gregorius-nyssenus.de-oratione-dominica-orationes-v pg044_0599.1
ἐνεφορβήθην , καὶ διὰ τοῦτο τῷ πονηρῷ τούτῳ καὶ ἐπιθανατίῳ νοσήματι κατεκρατήθη ἡ φύσις · ἤλθεν ὁ ἀληθινὸς ἰατρός , κατὰ τὸν νόμον τῆς ἰατρικῆς διὰ τῶν ἐναντίων τὸ κακὸν ἐξώμενος · καὶ τοὺς διὰ τοῦτο τῇ ἀρρώστειᾳ συνενεχθέντας , ὅτι τοῦ θείου θελήματος ἐχωρίσθησαν , πάλιν ἐλευθεροῖ τοῦ νοσήματος , τῇ πρὸς τὸ βούλημα τοῦ Θεοῦ συναφείᾳ . Τὰ γὰρ τῆς προσευχῆς ῥήματα , θεραπεία ἐστὶ τῆς ἐγγινομένης τῇ ψυχῇ ἀρρώστιας . Εὐχεται γὰρ οἷον τινα δυνάμιν τὴν ψυχὴν συνεχόμενον ὁ λέγων · Γενηθήτω τὸ θέλημά σου . Θέλημα δὲ Θεοῦ ἡ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων ἐστίν . Ἐπειδὰν τοίνυν εἰς τοῦτο στῶμεν , ὥστε εἰπεῖν τῷ Θεῷ , ὅτι Γενηθήτω καὶ ἐν ἐμοὶ τὸ θέλημά σου , ἀνάγκη πᾶσα πρότερον κατεπίειν ἐκείνου τοῦ βίου , ὃς ἔξω τοῦ θείου βουλήματος ἦν , καὶ ταῦτα ἐν τῇ ἐξαγορεύσει διεξελθεῖν · ὅτι Ἐπειδὴ κακῶς ἐνήργησεν ἐν ἐμοὶ διὰ τοῦ φθασάντος βίου τὸ ἀντικείμενον θέλημα , καὶ ὑπηρέτης ἐγενόμην τοῦ πονηροῦ τυράννου , οἷον τις δήμιος τὴν τοῦ ἐχθροῦ ψῆφον εἰς πέρας κατ’ ἐμαυτοῦ φέρων · τοῦτο γὰρ οἴκτον λαβὼν τῆς ἀπωλείας μου , δὸς ποτε καὶ τὸ σὸν θέλημα γενέσθαι ἐν ἐμοί . Ὄσπερ γὰρ ἐν τοῖς σπηλαίοις τῶν σπηλαίων φωτὸς εἰσκομισθέντος ὁ ζῶφος ἀφανίζεται · οὕτω τοῦ σοῦ θελήματος ἐν ἐμοὶ γενομένου , πᾶσα πονηρὰ καὶ ἀτοπος τῆς προαιρέσεως κίνησις εἰς τὸ μὴ ὂν περιίσταται . Ἡ γὰρ σωφροσύνη σβέσει τὴν ἀκόλαστον καὶ ἐμπαθῆ τῆς διανοίας ὀρμὴν · ἡ ταπεινοφροσύνη καταναλώσει τὸν τύφον · ἡ μετριότης ἰάσεται τὴς ὑπερηφανίας τὴν νόσον · τὸ δὲ τῆς ἀγάπης ἀγαθὸν πολὺν κατάλογον τῶν ἀντικειμένων κακῶν τῆς ψυχῆς ἀπελάσει · ταύτῃ γὰρ ὑποχωρεῖ τὸ μῖσος , ὁ φθόνος , ἡ μῆνις , ἡ κατ’ ὀργὴν κίνησις , ἡ θυμώδης διάθεσις , ἡ ἐπιβολή , ἡ ὑπόκρισις , ἡ τῶν λυπηρῶν μνήμη , ἡ τῆς ἀντιλήψεως ὀρεξις , ἡ περιкраδία τοῦ αἵματος ζέσις , ὁ πικρὸς ὀφθαλμός . Ταῦτα ἢ τοιούτων κακῶν ἀγέλη τῇ ἀγαπητικῇ διαθέσει ἐξαφανίζεται . Οὕτως ἐκβάλλει τὴν εἰδωλολατρίας τὴν ἐνέργειαν τοῦ Θεοῦ βουλήματος · διπλῆν δὲ φημι , τὴν τε περὶ τὰ εἴδωλα , καὶ τὴν περὶ τὸ ἀργύριον καὶ χρυσίον μανίαν , ἣπερ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ὁ τῆς προφητείας ὀνόμασε λόγος . Γενηθήτω τοίνυν τὸ θέλημά σου , ἵνα σβεσθῇ τοῦ διαβόλου τὸ θέλημα . Διὰ τί δὲ τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ γενέσθαι τὴν ἀγαθὴν ἡμῖν προαίρεσιν ἐπευχόμεθα ; Ὅτι ἀσθενὴς ἡ ἀνθρωπίνη φύσις πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐστιν , ὅπαξ διὰ κακίας ἐκνευρωθείσα . Οὐ γὰρ μετὰ τῆς αὐτῆς εὐκολίας , ἥς πρὸς τὸ κακὸν ὁ ἄνθρωπος ἔρχεται , καὶ ἀπὸ τούτου πάλιν ἐπὶ τὸ ἀγαθὸν ἐπανέρχεται · ὡσπερ καὶ ἐπὶ τῶν σωμάτων ἐστι κατανοῆσαι τὸν τοιούτον λόγον , ὅτι οὐχ ὁμοίως , οὐδὲ μετὰ τῆς ἰσῆς βαστάσεως , τὸ τε ὑγιαῖνον ἐν νόσῳ γίνεται , καὶ τὸ νενοσηκὸς ὑγιαίνει . Ὁ γὰρ ἐν ὑγιείᾳ τινὶ διάγων , καὶ δι’ ἑνὸς πολλάκις τραύματος εἰς τὸν περὶ τῶν ἐσχάτων κίνδυνον ἤλθε · καὶ μία περίοδος ἢ καταβολὴ πυρετοῦ πάντα τὸν τοῦ σώματος τόνον διέλυσε , καὶ βραχεῖα δηλητηρίου γεῦσις , ἢ παντελῶς διέφθειρεν , ἢ παρ’ ὀλίγον τοῦτο ἐποίησεν · καὶ δήγματι ἐρπετοῦ , ἢ κέντρῳ τινὶ τῶν ἰσβδῶν , ἢ ὀλ -
Lemmas: ἐνεφορβήθην , καί διά οὗτος ὁ πονηρός οὗτος καί ἐπιθανάτιος νόσημα κατακρατέω ὁ φύσις · ἔρχομαι ὁ ἀληθινός ἰατρός , κατά ὁ νόμος ὁ ἰατρικός διά ὁ ἐναντίος ὁ κακός ἔχω · καί ὁ διά οὗτος ὁ αρρώστια συμφέρω , ὅτι ὁ θεῖον θέλημα χωρίζω , πάλιν ἐλευθερόω ὁ νόσημα , ὁ πρός ὁ βούλημα ὁ Θεός συνάφεια . ὁ γάρ ὁ προσευχή ῥῆμα , θεραπεία εἰμί ὁ ἐγγίγνομαι ὁ Ψυχή αρρώστια . εὔχομαι γάρ οἷος τις δυνάμις ὁ ψυχή συνέχω ὁ λέγω · γίγνομαι ὁ θέλημα σύ . θέλημα δέ Θεός ὁ σωτηρία ὁ ἄνθρωπος εἰμί . ἐπειδάν τοίνυν εἰς οὗτος ἵστημι , ὥστε εἶπον ὁ Θεός , ὅτι γίγνομαι καί ἐν ἐγώ ὁ θέλημα σύ , ἀνάγκη πᾶς πρότερος καταπίνω ἐκεῖνος ὁ βίος , ὅς ἔξω ὁ θεῖον βούλημα εἰμί , καί οὗτος ἐν ὁ ἐξαγόρευσις διεξέρχομαι · ὅτι ἐπεί κακῶς