gregorius-nyssenus.de-oratione-dominica-orationes-v pg044_0580.1
τὸ χρονικὸν μετρεῖται διάστημα , τῷ παρεληκότι , τῷ ἐνεστῶτι , καὶ τῷ μέλλοντι . Ἐν τοῖς τρισὶ τούτοις ἡ εὐεργεσία τοῦ Κυρίου καταλαμβάνεται . Ἐὰν τὸ ἐνεστὸς λογίζῃ , ἐν αὐτῷ ἔης · ἐὰν τὸ μέλλον , ἐκεῖνός σοι τῶν προσδοκωμένων ἐλπίς · ἐὰν τὸ παρελθόν , οὐχ ἂν ἦς πρὶν ἂν παρ’ ἐκείνῳ γενέσθαι . Εὐηργετήθης , αὐτὸ τὸ γενέσθαι παρ’ ἐκείνῳ λαβὼν , καὶ γενόμενος εὐηργετήθης , ἐν αὐτῷ ζῶν καὶ κινούμενος , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος · αἱ τῶν μελλόντων ἐλπίδες τῆς αὐτῆς ἐνεργείας ἅρτῃται . Σὺ δὲ μόνον τοῦ ἐνεστῶτος εἶ κύριος . Ὥστε κἂν διαπαντὸς εὐχαριστῶν τῷ Θεῷ μὴ διαλίπῃς , μόγις τοῦ ἐνεστῶτος ἀποπληρώσεις τὴν χάριν , οὔτε τοῦ μελλόντος , οὔτε τοῦ παριόντος ἐπίνοιαν ἐξευρισκων τινὰ πρὸς τὴν τῶν χρεωστουμένων ἀντίδοσιν . Ἡμεῖς δὲ τοσοῦτον τῆς κατὰ δύναμιν εὐχαριστίας ἀπολειπόμενοι , οὐδὲ περὶ τὸ δυνατὸν εὐχαιροῦντες , οὐ λέγω πᾶσαν ἡμέραν , ἀλλ’ οὐδὲ πολλοῦν τῆς ἡμέρας τῇ κατὰ Θεὸν ἀποκλιροῦντες σχολή . Τίς μοι τὴν γῆν ὑπεστῆρεσε ; Τίς βάσιμον δι’ ἐπινοίας τὴν ὑγρὰν φύσιν ἐποίησεν ; Τίς ἐπηρξέ μοι τὸν οὐρανὸν ὡς καμάραν ; Τίς δρέδουχέ μοι τὴν τοῦ ἡλίου λαμπάδα ; Τίς ἀποστέλλει πηγὰς ἐν φάραγιν ; Τίς ἡτοίμασε τοὺς ποταμοὺς τὰς διόδους ; Τίς μοι τὴν τῶν ἀλόγων ζώων ὑπηρεσίαν ὑπέζευξεν ; Τίς με κόνιν ἀφύλον ὄντα , ζωῆς τε καὶ διανοίας μετέχειν ἐποίησεν ; Τίς τὸν σηλὸν τοῦτον , κατ’ εἰκόνα τοῦ θείου χαρακτῆρος ἐμόρφωσεν ; Τίς συγγχεῖσαν ἐν ἐμοὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας τὴν θείαν εἰκόνα πάλιν εἰς τὴν ἀρχαίαν ἐπανήγαγε χάριν ; Τίς ἐξοισχθέντα με τοῦ παραδείσου , καὶ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς ἔξω γενόμενον , καὶ τῷ βαράθρῳ τῆς ὑλικῆς ζωῆς συγκαλυφθέντα , ἐπὶ τὴν πρώτην ἔλκει μακαριότητα ; Οὐχ ἔστιν ὁ συνίων , φησιν ἡ Γραφή . Ἡ γὰρ ἂν πρὸς ταῦτα ὁρώντες , ἄληκτον ἂν καὶ ἀκατάπαυστον ἐν παντὶ τῷ τῆς ζωῆς διαστήματι , τὴν εὐχαριστίαν ἀπεπληροῦμεν · νυνὶ δὲ πρὸς μόνον τὸ ὀλικὸν πᾶσα σχεδὸν ἐγρήγορεν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις . Πρὸς τοῦτο ἡ σπουδή · ἐν τούτῳ ἡ προθυμία · περὶ ταῦτα καὶ ἡ μνήμη καὶ ἡ ἐλπίς καταγίνεται · ἀπηνὲς ἐστι καὶ ἀκόλμητος πρὸς τὴν τοῦ πλείονος ἐπιθυμίαν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἐν παντὶ πράγματι , ἐν ᾧ δυνατὸν ἐστιν ἐξευρεῖν τὸ πλέον · εἴτε κατὰ τιμὴν τε καὶ δόξαν , εἴτε κατὰ τὴν τῶν χρημάτων περιουσίαν , εἴτε κατὰ τὴν τοῦ θυμοῦ νόσον , πανταχοῦ πρὸς τὸ πλέον ἐν τούτοις ἡ φύσις βλέπει . Τῶν δὲ ἀληθινῶν τοῦ Θεοῦ ἀγαθῶν , λόγος οὐδείς , οὔτε τῶν φαινομένων , οὔτε τῶν ἐπηγγελμένων . Ἄλλὰ καιρὸς ἂν εἴη καὶ τῶν τῆς προσευχῆς ῥημάτων κατιδεῖν , ὡς ἐστι δυνατόν , τὴν διάνοιαν .
