gregorius-nyssenus.de-opificio-hominis pg044_0077.1
A σεων τῶν κατὰ ζωήν ἐραπτιώμεθα . Μία γάρ τις ἐστι δύναμις , αὐτὸς ὁ ἐγχειμένος νοῦς , ὁ δι' ἑκάστου τῶν αἰσθητηρίων διεξιὼν , καὶ τῶν δυνέων ἐπιπρασσόμενος . Οὕτως θεωρεῖ διὰ τῶν ὀφθαλμῶν τὸ φαινόμενον · οὕτως συνθεῖ διὰ τῆς ἀκοῆς τὸ λεγόμενον , ἀγαπᾷ τε τὸ κατευθύνον , καὶ τὸ μὴ καθ' ἡδονὴν ἀποστρέφεται · καὶ τῇ χειρὶ χρήται πρὸς τὸ δὲ βούλεται , κρατῶν δι' αὐτῆς καὶ ἀπωθούμενος ὅπερ ἀν λυσιτελεῖν κρίνῃ , τῇ τοῦ ὀργάνου συνεργίᾳ εἰς τοῦτο συγχρώμενος . Εἰ τοίνυν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ κλὴν διάφορα τύχη τὰ πρὸς αἴσθησιν κατεσκευασμένα παρὰ τῆς φύσεως ὀργανα , ὁ διὰ πάντων ἐνεργὼν καὶ κινούμενος καὶ καταλλήλος · ἐκάστῳ πρὸς τὸ προκειμένον κεχρημένος , εἰς ἐστι καὶ ὁ αὐτός , τὰς διαφορὰς τῶν ἐνεργειῶν οὐ συνἐξαλλάσσων τὴν φύσιν · πῶς ἐν τις ἐπὶ τοῦ Θεοῦ διὰ τῶν ποικίλων δυνάμεων τὸ πολυμερὲς τῆς οὐσίας κατασπεύσειεν ; « Ὁ » γὰρ « πλάσας τὸν ὀφθαλμόν , » καθὼς φησιν ὁ Προφήτης , καὶ ὁ φτευσάς τὸ ὠς , » πρὸς τὰ ἐν αὐτῷ παραδείγματα τὰς ἐνεργείας ταύτας οἷον τινας γνωριστικοὺς χαρακτῆρας τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων ἐνεσημάμεν . « Ποιήσωμεν , » γὰρ , φησιν , « ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν . » Ἄλλα πῶ μοι τῶν Ἀνομαίων ἡ αἵρεσις ; τί πρὸς τὴν τοιαύτην ἐροῦσι φωνήν ; πῶς διασώσουσιν ἐν τοῖς εἰρημένοις τοῦ δόγματος αὐτῶν τὴν καινότητα ; ἄρα δυνατὸν εἶναι φήσουσι , μίαν εἰκόνα διαφόροις ὁμοιωθῆναι μορφαῖς ; Εἰ ἀνόμοιος κατὰ τὴν φύσιν τῷ Πατρὶ ὁ Υἱός , πῶς μίαν κατασκευάζει τῶν διαφόρων φύσεων τὴν εἰκόνα ; Ὁ γὰρ , « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν , » εἰπὼν , καὶ διὰ τῆς πληθυντικῆς σημασίας τὴν ἁγίαν Τριάδα δηλώσας , οὐκ ἂν τῆς εἰκόνος μοναδικῶς ἐπεμνήσθη , εἴπερ ἀνόμοιος ἔχοι πρὸς ἀλλήλα τὰ ἀρχέτυπα . Οὐ γὰρ ἦν δυνατὸν τῶν ἀλλήλοις μὴ συμβαινούτων εἰς ἕν ἀναδειχθῆναι ὁμοίωμα · ἀλλ' εἰ διάφοροι ἦσαν αἱ φύσεις , διαφόρους πάντας καὶ τὰς εἰκόνας αὐτῶν ἐνἐστήσατο , τὴν κατάλληλον ἐκάστης δημιουργήσας . Ἄλλ' ἐπειδὴ μία μὲν ἡ εἰκών , οὐχ ἕν δὲ τὸ τῆς εἰκόνος ἀρχέτυπον · τις οὕτως ἔξω διανοίας ἐστὶν ὡς ἀγνοεῖν , ὅτι τὰ τῷ ἑνὶ ὁμοιούμενα , καὶ πρὸς ἀλλήλα πάντως ὁμοίως ἔχει ; Διὰ τοῦτο φησι , τάχα τὴν κακίαν ταύτην ἐν τῇ κατασκευῇ τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς ὁ λόγος ὑποπεμνόμενος , « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν ἡμετέραν . »
