gregorius-nyssenus.de-perfectione-christiana-ad-olympium-monachum pg046_0144.1
τῆς Ἐκκλησίας τὸν Χριστὸν εἶναι μαθὼν , τοῦτο πρὸ πάντων διανοεῖσθω , ὅτι πᾶσα κεφαλὴ τῷ ὑποκειμένῳ σώματι ὁμοφυὲς ἐστι καὶ ὁμοούσιος , καὶ μία τις ἐστὶ τῶν καθ' ἕκαστον μελῶν πρὸς τὸ ὅλον σύμφυτα , διὰ μιᾶς συμπνοίας κατεργασμένη πρὸς τὰ μέρη τῷ παντὶ τὴν συμπάθειαν . Οὐχὼν εἰ τι τοῦ σώματος ἐστὶν ἐκτὸς , τοῦτο καὶ πρὸς τὴν κεφαλήν πάντως ἀλλοτρίως ἔχει . Παιδεύει τοίνυν διὰ τούτων ὁ λόγος ἡμᾶς , ὅπερ ἐστὶν ἡ κεφαλὴ κατὰ τὴν φύσιν , τοῦτο καὶ τὰ καθ' ἕκαστον γίνεσθαι μέρη , ἵνα πρὸς τὴν κεφαλήν οἰκείως ἔχῃ . Ἡμεῖς δὲ ἐσμεν τὰ μέρη , οἱ εἰς τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ συντελεῖντες . Εἰ τοίνυν τις ἄρας τὸ μέλος τοῦ Χριστοῦ , ποίησον μέλος πόρνης - εἰδὼν τινα μαχαίραν ἐμβαλὼν τὴν ἀχίλλαστον λύσαν , διὰ τοῦ πονηροῦ τούτου πάθους τὸ μέλος πάντως τῆς κεφαλῆς ἡλυστρίωσεν . Οὕτω δὲ καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κακίας ὄργανα , μάχαιραι γίνονται , δι' ὧν τὰ μέρη τοῦ συμφυοῦς ἀποτέμνεται σώματος , καὶ τῆς κεφαλῆς ἀφορίζειται πάντα , καθὼς ἂν τὴν τομὴν ἐνεργήσῃ τὰ πάθη . Ἵνα οὖν τοίνυν ἐν τῇ κατὰ φύσιν ὅλον διαμείνῃ τὸ σῶμα , πρὸς τὴν κεφαλήν οἰκείως ἔχειν προσήκει καὶ τὰ καθ' ἕκαστον μέρη , ὅσον καθαρὰν τῷ λόγῳ τῆς οὐσίας τὴν κεφαλήν συντελοῦντα . Εἰ ἀφθαρσίαν νοοῦμεν τὴν κεφαλήν , ἐν ἀφθαρσίᾳ χρή πάντως συνεστάμεν τὰ μέρη . Οὕτω καὶ τὰ ἄλλα νοήματα , ὅσα ἡ κεφαλὴ νοεῖται , καὶ ἐπὶ τῶν μελῶν ἀκολουθῶν ἐστι καθορᾶσθαι , τὴν εἰρήνην , τὸν ἁγιασμὸν , τὴν ἀλήθειαν , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα . Διὰ γὰρ τοῦ Υἱοῦ ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα ἐν τοῖς μέλεσι δείκνυται , τῷ συμφυοῦς ἔχειν αὐτὰ πρὸς τὴν κεφαλήν μαρτυρούμεθα · οὕτως εἰπὼντος τοῦ Ἀποστόλου , ὅτι ἐκεῖνος μὲν ἐστὶν ἡ κεφαλή , ἐξ αὐτοῦ δὲ πᾶν τὸ σῶμα συναρμολούμενον καὶ συμβιδαζόμενον διὰ πάσης ἀφῆς , τῆς κατ' ἐνέργειαν ἐν μέτρῳ ἑνὸς ἑκάστου μέρους , τὴν αὔξησιν τοῦ σώματος ποιεῖται . Καὶ τοῦτο προσήκει διὰ τοῦ τῆς κεφαλῆς ὀνόματος παιδεύθαι , ὅτι ὥσπερ ἐπὶ τῶν ζῴων ἐκ τῆς κεφαλῆς ἐστὶ τῷ σώματι τὸ πρὸς τὰς ἐνεργείας ἐνδόσιμον · δι' ὀφθαλμοῦ γὰρ καὶ ἀκοῆς τὰ καθ' ἕκαστον εὑρίσκεται , ἢ τε διὰ ποδῶν κίνησις καὶ ἡ διὰ χειρῶν ἐνέργεια · οὐ γὰρ ἐστὶν ἡ ὀφθαλμοῦ μὴ ἐπιστατοῦντος τῶν σπουδαζομένων , ἢ μὴ δεχομένης τῆς ἀκοῆς τὴν ὑφήγησιν , δεδόντος τι τῶν προκειμένων γενέσθαι · οὕτω χρή κατὰ τὴν ἀληθινὴν κεφαλήν καὶ ἡμᾶς τὸ σῶμα καταλλήλως κινεῖσθαι πρὸς πᾶσαν ὀρμὴν καὶ ἐνέργειαν , ὅπουπερ ὁ πλάσας τὸν ὀφθαλμὸν , ἢ ὁ φυτεύσας τὸ οὖς καθήγησεται . Ἐπεὶ οὖν ἡ κεφαλὴ τὰ ἄνω βλέπει , καὶ τὰ μέρη δεῖ πάντως , τὰ ὑφηρμοσμένα τῇ κεφαλῇ , ἐπεσθαι τῇ τῆς κεφαλῆς ὀδηγίᾳ , καὶ πρὸς τὰ ἄνω τὴν ῥοπὴν ἔχειν . Ὅταν δὲ πρωτότοκον τῆς κτίσεως εἶναι αὐτὸν ἀκούσωμεν , καὶ πρωτότοκον ἐκ νεκρῶν , καὶ πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς , πρώτων μὲν τὰς αἱρετικάς ὑπολήψεις ἀποπεπώμεθα , ὡς οὐδεμίαν συνηγορίαν τῆς πονηρᾶς αὐτῶν δογματοποιίας ἐκ τῶν προκειμένων ῥημάτων ἔχουσας . Μετὰ ταῦτα δὲ καὶ τὰ πρὸς τὸν τῶν βίων διὰ τούτων ἡμῖν ντεταλύντα κατανοήσωμεν . Ἐπεὶδὴ γὰρ τὸν Μονογενῆ Θεὸν τὸν τοῦ παντὸς
Lemmas: ὁ ἐκκλησία ὁ Χριστός ἔρχομαι μανθάνω , οὗτος πρό πᾶς διανοέω , ὅτι πᾶς κεφαλή ὁ ὑπόκειμαι σῶμα ὁμοφυής εἰμί καί ὁμοούσιος , καί εἷς τις εἰμί ὁ κατά ἕκαστος μέλος πρός ὁ ὅλος σύμφυτος , διά εἷς σύμπνοια κατεργάζομαι πρός ὁ μέρος ὁ πᾶς ὁ συμπάθεια . Οὐχὼν εἰμί τίς ὁ σῶμα εἰμί ἐκτός , οὗτος καί πρός ὁ κεφαλή πάντως ἀλλότριος ἔχω . παιδεύω τοίνυν διά οὗτος ὁ λόγος ἐγώ , ὅς εἰμί ὁ κεφαλή κατά ὁ φύσις , οὗτος καί ὁ κατά ἕκαστος γίγνομαι μέρος , ἵνα πρός ὁ κεφαλή οἰκεῖος ἔχω . Ἡμεῖς δέ εἰμί ὁ μέρος , ὁ εἰς ὁ σῶμα ὁ Χριστός συντελέω . εἰ τοίνυν τις αἴρω ὁ μέλος ὁ Χριστός , ποιέω μέλος πόρνη - ἀνάκλεις τις μαχαιρᾶς ἐμβάλλω ὁ ἀχίλλαστον λύω , διά ὁ πονηρός οὗτος πάθος ὁ μέλος πάντως ὁ κεφαλή