gregorius-nyssenus.de-opificio-hominis pg044_0100.1
τοῦτο ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὸν γενέσεως αὐτῶν , καθὼς A φησιν ἡ προφητεία , ἐπακολουθήσας , μᾶλλον δὲ προκατανοήσας τῇ προγνωστικῇ δυνάμει , πρὸς ὃ τι μέγει κατὰ τὴν αὐτοκράτειν καὶ αὐτεξούσιον τῆς ἀνθρωπίνης προαιρέσεως ἡ κίνησις , ἐπειδὴ τὸ ἐσόμενον εἰδὲν , ἐπιτεγνᾶται τῇ εἰκόνι τὴν περὶ τὸ ἄρρεν καὶ θῆλυ διαφορὰν , ἥτις οὐκέτι πρὸς τὸ θεῖον ἀρχέτυπον βλέπει , ἀλλὰ καθὼς εἴρηται , τῇ ἀλογωτέρᾳ προσφωνεῖσθαι φύσει . Τὴν δὲ αἰτίαν τῆς τοιαύτης ἐπιτεγνήσεως μόνον μὲν ἂν εἰδεῖεν οἱ τῆς ἀληθείας αὐτόπται , καὶ ὑπηρέται τοῦ λόγου . Ἡμεῖς δὲ , καθὼς ἐστι δυνατόν , διὰ στοχασμῶν τινων καὶ εἰκόνων φαντασθέντες τὴν ἀλήθειαν , τὸ ἐπὶ νοῦν ἐλθὸν οὐχ ἀποφαντικῶς ἐκτιθεμένθα , ἀλλ' ὡς ἐν γυμνασίαις εἰδὲ τοὺς εὐγνώμους τῶν ἀκροωμένων προορθοῦμεν . Τί ποίνων ἐστίν , ὁ περὶ τούτων διενόηθημεν ; Εἴπω δὲ λόγος ὅτι ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , τῷ ἀφ' ἑαυτοῦ τῆς σημασίας ἄπαν ἐνδεικνυται τὸν ἄνθρωπον . Οὐ γὰρ συνωνομάσθη τῇ κτίσματι νῦν ὁ Ἄδαμ , καθὼς ἐν τοῖς ἐφεξῆς ἡ ἱστορία φησίν · ἀλλ' ὄνομα τῷ κτισθέντι ἀνθρώπῳ οὐχ ὁ τὶς , ἀλλ' ὁ καθόλου ἐστίν . Οὐκοῦν τῇ καθολικῇ τῆς φύσεως κλήσει τοιοῦτόν τι ὑπονοεῖν ἐναγώμεθα , ὅτι τῇ θείᾳ προγνώσει τε καὶ δυνάμει πᾶσα ἡ ἀνθρωπότης ἐν τῇ πρώτῃ κατασκευῇ περιελήφθαι . Χρὴ γὰρ Θεῷ μηδὲν ἀόριστον ἐν τοῖς γεγεννημένοις παρ' αὐτοῦ νομίζειν · ἀλλ' ἑκάστου τῶν ὄντων εἶναι τι πέραν καὶ μέτρον , τῇ τοῦ πεποιηκότος σοφίᾳ περιμετρούμενον . Ὡςπερ τοίνυν ὁ τὶς ἄνθρωπος τῷ κατὰ τὸ σῶμα ποσῷ περιμεῖρεται , καὶ μέτρον αὐτῷ τῆς ὑποστάσεως ἡ πηλικότης ἐστίν , ἡ συναπαρτιζομένη τῇ ἐπιφανείᾳ τοῦ σώματος · οὕτως ὁμοίως καθάπερ ἐν ἐνὶ σώματι ὅλον τὸ τῆς ἀνθρωπότητος πλήρωμα τῇ προγνωστικῇ δυνάμει παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων περιεχέσθην , καὶ τοῦτο διδάσκειν τὸν λόγον τὸν εἰπόντα , ὅτι καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , καὶ κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἀπελίσεν αὐτόν . Οὐ γὰρ ἐν μέρει τῆς φύσεως ἡ εἰκών , οὐδὲ ἐν τινὶ τῶν καθ' αὐτὸν θεωρουμένων ἡ χάρις · ἀλλ' ἐφ' ἅπαν τὸ γένος ἐπίσης ἡ τοιαύτη διήκει δύναμις . Σημεῖον δὲ , ὅτι πᾶσιν ὡσαύτως ὁ νοῦς ἐγκαθίδρυται · πάντες τοῦ διανοεῖσθαι καὶ προbouλεύειν τὴν δύναμιν ἔχουσι , καὶ τὰ ἄλλα πάντα , δι' ὧν ἡ θεία φύσις ἐν τῷ κατ' αὐτὴν γεγονότι ἀπεικονίζεται . Ὁμοίως ἔχει δὲ τε τῇ πρώτῃ τοῦ κόσμου κατασκευῇ συναναδειχθεὶς ἄνθρωπος , καὶ ὁ κατὰ τὴν τοῦ παντὸς συνέλειπαν γενησόμενος , ἐπίσης ἐφ' ἑαυτὸν φέροντι τὴν θείαν εἰκόνα . Διὰ τοῦτο εἰς ἄνθρωπος κατενομασθη τὸ πᾶν , ὅτι τῇ δυνάμει τοῦ Θεοῦ οὔτε τι παρήρχετο , οὔτε μέλλει , ἀλλὰ καὶ τὸ προσδοκώμενον ἐπίσης τῷ παρόντι τῇ περιεκτικῇ τοῦ παντὸς ἐνεργείᾳ περιεκράτειται . Πᾶσα τοίνυν ἡ φύσις ἡ ἀπὸ τῶν πρώτων μέχρι τῶν ἐσχάτων διχουσα , μία τις τοῦ ὄντος ἐστίν εἰκών · ἡ δὲ πρὸς τὸ ἄρρεν καὶ θῆλυ τοῦ γένους διαφορὰ προκατασκευασθῆ τελευταίον τῷ πλάσματι , διὰ τὴν αἰτίαν , ὡς οἴμαι , ταύτην .
