gregorius-nyssenus.de-opificio-hominis pg044_0091.2
Καὶ τοῦτοὺν χάριν εἰ στενοχωροῦτο μὲν ὑπὸ τῆς ἐνδόθεν ἀναθυμιάσεως ἡ περὶ τὰ αἰσθητήρια διάσκευή , κυκλούτοιο δὲ κατὰ τινα χρείαν ὁ ὕπνος · πλήρες γενομένου τῶν ἀτμῶν τὸ νευρώδες , αὐτὸ ὑφ’ ἑαυτοῦ φυσικῶς διατείνειται , ὡς διὰ τῆς ἐκτάσεως τὴν παχυθὲν ὑπὸ τῶν ἀτμῶν μέρος ἐκλεπτυνθῆναι · οἷον τι ποιοῦσιν οἱ διὰ τῆς σφοδροτέρας στρεβλώσεως τὸ ἰδρὸν τῶν ἱματίων ἐκθλίβοντες . Καὶ ἐπειδὴ κυκλοτερὴ τὰ περὶ τὸν φάρυγγα μέρη , πλεονάζει δὲ τὸ νευρώδες ἐν τούτοις · ὅταν καὶ ἀπὸ τούτων ἐξωσθῆναι δεῖοι τὴν τῶν ἀτμῶν παχυμέρειαν ( ἐπειδὴ ἀμήχανόν ἐστι δι’ εὐθείας ἀποτεῖναι τὸ κυκλοειδὲς μέρος , εἰ μὴ κατὰ τὸν περιοριζόμενον σχῆμα διασταθῇ ) · τοῦτοὺν χάριν ἀποληφθέντος ἐν τῇ χάσμῃ τοῦ πνεύματος , ὅτε ὁ ἄνθρωπὸς ἐπὶ τὸ κάτω τοῖς γαργαρεῦσιν ὑποκοιλάζεται , καὶ τῶν ἐντὸς πάντων εἰς κύκλου σχῆμα διασταθέντων , ἡ ληγυώδης ἐκείνη παχύτης ἡ ἐναπεικημένη τοῖς μέρεσι συνδιαπνεῖται τῇ διόδῳ τοῦ πνεύματος . Πολλάκις δὲ , καὶ μετὰ τὸν ὕπνον οὗδε τοῦτοὺν συμβαίνειν , ὅταν τι τῶν ἀτμῶν ἐκεῖνον περιλειφθεὶν τοῖς τόποις ἀπεκτόν τε καὶ ἀδιάπνευστον . Ἐκ τούτων τοίνυν ὁ ἀνθρώπινος νοῦς δεῖκνυσιν ἐναργῶς , ὅτι τῆς φύσεως ἔχεται , συνεστῶτος μὲν καὶ ἐγρηγορίας , καὶ αὐτὸς συνεργῶν καὶ κινοῦμενος · παρεθέσης δὲ τῷ ὕπνῳ , μένων ἀκίνητος , εἰ μὴ τις ἄρα τὴν ὑνειρώδη φαντασίαν νοῦ κίνησιν ὑπολάβοι κατὰ τὸν ὕπνον ἐνεργοῦμενην . Ἡμεῖς δὲ φαμεν μόνην δεῖν τὴν ἐμφρονά τε καὶ συνεστῶσαν τῆς διανοίας ἐνέργειαν ἐπὶ τὸν νοῦν ἀναφέρειν · τὰς δὲ κατὰ τὸν ὕπνον φαντασιώδεις φλυαρίας ἰνδάλματα τινα τῆς κατὰ τὸν νοῦν ἐνεργείας οἴομεθα τῷ ἀλόγῳμέρει τῆς ψυχῆς εἶδει κατὰ τὸ συμβὰν διαπλάττεσθαι . Τῶν γὰρ αἰσθήσεων τὴν ψυχὴν ἀπολιυθεῖσαν διὰ τοῦ ὕπνου , καὶ τῶν κατὰ νοῦν ἐνεργειῶν ἐκτὸς εἶναι · κατ’ ἀνάγκην συμβαίνει . Διὰ γὰρ τούτων πρὸς τὸν ἄνθρωπον ἡ τοῦ νοῦ συνἀνάκρασις γίνεται · τῶν οὖν αἰσθήσεων παυσασμένων , ἀργεῖν ἀνάγκη καὶ τὴν διάνοιαν . Τεχμήριον δὲ τὸ καὶ ἐν ἀτόποις καὶ ἐν ἀμηχάνοις πολλάκις δοκεῖν εἶναι τὸν φανταζόμενον · ὅπερ οὐχ ἂν ἐγένετο , λογισμῷ καὶ διανοίᾳ τῆς ψυχῆς τῆνικαῦτα διοικούμενης . Ἄλλὰ μοι δοκεῖ ταῖς προσημότεραις τῶν δυνάμεων τῆς ψυχῆς τρεμουσῆς ( φημὶ δὲ ταῖς κατὰ τὸν νοῦν καὶ τὴν αἴσθησιν ἐνεργείας ) μόνον τὸ θρεπτικὸν αὐτῆς μέρος ἐνεργὸν κατὰ τὸν ὕπνον εἶναι , ἐν δὲ τούτῳ τῶν καθ’ ὕπαρ γενομένων εἰδωλά τινα , καὶ ἀπτηχήματα τῶν τε κατ’ αἴσθησιν , καὶ τῶν κατὰ διάνοιαν ἐνεργουμένων , ἄπερ αὐτῷ διὰ τοῦ μνημονευτικοῦ τῆς ψυχῆς εἰδὼς ἐνετυπωθῆ · ταῦτα καθὸς ἔτυγεν ἀνασυχαραφεῖσθαι , ἀπτηχήματος τινος μνημονικοῦ τῷ τοιούτῳ εἴδει τῆς ψυχῆς παραμεῖναντος .
