gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0300.1
Καταλπόντες τοίνυν τὸ ὑπὲρ δυνάμιν ἀνθρωπικὴν πολυπραγμονεῖν , ἐκεῖνο μᾶλλον ζητήσωμεν , ὃ καὶ μερικὸν ὑποφαίνει κατάληψιν . Τίνος ἕνεκεν δι’ ὕδατος ἡ κάθαρσις ; καὶ πρὸς ποίαν χρείαν αἱ τρεῖς καταδύσεις παραλαμβάνονται ; 'Ὁ τοίνυν καὶ οἱ Πατέρες ἐδίδαξαν , καὶ ὁ ἡμέτερος νοῦς συντεθεὶς κατεδέξατο , τοῦτο τυγχάνει · Τέσσαρα στοιχεῖα γνωρίζομεν , ἀφ’ ὧν ὁ κόσμος ἔχει τὴν οὐσίαν , γνώριμα πᾶσι , ἀν σιωπηθῶ τὰ ὀνόματα . Εἰ δὲ προστίχῃ , διὰ τοὺς ἀπλουστερούς , καὶ τὰς προσγνορίας εἴπειν · πῦρ καὶ ἀήρ , γῆ καὶ ὕδωρ . 'Ὁ τοίνυν Θεὸς ἡμῶν καὶ Σωτήρ , τὴν ὑπὲρ ἡμῶν οἰκονομίαν πληρῶν , τὸ τέταρτον τοῦτων ὑπέλαβε τὴν γῆν , ἵν’ ἐκτείνῃ τὴν ζωὴν ἀνατελῆ . Ἡμεῖς δὲ τὸ βάπτισμα παραλαμβάνοντες , εἰς μίμησιν τοῦ Κυρίου καὶ διδασκάλου καὶ καθηγεμόνος ἡμῶν , εἰς γῆν μὲν οὐ βαπτόμεθα ( αὕτη γὰρ τοῦ νεκρωθέντος παντελῶς σώματος γίνεται σκέπη , τὴν ἀσθένειαν καὶ φθορὰν τῆς φύσεως ἡμῶν περιεξέλουσα ) , ἐπὶ δὲ τὸ συγγενὲς τῆς τῆς στοιχείου , τὸ ὕδωρ , ἐρχόμενοι , ἐκεῖνω ἑαυτοὺς ἐγχειπτόμεν , ὡς ὁ Σωτὴρ τῇ γῇ · καὶ τρίτον τοῦτο ποιήσαντες , τὴν τριήμερον ἑαυτοὺς τῆς ἀναστάσεως χάριν ἐξεικονίζομεν · καὶ ταῦτα ποιῶμεν οὐ σιωπῇ παραλαμβάνοντες τὸ μυστήριον , ἀλλὰ τῶν τριῶν ἁγίων ὑποστάσεων ἐπιλεγόμενων ἡμῖν , εἰς ἃς ἐπιστεύσαμεν , ἐφ’ αἷς καὶ ἐλπίζομεν , ἐξ ὧν ἡμῖν καὶ τὸ νῦν εἶναι , καὶ τὸ πάλιν ἔσεσθαι περιγίνεται . Τάχα δυσχεραίνεις ὁ πρὸς τὴν δόξαν τοῦ Πνεύματος τολμηρῶς μαχόμενος , καὶ ζητουτεῖς τὸν Παράκλητον τοῦ σεβάσματος , ὡς παρὰ τῶν εὐσεβῶν αἰδεῖσθαι . Καταλπῶν δὲ ἐμοὶ συμπλέξεσθαι , ἀντίστηθι ταῖς τοῦ Κυρίου φωναῖς , εἰ δύνασαι , αἳ τὴν ἐπίκλησιν τοῦ βαπτισματος τοῖς ἀνθρώποις ἐνομοθέτησαν . Τί δὲ φησι τὸ τοῦ Δεσπότου παράγγελμα ; Βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Πῶς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός ; Ἐπειδὴ ἀρχὴ τῶν πάντων . Πῶς εἰς τὸν Υἱόν ; ἐπειδὴ δημιουργὸς τῆς κτίσεως . Πῶς εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ; Ἐπειδὴ τελειωτικὸν τῶν πάντων . Ὑποκύπτομεν οὖν τῷ Πατρὶ , ἵνα ἁγιασθῶμεν ὑποκύπτομεν καὶ Υἱῷ , ἵνα αὐτὸ τοῦτο γένηται ὑποκύπτομεν καὶ ἁγίῳ Πνεύματι , ἵνα τοῦτο γενηθῇ ὅπερ ἐστὶ καὶ λέγεται . Οὐχ ἕστι τοῦ ἁγιασμοῦ διαφορά , ὡς πλῆν τοῦ Πατρὸς ἁγιάζοντος , ἕκαστον δὲ τοῦ Υἱοῦ , ἤκτον δὲ τῶν δύο τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Διὰ τί οὖν τὰς τρεῖς ὑποστάσεις κατακεραυνίζεις εἰς διαφόρους φύσεις , καὶ τρεῖς ἐργάζῃ Θεοὺς ἀνομολογῶν ἀλλήλων , μίαν παρὰ πάντων καὶ τὴν αὐτὴν χάριν δεχόμενος ; postasas conciliis ac dividis in diversas naturas , et eamdem ab omnibus etiam gratiam accipias ?
