gregorius-nyssenus.de-mortuis-non-esse-dolendum pg046_0266.1
φύσιν βλέπων ἀποκρινέσθω , εἰ προτιμότερον ὀλεῖται τὸ τοῖς σωματικοῖς αἰσθητηρίοις περὶ τὴν τοῦ καλοῦ κρίσιν διαπλανᾶσθαι , τοῦ γυμνῷ τῆς ψυχῆς ὀφθαλμῷ πρὸς αὐτὴν τὴν τῶν πραγμάτων βλέπειν ἀλήθειαν . Ἐνταῦθα γὰρ ἀνάγκη τις ἔπεστι τῇ ψυχῇ ἀλλοτρίᾳ κρίσει δουλεύειν ἐν τῇ περὶ τοῦ καλοῦ ὑπονοίᾳ . Ἐπειδὴ γὰρ ἡ τελεία τῆς ψυχῆς δύναμις ἀγνώρητός ἐστιν ἐπὶ τῷ νηπιάζοντι σώματι , ἡ δὲ τῶν αἰσθητηρίων ἐνέργεια εὐθὺς τελεία τῷ βρέφει συνἀποτίκτεται · τούτου χάριν προλαμβάνεται ὑπὸ τῆς αἰσθήσεως ἡ διάνοια ἐν τῇ τοῦ καλοῦ κρίσει , καὶ τὸ τοῖς αἰσθητηρίοις φανὲν ἤδη καὶ νομισθὲν εἶναι καλόν , καὶ διὰ συνήθειας προειλημμένον , ἀδυσανίστως δέχεται ἡ ψυχὴ ἐκεῖνο , καλὸν εἶναι πεισθεῖσα , ὅπερ ἂν προλαβοῦσα προσαρτυρήσῃ ἡ αἴσθησις , ἐν χρώμασι τισι καὶ ῥυμῷ καὶ τοιούτοις χλορίοις τὸ καλὸν θεωροῦσα · ὧν μηκέτι προφαινομένων μετὰ τὴν ἐκ τοῦ σώματος ἔξοδον , ἀνάγκη πᾶσα τὸ ἀληθῶς ἀγαθὸν τῇ ψυχῇ φαίνειν , πρὸς τὴ κατὰ φύσιν φεῖσθαι . Οὐκ γὰρ πρὸς τὸ εὐχρουν ἐτὶ ἡ ὄψις δελεασθήσεται , τοῦ ὀφθαλμοῦ τούτου μηκέτι ὄντος · οὔτε πρὸς ἄλλο τι τῶν καταλυκαινόντων τὰ αἰσθητήρια ἢ ἰσορροπη τῆς προαιρέσεως ἔσται , πάσης σωματικῆς αἰσθήσεως ἀποσβεθείσης · μόνης δὲ τῆς νοερᾶς ἐνεργείας ἀθλίας τε καὶ ἀσωμάτου τοῦ νοητοῦ κάλλους ἐφαιπομένης , ἀκαλύπτως ἡ φύσις τὸ ἴδιον ἀπολήψεται ἀγαθόν , ὃ μήτε χρῶμα , μήτε σχῆμα , μήτε διάστασις , μήτε πηλικότης ἐστιν , ἀλλ’ ὁ πᾶσαν στοχαστικὴν εἰκασίαν παρέρχεται . Τί οὖν , ἴσως ἐρεῖ τις δυσχεραίνων πρὸς τὴν παροῦσαν ζωήν · ἵνα τί τὸ σῶμα , καὶ ἀντὶ τίνος ἡμῖν , εἴπερ ἀμείνων ὁ χωρὶς τούτου βίος ἀπεδείχθη τῷ λόγῳ ; Πρὸς δν εὑρώμεν , ὅτι οὐ μικρόν ἐστι τὸ ἐκ τούτων χέρος τοῖς δυναμένοις εἰς πᾶσαν βλέπειν τὴν οἰκονομίαν τῆς φύσεως . Μακάριος μὲν γὰρ ὤντως ἐκεῖνος τῶν ἀγγέλων ὁ βίος , ὁ μηδὲν τοῦ σωματικοῦ προσδεόμενος βάρος . Οὐ μὴν οὐδὲ οὗτος ἀσυντελὴς ὡς πρὸς ἐκεῖνόν ἐστιν . Ὧδε γὰρ πρὸς τὸ ἐλπιζόμενον ὁ πασῶν γίνεται βίος . Καθάπερ ἐπὶ τῶν βλαστημάτων ἐστιν ἰδεῖν · ἄφ’ ὧν ὁ καρπὸς ἀπὸ τοῦ ἀνθὸς ἀρξάμενος , δι’ αὐτοῦ πρόσεισιν εἰς τὸ γενέσθαι καρπός , κἄν μὴ καρπὸς ἦ τὸ ἄνθος . Ἄλλα καὶ τὰ λῆλα τῶν σπερμάτων ἐκχυόμενα , οὐχ εὐθὺς ἐν τῷ σπόγῳ φαίνεται , ἀλλὰ χόρτος τὸ πρῶτον γίνεται βλάστημα , εἶτα ἀπὸ τούτου καλάμην συνίσταται , περιβεβημένος τοῦ χόρτου · καὶ οὕτω τῇ κεφαλῇ τοῦ ἀστάχου · ὁ καρπὸς ἐμπεπαίνεται .
