gregorius-nyssenus.de-instituto-christiano pg046_0155.1
A τὸ ἐκεῖνος περὶ τὴν δέσπιν ἀναίδες , ἀρχοντος ἀνθλεοὺς ἐκλίνε γνώμην , πῶς ἡμᾶς χρή τῆς περὶ τὸν Θεὸν ἀπογνῶναι σπουδῆς ; Οὐ τὸ ἔλεος φθάνειν οἴδας πολλάκις τοὺς αἰτοῦντας . « Ζηλοῦτε , » φησὶν ὁ Ἀπόστολος , « τὰ πνευματικὰ χαρίσματα , » καὶ ἐτι καθ' ὑπεροχὴν , ὅδὸν ὑμῖν δείκνυμι . Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων , ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω , γέγονα χαλκὸς ἠχῶν , ἢ κύμβαλον ἀλαλάζων . Τί δὲ τὸ κέρδος τῆς ἀγάπης , ἐντεῦθεν δηλοῖ . « Ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ , οὐ περπερεύεται , οὐ φυσιοῦται , οὐκ ἀγχμονεῖ , οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς , οὐ προσύνεται , οὐ λογίζεται τὸ κακόν , οὐ χαίρει τῇ ἀδικία · συγχαίρει τῇ ἀληθείᾳ , πάντα στέγει , πάντα πιστεύει , πάντα ἐλπίζει , πάντα ὑπομένει · ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει . » Τί τοῦτό ἐστιν ; Εἰ καὶ τῶν ἄλλων τις τύχοι B χαρισμάτων , ὧν τὸ Πνεῦμα παρέχει ( γλώσσας λέγω γενῶν , καὶ προφητείαν , καὶ γνῶσιν , καὶ χαρίσματα ἰαμάτων ) , μηδέπω δὲ λυτρωθῆ καθαρώς ἀπὸ τῶν ἐνδον ἐνοχλούντων παθῶν τῇ τοῦ Πνεύματος βοηθείᾳ , μηδὲ τὸ τέλειον τῆς σωτηρίας τῇ τῆς ψυχῆς δέξεται φάρμακον · ἐν φόβῳ καθέστηκεν ἐπὶ τῆς πτώσεως , τὴν στηρίζουσαν καὶ βεβαιοῦσαν ἐν τῇ τῆς ἀρετῆς στάσει μὴ ἔχων ἀγάπην . Ὅταν οὖν ἐλθῇ πρὸς σὲ τῆς δεήσεως ἐκείνης ὁ πλοῦτος , τότε γίνου τῷ φρονήματι πέννης , ὑποπίπτων ἀεὶ , καὶ τὸ τῆς ἀγάπης καλόν , ὡσπερ τινὰ κρηπίδα τοῦ τῆς χάριτος θησαυροῦ , προσδοκῶν τῇ ψυχῇ , καὶ πρὸς πᾶν ἀγώνιζομενος πάθος , μέχρι τοῦ ἐφικθῆναι τῷ τῆς εὐσεβείας σκοποῦ . Πάλιν φησιν ὁ Ἀπόστολος . « Εἰ τις ἐν Χριστῷ καινὴ κτίσις , τὰ ἀρχαῖα παρῆλθε . » Καινὴν δὲ κτίσιν ἐκάλεσε τὴν ἐν καθαρᾷ καὶ ἀμώμῳ καρδίᾳ , καὶ πάσης ἀπηλλαγμένῃ κακίας καὶ πονηρίας καὶ αἰσχύνῃς , ἐνοίκησιν τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Ὅταν γὰρ μισήσῃ μὲν ἡ ψυχὴ τὸ ἁμαρτάνειν , οἰκειώσῃ δὲ αὐτὴν