gregorius-nyssenus.de-vita-mosis pg044_0188.1
μόνῳ τῷ Θεῷ καθαράται , ὀλίγος γίνεται λόγος . Ἐπὶ δὲ τοῦ Μωϋσέως οὐχ οὕτως ἦν · ἀλλ' ἐν ψ θαρσεῖν τοῖς Ἰσραηλίταις διακελεύεται , μηδενὸν κατὰ τὸ φαινόμενον φωνὴν πρὸς τὸν Θεὸν ποιησάμενος , βοὴν παρ' αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ μαρτυρεῖται · διδάσκοντος , οἶμαί , τοῦ λόγου , ὅτι εὐχὴς ἔστιν ἐκείνη ἡ φωνή , καὶ μέχρι τῆς θείας ἀναβαίνουσα ἀκοῆς , οὐχ ἡ μετὰ τινος διατάσεως γινομένη κραυγή , ἀλλ' ἡ ἀπὸ καθαρᾶς συνειδήσεως ἀναπεμπομένη ἐνθύμησις . Τῷ δὲ οὕτως ἔχοντι μικρὸς δὴ πρὸς συμβολὴν τῶν νομιζομένων ἀγώνων ὁ ἀδελφὸς καταφαίνεται , ἐκείνου ὁ ἀδελφὸς , ὁ κατιόντι πρὸς Αἰγυπτίους , κατὰ θεῖον βούλημα , τῷ Μωϋσεῖ συναντήσας , ὃν εἰς ἄγγελον τάξειν ὁ λόγος ἐνῆψεν . Ἄλλα τότε γίνεται τῆς ὑπερκειμένης φύσεως ἡ ἐμφάνεια , οὕτως ἐμφανιζομένη , καθὼς ἂν χωρὶς τὸ δεχόμενον · ὁ δὲ καὶ τότε γεγενῆσθαι παρὰ τῆς ἱστορίας ἀκούομεν , καὶ εἶναι γίνεται , παρὰ τῆς τοῦ λόγου θεωρίας μανθάνομεν . Ὅταν γὰρ φεύγῃ τις τὸν Αἰγύπτιον , καὶ ἔξω τῶν ὧρων γενόμενος , πρὸς τὰς προσβολὰς τῶν πειρασμῶν δειλιάσῃ · ἄνωθεν τὴν ἐκ παραλόγου σωτηρίαν ὁ ὀδηγὸς ὑποδείκνυσιν . Ὅταν περιστοιχισάμενος ὁ ἔχθρὸς τῇ ἑαυτοῦ δυνάμει τὸν διωχόμενον , βαθὺν ὑπ' ἀνάγκης αὐτῷ καταστασάση τὴν θάλασσαν , εἰς ἣν καθήγεται ὁ ὀδηγὸς ἡ νεφέλη ( τοῦτο γὰρ ὄνομα τῷ ὀδηγούντι , ὅπερ καλῶς τοῖς πρὸ ἡμῶν εἰς τὴν τοῦ ἀγίου Πνεύματος μεταλήφθη χάριν ) · παρ' οὗ γίνεται τοῖς ἀξίοις ἡ πρὸς τὸ ἀγαθὸν ὀδηγία · ψ τις ἐπόμενος , τὸ ὕδωρ διέξεισιν , ὁποιοῦντος τὴν δι' αὐτοῦ πορείαν τοῦ ἡγουμένου · δι' οὗ γίνεται τὸ ἀσφαλὲς τῇ ἐλευθερίᾳ , τοῦ ἐπὶ δουλείᾳ καταδιώκοντος , ἐναφανιζομένου τῷ ὕδατι . Τίς γὰρ οὐκ οἶδεν , ὅτι στρατὸς Αἰγυπτίος ἐστι τὰ ποικίλα τῆς ψυχῆς πάθη , εἰς καταδουλοῦται ὁ ἄνθρωπος ; Ἐκεῖνοι οἱ ἵπποι , ἐκεῖνα τὰ ἄρματα , καὶ οἱ ἐπ' αὐτῶν ἀναβάται , τοξόται , καὶ σφενδονῆται , καὶ ὀπλομάχοι , καὶ ὁ λοιπὸς ὅμιλος τῶν ἐχθρῶν παρατάξεως . Τί γὰρ ἂν τις διαφέρειν εἴποι τοὺς θυμωδεῖς τῶν λογισμῶν , ἢ τὰς πρὸς ἡδονὴν τε καὶ λύπην καὶ πλεονεξίαν ὀρμὰς , τῆς μνημονευθείσης στρατίας , Λίθος ἀντικραχ ἀπὸ σφενδόνης ἐστὶν ἡ λοιδορία , καὶ λόγχη τὴν αἰχμὴν ἐπσειούσα ἡ θυμώδης ὀρμή · τὸ δὲ περὶ τὰς ἡδονὰς πάθος , οἱ ἵπποι νοεῖσθωσαν , ἀσέτῳ τινὶ ὀρμῇ τὸ ἄρμα δι' ἑαυτῶν ἐπελκόμενοι , ἐν ψ οἱ τρεῖς ἐπιβάται , οὓς τριστάτας ὀνομάζει ἡ ἱστορία . Νοήσεις δὲ τοὺς τρεῖς τούτους πάντως , τοὺς φερομένους ὑπὸ τοῦ ἄρματος , προδιαχθεῖς ἐν τῷ κατὰ τοὺς σταθμοὺς καὶ τὴν φιλάν μυστηρίῳ , τὴν τριμερῆ τῆς ψυχῆς διαίρεσιν , εἰς τὸ λογικόν , καὶ ἐπιθυμητικόν , καὶ θυμοειδὲς ἀναπέπλυν τὸ νόημα .
