gregorius-nyssenus.de-mortuis-non-esse-dolendum pg046_0269.1
χειρονος , και προς το κρειττον αναγκαστικως μετα - A θειναι , τοις μεν ανεξεταστοις χρησιμον ειναι δοκει : τω δε πλαστη τής φυσεως αλυσιτελες εφηναι και αδικοιν , την του μεγιστου των αγαθων ζημιαν δια της τοιαυτης οικονομιας εποιησαι τη φυσει . Επειδη γαρ θεοειδης ο ανθρωπος εγενετο , και μακαριος τω αυτεξουσιν τετιμημενος ( το γαρ αυτοκρατες τε και αδδεσποτον ειδον εστι της θειας μακαριότητος ) , το δι' αναγκης αυτον επι τι μεταχθηναι βιαλως , αφαιρεσις του αξιωματος ην . Ει γαρ εκουσως την ανθρωπινην φυσιν κατá την αυτεξουσιον κινησιν επι τι των ου δεοντων ορμησασαν , βιαλως τε και καταναγκασαμενος των αιρεσαντων απεστησεν , αφαιρεσις αν ην του προεχοντος αγαθου το γινόμενον , και της ισοθεου τιμης αποστερησις . Ισθδεν γαρ εστι το αυτεξουσιον . Ως αν ουν και η εδονα μεν τή φυσει , και το κακον απογεινοιτο , ταυτην ευρεν η σοφια του Θεου την επινοιαν , το εδσαι τον ανθρωπον εν οις εδουληθη γενεσθαι , ινα γευσάμενος των κακων , ων επεθυμησεν , και τη πειρα μαθων , οια ανθ' οινων ηλαζατο , παλινδρομηση δια της επιθυμιας εκουσως προς την πρωτην μακαριότητα , απαν το εμπαιδες τε και αλογον , ωσπερ τι αχθος αποσκευασας της φυσεως , ήτοι κατá την παρουσιν βιοιν , δια προσευχης τε και φιλοσοφιας εκκαθαρθείς , ή μετá την ενθενδε μεταναστασιν , δια της του καθαριου πυρος χωνειας . Ωσπερ γαρ ει τις ιατρικως οιν , και πασαν επιστημην των τε σωτηριων , και των δηλητηριων εκ τεχνης εχων , συμβουλεύων τω μειρακιω τα δεοντα , μη δυνηθει δια συμβουλης κωλυσαι τον ατελη κατá την ηλικιαν τε και την φρονησιν , επιθυμητικως προς τινα φοροποιον καρπον ή ποδαν διατεθεντα , εχων δε παντολαν των αλεξιφαρμακων παρασκευην , επιτρεψειε τω παιδι μετασχειν των βλαπτοντων , εφ' ω τε δια της της αλγεινων πειρας το χρησιμον της πατρως συμβουλης μαθοντα , και εν επιθυμια της υγιειας γενόμενον , παλιν δια των αλεξητηριων επαναγαγη προς ευεσιαν τον παιδα , ής δια της αποτου των δηλητηριων επιθυμιας εξεθεσεν : οτως ο γλυκυς τε και αγαθος της φυσεως ημων πατηρ , ο ειδως και δι' ων σωζομεθα , εγνωρισε μεν τω ανθρωπω το δηλητηριον , και το μη μετασχειν συνεβουλευετο : κρατησας δε της επιθυμιας του χειρονος , ουκ ηπηρεσε των αγαθων αντιφαρμακων , δι' ων επαναγαγη παλιν προς την της αρχης ευεσιαν τον ανθρωπον . Την γαρ ολικην ταυτην ηδονην προ της ψυχης ευφροσυνης του ανθρωπου προελόμενον , συντηρειν μεν πως εδοξεν αυτω τη ορμη δια του δερματινου χιτωνος , ον δια την προς το χειρον αυτω ροπην περιεθηκεν , δι' ου της αλογου φυσεως επεμιξη το ανθρωπω τα ιδιωματα , ων των αλογων ζωων η λογικη φυσις ενδυμα κατεσκευασθη τη σοφια του δια των εναντιων οικονομουντος τα κρειττονα . Παντα γαρ φερων εν εαυτω τα ιδιωματα ο δερματινος χιτων , οσα ειρε περιεχων την αλογον φυσιν , ηδονην τε και θυμιν και γαστριμαργιαν , και απληστιαν , και τα ομοια , οδον διδωσι τη ανθρωπινη προαιρεσει της καθ' εκαστερον ροπης , εις αρετην τε και κακιαν υλη γινόμενος . Τουτοις γαρ εμβιοτευων κατá τον τδε βιον ο ανθρωπος
