gregorius-nyssenus.de-virginitate pg046_0192.4
Τὸ λογικὸν τοῦτο καὶ διανοητικὸν ζῷον , ὁ ἄνθρωπος , τῆς θείας τε καὶ ἀκράτου φύσεως ἔργον καὶ μίμημα γεγονώς · οὕτω γὰρ ἐν τῇ Κοσμογονίᾳ περὶ αὐτοῦ ἀναγέγραπται , ὅτι « Κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν » · τοῦτο οὖν τὸ ζῷον , ὁ ἄνθρωπος , οὐ κατὰ φύσιν οὐδὲ συνοῦσιωμένον ἔχεν ἐν ἑαυτῷ παρὰ τὴν πρώτην γένεσιν τὸ παθητικὸν τε καὶ ἐπίκρονον . Οὐδὲ γὰρ ἦν δυνατὸν τὸν τῆς εἰκόνος · διασωθῆναι λόγον , εἰ ὑπεναντίως εἶχε τὸ ἀπεικονισμένον κάλλος πρὸς τὸ ἀρχέτυπον . Ἄλλ' ὕστερον ἐπεῖσῆχθη τὸ πάθος αὐτῷ μετὰ τὴν πρώτην κατασχεθὴν · ἐπεισήχθη δὲ οὕτως · Εἰκὼν ἦν καὶ ὁμοίωμα , καλῶς εἴρηται , τῆς πάντων τῶν δυνεῶν βασιλεύουσης δυνάμεως · καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἐν τῷ αὐτεξουσίῳ τῆς πρὸς τὸν ἐξουσιάζοντα πάντων εἶχε τὴν ὁμοιότητα , οὐδεμιᾷ τινὶ τῶν ἐξωθεν ἀνάγκῃ δεδουλωμένος · ἀλλὰ τῇ γνώμῃ τῇ ἰδίᾳ πρὸς τὸ δοκοῦν διοικούμενος , καὶ τὸ ἀρέσκον αὐτῷ κατ' ἐξουσίαν αἱρούμενος , τὴν συμφορὰν ταύτην , ἥ νῦν κεχράτηται τὸ ἀνθρώπινον , αὐτὸς ἐθελησὼς ἑαυτῇ παρενέχεις ἐπεσπάσατο , αὐτὸς τῆς κακίας εὕρετης γενόμενος , οὐχὶ παρὰ Θεοῦ γενομένης εὕρων · Θεὸς γὰρ θάνατον οὐκ ἐποίησεν , ἀλλὰ τρόπον τινὰ κτίσῃς , καὶ δημιουργὸς τοῦ κακοῦ κατέστη ὁ ἄνθρωπος . Καθάπερ γὰρ τοῦ ἡλιακοῦ φωτὸς κοινὴ μὲν πρόκειται πᾶσιν ἡ μετουσία , οἷς ἡ τοῦ ὀρᾶν δύναμις πέρεστι · δῦναι δὲ τις , εἰ βουληθεῖν , μύσας τὸν ὀφθαλμὸν , ἕως γενέσθαι τῆς τοῦ φωτὸς ἀντιλήψεως , οὐ τοῦ ἡλίου ἀποχωροῦντος ἐτέρωθι , καὶ οὕτως ἐκεῖνο τὸ σκῆτος ἐπάγοντος , ἀλλὰ τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῆς ἐπιμίσεως τῶν βλεφάρων τὸν ὀφθαλμὸν ἐκ τῆς ἀκτίνος διατειχίζαντος · τῆς γὰρ ὀπτικῆς δυνάμεως ἐν τῇ ἐπιμύσει τῶν ὀμμάτων ἀργεῖν ἀδυνατούσης , ἀνάγκη πᾶσα τὴν ἐνέργειαν τῆς ὄψεως , σκῆτους ἐνέργειαν γί-νεσθαι , ἔχουσίς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ διὰ τῆς ἀορασίας
Lemmas: ὁ λογικός οὗτος καί διανοητικός ζῷον , ὁ ἄνθρωπος , ὁ θεῖος τε καί ἄκρατος φύσις ἔργον καί μίμημα γίγνομαι · οὗτος γάρ ἐν ὁ κοσμογονία περί αὐτός ἀναγράφω , ὅτι « κατά εἰκών Θεός ποιέω αὐτός » · οὗτος οὖν ὁ ζῷον , ὁ ἄνθρωπος , οὖον κατά φύσις οὐδέ συνοσιόω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ παρά ὁ πρῶτος γένεσις ὁ παθητικός τε καί επικρονος . οὐδέ γάρ εἰμί δυνατός ὁ ὁ εἰκών · διασῴζω λόγος , εἰμί ὑπεναντίος ἔχω ὁ ἀπεικονίζω κάλλος πρός ὁ ἀρχέτυπος . ἄλλος ὕστερος ἐπέχω ὁ πάθος αὐτός μετά ὁ πρῶτος κατέχω · ἐπεισάγω δέ οὕτως · Εἰκών εἰμί καί ὁμοίωμα , καλῶς εἴρω , ὁ πᾶς ὁ δυνεος βασιλεύω δύναμις · καί διά οὗτος καί ἐν ὁ αὐτεξούσιος ὁ πρός ὁ ἐξουσιάζω πᾶς ἔχω ὁ ὁμοιότης , οὐδείς τις ὁ ἐξωθεν ἀνάγκη δουλόω · ἀλλά ὁ γνώμη ὁ ἴδιος πρός ὁ δοκέω διοικέω , καί ὁ ἀρέσκω αὐτός κατά ἐξουσία αἱρέω , ὁ συμφορά οὗτος , ὅς νῦν χράω ὁ ἀνθρώπινος , αὐτός ἐθέλω ἑαυτοῦ παραφέρω ἐπισπάω , αὐτός ὁ κακία εὑρετής γίγνομαι , οὐ παρά Θεός γίγνομαι εὑρίσκω · θεός γάρ θάνατος οὐ ποιέω , ἀλλά τρόπος τις κτίζω , καί δημιουργός ὁ κακός καθίστημι ὁ ἄνθρωπος . καθά γάρ ὁ ἡλιακός φάος κοινός μέν πρόκειμαι πᾶς ὁ μετουσία , ὅς ὁ ὁ ὁράω δύναμις περίειμι · δύο δέ τις , εἰμί βούλομαι , μύω ὁ ὀφθαλμός , ἠώς γίγνομαι ὁ ὁ φάος ἀντίληψις , οὖον ὁ ἥλιος ἀποχωρέω ἑτέρωθι , καί οὕτως ἐκεῖνος ὁ σκῆτος ἐπάγω , ἀλλά ὁ ἄνθρωπος διά ὁ επιμισυ ὁ βλέφαρον ὁ ὀφθαλμός ἐκ ὁ ἀκτίς διατειχίζω · ὁ γάρ ὀπτικός δύναμις ἐν ὁ ἐπίμυσις ὁ ὄμμα ἀργέω ἀδυνατέω , ἀνάγκη πᾶς ὁ ἐνέργεια ὁ ὄψις , σκῆτους ἐνέργεια γίγνομαι , ἔχω ἐν ὁ ἄνθρωπος διά ὁ ἀορασία