gregorius-nyssenus.de-opificio-hominis pg044_0078.1
πολλὰ τῶν ζῴων ἐν ἑαυτοῖς πρὸς τὴν τῶν λυπουμένων ἀμυναν κέκτηται · οὐ τῶν τριχῶν περιβολὴ τὸ σῶμα καλύπτεται · καίτοιγε τῶν εἰς ἄρχην τῶν ἄλλων προτεταγμένον , οἰκείως ὅπλιος ἔδει περιπεφράχθαι παρὰ τῆς φύσεως , ὡς ἂν μὴ τῆς παρ’ ἑτέρων ἐπικουρίας πρὸς τὴν ἰδίαν ἀσφάλειαν δεῖτο . Νυνὶ δὲ λέοντι μὲν καὶ σὺς , καὶ τίγρης , καὶ πάρδαλις , καὶ εἰ τιν τοιούτων ἕτερον , ἀρκοῦσαν ἔχει πρὸς σωτηρίαν τὴν ἐκ φύσεως δύναμιν . Καὶ τῷ ταύρῳ μὲν τὸ κέρας , καὶ τῷ λαγῷ τὸ τάχος , καὶ τῇ δορκάδι τὸ πτήγμα καὶ τὸ κατ’ ὀφθαλμῶν ἀσφαλές , καὶ ἄλλῃ τινὶ ζῷῳ τὸ μέγεθος , καὶ ἑτέρῳ ἡ προνομαία , καὶ τοῖς πτενοῖς τὸ πτερόν , καὶ τῇ μελίσση τὸ κέντρον , καὶ πᾶσι πάντως ἐν τῇ εἰς σωτηρίαν παρὰ τῆς φύσεως ἐμπέφυκε · μόνος δὲ πάντων ὁ ἄνθρωπος τῶν μὲν ταχυδρομοῦντων ἀργότερος , τῶν δὲ πολυσαρκούντων βραχύτερος , τῶν δὲ τοῖς συμψύτοις ὅπλοις ὀφθαλμιζομένων εὐλαβώτερος . Καὶ πῶς , ἔρει τις , οἷοῦτος τὴν ἀρχὴν τὴν κατὰ πάντων κεκλήρωται ; Ἄλλ’ οὐδὲν οἶμαι χαλεπὸν δεῖξαι , ὅτι τὸ δοκοῦν ἐπίδειος τῆς φύσεως ἡμῶν , ἀφορμὴ πρὸς τὸ κρατεῖν τῶν ὑποχειρίων ἐστίν . Εἰ γὰρ οὕτω δυναμέως εἶχεν ὁ ἄνθρωπος , ὡς τῇ μὲν ἰσχύσει παρατρέχειν τὸν ἵππον , ἀτρίπτον δὲ ὑπὸ στερεότητος ἔχειν τὸν ποδὰ , ὀπαλαὶ τισιν ἢ χεῖρες ἐρειδόμενον , χέρατα δὲ καὶ κέντρα καὶ δυνὰς ἐν ἑαυτῷ φέρειν · πρῶτον μὲν θηριώδης τις ἂν ἦν , καὶ δυσάντητος , τοιούτων αὐτῷ τῷ σώματι συμπεφυκότων . Ἔπειτα δὲ παρεῖδεν ἂν τὴν τῶν ἄλλων ἀρχήν , οὐδὲν τῆς συνεργίας τῶν ὑποχειρίων δεόμενος . Νυνὶ δὲ τούτου χάριν ἐφ’ ἕκαστον τῶν ὑπεξευμένων ἡμῖν αὐ τοῦ βίου ὅπλα κατεμερίσθησαν , ὡς ἀναγκαῖαν ποιεῖν τὴν κατ’ ἐκείνων ἀρχήν . Τὸ μὲν βραδὺ τοῦ σώματος δυσκίνητον , τὸν ἵππον τῇ χρείᾳ προσήγαγέ τε καὶ ἐδαμάσατο . Ἡ δὲ τῆς σαρκὸς γυνώτης ἀναγκαῖαν τὴν τῶν προβάτων ἐπιστασίαν ἐποίησεν , ἐκ τῆς ἐτησίου τῶν ἐρίων φορὰς τῆς ἡμετέρας φύσεως ἀναπληροῦσαν τὸ λείπον . Τὸ δὲ τὰς ἀφορμὰς ἡμῖν τὰς