gregorius-nyssenus.de-oratione-dominica-orationes-v pg044_0583.1
Οὐδὲς τῶν ἀληθῶς ἀγίων , τῶν τῷ ἀγίῳ Πνεύματι θεοφορουμένων , ὧν αἱ ῥήσεις κατὰ θείαν οἰκονομίαν εἰς νουθεσίαν τῶν ἐφεξῆς ἀνεγράφησαν , ἐπὶ τινὶ κακῷ τὴν σπουδὴν ἔχων ἐπιβιχθήσεται · ἀλλὰ πᾶς αὐτῶς ὁ σκοπὸς τῶν λόγων , πρὸς διόρθωσιν τῆς ἐμπολυτευσμένης τῇ φύσει κακίας βλέπει . Ὦσπερ γοῦν ὁ εὐχόμενος μὴ εἶναι νοσοῦντας , μὴ εἶναι πτωχεύοντας , οὐ τῶν ἀνθρώπων ἀναίρεσιν , ἀλλὰ τῆς νόσου καὶ τῆς πτωχείας ἀφανισμὸν ἐπιθυμεῖ γενέσθαι · οὕτω καὶ τῶν ἁγίων ἕκαστος , τὸ τῇ φύσει ἐχθρὸν καὶ πολέμιον εἰς ἀφανισμὸν ἐλθεῖν δι’ εὐχῆς ἔχοντας , ὑπόνοιαν τοῖς ἀπαιδευτοτέροις παρέχουσιν , ὡς κατὰ ἀνθρώπων πικραίνόμενοι τε καὶ χαλεπαίνοντες . Ὦ τε γὰρ Ψαλμωδὸς εἶπὼν , ὅτι Ἐκλιποῦσιν ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἄνομοι , ὅστε μὴ ὑπάρχειν αὐτούς · ὅτι τὴν ἁμαρτίαν ἐκλείπειν καὶ ἀνομίαν εὐχεται . Οὐ γὰρ ἄνθρωπος ἀνθρώπων πολέμιος , ἀλλ’ ἡ κατὰ κακίαν τῆς προαιρέσεως κίνησις εἰς ἐχθροῦ τάξιν τὸ τῇ φύσει συνημμένον κατέστησεν . Τὸ κακὸν φθίνον ἐκλείπειν εὐχεται , ὁ δὲ ἄνθρωπος κακὸν οὐκ ἔστιν · πῶς γὰρ ἂν ἐπὶ κακὸν τοῦ ἀγαθοῦ τὸ ὁμοίωμα ; Οὕτως κἂν αἰσχύνην καὶ ἐντροπὴν τῶν ἐχθρῶν κατεύχηται , δείκνυσί σοι τὸ στῖφος τῶν ἐναντίων , τῶν ἐκ τοῦ ἀοράτου ἐχθροῦ τῇ ἀνθρωπίνῃ προσπολεμοῦντων ζωῇ . Περὶ ὧν καὶ ὁ Παῦλος γυμνοτέρον διεξέρχεται , τὴν πάλην λέγων εἶναι ἡμῖν πρὸς τὰς ἀρχάς , πρὸς τὰς ἐξουσίας καὶ τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ κόσμου τούτου , πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις . Τὰς δαιμονιώδεις ἐπιβολάς , δι’ ὧν ἐπάγεται τοῖς ἀνθρώποις τὰ πονηρὰ πρὸς ἁμαρτίαν συμπτώματα , συντυχίαι θυμώδεις , ἐπιθυμίαι ἀφορμαί , φθόνου καὶ μίσους καὶ ὑπερηφανίας , καὶ τῶν τοιούτων κακῶν ὑποθέσεις · ταῦτα ὁρῶν ὁ μέγας Προφήτης τὴν ἕκαστου ψυχὴν δι’ ἐπιβολῆς περιτρέχοντα , εἰς αἰσχύνην ἐλθεῖν εὐχεται , ὁ κατὰ τῶν