Lemmas: φύσις βλέπω ἀποκρίνω , εἰμί πρότιμος ὄλλυμι ὁ ὁ σωματικός αἰσθητήριον περί ὁ ὁ καλός κρίσις διαπλανάω , ὁ γυμνός ὁ ψυχή ὀφθαλμός πρός αὐτός ὁ ὁ πρᾶγμα βλέπω ἀλήθεια . ἐνταῦθα γάρ ἀνάγκη τις ἔπειμι ὁ ψυχή ἀλλότριος κρίσις δουλεύω ἐν ὁ περί ὁ καλός ὑπόνοια . Ἐπειδή γάρ ὁ τέλειος ὁ ψυχή δύναμις ἄγνωρος εἰμί ἐπί ὁ νηπιάζω σῶμα , ὁ δέ ὁ αἰσθητήριον ἐνέργεια εὐθύς τέλειος ὁ βρέφος συναποτίκτω · οὗτος χάρις προλαμβάνω ὑπό ὁ αἴσθησις ὁ διάνοια ἐν ὁ ὁ καλός κρίσις , καί ὁ ὁ αἰσθητήριον φαίνω ἤδη καί νομίζω ἔρχομαι καλός , καί διά συνήθεια προλαμβάνω , ἀδυσανίστως δέχομαι ὁ ψυχή ἐκεῖνος , καλός ἔρχομαι πείθω , ὅς ἄν προλαμβάνω προσαρτυρήσῃ ὁ αἴσθησις , ἐν χρῶμα τις καί ῥυμός καί τοιοῦτος χλοριον ὁ καλός θεωρέω · ὅς μηκέτι προφαίνω μετά ὁ ἐκ ὁ σῶμα ἔξοδος , ἀνάγκη πᾶς ὁ ἀληθῶς ἀγαθός ὁ ψυχή φαίνω , πρός ὁ κατά φύσις φείδομαι . οὐ γάρ πρός ὁ εὔχρους τίμι ὁ ὄψις δελεάζω , ὁ ὀφθαλμός οὗτος μηκέτι εἰμί · οὔτε πρός ἄλλος τίς ὁ καταλυκαινω ὁ αἰσθητήριον ἢ ἰσορροπέω ὁ προαίρεσις εἰμί , πᾶς σωματικός αἴσθησις ἀποσβέννυμι · μόνος δέ ὁ νοερός ἐνέργεια ἄθλιος τε καί ἀσώματος ὁ νοητός κάλλος ἐφάπτω , ἀκάλυπτος ὁ φύσις ὁ ἴδιος ἀπολαμβάνω ἀγαθός , ὁ μήτε χρῶμα , μήτε σχῆμα , μήτε διάστασις , μήτε πηλικότης εἰμί , ἀλλά ὁ πᾶς στοχαστικός εἰκασία παρέρχομαι . Τι οὖν , ἴσως λέγω τις δυσχεραίνω πρός ὁ πάρειμι ζωή · ἵνα τίς ὁ σῶμα , καί ἀντί τίς ἐγώ , εἴπερ ἀγαθός ὁ Χωρὶς οὗτος βίος ἀποδείκνυμι ὁ λόγος ; πρός δν εὑρίσκω , ὅτι οὐ μικρός εἰμί ὁ ἐκ οὗτος χείρ ὁ δύναμαι εἰς πᾶς βλέπω ὁ οἰκονομία ὁ φύσις . Μακάριος μέν γάρ εἰμί ἐκεῖνος ὁ ἄγγελος ὁ βίος , ὁ μηδείς ὁ σωματικός προσδέω βάρος . οὐ μήν οὐδέ οὗτος ἀσυντελής ὡς πρός ἐκεῖνος εἰμί . ὧδε γάρ πρός ὁ ἐλπίζω ὁ πᾶς γίγνομαι βίος . καθά ἐπί ὁ βλάστημα εἰμί ὁράω · ἀπό ὅς ὁ καρπός ἀπό ὁ ανθός ἄρχω , διά αὐτός πρόσειμι εἰμί ὁ γίγνομαι καρπός , ἄν μή καρπός ἤ ὁ ἄνθος . Ἀλλᾶ καί ὁ λῆλα ὁ σπέρμα ἐκχέω , οὐ εὐθύς ἐν ὁ σπόγγος φαίνω , ἀλλά χόρτος ὁ πρῶτος γίγνομαι βλάστημα , εἶτα ἀπό οὗτος καλάμη συνίστημι , περιβαίνω ὁ χόρτος · καί οὕτως ὁ κεφαλή ὁ Ἄστακος · ὁ καρπός ἐμπεπαίνομαι .