gregorius-nyssenus.de-oratione-dominica-orationes-v pg044_0612.1
σκειν ὁ Κύριος διηγηματικῶς τὸ δόγμα τοῦτο παρατιθέμενος , ἔνθα βασιλεὺς τις ἐστιν ἐν τῷ διηγήματι , φοβερῶς προκαθήμενος · καὶ τοὺς οἰκέτας εἰς κρίσιν ἄγων , καὶ τῶν οἰκονομηθέντων παρ’ ἐκάστου τὴν γνώσιν ἐπιζήτων . Προσαχθέντος δέ τινος τῶν χρεωφελετῶν , καὶ φιλανθρωπίας τετυχηκότος , ἐπειδὴ προσησὼν ἀντὶ τῆς τῶν χρημάτων ἐκτίσεως τὴν ἰκετηρίαν προσήγαγεν , ἐπὰ κατὰ τοῦ ὁμοδούλου ἐπιμετρίᾳ ὀλιγῶστι πικρῶς τε καὶ ἀπηνῶς διατεθέντος , ὀργιζόμενον ἐποίησε τῇ πρὸς τὸν ὁμόδουλον ἀπηνείᾳ τὸν βασιλέα · καὶ προσέταξε τοῖς βασιλισταῖς πᾶγχυ αὐτὸν τῆς τοῦ βασιλέως οἰκίας ἀλλοτριῶσαι , ἐπὶ τοσοῦτόν τε παρατείνειν τὴν κόλασιν , ἕως ἂν τὴν ἀξίαν τιμωρίαν ἀναποληρήσῃ . Ἀληθῶς γὰρ ὁβολοὶ τινὲς εἰσὶν ἀτελεῖς τε καὶ εὐαρρήτοι πρὸς μυριάδας ταλάντων παρατιθέμενοι , τὰ τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν εἰς ἡμᾶς ὀφλήματα συγχρίσει τῶν Θεὸν τῶν ἡμετέρων πλημμελημάτων . Σημεῖα πάντων ἐστὶν ἡ ὑβρεὺς ἀφορμὴ παρὰ τινος γεγενημένη , ἢ οἰκέτου κακία , ἢ καὶ εἰς σωματικὸν θάνατον ἐπιβουλὴ · εἶτα οὖ πρὸς τὴν ἀμυναν τούτων ἐν φλεγμυγῇ καρδίᾳ ἐξερεθίζῃ , καὶ πᾶσιν τὴν ἐπινοιαν εἰς τὴν τῶν προελυπηκότων τιμωρίαν ἀναζήσεις , οὐ λογίση · εἰ μὲν πρὸς οἰκέτην ὁ θυμὸς φλεγμᾶνοι · ὅτι οὐ φύσις , ἀλλὰ δυναστεία πρὸς δουλείαν τε καὶ κυριότητα τὸ ἄνθρώπινον ἐσχίσεν · Τῷ γὰρ ἀνθρώπῳ δουλεύειν ὁ τοῦ παντὸς οἰκονόμος τὴν ἔχουσαν φύσιν μόνην ἐνομοθέτησε , καθὼς φησιν ὁ Προφήτης , ὅτι Πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ , πρόβατα καὶ βόας ἀπάσας , καὶ τὰ πετεινὰ καὶ τὰ κτήνη , καὶ τοὺς ἰχθύας . Ταῦτά τε καὶ δούλα προσαγορεύει , φράσας ἐκτρωθὶ τῆς προφητείας·διδόντι τοῖς κτήνεσι τροφὴν αἰτῶν , καὶ χολὴν τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων.