ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0306.1
ἵνα πρὸς ὁμοιότητα τοῦ πατρὸς ἑαυτοὺς μορφῶντες καὶ σχηματίζοντες , γνησίως φαινόμεθα παῖδες τοῦ πρὸς τὴν εἰσπολὴν ἡμᾶς τὴν κατὰ χάριν καλέσαντος . Φαῦλον γὰρ κατηγόρημα ὁ νόθος καὶ ὑποδύλαμος , τὴν πατρικὴν εὐγένειαν ἐπὶ τῶν ἔργων ψευδόμενος . Διὸ μοι δοκεῖ καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν Εὐαγγελίῳ τοὺς τοῦ βίου κανόνας διατάττων ἡμῖν , ἐκείνοις χρῆσθαι πρὸς τοὺς μαθητευομένους τοὺς λόγους , Καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς , προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς καὶ διωκόντων , ὅπως γένωνται υἱοὶ τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς , ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς , καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους . Υἱοὺς γὰρ τότε γίνεσθαι λέγει , ὅταν τῆς πατρικῆς ἀγαθότητος τὴν ὁμοιότητα ἐν τῇ πρὸς τοὺς ὁμοφύλους φιλανθρωπίᾳ τοῖς οἰκείοις λογισμοῖς ἐντυπώσωμεν .
Lemmas: ἵνα πρός ὁμοιότης ὁ πατήρ ἑαυτοῦ μορφῶντες καί σχηματίζω , γνήσιος φαίνω παῖς ὁ πρός ὁ εἰσπολὴν ἐγώ ὁ κατά χάρις καλέω . φαῦλος γάρ κατηγόρημα ὁ νόθος καί ὑποδύλαμος , ὁ πατρικός εὐγένεια ἐπί ὁ ἔργον ψεύδω . Διὸ ἐγώ δοκέω καί αὐτός ὁ Κύριος ἐν Εὐαγγέλιος ὁ ὁ βίος κανών διατάσσω ἐγώ , ἐκεῖνος χράω πρός ὁ μαθητεύω ὁ λόγος , καλῶς ποιέω ὁ μισέω σύ , προσεύχομαι ὑπέρ ὁ ἐπηρεάζω σύ καί διώκω , ὅπως γίγνομαι υἱός ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν οὐρανός , ὅτι ὁ ἥλιος αὐτός ἀνατέλλω ἐπί πονηρός καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί Δίκαιος καί ἄδικος . υἱός γάρ τότε γίγνομαι λέγω , ὅταν ὁ πατρικός ἀγαθότης ὁ ὁμοιότης ἐν ὁ πρός ὁ ὁμόφυλος φιλανθρωπία ὁ οἰκέω λογισμός ἐντυπόω .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.1
καὶ ἠλέησας φιλανθρώπως . Ἐμίσησας , καὶ διηλλά -
Lemmas: καί ἐλεέω φιλάνθρωπος . μισέω , καί διαλλά -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.2
γης · κατηράσω , καὶ ἡλόγησας · ἐξώρισας τοῦ παραδείσου ,
Lemmas: γῆ · καταράομαι , καί ἡλόγησας · ἐξορίζω ὁ παράδεισος ,
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.3
καὶ πάλιν ἀνεκάλεσόν · ἐξέδυσας τὰ φύλλα τῆς
Lemmas: καί πάλιν ἀνακαλέω · ἐκδύω ὁ φύλλον ὁ
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.4
συκῆς · τὴν ἀσχήμονα σκέπην , καὶ περιέδασες ἱμάτιον
Lemmas: συκέα · ὁ ἀσχήμων σκέπη , καί περιέδασες ἱμάτιον
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.5
πολύτιμον · ἤνοιξας τὸ δεσμωτήριον , καὶ ἀφῆκας
Lemmas: πολύτιμος · ἀνοίγνυμι ὁ δεσμωτήριον , καί ἀφίημι
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.6
τοὺς κατακεχειμένους · ἐράντισας ὕδατι καθαρί ,
Lemmas: ὁ καταχέω · ῥαντίζω ὕδωρ καθαρίς ,
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.7
καὶ τῶν ῥύπων ἐκάθαρσας . Οὐκέτι καλούμενος παρὰ
Lemmas: καί ὁ ῥύπος καθαίρω . οὐκέτι καλέω παρά
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.8
σοῦ ὁ Ἅδαμ αἰσχυνηθήσεται , οὐδὲ παρὰ τοῦ συνειδότος
Lemmas: σύ ὁ Άδαμ αἰσχύνω , οὐδέ παρά ὁ σύνοιδα
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.9
ἐλεγχόμενος ἐγκαλύπτεται , ὑπὸ τῇ λόχμῃ τοῦ
Lemmas: ἐλέγχω ἐγκαλύπτω , ὑπό ὁ λόχμη ὁ
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.10
παραδείσου κρυπτόμενος . Οὔτε μὴν ἡ φλογίνη ῥομφαία
