gregorius-nyssenus.de-vita-mosis pg044_0187.1
τῷ πρὸς ἀρετὴν ἡγουμένῳ , μὴ πένητας εἶναι τοῦ Αἰγυπτίου πλούτου , μηδὲ τῶν ἀλλοφύλων χειμηλίων ἀχρήσμονας , ἀλλὰ τὰ προσόντα τῆς ἐναντίας πάντα λαβόντας , ἐν χρήσει παρ' ἑαυτοῖς ἔχειν · ὅπερ τότε ποιῆσαι παρὰ τοῦ Μωϋσέως ὁ λαὸς παραγγέλλεται . Τοῦτο δὲ οὐκ ἂν τις ἐκ τοῦ προχειροῦ νοήσας , ἀποδέξαιτο τοῦ νομοθέτου τὴν γνώμην , εἰ ἀποστερεῖν τοὺς χρῆσασθαι ἐγκλειεύεται , καὶ ὀργῆς τῆς ἀδικίας γίνεται . Ἄλλ' οὐδ' ἂν κατ' ἀλήθειαν τις εἴποι ταῦτα διατάσσειν τὸν νομοθέτην , πρὸς τοὺς ἐφεξῆς βλέπων νόμους , τοὺς ἄνω καὶ κάτω τὴν κατὰ τοῦ πλάγος ἀδικίαν κυλῶντας , κἂν τισι δοκῇ εὐλογον εἶναι τὸ ἔργον , τὰ μισθώματα παρὰ τῶν Αἰγυπτίων τοὺς Ἰσραηλίτας διὰ τῆς ἐπινοίας ταύτης εἰσπραττεσθαι . Οὐδὲ γὰρ ἧττον ἐγκληματί ἐστι , μὴ καθαρεύειν ψεύδους τε καὶ ἀπάτης τὸ τοιοῦτον παράγγελμα . Ὁ γὰρ ἐν χρήσει λαβὼν τι , καὶ μὴ ἀποδιδὼς πάλιν τῷ χρήσαντι , εἰ μὲν ἀλλοτρίον ἐσθ , ὡς ἀποστερησάς τι ἤλθεν · εἰ δὲ τὸ ἑαυτοῦ κρατοῦν , ὡς παραλογισάμενος τὸν ἐλπίδι τοῦ λαβεῖν χρήσαντα , πάντως ἀπατεὼν ὀνομάζεται . Οὐκοῦν ὁ ὑψηλότερος λόγος τῆς προχειροῦ διανοίας ἀρμωδύτερος , ὁ κελεύειν τοὺς τὸν ἐλεύθερον βίον μετιόντας δι' ἀρετῆς , καὶ τὸν ἐξωθεν τῆς παιδείας πλοῦτον παρασκευάζεσθαι , ψὶ οἱ κατὰ τὴν πίστιν ἀλλόφυλοι καλλωπίζονται . Τὴν γὰρ ἠθικὴν καὶ φυσικὴν φιλοσοφίαν , γεωμετρίαν τε καὶ ἀστρονομίαν , καὶ τὴν λογικὴν πραγματείαν , καὶ πάντα ὅσα παρὰ τοῖς ἐξω τῆς Ἐκκλησίας σπουδάζεται , κελεύει ὁ τῆς ἀρετῆς καθηγημένος παρὰ τῶν τα τοιαῦτα πλουτούντων ἐν Αἰγύπτῳ λαβόντα λόγῳ χρήσεως ὑποδέξασθαι , ὡς ἐν καιρῷ χρησιμεύσων , ὅταν δὴ τὸν θεῖον τοῦ μυστηρίου ναὸν διὰ τοῦ λογικοῦ πλούτου καλλωπισθῆναι . Οἱ γὰρ τὸν τοιούτον ἐαυτοῖς ὠσαυρίζοντες πλοῦτον , προσάγουσι τῷ Μωϋσέῳ περὶ τῆν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου πονοῦντι τὰ παρ' ἑαυτῷ ἕκαστος , πρὸς τὴν τῶν ἁγίων κατασκευὴν συνεισφέρων · ὁ δὲ καὶ νῦν ἐστιν ἰδεῖν γιγνόμενον . Πολλοὶ τὴν ἐξω παιδείαν τῇ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ καθάπερ τι δῶρον προσάγουσιν , ὅς ἦν ὁ μέγας Βασίλειος , ὁ καλῶς τὸν Αἰγύπτιον πλοῦτον ἐμπροσευσάμενος , κατὰ τὸν τῆς νεότητος χρόνον , καὶ ἀναθεὶς τῷ Θεῷ , καὶ τῷ τοιούτῳ πλούτῳ κατακοσμήσας τὴν ἀληθῆ τῆς Ἐκκλησίας σκηνὴν .
