gregorius-nyssenus.de-opificio-hominis pg044_0125.1
μεριζόμενος . Διπλῆς γὰρ τῆς φύσεως ἡμῶν νοουμένης , κατὰ τὴν ἀποστολικὴν διδασκαλίαν , τοῦ τε φαινομένου ἀνθρώπου , καὶ τοῦ χαριωμένου · εἰ τὸ μὲν προὑπάρχει , τὸ δὲ ἐπιγίνεται , ἀτελὴς τις ἡ τοῦ δημιουργοῦντος ἀπελείφθησεται δύναμις , οὐ τῷ παντὶ κατὰ τὸ ἄθροον ἐξαποθῦσαι , ἀλλὰ διαχωρισθῆναι τὸ ἔργον , καὶ ἀνὰ μέρος περὶ ἑκάτερον τῶν ἡμιτελῶν ἀσχολούμενη . Ἄλλ’ ὥσπερ ἐν τῷ σίτῳ φαμὲν ἢ ἐν ἑτέρῳ τινὶ τῶν σπερμάτων , ἅπαν ἐμπανειλήφθαι τῇ δυνάμει τὸ κατὰ τὸν σπόγγον εἶδος , τὸν χόρτον , τὴν καλάμην , τὰς διὰ μέσου ζώνας , τὸν καρπόν , τοὺς ἀνθέριχας , καὶ οὐδὲν τούτων ἐν τῷ τῆς φύσεως λόγῳ προὑπάρχειν , ἢ προγενέσθαι φαμεν τῇ φύσει τοῦ σπέρματος , ἀλλὰ τάξεις μὲν τινὶ φυσικῇ τὴν ἐγκειμένην τῷ σπέρματι δύναμιν φανερουθῆναι , οὐ μὴν ἑτέραι ἐπισχορίνεσθαι φύσιν · κατὰ τοῦτο δὲ λόγον καὶ τὴν ἀνθρωπίνην σπορὰν ὑπελήφθαιμεν ἔχειν ἐν τῇ πρώτῃ τῆς συστάσεως ἀφορμῇ συνεσταρμένην τὴν τῆς φύσεως δύναμιν . Ἐξαπολούσθαι δὲ καὶ φανερουθῆναι διὰ τινὸς φυσικῆς ἀκολουθίας πρὸς τὸ τέλειον προιοῦσαν , οὐ προσλαμβάνουσαν τι τῶν ἔξωθεν εἰς ἀφορμὴν τελείωσεως · ἀλλ’ ἐαυτὴν εἰς τὸ τέλειον δι’ ἀκολουθίας προάγουσαν . Ὡς μὴτε ψυχὴν πρὸ τοῦ σώματος , μήτε χωρὶς ψυχῆς τὸ σῶμα ἀληθῶς εἶναι λέγειν , ἀλλὰ μίαν ἀμφοτέρων ἀρχήν , κατὰ μὲν τὸν ὑψηλότερον λόγον , ἐν τῇ πρώτῃ τοῦ Θεοῦ βουλῇματι καταβληθεῖσαν , κατὰ δὲ τὸν ἕτερον , ἐν ταῖς τῆς γενέσεως ἀφορμαῖς συνισταμένην . Ὡς γὰρ οὐν ἐστὶ τὴν κατὰ μέλη διάθρωσιν ἐνιδεῖν τὴν πρὸς τὴν σύλληψιν τοῦ σώματος ἐντιθεμένην πρὸ τῆς διαπλάσεως · οὕτως οὐδὲ τὰς τῆς ψυχῆς ἰδιότητας ἐν τῷ αὐτῷ δυνατὸν ἔστι κατανοῆσαι , πρὶν προσλδεῖν εἰς ἐνέργειαν . Καὶ ὥσπερ οὐχ ἂν τις ἀμφιβάλοι πρὸς τὰς πῶν ἀθροὺν τε καὶ σπλαγχνῶν διαφορὰς ἐκεῖνο τὸ ἐντεθεὶν σχηματίζεσθαι , οὐχ ἄλλης τινὸς δυνάμεως ἐπισταρχούσης , ἀλλὰ τῆς ἐγκειμένης φυσικῶς πρὸς τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς μεθισταμένης · οὕτω καὶ περὶ ψυχῆς ἀναλόγως ἐστὶ τὸ ἴσον ὑπονοῆσαι , ὅτι κἂν μὴ διὰ τινων ἐνεργειῶν ἐν τῷ φαινομένῳ γνωρίζηται , οὐδὲν ἧττόν ἐστιν ἐν ἐκείνῳ . Καὶ γὰρ καὶ τὸ εἶδος τοῦ μελλόντος συνίστασθαι ἀνθρώπου ἐν ἐκείνῳ ἐστὶ τῇ δυνάμει , λανθάνει δὲ διὰ τὸ μὴ εἶναι δυνατόν πρὸς τῆς ἀναγκαίας ἀκολουθίας ἀναφανῆναι . Οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἐστὶ μὲν ἐν ἐκείνῳ καὶ μὴ φαινομένη , φανὶσεταί δὲ διὰ τῆς οἰκείας ἐαυτῆς καὶ κατὰ φύσιν ἐνεργείας , τῇ σωματικῇ αὐξήσει συμπτουσίας . Ἐπεὶδὴ γὰρ οὐχ ἀπὸ νεκροῦ σώματος ἢ πρὸς τὴν σύλληψιν δύναμις ἀποκρίνεται , ἀλλ’ ἐξ ἐμψύχου καὶ ζῶντος · διὰ τοῦτο φαμεν εὔλογον εἶναι μὴ νεκρὸν καὶ ἀψυχὸν οἴεσθαι τὸ ἀπὸ ζῴντος εἰς ζωὴς ἀφορμὴν προϊέμενον . Τὸ γὰρ ἐν σαρκὶ ἀψυχον , καὶ νεκρὸν ἐστὶ πάντως . Ἡ δὲ νεκρότης κατὰ στέρψιν ψυχῆς γίνεται . Οὐχ ἂν δὲ τις ἐπὶ τούτου πρεσβυτέραν τῆς ἐξῆς εἴποι τὴν στέρψιν , εἴπερ τὸ ἀψυχον , ὅπερ νεκρότης ἐστὶ , τῆς ψυχῆς εἶναι τις κατασκευάζει πρεσβύτερον .
Lemmas: μερίζω . διπλόος γάρ ὁ φύσις ἐγώ νοέω , κατά ὁ ἀποστολικός διδασκαλία , ὁ τε φαίνω ἄνθρωπος , καί ὁ χαριωμένου · εἰμί ὁ μέν προυπάρχω , ὁ δέ ἐπιγίγνομαι , ἀτελής τις ὁ ὁ δημιουργέω ἀπολείπω δύναμις , οὖον ὁ πᾶς κατά ὁ ἀθρόος εξαποθυω , ἀλλά διαχωρίζω ὁ ἔργον , καί ἀνά μέρος περί ἑκάτερος ὁ ἡμιτελής ασχολούμαι . ἄλλος ὥσπερ ἐν ὁ σῖτος φημί ἢ ἐν ἕτερος τις ὁ σπέρμα , ἅπας ἐμπανειλήφθαι ὁ δύναμις ὁ κατά ὁ σπόγγος εἶδος , ὁ χόρτος , ὁ καλάμη , ὁ διά μέσος ζώνη , ὁ καρπός , ὁ ανθεριχαω , καί οὐδείς οὗτος ἐν ὁ ὁ φύσις λόγος προυπάρχω , ἢ προγίγνομαι φημί ὁ φύσις ὁ σπέρμα , ἀλλά τάξις μέν τις φυσικός ὁ ἔγκειμαι ὁ σπέρμα δύναμις φανερόω , οὖον μήv