Lemmas: παράδεισος κρύπτω . οὔτε μήv ὁ φλόγινος ῥομφαία
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.11
κυκλώσει τὸν παράδεισον , ἀπρόσιτον τοῖς ἐγγίζουσα
Lemmas: κυκλόω ὁ παράδεισος , ἀπρόσιτος ὁ ἐγγίζω
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.12
ποιούσα τὴν εἴσοδον · πάντα δὲ ἡμῖν τοῖς
Lemmas: ποιέω ὁ εἴσοδος · πᾶς δέ ἐγώ ὁ
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.13
κληρονόμοις τῆς ἁμαρτίας μετεσκευάσθη πρὸς εὐφροσύνην ·
Lemmas: κληρονόμος ὁ ἁμαρτία μετασκευάζω πρός Εὐφρόσυνος ·
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.14
καὶ βατὸς μὲν ἀνθρώπῳ παράδεισος , καὶ
Lemmas: καί βατός μέν ἄνθρωπος παράδεισος , καί
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.15
οὐρανὸς αὐτοῖς · συνῃρμόσθη δὲ εἰς φιλίαν ἡ πτῶσις ,
Lemmas: οὐρανός αὐτός · συναρμόζω δέ εἰς φίλιος ὁ πτῶσις ,
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.16
ἡ ἐχθρόμῳς τε καὶ ὑπερχόμῳς , πάλαι πρὸς ἑαυτὴν
Lemmas: ὁ εχθρομαω τε καί υπερχομαω , πάλαι πρός ἑαυτοῦ
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.17
στασιάζουσα · καὶ ἄγγελοι οἱ ἄνθρωποι ἐγενόμεθα
Lemmas: στασιάζω · καί ἄγγελος ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.18
σύμφωνοι , τὴν ἐκείνων εὐσεβοῦντες θεολογίαν . Διὰ
Lemmas: σύμφωνος , ὁ ἐκεῖνος εὐσεβέω θεολογία . Ζεύς
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.19
δὴ ταῦτα πάντα , τὸν τῆς χαρᾶς ὕμνον ψωμεν τῷ
Lemmas: δή οὗτος πᾶς , ὁ ὁ χαρά ὕμνος ψάω ὁ
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.20
Θεῷ , ὃν στόμα τῷ Πνεύματι κάτοχον πάλαι προφητικῶς
Lemmas: Θεός , ὅς στόμα ὁ πνεῦμα κάτοχος πάλαι προφητικός
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.21
ἐξεδύσεν · Ἄγαλλιάσθω ἡ ψυχή μου ἐπὶ
Lemmas: ἐκδύω · ἀγαλλιάω ὁ ψυχή ἐγώ ἐπί
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.22
τῷ Κυρίῳ , ἐνέδυσέ γάρ με ἱματίων σωτηρίου , καὶ
Lemmas: ὁ κύριος , ἐνδύω γάρ ἐγώ ἱμάτιον σωτήριος , καί
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.23
χιτῶνα εὐφροσύνης περιέβαλέ μοι · ὡς νυμφίῳ
Lemmas: χιτών Εὐφρόσυνος περιβάλλω ἐγώ · ὡς νυμφίος
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.24
περιέθηκε μοι μίτραν , καὶ ὡς νύμφῃ κατεκόσμησέ
Lemmas: περιτίθημι ἐγώ μίτρα , καί ὡς νύμφη κατακοσμέω
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.25
με κόσμῳ . Κοσμητὴρ δὲ πάντως τῆς νύμφης
Lemmas: ἐγώ κόσμος . κοσμητήρ δέ πάντως ὁ νύμφη
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.26
ὁ Χριστός , ὁ ὤν , καὶ πρῶν , καὶ ἔσόμενος , εὐλογητὸς
Lemmas: ὁ Χριστός , ὁ εἰμί , καί πρῶν , καί εἰμί , εὐλογητός
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.27
νῦν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: νῦν καί εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.28
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ
Lemmas: ὁ αὐτός
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.29
ΕΙΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ
Lemmas: εἰς ὁ Ἅγιος Πάσχα
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.30
ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΤΡΙΗΜΕΡΟΥ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΣ ΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΛΟΓΟΙ ΠΕΝΤΕ .
