gregorius-nyssenus.de-virginitate pg046_0190.2
Οὐκοῦν αὕτη ἂν γένοιτο ἡμῖν ὁδὸς εἰς τὴν τοῦ καλοῦ εὕρεσιν ἀγούσα , τὸ πάντα τὰ ἄλλα , ὅσα τὰς ἐπιθυμίας τῶν ἀνθρώπων ἐφελκύεται , χαλὰ εἶναι νομίζομενα , καὶ διὰ τοῦτο σπουδὴς τινος καὶ ἀποδοχῆς ἀξίουμένα , ταῦτα ὑπερβαίνοντας ὡς ταπεινὰ τε καὶ πρόσκαιρα , μηδενὶ τούτων προσαναλίσκειν τὴν ἐπιθυμητικὴν ἡμῶν δύναμιν , μήτε μὴν ἀρχὴν καὶ ἀξιόγητον ἐν ἑαυτοῖς καταλείψαντας ἔχειν , ἀλλ' ἐκκαθάραντας αὐτὴν ἀπὸ τῆς τῶν ταπεινῶν προσταθείας , ἐκεῖ ἀνάγειν , ὅπου οὐκ ἐφικνεῖται ἡ αἴσθησις · ὡς μήτε οὐρανοῦ [ ἀνθρώπου ] κάλλος θαυμάσαι , μήτε φωστήρος αὐγὰς , καὶ ὅλο τι τῶν φαινομένων καλῶν · ἀλλὰ διὰ τοῦ πᾶσι τούτοις ἐπιθεωρουμένου κάλλους χειραγωγείσθαι πρὸς τὴν ἐκείνου τοῦ κάλλους ἐπιθυμίαν , ἥς καὶ οἱ οὐρανοὶ διηγούνται τὴν δόξαν , καὶ στερῶμα , καὶ πᾶσα ἡ κτίσις ἀναγγέλλει τὴν γνώσιν . Οὕτω γὰρ ἀνιοῦσα ἡ ψυχή , καὶ πᾶν τὸ καταλαμβανόμενον ὡς μικρότερον τοῦ ζητουμένου καταλιμπάνουσα , γένοιο ἂν ἐν περινοίᾳ τῆς μεγαλοπρεπείας ἐκείνης , τῆς ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν ὑπηρεμένης . Ἄλλὰ πῶς ἂν τις τῶν ὑψηλῶν ἐφίκοιτο , περὶ τὰ ταπεινὰ τὴν σπουδὴν ἔχων ; πῶς δ' ἂν τις πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀνατείη , μὴ πτερωθεὶς τῷ οὐρανίῳ πτερῷ , καὶ ἀνωφερὴς καὶ μετέωρος διὰ τῆς ὑψηλῆς πολιτείας γενομένος ; Τίς δὲ οὕτως ἐξὼ τῶν εὐαγγελικῶν μυστηρίων ἐστίν , ὡς ἀγνοεῖν ὅτι ἐν δόγματι τῇ ἀνθρωπίνῃ ψυχῇ τῆς ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς πορείας ἐστί , τὸ τῷ εἴδει τῆς καταπτᾶδος περιστερᾶς ἑαυτὸν ὁμοῖσαι , ἥς τὰς πτέρυγας γενέσθαι αὐτῷ καὶ Δαβὶδ ὁ προφήτης ἐπόθησεν ; Οὕτω γὰρ ἐν αἰνίγματι τὴν τοῦ Πνεύματος δύναμιν τῇ Γραφῇ σύνηθες ὀνομάζειν · εἴτε διότι χολῆς ἐστὶν ἀμοιρον τοῦτο τὸ θρενον , ἢ ὅτι δυσωδίας ἐξθρόν , καθὼς φασιν οἱ τὰ τοιαῦτα παρατηρήσαντες . Οὐκοῦν ὁ πάσης πικρίας καὶ σαρκικῆς δυσωδίας ἐαυτὸν ἀποστήσας , καὶ πάντων τῶν ταπεινῶν τε καὶ χαμαεζήλων ὑπεραρθεὶς , μᾶλλον δὲ παντὸς τοῦ κόσμου γεγονὼς ὑψηλότερος ἐν τῇ προειρημένῃ πτερᾷ , ἐκεῖνος εὐρήσει τὸν μόνον ἐπιθυμίας ἄξιον , καὶ γενέσθαι καὶ αὐτὸς καλὸς , τῷ καλῷ προσπελασάς · καὶ ἐν αὐτῷ γεγονὼς , λαμπρὸς τε καὶ φωτειδὴς ἐν τῇ μετουσίᾳ τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς καταστήσεται . Ὦστερ γὰρ ἐν νυκτὶ τὰς ἄθροας τοῦ ἀέρος ἐκλάμπει , οὓς τινες διζήτοντας καλοῦσιν ἀστέρας , οὐδὲν ἄλλο φασιν οἱ ταῦτα φιλοσοφῆσαντες , ἢ ἀέρα εἶναι ὑπὸ βίας πνευμάτων τινῶν εἰς τὸν αἰθέριον τόπον ὑπερχωμενον · λέγουσι γὰρ τὸν πυροειδὴ τοῦτον ὀλκὸν , ἐκφλογωθέντος ἐν τῷ αἰθέρι τοῦ πνεύματος , τῷ οὐρανῷ ἐγκαρᾶσσεσθαι · ὥστερ οὖν ὁ ἐπίγειος οὕτος ἀὴρ ἀνασθεὶς ὑπὸ τῆς βίας τοῦ πνεύματος , φωτειδὴς γίνεται , τῷ καθαρῷ τοῦ αἰθέρος ἐναλλοιούμενος · ταύτῃ τε δή καὶ ὁ νοῦς ὁ ἀνθρώπινος , καταλιπὼν τὸν θολερὸν τοῦτον
Lemmas: οὐκοῦν οὗτος εἄν γίγνομαι ἐγώ ὁδός εἰς ὁ ὁ καλός εὕρεσις ἄγω , ὁ πᾶς ὁ ἄλλος , ὅσος ὁ ἐπιθυμία ὁ ἄνθρωπος ἐφελκύω , χηλή εἰμί νομίζω , καί διά οὗτος σπουδή τις καί ἀποδοχή ἀξιόω , οὗτος ὑπερβαίνω ὡς ταπεινός τε καί πρόσκαιρος , μηδείς οὗτος προσαναλίσκω ὁ ἐπιθυμητικός ἐγώ δύναμις , μήτε μήv ἀρχή καί ἀξιόω ἐν ἑαυτοῦ καταλείπω ἔχω , ἀλλά ἐκκαθαίρω αὐτός ἀπό ὁ ὁ ταπεινός προστείνω , ἐκεῖ ἀνάγω , ὅπου οὐ ἐφικνέομαι ὁ αἴσθησις · ὡς μήτε οὐρανός [ ἄνθρωπος ] κάλλος θαυμάζω , μήτε φωστήρ αὐγή , καί όλος τίς ὁ φαίνω καλός · ἀλλά διά ὁ πᾶς οὗτος ἐπιθεωρέω κάλλος χειραγωγέω πρός ὁ ἐκεῖνος ὁ κάλλος ἐπιθυμία , ἥς καί ὁ οὐρανός διηγέομαι ὁ δόξα , καί στέρωμα , καί πᾶς ὁ κτίσις ἀναγγέλλω ὁ γνῶσις . οὕτως γάρ ἀνέρχομαι ὁ ψυχή , καί πᾶς ὁ καταλαμβάνω ὡς μικρός ὁ ζητέω καταλιμπάνω , γίγνομαι εἄν ἐν περίνοια ὁ μεγαλοπρέπεια ἐκεῖνος , ὁ ὑπεράνω ὁ οὐρανός ὑπεῖπον . ἀλλά πῶς εἄν τις ὁ ὑψηλός ἐφικνέομαι , περί ὁ ταπεινός ὁ σπουδή ἔχω ; πῶς δέ εἄν τις πρός ὁ οὐρανός ἀνατείνω , μή πτερόω ὁ οὐράνιος πτερόν , καί ἀνωφερής καί μετέωρος διά ὁ ὑψηλός πολιτεία γίγνομαι ; Τῖς δέ οὕτως ἐξίημι ὁ εὐαγγελικός μυστήριον εἰμί , ὡς ἀγνοέω ὅτι ἐν δόγμα ὁ ἀνθρώπινος Ψυχή ὁ ἐπί ὁ οὐρανός πορεία εἰμί , ὁ ὁ εἶδος ὁ καταπτᾶδος περιστερά ἑαυτοῦ ὁμοῖος , ἥς ὁ πτέρυξ γίγνομαι αὐτός καί Δαυίδ ὁ προφήτης ποθέω ; οὕτως γάρ ἐν αἴνιγμα ὁ ὁ πνεῦμα δύναμις ὁ γραφή συνήθης ὀνομάζω · εἴτε διότι χολή εἰμί αμοιερος οὗτος ὁ θρενον , ἢ ὅτι δυσωδία ἐξθρόν , καθώς φημί ὁ ὁ τοιοῦτος παρατηρέω . οὐκοῦν ὁ πᾶς πικρία καί σαρκικός δυσωδία ἑαυτοῦ ἀφίστημι , καί πᾶς ὁ ταπεινός τε καί χαμαεζήλων ὑπεραίρω , μᾶλλον δέ πᾶς ὁ κόσμος γίγνομαι ὑψηλός ἐν ὁ προερέω πτερόν , ἐκεῖνος εὑρίσκω ὁ μόνος ἐπιθυμία ἄξιος , καί γίγνομαι καί αὐτός καλός , ὁ καλός προσπελάζω · καί ἐν αὐτός γίγνομαι , λαμπρός τε καί φωτειδηω ἐν ὁ μετουσία ὁ ἀληθινός φάος καθίστημι . Ὅστερ γάρ ἐν νύξ ὁ ἀθρόος ὁ ἀήρ ἐκλάμπω , ὅς τις διζήτοντας καλέω ἀστήρ , οὐδείς ἄλλος φημί ὁ οὗτος φιλοσοφέω , ἢ ἀήρ εἰμί ὑπό Βίας πνεῦμα τις εἰς ὁ αἰθέριος τόπος ὑπερκάω · λέγω γάρ ὁ πυροειδής οὗτος ὁλκός , ἐκφλογόω ἐν ὁ αἰθήρ ὁ πνεῦμα , ὁ οὐρανός ἐγχαράσσω · ὥστερ οὖν ὁ ἐπίγειος οὗτος ἀήρ ἀνάσσω ὑπό ὁ Βίας ὁ πνεῦμα , φωτειδηω γίγνομαι , ὁ καθαρός ὁ αἰθήρ ἐναλλοιόω · οὗτος τε δή καί ὁ νόος ὁ ἀνθρώπινος , καταλείπω ὁ θολερός οὗτος