ηλυστριωθεω . οὕτως δέ καί ὁ λοιπός ὁ κακία ὄργανον , μαχαιρᾶς γίγνομαι , διά ὅς ὁ μέρος ὁ συμφυής ἀποτέμνω σῶμα , καί ὁ κεφαλή ἀφορίζω πᾶς , καθώς ἄν ὁ τομή ἐνεργέω ὁ πάθος . ἵνα οὖν τοίνυν ἐν ὁ κατά φύσις ὅλος διαμένω ὁ σῶμα , πρός ὁ κεφαλή οἰκεῖος ἔχω προσήκω καί ὁ κατά ἕκαστος μέρος , ὅσον καθαρός ὁ λόγος ὁ οὐσία ὁ κεφαλή συντελέω . εἰμί ἀφθαρσία νοέω ὁ κεφαλή , ἐν ἀφθαρσία χράω πάντως συνίστημι ὁ μέρος . οὕτως καί ὁ ἄλλος νόημα , ὅσος ὁ κεφαλή νοέω , καί ἐπί ὁ μέλος ἀκολουθέω εἰμί καθοράω , ὁ εἰρήνη , ὁ ἁγιασμός , ὁ ἀλήθεια , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος . Ζεύς γάρ ὁ υἱός οὗτος καί ὁ τοιοῦτος ἐν ὁ μέλος δείκνυμι , ὁ συμφυής ἔχω αὐτός πρός ὁ κεφαλή μαρτυρέω · οὕτως εἶπον ὁ ἀπόστολος , ὅτι ἐκεῖνος μέν εἰμί ὁ κεφαλή , ἐκ αὐτός δέ πᾶς ὁ σῶμα συναρμολουμενω καί συμβιδαζομενω διά πᾶς ἁφή , ὁ κατά ἐνέργεια ἐν μέτρον εἷς ἕκαστος μέρος , ὁ αὔξησις ὁ σῶμα ποιέω . καί οὗτος προσήκω διά ὁ ὁ κεφαλή ὄνομα παιδεύω , ὅτι ὥσπερ ἐπί ὁ ζῷον ἐκ ὁ κεφαλή εἰμί ὁ σῶμα ὁ πρός ὁ ἐνέργεια ἐνδόσιμος · διά ὀφθαλμός γάρ καί ἀκοή ὁ κατά ἕκαστος εὑρίσκω , ἢ τε διά πούς κίνησις καί ὁ διά χείρ ἐνέργεια · οὐ γάρ εἰμί ὁ ὀφθαλμός μή ἐπιστατέω ὁ σπουδάζω , ἢ μή δέχομαι ὁ ἀκοή ὁ ὑφήγησις , δίδωμι τίς ὁ πρόκειμαι γίγνομαι · οὕτως χράω κατά ὁ ἀληθινός κεφαλή καί ἐγώ ὁ σῶμα κατάλληλος κινέω πρός πᾶς ὁρμή καί ἐνέργεια , ὅπου ὁ πλάσσω ὁ ὀφθαλμός , ἢ ὁ φυτεύω ὁ οὖς καθηγέομαι . ἐπεί οὖν ὁ κεφαλή ὁ ἄνω βλέπω , καί ὁ μέρος δέω πάντως , ὁ ὑφαρμόζω ὁ κεφαλή , ἕπω ὁ ὁ κεφαλή ὁδηγία , καί πρός ὁ ἄνω ὁ ῥοπή ἔχω . ὅταν δέ πρωτότοκος ὁ κτίσις ἔρχομαι αὐτός ἀκούω , καί πρωτότοκος ἐκ νεκρός , καί πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελφός , πρῶτος μέν ὁ αἱρετικός ὑπόληψις ἀποπίνω , ὡς οὐδείς συνηγορία ὁ πονηρός αὐτός δογματοποιΐα ἐκ ὁ πρόκειμαι ῥῆμα Έχων . μετά οὗτος δέ καί ὁ πρός ὁ ὁ βίος διά οὗτος ἐγώ ντεταλυειντα κατανοέω . ἐπειδή γάρ ὁ Μονογενή θεός ὁ ὁ πᾶς