πρὸς τὸν βίον καὶ ἐξ ἑτέρων εἰσάγεσθαι , τὰ ἀχθοφόρα τῶν ζῴων ταῖς τοιαύταις ὑπηρεσίαις ὑπέζευξεν . Ἄλλ’ μὴν τὸ μὴ δύνασθαι καθ’ ὁμοιότητα τῶν βοσκημάτων ποτρηγεῖν , ὑποχείριον τῷ βίῳ τὸν βοῦν ἀπειργάσατο , τοῖς ἰδίοις πόνοις τὴν ζωὴν ἡμῖν ἐξευμαρίζοντα . Ἔπει δὲ καὶ ὀδόντων καὶ δήγματος ἦν χρεία πρὸς τὸ καταγνῶσθαι τινὰ τῶν ἄλλων ζῴων , διὰ τῆς τῶν ὀδόντων βλάβης , παρέσχεν ὁ κύων μετὰ τοῦ τάχους τὴν ἰδίαν γένυν τῇ ἡμετέρᾳ χρείᾳ , οἷον τις ἐμψυχὸς μάχαιρα τῷ ἀνθρώπῳ γενομένος . Κεράτων δὲ προβολὰς καὶ ὀνύχων ἀκμῆς ἰσχυρότερας τε καὶ τομιώτερας ἐπινενόηται τοῖς ἀνθρώποις ὁ σίδηρος , οὐχ ἕκὶ συμπεφυκὼς ἡμῖν , ὡςπερ τοῖς θηρίοις ἐκεῖνα , ἀλλ’ ἕκὶ χαυροῦ συμμάχου , τοῦ λείπου ἕκ’ αὐτοῦ μένει . Καὶ ἀντὶ τῆς τῶν χροκοδείλου φυλίδος , ἔστι μὲν καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον ὅπλον ποιήσασθαι , κατὰ καιρὸν τὴν δορὰν περιθέμενον . Εἰ δὲ μή , σχηματίζεται καὶ πρὸς τοῦτο παρὰ τῆς τέχνης ὁ σίδηρος , ὅς ἐπὶ καιροῦ πρὸς τὸν πόλεμον ὑπηρετήσας , πάλιν ἐλεύθερον τοῦ ἄχθους ἐπ’ εἰρήνης τὸν ἑαυτῷ κατέλιπεν . Ὑπηρετεῖ δὲ τῷ βίῳ καὶ τὸ πτερόν τῶν ὀρνέων , ὡς μηδὲ τοῦ πτηνοῦ τάχους δι’ ἐπινοίας
Lemmas: πολύς ὁ ζῷον ἐν ἑαυτοῦ πρός ὁ ὁ λυπέω ἀμύνω κτάομαι · οὖον ὁ θρίξ περιβολή ὁ σῶμα καλύπτω · καίτοι ὁ εἰς ἀρχή ὁ ἄλλος προτάσσω , οἰκεῖος ὅπλιος ἐσθίω περιφράσσω παρά ὁ φύσις , ὡς εἄν μή ὁ παρά ἕτερος ἐπικουρία πρός ὁ ἴδιος ἀσφάλεια δήω . νυνί δέ λέων μέν καί σῦς , καί τίγρης , καί πάρδαλις , καί εἰμί ὅς τοιοῦτος ἕτερος , ἀρκέω ἔχω πρός σωτηρία ὁ ἐκ φύσις δύναμις . καί ὁ ταῦρος μέν ὁ κέρας , καί ὁ λαγός ὁ τάχος , καί ὁ δορκάς ὁ πτήγμα καί ὁ κατά ὀφθαλμός ἀσφαλής , καί ἄλλος τις ζῷον ὁ μέγεθος , καί ἕτερος ὁ προνομαία , καί ὁ πτενός ὁ πτερόν , καί ὁ μέλισσα ὁ κέντρον , καί πᾶς πάντως ἐν ὁ εἰς σωτηρία παρά ὁ φύσις ἐμφύω · μόνος δέ πᾶς ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν ταχυδρομέω ἀργός , ὁ δέ πολυσαρκέω βραχύς , ὁ δέ ὁ συμψυος