Lemmas: ὁ πρός ἀρετή ἡγέομαι , μή πένης εἰμί ὁ Αἰγύπτιος πλοῦτος , μηδέ ὁ ἀλλόφυλος χειμηλιευς αχρησμοναω , ἀλλά ὁ πρόσειμι ὁ ἐναντίος πᾶς λαμβάνω , ἐν χρῆσις παρά ἑαυτοῦ ἔχω · ὅσπερ τότε ποιέω παρά ὁ Μωϋσῆς ὁ λαός παραγγέλλω . οὗτος δέ οὐ εἄν τις ἐκ ὁ πρόχειρον νοέω , ἀποδείκνυμι ὁ νομοθέτης ὁ γνώμη , εἰμί ἀποστερέω ὁ χράω ἐγκλείω , καί ὀργή ὁ ἀδικία γίγνομαι . ἄλλος οὐδέ εἄν κατά ἀλήθεια τις εἶπον οὗτος διατάσσω ὁ νομοθέτης , πρός ὁ ἐφεξῆς βλέπω νόμος , ὁ ἄνω καί κάτω ὁ κατά ὁ πλάγος ἀδικία κυλάω , κἀν τις δοκέω εὐλογέω εἰμί ὁ ἔργον , ὁ μίσθωμα παρά ὁ Αἰγύπτιος ὁ Ἰσραηλίτης διά ὁ ἐπίνοια οὗτος εἰσπράσσω . οὐδέ γάρ κακός ἔγκλημα εἰμί , μή καθαρεύω ψεῦδος τε καί ἀπάτη ὁ τοιοῦτος παράγγελμα . ὁ γάρ ἐν χρῆσις λαμβάνω τίς , καί μή ἀποδίδωμι πάλιν ὁ χράω , εἰμί μέν ἀλλότριος εἰμί , ὡς ἀποστερέω τίς ἔρχομαι · εἰμί δέ ὁ ἑαυτοῦ κρατέω , ὡς παραλογίζομαι ὁ ἐλπίς ὁ λαμβάνω χράω , πάντως ἀπατεών ὀνομάζω . οὐκοῦν ὁ ὑψηλός λόγος ὁ πρόχειρον διάνοια ἀρμωδύτερος , ὁ κελεύω ὁ ὁ ἐλεύθερος βίος μέτειμι1 διά ἀρετή , καί ὁ ἐξωθεν ὁ παιδεία πλοῦτος παρασκευάζω , ψεῖ ὁ κατά ὁ πίστις ἀλλόφυλος καλλωπίζω . ὁ γάρ ἠθικός καί φυσικός φιλοσοφία , γεωμετρία τε καί ἀστρονομία , καί ὁ λογικός πραγματεία , καί πᾶς ὅσος παρά ὁ ἐξω ὁ ἐκκλησία σπουδάζω , κελεύω ὁ ὁ ἀρετή καθηγέομαι παρά ὁ ὁ τοιοῦτος πλουτέω ἐν Αἴγυπτος λαμβάνω λόγος χρῆσις ὑποδείκνυμι , ὡς ἐν καιρός χρησιμεύω , ὅταν δή ὁ θέω ὁ μυστήριον ναός διά ὁ λογικός πλοῦτος καλλωπίζω . ὁ γάρ ὁ τοιοῦτος ἑαυτοῦ ὠσαυρίζοντες πλοῦτος , προσάγω ὁ Μωϋσέῳ περί ὁ σκηνή ὁ μαρτύριον πονέω ὁ παρά ἑαυτοῦ ἕκαστος , πρός ὁ ὁ ἅγιος κατασκευή συνεισφέρω · ὁ δέ καί νῦν εἰμί ὁράω γίγνομαι . πολλός ὁ ἐξω παιδεία ὁ Θεός ἐκκλησία καθάπερ τίς δῶρον προσάγω , ὅς εἰμί ὁ μέγας Βασίλειος , ὁ καλῶς ὁ Αἰγύπτιος πλοῦτος ἐμπίμπρημι , κατά ὁ ὁ νεότης χρόνος , καί ἀνατίθημι ὁ Θεός , καί ὁ τοιοῦτος πλοῦτος κατακοσμέω ὁ ἀληθής ὁ ἐκκλησία σκηνή .