gregorius-nyssenus.de-opificio-hominis pg044_0079.4
" Ὄρθιον δὲ τῷ ἀνθρώπῳ τὸ σχῆμα , καὶ πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀνατείνεται , καὶ ἄνω βλέπει . Ἀρχικά καὶ ταῦτα , καὶ τὴν βασιλικὴν ἀξίαν ἐπισημαίνοντα . Τὸ γὰρ μόνον ἐν τοῖς οὕσι τοιούτῳ τὸν ἄνθρωπον , τοῖς δὲ ἄλλοις ἅπασιν πρὸς τὸ κάτω νενοευχάται τὰ σώματα , σαφῶς δείκνυσι τὴν τῆς ἀξίας διαφορὰν , τῶν τε ὑποκυπτόντων τῇ δυναστείᾳ , καὶ τῆς ὑπερανεντωσας αὐτῶν ἐξουσίας . Τοῖς μὲν γὰρ ἄλλοις ἅπασιν τὰ ἐμπροσθεν χύλα τοῦ σώματος πόδες εἰσι , διότι τὸ κεκμηδὲς ἐκάστῳ πάντως τοῦ ὑπηρεῖντος · ἐπὶ δὲ τῆς τοῦ ἀνθρώπου κατασκευῆς χεῖρες τὰ χύλα γέγονεν . Τοῦ γὰρ ὀρθίου σχήματος αὐτάρκης ἦν πρὸς τὴν χρείαν μία βάσις , διπλοῖς ποσὶν ἐν ἀσφαλείᾳ τὴν στάσιν ἐρείδουσα . Ἄλλως δὲ καὶ τῷ τοῦ λόγου χρεία συνεργὸς ἐστιν ἡ τῶν χειρῶν ὑπουργία . Καὶ τις ἴδιον τῆς λογικῆς φύσεως τὴν τῶν χειρῶν ὑπηρεσίαν εἰπόν , οὐ τοῦ παντὸς ἀμαρτήσει , οὐ μόνον πρὸς τὸ κοινὸν τοῦτο καὶ πρόχειρον ἀποστρέψαι τὴν διανοίαν , ὅτι γράμμασι τὸν λόγον διὰ τῆς τῶν χειρῶν εὐφυίας ἐνσημαινόμεθα ( ἐστι μὲν γὰρ οὐδὲ τοῦτο λογικῆς χάριτος ὁμοῖον , τὸ φθέγγεσθαι διὰ γραμμάτων ἡμᾶς , καὶ τρόπον τινὰ διὰ χειρός διαλέγεσθαι , τοῖς τῶν στοιχείων χαρακτήρσι τὰς φωνὰς διασώζοντας ) · ἀλλ' ἐγὼ πρὸς ἕτερον βλέπων , συνεργεῖν φημὶ τὰς χεῖρας τῇ ἐκφωνήσει τοῦ λόγου · μᾶλλον δὲ πρὶν περὶ τούτων διεξτάσθαι , τὸν παρεθέντα λόγον κατανοήσωμεν . Μικροῦ γὰρ ἡμᾶς τὸ κατὰ τὴν τάξιν τῶν γεγονότων διέλαθεν · τίνος χάριν προηγείται μὲν ἡ βλάστη τῶν ἐκ τῆς γῆς φυομένων , ἐπιγίνεται δὲ τὰ ἄλογα τῶν ζῴων , καὶ οὕτω μετὰ τὴν κατασκευήν τούτων ὁ ἄνθρωπος . Τάχα γὰρ οὐ μόνον ὁ ἐκ τοῦ προχείρου νοούμενον διὰ τούτου μανθάνομεν , ὅτι τῶν ζῴων ἐνεκεν ἡ πᾶσα χρήσιμος ἐφάνη τῷ κτίσαντι , διὰ δὲ τὸν ἄνθρωπον τὰ βοτά · οὐ χάριν πρὸ μὲν τῶν βοσκημάτων , ἐκείνων τροφή , πρὸ δὲ τοῦ ἀνθρώπου τὸ ὑπηρετεῖν μέλλον τῇ ἀνθρωπίνῃ ζωῇ . Ἄλλ' ἐμοὶ δοκεῖ δόγμα τι τῶν κεκρυμμένων παρασῆλoυν διὰ τούτων ὁ Μωϋσῆς , καὶ τὴν περὶ ψυχῆς φιλοσοφίαν δι' ἀπορρήτων παραδιδόναι , ἣν ἐραντάσθαι μὲν καὶ ἡ ἐξωθεν παιδεία , οὐ μὴν τηλαυγῶς κατενόησε . Διδάσκει γὰρ ἡμᾶς διὰ τούτων ὁ λόγος , ἐν τριῷ διαφοραῖς τὴν ζωτικὴν καὶ ψυχικὴν δύναμιν θεωρεῖσθαι . Ἡ μὲν γὰρ τὴς ἐστιν αὐξητικὴ τε μόνον καὶ θρεπτική , τὸ κατ' ἄλληλον εἰς προσθήκην τῶν τρεφομένων προσάγουσα , ἡ ψυχικὴ λέγεται , καὶ περὶ τὰ φυτὰ θεωρεῖται . Ἔστι γὰρ καὶ ἐν τοῖς φυομένοις ζωτικὴν τινὰ δύναμιν αἰ
