gregorius-nyssenus.de-vita-gregorii-thaumaturgi pg046_0460.1
παραγνοῦνθες τὸν βίον , οὐ πατρὸς παιδαγωγούντος τὴν καθ’ ἡμέραν ζωὴν · εἰς τοσοῦτον ἐπίπρεν ἑαυτὸν δι’ ἀπαθείας πρὸς ἀρετὴν , ὡς τὸν τοῦ παντὸς ὄρον , μάρτυρα τῶν βεβιωμένων ποιήσασθαι , τὸν τῇ πονηρᾷ πληγῇ τὴν συκοφαντίαν τῆς γυναικὸς ἀπελέγξαντα . Καὶ τί ἄν τις ἐπινοήσειε μείζονα εἰς ἐγχομίων ὑπόθεσιν ; πῶς δ’ ἂν τις κατ’ ἀξίαν αὐτὸν θαυμάλειν ; Ὡς τῷ λόγῳ καταπαλαίσας τὴν φύσιν καὶ καθάπερ τι τῶν ὑποχειρίων ζῴων ὑπέσεῦξας τῷ λογισμῷ τὴν νεότητα , καὶ πάντων τῶν φυσικῶν ἐπιχειριζομένων παθημάτων κρείττων γενόμενος , καὶ τὸν πᾶσι τοῖς καλοῖς ἐπιρρυθμένον φθόνον καθ’ ἑαυτοῦ κινήσας , καὶ τούτου κρείττων ἐγένετο , μήτε πρὸς τὴν ἐπιβουλὴν τῶν ἐταίρων ἑαυτὸν διαναστῆσας πρὸς τὸν ἄμυναν , καὶ τὴν ὑπηρετισμένην ἐκείνοις πρὸς τὸν μῶμον εὐεργετήσας , τοῦ κατὰ τὸν δαίμονα πάθους διὰ προσευχῆς ἐξελόμενος . Τοιούτου ἐγνώμεν διὰ τῆς ἱστορίας τὸν Ἰωσὴφ , ᾧ προὔκειτο μὲν κατ’ ἐξουσίαν ἢ περὶ τῇ γυναικὶ τοῦ δεσπότου παρανομία , αὐτὴς ἐκείνης ἐπιμανείσης τῇ ψυχᾷ τοῦ νέου · καὶ μάρτυς τῶν τολμηθέντων ἦν ἀνθρώπων οὐδεὶς · ἀλλὰ κάκεινος πρὸς τὸν θεὸν ἀσφαλῶς βλέπων , τὸ δόξαι κιχθὲς πρὸ τοῦ γενέσθαι προείλετο , τὰ τῶν κακουργῶν ὑποστὰς μᾶλλον , ἢ κακοῦργος γενόμενος . Ἄλλ’ ἔστι τι τὰχα τούτῳ , καὶ πλεὸν τῆς ἱστορίας καυχήσασθαι · οὐ γὰρ ἴσον ἐστὶν εἰς ἀποτροπὴν τοῦ μιάσματος , τὸ τα τῆς μοιχείας ἄγος , καὶ τὸ δοκοῦν ἐν ἐλάττονι πλημμελήματι τὸν μῶμον ἔχειν . Ὁ τοίνυν ἐν ᾧ κινδυνεύσεις ἐκ τῶν νόμων οὐκ ἦν φοβερωτέραν μᾶλλον τῆς τιμωρίας αὐτὴ ἐξ ἀμαρτίας ἤθουν καθ’ ἑαυτὴν εἶναι κρίνας , ἢ παρὰ τὴν τὸν Ἰωσὴφ τῇ μεγαλοφροτᾳ τοῦ θαύματος , ἢ πάντως οὐκ ἐν δευτέρῳις χριθήσεται . Ἄλλὰ δὲ μὲν προοίμιον τοῦ βίου , τοιούτον . Αὐτὸς δὲ ὁ βίος τις ; Ἐπειδὴ πᾶσαν παιδευσιν τῆς ἐξῶ σοφίας ἐπιβραμὼν , ἐνέτυχε Φιρμιλιανῷ τινὶ τῶν εὐπατριδῶν Καππαδόχῃ , ὁμοιοτρόπῳ κατὰ τὸ ἦθος , ὡς ἔδειξεν ἐκεῖνος τῷ μετὰ ταῦτα βίῳ , κόσμος τῆς Ἐκκλησίας τῶν Καισαρέων γενόμενος , καὶ τὸν τε σκοπὸν τοῦ φρονήματος καὶ ἰδίον βίου φανερὸν τῷ φίλῳ ἐποίησεν , ὡς εἴη πρὸς τὸν Θεὸν βλέπων , καὶ τὴν ἐκείνου σπουδὴν ἔγνω περὶ τὴν αὐτὴν ἐπιθυμίαν συμβαινούσαν , καταλεπὼν πᾶσαν τὴν περὶ τῆς ἐξῶ φιλοσοφίας σπουδὴν , προσφωτᾶ μετ’ ἐκείνου τῷ κατὰ τὸν χρόνον ἐκείνον τῆς τῶν Χριστιανῶν φιλοσοφίας καθηγουμένῳ ( Ὀριγένης δὲ οὗτος ἦν , ὃς πολὺς ἐπὶ τοῖς συγγράμμασι λόγος ) , δεῖξαις καὶ διὰ τούτου , οὐ μόνον τὸ φιλομαθὲς καὶ φιλόπονον , ἀλλὰ καὶ τὸ κατεσταλμένον ἐν τῷ ἤθει καὶ μέτριον · τοσαύτης γὰρ σοφίας ἀνάπλεος ὤν ἐτέρῳ χρήσασθαι διδασκάλῳ πρὸς τὰ θεία τῶν μαθημάτων , οὐκ ἀπηξίου , καὶ διαγαγὼν παρὰ τῷ διδασκάλῳ χρόνον τοῖς μαθήμασι σύμμετρον , πολλῶν δντῶν τῶν παρακαλούντων καὶ κατεχόντων αὐτὸν ἐπὶ τῆς ἀλλοδαπίας , καὶ παρ’ αὐτοῖς ἀξιούσιν μένειν , πάντων προτιμώσας τὴν ἐνεγκούσαν αὐτὸν ποιησάμενος , ἐπὶ τὴν πατρίδα πάλιν ἐπάνεισιν , τὸν παντοδαπὸν πλοῦτον τῆς σοφίας τε καὶ τῆς γνώσεως ἐπάρχοντος , ὃν καθάπερ τις ἐμ -
Lemmas: παραγιγνώσκω ὁ βίος , οὖον πατήρ παιδαγωγέω ὁ κατά ἡμέρα ζωή · εἰς τοσοῦτος ἐπίπρεν ἑαυτοῦ διά ἀπάθεια πρός ἀρετή , ὡς ὁ ὁ πᾶς ὄρον , μάρτυς ὁ βιόω ποιέω , ὁ ὁ πονηρός πλήσσω ὁ συκοφαντία ὁ γυνή ἀπολέγω . καί τίς ἄν τις ἐπινοέω μείζων εἰς ἐγχομίων ὑπόθεσις ; πῶς δέ εἄν τις κατά ἄξιος αὐτός θαυμαλεω ; ὡς ὁ λόγος καταπαλαίω ὁ φύσις καί καθάπερ τίς ὁ ὑποχείριος ζῷον υπεσευθελγω ὁ λογισμός ὁ νεότης , καί πᾶς ὁ φυσικός ἐπιχειρίζω πάθημα ἀγαθός γίγνομαι , καί ὁ πᾶς ὁ καλός ἐπιρρύπτω φθόνος κατά ἑαυτοῦ κινέω , καί οὗτος ἀγαθός γίγνομαι , μήτε πρός ὁ ἐπιβουλή ὁ ἑταῖρος ἑαυτοῦ διανίσταμαι πρός ὁ ἄμυνα , καί ὁ ὑπηρετίζω ἐκεῖνος πρός ὁ μῶμος εὐεργετέω , ὁ κατά ὁ δαίμων πάθος διά προσευχή ἐξαιρέω . τοιοῦτος γιγνώσκω διά ὁ ἱστορία ὁ Ἰωσήφ , ὅς πρόκειμαι μέν κατά ἐξουσία ἢ περί ὁ γυνή ὁ δεσπότης παρανομία , αὐτός ἐκεῖνος ἐπιμαίνω ὁ ψυχή ὁ νέος · καί μάρτυς ὁ τολμάω εἰμί ἄνθρωπος οὐδείς · ἀλλά κενός πρός ὁ θεός ἀσφαλῶς βλέπω , ὁ δόξα κιχθὲς πρό ὁ γίγνομαι προαιρέω , ὁ ὁ κακουργέω ὑφίστημι μᾶλλον , ἢ κακοῦργος γίγνομαι . ἄλλος εἰμί τίς τάχα οὗτος , καί πλέω ὁ ἱστορία καυχάομαι · οὖον γάρ ἴσος εἰμί εἰς ἀποτροπή ὁ μίασμα , ὁ ὁ ὁ μοιχεία ἄγος , καί ὁ δοκέω ἐν μικρός πλημμέλημα ὁ μῶμος ἔχω . ὁ τοίνυν ἐν ὅς κινδυνεύω ἐκ ὁ νόμος οὐ εἰμί φοβερός μᾶλλον ὁ τιμωρία αὐτός ἐκ ἁμαρτία ἠθέω κατά ἑαυτοῦ εἰμί κρίνω , ἢ παρά ὁ ὁ Ἰωσήφ ὁ μεγαλοφροτᾳ ὁ θαῦμα , ἢ πάντως οὐ ἐν δευτέριος χρίω . ἀλλά δέ μέν προοίμιον ὁ βίος , τοιοῦτος . αὐτός δέ ὁ βίος τις ; ἐπεί πᾶς παίδευσις ὁ ἐξίημι σοφία επιβρεμω , ἐντυγχάνω Φιρμιλιανός τις ὁ εὐπατρίδης Καππαδόκης , ὁμοιότροπος κατά ὁ ἦθος , ὡς δείκνυμι ἐκεῖνος ὁ μετά οὗτος βίος , κόσμος ὁ ἐκκλησία ὁ Καισαρεύς γίγνομαι , καί ὁ τε σκοπός ὁ φρόνημα καί ἴδιος βίος φανερός ὁ φίλος ποιέω , ὡς εἰμί πρός ὁ θεός βλέπω , καί ὁ ἐκεῖνος σπουδή γιγνώσκω περί ὁ αὐτός ἐπιθυμία συμβαίνω , καταλείπω πᾶς ὁ περί ὁ ἐξίημι φιλοσοφία σπουδή , προσφωτᾶ μετά ἐκεῖνος ὁ κατά ὁ χρόνος ἐκεῖνος ὁ ὁ Χριστιανός φιλοσοφία καθηγέομαι ( Ὁριγένης δέ οὗτος εἰμί , ὅς πολύς ἐπί ὁ σύγγραμμα λόγος ) , δείκνυμι καί διά οὗτος , οὖον μόνος ὁ φιλομαθής καί φιλόπονος , ἀλλά καί ὁ καταστέλλω ἐν ὁ ἠθέω καί μέτριος · τοσοῦτος γάρ σοφία ἀνάπλεος εἰμί ἔς χράω διδάσκαλος πρός ὁ θεῖος ὁ μάθημα , οὐ ἀπαξιόω , καί διάγω παρά ὁ διδάσκαλος χρόνος ὁ μάθημα σύμμετρος , πολύς δίδωμι ὁ παρακαλέω καί κατέχω αὐτός ἐπί ὁ ἀλλοδαπία , καί παρά αὐτός ἀξιόω μένω , πᾶς προτιμάω ὁ φέρω αὐτός ποιέω , ἐπί ὁ πατρίς πάλιν ἐπάνειμι , ὁ παντοδαπός πλοῦτος ὁ σοφία τε καί ὁ γνῶσις ἐπάρχω , ὅς καθάπερ τις ἐν -