gregorius-nyssenus.de-infantibus-praemature-abreptis pg046_0093.2
ικτῶν ἐκεῖνος πεποίηται λέγων · « Ὁ βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ ! Ὅς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ , καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ! Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου ; » Ἐπεὶδὴ δὲ πάλιν ὁ Ἀπόστολος ἴδιον τοῦ πνευματικοῦ φησι τὸ ἀνακρίνειν τὰ πάντα , καὶ ἀποδέχεσθαι τοὺς παρὰ τῆς θείας χάριτος πλουτισθέντας ἐν παντὶ λόγῳ καὶ πάσῃ γνώσει · καλῶς ἔχειν φημὶ μὴ κατολιγωρήσαι τῆς δυνατῆς ἐξετάσεως , μηδὲ περιιδεῖν τὸ ζητούμενον ἐν τούτοις ἀνερεύνητόν τε καὶ ἀθεώρητον , ὡς ἂν μὴ καθ' ὁμοιότητα τῆς τοῦ προβλήματος ὑποθέσεως , καὶ ὁ περὶ αὐτοῦ λόγος ἀτελῆς ἀφανισθείη , ἢ καὶ ἄωρος , καθάπερ τι νήπιον τῶν ἀριτόκων πρὶν εἰς φῶς προελθεῖν καὶ ἀδρυνθῆναι , οἷον τινὶ θανάτῳ τῇ ἡτθυμίᾳ τῶν πρὸς τὴν ζήτησιν τῆς ἀληθείας ἀτονουτῶν διαφθερόμενος . Φημὶ τοίνυν καλῶς ἔχειν μὴ ῥητορικῶς τε καὶ ἀγωνιστικῶς εὐθὺς κατὰ στόμα πρὸς ἀντιθέσεως συγκαλέσθαι , ἀλλὰ τινὰ τάξιν ἐπιθέντος τῷ λόγῳ , δι' ἀκολουθίου προάγειν τὴν περὶ τοῦ προβλήματος θεωρίαν . Τίς οὖν ἡ τάξις ; Τὸ γνῶναι πρῶτον ὅθεν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις , καὶ ὅτου χάριν ἤλθεν εἰς γένεσιν . Εἰ γὰρ τούτων μὴ διαμαρτοίμεν , οὐδὲ τῆς προκειμένης ἡμῖν θεωρίας ἁμαρτηκότες ἐσόμεθα . Τὸ μὲν οὖν ἐκ Θεοῦ πᾶν ὃ τί πέρ ἐστι μετ' αὐτὸν ἐν τοῖς ὄνσιν ἐν τῇ φύσει νοουμένων τε καὶ ὁρωμένων τὸ εἶναι ἔχειν , περιττὸν παρ' ἐμὲ λόγῳ κατασκευάζεσθαι , οὐδενός , οἶμαι , τῶν ὁπωσοῦν ἐπεσχημένων τὴν τῶν ὄντων ἀλήθειαν πρὸς τὴν τοιαύτην ὑπόληψιν ἐνισταμένου . Ὁμολογεῖται γὰρ παρὰ πάντων , μιᾶς αἰτίας ἐξῆσθαι τὸ πᾶν , καὶ οὐδὲν τῶν ὄντων αὐτοῦ ἐξ ἑαυτοῦ τὸ εἶναι ἔχειν , οὐδ' ἑαυτοῦ εἶναι ἀρχὴν καὶ αἰτίαν , ἀλλὰ μίαν μὲν φύσιν εἶναι ἀκτιστον καὶ ἀίδιον , ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἔχουσαν , παντὸς διαστομικοῦ νοήματος ὑπερκειμένην , ἀναλῆ τινὰ καὶ ἀμεῖωτον , καὶ παντὸς ὅρου ἐπέκεινα θεωρουμένην · ἧς ἔργον , καὶ χρόνος , καὶ τόπος , καὶ τὰ ἐπὶ τούτοις πάντα , καὶ εἰ τε πρὸ τούτων καταλαμβάνει ἡ ἔννοια νοητόν τε καὶ ὑπερχρόμιον . Ἐν δὲ τῶν γεγονότων καὶ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν εἶναι φαμεν , λόγῳ τινὶ τῆς Θεοπνεύστου διδασκαλίας ὀδηγῷ πρὸς τοῦτο συγχρώμενοι · ὃς φησι πάντων παρὰ τοῦ Θεοῦ παραχθέντων εἰς γένεσιν , καὶ τὸν ἄνθρωπον ἐπὶ τῆς γῆς ἀναδειχθῆναι , ἐξ ἑτερογενῶν συγκεχραμένον τὴν φύσιν , τῆς θείας τε καὶ νοερᾶς οὐσίας , πρὸς τὴν ἑκάστου τῶν στοιχείων αὐτῷ συνεργασθείσαν μοῖραν καταμιχθείσης · γενέσθαι δὲ τούτων παρὰ τοῦ πεποιηκότος , ἐφ' ἣτε εἶναι τῆς θείας τε καὶ ὑπερκειμένης δυνάμεως ἐμψυχὸν τι ὁμοίωμα . Βέλτιον δ' ἂν εἴη καὶ αὐτὴν παραδέξθαι τὴν λέξιν ἔχουσαν οὕτως · « Καὶ ἐποίησεν , » φησίν , « ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον · κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν . » Τὴν δὲ αἰτίαν τῆς τοῦ ζῴου τούτου κατασκευῆς , τῶν πρὸ ἡμῶν τινες ταύτην ἀποδεδώκασιν , ὅτι διχῇ διηρημένης τῆς κτίσεως πάσης , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , εἰς τὸ ὁρατὸν τε καὶ ἀόρατον · σημαίνεται διὰ μὲν τοῦ ἀοράτου , το νοητὸν καὶ ἀσῶμα -