Lemmas: καί τοῦτος χάρις εἰμί στενοχωρέω μέν ὑπό ὁ ἔνδοθεν ἀναθυμίασις ὁ περί ὁ αἰσθητήριον διασκευή , κυκλόω δέ κατά τις χρεία ὁ ὕπνος · πλήρης γίγνομαι ὁ ἀτμός ὁ νευρώδης , αὐτός ὑπό ἑαυτοῦ φυσικός διατείνω , ὡς διά ὁ ἔκτασις ὁ παχύνω ὑπό ὁ ἀτμός μέρος ἐκλεπτύνω · οἷος τίς ποιέω ὁ διά ὁ σφοδρός στρέβλωσις ὁ ἴδρος ὁ ἱμάτιον ἐκθλίβω . καί ἐπεί κυκλοτερής ὁ περί ὁ φάρυγξ μέρος , πλεονάζω δέ ὁ νευρώδης ἐν οὗτος · ὅταν καί ἀπό οὗτος ἐξωθέω δείδω ὁ ὁ ἀτμός παχυμέρεια ( ἐπεί ἀμήχανος εἰμί διά εὐθύς ἀποτείνω ὁ κυκλοειδής μέρος , εἰμί μή κατά ὁ περιορίζω σχῆμα διΐστημι ) · τοῦτος χάρις ἀπολαμβάνω ἐν ὁ χάσμη ὁ πνεῦμα , ὅτε ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ κάτω ὁ γαργαρεῦσιν υποκοιλαζομαι , καί ὁ ἐντός πᾶς εἰς κύκλος σχῆμα διΐστημι , ὁ ληγυωδη ἐκεῖνος παχύτης ὁ ἐναπεικημένη ὁ μέρος συνδιαπνέω ὁ δίοδος ὁ πνεῦμα . πολλάκις δέ , καί μετά ὁ ὕπνος οὐδέ τοῦτος συμβαίνω , ὅταν τίς ὁ ἀτμός ἐκεῖνος περιλείπω ὁ τόπος ἀποκτείνω τε καί ἀδιάπνευστος . ἐκ οὗτος τοίνυν ὁ ἀνθρώπινος νόος δείκνυμι ἐναργής , ὅτι ὁ φύσις ἔχω , συνίστημι μέν καί γρηγορία , καί αὐτός συνεργός καί κινέω · παρατίθημι δέ ὁ ὕπνος , Μένων ἀκίνητος , εἰμί μή τις ἄρα ὁ ὑνειρώδη φαντασία νόος κίνησις ὑπολαμβάνω κατά ὁ ὕπνος ἐνεργέω . ἐγώ δέ φημί μόνος δήω ὁ ἔμφρων τε καί συνίστημι ὁ διάνοια ἐνέργεια ἐπί ὁ νόος ἀναφέρω · ὁ δέ κατά ὁ ὕπνος φαντασιώδης φλυαρία ἴνδαλμα τις ὁ κατά ὁ νόος ἐνέργεια οἴομαι ὁ ἀλόγῳμέρει ὁ Ψυχή εἶδος κατά ὁ συμβαίνω διαπλήσσω . ὁ γάρ αἴσθησις ὁ ψυχή ἀπολύω διά ὁ ὕπνος , καί ὁ κατά νόος ἐνέργεια ἐκτός εἰμί · κατά ἀνάγκη συμβαίνω . Ζεύς γάρ οὗτος πρός ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁ νόος συνἀνάκρασις γίγνομαι · ὁ οὖν αἴσθησις παύω , ἀργέω ἀνάγκη καί ὁ διάνοια . Τεχμήριον δέ ὁ καί ἐν ἄτοπος καί ἐν ἀμήχανος πολλάκις δοκέω εἰμί ὁ φαντάζω · ὅσπερ οὐ εἄν γίγνομαι , λογισμός καί διάνοια ὁ Ψυχή τηνικαῦτα διοικέω . ἀλλά ἐγώ δοκέω ὁ προσημότεραις ὁ δύναμις ὁ Ψυχή τρέμω ( φημί δέ ὁ κατά ὁ νόος καί ὁ αἴσθησις ἐνέργεια ) μόνος ὁ θρεπτικός αὐτός μέρος ἐνεργός κατά ὁ ὕπνος εἰμί , ἐν δέ οὗτος ὁ κατά ὕπαρ γίγνομαι εἴδωλον τις , καί ἀπτηχήματα ὁ τε κατά αἴσθησις , καί ὁ κατά διάνοια ἐνεργέω , Ἄπερ αὐτός διά ὁ μνημονευτικός ὁ Ψυχή εἰδοί ἐντυπόω · οὗτος καθίημι τεύχω ανασυχαραφειεπομαι , ἀπτηχήματος τις μνημονικός ὁ τοιοῦτος εἶδος ὁ Ψυχή παραμένω .