gregorius-nyssenus.de-vita-mosis pg044_0171.2
" Οτε καταφθείρεσθαι τὸ ἄρρεν ὁ τυραννικὸς διεξέλευτο νόμος · τότε γεννᾶται ὁ Μωϋσῆς . Πῶς οὖν τὴν συντυχίαν τοῦ ἀνδρὸς γέννησιν ἐκ προαιρέσεως ἡμεῖς μιμησόμεθα ; Οὐ γὰρ δή καὶ τοῦτο τῶν ἐφ' ἡμῖν εἶναι πάντως ἐρεῖ τις , ὥστε μιμησασθαι τινα τῇ καθ' ἑαυτὸν γεννήσει τὸν εὐδόκιμον τόκον . Ἄλλ' οὐδὲν χαλεπὸν , ἐκ τοῦ δοκοῦντος δυσχερεστέρου τῆς μιμήσεως ἀρξασθαι · τὶς γὰρ οὐκ οἶδεν , ὅτι πᾶν τὸ ἐν ἀλλοίωσι κείμενον , οὐδέποτε αὐτὸ ἐφ' ἑαυτοῦ μένει · ἀλλ' ἕτερον ἐξ ἑτέρου πάντοτε γίνεται , πρὸς τὸ κρεῖττον , ἢ πρὸς τὸ χεῖρον ἀει τῆς ἀλλοιώσεως ἐνεργουμένης ; Νοεῖσθω δὲ καθ' ὑπόθεσιν . Ἡ μὲν γὰρ ὀλιχὴ τε καὶ ἐμπαθεστέρα διάθεσις , πρὸς ἣν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις κατολισθάνουσα φέρεται , τὸ θῆλυ τῆς ζωῆς , ὃ τῷ τυράννῳ φίλον ἐστὶ ζωογονούμενον · τὸ δὲ κατεσκληχὸς τε καὶ σύντονον τῆς ἀρετῆς , ὁ ἀν - B δρώδης τόκος , ὁ πολέμιος τῷ τυράννῳ , καὶ πρὸς ἐπανάστασιν τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ ὑποπτος . Δεῖ οὖν τὸ ἀλλιοῦμενόν που , ἀει πάντως γεννᾶσθαι . Οὐ γὰρ ἂν τι τῶν πάντοτε ὡσαύτως ἔχόντων , ἐν τῇ τρεπτῇ φύσει θεωρηθεῖν . Τὸ δὲ οὕτω γεννᾶσθαι οὐκ ἐξ ἀλλοτρίας ἐστὶν ὁρμῆς , καθ' ὁμοιότητα τῶν σωματικῶς τὸ συμβὰν ἀπογεννώντων · ἀλλ' ἐκ προαιρέσεως ὁ τοιοῦτος γίνεται τόκος . Καὶ ἔσμεν ἑαυτῶν τρόπον τινὰ πατέρες , ἑαυτοὺς οἷους ἂν ἐθελώμεν , τίκτοντες , καὶ ἀπὸ τῆς ἰδίας προαιρέσεως εἰς ὅπερ ἂν ἐθελώμεν εἶδος , ἢ ἄρρεν ἢ θῆλυ , τῷ τῆς ἀρετῆς ἢ κακίας λόγῳ διαπλάσσμενοι . Καὶ ἕξεστι καὶ ἡμῖν πάντως , ἀκούοντος τοῦ τυράννου καὶ λυπουμένου , ἐπὶ τῇ ἀτειοτέρᾳ γεννήσει παρελθεῖν τε εἰς φῶς , καὶ τοῖς γονεύσι τοῦ καλοῦ τούτου κυήματος ( λογισμοὶ δ' ἂν εἰεν οὗτοι οἱ τῆς ἀρετῆς γινόμενοι πατέρες ) ὀρθῆναι τε μεθ' ἡδονῆς , καὶ ζωογονεῖσθαι · πᾶν ὑπεραντίον γὰρ τῷ τυράννῳ φρονήματι . Οὕκουν , ὡς ἂν τις ἐκ τῆς ἱστορίας τὰς ἀφορμὰς λαβὼν , ἐπὶ τὸ γυμνότερον διακαλύπτω τὸ αἴνυμα · τοῦτο διδάσκει ὁ λόγος , ἀρχὴν τοῦ κατ' ἀρετὴν ποιεῖσθαι βίου , τὸ ἐπὶ λύπην τοῦ ἐχθροῦ γεννᾶσθαι , ἐν τῷ τοιούτῳ φημὶ τῆς γεννήσεως εἶδει , ἥς ἡ προαίρεσις τὴν ἰδίαν μαυτεύει . Οὐ γὰρ ἂν τις λυπήσει τὸν ἀντίπαλον , μὴ τοιαῦτα δεικνὺς ἐφ' ἑαυτοῦ γνωρίσματα , οἷα τῆς κατ' ἐκεῖνον νίκης τεκμήρια γίνεσθαι . Τὴς δὲ αὐτῆς προαιρέσεως πάντως ἐστὶ , γεννῆσαι τε τὸ ἀνδρεῖον τοῦτο καὶ ἐνάρετον γέννημα · καὶ ταῖς καθῃκουσίαις τροφαῖς τιθηφάσθαι · καὶ ὅπως ἂν ἐκ τοῦ ὕδατος διασωθῇ ἀπαθῶς προνοήσασθαι . Οἱ μὲν γὰρ τῷ τυράννῳ τοὺς τόκους αὐτῶν χαρίζμενοι , γυμνὰ τε καὶ ἀπρόνητα τῷ ρεῖθρῳ τὰ τέκνα διαδιδάσι . Ῥεῖθρον δὲ τοῦ βίου φημὶ , τὸν τοῖς ἐπαλλήλοις πάθεσι κυματίζοντα · ὑφ'