κατὰ δύναμιν τῇ τῆς ἀρετῆς πολιτείᾳ , καὶ δέξῃται μεταποιηθεῖσα τῷ βίῳ τὴν τοῦ Πνεύματος εἰς ἑαυτὴν χάριν , καινὴ γέγονεν ὅλη , καὶ ἀνεκτίσθη . Ἄλλα καὶ τὸ , « Ἐκκαθάρατε τὴν παλαιὰν ζύμην , ἵνα ἦτε νέον φύραμα 22 , » καὶ τὸ , « Ἑορτάζομεν , μὴ ἐν ζύμῃ παλαιᾷ , ἀλλ' ἐν ἄζυμοις εἰλικρινείας καὶ ἀληθείας , » τοῖς περὶ τῆς καινῆς κτίσεως εἰρημένοις συμφωνεῖ . Πολλοὺς μὲν γὰρ ἵστησιν ὁ πειράζων τὴν ψυχὴ βρόχους · ἐλάττων δὲ καθ' ἑαυτὴν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις χθὲς κατ' ἐκεῖνον νίχτης . Διὸ καὶ ὀπλίζειν ἡμᾶς ὁ Ἀπόστολος κελεύει τὰ μέλη τοῖς οὐρανίοις ὅπλοις , τὸν θώρακα τῆς δικαιοσύνης , λέγων . « Ἐνδύσασθε , καὶ ὑποδύσασθε ἐν ἐτοιμασίᾳ τῆς εἰρήνης , καὶ περιζωσάσθε τὴν ὀσφὺν ἐν ἀληθείᾳ . Ἐπὶ πᾶσι δὲ τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως ἀναλαβόντες , δυνησθε πάντα τὰ βέλη τοῦ Πονηροῦ τὰ πεπυρωμένα σβέσαι · » ταῦτα δὲ ἐστὶ τὰ ἀκάλαστα πάθη . Καὶ τὴν περικεφαλαΐαν δέξασθαι τοῦ σωτηρίου παρεγγυᾷ , καὶ τὴν ἁγίαν μάχαιραν τοῦ Πνεύματος . Ταύτην δὲ λέγει τὴν ἐνδυνάμει Θεοῦ Λόγον , ᾧ χρή τὴν δεξιὰν τῆς ψυχῆς ὀπλίσαντος τὰς τοῦ Ἑχθροῦ μηχανὰς ἀποκρουεσθαι . Ὅρᾷς πόσους ὑπέδειξέ σοι τῆς σωτηρίας τρόπους ὁ Ἀπόστολος , εἰς μίαν τείνοντας ὅδὸν , καὶ σκοπὸν ἕνα ; ἐν οἷς καὶ πλη -
Lemmas: A ὁ ἐκεῖνος περί ὁ δέσποινα ἀναιδής , άρχοντας ἀνθλεοὺς κλίνω γνώμη , πῶς ἐγώ χράω ὁ περί ὁ θεός ἀπογιγνώσκω σπουδή ; οὐ ὁ ἔλεος φθάνω Οἴδας πολλάκις ὁ αἰτέω . « ζηλόω , » φημί ὁ ἀπόστολος , « ὁ πνευματικός χάρισμα , » καί ἔτι κατά ὑπεροχή , ὀδούς σύ δείκνυμι . ἐάν ὁ γλῶσσα ὁ ἄνθρωπος λαλέω καί ὁ ἄγγελος , ἀγάπη δέ μή ἔχω , γίνομαι χαλκός ἠχώ , ἢ κύμβαλον ἀλαλάζω . τις δέ ὁ κέρδος ὁ ἀγάπη , ἐντεῦθεν δηλόω . « ὁ ἀγάπη οὐ ζηλόω , οὐ περπερεύομαι , οὐ φυσιόω , οὐ ἄγχω , οὐ ζητέω ὁ ἑαυτοῦ , οὐ προσυνετος , οὐ λογίζομαι ὁ κακός , οὐ χαίρω ὁ ἀδικία · συγχαίρω ὁ ἀλήθεια , πᾶς στέγω , πᾶς πιστεύω , πᾶς ἐλπίζω , πᾶς ὑπομένω · ὁ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτω . » τις