Lemmas: Καταλπόντες τοίνυν ὁ ὑπέρ δυνάμις ἀνθρωπικός πολυπραγμονέω , ἐκεῖνος μᾶλλον ζητέω , ὅς καί μερικός ὑποφαίνω κατάληψις . τίς ἕνεκα διά ὕδωρ ὁ κάθαρσις ; καί πρός ποῖος χρεία ὁ τρεῖς κατάδυσις παραλαμβάνω ; Ὁ τοίνυν καί ὁ πατήρ διδάσκω , καί ὁ ἡμέτερος νόος συντίθημι καταδέχομαι , οὗτος τυγχάνω · τέσσαρες στοιχεῖον γνωρίζω , ἀπό ὅς ὁ κόσμος ἔχω ὁ οὐσία , γνώριμος πᾶς , εἰς σιωπάω ὁ ὄνομα . εἰμί δέ προστείχω , διά ὁ απλός , καί ὁ προσγνορίας εἶπον · πῦρ καί ἀήρ , γῆ καί ὕδωρ . Ὁ τοίνυν θεός ἐγώ καί Σωτήρ , ὁ ὑπέρ ἐγώ οἰκονομία πληρόω , ὁ τέταρτος τοῦτις ὑπολαμβάνω ὁ γῆ , ἵνα ἐκτείνω ὁ ζωή ἀνατέλλω . ἐγώ δέ ὁ βάπτισμα παραλαμβάνω , εἰς μίμησις ὁ κύριος καί διδάσκαλος καί καθηγεμών ἐγώ , εἰς γῆ μέν οὖον βάπτω ( οὗτος γάρ ὁ νεκρόω παντελῶς σῶμα γίγνομαι σκέπη , ὁ ἀσθένεια καί φθορά ὁ φύσις ἐγώ περιεξελαυνω ) , ἐπί δέ ὁ συγγενής ὁ ὁ στοιχεῖον , ὁ ὕδωρ , ἐρχόμενος , ἐκεῖνος ἑαυτοῦ ἐγχειπτόμεν , ὡς ὁ Σωτήρ ὁ γῆ · καί τρίτος οὗτος ποιέω , ὁ τριήμερον ἑαυτοῦ ὁ ἀνάστασις χάρις ἐξεικονίζω · καί οὗτος ποιέω οὖον σιωπή παραλαμβάνω ὁ μυστήριον , ἀλλά ὁ τρεῖς ἅγιος ὑπόστασις επιλεγόμενος ἐγώ , εἰς ὅς πιστεύω , ἐπί ὅς καί ἐλπίζω , ἐκ ὅς ἐγώ καί ὁ νῦν εἰμί , καί ὁ πάλιν εἰμί περιγίγνομαι . Τάχα δυσχεραίνω ὁ πρός ὁ δόξα ὁ πνεῦμα τολμηρός μάχομαι , καί ζητέω ὁ Παράκλητος ὁ σέβασμα , ὡς παρά ὁ εὐσεβής αἰδέομαι . Καταλπῶν δέ ἐγώ συμπλέκω , ἀνθίστημι ὁ ὁ κύριος φωνή , εἰμί δύναμαι , ὅς ὁ ἐπίκλησις ὁ βάπτισμα ὁ ἄνθρωπος νομοθετέω . τις δέ φημί ὁ ὁ δεσπότης παράγγελμα ; βαπτίζω αὐτός εἰς ὁ ὄνομα ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα . Πῶς εἰς ὁ ὄνομα ὁ πατήρ ; ἐπεί ἀρχή ὁ πᾶς . Πῶς εἰς ὁ υἱός ; ἐπεί δημιουργός ὁ κτίσις . Πῶς εἰς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ; ἐπεί τελειωτικός ὁ πᾶς . ὑποκύπτω οὖν ὁ πατήρ , ἵνα ἁγίζω ὑποκύπτω καί υἱός , ἵνα αὐτός οὗτος γίγνομαι ὑποκύπτω καί ἅγιος πνεῦμα , ἵνα οὗτος γίγνομαι ὅσπερ εἰμί καί λέγω . οὐχ εἰμί ὁ ἁγιασμός διαφορά , ὡς Πλῆν ὁ πατήρ ἁγίζω , ἕκαστος δέ ὁ υἱός , ἕκτος δέ ὁ δύο ὁ ἅγιος πνεῦμα . Ζεύς τίς οὖν ὁ τρεῖς ὑπόστασις κατακεραυνιζω εἰς διάφορος φύσις , καί τρεῖς ἐργάζομαι θεός ἀνομολογέω ἀλλήλων , εἷς παρά πᾶς καί ὁ αὐτός χάρις δέχομαι ; postasas conciliis ac dividis in diversas naturas , et eamdem ab omnibus etiam gratiam accipias ?