ἐνεργέω ἐν ἐγώ διά ὁ φθάνω βίος ὁ ἀντίκειμαι θέλημα , καί ὑπηρέτης γίγνομαι ὁ πονηρός τύραννος , οἷος τις δήμιος ὁ ὁ ἐχθρός ψῆφος εἰς πέρας κατά ἐμαυτοῦ φέρω · οὗτος γάρ οἶκτος λαμβάνω ὁ ἀπώλεια ἐγώ , δίδωμι ποτός καί ὁ σός θέλημα γίγνομαι ἐν ἐγώ . ὅσπερ γάρ ἐν ὁ σπήλαιον ὁ σπήλαιον φάος εἰσκομίζω ὁ Ζώφος ἀφανίζω · οὗτος ὁ σύ θέλημα ἐν ἐγώ γίγνομαι , πᾶς πονηρός καί ἀτοπος ὁ προαίρεσις κίνησις εἰς ὁ μή εἰμί περιίστημι . ὁ γάρ σωφροσύνη σβέννυμι ὁ ἀκόλαστος καί ἐμπαθής ὁ διάνοια ὁρμή · ὁ ταπεινοφροσύνη κατανάλωσις ὁ τύφω · ὁ μετριότης ἰάομαι σής ὑπερηφανία ὁ νόσος · ὁ δέ ὁ ἀγάπη ἀγαθός πολύς κατάλογος ὁ ἀντίκειμαι κακός ὁ Ψυχή ἀπέλασις · οὗτος γάρ ὑποχωρέω ὁ μῖσος , ὁ φθόνος , ὁ μῆνις , ὁ κατά ὀργή κίνησις , ὁ θυμώδης διάθεσις , ὁ ἐπιβολή , ὁ ὑπόκρισις , ὁ ὁ λυπηρός μνήμη , ὁ ὁ ἀντίληψις ὄρεξις , ὁ περιοράω ὁ αἷμα ζέσις , ὁ πικρός ὀφθαλμός . οὗτος ἢ τοιοῦτος κακός ἀγέλη ὁ αγαπητικός διάθεσις ἐξαφανίζω . οὕτως ἐκβάλλω ὁ εἰδωλολατρία ὁ ἐνέργεια ὁ Θεός βούλημα · διπλόος δέ φημί , ὁ τε περί ὁ εἴδωλον , καί ὁ περί ὁ ἀργύριον καί χρυσίον μανία , ὅσπερ εἴδωλον ὁ ἔθνος ὁ ὁ προφητεία ονομάζω λόγος . γίγνομαι τοίνυν ὁ θέλημα σύ , ἵνα σβέννυμι ὁ διάβολος ὁ θέλημα . Ζεύς τίς δέ ὁ παρά ὁ Θεός γίγνομαι ὁ ἀγαθός ἐγώ προαίρεσις ἐπεύχομαι ; ὅτι2 ἀσθενής ὁ ἀνθρώπινος φύσις πρός ὁ ἀγαθός εἰμί , ὅπαξ διά κακία ἐκνευρόω . οὖον γάρ μετά ὁ αὐτός εὐκολία , ἥς πρός ὁ κακός ὁ ἄνθρωπος ἔρχομαι , καί ἀπό οὗτος πάλιν ἐπί ὁ ἀγαθός ἐπανέρχομαι · ὡς καί ἐπί ὁ σῶμα εἰμί κατανοέω ὁ τοιοῦτος λόγος , ὅτι οὐ ὁμοίως , οὐδέ μετά ὁ ἴσος βάστασις , ὁ τε ὑγιαίνω ἐν νόσος γίγνομαι , καί ὁ νοσέω ὑγιαίνω . ὁ γάρ ἐν ὑγίεια τις Διάγων , καί διά εἷς πολλάκις τραῦμα εἰς ὁ περί ὁ ἔσχατος κίνδυνος ἔρχομαι · καί εἷς περίοδος ἢ καταβολή πυρετός πᾶς ὁ ὁ σῶμα τόνος διαλύω , καί βραχύς δηλητήριος γεῦσις , ἢ παντελῶς διαφθείρω , ἢ παρά ὀλίγος οὗτος ποιέω · καί δῆγμα ἑρπετόν , ἢ κέντρον τις ὁ ἰσβδῶν , ἢ ολʹ -