Lemmas: " ὅτε καταφθείρω ὁ ἄρσην ὁ τυραννικός διεξέρχομαι νόμος · τότε γεννάω ὁ Μωϋσῆς . Πῶς οὖν ὁ συντυχία ὁ ἀνήρ γέννησις ἐκ προαίρεσις ἐγώ μιμέομαι ; οὖον γάρ δή καί οὗτος ὁ ἐπί ἐγώ εἰμί πάντως εἴρω τις , ὥστε μιμέομαι τις ὁ κατά ἑαυτοῦ γεννάω ὁ εὐδόκιμος τόκος . ἄλλος οὐδείς χαλεπός , ἐκ ὁ δοκέω δυσχερής ὁ μίμησις ἄρχω · τις γάρ οὐ οἶδα , ὅτι πᾶς ὁ ἐν ἀλλοιόω κεῖμαι , οὐδέποτε αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ μένω · ἀλλά ἕτερος ἐκ ἕτερος πάντοτε γίγνομαι , πρός ὁ ἀγαθός , ἢ πρός ὁ χείρων ἀει ὁ ἀλλοίωσις ἐνεργέω ; νοέω δέ κατά ὑπόθεσις . ὁ μέν γάρ ὀλικός τε καί ἐμπαθής διάθεσις , πρός ὅς ὁ ἀνθρώπινος φύσις κατολισθάνω φέρω , ὁ θῆλυς ὁ ζωή , ὅς ὁ τύραννος φίλος εἰμί ζωογονέω · ὁ δέ κατασκλῆναι τε καί σύντονος ὁ ἀρετή , ὁ εἰς - B δράω τόκος , ὁ πολέμιος ὁ τύραννος , καί πρός ἐπανάστασις ὁ ἀρχή αὐτός ὕποπτος . Δεύς οὖν ὁ αλλιουμενω ποῦ , ἀει πάντως γεννάω . οὖον γάρ εἄν τίς ὁ πάντοτε ὡσαύτως ἔχοω , ἐν ὁ τρεπτός φύσις θεωρώ . ὁ δέ οὗτος γεννάω οὐ ἐκ ἀλλότριος εἰμί ὁρμή , κατά ὁμοιότης ὁ σωματικός ὁ συμβαίνω ἀπογεννάω · ἀλλά ἐκ προαίρεσις ὁ τοιοῦτος γίγνομαι τόκος . καί εἰμί ἑαυτοῦ τρόπος τις πατήρ , ἑαυτοῦ οἶος εἄν ἐθέλω , τίκτω , καί ἀπό ὁ ἴδιος προαίρεσις εἰς ὅσπερ εἄν ἐθέλω εἶδος , ἢ ἄρσην ἢ θῆλυς , ὁ ὁ ἀρετή ἢ κακία λόγος διαπλάσσω . καί ἔξεστι καί ἐγώ πάντως , ἀκούω ὁ τύραννος καί λυπέω , ἐπί ὁ ατειοτερας γεννάω παρέρχομαι τε εἰς φάος , καί ὁ γονεύς ὁ καλός οὗτος κύημα ( λογισμός δέ εἄν ἄγω οὗτος ὁ ὁ ἀρετή γίγνομαι πατήρ ) ὄρνυμι τε μετά ἡδονή , καί ζωογονέω · πᾶς ὑπεραντίον γάρ ὁ τύραννος φρόνημα . κέω , ὡς εἄν τις ἐκ ὁ ἱστορία ὁ ἀφορμή λαμβάνω , ἐπί ὁ γυμνός διακαλύπτω ὁ αἴνυμα · οὗτος διδάσκω ὁ λόγος , ἀρχή ὁ κατά ἀρετή ποιέω βίος , ὁ ἐπί λύπη ὁ ἐχθρός γεννάω , ἐν ὁ τοιοῦτος φημί ὁ γέννησις εἶδος , ἥς ὁ προαίρεσις ὁ ἴδιος μαυτεύει . οὖον γάρ εἄν τις λυπέω ὁ ἀντίπαλος , μή τοιοῦτος δείκνυμι ἐπί ἑαυτοῦ γνώρισμα , οἷος ὁ κατά ἐκεῖνος Νίκη τεκμήριον γίγνομαι . σής δέ αὐτός προαίρεσις πάντως εἰμί , γεννάω τε ὁ ἀνδρεῖος οὗτος καί ἐνάρετος γέννημα · καί ὁ καθήκω τροφή τίθημι · καί ὅπως εἄν ἐκ ὁ ὕδωρ διασῴζω ἀπαθής προνοέω . ὁ μέν γάρ ὁ τύραννος ὁ τόκος αὐτός χαρίζω , γυμνός τε καί απρονητη ὁ ῥεῖθρον ὁ τέκνον διαδίδωμι . Ῥεῖθρον δέ ὁ βίος φημί , ὁ ὁ ἐπάλληλος πάθος κυματίζω · ὑπό