gregorius-nyssenus.de-vita-mosis pg044_0195.1
ἡ θεολογία , ἡς μόλις ὁ πλῆθος λεύσῃ τὴν ὑπώρειαν φθάσει ( εἰ δὲ τις Μωϋσῆς εἴη , γένοιτο ἂν καὶ ἐπὶ τῆς ἀνόδου , χωρῶν τῇ ἀκοῇ τὰς τῶν σάλπιγγων φωνάς , ὡς φησιν ὁ τῆς ἱστορίας λόγος , ἰσχυροτέρας ἐν τῷ προβαίνειν γίνεσθαι ) ἀληθῶς σάλπιγξ ἡ τὴν ἀκοὴν καταπλήττουσα , τὸ περὶ τῆς θείας φύσεως κήρυγμα , μέγα καὶ παρὰ τὴν πρώτην φαινόμενον , μείζον δὲ καὶ μᾶλλον τῆς ἀκοῆς καὶ ἡχουμένου , ἐν τοῖς τελευταίοις . Ἐσάλπισεν ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται τὸ θεῖον τῆς κατὰ ἄνθρωπον οἰκονομίας μυστήριον · ἀλλ’ ἀσθενέστεραι ἦσαν αἱ πρώται φωναί , ἢ ὥστε καὶ ἡχουμένας τῆς ἀπειθοῦς ἀκοῆς . Διὸ ἡ βαρυκοτία τῶν Ἰουδαίων , τὴν φωνὴν τῶν σάλπιγγων οὐ παρεδέξατο . Προβαίνουσαι δέ , καθὼς φησιν ὁ λόγος , αἱ σάλπιγγες , ἐγένοντο ἰσχυρότεραι . Αἱ γὰρ τελευταῖαι φωναί , αἱ διὰ τῶν εὐαγγελικῶν κηρυγμάτων γεγεννημέναι , καὶχόντου τῆς ἀκοῆς · οὕτω τοῦ πνεύματος [ τῷ ] διὰ τῶν ὀργάνων ἡχούντος γενναϊότερον ἐν τοῖς ἐφεξῆς , καὶ εὐτο-νώτερον ποιουμένου τὸν ἦχον . Ὄργανα δ’ ἂν εἴεν ἕνα πνευματικὸν φθόγγον ἡχούντα , προφῆται καὶ ἀπόστολοι · ὧν , καθὼς φησιν ἡ ψαλμωδία , εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν , καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν . Εἰ δὲ οὐ χωρεῖ τὸ πλῆθος τὴν ἀκωδὴν γινωμένην φωνήν , ἀλλ’ ἐπιτρέπεται τῷ Μωϋσεῖ , γνῶναι μὲν δι’ αὐτοῦ τὰ ἀπόρρητα , διδάξαι δὲ τὸν λαόν , ὅπερ ἂν διὰ τῆς ἀκωδὴν διδασκαλίας τύχῃ μαθὼν δόγμα , καὶ τοῦτο πᾶν κατὰ τὴν Ἐκκλησίαν διοικουμένων ἐστίν · τὸ μὴ πάντας ἑαυτοὺς εἰσῆλθεῖν πρὸς τὴν τῶν μυστηρίων κατάληψιν , ἀλλ’ ἐπιλέξαντας ἐξ ἑαυτῶν τὸν χωρῆσαι τὰ θεία δυναμένον , ἐκεῖνον τὴν ἀκοὴν εὐγνωμόνως ὑπέχειν , πιστὸν ἡγουμένους ἅπαν , ὅτιπερ ἂν παρὰ τοῦ τὰ θεία μυηθέντος ἀκούσωσιν . « Οὐ πάντες γάρ , » φησιν , « ἀπόστολοι , οὐδὲ πάντες προφῆται . » Τοῦτο δὲ οὐκ ἐστὶ νῦν ἐν ταῖς πολλαῖς τῶν Ἐκκλησιῶν φυλασσόμενον . Πολλοὶ γὰρ καθαρίσων ἐτι ἐκ τῶν βεβιωμένων αὐτοῖς δέμους , ἀπλῦτοι τινες καὶ κατεσιλωμένοι τῇ τοῦ βίου περιβολῇ , τὴν λόγον ἀλαθῆσιν αὐτῶν προβαλλόμενοι , τῆς θείας ἀνόδου κατατολμῶσιν , ὅθεν αὐτοὶ τοῖς ἰδίοις αὐτῶν λογισμοῖς κατασαλεύονται . Αἱ γὰρ αἱρετικαὶ ὑπολήψεις , λίθοι τινὲς ἀτεχνῶς εἰσιν αὐτῶν τὸν εὕρε-τὴν τῶν πονηρῶν δογμάτων καταχωννύντες . Τί δὲ δη-βούλεται τὸ ἔντος τοῦ γνόφου γενέσθαι τὸν Μωϋσῆα , καὶ οὕτως ἐν αὐτῷ τὸν Θεὸν ἰδεῖν ; Ἐναντίον γὰρ δοκεῖ πως εἶναι τῇ πρώτῃ θεωρείᾳ τὸ νῦν ἱστορού-μενον · τότε μὲν γὰρ ἐν φωτί , νῦν δὲ ἐν γνόφῳ τὸ Θεῖον . Μηδὲ τοῦτο τοῦ εἴρμου τῶν κατὰ ἀναγωγὴν ἡμῖν θεωρηθέντων ἀφίσδει νομίσωμεν . Διδάσκει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος , ὅτι ἡ γνώσις τῆς εὐσεβείας φῶς γίνεται παρὰ τὴν πρώτην οἷς ἂν ἐγγίγνηται . Διὸ τὸ ἐξ ἐναντίας τῇ εὐσεβείᾳ νοούμενον , σκότος ἐστίν · ἡ δὲ ἀποστορὰ τοῦ σκότους , τῆς μετοικίας τοῦ φωτός γίνεται . Προϊὼν δὲ ὁ νοῦς , καὶ διὰ μείζονος ἀεὶ καὶ τελειοτέρας προσοχῆς ἐν περινοίᾳ γινόμενος τῆς ὄντως κατανοηθείσης , ὅσω προσεγγίζει μᾶλλον τῇ θεωρίᾳ , τοσούτῳ πλεῖον ὀρᾷ τῆς θείας φύσεως ἀθεώρητον . Καταλιπὼν γὰρ πᾶν τὸ φαινόμενον , οὐ μόνον ὅσα κα -
Lemmas: ὁ θεολογία , εἰμί μόλις ὁ πλῆθος λεύσσω ὁ ὑπώρεια φθάνω ( εἰμί δέ τις Μωϋσῆς εἰμί , γίγνομαι εἄν καί ἐπί ὁ ἄνοδος , χώρα ὁ ἀκοή ὁ ὁ σάλπιγξ φωνή , ὡς φημί ὁ ὁ ἱστορία λόγος , ἰσχυρός ἐν ὁ προβαίνω γίγνομαι ) ἀληθής σάλπιγξ ὁ ὁ ἀκοή καταπλήσσω , ὁ περί ὁ θεῖος φύσις κήρυγμα , μέγας καί παρά ὁ πρῶτος φαίνω , μείζων δέ καί μᾶλλον ὁ ἀκοή καί ηχουμενοω , ἐν ὁ τελευταῖος . σαλπίζω ὁ νόμος καί ὁ προφήτης ὁ θέω ὁ κατά ἄνθρωπος οἰκονομία μυστήριον · ἀλλά ἀσθενής εἰμί ὁ πρῶτος φωνή , ἢ ὥστε καί ἠχέω ὁ ἀπειθής ἀκοή . Διὸ ὁ βαρυκοτία ὁ Ἰουδαῖος , ὁ φωνή ὁ σάλπιγξ οὖον παραδέχομαι . προβαίνω δέ , καθώς φημί ὁ λόγος , ὁ σάλπιγξ , γίγνομαι ἰσχυρός . ὁ γάρ τελευταῖος φωνή , ὁ διά ὁ εὐαγγελικός κήρυγμα