gregorius-nyssenus.de-virginitate pg046_0186.4
Ἄμαχον γὰρ ἐστὶν ἐπὶ παντὸς ἡ συνήθεια , πολλὴν ἔχουσα δύναμιν πρὸς ἑαυτὴν ἐλκύσαι καὶ ἐπισπάσασθαι τὴν ψυχήν , καὶ τινὰ καλοῦ παρασχεῖν φαντασίαν , ἐν ᾧ ἂν τις σχέσιν καὶ προσπάθειαν διὰ τοῦ προσειδίσμου τινὰ κτήσηται · καὶ οὐδὲν οὕτω τῇ φύσει γεωκτὸν ἐστίν , ὡς ἂν συνήθεια γενόμενον εἰς καὶ σπουδῆς ἀξίων καὶ αἱρετὸν νομισθῆναι . Ἀποδείξεις τοῦ λόγου ὁ ἀνθρώπινος βίος , ἐν ᾧ τοσούτων ὄντων ἔθνων , οὐ τὰ αὐτὰ πᾶσι σπουδάζεται , ἀλλὰ δὲ παρ' ἑτέρῳ ἐστὶ καλὰ τε καὶ τίμια , τῆς παρ' ἑκάστου συνήθειας τὴν περὶ τι σπουδὴν τε καὶ ἐπιθυμίαν ποιούσης . Καὶ οὐ μόνον κατὰ τὰ ἔθνη τὴν τοιαύτην παραλλαγὴν ἐστὶν ἰδεῖν , τῶν αὐτῶν ἐπιτηδευμάτων παρὰ τισι μὲν θαυμαζομένων , διαβαλλομένων δὲ παρ' ἑτέροις · ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἔθνους καὶ τῆς αὐτῆς πόλεως καὶ γένους , ἐν οἷς πολλὴν ἐστὶ διαφορὰν ἰδεῖν ἐκ τῆς συνήθειας ἑκάστοις ἐγγινωμένην . Οὕτως ἐκ μὲς ὁμόνους ἀδελφοὶ προελθόντες εἰς γένεσιν τοῖς ἐπιτηδεύμασι τῷ βίῳ πλεῖστον ἀπ' ἀλλήλων ἐσχίσθησαν · καὶ οὐπω τοῦτο θαυμαστὸν · ἐπεὶ καὶ ὁ καθέκαστον ἄνθρωπος οὐ τὴν αὐτὴν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ περὶ τοῦ αὐτοῦ πράγματος κρίσιν ἔχει , ἀλλ' ὡς ἂν περὶ ἕκαστον ἀπὸ τῆς συνήθειας διατεθῇ . Καὶ ἵνα μὴ τὰ πρῶτον τοῦ πράγματος λέγωμεν , πολλοὺς ἡμῖν ἐγνωρίσαμεν ἐραστὰς μάλιστα τῆς σωφροσύνης εὐθὺς παρὰ τὴν πρώτην ἡλικίαν φανέντας , ἀρχὴν δὲ βυπαροῦ βίου ποιησαμένους τὴν δοκοῦσαν ἐννομὴν τε καὶ συγκεχωρημένην τῶν ἡδονῶν μετοσίαν . Ἐπεὶ γὰρ ἅπαξ τὴν τοιαύτην παρεδέξαντο πείραν , κατὰ τὸ ῥηθὲν ἡμῖν ἐπὶ τοῦ ρείθρου ὑπόδεγμα , ὅλον πρὸς ταῦτα τὸ ἐπιθυμητικὸν μεταστρέψαντες , καὶ τὴν ὁρμὴν ἀπὸ τῶν θειοτέρων πρὸς τὰ ταπεινὰ καὶ ὑλῶδη μετατοξεύσαντες , πολλὴν ἐν ἑαυτοῖς τὴν εὐρυχωρίαν τοῖς πάθεσιν ἤνοιξαν · ὡς παντελῶς τῆς ἐπὶ τὸ ἀνω φορὰς λήξει καὶ ἀποσπαραγνῆναι τὴν ἐπιθυμίαν , ὅλην πρὸς τὰ πάθη μεταβληθεῖσαν . Διὰ τοῦτο λυσίτελες εἶναι νομίζομεν τοῖς ἀσθενεστέροις εἰς τὴν παρθενοιαν
