gregorius-nyssenus.de-perfectione-christiana-ad-olympium-monachum pg046_0140.2
λογισμοῖς ληφθῆναι , ὡς οὐχ εὗρεν ἐμφαντικὸν ὄνομα τῆς τῶν ἀκαταληπτῶν ἐρμηνείας , δόξαν καὶ ὑπόστασιν ὠνόμασε τὸ ὑπερχεῖμενον παντὸς ἀγαθοῦ , καὶ μὴτε νοουμένον ἀξίως , μὴτε φραζόμενον . Τὴν μὲν οὖν ὑπερχεῖμενὴν τῶν ὄντων οὐσίαν ἀξήρκεν ἀκατονόμαστον · τὸ δὲ συναφὲς τε καὶ ἀδιάστατον τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα διερμηνεύων , καὶ τὸ τῷ ἀορίστῳ τε καὶ αἰδίῳ Πατρὶ ἀορίστως τε καὶ αἰδίως συνθεωρούμενον , ἀπαύγασμα δόξης καὶ χαρακτῆρα ὑποστάσεως προσαγορεύει · τῷ μὲν ἀπαύγασματι , τὸ συμφυὲς ἐνδεικνύμενος · τῷ δὲ χαρακτῆρι , τὸ ἰσοστάσιον . Οὐτὲ γὰρ αὐτὴς πρὸς τὴν ἀπαυγάζουσαν φύσιν ἐπινοεῖται τις μέσος , οὔτε τις τῷ χαρακτῆρος ἐλάττωσις πρὸς τὴν ὑπ’ αὐτοῦ χαρακτιζομένην ὑπόστασιν . Ἄλλα καὶ ὁ τὴν ἀπαυγάζουσαν φύσιν νοήσας , καὶ τὸ ἀπαύγασμα ταύτης πάντως κατενόησε . Καὶ ὁ τὸ μέγεθος τῆς ὑποστάσεως ἐν νῷ λαβὼν , τῷ ἐπαινουμένῳ χαρακτῆρι πάντως ἐμμετρεῖ τὴν ὑπόστασιν . Διὸ καὶ μορφὴν τοῦ Θεοῦ λέγει τὸν Κύριον , οὐ κατασκιρτῶν τῇ τῆς μορφῆς ἐνοίᾳ τὸν Κύριον , ἀλλὰ τὸ μέγεθος τοῦ Υἱοῦ διὰ τῆς μορφῆς ἐνδεικνύμενος , ἢ ἐνθεωρεῖται τοῦ Πατρὸς ἡ μεγαλειότης , οὐδαμοῦ τῆς ἰδίας μορφῆς ὑπερτιπούσης , οὐδὲ ἔξω τοῦ περὶ αὐτὴν χαρακτῆρος εὐρισκομένη . Ἄμορφον γὰρ καὶ ἀκαλλὲς περὶ τὸν Πατέρα οὐδέν , ὁ μὴ τῇ ὡραιότητι τοῦ Μονογενοῦς ἐπαγγέλλεται · διὸ φησιν ὁ Κύριος , ὅτι « Ὁ ὁρῶν μὲ ἐμέ , ἑώρακε καὶ τὸν Πατέρα , » σημαίνων διὰ τούτου , μὴτε ἑλλειφὴν τινα εἶναι , μὴτε ὑπέρπτωσιν . Ἄλλὰ καὶ φέρειν αὐτὸν λέγων τὰ πάντα τῷ τῆς δυνάμεως ῥήματι , λύει τῶν τὰ ἀνεξερεύνητα πολυπραγμονούντων τὴν ἀμηχανίαν , ὅλ τινὶ περὶ τῆς ὕλης ἀναζητοῦντες λόγον , οὐδαμοῦ τῆς πολυπραγμοσύνης ἰσταται , Πῶς , λέγοντες , τῷ ἀδλῷ ἡ ὕλη ; καὶ πῶς τὸ ποσὸν ἐκ τοῦ ἀπόσου , καὶ ἐκ τοῦ ἀορηματίστου τὸ σχῆμα , καὶ ἐκ τοῦ ἀοράτου τὸ χρώμα , καὶ ἐκ τοῦ ἀορίστου τὸ τοῖς ἰδίοις μέτροις ἐμπερατούμενον ; Καὶ εἰ μηδεμία ποιότης περὶ τὸ ἀπλοῦν καὶ ἀσύνθετον , πῶθεν ἐμπλέκεται ταῖς περὶ αὐτὴν ποιότησιν ἡ ὕλη ; Πάντα γὰρ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν ζητουμένων λύει ὁ εἰπὼν , ὅτι τὰ σύμπαντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ φέρει ὁ Λόγος ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς γένεσιν . Πάντα γὰρ , ὅσα τὴν ὕλον εἴληχε φύσιν , μίαν αἰτίαν ἔχει τῆς ὑποστάσεως , τὸ ῥῆμα τῆς ἀφράστου δυνάμεως . Ἐκ δὲ τούτων παιδεύομεθα τὸ πρὸς αὐτὸ βλέπειν , ἀφ’ οὗ τῶν ὄντων ἐστιν ἡ γένεσις . Εἰ γὰρ ἐκείνεν εἰς τὸ εἶναι παρἡχθόμην , καὶ ἐν αὐτῷ συνεστήχαμεν , ἀνάγκη πᾶσα , μηδὲν ἔξω τῆς γνώσεως πιστεύειν εἶναι τοῦ ἐν ὄντος , καὶ ἀφ’ οὗ γεγόναμεν , καὶ εἰς ὃν ἀναλύομεν . Ταύτῃ δὲ τῇ διανοίᾳ συγκατορθοῦνται , κατὰ τὸ εἴδος , τὸ κατὰ τὴν ζωὴν ἀναμάρτητον . Τίς γὰρ ἐξ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ καὶ ἐν αὐτῷ ζῆν πιστεύων , μάρτυρα τῆς ἀπεραιοῦσης ζωῆς τολμήσει ποιήσασθαι τὸν ἐν αὐτῷ τὴν ἑκάστου ζωὴν περιέχοντα ; Βρομὸν δὲ καὶ ψυχὰ πνευματικὸν ὀνομάζων τὸν Κύριον ὁ θεὸς
Lemmas: λογισμός λαμβάνω , ὡς οὐ εὑρίσκω ἐμφαντικός ὄνομα ὁ ὁ ἀκατάληπτος ἑρμηνεία , δόξα καί ὑπόστασις ὀνομάζω ὁ ὑπερχέω πᾶς ἀγαθός , καί μήτε νοέω ἄξιος , μήτε φράζω . ὁ μέν οὖν ὑπερχέω ὁ εἰμί οὐσία ἀξήρκεν ἀκατονόμαστος · ὁ δέ συναφής τε καί ἀδιάστατος ὁ υἱός πρός ὁ Πατέρας διερμηνεύω , καί ὁ ὁ ἀόριστος τε καί ἀΐδιος πατήρ ἀόριστος τε καί ἀΐδιος συνθεωρέω , ἀπαύγασμα δόξα καί χαρακτήρ ὑπόστασις προσαγορεύω · ὁ μέν ἀπαύγασμα , ὁ συμφυής ἐνδείκνυμι · ὁ δέ χαρακτήρ , ὁ ἰσοστάσιος . οὔτε γάρ αὐτός πρός ὁ ἀπαυγάζω φύσις ἐπινοέω τις μέσος , οὔτε τις ὁ χαρακτήρ ἐλάττωσις πρός ὁ ὑπό αὐτός χαρακτιζομένην ὑπόστασις . Ἀλλᾶ καί ὁ ὁ ἀπαυγάζω φύσις νοέω , καί ὁ ἀπαύγασμα