗτος γάρ εἰμί τις κατά ὁ γράμμα βλέπω , οὖον μένω ἀσαφής ὁ ζητέω εἰμί ὁ διάνοια , ἀλλά οὐδέ καθαρός ὁ απαραινουω περί Θεός ὑπόληψις . Μόνος γάρ ὁ ἐν σχῆμα θεωρέω , ὁ μέν ἐμπρόσθιος , ὁ δέ , ὁπίσθιος · πᾶς δέ σχῆμα , σῶμα πέρας εἰμί . ὥστε ὁ σχῆμα περί ὁ θεός ἐννοέω , οὐδέ ὁ σωματικός φύσις καθαρεύω αὐτός οἴομαι . Πᾶν δέ σῶμα σύνθετος εἰμί πάντως · ὁ δέ συντίθημι ἐκ ὁ ἑτερογενής συνδρομή ἔχω ὁ σύστασις . ὁ δέ συντίθημι , οὐ εἄν τις ἀδιάλυτος εἰμί εἶπον . ὁ δέ διαλύω , ἄφθαρτος εἰμί οὖον δύναμαι . φθορά γάρ ὁ διάλυσις ὁ συνίστημι εἰμί . εἰμί οὖν τις ὁ ὁπίσθιος ὁ Θεός κατά ὁ γράμμα νοέω , εἰς οὗτος ὁ ἀτοπία ἐκ ὁ ἀκολουθία κατά ἀνάγκη ἀπάγω . ὁ γάρ ἐμπρόσθιος τε καί ὁπίσθιος , ἐν σχῆμα πάντως · ὁ δέ σχῆμα , ἐν σῶμα . οὗτος δέ διαλύω , διαλυτός κατά ὁ ἴδιος φύσις εἰμί . διαλυτός γάρ ἅπας ὁ συντίθημι · ὁ δέ διαλύω , ἄφθαρτος εἰμί οὖον δύναμαι . ἄρας δέ ὁ γράμμα δουλεύω , φθορά διά ὁ ἀκολουθία ὁ ῥῆμα παρά ὁ θεός ἐννοέω . ἀλλά μήv ἄφθαρτος ὁ θεός καί ἀσώματος . ἀλλά τις ἄρα ὁ γράφω ἐφάρμοσις διάνοια παρά ὁ ἐκ πρόχειρος νοέω ; εἰμί δέ οὗτος ὁ μέρος ὁ ἐν ὁ συμφράζω ὁ λόγος γράφω , ἕτερος ἐγώ ἐξευρίσκω ἀναγκάζω διάνοια · προσήκω πάντως καί περί ὁ ὅλος ὁ ἴσος διανοέομαι . ὡς γάρ ἐν ὁ μέρος νοέω , τοιοῦτος ἀνάγκη καί ὁ ὅλος λαμβάνω . οὐκοῦν καί ὁ τόπος ὁ παρά ὁ Θεός , καί ὁ ἐν ὁ τόπος πέτρα , καί ὁ ἐν οὗτος χώρημα , ὅσπερ ὅπῃ ὀνομάζω , καί ὁ ἐκ ὁ Μωϋσῆς εἴσοδος , καί ὁ ὁ θεῖος χείρ ἐπιβολή ὁ στόμιον , καί ὁ πάροδος , καί ὁ κλῆσις , καί μετά οὗτος ὁ ὁ οπίσθια θεωρία εἰλογώτερον ὁ ὁ ἀναγωγή νόμος θεωρέω . τις οὖν εἰμί ὁ εἰκάζω ; ὅτι καθάπερ ὁ κατωφερής ὁ σῶμα , εἰμί τις κατά ὁ πρανής ὁρμή λαμβάνω , χόω μηδείς ἐπωθέω μετά ὁ πρῶτος κίνησις τυγχάνω , αὐτός διά ἑαυτοῦ ἐπί ὁ κατάντης ἐν σφοδρός ὁ φορός συναιρέω , ὅς εἄν ἐπικλινής εἰμί , καί