Lemmas: μόνος ὁ Θεός καθαίρω , ὀλίγος γίγνομαι λόγος . ἐπί δέ ὁ Μωϋσῆς οὐ οὕτως εἰμί · ἀλλά ἐν ψ θαρσέω ὁ Ἰσραηλίτης διακελεύομαι , μηδενὸν κατά ὁ φαίνω φωνή πρός ὁ θεός ποιέω , βοή παρά αὐτός ὁ Θεός μαρτυρέω · διδάσκω , οἴομαι , ὁ λόγος , ὅτι εὐχή εἰμί ἐκεῖνος ὁ φωνή , καί μέχρι ὁ θεῖος ἀναβαίνω ἀκοή , οὐ ὁ μετά τις διάτασις γίγνομαι κραυγή , ἀλλά ὁ ἀπό καθαρός συνείδησις ἀναπέμπω ἐνθύμησις . ὁ δέ οὕτως ἔχω μικρός δή πρός συμβολή ὁ νομίζω ἀγών ὁ ἀδελφός καταφαίνω , ἐκεῖνος ὁ ἀδελφός , ὁ κατέρχομαι πρός Αἰγύπτιος , κατά θέω βούλημα , ὁ Μωϋσῆς συναντάω , ὅς εἰς ἄγγελος τάσσω ὁ λόγος νήφω . ἄλλος τότε γίγνομαι ὁ ὑπέρκειμαι φύσις ὁ ἐμφάνεια , οὕτως ἐμφανίζω , καθώς εἄν Χωρὶς ὁ δέχομαι · ὁ δέ καί τότε γίγνομαι παρά ὁ ἱστορία ἀκούω , καί εἰμί γίγνομαι , παρά ὁ ὁ λόγος θεωρία μανθάνω . ὅταν γάρ φεύγω τις ὁ Αἰγύπτιος , καί ἔξω ὁ ὁράω γίγνομαι , πρός ὁ προσβολή ὁ πειρασμός δειλιάω · ἄνωθεν ὁ ἐκ παράλογος σωτηρία ὁ ὁδηγός ὑποδείκνυμι . ὅταν περιστοιχίζω ὁ ἐχθρός ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ὁ διώκω , βαθύς ὑπό ἀνάγκη αὐτός καθίστημι ὁ θάλασσα , εἰς ὅς καθηγέτης ὁ ὁδηγός ὁ νεφέλη ( οὗτος γάρ ὄνομα ὁ ὀδηγούντι , ὅσπερ καλῶς ὁ πρό ἐγώ εἰς ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα μεταλαμβάνω χάρις ) · παρά ὅς γίγνομαι ὁ ἄξιος ὁ πρός ὁ ἀγαθός ὁδηγία · ψ τις ἔπω , ὁ ὕδωρ διεξέρχομαι , ὁποιοῦντος ὁ διά αὐτός πορεία ὁ ἡγέομαι · διά ὅς γίγνομαι ὁ ἀσφαλής ὁ ἐλευθερία , ὁ ἐπί δουλεία καταδιώκω , ἐναφανίζω ὁ ὕδωρ . Τῖς γάρ οὐ οἶδα , ὅτι στρατός Αἰγύπτιος εἰμί ὁ ποικίλος ὁ Ψυχή πάθος , εἰς καταδουλόω ὁ ἄνθρωπος ; ἐκεῖνος ὁ ἵππος , ἐκεῖνος ὁ ἅρμα , καί ὁ ἐπί αὐτός ἀναβάτης , τοξότης , καί σφενδονήτης , καί οπλομάχος , καί ὁ λοιπός ὅμιλος ὁ ἐχθρός παράταξις . τις γάρ εἄν τις διαφέρω εἶπον ὁ θυμώδης ὁ λογισμός , ἢ ὁ πρός ἡδονά τε καί λύπη καί πλεονεξία ὁρμή , ὁ μνημονεύω Στρατίας , λίθος ἀντικραχ ἀπό σφενδόνη εἰμί ὁ λοιδορία , καί λόγχη ὁ αἰχμή ἐπισείω ὁ θυμώδης ὁρμή · ὁ δέ περί ὁ ἡδονά πάθος , ὁ ἵππος νοέω , ἄσω τις ὁρμή ὁ ἄρμα διά ἑαυτοῦ επελκομενω , ἐν ψ ὁ τρεῖς ἐπιβάτης , ὅς τριστάτης ὀνομάζω ὁ ἱστορία . Νόησις δέ ὁ τρεῖς οὗτος πάντως , ὁ φέρω ὑπό ὁ ἄρμα , προδιαγω ἐν ὁ κατά ὁ σταθμός καί ὁ φίλος μυστήριον , ὁ τριμερής ὁ Ψυχή διαίρεσις , εἰς ὁ λογικός , καί ἐπιθυμητικός , καί θυμοειδής ἀναπλέω ὁ νόημα .