Lemmas: A σός ὁ κατά ζωή εραπτιιημι . Μία γάρ τις εἰμί δύναμις , αὐτός ὁ ἐγχέω νόος , ὁ διά ἕκαστος ὁ αἰσθητήριον διέξειμι , καί ὁ δυνεος ἐπιπρασσω . οὕτως θεωρέω διά ὁ ὀφθαλμός ὁ φαίνω · οὕτως συνθέω διά ὁ ἀκοή ὁ λέγω , ἀγαπάω τε ὁ κατευθύνω , καί ὁ μή κατά ἡδονά ἀποστρέφω · καί ὁ χείρ χράω πρός ὁ δέ βούλομαι , κράτος διά αὐτός καί ἀπωθέω ὅσπερ εἰς λυσιτελέω κρίνω , ὁ ὁ ὄργανον συνεργία εἰς οὗτος συγχράομαι . εἰμί τοίνυν ἐν ὁ ἄνθρωπος κλῆς διάφορος τύχη ὁ πρός αἴσθησις κατασκευάζω παρά ὁ φύσις ὄργανον , ὁ διά πᾶς ἐνεργός καί κινέω καί κατάλληλος · ἕκαστος πρός ὁ πρόκειμαι χράομαι , εἰς εἰμί καί ὁ αὐτός , ὁ διαφορά ὁ ἐνέργεια οὖον συνεξαλλάσσω ὁ φύσις · πῶς ἐν τις ἐπί ὁ Θεός διά ὁ ποικίλος δύναμις ὁ πολυμερής ὁ οὐσία κατασπεύδω ; « ὁ » γάρ « πλάσσω ὁ ὀφθαλμός , » καθώς φημί ὁ Προφήτης , καί ὁ φτευσος ὁ ὡς , » πρός ὁ ἐν αὐτός παράδειγμα ὁ ἐνέργεια οὗτος οἷος τις γνωριστικός χαρακτήρ ὁ φύσις ὁ ἄνθρωπος ἐνίημι . « ποιέω , » γάρ , φημί , « ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος . » ἄλλος πῶ ἐγώ ὁ Ἀνομαίων ὁ αἵρεσις ; τίς πρός ὁ τοιοῦτος εἴρω φωνή ; πῶς διασῴζω ἐν ὁ εἴρω ὁ δόγμα αὐτός ὁ καινότης ; ἄρα δυνατός εἰμί φημί , εἷς εἰκών διάφορος ὁμοιόω μορφή ; εἰμί ἀνόμοιος κατά ὁ φύσις ὁ πατήρ ὁ υἱός , πῶς εἷς κατασκευάζω ὁ διάφορος φύσις ὁ εἰκών ; ὁ γάρ , « ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος , » εἶπον , καί διά ὁ πληθυντικός σημασία ὁ ἅγιος Τριάς δηλόω , οὐ εἄν ὁ εἰκών μοναδικός ἐπιμιμνήσκομαι , εἴπερ ἀνόμοιος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ ἀρχέτυπος . οὖον γάρ εἰμί δυνατός ὁ ἀλλήλων μή συμβαίνω εἰς εἷς ἀναδείκνυμι ὁμοίωμα · ἀλλά εἰμί διάφορος εἰμί ὁ φύσις , διάφορος πᾶς καί ὁ εἰκών αὐτός ἐνίστημι , ὁ κατάλληλος ἕκαστος δημιουργέω . ἄλλος ἐπεί εἷς μέν ὁ εἰκών , οὐ εἷς δέ ὁ ὁ εἰκών ἀρχέτυπος · τις οὕτως ἔξω διάνοια εἰμί ὡς ἀγνοέω , ὅτι ὁ ὁ εἷς ὁμοιόω , καί πρός ἀλλήλων πάντως ὁμοίως ἔχω ; Ζεύς οὗτος φημί , τάχα ὁ κακία οὗτος ἐν ὁ κατασκευή ὁ ἀνθρώπινος ζωή ὁ λόγος ὑποπεμνόμενος , « ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών καί ὁμοίωσις ἡμέτερος . »