ὅπλον ὀφθαλμίζω εὐλαβώτερος . καί πῶς , ἔρομαι τις , οἷος ὁ ἀρχή ὁ κατά πᾶς κληρόω ; ἄλλος οὐδείς οἴομαι χαλεπός δείκνυμι , ὅτι ὁ δοκέω Ἐπιδείος ὁ φύσις ἐγώ , ἀφορμή πρός ὁ κρατέω ὁ ὑποχείριος εἰμί . εἰμί γάρ οὗτος δύναμις ἔχω ὁ ἄνθρωπος , ὡς ὁ μέν ἰσχύω παρατρέχω ὁ ἵππος , ἄτριπτος δέ ὑπό στερεότης ἔχω ὁ αἰγί-πους , ὀπαλαὶ τις ἢ χείρ ἐρείδω , χεράτα δέ καί κέντρον καί δύο ἐν ἑαυτοῦ φέρω · πρῶτος μέν θηριώδης τις εἄν εἰμί , καί δυσάντητος , τοιοῦτος αὐτός ὁ σῶμα συμφύω . ἔπειτα δέ παροράω εἄν ὁ ὁ ἄλλος ἀρχή , οὐδείς ὁ συνεργία ὁ ὑποχείριος δήω . νυνί δέ οὗτος χάρις ἐπί ἕκαστος ὁ ὑπεξευμένων ἐγώ αὖος ὁ βίος ὅπλον καταμερίζω , ὡς ἀναγκαῖος ποιέω ὁ κατά ἐκεῖνος ἀρχή . ὁ μέν βραδύς ὁ σῶμα δυσκίνητος , ὁ ἵππος ὁ χρεία προσάγω τε καί δαμάζω . ὁ δέ ὁ σάρξ γυνωτευς ἀναγκαῖος ὁ ὁ πρόβατον ἐπιστασία ποιέω , ἐκ ὁ ετήσιος ὁ ἔριον φορά ὁ ἡμέτερος φύσις ἀναπληρόω ὁ λείπω . ὁ δέ ὁ ἀφορμή ἐγώ ὁ πρός ὁ βίος καί ἐκ ἕτερος εἰσάγω , ὁ ἀχθοφόρος ὁ ζῷον ὁ τοιοῦτος ὑπηρεσία ὑποζεύγνυμι . ἄλλος μήv ὁ μή δύναμαι κατά ὁμοιότης ὁ βόσκημα ποτρηγεῖν , ὑποχείριος ὁ βίος ὁ βοῦς ἀπεργάζομαι , ὁ ἴδιος πόνος ὁ ζωή ἐγώ ἐξευμαρίζω . ἔπος δέ καί ὀδούς καί δῆγμα εἰμί χρεία πρός ὁ καταγιγνώσκω τις ὁ ἄλλος ζῷον , διά ὁ ὁ ὀδούς βλάβη , παρέχω ὁ κύω μετά ὁ τάχος ὁ ἴδιος γένυς ὁ ἡμέτερος χρεία , οἷος τις έμψυχος μάχαιρα ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι . Κέρας δέ προβολή καί ὄνυξ ἀκμή ἰσχυρός τε καί τόμιος ἐπινοέω ὁ ἄνθρωπος ὁ σίδηρος , οὐ ἐπίτεξ συμφύω ἐγώ , ὡς ὁ θηρίον ἐκεῖνος , ἀλλά ἐπίτεξ χαῦρος σύμμαχος , ὁ λείπω ἕκατι αὐτός μένω . καί ἀντί ὁ ὁ χροκοδειλος φύλις , εἰμί μέν καί αὐτός ἐκεῖνος ὅπλον ποιέω , κατά καιρός ὁ δορά περιτίθημι . εἰμί δέ μή , σχηματίζω καί πρός οὗτος παρά ὁ τέχνη ὁ σίδηρος , ὅς ἐπί καιρός πρός ὁ πόλεμος ὑπηρετέω , πάλιν ἐλεύθερος ὁ ἄχθος ἐπί εἰρήνη ὁ ἑαυτοῦ καταλείπω . ὑπηρετέω δέ ὁ βίος καί ὁ πτερόν ὁ ὄρνις , ὡς μηδέ ὁ πτηνός τάχος διά ἐπίνοια