τούτος εἰμί ; εἰμί καί ὁ ἄλλος τις τυγχάνω B χάρισμα , ὅς ὁ πνεῦμα παρέχω ( γλῶσσα λέγω γένος , καί προφητεία , καί γνῶσις , καί χάρισμα ἴαμα ) , μηδέπω δέ λυτρόω καθαρός ἀπό ὁ ἐνδίδωμι ἐνοχλέω πάθος ὁ ὁ πνεῦμα βοήθεια , μηδέ ὁ τέλειος ὁ σωτηρία ὁ ὁ ψυχή δέχομαι Φάρμακος · ἐν φόβος καθίστημι ἐπί ὁ πτῶσις , ὁ στηρίζω καί βεβαιόω ἐν ὁ ὁ ἀρετή στάσις μή ἔχω ἀγάπη . ὅταν οὖν ἔρχομαι πρός σύ ὁ δέησις ἐκεῖνος ὁ πλοῦτος , τότε γίγνομαι ὁ φρόνημα Πέννης , ὑποπίπτω ἀεί , καί ὁ ὁ ἀγάπη καλός , ὡς τις κρηπίς ὁ ὁ χάρις θησαυρός , προσδοκάω ὁ ψυχή , καί πρός πᾶς ἀγωνίζομαι πάθος , μέχρι ὁ ἐφικνέομαι ὁ ὁ εὐσέβεια σκοπός . πάλιν φημί ὁ ἀπόστολος . « εἰμί τις ἐν Χριστός καινός κτίσις , ὁ ἀρχαῖος παρέρχομαι . » καινός δέ κτίσις καλέω ὁ ἐν καθαρός καί ἄμωμος καρδία , καί πᾶς ἀπαλλάσσω κακία καί πονηρία καί αἰσχύνη , ἐνοίκησις ὁ ἅγιος πνεῦμα . ὅταν γάρ μισέω μέν ὁ ψυχή ὁ ἁμαρτάνω , οἰκειόω δέ αὐτός κατά δύναμις ὁ ὁ ἀρετή πολιτεία , καί δέχομαι μεταποιέω ὁ βίος ὁ ὁ πνεῦμα εἰς ἑαυτοῦ χάρις , καινός γίγνομαι ὅλος , καί ἀνακτίζω . Ἀλλᾶ καί ὁ , « ἐκκαθαίρω ὁ παλαιός ζύμη , ἵνα εἰμί νέος φύραμα 22 , » καί ὁ , « ἑορτάζω , μή ἐν ζύμη παλαιός , ἀλλά ἐν ἄζυμος εἰλικρίνεια καί ἀλήθεια , » ὁ περί ὁ καινός κτίσις λέγω συμφωνέω . Πολύς μέν γάρ ἵστημι ὁ πειράζω ὁ ψυχή βρόχος · μικρός δέ κατά ἑαυτοῦ ὁ ἀνθρώπινος φύσις χθές κατά ἐκεῖνος νίχτης . Διὸ καί ὁπλίζω ἐγώ ὁ ἀπόστολος κελεύω ὁ μέλος ὁ οὐράνιος ὅπλον , ὁ θώραξ ὁ δικαιοσύνη , λέγω . « ἐνδύω , καί ὑποδύω ἐν ἑτοιμασία ὁ εἰρήνη , καί περιζώννυμι ὁ ὀσφῦς ἐν ἀλήθεια . ἐπί πᾶς δέ ὁ θυρεός ὁ πίστη ἀναλαμβάνω , δύναμαι πᾶς ὁ βέλος ὁ Πονηρός ὁ πυρόω σβέννυμι · » οὗτος δέ εἰμί ὁ αχάλαστος πάθος . καί ὁ περικεφαλαία δέχομαι ὁ σωτήριος παρεγγυάω , καί ὁ ἅγιος μαχαιρᾶς ὁ πνεῦμα . οὗτος δέ λέγω ὁ ἐνδυναμέω θεός Λόγος , ὅς χράω ὁ δεξιά ὁ ψυχή ὀπλίζω ὁ ὁ ἐχθρός μηχανή ἀποκρούω . Όρας πόσος ὑποδείκνυμι σύ ὁ σωτηρία τρόπος ὁ ἀπόστολος , εἰς εἷς τείνω ὀδούς , καί σκοπός εἷς ; ἐν ὅς καί Πλῆ -