Lemmas: ἵκτης ἐκεῖνος ποιέω λέγω · « ὁ βάθος πλοῦτος καί σοφία καί γνῶσις θεός ! ὅς ἀνεξερεύνητος ὁ κρίμα αὐτός , καί ἀνεξιχνίαστος ὁ ὁδός αὐτός ! Τῖς γάρ γινώσκω νόος κύριος ; » ἐπειδή δέ πάλιν ὁ ἀπόστολος ἴδιος ὁ πνευματικός φημί ὁ ἀνακρίνω ὁ πᾶς , καί ἀποδέχομαι ὁ παρά ὁ θεῖος χάρις πλουτίζω ἐν πᾶς λόγος καί πᾶς γνῶσις · καλός ἔχω φημί μή κατολιγωρέω ὁ δυνατός ἐξέτασις , μηδέ περιοράω ὁ ζητέω ἐν οὗτος ἀνερεύνητος τε καί ἀθεώρητος , ὡς ἄν μή κατά ὁμοιότης ὁ ὁ πρόβλημα ὑπόθεσις , καί ὁ περί αὐτός λόγος ἀτελής ἀφανίζω , ἢ καί ἄωρος , καθά τίς νήπιος ὁ αριτοκος πρίν εἰς φάος προέρχομαι καί ἁδρύνω , οἷος τις θάνατος ὁ ητθυεις ὁ πρός ὁ ζήτησις ὁ ἀλήθεια ἀτονόω διαφθείρω . φημί τοίνυν καλός ἔχω μή ῥητορικός τε καί ἀγωνιστικός εὐθύς κατά στόμα πρός ἀντίθεσις συγκαλέω , ἀλλά τις τάξις ἐπιτίθημι ὁ λόγος , διά ἀκολούθιον προάγω ὁ περί ὁ πρόβλημα θεωρία . Τῖς οὖν ὁ τάξις ; Τέ γιγνώσκω πρῶτος ὅθεν ὁ ἀνθρώπινος φύσις , καί ὅστις χάρις ἔρχομαι εἰς γένεσις . εἰμί γάρ οὗτος μή διαμαρτέω , οὐδέ ὁ πρόκειμαι ἐγώ θεωρία ἁμαρτάνω εἰμί . Τέ μέν οὖν ἐκ θεός πᾶς ὁ τίς περ εἰμί μετά αὐτός ἐν ὁ ὄνος ἐν ὁ φύσις νοέω τε καί ὁράω ὁ ἔρχομαι ἔχω , περισσός παρά ἐγώ λόγος κατασκευάζω , οὐδείς , οἴομαι , ὁ ὁπωσοῦν ἐπέχω ὁ ὁ εἰμί ἀλήθεια πρός ὁ τοιοῦτος ὑπόληψις ἐνίστημι . ὁμολογέω γάρ παρά πᾶς , εἷς αἰτία ἐξίημι ὁ πᾶς , καί οὐδείς ὁ εἰμί αὐτός ἐκ ἑαυτοῦ ὁ ἔρχομαι ἔχω , οὐδέ ἑαυτοῦ ἔρχομαι ἀρχή καί αἰτία , ἀλλά εἷς μέν φύσις ἔρχομαι ἄκτιστος καί ἀίδιος , ἀεί κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἔχω , πᾶς διαστομιπου νόημα ὑπέρκειμαι , ανάλατος τις καί ἀμείωτος , καί πᾶς ὅρος ἐπέκεινα θεωρέω · ὅς ἔργον , καί χρόνος , καί τόπος , καί ὁ ἐπί οὗτος πᾶς , καί εἰμί τε πρό οὗτος καταλαμβάνω ὁ ἔννοια νοητός τε καί ὑπερχρόμιον . ἐν δέ ὁ γίγνομαι καί ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἔρχομαι φημί , λόγος τις ὁ θεόπνευστος διδασκαλία ὁδηγός πρός οὗτος συγχράομαι · ὅς φημί πᾶς παρά ὁ θεός παράγω εἰς γένεσις , καί ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ γῆ ἀναδείκνυμι , ἐκ ἑτερογενής συγχράομαι ὁ φύσις , ὁ θεῖος τε καί νοερός οὐσία , πρός ὁ ἕκαστος ὁ στοιχεῖον αὐτός συνεργάζομαι μοῖρα καταμείγνυμι · γίγνομαι δέ οὗτος παρά ὁ ποιέω , ἐπί ὅστε ἔρχομαι ὁ θεῖος τε καί ὑπέρκειμαι δύναμις ἔμψυχος τίς ὁμοίωμα . Ἀγαθός δέ ἄν εἰμί καί αὐτός παραδέχομαι ὁ λέξις ἔχω οὕτως · « καί ποιέω , » φημί , « ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος · κατά εἰκών θεός ποιέω αὐτός . » Τά δέ αἰτία ὁ ὁ ζῷον οὗτος κατασκευή , ὁ πρό ἐγώ τις οὗτος ἀποδίδωμι , ὅτι διχή διαιρεμένος ὁ κτίσις πᾶς , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , εἰς ὁ ὁρατός τε καί ἀόρατος · σημαίνω διά μέν ὁ ἀόρατος , το νοητός καί άσωμος -