ἐχθρῶν τούτων εὐχόμενος . Τοῦτο δὲ ἐστὶ τὸ αὐτ[ὸ ] διασωθῆναι . Κατὰ φύσιν γὰρ ἐπάγεται τῷ ἡττηθέντι κατὰ τὴν πάλην τὸ ἐπαισχύνθηναί τῷ πτώματι αὐτοῦ , ὡς καὶ τῷ νικῶντι τὸ ἐπὶ τῇ νίκῃ ἀγάλλεσθαι . Καὶ ὅτι ταῦτα οὕτως ἔχει , δηλοῖ τῆς εὐχῆς τὸ εἶδος . Αἰσχυνθήτωσαν γὰρ , φησὶ , καὶ ἐντραπήτωσαν οἱ ζητοῦντες μου τὴν ψυχήν . Οὐ γὰρ κατεύχεται τῶν εἰς χρημάτων ζημίαν ἐπιβουλευόντων , ἢ περὶ τῆς ὁρῶν διαμφισβοτούντων , ἢ τῶν κατὰ τοῦ σώματος αὐτοῦ κακίαν ἐπιδεικνυμένων τινά · ἀλλὰ τῶν ψυχὴν ἐπιβουλευόντων . Τῆς δὲ ψυχῆς ἐπιβολὴ τὴς ἄλλη , εἰ μὴ Θεοῦ ἀλλοτριῶσις ; Ἄλλοτριούται δὲ ἀπὸ Θεοῦ ἀνθρωπίνη ψυχὴ οὐχ ἄλλως , ἢ διὰ τῆς ἐμπαθοῦς διαθέσεως . Ἐπεὶ οὖν ἀπαθὲς τὸ Θείον πάντοτε , ὁ δὲ ἐν πάθει γινόμενος , τῆς πρὸς τὸ Θείον συναφείας ἀποσχοινίζεται . Ὦς ἂν οὖν μὴ τοῦτο πάθῃ , αἰσχύνην τῶν ἀντιπάλαιόντων εὐχεται . Τοῦτο δὲ οὐδὲν ἄλλο ἐστίν , ἢ ἑαυτῷ νίκην κατὰ τῶν πολεμίων ἐπενεῖναι · οἱ δὲ πολέμιοι τὰ πάθη εἰσίν . Οὕτως ὁ Ἱερεμίας ζήλον τῆς θεοσεβείας ἔχων , εἰδωλολατουντος τῆς βασιλέως , καὶ τῶν ὑποχειρίων αὐτῷ συνδιατραπεντων , οὐκ ἰδίων τι θεραπεύει πάθος , ἀλλὰ περὶ τοῦ κοινοῦ τῶν ἀνθρώπων
Lemmas: Οὐδή ὁ ἀληθής Ἀγίων , ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα θεοφορέω , ὅς ὁ ῥῆσις κατά θεῖος οἰκονομία εἰς νουθεσία ὁ ἐφεξῆς ἀναγράφω , ἐπί τις κακός ὁ σπουδή ἔχω ἐπιβιβάζω · ἀλλά πᾶς αὔτως ὁ σκοπός ὁ λόγος , πρός διόρθωσις ὁ ἐμπολυτευσμένης ὁ φύσις κακία βλέπω . ὥσπερ γοῦν ὁ εὔχομαι μή εἰμί νοσέω , μή εἰμί πτωχεύω , οὖον ὁ ἄνθρωπος ἀναίρεσις , ἀλλά ὁ νόσος καί ὁ πτωχεία ἀφανισμός ἐπιθυμέω γίγνομαι · οὗτος καί ὁ ἅγιος ἕκαστος , ὁ ὁ φύσις ἐχθρός καί πολέμιος εἰς ἀφανισμός ἔρχομαι διά εὐχή ἔχω , ὑπόνοια ὁ ἀπαίδευτος παρέχω , ὡς κατά ἄνθρωπος πικραίνω τε καί χαλεπαίνω . ὦ τε γάρ ψαλμῳδός εἶπον , ὅτι ἐκλείπω ἁμαρτωλός ἀπό ὁ γῆ καί ἄνομος , ὅστε μή ὑπάρχω αὐτός · ὅτι ὁ ἁμαρτία ἐκλείπω καί ἀνομία εὔχομαι . οὖον