gregorius-nyssenus.de-mortuis-non-esse-dolendum pg046_0260.1
τοῦ ἀληθινοῦ τε καὶ ἀγίου Πνεύματος εἶναι τὴν κοινωνίαν οὐκ ἀμφιβάλλομεν . Ἄν ἡ ἀπόλαυσις οὐκ ἐνηλλαγμένη καθ’ ὁμοιότητα τοῦ τῆδε βίου διὰ τῆς ἕξεως καὶ στερήσεως γίνεται , εἰσχυριζόμεν τε καὶ ἀποποιουμένη , ἀλλ’ ἀεὶ πληρουμένη καὶ οὐδέποτε περιγράφουσα χώρῳ τὴν πλήρωσιν . Ἄδαρής γάρ ἡ νοερὰ τρυφή , καὶ ἀπλήρωτος πάντοτε ταῖς ἐπιθυ-μίαις τῶν μετοχέων ἀχρεώτερος ἐπιπληθρουρίζουσα . Διὰ τοῦτο μακαρία τις ἐστὶν ἐκείνη ἡ ζωὴ καὶ ἀκή-ρατος , μηκέτι ταῖς τῶν αἰσθητηρίων ἡδοναῖς πρὸς τὴν τοῦ καλοῦ χρείαν ἐμπλανωμένη . Τί τοίνυν ἐστὶ σκυθρωπὸν ἐν τῷ πράγματι , δὲ δ’ τῇ μεταστάσει τῶν ἐπιτηδίων ἐπισυγνάζομεν ; εἰ μὴ τοῦτο τὸς ἄρα λυ-πηρὸν ἡγεῖται , ὅτι πρὸς τὸν ἀπαύλ τε καὶ ἀνενόλη-τον βίον αὐτοῖς ἡ μετάστασις γίνεται , ὅς οὐτε πληγῶν ὀδύνας προσίεται , οὐ πυρὸς δεδοικεν ἀπαίτη , οὐ δὲ διὰ σιδήρου τραύματα , οὐκ ἀπὸ σεισμῶν καὶ ναυα-γίων καὶ αἰχμαλωσιῶν συμφοράς , οὐ τὰς τῶν ὠμο-δόρων θηρίων προσβολάς , οὐ δὲ τῶν ἐρυσιστικῶν τε καὶ ἰοβόλων κέντρα καὶ δήγματα . Ἐν ᾧ οὐδεὶς οὔτε ἐξοχοῦται τῷ τύφῳ , οὔτε πατεῖται ἐν ταπεινότητι , οὔτε ὑπὸ θράσεως ἐκθηριούται , οὔτε ὑπὸ δειλίας κα-ταπτοῖται , οὔτε τῇ ὀργῇ περιοιάζεται , ξένων τῷ θυμῷ καὶ μαινόμενος , οὔτε κλονεῖται ὑπὸ τοῦ φόβου , ἀν-τισχεῖν πρὸς τὴν τοῦ κρατοῦντος ὀρμὴν οὐ δυνάμενος . Ἐν ᾧ φροντὶς οὐκ ἐστὶν οἷα τῶν βασιλέων τὰ ἥθη τινες αἱ νομοθεσίαι , οἷοι τῶν τρόπων οἱ ἐπὶ τῶν ἀρχῶν τεταγμένοι , οἷα τὰ διαγράμματα , πῶς ὁ ἐτήσιος φόρος · οὔτε εἰ πολλὴ γέγονεν ἐποικδία , κα-τακλύζουσα τῇ ἀμετρίᾳ τὸ γεωργούμενον , οὔτε εἰ χάλαια τὰς ἐλπίδας τῶν γεωπόνων ἠρελιώσεν , οὔτε εἰ αὐχμὸς ἐπικρατήσας ἀποξηραίνει πᾶν τὸ φυόμ-νον . Ἄλλὰ καὶ τῶν λοιπῶν τοῦ βίου κακῶν πᾶσαν ἀδειαν ἔχει . Ὀρφανίας τε γὰρ τὸ σκυθρωπὸν οὐ λυ-πεῖ τὴν ζωὴν ἐκείνην , τὰ ἐκ χρήσεως κακὰ γάρ οὐκ ἔχει · ἀργοῦσι δὲ καὶ αἱ πολὺτροποι τοῦ σώματος ἀρρώστιαι , οἱ τε κατὰ τῶν εὐημερούντων φθόνοι , καὶ αἱ κατὰ τῶν δυσπραγούντων ὑπεροφαί , καὶ πάντα τα τοιαῦτα τῆς ζωῆς ἐκείνης ἐξώρισται · ἰσ-ηγορία δὲ τις καὶ ἰσονομία διὰ πάσης ἐλευθερίας εἰρηνίζει , τῷ τῶν ψυχῶν δήμῳ συμπολιτεύεται · ἐκεῖνο ἐκάστου ἔχοντος , ὅπερ ἀν αὐτῷ ἐτοιμᾶσθ ἐκ προαιρέσεως .
