gregorius-nyssenus.de-opificio-hominis pg044_0114.1
ἀμίκτως ὁ λόγος ἔχει . Ἕτερος γὰρ ὁ τοῦ χρώματος , καὶ ἕτερος τοῦ βάρους ὁ λόγος , ὁ τῆς ποσότητος πάλιν , καὶ ὁ τῆς ποιᾶς κατὰ τὴν ἀρχὴν ἰδιότητος . Ἡ τε γὰρ ποσότης καὶ τὸ δίπηνχ , καὶ τὰ λοιπὰ τῶν εἰρημένων , οὔτε ἀλλήλοις , οὔτε τῷ σώματι κατὰ τὸν λόγον συμφέρεται . Ἕκαστον γὰρ τούτων ἴδιος , καὶ ὁ ἔστιν , ὁ ἐρμηνευτικὸς ὄρος ἐπινέοται , οὐδὲν ἐπικοινωνὸν ἄλλη τινὶ τῶν περὶ τὸ ὑποκείμενον θεωρουμένων ποιότητι . Εἰ τοίνυν νοητὸν μὲν τὸ χρώμα , νοητὴ δὲ καὶ ἡ ἀντιτυπία , καὶ ἡ ποσότης , καὶ τὰ λοιπὰ τῶν τοιούτων ἰδιωμάτων , ἕκαστον δὲ τούτων εἰ ὑφαῖρεθεῖ τοῦ ὑποκειμένου , πᾶς ὁ τοῦ σώματος συνδιαλύεται λόγος · ἀχολουθοῦν ἂν εἴη , ὡν τὴν ἀπουσίαν τῶν τοῦ σώματος λύσεις αἰτίας εὑρομεν , τούτων τὴν συνδρομὴν ἀποτίκτειν τὴν ὁλικὴν φύσιν ὑπολαμβάνειν . Ὡς γὰρ οὐκ ἔστι σῶμα , ὡ τὸ χρώμα , καὶ τὸ σχῆμα , καὶ ἡ ἀντιτυπία καὶ ἡ διάστασις , καὶ τὸ βάρος , καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ἰδιωμάτων οὐ πρόσασιν , ἕκαστον δὲ τούτων σῶμα οὐκ ἔστιν , ἀλλ’ ἕτερόν τι πρὸ τὸ σῶμα , κατὰ τὸ ἰδιάζον εὑρίσκεται · εἴτω κατὰ τὸ ἀντίστροφον , ὅπου δ’ ἂν συνδράμῃ τὰ εἰρημένα , τὴν σωματικὴν ὑπόστασιν ἀπεργάζεται . Ἄλλὰ μὴν εἰ νοητὴ τῶν ἰδιωμάτων τούτων ἡ κατανόησις , νοητὸν δὲ τῇ φύσει τὸ θεῖον · οὐδὲν ἀπεῖκας , ἐκ τῆς ἀσωμάτων φύσεως τὰς νοεράς ταύτας ἀφορμὰς πρὸς τὴν τῶν σωμάτων γένεσιν ὑποστήναι , τῆς μὲν νοητῆς φύσεως τὰς νοητὰς ὑφισταμένης δυνάμεις , τῆς δὲ τούτων πρὸς ἀλλήλα συνδρομῆς τὴν ὁλικὴν φύσιν παραγούσης εἰς γένεσιν . Ἄλλὰ ταῦτα μὲν κατὰ τὸ πᾶρ-C εργον ἡμῖν παρεξετάσθω · ἡμῖν δὲ πάλιν ἐπὶ τὴν πίστιν ἐπανακτέον τὸν λόγον , δι’ ἣν ἔκ τε τοῦ μὴ ὄντος ὑποστήναι τὸ πᾶν ἐδεξάμεθα , καὶ πάλιν εἰς ἄλλην τινὰ μεταστοιχειοῦσθαι κατάστασιν παρὰ τῆς Γραφῆς διδαχθέντες , οὐκ ἀμφιβάλλομεν .
Lemmas: ἄμικτος ὁ λόγος ἔχω . ἕτερος γάρ ὁ ὁ χρῶμα , καί ἕτερος ὁ βάρος ὁ λόγος , ὁ ὁ ποσότης πάλιν , καί ὁ ὁ ποιός κατά ὁ ἀρχή ἰδιότης . ὁ τε γάρ ποσότης καί ὁ δίπηνχ , καί ὁ λοιπάς ὁ εἴρω , οὔτε ἀλλήλων , οὔτε ὁ σῶμα κατά ὁ λόγος συμφέρω . ἕκαστος γάρ οὗτος ἴδιος , καί ὁ εἰμί , ὁ ἑρμηνευτικός ὄρος ἐπινέω , οὐδείς ἐπικοινωνός ἄλλος τις ὁ περί ὁ ὑπόκειμαι θεωρέω ποιότης . εἰμί τοίνυν νοητός μέν ὁ χρώμα , νοητός δέ καί ὁ ἀντιτυπία , καί ὁ ποσότης , καί ὁ λοιπάς ὁ τοιοῦτος ἰδίωμα , ἕκαστος δέ οὗτος εἰμί ὑφαιρέω ὁ ὑπόκειμαι , πᾶς ὁ ὁ σῶμα συνδιαλύω λόγος · αχολουθεω εἄν εἰμί , ὡς ὁ ἀπουσία ὁ ὁ σῶμα λύω αἴτιος εὑρίσκω , οὗτος ὁ συνδρομή ἀποτίκτω ὁ ὁλικός φύσις ὑπολαμβάνω . ὡς γάρ οὐ εἰμί σῶμα , εἰμί ὁ χρώμα , καί ὁ σχῆμα , καί ὁ ἀντιτυπία καί ὁ διάστασις , καί ὁ βάρος , καί ὁ λοιπάς ὁ ἰδίωμα οὖον προσαίνω , ἕκαστος δέ οὗτος σῶμα οὐ εἰμί , ἀλλά ἕτερος τίς πρό ὁ σῶμα , κατά ὁ ἰδιάζον εὑρίσκω · ἔρχομαι κατά ὁ ἀντίστροφος , ὅπου δέ εἄν συντρέχω ὁ εἴρω , ὁ σωματικός ὑπόστασις ἀπεργάζομαι . ἀλλά μήv εἰμί νοητός ὁ ἰδίωμα οὗτος ὁ κατανόησις , νοητός δέ ὁ φύσις ὁ θέω · οὐδείς ἀφίημι , ἐκ ὁ ἀσώματος φύσις ὁ νοερός οὗτος ἀφορμή πρός ὁ ὁ σῶμα γένεσις ὑφίστημι , ὁ μέν νοητός φύσις ὁ νοητός ὑφίστημι δύναμις , ὁ δέ οὗτος πρός ἀλλήλων συνδρομή ὁ ὁλικός φύσις παράγω εἰς γένεσις . ἀλλά οὗτος μέν κατά ὁ πᾶρος ἔργον ἐγώ παρεξετάζω · ἐγώ δέ πάλιν ἐπί ὁ πίστις ἐπανακτέον ὁ λόγος , διά ὅς ἐκ τε ὁ μή εἰμί ὑφίστημι ὁ πᾶς δέχομαι , καί πάλιν εἰς ἄλλος τις μεταστοιχειόω κατάστασις παρά ὁ γραφή διδάσκω , οὐ ἀμφιβάλλω .