Τὸν δὲ ἄνθρωπον τῇ αὐτεξουσίᾳ χάριτι κατεκόσμησεν . Ὥστε τὸ ἴσον ἔχει σοι τῷ τῆς φύσεως ἀξιῶματι , ὁ ὑπεξευγμὲνος συνηθείᾳ καὶ νόμῳ , οὔτε παρὰ σοῦ γέγονεν , οὔτε ἐν σοὶ ζῇ , οὔτε τὰς σωματικὰς τε καὶ τὰς ψυχικὰς τῆς ψυχῆς ἐνεργείας παρὰ σοῦ λαβὼν ἔχει . Τί οὖν τοσοῦτον ἐπιζέεις κατ’ αὐτοῦ·τῷ θυμῷ , βραθυμῆσαντός τινος , ἢ ἀποστήσαντος , ἢ τάχα καταφρόνησιν ἐνδειξαμένου σοι κατὰ πρόσωπον ; Δεὸν πρὸς ἑαυτὸν βλέπειν , οἷος σὺ γέγονας τῷ Δεσπότῃ τῷ πλασάντι σε καὶ παραγαγόντι διὰ γενέσεως , καὶ κοινωνὸν σε τῶν ἐν τῷ κόσμῳ θαυμάτων ποιήσαντι ; Τῷ προθέντι τὸν ἥλιον εἰς ἀπόλαυσιν , καὶ πάσας τὰς τοῦ ζῆν ἀφορμὰς ἐκ τῶν στοιχείων χαρισάμενον , ἐκ γῆς τε καὶ πυρός , καὶ ἀέρος , καὶ ὕδατος ; Τῷ παρασχόμενῳ τὴν διανοητικὴν χάριν , τὴν ἀντικληπτικὴν αἴσθησιν , τὴν διακριτικὴν καλοῦ τε καὶ χείρονος ἐπιστήμην ; Πῶς σὺ πρὸς τὸν τοιούτον Δεσπότην ἐσὲ καταπειθὴς καὶ ἀπρόσκοπτος ; Οὐχ ἀπέστης τῆς δεσποτείας ; Οὐχ ἐδραπέτευσας πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ; Οὐχ ἀνηλλάξω τὴν πονηρὰν δεσποτείαν ; Οὐ τό γε ἐπὶ σοὶ ἐρῶμεν τὴν τοῦ Δεσπότου κατέλιπες οἰκίαν , ἐν ᾧ ἐτάχθης ἐργάζεσθαι καὶ φυλάσσειν , τοῦτο ἀπορρίψας ; Τὰ δὲ καταλελεγμένα πλημμελήματα , οὐχ ὑπὸ μάρτυρι τῷ Θεῷ τῷ πανταχοῦ ὄντι , καὶ πάντα ἐφορώντι , ἢ πράττες ,
Lemmas: σκῶ ὁ Κύριος διηγηματικός ὁ δόγμα οὗτος παρατίθημι , ἔνθα βασιλεύς τις εἰμί ἐν ὁ διήγημα , φοβερός πρό-κάθημαι · καί ὁ οἰκέτης εἰς κρίσις ἄγω , καί ὁ οἰκονομέω παρά ἕκαστος ὁ γνῶσις ἐπιζητέω . προσάγω δέ τις ὁ χρεωφελετῶν , καί φιλανθρωπία τυγχάνω , ἐπεί προσίημι ἀντί ὁ ὁ χρῆμα ἔκτεισις ὁ ἰκετηρίαν προσάγω , ἐπάν κατά ὁ ὁμόδουλος επιμετριος ὀλιγόω πικρός τε καί ἀπηνής διατίθημι , ὀργίζω ποιέω ὁ πρός ὁ ὁμόδουλος ἀπήνεια ὁ βασιλεύς · καί προστάσσω ὁ βασιλιστα πάνυ αὐτός ὁ ὁ βασιλεύς οἰκίον ἀλλοτριόω , ἐπί τοσοῦτόν τε παρατείνω ὁ κόλασις , ἠώς εἄν ὁ ἄξιος τιμωρία ἀναποληρήσῃ . ἀληθής γάρ ὀβολός τις εἰμί ἀτελής τε καί ευαρρητος πρός μυριάς τάλαντον παρατίθημι , ὁ ὁ ἀδελφός