οὗτος πάντως κατανοέω . καί ὁ ὁ μέγεθος ὁ ὑπόστασις ἐν νόος λαμβάνω , ὁ ἐπαινέω χαρακτήρ πάντως ἐμμετρέω ὁ ὑπόστασις . Διὸ καί μορφή ὁ θεός λέγω ὁ κύριος , οὐ κατασκιρτάω ὁ ὁ μορφή ἐνοίᾳ ὁ κύριος , ἀλλά ὁ μέγεθος ὁ υἱός διά ὁ μορφή ἐνδείκνυμι , ἢ ἐνθεωρέω ὁ Πατρός ὁ μεγαλειότης , οὐδαμοῦ ὁ ἴδιος μορφή υπερτιπουω , οὐδέ ἔξω ὁ περί αὐτός χαρακτήρ εὑρίσκω . ἄμορφος γάρ καί ἀκαλλής περί ὁ Πατέρας οὐδείς , ὁ μή ὁ ὡραιότης ὁ Μονογενώ ἐπαγγέλλω · διό φημί ὁ κύριος , ὅτι « ὁ ὁράω ἐγώ ἐγώ , ὁράω καί ὁ πατήρ , » σημαίνω διά οὗτος , μήτε ελλειφημι τις ἔρχομαι , μήτε ὑπερπέτομαι . ἀλλά καί φέρω αὐτός λέγω ὁ πᾶς ὁ ὁ δύναμις ῥῆμα , λύω ὁ ὁ ἀνεξερεύνητος πολυπραγμονέω ὁ ἀμηχανία , ολʹ τις περί ὁ ὕλη ἀναζητέω λόγος , οὐδαμοῦ ὁ πολυπραγμοσύνη ἵστημι , Πῶς , λέγω , ὁ ἀδλῷ ὁ ὕλη ; καί πῶς ὁ ποσός ἐκ ὁ ἄποσος , καί ἐκ ὁ ἀορηματίστου ὁ σχῆμα , καί ἐκ ὁ ἀόρατος ὁ χρώμα , καί ἐκ ὁ ἀόριστος ὁ ὁ ἴδιος μέτρον εμπερατουμενω ; καί εἰμί μηδείς ποιότης περί ὁ ἁπλόω καί ἀσύνθετος , πίνω ἐμπλέκω ὁ περί αὐτός ποιότης ὁ ὕλη ; πάν γάρ οὗτος καί ὁ τοιοῦτος ὁ ζητάω λύω ὁ λέγω , ὅτι ὁ σύμπας ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός φέρω ὁ Λόγος ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς γένεσις . Πάν γάρ , ὅσος ὁ ἰάλλω λαγχάνω φύσις , εἷς αἰτία ἔχω ὁ ὑπόστασις , ὁ ῥῆμα ὁ ἄφραστος δύναμις . ἐκ δέ οὗτος παιδεύω ὁ πρός αὐτός βλέπω , ἀπό ὅς ὁ εἰμί εἰμί ὁ γένεσις . εἰμί γάρ εκείνος εἰς ὁ ἔρχομαι παρέχω , καί ἐν αὐτός συνίστημι , ἀνάγκη πᾶς , μηδείς ἔξω ὁ γνῶσις πιστεύω ἔρχομαι ὁ ἐν εἰμί , καί ἀπό ὅς γίγνομαι , καί εἰς ὅς ἀναλύω . οὗτος δέ ὁ διάνοια συγκατορθόω , κατά ὁ εἶδος , ὁ κατά ὁ ζωή ἀναμάρτητος . Τῖς γάρ ἐκ αὐτός καί διά αὐτός καί ἐν αὐτός ζάω πιστεύω , μάρτυς ὁ απεραιειμι ζωή τολμάω ποιέω ὁ ἐν αὐτός ὁ ἕκαστος ζωή περιέχω ; Βρόμος δέ καί ψυχή πνευματικός ὀνομάζω ὁ κύριος ὁ θεός