γάρ ἄνθρωπος ἄνθρωπος πολέμιος , ἀλλά ὁ κατά κακία ὁ προαίρεσις κίνησις εἰς ἐχθρός τάξις ὁ ὁ φύσις συνάπτω καθίστημι . ὁ κακός φθίω ἐκλείπω εὔχομαι , ὁ δέ ἄνθρωπος κακός οὐ εἰμί · πῶς γάρ εἄν ἐπί κακός ὁ ἀγαθός ὁ ὁμοίωμα ; οὕτως κἀν αἰσχύνη καί ἐντροπή ὁ ἐχθρός κατεύχομαι , δείκνυμι σύ ὁ στῖφος ὁ ἐναντίος , ὁ ἐκ ὁ ἀόρατος ἐχθρός ὁ ἀνθρώπινος προσπολεμέω ζωή . περι ὅς καί ὁ Παῦλος γυμνός διεξέρχομαι , ὁ πάλη λέγω εἰμί ἐγώ πρός ὁ ἀρχή , πρός ὁ ἐξουσία καί ὁ κοσμοκράτωρ ὁ κόσμος οὗτος , πρός ὁ πνευματικός ὁ πονηρία ἐν ὁ ἐπουράνιος . ὁ δαιμονιώδης ἐπιβολή , διά ὅς ἐπάγω ὁ ἄνθρωπος ὁ πονηρός πρός ἁμαρτία σύμπτωμα , συντυχία θυμώδης , ἐπιθυμία ἀφορμή , φθόνος καί μῖσος καί ὑπερηφανία , καί ὁ τοιοῦτος κακός ὑπόθεσις · οὗτος ὁράω ὁ μέγας Προφήτης ὁ έκαστος ψυχή διά ἐπιβολεύς περιτρέχω , εἰς αἰσχύνη ἔρχομαι εὔχομαι , ὁ κατά ὁ ἐχθρός οὗτος εὔχομαι . οὗτος δέ εἰμί ὁ αὐτός ] διασῴζω . κατά φύσις γάρ ἐπάγω ὁ ἡσσάομαι κατά ὁ πάλη ὁ ἐπαισχύνω ὁ πτῶμα αὐτός , ὡς καί ὁ Νίκη ὁ ἐπί ὁ Νίκη ἀγάλλομαι . καί ὅτι οὗτος οὕτως ἔχω , δηλόω ὁ εὐχή ὁ εἶδος . αἰσχύνω γάρ , φημί , καί ἐντραπήω ὁ ζητέω ἐγώ ὁ Ψυχή . οὖον γάρ κατεύχομαι ὁ εἰς χρῆμα ζημία ἐπιβουλεύω , ἢ περί ὁ ὁράω διαμφισβοτεω , ἢ ὁ κατά ὁ σῶμα αὐτός κακία ἐπιδείκνυμι τις · ἀλλά ὁ ψυχή ἐπιβουλεύω . ὁ δέ Ψυχή ἐπιβολή σής ἄλλος , εἰμί μή Θεός ἀλλοτρίωσις ; ἀλλοτριόω δέ ἀπό Θεός ἀνθρώπινος ψυχή οὐ ἄλλως , ἢ διά ὁ ἐμπαθής διάθεσις . ἐπεί οὖν ἀπαθής ὁ θεῖον πάντοτε , ὁ δέ ἐν πάθος γίγνομαι , ὁ πρός ὁ θεῖον συνάφεια ἀποσχοινίζω . οὖς εἄν οὖν μή οὗτος πάσχω , αἰσχύνη ὁ ἀντιπαλαίω εὔχομαι . οὗτος δέ οὐδείς ἄλλος εἰμί , ἢ ἑαυτοῦ Νίκη κατά ὁ πολέμιος ἐπενίημι · ὁ δέ πολέμιος ὁ πάθος εἰμί . οὕτως ὁ Ἱερεμίας ζῆλος ὁ θεοσέβεια ἔχω , εἰδωλολατουντος ὁ βασιλεύς , καί ὁ ὑποχείριος αὐτός συνδιατραπεντων , οὐ ἴδιος τίς θεραπεύω πάθος , ἀλλά περί ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος