gregorius-nyssenus.de-virginitate pg046_0184.3
Μηδείς δε διὰ τούτων ἡμᾶς ἀθετεῖν οἴεσθω τὴν οἰκονομίαν τοῦ γάμου · οὐ γὰρ ἀγνοοῦμεν ὅτι καὶ οὗτος τῆς τοῦ Θεοῦ εὐλογίας οὐχ ἡλλοτριωται · ἀλλ' ἐπειδὴ τοῦτο μὲν αὐτάρκης συνηγόρος καὶ ἡ κοινὴ τῶν ἀνθρώπων φύσις ἐστιν , αὐτόματον τὴν πρὸς τὰ τοιαῦτα βопτὴν ἐντιθεῖσα πᾶσι τοῖς διὰ γάμου προεούσιν εἰς γέννησιν · ἀντιβαίνει δὲ πως ἡ παρθενία τῇ φύσει · παριττὸν ἄν εἴη περὶ γάμου προτροπὴν καὶ παραίνεσιν φιλοπόνως συγγράφειν , τὴν δυσανταγώνιστον αὐτοῦ προβαλλομένους συνηγόρον τὴν ἡδονὴν , πλὴν εἰ μὴ τάχα διὰ τοὺς τὰ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας παραχαρασσοῦντας τῶν τοιούτων χρεία λόγων ἄν εἴη · οὐ · κεκαυτηριασμένους τὴν ἰδίαν συνείδησιν ὁ Ἀπόστολος ὀνομάζει · καὶ καλῶς ὀνομάζει · ὅτι καταλιπόντες τὴν ὁδηγίαν τοῦ ἁγίου Πνεύματος , διὰ τῆς τῶν δαιμόνων διδασκαλίας οὕλας τινὰς καὶ ἐκκαυσίας ταῖς καρδίαις αὐτῶν ἐγχαράσσωσι , τὰ τοῦ Θεοῦ κτίσματα βεβελυσσόμενοι ὡς μιᾶσματα , καὶ εἰς κακὸν φέροντα , καὶ κακῶν αἴτια , καὶ τὰ τοιαῦτα προσαγορεύοντες . Πολλὰ τί μοι τοὺς ἔξω κρίνειν , φησιν ὁ Ἀπόστολος · ἔξω γὰρ εἰσιν ὡς ἀληθῶς ἐκεῖνοι τῆς τοῦ λόγου τῶν μυστηρίων οὐλῆς , οὐκ ἐν τῇ σκέπῃ τοῦ Θεοῦ , ἀλλ' ἐν τῇ μάνδρᾳ τοῦ Πονηροῦ πεπιζόμενοι · οἱ ἔξωγεγμένοι εἰς τὸ ἔκνειον ὀλῆψαν , κατὰ τοῦτο Ἀποστόλου φωνήν , καὶ διὰ τοῦτο μὴ συνιέντες , ὅτι πάσης ἀρετῆς ἐν μεσότητι θεωρουμένης , ἡ ἐπὶ τὰ παρακείμενα παρατροπὴ κακία ἐστιν · ὑφέσεως γὰρ καὶ ἐπιτάσεως πανταχοῦ τις τὸ μέσον ἐπιλαμβάνων , τὴν ἀρετὴν ἐκ τῆς κακίας διέκρινε . Σαφέστερος δ' ἂν ἡμῖν ὁ λόγος γένοιτο ἐπ' αὐτῶν τῶν πραγμάτων δεικνύμενος · Δειλία καὶ Θράσος δύο κακίαι κατὰ τὸ ἐναντίον νοοῦνται , ἡ μὲν κατὰ Ἐλλειψιν , ἡ δὲ κατὰ πλεονασμὸν πεποιθόσεως , μέσην περιέχουσι αὐτῶν τὴν ἀνδρείαν . Πάλιν ὁ εὐσεβὴς οὔτε ἀθεος , οὔτε δεισιδαίμων ἐστιν · ἴσον γὰρ ἐπ' ἀμφοῖν τὸ ἀσέβημα , καὶ τὸ μηδέν Θεόν , καὶ τὸ πολλοὺς εἶναι οἴεσθαι . Βούλει καὶ δι' ἑτέρων ἐπιγνῶναι τὸ δόγμα ; Ὁ φυγὼν τὸ φειδωλὲς εἶναι καὶ ἀσωτον , ἐν τῇ τῶν ἐναντίων παθῶν ἀναχωρήσει τὴν ἐλευθερίαν τῷ ἤθει κατώρθωσε · τοιοῦτον γὰρ τὴ ἐλευθερία ἐστιν , τὸ μήτε πρὸς τὰς ἀμέτρους καὶ ἀνωφελεῖς δαπάνας εἰκῇ διαχεῖσθαι , μήτε πρὸς τὰ ἀναγκαῖα μικρολόγως ἔχειν . Οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν πάντων , ἵνα μὴ τοὺς καθέκαστον ἐπεξίωμεν , τὴν μεσότητα τῶν ἐναντίων ἀρετὴν ὁ λόγος ἐγνώρισεν . Οὕκουν καὶ ἡ σωφροσύνη μεσότης ἐστιν , καὶ φανερὰς ἔχει τὰς ἐφ' ἑκάτερα πρὸς κακίαν παρατροπάς . Ὁ μὲν γὰρ ἐλλείπων κατὰ τὸν τῆς ψυχῆς τόνον , καὶ διὰ τοῦτο εὐκαταγώνιστος τῷ τῆς ἡδονῆς πάθει γινόμενος , καὶ μηδὲ προσεγγίσας τῇ ὀδῷ τοῦ κατ' ἀρετὴν βίου καὶ σώφρονος , εἰς πᾶθη τῆς ἀτιμίας καταλίσθεται · ὁ δὲ παρελθὼν τῆς σωφροσύνης τὸ βάθρον , καὶ ὑπερτεῦσων τοῦ μέσου τῆς ἀρετῆς , οἷον κρημνῷ τινὶ τῇ διδασκαλίᾳ τῶν δαιμόνων ἐγκατηνέχθη , καυτηριάσας , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , τὴν ἰδίαν συνείδησιν . Ἐν ᾧ γὰρ