Lemmas: οὗτος ὁ εἰδοί ὁ πᾶς πρόειμι γένεσις αὐτός , καθώς A φημί ὁ προφητεία , ἐπακολουθέω , μᾶλλον δέ προκατανοέω ὁ προγνωστικός δύναμις , πρός ὅς τίς μέγει κατά ὁ αὐτοκρατέω καί αὐτεξούσιος ὁ ἀνθρώπινος προαίρεσις ὁ κίνησις , ἐπεί ὁ εἰμί ὁράω , ἐπιτεγνᾶται ὁ εἰκών ὁ περί ὁ ἄρσην καί θῆλυς διαφορά , ὅστις οὐκέτι πρός ὁ θέω ἀρχέτυπος βλέπω , ἀλλά καθώς εἴρω , ὁ ἄλογος προσφωνέω φύσις . ὁ δέ αἴτιος ὁ τοιοῦτος ἐπιτεγνήσεως μόνος μέν εἄν οἶδα ὁ ὁ ἀλήθεια αὐτόπτης , καί ὑπηρέτης ὁ λόγος . ἐγώ δέ , καθώς εἰμί δυνατός , διά στοχασμός τίνω καί εἰκών φαντάζω ὁ ἀλήθεια , ὁ ἐπί νόος ἔρχομαι οὐ ἀποφαντικός ἐκτίθημι , ἀλλά ὡς ἐν γυμνασία ἀνάκλεις ὁ εὔγνωμος ὁ ἀκροάομαι προορθοω . τις ποινή εἰμί , ὁ περί οὗτος διανοέομαι ; εἶπον δέ λόγος ὅτι ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , ὁ ἀπό ἑαυτοῦ ὁ σημασία ἅπας ἐνδείκνυμι ὁ ἄνθρωπος . οὖον γάρ συνονομάζω ὁ κτίσμα νῦν ὁ Άδαμ , καθώς ἐν ὁ ἐφεξῆς ὁ ἱστορία φημί · ἀλλά ὄνομα ὁ κτίζω ἄνθρωπος οὐ ὁ τις , ἀλλά ὁ καθόλου εἰμί . οὐκοῦν ὁ καθολικός ὁ φύσις κλῆσις τοιοῦτος τίς ὑπονοέω ἐνάγω , ὅτι ὁ θεῖος πρόγνωσις τε καί δύναμις πᾶς ὁ ἀνθρωπότης ἐν ὁ πρῶτος κατασκευή περιλαμβάνω . χρή γάρ Θεός μηδείς ἀόριστος ἐν ὁ γεννάω παρά αὐτός νομίζω · ἀλλά ἕκαστος ὁ εἰμί εἰμί τίς πέραν καί μέτρον , ὁ ὁ ποιέω σοφία περιμετρέω . ὡς τοίνυν ὁ τις ἄνθρωπος ὁ κατά ὁ σῶμα ποσός περιμειρομαι , καί μέτρον αὐτός ὁ ὑπόστασις ὁ πηλικότης εἰμί , ὁ συναπαρτίζω ὁ ἐπιφάνεια ὁ σῶμα · οὕτως ὁμοίως καθάπερ ἐν ἐν σῶμα ὅλος ὁ ὁ ἀνθρωπότης πλήρωμα ὁ προγνωστικός δύναμις παρά ὁ Θεός ὁ ὅλος περιέχω , καί οὗτος διδάσκω ὁ λόγος ὁ εἶπον , ὅτι καί ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , καί κατά εἰκών Θεός ἀπελίσεν αὐτός . οὖον γάρ ἐν μέρος ὁ φύσις ὁ εἰκών , οὐδέ ἐν τις ὁ κατά αὐτός θεωρέω ὁ χάρις · ἀλλά ἐπί ἅπας ὁ γένος ἐπίσης ὁ τοιοῦτος διήκω δύναμις . σημεῖον δέ , ὅτι πᾶς ὡσαύτως ὁ νόος ἐγκαθιδρύω · πᾶς ὁ διανοέομαι καί προαυλέω ὁ δύναμις ἔχω , καί ὁ ἄλλος πᾶς , διά ὅς ὁ θεῖος φύσις ἐν ὁ κατά αὐτός γίγνομαι απεικονίζω . ὅμοιος ἔχω δέ τε ὁ πρῶτος ὁ κόσμος κατασκευή συναναδείκνυμι ἄνθρωπος , καί ὁ κατά ὁ ὁ πᾶς συνελειπας γίγνομαι , ἐπίσης ἐπί ἑαυτοῦ φέρω ὁ θεῖος εἰκών . Ζεύς οὗτος εἰς ἄνθρωπος κατενομασθη ὁ πᾶς , ὅτι ὁ δύναμις ὁ Θεός οὔτε τίς παρέρχομαι , οὔτε μέλλω , ἀλλά καί ὁ προσδοκάω ἐπίσης ὁ πάρειμι ὁ περιεκτικός ὁ πᾶς ἐνέργεια περικρατέω . πᾶσα τοίνυν ὁ φύσις ὁ ἀπό ὁ πρῶτος μέχρι ὁ ἔσχατος διχόω , εἷς τις ὁ εἰμί εἰμί εἰκών · ὁ δέ πρός ὁ ἄρσην καί θῆλυς ὁ γένος διαφορά προκατασκευάζω τελευταῖος ὁ πλάσμα , διά ὁ αἴτιος , ὡς οἴμη , οὗτος .