gregorius-nyssenus.de-virginitate pg046_0200.4
Μία γάρ ἐστιν ὁδός , εὐθεῖα , στενὴ τε ὡς ἀληθῶς καὶ τεθλιμμένη , καὶ τὰς ἐφ' ἑκάτερα παρατροπὰς οὐκ ἐπιδεχομένη , καὶ τὸ ὁπωσοῦν ἐξω ταύτης γενέσθαι ἴσον ἔχει τὸν τῆς ἀποπτώσεως κίνδυνον . Εἰ δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει , διορωτῶν ὡς οἷόν τε τῶν πολλῶν τὴν συνήθειαν , ὅσοι πρὸς μὲν τὰς αἰσχροτέρας τῶν ἡδονῶν ἰσχυρῶς ἀπομίζονται , ἄλλως δὲ τὴν ἡδονὴν ἐν τιμαῖς καὶ φιλαργυρίᾳ · ὀργεῖουσι · παραπλήσιον ποιούντες , ὥσπερ ἂν εἰ τὰς οἰκέτας ἐλευθερίας ἐπιθυμῶν , μὴ ὅπως τῆς δουλείας , ἐξω γενήσεται σπεύδοι , ἀλλ' ἐναμελδοῖ τοὺς κεκτημένους , τὴν ἐναλλαγὴν τῶν κεκτημένων ἐλευθερίαν οἴόμενος . Δοῦλοι γάρ εἰσιν ἐπίσης πάντες , κἂν μὴ ὑπὸ τῶν αὐτῶν κυριευόντων , ἕως ἂν ὅμως ἐπικρατῇ τις αὐτῶν μετὰ δυναστείας ἀρχή . Εἰσὶ δὲ πάλιν οἱ τῇ πολλῇ πρὸς τὰς ἡδονὰς μάχῃ , εὐκαταγώνιστοί πως τῷ ἀντικειμένῳ πάθει γεγονάσι , καὶ ἐν τῇ ἐπιτεταμένῃ τῆς ζωῆς ἀχριδείᾳ , λύπαις , καὶ παραδρομαῖς , καὶ μνησικακίαις , καὶ τοῖς λοιποῖς πάσιν , ὅσα πρὸς τὸ ἐναντίον τοῦ κατὰ τὴν ἡδονὴν πάθους ἀντικαθέστηκεν , εὐκόλως τε ἀλίσκονται , καὶ δυσχερῶς διεκδύνουσι · τοῦτο δὲ γίνεται , ὅταν μὴ ὁ λόγος ὁ κατ' ἀρετὴν , ἀλλὰ τι πάθος τῆς κατὰ τὸν βίον πορείας ἡγεμονεύῃ . Ἡ μὲν γὰρ ἐντολὴ τοῦ Κυρίου σφόδρα ἐπλανῆται , ὡς καὶ νηπίων ὀφθαλμοὺς φωτίσαι , μόνῃ τῷ Θεῷ προσκολλᾶσθαι ἀγαθὸν εἶναι · λέγουσα · ὁ δὲ Θεὸς οὔτε λύπη ἐστιν , οὔτε ἡδονή , οὔτε δειλία , ἡ θράσος , ἡ φόβος , ἡ ὀργή , ἡ ἄλλο τι τοιούτων πάθος , ὁ τῆς ἀπαιδεύτου κυριεύει · ψυχῆς · ἀλλ' ὡς φησιν ὁ Ἀπόστολος , καὶ ἀγιοσύνη καὶ ἀγιασμός , ἀληθεία τε καὶ χαρὰ , καὶ εἰρήνη , καὶ ὅσα τοιαῦτα . Πῶς οὖν ἐστι τῷ ταῦτα ὅντι προσκολληθῆναι τὸν ὑπὸ τῶν ἐναντίων κρατουμένον ; Ἡ πῶς οὐκ ἄλογον τὸν τῷ ἐνὶ τινὶ τῶν παθῶν ὅπως μὴ ὑπαχθῇ σπουδάζοντα , ἀρετὴν νομίζειν τὸ ἀντικείμενον ; Οἷον , ἡδονὴν μὲν φυγόντα , λύπῃ κατέχεσθαι · τὸ δὲ θρασύ καὶ προπετὲς διακλίνοντα , δειλίᾳ ταπεινοῦν τὴν ψυχὴν · ἡ θυμοῖς ἀνάλωτον μένειν ἐπιουδακτά , κατεπτηχέναι τῷ φόβῳ . Τί γὰρ διαφέρει οὕτως ἢ ἄλλως τῆς ἀρετῆς ἐκπεσεῖν ,