ἐγώ εἰς ἐγώ ὄφλημα συγχρίω ὁ θεός ὁ ἡμέτερος πλημμέλημα . σημεῖον πᾶς εἰμί ὁ ὑβρεὺς ἀφορμή παρά τις γίγνομαι , ἢ οἰκέτης κακία , ἢ καί εἰς σωματικός θάνατος ἐπιβουλή · εἶτα οὖον πρός ὁ ἀμύνω οὗτος ἐν φλεγμυγῇ Καρδία ἐξερεθίζω , καί πᾶς ὁ ἐπίνοια εἰς ὁ ὁ προελυπηκοος τιμωρία ἀνάζησις , οὖον λογίζομαι · εἰμί μέν πρός οἰκέτης ὁ θυμός φλεγμαίνω · ὅτι οὖον φύσις , ἀλλά δυναστεία πρός δουλεία τε καί κυριότης ὁ ἀνθρώπινος σχίζω · ὁ γάρ ἄνθρωπος δουλεύω ὁ ὁ πᾶς οἰκονόμος ὁ ἔχω φύσις μόνος νομοθετέω , καθώς φημί ὁ Προφήτης , ὅτι Πάν ὑποτάσσω ὑποκάτω ὁ πούς αὐτός , πρόβατον καί βοῦς ἅπας , καί ὁ πετεινόν καί ὁ κτῆνος , καί ὁ ἰχθύς . ταῦτα τε καί δοῦλος προσαγορεύω , φράζω ἐκτρωθὶ ὁ προφητειας·διδιδωμι ὁ κτῆνος τροφή αἰτέω , καί χολή ὁ δουλεία ὁ ἀνθρώπων.Τὸν δέ ἄνθρωπος ὁ αυτεξούσιος χάρις κατακοσμέω . ὥστε ὁ ἴσος ἔχω σύ ὁ ὁ φύσις ἀξίωμα , ὁ ὑπεξευγμὲνος συνήθεια καί νόμος , οὔτε παρά σύ γίγνομαι , οὔτε ἐν σύ ζῶ , οὔτε ὁ σωματικός τε καί ὁ ψυχικός ὁ Ψυχή ἐνέργεια παρά σύ λαμβάνω ἔχω . τις οὖν τοσοῦτος ἐπιζέω κατά αὐτός θυμός , βραθυμῆσαντός τις , ἢ ἀφίστημι , ἢ τάχα καταφρόνησις ἐνδείκνυμι σύ κατά πρόσωπον ; δήω πρός ἑαυτοῦ βλέπω , οἷος σύ γίγνομαι ὁ δεσπότης ὁ πλάσσω σύ καί παράγω διά γένεσις , καί κοινωνός σύ ὁ ἐν ὁ κόσμος θαῦμα ποιέω ; ὁ προτίθημι ὁ ἥλιος εἰς ἀπόλαυσις , καί πᾶς ὁ ὁ ζῶ ἀφορμή ἐκ ὁ στοιχεῖον χαρίζομαι , ἐκ γῆ τε καί πῦρ , καί ἀήρ , καί ὕδωρ ; ὁ παρέχω ὁ διανοητικός χάρις , ὁ ἀντικληπτικὴν αἴσθησις , ὁ διακριτικός καλός τε καί χείρων ἐπιστήμη ; Πῶς σύ πρός ὁ τοιοῦτος δεσπότης εσύ καταπειθής καί ἀπρόσκοπτος ; οὐχ ἀφίστημι ὁ δεσποτεία ; οὐχ δραπετεύω πρός ὁ ἁμαρτία ; οὐχ ἀνηλλάξω ὁ πονηρός δεσποτεία ; οὖον ὁ γε ἐπί σύ ἐράω ὁ ὁ δεσπότης καταλείπω οἰκίον , ἐν ὅς τάσσω ἐργάζομαι καί φυλάσσω , οὗτος ἀπορρίπτω ; ὁ δέ καταλέγω πλημμέλημα , οὐ ὑπό μάρτυς ὁ Θεός ὁ πανταχοῦ εἰμί , καί πᾶς ἐφοράω , ἢ πράσσω ,