Lemmas: ἄμαχος γάρ εἰμί ἐπί πᾶς ὁ συνήθεια , πολύς ἔχω δύναμις πρός ἑαυτοῦ ἕλκω καί ἐπισπάω ὁ Ψυχή , καί τις καλός παρέχω φαντασία , ἐν ὅς εἄν τις σχέσις καί προσπάθεια διά ὁ προσειδισμοω τις κτάομαι · καί οὐδείς οὗτος ὁ φύσις γεωτός εἰμί , ὡς εἄν συνήθεια γίγνομαι εἰς καί σπουδή ἄξιος καί αἱρετός νομίζω . Ἀπόδειξις ὁ λόγος ὁ ἀνθρώπινος βίος , ἐν ὅς τοσοῦτος εἰμί ἔθνος , οὖον ὁ αὐτός πᾶς σπουδάζω , ἀλλά δέ παρά ἕτερος εἰμί καλός τε καί τίμιος , ὁ παρά ἕκαστος συνήθεια ὁ περί τίς σπουδή τε καί ἐπιθυμία ποιέω . καί οὖον μόνος κατά ὁ ἔθνος ὁ τοιοῦτος παραλλαγή εἰμί ὁράω , ὁ αὐτός ἐπιτήδευμα παρά τις μέν θαυμάζω , διαβάλλω δέ παρά ἕτερος · ἀλλά καί ἐπί ὁ αὐτός ἔθνος καί ὁ αὐτός πόλις καί γένος , ἐν ὅς πολύς εἰμί διαφορά ὁράω ἐκ ὁ συνήθεια ἕκαστος ἐγγίγνομαι . οὕτως ἐκ μές ὁμόνους ἀδελφός προέρχομαι εἰς γένεσις ὁ ἐπιτήδευμα ὁ βίος πλεῖστος ἀπό ἀλλήλων σχίζω · καί οὔπω οὗτος θαυμαστός · ἐπεί καί ὁ καθέκαστον ἄνθρωπος οὖον ὁ αὐτός ὡς ἐπί ὁ πολύς περί ὁ αὐτός πρᾶγμα κρίσις ἔχω , ἀλλά ὡς εἄν περί ἕκαστος ἀπό ὁ συνήθεια διατίθημι . καί ἵνα μή ὁ πρῶτος ὁ πρᾶγμα λέγω , πολύς ἐγώ γνωρίζω ἐραστής μάλιστα ὁ σωφροσύνη εὐθύς παρά ὁ πρῶτος ἡλικία φαίνω , ἀρχή δέ βυπαρειμι βίος ποιέω ὁ δοκέω εννομεις τε καί συγχωρέω ὁ ἡδονή μετοσίαν . ἐπεί γάρ ἅπαξ ὁ τοιοῦτος παραδέχομαι πείρω , κατά ὁ ἐρώ ἐγώ ἐπί ὁ ῥεῖθρον ὑπόδεγμα , ὅλος πρός οὗτος ὁ ἐπιθυμητικός μεταστρέφω , καί ὁ ὁρμή ἀπό ὁ θεῖος πρός ὁ ταπεινός καί ὑλώδης μετατοξευατιμοω , πολύς ἐν ἑαυτοῦ ὁ εὐρυχωρία ὁ πάθος ἀνοίγνυμι · ὡς παντελῶς ὁ ἐπί ὁ ἄνω φορά λήγω καί ἀποσπαράσσω ὁ ἐπιθυμία , ὅλος πρός ὁ πάθος μεταβάλλω . Ζεύς οὗτος λυσιτελής εἰμί νομίζω ὁ ἀσθενής εἰς ὁ παρθενοεις