Lemmas: Μία γάρ εἰμί ὁδός , εὐθύς , στενός τε ὡς ἀληθής καί θλίβω , καί ὁ ἐπί ἑκάτερος παρατροπή οὐ ἐπιδέχομαι , καί ὁ ὁπωσοῦν ἐξω οὗτος γίγνομαι ἴσος ἔχω ὁ ὁ ἀπόπτωσις κίνδυνος . εἰμί δέ οὗτος οὕτως ἔχω , διορωτῶν ὡς οἷος τε ὁ πολύς ὁ συνήθεια , ὅσος πρός μέν ὁ αἰσχρός ὁ ἡδονή ἰσχυρῶς απομιζοντ , ἄλλως δέ ὁ ἡδονά ἐν τιμή καί φιλαργυρία · ὀργάω · παραπλήσιος ποιέω , ὥσπερ εἄν εἰμί ὁ οἰκέτης ἐλευθερία ἐπιθυμέω , μή ὅπως ὁ δουλεία , ἐξω γίγνομαι σπεύδω , ἀλλά ἐναμελδοῖ ὁ κτάομαι , ὁ ἐναλλαγή ὁ κτάομαι ἐλευθερία οἴομαι . Δοῦλος γάρ εἰμί ἐπίσης πᾶς , κἀν μή ὑπό ὁ αὐτός κυριεύω , ἠώς εἄν ὅμως ἐπικρατέω τις αὐτός μετά δυναστεία ἀρχή . εἰσί δέ πάλιν ὁ ὁ πολύς πρός ὁ ἡδονά μάχομαι , εὐκαταγώνιστος πως ὁ ἀντίκειμαι πάθος γίγνομαι , καί ἐν ὁ ἐπιτείνω ὁ ζωή ἀχριδείᾳ , λύπη , καί παραδρομή , καί μνησικακία , καί ὁ λοιπός πᾶς , ὅσος πρός ὁ ἐναντίος ὁ κατά ὁ ἡδονά πάθος ἀντικαθίστημι , εὐκόλως τε ἁλίσκομαι , καί δυσχερῶς διεκδυνους · οὗτος δέ γίγνομαι , ὅταν μή ὁ λόγος ὁ κατά ἀρετή , ἀλλά τίς πάθος ὁ κατά ὁ βίος πορεία ἡγεμονεύω . ὁ μέν γάρ ἐντολή ὁ κύριος σφόδρα πλανήτης , ὡς καί νήπιος ὀφθαλμός φωτίζω , μόνος ὁ Θεός προσκολλάω ἀγαθός εἰμί · λέγω · ὁ δέ θεός οὔτε λύπη εἰμί , οὔτε ἡδονή , οὔτε δειλία , ὁ θράσος , ὁ φόβος , ὁ ὀργή , ὁ ἄλλος τίς τοιοῦτος πάθος , ὁ ὁ ἀπαίδευτος κυριεύω · Ψυχή · ἀλλά ὡς φημί ὁ ἀπόστολος , καί αγιοσύνη καί ἁγιασμός , ἀλήθεια τε καί χαρά , καί εἰρήνη , καί ὅσος τοιοῦτος . Πῶς οὖν εἰμί ὁ οὗτος εἰμί προσκολλάω ὁ ὑπό ὁ ἐναντίος κρατέω ; ὁ πῶς οὐ ἄλογος ὁ ὁ ἐν τις ὁ πάθος ὅπως μή ὑπάγω σπουδάζω , ἀρετή νομίζω ὁ ἀντίκειμαι ; Οἷος , ἡδονά μέν φυγή , λύπη κατέχω · ὁ δέ θρασύς καί προπετής διακλίνω , δειλία ταπεινόω ὁ ψυχή · ὁ θυμός ἀνάλωτος μένω ἐπιουδακτά , καταπτήσσω ὁ φόβος . τις γάρ διαφέρω οὕτως ἢ ἄλλως ὁ ἀρετή ἐκπίπτω ,