gregorius-nyssenus.de-mortuis-non-esse-dolendum pg046_0264.1
σύμπλοχὴ τὴν ἰσχὺν ἑαυτοῦ δι’ ἧσυχίας ἀναλαμβάνδων . Ταῦτα τοίνυν καὶ τὰ τοιαῦτα τοῖς ἐν τῷ σώματι ζῴσιν ὁ νοῦς διαλέγεται , μονονοχὶ φωνὴν ἀφείς , ὅτι “ Ἄνθρωποι , οὔτε ἐν οἷς ἐστε , ἀκριβῶς οἴδατε , καὶ εἰς ὅ τι μεταχωρήσετε , οὐπω ἐπίστασθε . Τὸ μὲν γὰρ παρὸν οἷον τῇ φύσει ἐστίν , οὐπω ἐξευρεῖν ὁ λόγος δεδύνηται , ἀλλὰ πρὸς μόνην τὴν τοῦ ζῆν συνθήκην βλέπει , μὴ δυνάμενος γνῶναι , τὴς ἢ τοῦ σώματος φύσις · τὴς ἢ τῶν αἰσθήσεων δύναμις · τὴς ἢ τῶν ὀργανικῶν μελῶν διασκευή · τὴς ἢ τῶν σπλαγχνῶν οἰκονομία · τὴς ἢ αὐτοκίνητος τῶν νεύρων ἐνέργεια · πῶς τῶν ἐν ἡμῖν , τὸ μὲν εἰς ὀστοῦν πηγνυται φύσιν , τὸ δὲ εἰς τὴν φωτεινὴν τοῦ ὀφθαλμοῦ αὐτὴν οὐσιούται , πῶς ἐκ τῆς αὐτῆς τροφῆς καὶ τοῦ αὐτοῦ πόματος , τὸ μὲν εἰς τρίχας λεπτύνεται , τὸ δὲ εἰς δυνάκας τοῖς ἄκροισ τῶν δακτύλων ἐπιπλατυτύνεται , ἢ πῶς ἀεὶ τὸ ἐγκάρδιον ἀναφλέγεται πῦρ , διὰ τῶν ἀρτηριῶν ἐφ’ ἅπαν τὸ σῶμα διαπερόμενον · ἢ πῶς τὸ πινόμενον , ἐπειδὰν ἐν τῷ ἥπατι γέννηται μεταβάλλει καὶ τὸ εἶδος καὶ τὴν ποιότητα διὰ τινος ἀλλοιώσεως αὐτομάτως ἐξαιματοούμενον . Ἄν ἀπάντων ἡ γνῶσις , μέχρι τοῦ παρόντος ἐστὶν ἀπορρήτος · οὐς ἀγνοοῦν ἡμᾶς τὴν ζωὴν ἐν ἡ βιοῦμεθα . Τὸν δὲ τῆς αἰσθήσεως ψυχρωσιμένον βίον , οὶ τῇ αἰσθήσει συζῶντες , ἀδυνατοῦσι καθόλου θεάσασθαι · πῶς γὰρ ἂν τις δι’ αἰσθήσεως ἴδοι τὸ ἔξω τῆς αἰσθήσεως ; Ἄμφοτέρων τοίνυν τῶν βίων ὁμοίως ἀγνοοῦντες , τούτου μὲν διὰ τὸ πρὸς μόνον τὸ φαινόμενον βλέπειν ὑμᾶς · ἐκείνου δὲ , διὰ τὸ μὴ καθιέναι τὴν αἴσθησιν . Τί πεπονθότες , ἄνθρωποι , τούτου μὲν ὡς ἀγαθοῦ παριεχόμενοι , καὶ τοῦ ἀγνοοῦντος ἑαυτὸν ἄνθρωπου δεδιόχότες καὶ φρίττοντες , ὡς χαλεπὸν καὶ φόβου ἀξιον · δι’ οὐδὲν ἄλλο , ἢ διὰ τοῦτο μόνον , ὅτι ἀγνοεῖτε οἷόν ἐστι ; Καὶ τοῦ πολλὰ καὶ ἄλλα καὶ τῶν κατ’ αἴσθησιν ἡμῖν προφανομένων καὶ ἀγνοοῦμεν οὐ δεδίδαχμεν . Τίς γὰρ ἡ φύσις τῶν κατ’ οὐρανὸν φαινομένων , ἢ τί τὸ περιάγων τὸν πόλον