gregorius-nyssenus.de-virginitate pg046_0179.1
βίον , καθάπερ τις κυβερνήτης ἀγαθὸς πρὸς τὸν ἀνω σκοπὸν διευθύνων τὸ σκάφος . Ὁ δὲ παχὺς τὴν διάνοιαν , καὶ κάτω βλέπων , καὶ συγκεχυμένος τὴν ψυχὴν πρὸς τὰ ἡδέα τοῦ σώματος , καθάπερ πρὸς τὴν νομὴν τὰ βοσκήματα , μόνην τὴν γαστρὶ καὶ τοῖς μετὰ γαστέρα ζῶν , ἀπηλλοτριωμένος τοῦ θεοῦ τῆς ζωῆς , καὶ ξένος τῶν διαθηκῶν τῆς ἐπαγγελίας , οὐδὲν ἕτερον ἀγαθὸν εἶναι νομίζων , ἢ τὸ ἡσθῆναι διὰ τοῦ σώματος , αὐτός ἐστιν , καὶ πᾶς ὁ τοιούτος , ὁ ἐν σκότει διαπορευόμενος , καθὼς φησιν ἡ Γραφή , ὁ τῶν ἐν τῷ βίῳ τούτῳ κακῶν εὕρεται · ἐν τούτοις γὰρ καὶ πλεονεξία , καὶ παθῶν ἀκολασία , καὶ ἡ πρὸς τὰς ἡδονὰς ἀμετρία , φιλαρχία τε πᾶσα , καὶ κενῆς δόξης ἐπιθυμία , καὶ ὁ λοιπὸς ὅμιλος τῶν συνοικοῦντων παθῶν τοῖς ἀνθρώποις . Ἔχειται γὰρ πως ἐν τοῖς κακοῖς τοῦ τοιούτου ἕτερον , καὶ ὑπὲρ ἄν τὸ ἐν παραγίνεται , καὶ τὰ λοιπὰ καθάπερ ὑπὸ τινὸς φυσικῆς ἀνάγκης ἐλκόμενα , συνετέρχεται πάντως . Οἷον ἐν ἀλύσει γίνεται , τῆς ἀρχῆς ἐπισπασθείσης , οὐδὲ τὰς λοιπὰς ἁρματὰς τῆς ἀλύσεως ἀκινήτας δυνατὸν εἶναι , ἀλλ’ ἡ κατὰ τὸ ἕτερον πέραν τῆς ἀλύσεως ἀκίνηλη συνεκινήθη τῇ πρώτῃ , κατὰ τὸ ἀκόλουθον ἀεὶ καὶ προσεχὲς ἀπὸ τοῦ πρώτου διὰ τῶν παρακειμένων τῆς χειρῆσεως προποιοῦσα · οὕτως ἐμπλέκεται καὶ συμπλέκεται ἀλλήλοις τὰ ἀνθρώπινα πάθη , καὶ δι’ ἑνὸς τοῦ ἐπικρατήσαντος , καὶ ὁ λοιπὸς τῶν κακῶν ὅλος συνεῖσέρχεται τῇ ψυχῇ . Καὶ εἰ χρή σοι διαγράφειν τὴν ποινρὰν ταύτην ἀλύσι , ὑπόθου τινὰ τινὸς ἡδονῆς τοῦ κατὰ τὴν κενοδοξίαν ἠττηθῆναι πάθους · ἀλλὰ τῇ κενοδοξίᾳ καὶ ἡ τοῦ πλείονος ἔξεσιν συνῆκολουθεν · οὐ γὰρ ἔστι πλεονεκτῆν γενέσθαι , μὴ ἑκείνης ἐπὶ τὸ πάθος χειραγωγούσης . Εἶτα ἡ τῷ πλεονεκτεῖν καὶ προέχειν ἐπιθυμία , ἢ ὀργὴν ἐξάπτει πρὸς τὸ ὁμόφυλον , ἢ πρὸς τὸ ὑποχείριον τὴν ὑπερηφανίαν , ἢ πρὸς τὸ ὑπερέχον τὸν φθόνον · φθόνου δὲ ἀκόλουθος ἡ ὑπόκρισις γίνεται · ἑκείνης ἡ πικρία , ταύτης ἡ μισανθρωπία · τούτων ἀπάντων τὸ τέλος κατάκρισις , εἰς γέενναν καὶ σκότος καὶ πῦρ καταλήγουσα .