ἑτερός ἐπέχω φύσις · κατά οὗτος δέ λόγος καί ὁ ἀνθρώπινος σπορά ὑπολαμβάνω ἔχω ἐν ὁ πρῶτος ὁ σύστασις ἀφορμή συνεσταρμένην ὁ ὁ φύσις δύναμις . εξαπολουω δέ καί φανερόω διά τις φυσικός ἀκολουθία πρός ὁ τέλειος προέρχομαι , οὖον προσλαμβάνω τίς ὁ ἔξωθεν εἰς ἀφορμή τελείωσις · ἀλλά ἑαυτοῦ εἰς ὁ τέλειος διά ἀκολουθία προάγω . ὡς μήτε ψυχή πρό ὁ σῶμα , μήτε Χωρὶς Ψυχή ὁ σῶμα ἀληθής εἰμί λέγω , ἀλλά εἷς ἀμφότερος ἀρχή , κατά μέν ὁ ὑψηλός λόγος , ἐν ὁ πρῶτος ὁ Θεός βούλημα καταβάλλω , κατά δέ ὁ ἕτερος , ἐν ὁ ὁ γένεσις ἀφορμή συνίστημι . ὡς γάρ ὀν εἰμί ὁ κατά μέλος διαθρῴσκω ἐνιδεῖν ὁ πρός ὁ σύλληψις ὁ σῶμα ἐντίθημι πρό ὁ διάπλασις · οὕτως οὐδέ ὁ ὁ Ψυχή ἰδιότης ἐν ὁ αὐτός δυνατός εἰμί κατανοέω , πρίν προσλέγω εἰς ἐνέργεια . καί ὥσπερ οὐ εἄν τις ἀμφιβάλλω πρός ὁ ποῦ ἀθρέω τε καί σπλαγχνή διαφορά ἐκεῖνος ὁ ἐντίθημι σχηματίζω , οὐ ἄλλος τις δύναμις επισταρχουω , ἀλλά ὁ ἔγκειμαι φυσικός πρός ὁ ἐνέργεια αὐτός μεθίστημι · οὗτος καί περί Ψυχή ἀνάλογος εἰμί ὁ ἴσος ὑπονοέω , ὅτι κἀν μή διά τίνω ἐνέργεια ἐν ὁ φαίνω γνωρίζω , οὐδείς ἥσσων εἰμί ἐν ἐκεῖνος . καί γάρ καί ὁ εἶδος ὁ μέλλω συνίστημι ἄνθρωπος ἐν ἐκεῖνος εἰμί ὁ δύναμις , λανθάνω δέ διά ὁ μή εἰμί δυνατός πρός ὁ ἀναγκαῖος ἀκολουθία ἀναφαίνω . οὕτως καί ὁ ψυχή εἰμί μέν ἐν ἐκεῖνος καί μή φαίνω , φαίνω δέ διά ὁ οἰκεῖος ἑαυτοῦ καί κατά φύσις ἐνέργεια , ὁ σωματικός αὐξάνω συμπτουσιαι . ἐπειδή γάρ οὐ ἀπό νεκρός σῶμα ἢ πρός ὁ σύλληψις δύναμις ἀποκρίνω , ἀλλά ἐκ ἐμψυχόω καί ζῶ · διά οὗτος φημί εὔλογος εἰμί μή νεκρός καί ἀψυχὸν οἴομαι ὁ ἀπό ζῶ εἰς ζωή ἀφορμή προΐημι . ὁ γάρ ἐν σάρξ ἀψυχέω , καί νεκρός εἰμί πάντως . ὁ δέ νεκρότης κατά στέρψιν Ψυχή γίγνομαι . οὐχ εἄν δέ τις ἐπί οὗτος πρέσβυς ὁ ἑξῆς εἶπον ὁ στέρψιν , εἴπερ ὁ ἀψυχέω , ὅσπερ νεκρότης εἰμί , ὁ Ψυχή εἰμί τις κατασκευάζω πρέσβυς .