Lemmas: " Ὄρθιος δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ σχῆμα , καί πρός ὁ οὐρανός ἀνατείνω , καί ἄνω βλέπω . ἀρχικός καί οὗτος , καί ὁ βασιλικός ἄξιος ἐπισημαίνω . ὁ γάρ μόνος ἐν ὁ εἰμί τοιοῦτος ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ ἄλλος ἅπας πρός ὁ κάτω νενοευχαω ὁ σῶμα , σαφῶς δείκνυμι ὁ ὁ ἄξιος διαφορά , ὁ τε ὑποκύπτω ὁ δυναστεία , καί ὁ ὑπερανεντωσας αὐτός ἐξουσία . ὁ μέν γάρ ἄλλος ἅπας ὁ ἔμπροσθεν χύλα ὁ σῶμα πούς εἰμί , διότι ὁ κεκμηδὲς ἕκαστος πάντως ὁ ὑπηρεῖντος · ἐπί δέ ὁ ὁ ἄνθρωπος κατασκευή χείρ ὁ χύλα γίγνομαι . ὁ γάρ ὄρθιος σχῆμα αὐτάρκης εἰμί πρός ὁ χρεία εἷς βάσις , διπλόος πούς ἐν ἀσφάλεια ὁ στάσις ἐρείδω . ἄλλος δέ καί ὁ ὁ λόγος χρεία συνεργός εἰμί ὁ ὁ χείρ ὑπουργία . καί τις ἴδιος ὁ λογικός φύσις ὁ ὁ χείρ ὑπηρεσία εἶπον , οὖον ὁ πᾶς ἁμαρτάνω , οὖον μόνος πρός ὁ κοινός οὗτος καί πρόχειρον ἀποστρέφω ὁ διάνοια , ὅτι γράμμα ὁ λόγος διά ὁ ὁ χείρ εὐφυΐα ἐνσημαίνω ( εἰμί μέν γάρ οὐδέ οὗτος λογικός χάρις ὅμοιος , ὁ φθέγγομαι διά γράμμα ἐγώ , καί τρόπος τις διά χείρ διαλέγω , ὁ ὁ στοιχεῖον χαρακτήρ ὁ φωνή διασῴζω ) · ἀλλά ἐγώ πρός ἕτερος βλέπω , συνεργέω φημί ὁ χείρ ὁ ἐκφώνησις ὁ λόγος · μᾶλλον δέ πρίν περί οὗτος διεξετάζω , ὁ παρίημι λόγος κατανοέω . μικρός γάρ ἐγώ ὁ κατά ὁ τάξις ὁ γίγνομαι διαλανθάνω · τίς χάρις προηγέομαι μέν ὁ βλαστάνω ὁ ἐκ ὁ γῆ φύω , ἐπιγίγνομαι δέ ὁ ἄλογος ὁ ζῷον , καί οὗτος μετά ὁ κατασκευή οὗτος ὁ ἄνθρωπος . Τάχα γάρ οὖον μόνος ὁ ἐκ ὁ πρόχειρος νοέω διά οὗτος μανθάνω , ὅτι ὁ ζῷον ἕνεκα ὁ πᾶς χρήσιμος φαίνω ὁ κτίζω , διά δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ βοτόν · οὖον χάρις πρό μέν ὁ βόσκημα , ἐκεῖνος τροφή , πρό δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ ὑπηρετέω μέλλω ὁ ἀνθρώπινος ζωή . ἄλλος ἐγώ δοκέω δόγμα τίς ὁ κρύπτω παρασῆλoυν διά οὗτος ὁ Μωϋσῆς , καί ὁ περί Ψυχή φιλοσοφία διά ἀπόρρητος παραδίδωμι , ὅς ἐραντάσθαι μέν καί ὁ ἐξωθεν παιδεία , οὖον μήv τηλαυγής κατανοέω . διδάσκω γάρ ἐγώ διά οὗτος ὁ λόγος , ἐν τριά διαφορά ὁ ζωτικός καί ψυχικός δύναμις θεωρέω . ὁ μέν γάρ σής εἰμί αὐξητικός τε μόνος καί θρεπτικός , ὁ κατά ἄλληλος εἰς προσθήκη ὁ τρέφω προσάγω , ὁ ψυχικός λέγω , καί περί ὁ φυτόν θεωρέω . εἰμί γάρ καί ἐν ὁ φύω ζωτικός τις δύναμις ὁ