Lemmas: βίος , καθάπερ τις κυβερνήτης ἀγαθός πρός ὁ ἄνω σκοπός διευθύνω ὁ σκάφος . ὁ δέ παχύς ὁ διάνοια , καί κάτω βλέπω , καί συγχέω ὁ ψυχή πρός ὁ ἡδύς ὁ σῶμα , καθάπερ πρός ὁ νομή ὁ βόσκημα , μόνος ὁ γαστήρ καί ὁ μετά γαστήρ ζῶ , ἀπαλλοτριόω ὁ θεός ὁ ζωή , καί ξένος ὁ διαθήκη ὁ ἐπαγγελία , οὐδείς ἕτερος ἀγαθός εἰμί νομίζω , ἢ ὁ ἥδομαι διά ὁ σῶμα , αὐτός εἰμί , καί πᾶς ὁ τοιούτος , ὁ ἐν σκότος διαπορεύω , καθώς φημί ὁ γραφή , ὁ ὁ ἐν ὁ βίος οὗτος κακός εὑρετής · ἐν οὗτος γάρ καί πλεονεξία , καί πάθος ἀκολασία , καί ὁ πρός ὁ ἡδονά ἀμετρία , φιλαρχία τε πᾶς , καί κενός δόξα ἐπιθυμία , καί ὁ λοιπός ὅμιλος ὁ συνοικέω πάθος ὁ ἄνθρωπος . χέω γάρ πως ἐν ὁ κακός ὁ τοιοῦτος ἕτερος , καί ὑπέρ ἄν ὁ ἐν παραγίγνομαι , καί ὁ λοιπάς καθάπερ ὑπό τις φυσικός ἀνάγκη ελκόμενος , συντρέχω πάντως . οἷος ἐν ἅλυσις γίγνομαι , ὁ ἀρχή ἐπισπάω , οὐδέ ὁ λοιπάς Αρματάς ὁ ἄλυσις ἀκίνητος δυνατός εἰμί , ἀλλά ὁ κατά ὁ ἕτερος πέραν ὁ ἄλυσις ακινηλεης συγκινέω ὁ πρῶτος , κατά ὁ ἀκόλουθος ἀεί καί προσεχής ἀπό ὁ πρῶτος διά ὁ παράκειμαι ὁ χειρησις προποιέω · οὕτως ἐμπλέκω καί συμπλέκω ἀλλήλων ὁ ἀνθρώπινος πάθος , καί διά εἷς ὁ ἐπικρατέω , καί ὁ λοιπός ὁ κακός ὅλος συνεισέρχομαι ὁ Ψυχή . καί εἰμί χρή σύ διαγράφω ὁ ποινρὰν οὗτος ἅλυσις , ὑποτίθημι τις τις ἡδονή ὁ κατά ὁ κενοδοξία ἀτάω πάθος · ἀλλά ὁ κενοδοξία καί ὁ ὁ πλείων ἔξεσις συνακολουθέω · οὖον γάρ εἰμί πλεονέκτης γίγνομαι , μή ἐκεῖνος ἐπί ὁ πάθος χειραγωγέω . εἶτα ὁ ὁ πλεονεκτέω καί προέχω ἐπιθυμία , ἢ ὀργή ἐξάπτω πρός ὁ ὁμόφυλος , ἢ πρός ὁ ὑποχείριος ὁ ὑπερηφανία , ἢ πρός ὁ ὑπερέχω ὁ φθόνος · φθόνος δέ ἀκόλουθος ὁ ὑπόκρισις γίγνομαι · ἐκεῖνος ὁ πικρία , οὗτος ὁ μισανθρωπία · οὗτος ἀπαντάω ὁ τέλος κατάκρισις , εἰς γέεννα καί σκότος καί πῦρ καταλήγω .