Lemmas: ὁ ἀληθινός τε καί ἅγιος πνεῦμα ἔρχομαι ὁ κοινωνία οὐ ἀμφιβάλλω . ἄν ὁ ἀπόλαυσις οὐ ἐναλλάσσω κατά ὁμοιότης ὁ τῆδε βίος διά ὁ ἕξις καί στέρησις γίγνομαι , εἰσχυριζόμεν τε καί ἀποποιέω , ἀλλά ἀεί πληρόω καί οὐδέποτε περιγράφω χῶρος ὁ πλήρωσις . Ἄδαρής γάρ ὁ νοερός τρυφή , καί ἀπλήρωτος πάντοτε ὁ ἐπιθυμία ὁ μετοχεύς ἄχρεος επιπληθρουριζοω . Ζεύς οὗτος μακάριος τις εἰμί ἐκεῖνος ὁ ζωή καί ἀκήρατος , μηκέτι ὁ ὁ αἰσθητήριον ἡδονή πρός ὁ ὁ καλός χρεία ἐμπλανάομαι . Τι τοίνυν εἰμί σκυθρωπός ἐν ὁ πρᾶγμα , δέ δέ ὁ μετάστασις ὁ ἐπιτηδίων ἐπισυγνάζομεν ; εἰμί μή οὗτος τός ἄρα λυπηρός ἡγέομαι , ὅτι πρός ὁ ἀπαῦλος τε καί ἀναιρέω βίος αὐτός ὁ μετάστασις γίγνομαι , ὅς οὐ πληγή ὀδύνη προσίημι , οὐ πυρός δείδω ἀπαιτέω , οὐ δέ διά σίδηρος τραῦμα , οὐ ἀπό σεισμός καί ναυάγιον καί αἰχμαλωσία συμφορά , οὐ ὁ ὁ ωμο-δοροος θηρίον προσβολή , οὐ δέ ὁ ερυσιστικως τε καί ἰοβόλος κέντρο καί δῆγμα . ἐν ὅς οὐδείς οὔτε εξοχοω ὁ τῦφος , οὔτε πατέω ἐν ταπεινότης , οὔτε ὑπό θράσις ἐκθηριόω , οὔτε ὑπό δειλία κα-ταπτοιτης , οὔτε ὁ ὀργή περιοιαζω , ξένος ὁ θυμός καί μαίνομαι , οὔτε κλονέω ὑπό ὁ φόβος , ἀντέχω πρός ὁ ὁ κράτος ὁρμή οὐ δύναμαι . ἐν ὅς φροντίς οὐ εἰμί οἷος ὁ βασιλεύς ὁ ἦθος τις ὁ νομοθεσία , οἷος ὁ τρόπος ὁ ἐπί ὁ ἀρχή τάσσω , οἷος ὁ διάγραμμα , πῶς ὁ ἐτήσιος φόρος · οὔτε εἰμί πολύς γίγνομαι ἐποικίδιος , κατακλύζω ὁ ἀμετρία ὁ γεωργέω , οὔτε εἰμί χάλαιον ὁ ἐλπίς ὁ γεώπονος ηρελιωθεω , οὔτε εἰμί αὐχμός ἐπικρατέω ἀποξηραίνω πᾶς ὁ φύω . ἀλλά καί ὁ λοιπός ὁ βίος κακός πᾶς ἄδεια ἔχω . ὀρφανία τε γάρ ὁ σκυθρωπός οὐ λυπέω ὁ ζωή ἐκεῖνος , ὁ ἐκ χρῆσις κακός γάρ οὐ ἔχω · ἀργέω δέ καί ὁ πολύτροπος ὁ σῶμα ἀρρωστία , ὁ τε κατά ὁ εὐημερέω φθόνος , καί ὁ κατά ὁ δυσπραγέω ὑπεροφαί , καί πᾶς τα τοιοῦτος ὁ ζωή ἐκεῖνος ἐξορίζω · ἰσηγορία δέ τις καί ἰσονομία διά πᾶς ἐλευθερία ειρηνιζεω , ὁ ὁ ψυχή δῆμος συμπολιτεύω · ἐκεῖνος ἕκαστος ἔχω , ὅς ἐν αὐτός ἐτοιμάζω ἐκ προαίρεσις .