gregorius-nyssenus.de-virginitate pg046_0211.1
αφ’ ἑαυτοῦ κατεπχειροῦν τοῦ πράγματος · οὐ γὰρ ἐναργὲς ἐστι τὸ ἐπιτήδευμα τοῦτο , ὥστε κατ’ ἀνάγκην ἑαυτοῖς ἐπιτρέπειν τῶν λυσιτελοῦντων τὴν κρίσιν · ὅτε δὴ καὶ τὸ κατατολμᾶν τῆς τῶν ἀγνοουμένων πείρας οὐκ ἔξω κινδύνου καθίσταται . Καθάπερ δὲ τὴν ἰατρικὴν πρότερον ἀγνοουμένην διὰ τῆς πείρας ἐξεῦρον οἱ ἄνθρωποι , παρατηρήμασι τισι κατ’ ὀλίγον ἐκκαλυφθεῖσαν , ὥστε καὶ τὸ ὠφελῶν καὶ τὸ βλάπτον διὰ τῆς τῶν πειραμένων μαρτυρίας ἐπιγνοσθῆν , οὕτως εἰς τὸν τῆς τέχνης λόγον παραληφθῆναι , καὶ παράγγελμα πρὸς τὸ μέλλον τὸ παρατηρηθὲν τοῖς προλαβοῦσι γίνεσθαι · νῦν δὲ οὐ πρὸς τὴν τέχνην ταύτην ἑσπουδακώς , οὐκ ἔχει ἀνάγκην τῇ καθ’ ἑαυτὸν πείρᾳ διαγιγνώσκειν τῶν φαρμάκων τὴν δύναμιν , εἰτε δηλητήριον , εἰτε ἀλεξίτριόν τί ἐστιν · ἀλλὰ τὰ ἐγνωσμένα παρ’ ἑτέρων μαθὼν , αὐτὸς τὴν τέχνην κατῴρθωσε · τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τῆς τῶν ψυχῶν ἰατρικῆς , τῆς φιλοσοφίας λέγω , δι’ ἧς παντὸς πάθους τοῦ τῆς ψυχῆς ἀποτομένου τὴν θεραπείαν μανθάνομεν , οὐκ ἔστιν ἀνάγκη στοχαζοῖς τισι καὶ ὑπονοίαις μετιέναι τὴν ἐπιστήμην , ἀλλ’ ἑξουσία πολλῇ τῆς μαθήσεως παρὰ τοῦ διὰ μακρὰς τε καὶ πολλῆς τῆς πείρας κτησαμένου τὴν ἑξιν . Ἔστι μὲν γὰρ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ ἐπὶ παντὸς πράγματος σύμβουλος ἡ νεότης , καὶ οὐκ ἄν τις εὐροῖ ἄβλιως κατωρθωμένον τι τῶν σπουδῆς ἀξίων , ἂν μὴ πολλὰ συμπαραληφθῇ πρὸς κοινωνίαν τοῦ σκέμματος · ὅσω δὲ μείζων τῶν λοιπῶν ἐπιτηδευμάτων ὁ προκειμένος τοῖς μετιοῦσιν ἐστι σκοπός , τοσούτω καὶ μᾶλλον προνοηθῆν ἡμῖν τῆς ἀσφαλείας ἐστίν . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν λοιπῶν ἡ νεότης οὐ κατὰ λόγον διοικουμένη εἰς χρήματα πάντως τὴν ζημίαν ἡγεύκεν , ἢ τινος κοσμικῆς περιφανείας , ἢ καὶ ἀξιώματος ἐκπεσεῖν κατηνάγκασεν · ἐπὶ δὲ τῆς μεγάλης τε καὶ ὑψηλῆς ταύτης ἐπιθυμίας , οὐ χρήματα τὰ κινδυνευόμενα ἐστιν , οὐδὲ δόξα κοσμικὴ καὶ ἐφήμερος , οὐδ’ ἄλλο τι τῶν ἑξωθεν ἡμῖν παρεχομένων , ὧν καὶ κατὰ γνῶμιν , καὶ ὡς ἐτέρως διοικουμένων ὄλως τοῖς σωφρονοῦσιν ὁ λόγος · ἀλλ’ αὐτῆς ἀπτεται τῆς ψυχῆς ἡ ἀδουλία , καὶ ὁ κίνδυνος τῆς τοιαύτης ζημίας ἐστιν , οὗ τὸ ἄλλο τι ζημιωθῆναι , οὗ τυχὸν καὶ δυνατὴ φαίνεται ἡ ἐπαναγνῆσις , ἀλλὰ τὸ , αὐτὸν ἀπόλεσθαι καὶ ζημιωθῆναι τὴν ψυχὴν τὴν ἰδίαν . Ὁ μὲν γὰρ τὴν πατρῴαν καταναλώσας οὐσίαν , οὐκ ἀπελπίζει τυχὸν ἐπινοίας τισὶ πάλιν ἐπὶ τὴν ἀρχαίαν ἐπανελθεῖν εὐτορίαν , ἕως ἂν ἐν τοῖς ζῴοις ἦ · ὁ δὲ τῆς ζωῆς ταύτης ἐκπεσὼν , πᾶσαν ἐλπίδα τῆς πρὸς τὸ κρεῖττον μεταβολῆς συναφήρηται . Οὐκοῦν ἐπεὶδὴ νέοι ἐτι καὶ ἀτελεῖς τὴν διάνοιαν οἱ πολλοὶ τῆς παρθενίας ἀντιλαμβάνονται , τοῦτο πρὸ πάντων αὐτοῖς ἐπιττευτέον ἂν εἴη , τὸ ζητῆσαι τῆς ὁδοῦ ταύτης καθηγούμενον τε καὶ διδάσκαλον ἀγαθόν , μὴ που διὰ τὴν ἀγνοίαν τὴν οὖσαν ἐν αὐτοῖς , ἀνοδίας τινὰς καὶ πλάνας ἑαυτοὺς ἀπὸ τῆς εὐθείας καινοτομήσαντας . Ἄγαθοι γὰρ δύο ὑπὲρ τὸν ἕνα , φησιν ὁ Ἑκκλησιαστὴς · εὐκαταγώνιστος δὲ ὁ εἰς τὸ ἐχθρῷ τῷ κατὰ τὰς θείας ὁδοὺς ἐνεδρεύοντι · καὶ δυνως ὁ Ὠσαὶ τὴν ἑταν πέσῃ , ὅτι οὐκ ἔχει τὸν ἀνρθοῦντα . » Ἦδη γὰρ τινες ὁρμὴ μέν δεξιὰ πρὸς τὴν τοῦ σεμνοῦ βίου ἐπιθυμίαν ἑχρήσαντο · ὡς δὲ ὁμοῦ τῷ προσελθεῖν , καὶ τῆς τελειότητος ἐξ ·
Lemmas: ἀπό ἑαυτοῦ κατεπχειροος ὁ πρᾶγμα · οὖον γάρ ἐναργής εἰμί ὁ ἐπιτήδευμα οὗτος , ὥστε κατά ἀνάγκη ἑαυτοῦ ἐπιτρέπω ὁ λυσιτελέω ὁ κρίσις · ὅτε δή καί ὁ κατατολμάω ὁ ὁ ἀγνοέω πείρω οὐ ἔξω κίνδυνος καθίστημι . καθά δέ ὁ ἰατρικός πρότερος ἀγνοέω διά ὁ πείρω ἐξευρίσκω ὁ ἄνθρωπος , παρατήρημα τις κατά ὀλίγος ἐκκαλύπτω , ὥστε καί ὁ ὠφελέω καί ὁ βλάπτω διά ὁ ὁ πειράω μαρτυρία ἐπιγιγνώσκω , οὕτως εἰς ὁ ὁ τέχνη λόγος παραλαμβάνω , καί παράγγελμα πρός ὁ μέλλω ὁ παρατηρέω ὁ προλαμβάνω γίγνομαι · νῦν δέ οὖον πρός ὁ τέχνη οὗτος σπουδάζω , οὐ ἔχω ἀνάγκη ὁ κατά ἑαυτοῦ πείρω διαγιγνώσκω ὁ φάρμακον ὁ δύναμις , εἴτε δηλητήριος , εἴτε ἀλεξίτριόν τίς εἰμί · ἀλλά ὁ γιγνώσκω παρά ἕτερος μανθάνω , αὐτός ὁ τέχνη κατορθόω · ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ὁ Ψυχή ἰατρικός , ὁ φιλοσοφία λέγω , διά ὅς πᾶς πάθος ὁ ὁ Ψυχή ἀποτέμνω ὁ θεραπεία μανθάνω , οὐ εἰμί ἀνάγκη στοχάζω τις καί ὑπόνοια μέτειμι ὁ ἐπιστήμη , ἀλλά ἐξουσία πολύς ὁ μάθησις παρά ὁ διά μακρός τε καί πολύς ὁ πείρω κτάομαι ὁ ἕξις . εἰμί μέν γάρ ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ἐπί πᾶς πρᾶγμα σύμβουλος ὁ νεότης , καί οὐ ἄν τις εὑρίσκω αὔλιος κατορθόω τίς ὁ σπουδή ἄξιος , εἄν μή πολύς συμπαραλαμβάνω πρός κοινωνία ὁ σκέμμα · ὅσος δέ μείζων ὁ λοιπός ἐπιτήδευμα ὁ πρόκειμαι ὁ μέτειμι1 εἰμί σκοπός , τοσοῦτος καί μᾶλλον προνοέω ἐγώ ὁ ἀσφάλεια εἰμί . ἐπί μέν γάρ ὁ λοιπός ὁ νεότης οὖον κατά λόγος διοικέω εἰς χρῆμα πάντως ὁ ζημία ἡγέομαι , ἢ τις κοσμικός περιφάνεια , ἢ καί ἀξίωμα ἐκπίπτω καταναγκάζω · ἐπί δέ ὁ μέγας τε καί ὑψηλός οὗτος ἐπιθυμία , οὖον χρῆμα ὁ κινδυνεύω εἰμί , οὐδέ δόξα κοσμικός καί ἐφήμερος , οὐδέ ἄλλος τίς ὁ ἔξωθεν ἐγώ παρέχω , ὅς καί κατά γιγνώσκω , καί ὡς ἑτέρως διοικέω ὅλως ὁ σωφρονέω ὁ λόγος · ἀλλά αὐτός ἅπτω ὁ Ψυχή ὁ ἀδουλία , καί ὁ κίνδυνος ὁ τοιοῦτος ζημία εἰμί , ὅς ὁ ἄλλος τίς ζημιόω , ὅς τυγχάνω καί δυνατός φαίνω ὁ ἐπαναγνῆσις , ἀλλά ὁ , αὐτός ἀπόλλυμι καί ζημιόω ὁ ψυχή ὁ ἴδιος . ὁ μέν γάρ ὁ πατρῷος καταναλίσκω οὐσία , οὐ ἀπελπίζω τυγχάνω ἐπίνοια τις πάλιν ἐπί ὁ ἀρχαῖος ἐπανέρχομαι εὐτορίαν , ἠώς εἄν ἐν ὁ ζῷον εἰμί · ὁ δέ ὁ ζωή οὗτος ἐκπίτνω , πᾶς ἐλπίς ὁ πρός ὁ ἀγαθός μεταβολεύς συναφαιρέω . οὐκοῦν ἐπειδή νέος ἔτι καί ἀτελής ὁ διάνοια ὁ πολύς ὁ παρθενίη ἀντιλαμβάνω , οὗτος πρό πᾶς αὐτός επιττευτις εἄν εἰμί , ὁ ζητέω ὁ ὁδός οὗτος καθηγέομαι τε καί διδάσκαλος ἀγαθός , μή ποῦ διά ὁ ἄγνοια ὁ εἰμί ἐν αὐτός , ἀνοδία τις καί πλάνη ἑαυτοῦ ἀπό ὁ εὐθύς καινοτομέω . ἀγαθός γάρ δύο ὑπέρ ὁ εἷς , φημί ὁ Εκκλησιαστής · εὐκαταγώνιστος δέ ὁ εἰς ὁ ἐχθρός ὁ κατά ὁ θεῖος ὁδός ἐνεδρεύω · καί δυνως ὁ ὠθέω ὁ ὅς πίπτω , ὅτι οὐ ἔχω ὁ ἀναίρω . » ἤδη γάρ τις ὁρμή μέν δεξιός πρός ὁ ὁ σεμνός βίος ἐπιθυμία χράω · ὡς δέ ὁμοῦ ὁ προσέρχομαι , καί ὁ τελειότης ἐκ ·