Lemmas: χείρων , και προς το ἀγαθός αναγκαστικώς μετά - A τίθημι , ὁ μέν ἀνεξέταστος χρήσιμος εἰμί δοκέω : τω δέ πλαστός τά φύσις αλυσιτελής φαίνω και ἄδικος , την τις μέγας ὁ αγαθός ζημία δα ὁ τοιοῦτος οἰκονομία ποιέω ὅς φύσις . ἐπειδή γαρ θεοειδής ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι , και μακάριος τω αυτικτω τιμάω ( το γαρ αὐτοκρατής τε και αδδεσποος εἶδον εἰμί ὁ θεῖος μακαριότης ) , της διά ἀνάγκη αὐτός ἐπί τίς μετάγω βιαλως , ἀφαίρεσις τις ἀξίωμα ἐάν . ει γαρ εκουσως ὁ ἀνθρώπινος φύσις κατá ὁ αυτεξούσιος κίνησις ἐπί τίς ὁ οὐδός δήω ὁρμάω , βιαλως τε και καταναγκάζω ὁ αἱρέω ἀφίστημι , ἀφαίρεσις α εἰμί ὁ προέχω ἀγαθός το γίγνομαι , και ὁ ἰσόθεος τιμή ἀποστέρησις . Ισθδεν γαρ εἰμί το αυτεξούσιος . ὡς ἄναξ οὖν και η̅ δον μέν ὁ φύσις , και το κακός ἀπογίγνομαι , αὐτός εὑρίσκω η̅ σοφία ὁ Θεός την ἐπίνοια , το ἐσθίω ὁ ἄνθρωπος ἐν οἶς δουλόω γίγνομαι , ἵνα γεύω ὁ κακός , ὅς ἐπιθυμέω , και ὅς πείρω μανθάνω , οἶος ἀντί οἰνών ηλαζατο , παλινδρόμηση δα ὁ ἐπιθυμία εκουσως προς την πρῶτος μακαριότης , ἅπας το έμπεδος τε και ἄλογος , ὥσπερ τίς ἄχθος ἀποσκευάζω ὁ φύσις , ήτοι κατá την παρών βίος , διά προσευχή τε και φιλοσοφία ἐκκαθαίρω , ἤ μετέ την ἐνθένδε μετανάστασις , διά ὁ τις καθάριος πῦρ χωνεία . ὥσπερ γαρ ει τις ιατρικώς οἶς , και πᾶς ἐπιστήμη ὁ τε σωτήριος , και ὁ δηλητήριος ἐκ τέχνη ἔχω , συμβουλεύω τω μειράκιον τα δήω , μη δύναμαι δα συμβουλή κωλύω ὁ ἀτελής κατá την ἡλικία τε και την φρόνησις , επιθυμητικός προς τις φοροποιος καρπός ἤ πόδας διατίθημι , ἔχω δέ παντολαω ὁ ἀλεξιφάρμακον παρασκευή , ἐπιτρέπω τω παῖς μετέχω ὁ βλάπτω , ἐπί ω̅ τε δα ὁ ὁ ἀλγεινός πείρω το χρήσιμος ὁ πάτρως συμβουλή μανθάνω , και εν ἐπιθυμία ὁ ὑγίεια γίγνομαι , πάλιν δα ὁ αλεξητηριων επαναγαγη προς εὕω ὁ παῖς , εἷς δα ὁ ἄποτος ὁ δηλητήριος ἐπιθυμία εκθέτω : οὗτος ὁ γλυκός τε και ἀγαθός ὁ φύσις ἥμων πατέρας , ὁ οἶδα και διά εἰμί σῴζω , γνωρίζω μέν τω ἄνθρωπος το δηλητήριος , και το μη μετέχω συμβουλεύω : κρατέω δέ ὁ ἐπιθυμία τις χείρων , οὐ ἀπαρέσκω ὁ αγαθός ἀντιφάρμακον , διά ὅς επαναγαγη πάλιν προς την ὁ ἀρχή εὕω ὁ ἄνθρωπος . ὁ γαρ ὀλικός αὐτός ἡδονή προ ὁ ψυχή ευφροσύνη ὁ ἄνθρωπος προαιρέω , συντηρέω μέν πως δοκέω αὐτός ὅς ὁρμή δα ὁ δερμάτινος χιτών , ον δα την προς το χείρων αὐτός ῥοπή περιτίθημι , διά οὐδός ὁ ἄλογος φύσις επεμιξη το ἄνθρωπος τα ἰδίωμα , ων ὁ ἄλογος ζωή η̅ λογικός φύσις ἔνδυμα κατασκευάζω ὅς σοφία τις διά ὁ ἐναντίος οἰκονομέω τα ἀγαθός . Πᾶς γαρ φέρω εἷς ἑαυτοῦ τα ἰδίωμα ὁ δερμάτινος χιτών , ὅσος εἴρω περιέχω την ἄλογος φύσις , ἡδονή τε και Θύμι και γαστριμαργία , και ἀπληστία , και τα ὅμοιος , ὀδούς δίδωμι ὅς ἀνθρώπινος προαίρεσις ὁ κατά ἑκαστέρω ῥοπή , εἰς ἀρετή τε και κακία ὕλη γίγνομαι . οὗτος γαρ ἐμβιοτεύω κατá ὁ τδε βίος ὁ ἄνθρωπος