gregorius-nyssenus.de-virginitate pg046_0175.1
τοῖς ἰδίοις ἐπισυνάξαι κακοῖς , τῆς τῶν φιλάδων φροντίδος τὴν καρδίαν περιεχοῦσης . Ἡ τάχα περιττόν ἐστι τοῖς ὁμολογουμένοις ἐνδιατρίβειν τῷ λόγῳ · εἰ γὰρ τοῖς δοκοῦσι καλοῖς τοσοῦτος πόνος καὶ ταλαιπωρία συνέχεται , τί ἂν τις περὶ τῶν ἐναντίων στοχασάιτο ; Ἦπου πᾶσα λόγου ὑπογραφή τῆς ἀληθείας ἐλάττων ἐστι , τὸν βίον αὐτῶν ὑπ’ ὀλὴν ἀγαγεῖν ἐπιχειροῦσα . Ἄλλ’ ἐστιν ἴσως δι’ ὀλίγου τὸ πολὺ τῆς κατὰ τὴν ζωὴν ἀθρόας ἐνδείξασθαι , ὅτι ἐναντίως πρὸς τοὺς εὐημερεῖν δοκοῦντας συγκεχληρωμένοι τῷ βίῳ , καὶ τὰς λύπας ἀπὸ τῶν ἐναντίων ἔχουσι . Τοῖς μὲν γὰρ εὐθυμοῦσι ταραξσεῖ τὸν βίον ὁ προσδοκούμενος μὲν καὶ παραγινόμενος θάνατος , τοῖς δὲ συμφορά ἐστιν ἡ ἄναβολή τοῦ θανάτου · καὶ ὁ μὲν βίος αὐτοῖς πρὸς τὸ ἐναντίον διεστήκεν , ἡ δὲ ἀθυμία πρὸς τὸ αὐτὸ πέρας ἀμφοτέρους συμφέρει . Οὕτω πολυτρόπως ἐστι καὶ ποικιλὴ τῶν ἐκ τοῦ γάμου κακῶν ἡ χορηγία · λυποῦσι γὰρ ὁμοίως καὶ γινόμενοι παῖδες καὶ μὴ ἐλπιζόμενοι · καὶ πάλιν ζῶντες καὶ ἀποθνῄσκοντες . Ὁ μὲν γὰρ εὐθύνεται παισίν , οὐδὲ τροφῆς ἔχων ἰκανῶς · τῷ δὲ οὐχ ὑπεστιν ὁ τοῦ κλήρου διάδοχος ἐπὶ πολλοῖς οἷς ἐμόχθησεν , καὶ ἐν ἀγαθῶν μοίρῃ τὴν τῶν ἀλλοτρίων ποιεῖται συμφόρως · ἕκαστος αὐτῶν ἐκεῖνο γενέσθαι βουλόμενος , ᾧ φ’ ἑαυτὸν φοροῦντα βλέπει τὸν ἕτερον . Ὦ μὲν γὰρ τέθνηκεν ἡγαπημένος παῖς , ᾧ δὲ ἐπεβίω ὁ ἀσωτος · ἐλεεινοὶ δὲ ἀμφοτέροι · ὁ μὲν τὸν θάνατον τοῦ παιδός , ὁ δὲ τὴν ζωὴν ὀδυρόμενος . Ἔω ζηλοτυπίας καὶ μάχας , εἴτε ἐξ ἀληθῶν πραγμάτων , εἴτε ἐξ ὑπονοιῶν συνισταμένας , εἰς σὸα πᾶθη καὶ συμφορὰς καταλήγουςι . Τίς γὰρ ἂν πάντα μετ’ ἀκριβείας ἀπαριθμήσαιτο ; Σὺ δὲ εἰ βούλει μαθεῖν , ὅπως ἐμπέπλησται τῶν τοιούτων κακῶν ἡ ἀνθρωπίνη ζωή , μὴ μοι ἀναλάμβες τὰ παλαιὰ διηγήματα , ἀ τοῖς ποιηταῖς τῶν δραμάτων τὰς ὑποθέσεις ἔδωκεν · μύθοι γὰρ ἐκεῖνα διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἀτοπίας νομίζονται , ἐν οἷς παιδοφονίαι , καὶ τεκνοφαγίαι , φόνου τε ἀνδρῶν , καὶ μητροκτονίαι , καὶ ἀδελφῶν σφαγαί , καὶ μίξεις παράνομοι , καὶ ἡ παντοδαπὴ τῆς φύσεως σύγχυσις · ἣν οἱ τὰ ἀρχαῖα διηγούμενοι ἀπὸ γάμων ἀρχόμενοι τῆς ἀφηγήσεως , εἰς τὰς τοιαύτας συμφορὰς καταλήγουσιν . Ἄλλ’ ἐκεῖνα πάντα καταλιπὼν , θεώρησον ἐπὶ τῆς παρούσης τοῦ βίου σκηνῆς τὰς ἐν αὐτῷ τραγωδίας · ὧν χορηγοὶ γίνεται τοῖς ἀνθρώποις οἱ γάμοι . Ἔλθε ἐπὶ τὰ δικαστήρια , ἀνάγνωθι τοὺς περὶ τούτων νόμους , ἐκεῖ κατῦφε τὰ τῶν γάμων ἀπώρητα . Ὡσπερ γὰρ ὅταν ἰατρῶν ἀκούσης τὰ ποικίλα πᾶθη διεξιόντων , τὴν ἀθλιότητα μανθάνεις τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος , οὕτω καὶ ὅσων κακῶν δεκτικὸν ἐστι διδασκόμενος · οὕτως ἐπειδὰν τοῖς νόμοις ἐντύχης , καὶ γνῶς τὰς πολυτρόπους τῶν γάμων παρανομίας , καθ’ ὧν ἐκεῖνοι τὰς τιμωρίας ορίζουσι , ἀκριβῶς διδάσκῃ τοῦ γάμου τὰ ἴδια . Οὔτε γὰρ ἰατρὸς τὰ μὴ ὄντα θεραπεύει πᾶθη , οὔτε νόμος τὰ μὴ γινόμενα θεραπεύει κακά .
Lemmas: ὁ ἴδιος ἐπισυνάγω κακός , ὁ ὁ φιλάδων φροντίς ὁ Καρδία περιέχω . ὁ τάχα περισσός εἰμί ὁ ὁμολογέω ἐνδιατρίβω ὁ λόγος · εἰμί γάρ ὁ δοκέω καλός τοσοῦτος πόνος καί ταλαιπωρία συνέχω , τίς εἄν τις περί ὁ ἐναντίος στοχάζομαι ; ἦπου πᾶς λόγος ὑπογραφή ὁ ἀλήθεια μικρός εἰμί , ὁ βίος αὐτός ὑπό ὅλος ἄγω ἐπιχειρέω . ἄλλος εἰμί ἴσως διά ὀλίγος ὁ πολύς ὁ κατά ὁ ζωή ἀθρόος ἐνδείκνυμι , ὅτι ἐναντίος πρός ὁ εὐημερέω δοκέω συγκεχληρωμένοι ὁ βίος , καί ὁ λύπη ἀπό ὁ ἐναντίος ἔχω . ὁ μέν γάρ εὐθυμέω ταράσσω ὁ βίος ὁ προσδοκέω μέν καί παραγίγνομαι θάνατος , ὁ δέ συμφορά εἰμί ὁ ἀναβολή ὁ θάνατος · καί ὁ μέν βίος αὐτός πρός ὁ ἐναντίος διΐστημι , ὁ δέ ἀθυμία πρός ὁ αὐτός πέρας ἀμφότερος συμφέρω . οὕτως πολύτροπος εἰμί καί ποικίλος ὁ ἐκ ὁ γάμος κακός ὁ χορηγία · λυπέω γάρ ὁμοίως καί γίγνομαι παῖς καί μή ἐλπίζω · καί πάλιν ζῶ καί ἀποθνήσκω . ὁ μέν γάρ εὐθύνω παῖς , οὐδέ τροφή ἔχω ἱκανῶς · ὁ δέ οὐ ὕπειμι ὁ ὁ κλῆρος διάδοχος ἐπί πολύς ὅς μοχθέω , καί ἐν ἀγαθός μοῖρα ὁ ὁ ἀλλότριος ποιέω σύμφορος · ἕκαστος αὐτός ἐκεῖνος γίγνομαι βούλομαι , ὅς ἀπό ἑαυτοῦ φορός βλέπω ὁ ἕτερος . ὦ μέν γάρ θνῄσκω ἀγαπάω παῖς , ὅς δέ ἐπιβιόω ὁ ἄσωτος · ἐλεεινός δέ ἀμφότερος · ὁ μέν ὁ θάνατος ὁ παῖς , ὁ δέ ὁ ζωή ὀδύρομαι . εἰμί ζηλοτυπία καί μάχη , εἴτε ἐκ ἀληθής πρᾶγμα , εἴτε ἐκ ὑπόνοια συνίστημι , εἰς σῶς πάθος καί συμφορά καταλήγω . Τῖς γάρ εἄν πᾶς μετά ἀκρίβεια ἀπαριθμέω ; σύ δέ εἰμί βούλομαι μανθάνω , ὅπως ἐμπίμπλημι ὁ τοιοῦτος κακός ὁ ἀνθρώπινος ζωή , μή ἐγώ ἀναλαμβάνω ὁ παλαιός διήγημα , ὅς ὁ ποιητής ὁ δρᾶμα ὁ ὑπόθεσις δίδωμι · μῦθος γάρ ἐκεῖνος διά ὁ ὑπερβολή ὁ ἀτοπία νομίζω , ἐν ὅς παιδοφονία , καί τεκνοφαγία , φόνος τε ἀνήρ , καί μητροκτονία , καί ἀδελφός σφαγή , καί μίξις παράνομος , καί ὁ παντοδαπός ὁ φύσις σύγχυσις · ὅς ὁ ὁ ἀρχαῖος διηγέομαι ἀπό γάμος ἄρχω ὁ ἀφήγησις , εἰς ὁ τοιοῦτος συμφορά καταλήγω . ἄλλος ἐκεῖνος πᾶς καταλείπω , θεωρέω ἐπί ὁ πάρειμι ὁ βίος σκηνή ὁ ἐν αὐτός τραγῳδία · ὅς χορηγός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος ὁ γάμος . ἔρχομαι ἐπί ὁ δικαστήριον , ἀναγιγνώσκω ὁ περί οὗτος νόμος , ἐκεῖ κατῦφε ὁ ὁ γάμος ἀπώρητα . ὡς γάρ ὅταν ἰατρός ἄκων ὁ ποικίλος πάθος διεξέρχομαι , ὁ ἀθλιότης μανθάνω ὁ ἀνθρώπινος σῶμα , οὗτος καί ὅσος κακός δεκτικός εἰμί διδάσκω · οὕτως ἐπειδάν ὁ νόμος ἐντυγχάνω , καί γιγνώσκω ὁ πολύτροπος ὁ γάμος παρανομία , κατά ὅς ἐκεῖνος ὁ τιμωρία ὁρίζω , ἀκριβῶς διδάσκω ὁ γάμος ὁ ἴδιος . οὔτε γάρ ἰατρός ὁ μή εἰμί θεραπεύω πάθος , οὔτε νόμος ὁ μή γίγνομαι θεραπεύω κακός .