Lemmas: ΚΑΙ περί ὁ τριήμερος προθεσμία ὁ ὁ Χριστός Ἀνάστασις Λόγος πέντε .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.31
ΛΟΓΟΣ Α' .
Lemmas: Λόγος ὅς .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.32
Εἰ τις πατριάρχων εὐλογία θεῷ Πνεύματι τὸ μέ -
Lemmas: εἰμί τις πατριάρχης εὐλογία θεός πνεῦμα ὁ ἐγώ -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.33
βαιον ἔχουσα , εἰ τι τῆς πνευματικῆς νομοθεσίας
Lemmas: βαιός ἔχω , εἰμί τίς ὁ πνευματικός νομοθεσία
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.34
ἀγαθὸν δι' ἐπαγγελίας τοῖς κατορθοῦσιν ἐλπίζεται , εἰ
Lemmas: ἀγαθός διά ἐπαγγελία ὁ κατορθόω ἐλπίζω , εἰμί
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.35
τις διὰ τῶν ἱστορικῶν αἰνιγμάτων τῆς ἀληθείας
Lemmas: τις διά ὁ ἱστορικός αἴνιγμα ὁ ἀλήθεια
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.36
προδιατύπωσις εἶναι πιστεύεται , εἰ τις προφητικῇ
Lemmas: προδιατύπωσις εἰμί πιστεύω , εἰμί τις προφητικός
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.37
φωνῇ τὰ ὑπὲρ φύσιν εὐαγγελίζεται , πάντα ἐκεῖνα
Lemmas: φωνή ὁ ὑπέρ φύσις εὐαγγελίζω , πᾶς ἐκεῖνος
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0307.38
τῆς παρούσης χάριτός εἰσι . Καὶ ὡσπερ κατὰ τὸ
Lemmas: ὁ πάρειμι χάρις εἰμί . καί ὡς κατά ὁ
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.1
των τὸ τῆς παρούσης ἱερομηνίας κατάλληλον . Ζητεῖς colligere . Quæris Abraham benedictionem ? Præsen -
Lemmas: ὁ ὁ ὁ πάρειμι ἱερομηνία κατάλληλος . ζητέω colligere . Quæris Abraham benedictionem ? Præsen -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.2
τὴν τοῦ Ἀβραὰμ εὐλογίαν ; Ἔχεις τὸ ζητούμενον , εἰς tia contemplane , et habebis id quod requiris . Cæli
Lemmas: ὁ ὁ Ἀβραάμ εὐλογία ; ἔχω ὁ ζητέω , εἰς tia contemplane , et habebis id quod requiris . Cæli
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.3
τὰ παρόντα βλέπων . Ὅρᾷς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ , stellas non vides ? Has , inquam , stellas , quæ nu -
Lemmas: ὁ πάρειμι βλέπω . ὁράω ὁ ἄστρον ὁ οὐρανός , stellas non vides ? Has , inquam , stellas , quæ nu -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.4
γελίας αὐτῷ γεγεννημένα , τὰ τοῖς ἄστροις τοῦ οὐρα - tate non aberrabit . Mosen illum eximium admira -
Lemmas: Γελίας αὐτός γεννάω , ὁ ὁ ἄστρον ὁ οὐρά - tate non aberrabit . Mosen illum eximium admira -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.5
νοῦ ὁμοιούμενα , τῆς ἀληθείας οὐχ ἀμαρτήσειν . Καὶ ris , qui scientiæ cognitionique præstantia res
Lemmas: νόος ὁμοιόω , ὁ ἀλήθεια οὐ ἁμαρτάνω . καί ris , qui scientiæ cognitionique præstantia res
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.6
Θεοῦ κτίσιν διαλαβόντα τῇ δυνάμει τῆς γνώσεως ; primæ mundi procreationis Sabbatum , cui bene -
Lemmas: Θεός κτίσις διαλαμβάνω ὁ δύναμις ὁ γνῶσις ; primæ mundi procreationis Sabbatum , cui bene -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.7
Ἰδοὺ σοι τῆς πρώτης κοσμογονίας τὸ εὐλογημένον dixit Deus . Ex illo Sabbato præsens hoc Sabba -
Lemmas: ἰδέ σύ ὁ πρῶτος κοσμογονία ὁ εὐλογέω dixit Deus . Ex illo Sabbato præsens hoc Sabba -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.8
τοῦτο τὸ Σάββατον , τὴν τῆς καταπαύσεως ἡμέραν , alios Dominus benedixit . In hoc enim vere ab om -
Lemmas: οὗτος ὁ σάββατον , ὁ ὁ κατάπαυσις ἡμέρα , alios Dominus benedixit . In hoc enim vere ab om -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.9
ἔργων αὐτοῦ ὁ Μονογενὴς Θεός , διὰ τῆς κατὰ τὸν per mortem carnì quietem præbuisset , et in id ,
Lemmas: ἔργον αὐτός ὁ Μονογενής Θεός , διά ὁ κατά ὁ per mortem carnì quietem præbuisset , et in id ,
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.10
θάνατον οἰκονομίας τῇ σαρκὶ σαββατίσας · καὶ εἰς ὃ quod erat , per resurrectionem revertisset , quid -
Lemmas: θάνατος οἰκονομία ὁ σάρξ σαββατίζω · καί εἰς ὅς quod erat , per resurrectionem revertisset , quid -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.11
κειμένον ἑαυτῷ συνανέστησεν , ζωὴν καὶ ἀνάστασιν , tio , et aurora , et mane , et dies in tenebris et
Lemmas: κεῖμαι ἑαυτοῦ συνανίστημι , ζωή καί ἀνάστασις , tio , et aurora , et mane , et dies in tenebris et
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.12
νῆς προσφορά καὶ θυσία γεγώμενος , καὶ ἄμνὸς ἀντὶ tur . Licet enim totum in hac historia pietatis my -
Lemmas: νῆς προσφορά καί θυσία γίγνομαι , καί ἀμνός ἀντί tur . Licet enim totum in hac historia pietatis my -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.13
τοῦτο σφραγισμένος . Ἔξεστι γὰρ ἰδεῖν ἐν τῇ ἱστο - sterium intueri . Agnus e ligno cornibus hærens
Lemmas: οὗτος σφραγίζω . ἔξεστι γάρ ὁράω ἐν ὁ ιστός - sterium intueri . Agnus e ligno cornibus hærens
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.14
ξύλου ἐξήρτηται , ἐκ τῶν κεράτων κατεχόμενος · ὁ δὲ bat . Cernis quo modo qui cuncta fert verbo virtu -
Lemmas: ξύλον ἐξαρτάω , ἐκ ὁ κέρας κατέχω · ὁ δέ bat . Cernis quo modo qui cuncta fert verbo virtu -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.15
μονογενὴς βασταζέι ἐφ' ἑαυτοῦ τὰ τῆς ὁλοκαρτώσεως tis suæ , is et lignorum nostrorum fert onus , et su -
Lemmas: μονογενής βαστάζω ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ὁ ὁλοκαρτώσεως tis suæ , is et lignorum nostrorum fert onus , et su -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.16
μεως , ὁ αὐτὸς καὶ τὸ φορτον φέρει τῶν ἡμετέρων latus autem tanquam agnus ? Sic enim Spiritus
Lemmas: μις , ὁ αὐτός καί ὁ φόρτος φέρω ὁ ἡμέτερος latus autem tanquam agnus ? Sic enim Spiritus
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.17
παριδεικνύντι προβάτῳ · ὥστε δεῖξθαι ἐν μὲν τῷ deret . Si vis et Mosen ipsum considerare , ma -
Lemmas: παραδείκνυμι πρόβατον · ὥστε δείκνυμι ἐν μέν ὁ deret . Si vis et Mosen ipsum considerare , ma -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.18
νογενεῖ τὴν ζωὴν , τὴν μὴ διακοπτομένην τῷ θανάτῳ . forma Anaalecitas in fugam vertentem , veritate
Lemmas: νογενος ὁ ζωή , ὁ μή διακόπτω ὁ θάνατος . forma Anaalecitas in fugam vertentem , veritate
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.19
Εἰ δὲ βούλει καὶ αὐτὸν τὸν Μωϋσέα λαβεῖν , τῇ τῶν figuram expressam , et Amalech cruci cedentem
Lemmas: εἰμί δέ βούλομαι καί αὐτός ὁ Μωϋσῆς λαμβάνω , ὁ ὁ figuram expressam , et Amalech cruci cedentem
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.20
χειρῶν ἐκτάσει τὸν σταυρὸν διαγράφοντα , καὶ ὡς animadvertes³ . Habes et Isaiam , qui gratiam ho -
Lemmas: χείρ ἔκτασις ὁ σταυρός διαγράφω , καί ὡς animadvertes³ . Habes et Isaiam , qui gratiam ho -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.21
τῷ σχήματι τούτῳ τὸν Ἀμαλὴκ καταστρεφόμενον , diernam non parum illustrat . Ab ipso enim ma -
Lemmas: ὁ σχῆμα οὗτος ὁ Ἀμαλήκ καταστρέφω , diernam non parum illustrat . Ab ipso enim ma -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.22
ἔξεστι σοι βλέπειν ἐν τῇ ἀληθείᾳ τὸν τύπον , καὶ τῷ trem innuptam , sine patre carnem , sine dolore
Lemmas: ἔξεστι σύ βλέπω ἐν ὁ ἀλήθεια ὁ τύπος , καί ὁ trem innuptam , sine patre carnem , sine dolore
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.23
ἀνύμφευτον μητέρα , τὴν ἀπάτορα σάρκα , τὴν ἀνώδυ - manuel , quæ vox significat , Nobiscum Deus⁴ . E -
Lemmas: ἀνύμφευτος μήτηρ , ὁ ἀπάτωρ σάρξ , ὁ ἀνώδης - manuel , quæ vox significat , Nobiscum Deus⁴ . E -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0308.24
ται , καὶ τέξεται υἱόν · καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ conjunctum habeat , necesse est , ut in iis , quæ ita
Lemmas: ὁ , καί τίκτω υἱός · καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός conjunctum habeat , necesse est , ut in iis , quæ ita
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0309.1
'Επειδὴ γὰρ πᾶσα ἡδονὴ συνημμένον ἔχει τὸν πόνον , ἀνάγκη πᾶσα ἐπὶ τῶν συνημμένων θεωρηθῆναι ,
Lemmas: Επειδή γάρ πᾶς ἡδονή συνάπτω ἔχω ὁ πόνος , ἀνάγκη πᾶς ἐπί ὁ συνάπτω θεωρέω ,
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0309.2
τοῦ ἑνὸς μὴ ὄντος , μηδὲ τὸ ἕτερον εἶναι .
Lemmas: ὁ εἷς μή εἰμί , μηδέ ὁ ἕτερος εἰμί .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0310.1
ἐνεστῶσαν χάριν . Τὰ γὰρ ἄλλα τὰ περὶ τὸ πάθος θαύματα διεξελθὼν , καὶ τοῦτο φησὶ περὶ τοῦ καιροῦ τούτου , ὅτι Οὐχ ἡμέρα , καὶ οὐχὶ νὺξ . Δι’ ὧν ἐνδείκνυται , ὅτι ἡμέρα μὲν κληθῆναι οὐ δύναται , ἡλίου μὴ ