gregorius-nyssenus.de-professione-christiana-ad-harmonium pg046_0130.1
οὔτω μεγάλη . Καὶρὸς δ' ἄν εἴη διασκοπεῖν , εἰ τὸ μὴ οὕτως ἔχειν κατὰ τὸν βίον , ἀχιδνῶνόν ἐστι τῷ προβαλλομένῳ τὸ ὄνομα . Γένοιτο δ' ἄν ἐξ ὑποδείγματος σαφὲς τὸ ζητούμενον . Ὑποδείξω τις γραφικὴν ἰππαγγελλόμενος τέχνην , γενέσθω δὲ τοῦτο πρόσταγμα τοῦ κρατοῦντος , τοῖς πόρρωθεν ἀπερχομένοις · χαράξαι τὴν τῆς βασιλείας μορφὴν . Εἰ τοίνυν εἰδεχθὲς τι καὶ δυσμόρφον εἶδος ἐπὶ τοῦ πίνακος διαχαραξάς , εἰκόνα βασιλέως τὴν ἀσχήμονα ταύτην μορφὴν ὀνομάσειεν · ἄρα οὐκ εἰκὸς ἀναγκασθῆσαι τὴν ἐξουσίαν , ὡς τοῦ ἀρχετύπου κάλλους διὰ τῆς κακῆς ἐκείνης γραφῆς ἐν τοῖς ἀγνοοῦσιν ὑβριζομένου ; Οἷον γὰρ ἐπὶ τῆς εἰκόνος τὸ εἶδος δείκνυται , τοιαύτην ἀνάγκη καὶ τὴν ἀρχέτυπον νομισθῆναι μορφὴν . Εἰ οὖν Θεοῦ μίμησιν τὸν Χριστιανισμὸν ὁ ὅρος φησίν , ὁ μήπω δεδεμένος τοῦ μυστηρίου τὸν λόγον , οἷον ἂν ἡμῖν ἴσῃ τὸν βίον τὸν κατὰ μίμησιν Θεοῦ κατορθοῦνθαι πεπιστευμένον , τοιούτων ἡμῶν καὶ τὸ Θεῖον οἴησεται . « Ἅστε εἰ μὲν παντὸς ἀγαθοῦ ὑποδείγματα βλέπει , ἀγαθὸν τὸ Θεῖον εἶναι πιστεύσει τὸ παρ' ἡμῶν σεβασθόμενον · εἰ δὲ τις ἐμπαθὴς εἴη καὶ θηριώδης , ἄλλοτε πρὸς ἄλλα πάθη μεμορφωμένος θηρίων ἐν τῷ ἴδει μορφάς ( θηρία γὰρ ἀντικρὺς ἐστιν ἰδεῖν ταῖς τῆς φύσεως ἡμῶν παρατροπαῖς ἐμμορφούμενα ) , ἐπεὶτα Χριστιανὸν ἑαυτὸν ὁ τοιοῦτος ὀνομάζει , φανερὸν πᾶσιν ὅτις , ὅτι ἡ ὑπόσχεσις τοῦ ὀνόματος μίμησιν Θεοῦ ἐπαγγέλλεται · φανερὸν ἐν τῷ ἰδίῳ βίῳ τὸ πεπιστευμένον παρ' ἡμῶν Θεῖον ἐν τοῖς ἀπίστοις ποίησε . Διὸ καὶ ἀπειλὴν τινὰ φοβερωτέραν ἡ Γραφὴ τοῖς τοιούτοις ἐπαγγέλλεται , λέγουσα · « Οὐαὶ , δι' οὗς τὸ ὄνομά μου βλασφημεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσι ! » Καὶ μοι δοκεῖ πρὸς ταύτην μάλιστα τὴν διάνοιαν ὁδῶν ἡμᾶς ὁ Κύριος , τοῦτο πρὸς τοὺς ἀκούσας δυναμένους εἰπεῖν , ὅτι « Γενέσθε τέλειοι , ὡς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν . » Ὁ γὰρ Πατὴρ τῶν πεπιστευκότων , τὸν ἀληθινὸν ὀνομάσας Πατέρα , βούλεται πρὸς τὴν ἐν ἐκείνῳ θεωρουμένην τῶν ἀγαθῶν τελειότητα καὶ τοὺς δι' αὐτοῦ γεννηθέντας ὁμοίως ἔχειν . Ἔρει · οὖν μοι · Καὶ πῶς ἂν γένοιτο ἀνθρωπίνη ταπεινότης πρὸς τὴν ἐν τῷ Θεῷ καθορωμένην μακαριότητα ἐπεκτεῖναι , ὡς αὐτὸν τῷ προστάγματι τῆς ἀμηνίας προαιρουμένῃ ; Πῶς γὰρ ἂν γένοιτο δυνατόν , πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς ὁμοιωθῆναι τὸν γῆνον , αὐτῆς τῆς κατὰ τὴν φύσιν διαφορᾶς δεῖκνουσης τὸ ἀνέφικτον τῆς μίμησης ; Ἐπ' ἴσης γὰρ εἶναι ἀμήχανον , τῷ τε οὐρανῷ μεγεῖναι καὶ τοῖς ἐν αὐτῷ κάλλεσι τὴν ἡμῖν παρασάξθαι , καὶ τὸν ἐκ γῆς ἄνθρωπον τῷ οὐρανίῳ ὁμοιωθῆναι Θεῷ . Ἄλλ' ὅσα ὁ περὶ τούτου λόγος · ὅτι οὐ τῇ φύσει τῇ θεῇ τὴν φύσιν τὴν ἀνθρωπίνην συγχρίνειν · κελεύει τὸ Εὐαγγέλιον , ἀλλὰ τὰς ἀγαθὰς ἐνεργείας , καθὼς ἂν ἡ δυνατόν , μιμεῖσθαι τῷ βίῳ . Τίνες οὖν εἰσὶν αἱ παρ' ἡμῶν ἐνέργειαι πρὸς τὰς τοῦ Θεοῦ ἐνεργείας ; ὁμοίως ἔχουσαι ; Τὸ πάσης κακίας ἀλλοτριωθῆναι , καθὼς ἂν ἡ δυνατόν , ἔργῳ τε καὶ λόγῳ καὶ διανοίᾳ τῶν παρ' αὐτῆς μαλυσμῶν καθαρευούσας · τοῦτο μίμησις ἐστὶν ὡς ἀληθῶς τῆς θείας τε καὶ τῆς περὶ τὸν οὐράνιον Θεὸν τελειότητος .
Lemmas: οὕτως μέγας . Καιρός δέ ἄν εἰμί διασκοπέω , εἰμί ὁ μή οὕτως ἔχω κατά ὁ βίος , ἀχιδνῶνόν εἰμί ὁ προβάλλω ὁ ὄνομα . γίγνομαι δέ ἄν ἐκ ὑπόδειγμα σαφής ὁ ζητέω . ὑποδείκνυμι τις γραφικός ἐπαγγέλλω τέχνη , γίγνομαι δέ οὗτος πρόσταγμα ὁ κράτος , ὁ πρόσωθεν ἀπέρχομαι · χαράσσω ὁ ὁ βασίλεια μορφή . εἰμί τοίνυν εἰδεχθής τίς καί δύσμορφος εἶδος ἐπί ὁ πίναξ διαχαράσσω , εἰκών βασιλεύς ὁ ἀσχήμων οὗτος μορφή ὀνομάζω · ἄρα οὐ ἔοικα ἀναγκάζω ὁ ἐξουσία , ὡς ὁ ἀρχέτυπος κάλλος διά ὁ κακός ἐκεῖνος γραφεύς ἐν ὁ ἀγνοέω ὑβρίζω ; οἷος γάρ ἐπί ὁ εἰκών ὁ εἶδος δείκνυμι , τοιοῦτος ἀνάγκη καί ὁ ἀρχέτυπος νομίζω μορφή . εἰμί οὖν θεός μίμησις ὁ χριστιανισμός ὁ ὅρος φημί , ὁ μήπω δέω ὁ μυστήριο ὁ λόγος , οἷος ἄν ἐγώ ἴσος ὁ βίος ὁ κατά μίμησις θεός κατορθόω πιστεύω , τοιοῦτος ἐγώ καί ὁ θεῖον οἴομαι . « ἔστε εἰμί μέν πᾶς ἀγαθός ὑπόδειγμα βλέπω , ἀγαθός ὁ θεῖον ἔρχομαι πιστεύω ὁ παρά ἐγώ σεβάζομαι · εἰμί δέ τις ἐμπαθής εἰμί καί θηριώδης , ἄλλοτε πρός ἄλλος πάθος μορφόω θηρίον ἐν ὁ ἶδος μορφή ( θηρίον γάρ ἀντικρύς εἰμί ὁράω ὁ ὁ φύσις ἐγώ παρατροπή ἐμμορφόω ) , ἔπειτα Χριστιανός ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος ὀνομάζω , φανερός πᾶς ὅστις , ὅτι ὁ ὑπόσχεσις ὁ ὄνομα μίμησις θεός ἐπαγγέλλω · φανερός ἐν ὁ ἴδιος βίος ὁ πιστεύω παρά ἐγώ θεῖον ἐν ὁ ἄπιστος ποιέω . Διὸ καί ἀπειλή τις φοβερός ὁ Γραφή ὁ τοιοῦτος ἐπαγγέλλω , λέγω · « οὐαί , διά ὅς ὁ ὄνομα ἐγώ βλασφημέω ἐν ὁ ἔθνος ! » καί ἐγώ δοκέω πρός οὗτος μάλιστα ὁ διάνοια ὀδούς ἐγώ ὁ κύριος , οὗτος πρός ὁ ἀκούω δύναμαι λέγω , ὅτι « γίγνομαι τέλειος , ὡς καί ὁ Πατήρ σύ ὁ οὐράνιος τέλειος εἰμί . » ὁ γάρ Πατήρ ὁ πιστεύω , ὁ ἀληθινός ὀνομάζω Πατέρας , βούλομαι πρός ὁ ἐν ἐκεῖνος θεωρέω ὁ ἀγαθός τελειότης καί ὁ διά αὐτός γεννάω ὅμοιος ἔχω . ῥέω · οὖν ἐγώ · καί πῶς ἄν γίγνομαι ἀνθρώπινος ταπεινότης πρός ὁ ἐν ὁ θεός καθοράω μακαριότης ἐπεκτείνω , ὡς αὐτός ὁ πρόσταγμα ὁ ἄμηνις προαιρέω ; Πῶς γάρ ἄν γίγνομαι δυνατός , πρός ὁ ἐν οὐρανός ὁμοιόω ὁ γένος , αὐτηες͂ς ὁ κατά ὁ φύσις διαφορά δεικνουω ὁ ἀνέφικτος ὁ μίμηση ; ἐπί ἴσος γάρ ἔρχομαι ἀμήχανος , ὁ τε οὐρανός μίγνυμι καί ὁ ἐν αὐτός κάλλος ὁ ἐγώ παρασάττω , καί ὁ ἐκ γῆ ἄνθρωπος ὁ οὐράνιος ὁμοιόω θεός . ἄλλος ὅσος ὁ περί οὗτος λόγος · ὅτι οὐ ὁ φύσις ὁ θεός ὁ φύσις ὁ ἀνθρώπινος συγχρίω · κελεύω ὁ Εὐαγγέλιος , ἀλλά ὁ ἀγαθός ἐνέργεια , καθώς ἄν ὁ δυνατός , μιμέομαι ὁ βίος . τίνω οὖν εἰμί ὁ παρά ἐγώ ἐνέργεια πρός ὁ ὁ θεός ἐνέργεια ; ὅμοιος ἔχω ; Τέ πᾶς κακία ἀλλοτριόω , καθώς ἄν ὁ δυνατός , ἔργον τε καί λόγος καί διάνοια ὁ παρά αὐτηες͂ς μαλυσμαω καθαρεύων · οὗτος μίμησις εἰμί ὡς ἀληθῶς ὁ θεῖος τε καί ὁ περί ὁ οὐράνιος θεός τελειότης .