ἐξ ἐναντίου τὴν κίνησιν , ἢ τί τὸ ἐρείδον τὴν τῆς γῆς παχύτητα · πῶς δὲ ἡ ῥευστὴ τῶν ὑδάτων φύσις ἀεὶ γίνεσθαι ἐκ τῆς γῆς , καὶ οὐ δαπανᾶται ἡ γῆ · καὶ ἄλλα τοιαῦτα πολλὰ οὔτε ἐγνώχαμεν , οὔτε φόβων ἀξίαν τὴν ἀγνοίαν κρίνομεν . Ἄλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν πάντα νοῦν ὑπεραθλοῦσαν φύσιν , τὴν θεῖαν τε καὶ μακαρίαν καὶ ἀκατάληπτον , ὅτι μὲν ἐστὶ πεπιστεύχαμεν , ἐν τίνι δὲ αὐτῆς τὸ εἶναι καταλαμβάνεται , οὐπω τις εὑρήθη διὰ στοχασμοῦ κατανόησις , καὶ ὅμως ἀγαπῶμεν τὸ ἀγνοοῦμενον ἐξ ἧλης καρδίας τε καὶ ψυχῆς καὶ δυνάμεως τὸ καταληφθῆναι τοῖς λογισμοῖς οὐ δυνάμενον . Διὰ τί τοίνυν ἐπιπόνου τοῦ μετὰ τὴν ζωὴν ταύτην ἐκδεχομένου ἡμᾶς βίου , ὁ λόγος οὗτος συνίσταται φόβος , διὰ μόνην τὴν ἀγνοίαν δεδοικότεν ἡμῶν τὸ οὐκ ὀθαμεν , καθάπερ ἐπὶ τῶν νηπίων γίνεται τῶν πρὸς τὰς ἀνυποστάτους ὑπονοίας δειματομένων ; Ὁ γὰρ πρὸς τὴν ἀλήθειαν τῶν ὄντων ἐθέλων βλέπειν , πρῶτον ἐν περινοίᾳ τοῦ πράγματος γίνεται · εἶτα οὖν ἐστι κατὰ τὴν φύσιν ἐπιλογίζεται , εἴτε τι χρήσιμον καὶ εὐπρόσποτον , εἴτε χαλεπὸν τι καὶ ἀποτροπαιον . Τὸ δὲ ἄδηλον καθόλου καὶ ἀγνοούμενον , πῶς ἂν τις τῶν νοῦν ἔχοντων χαλεπὸν εἶναι κρίνοι , τὴν τῆς συνθεσίας
Lemmas: σύμπλοχὴ ὁ ἰσχύς ἑαυτοῦ διά ἡσυχία ἀναλαμβάνδων . Ταΰς τοίνυν καί ὁ τοιοῦτος ὁ ἐν ὁ σῶμα ζῶ ὁ Νοῦς διαλέγω , μονονοχὶ φωνή ἀφίημι , ὅτι “ Ἄνθρωπος , οὔτε ἐν ὅς εἰμί , ἀκριβῶς οἶδα , καί εἰς ὁ τίς μεταχωρέω , οὔπω ἐπίσταμαι . Τέ μέν γάρ πάρειμι οἷος ὁ φύσις εἰμί , οὔπω ἐξευρίσκω ὁ λόγος δύναμαι , ἀλλά πρός μόνος ὁ ὁ ζάω συνθήκη βλέπω , μή δύναμαι γιγνώσκω , σής ἢ ὁ σῶμα φύσις · σής ἢ ὁ αἴσθησις δύναμις · σής ἢ ὁ ὀργανικός μέλος διασκευή · σής ἢ ὁ σπλάγχνον οἰκονομία · σής ἢ αὐτοκίνητος ὁ νεῦρον ἐνέργεια · πῶς ὁ ἐν ἐγώ , ὁ μέν εἰς ὀστέον πήγνυμι φύσις , ὁ δέ εἰς ὁ φωτεινός ὁ ὀφθαλμός αὐτός οὐσιόω , πῶς ἐκ ὁ αὐτηες͂ς τροφή καί ὁ αὐτός πόμα , ὁ μέν εἰς τρίχα λεπτύνω , ὁ δέ εἰς δυνακη ὁ ἄκρος ὁ δάκτυλος ἐπιπλατύνω , ἢ πῶς ἀεί ὁ ἐγκάρδιος ἀναφλέγω πῦρ , διά ὁ ἀρτηρία ἐπί ἅπας ὁ σῶμα διαπέρθω · ἢ πῶς ὁ πίνω , ἐπειδάν ἐν ὁ ἧπαρ γεννητής μεταβάλλω καί ὁ εἶδος καί ὁ ποιότητα διά τις ἀλλοίωσις αὐτόματος ἐξαιματόω . ἄν ἀπαντάω ὁ γνῶσις , μέχρι ὁ πάρειμι εἰμί ἀπόρρητος · ὅς ἀγνοέω ἐγώ ὁ ζωή ἐν ὁ βιόω . Τώς δέ ὁ αἴσθησις ψυχρόω βίος , ὄις ὁ αἴσθησις συζάω , ἀδυνατέω καθόλου θεάομαι · πῶς γάρ ἄν τις διά αἴσθησις ὁράω ὁ ἔξω ὁ αἴσθησις ; ἀμφότερος τοίνυν ὁ βίος ὅμοιος ἀγνοέω , οὗτος μέν διά ὁ πρός μόνος ὁ φαίνω βλέπω σύ · ἐκεῖνος δέ , διά ὁ μή καθίημι ὁ αἴσθησις . Τι πάσχω , ἄνθρωπος , οὗτος μέν ὡς ἀγαθός παρέχω , καί ὁ ἀγνοέω ἑαυτοῦ ἄνθρωπος δείκνυμι καί φρίσσω , ὡς χαλεπός καί φόβος ἄξιος · διά οὐδείς ἄλλος , ἢ διά οὗτος μόνος , ὅτι ἀγνοέω οἷος εἰμί ; καί ὁ πολύς καί ἄλλος καί ὁ κατά αἴσθησις ἐγώ προφαίνω καί ἀγνοέω οὐ διδάσκω . Τῖς γάρ ὁ φύσις ὁ κατά οὐρανός φαίνω , ἢ τίς ὁ περιάγω ὁ πόλος ἐκ ἐναντίος ὁ κίνησις , ἢ τίς ὁ ἐρείδω ὁ ὁ γῆ παχύτης · πῶς δέ ὁ ρευστός ὁ ὕδωρ φύσις ἀεί γίγνομαι ἐκ ὁ γῆ , καί οὐ δαπανάω ὁ γῆ · καί ἄλλος τοιοῦτος πολύς οὔτε γιγνώσκω , οὔτε φόβος ἄξιος ὁ ἄγνοια κρίνω . ἀλλά καί αὐτός ὁ πᾶς νόος ὑπεραθλέω φύσις , ὁ θεῖος τε καί μακάριος καί ἀκατάληπτος , ὅτι μέν εἰμί πιστεύω , ἐν τίς δέ αὐτηες͂ς ὁ ἔρχομαι καταλαμβάνω , οὔπω τις εὑρίσκω διά στοχασμός κατανόησις , καί ὅμως ἀγαπάω ὁ ἀγνοέω ἐκ Ήλης καρδία τε καί ψυχή καί δύναμις ὁ καταλαμβάνω ὁ λογισμός οὐ δύναμαι . Ζεύς τίς τοίνυν ἐπίπονος ὁ μετά ὁ ζωή οὗτος ἐκδέχομαι ἐγώ βίος , ὁ λόγος οὗτος συνίστημι φόβος , διά μόνος ὁ ἄγνοια δείδω ἐγώ ὁ οὐ ὀθαμεν , καθά ἐπί ὁ νήπιος γίγνομαι ὁ πρός ὁ ἀνυπόστατος ὑπόνοια δειματόω ; ὁ γάρ πρός ὁ ἀλήθεια ὁ εἰμί ἐθέλω βλέπω , πρῶτος ἐν περίνοια ὁ πρᾶγμα γίγνομαι · εἶτα οὖν εἰμί κατά ὁ φύσις ἐπιλογίζομαι , εἴτε τίς χρήσιμος καί ευπροσποος , εἴτε χαλεπός τίς καί ἀποτρόπαιος . Τέ δέ ἄδηλος καθόλου καί ἀγνοέω , πῶς ἄν τις ὁ νόος ἔχω χαλεπός ἔρχομαι κρίνω , ὁ ὁ συνθεσία