γεννάω , καὶχόντου ὁ ἀκοή · οὗτος ὁ πνεῦμα [ ὁ ] διά ὁ ὄργανον ἡχούντος γενναῖος ἐν ὁ ἐφεξῆς , καί εὔτονος ποιέω ὁ ἦχος . Ὄργανα δέ εἄν ἄγω εἷς πνευματικός φθόγγος ηχουειντα , προφήτης καί ἀπόστολος · ὅς , καθώς φημί ὁ ψαλμωδία , εἰς πᾶς ὁ γῆ ἐξέρχομαι ὁ φθόγγος αὐτός , καί εἰς ὁ πέρας ὁ οἰκέω ὁ ῥῆμα αὐτός . εἰμί δέ οὖον χωρέω ὁ πλῆθος ὁ ἀκωδὴν γίγνομαι φωνή , ἀλλά ἐπιτρέπω ὁ Μωϋσῆς , γιγνώσκω μέν διά αὐτός ὁ ἀπόρρητος , διδάσκω δέ ὁ λαός , ὅσπερ εἄν διά ὁ ἀκωδὴν διδασκαλία τυγχάνω μανθάνω δόγμα , καί οὗτος πᾶς κατά ὁ ἐκκλησία διοικέω εἰμί · ὁ μή πᾶς ἑαυτοῦ εἰσέρχομαι πρός ὁ ὁ μυστήριον κατάληψις , ἀλλά ἐπιλέγω ἐκ ἑαυτοῦ ὁ χωρέω ὁ θεῖος δύναμαι , ἐκεῖνος ὁ ἀκοή εὐγνωμόνως ὑπέχω , πιστόν ἡγέομαι ἅπας , ὅτιπερ εἄν παρά ὁ ὁ θεῖος μυέω ἀκούω . « οὖον πᾶς γάρ , » φημί , « ἀπόστολος , οὐδέ πᾶς προφήτης . » οὗτος δέ οὐ εἰμί νῦν ἐν ὁ πολύς ὁ ἐκκλησία φυλάσσω . πολλός γάρ καθαρίζω ἔτι ἐκ ὁ βιόω αὐτός δέμος , άπλυτος τις καί κατεσιλωμένοι ὁ ὁ βίος περιβολή , ὁ λόγος ἀλάομαι αὐτός προβάλλω , ὁ θεῖος ἄνοδος κατατολμάω , ὅθεν αὐτός ὁ ἴδιος αὐτός λογισμός κατασαλεύω . ὁ γάρ αἱρετικός ὑπόληψις , λίθος τις ἄτεχνος εἰμί αὐτός ὁ εὑρίσκω ὁ πονηρός δόγμα καταχώννυμι . τις δέ δη-βούλεται ὁ ἔντεα ὁ γνόφος γίγνομαι ὁ Μωϋσῆς , καί οὕτως ἐν αὐτός ὁ θεός ὁράω ; ἐναντίος γάρ δοκέω πως εἰμί ὁ πρῶτος θεωρείο ὁ νῦν ἱστορέω · τότε μέν γάρ ἐν φάος , νῦν δέ ἐν γνόφος ὁ θεῖον . μηδέ οὗτος ὁ εἱρμός ὁ κατά ἀναγωγή ἐγώ θεωρέω ἀφοράω νομίζω . διδάσκω δέ διά οὗτος ὁ λόγος , ὅτι ὁ γνῶσις ὁ εὐσέβεια φάος γίγνομαι παρά ὁ πρῶτος ὅς εἄν ἐγγίγνομαι . Διὸ ὁ ἐκ ἐναντίος ὁ εὐσέβεια νοέω , σκότος εἰμί · ὁ δέ ἀποστορὰ ὁ σκότος , ὁ μετοικία ὁ φάος γίγνομαι . πρόειμι δέ ὁ νόος , καί διά μείζων ἀεί καί τέλειος προσοχή ἐν περίνοια γίγνομαι ὁ εἰμί κατανοέω , ὅσος προσεγγίζω μᾶλλον ὁ θεωρία , τοσοῦτος πλείων ὁράω ὁ θεῖος φύσις ἀθεώρητος . καταλιμπάνω γάρ πᾶς ὁ φαίνω , οὖον μόνος ὅσος ἄν -