Lemmas: ὁ χρονικός μετρέω διάστημα , ὁ παραλέω , ὁ ἐνίστημι , καί ὁ μέλλω . ἐν ὁ τρεῖς οὗτος ὁ εὐεργεσία ὁ κύριος καταλαμβάνω . ἐάν ὁ ἐνίστημι λογίζομαι , ἐν αὐτός ἐάω · ἐάν ὁ μέλλω , ἐκεῖνος σύ ὁ προσδοκάω ἐλπίς · ἐάν ὁ παρέρχομαι , οὐ εἄν εἰμί πρίν εἄν παρά ἐκεῖνος γίγνομαι . Εὐηργετήθης , αὐτός ὁ γίγνομαι παρά ἐκεῖνος λαμβάνω , καί γίγνομαι εὐεργετέω , ἐν αὐτός ζῶ καί κινέω , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος · ὁ ὁ μέλλω ἐλπίς ὁ αὐτός ἐνέργεια ἀρτάω . σύ δέ μόνος ὁ ἐνίστημι εἰμί κύριος . ὥστε κἀν διαπαντός εὐχαριστέω ὁ Θεός μή διαλείπω , μόγις ὁ ἐνίστημι ἀποπλήρωσις ὁ χάρις , οὔτε ὁ μέλλω , οὔτε ὁ πάρειμι ἐπίνοια ἐξευρίσκω τις πρός ὁ ὁ χρεωστέω ἀντίδοσις . ἐγώ δέ τοσοῦτος ὁ κατά δύναμις εὐχαριστία ἀπολείπω , οὐδέ περί ὁ δυνατός εὐχαιροῦντες , οὖον λέγω πᾶς ἡμέρα , ἀλλά οὐδέ πολύς ὁ ἡμέρα ὁ κατά θεός ἀποκλιροῦντες σχολή . Τῖς ἐγώ ὁ γῆ ὑπεστῆρεσε ; Τῖς βάσιμος διά ἐπίνοια ὁ ὑγρός φύσις ποιέω ; Τῖς ἐπάρχω ἐγώ ὁ οὐρανός ὡς καμάρα ; Τῖς δρέχου ἐγώ ὁ ὁ ἥλιος λαμπάς ; Τῖς ἀποστέλλω πηγή ἐν φάραξ ; Τῖς ἑτοιμάζω ὁ ποταμός ὁ δίοδος ; Τῖς ἐγώ ὁ ὁ ἄλογος ζῷον ὑπηρεσία ὑποζεύγνυμι ; Τῖς ἐγώ κόνις ἄφυλος εἰμί , ζωή τε καί διάνοια μετέχω ποιέω ; Τῖς ὁ σαλός οὗτος , κατά εἰκών ὁ θεῖον χαρακτήρ μορφόω ; Τῖς συγχέω ἐν ἐγώ διά ὁ ἁμαρτία ὁ θεῖος εἰκών πάλιν εἰς ὁ ἀρχαῖος ἐπανάγω χάρις ; Τῖς ἐξοίγνυμι ἐγώ ὁ παράδεισος , καί ὁ ξύλον ὁ ζωή ἔξω γίγνομαι , καί ὁ βάραθρον ὁ ὑλικός ζωή συγκαλύπτω , ἐπί ὁ πρῶτος ἕλκω μακαριότης ; οὐχ εἰμί ὁ συνίημι , φημί ὁ γραφή . ὁ γάρ εἄν πρός οὗτος ὁράω , ἄληκτος εἄν καί ἀκατάπαυστος ἐν πᾶς ὁ ὁ ζωή διάστημα , ὁ εὐχαριστία ἀποπληρόω · νυνί δέ πρός μόνος ὁ ὀλικός πᾶς σχεδόν ἐγείρω ὁ ἀνθρώπινος φύσις . πρός οὗτος ὁ σπουδή · ἐν οὗτος ὁ προθυμία · περί οὗτος καί ὁ μνήμη καί ὁ ἐλπίς καταγίγνομαι · ἀπηνής εἰμί καί ἀκόλμητος πρός ὁ ὁ πλείων ἐπιθυμία ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἐν πᾶς πρᾶγμα , ἐν ὅς δυνατός εἰμί ἐξευρίσκω ὁ πλέω · εἴτε κατά τιμή τε καί δόξα , εἴτε κατά ὁ ὁ χρῆμα περιουσία , εἴτε κατά ὁ ὁ θυμός νόσος , πανταχοῦ πρός ὁ πλέω ἐν οὗτος ὁ φύσις βλέπω . ὁ δέ ἀληθινός ὁ Θεός ἀγαθός , λόγος οὐδείς , οὔτε ὁ φαίνω , οὔτε ὁ ἐπαγγέλλω . ἀλλά καιρός εἄν εἰμί καί ὁ ὁ προσευχή ῥῆμα καθοράω , ὡς εἰμί δυνατός , ὁ διάνοια .