Lemmas: μηδείς δέ διά οὗτος ἐγώ ἀθετέω οἴομαι ὁ οἰκονομία ὁ γάμος · οὖον γάρ ἀγνοέω ὅτι καί οὗτος ὁ ὁ Θεός εὐλογία οὐ ἀλλοτριόω · ἀλλά ἐπεί οὗτος μέν αὐτάρκης Συνηγόρος καί ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος φύσις εἰμί , αὐτόματος ὁ πρός ὁ τοιοῦτος βήτης ἐντίθημι πᾶς ὁ διά γάμος προΐημι εἰς γέννησις · ἀντιβαίνω δέ πως ὁ παρθενίη ὁ φύσις · πάρειμι ἄν εἰμί περί γάμος προτροπή καί παραίνεσις φιλόπονος συγγράφω , ὁ δυσανταγώνιστος αὐτός προβάλλω συνηγορέω ὁ ἡδονά , πλήν εἰμί μή τάχα διά ὁ ὁ δόγμα ὁ ἐκκλησία παραχαράσσω ὁ τοιοῦτος χρεία λόγος ἄν εἰμί · οὖον · καυτηριασμένος ὁ ἴδιος συνείδησις ὁ ἀπόστολος ὀνομάζω · καί καλῶς ὀνομάζω · ὅτι καταλείπω ὁ ὁδηγία ὁ ἅγιος πνεῦμα , διά ὁ ὁ δαίμων διδασκαλία ὅλος τις καί ἐκκαυσίας ὁ Καρδία αὐτός ἐγχαράσσω , ὁ ὁ Θεός κτίσμα βλύζω ὡς μίασμα , καί εἰς κακός φέρω , καί κακός αἴτιος , καί ὁ τοιοῦτος προσαγορεύω . Πολύς τίς ἐγώ ὁ ἔξω κρίνω , φημί ὁ ἀπόστολος · ἔξω γάρ εἰμί ὡς ἀληθής ἐκεῖνος ὁ ὁ λόγος ὁ μυστήριον οὐλή , οὐ ἐν ὁ σκέπη ὁ Θεός , ἀλλά ἐν ὁ μάνδρα ὁ πονηρός πεπιζομενω · ὁ ἐξοίγω εἰς ὁ ἐκνέω ὀλῆψαν , κατά οὗτος ἀπόστολος φωνή , καί διά οὗτος μή συνίημι , ὅτι πᾶς ἀρετή ἐν μεσότης θεωρέω , ὁ ἐπί ὁ παράκειμαι παρατροπή κακία εἰμί · ὕφεσις γάρ καί ἐπίτασις πανταχοῦ τις ὁ μέσος ἐπιλαμβάνω , ὁ ἀρετή ἐκ ὁ κακία διακρίνω . σαφής δέ εἄν ἐγώ ὁ λόγος γίγνομαι ἐπί αὐτός ὁ πρᾶγμα δείκνυμι · δειλία καί Θράσος δύο κακία κατά ὁ ἐναντίος νοέω , ὁ μέν κατά ἔλλειψις , ὁ δέ κατά πλεονασμός πεποιθόσεως , μέσος περιέχω αὐτός ὁ ἀνδρεῖος . πάλιν ὁ εὐσεβής οὔτε ἄθεος , οὔτε δεισιδαίμων εἰμί · ἴσος γάρ ἐπί ἄμφω ὁ ἀσέβημα , καί ὁ μηδείς Θεός , καί ὁ πολύς εἰμί οἴομαι . βούλομαι καί διά ἕτερος ἐπιγιγνώσκω ὁ δόγμα ; ὁ φεύγω ὁ φειδωλός εἰμί καί ἄσωτος , ἐν ὁ ὁ ἐναντίος πάθος ἀναχωρέω ὁ ἐλευθερία ὁ ἠθέω κατορθόω · τοιοῦτος γάρ ὅς ἐλευθερία εἰμί , ὁ μήτε πρός ὁ ἄμετρος καί ἀνωφελής δαπάνη εἰκῇ διαχέω , μήτε πρός ὁ ἀναγκαῖος μικρολόγος ἔχω . οὕτως καί ἐπί ὁ λοιπός πᾶς , ἵνα μή ὁ καθέκαστον ἐπέξειμι , ὁ μεσότης ὁ ἐναντίος ἀρετή ὁ λόγος γνωρίζω . κέω καί ὁ σωφροσύνη μεσότης εἰμί , καί φανερός ἔχω ὁ ἐπί ἑκάτερος πρός κακία παρατροπή . ὁ μέν γάρ ἐλλείπω κατά ὁ ὁ Ψυχή τόνος , καί διά οὗτος εὐκαταγώνιστος ὁ ὁ ἡδονή πάθος γίγνομαι , καί μηδέ προσεγγίζω ὁ οὐδός ὁ κατά ἀρετή βίος καί σώφρων , εἰς πάθος ὁ ἀτιμία καταλίσθεται · ὁ δέ παρέρχομαι ὁ σωφροσύνη ὁ βάθρον , καί ὑπερτίθημι ὁ μέσος ὁ ἀρετή , οἷος κρημνός τις ὁ διδασκαλία ὁ δαίμων ἐγκατηνέχθη , καυτηριάζω , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , ὁ ἴδιος συνείδησις . ἐν ὅς γάρ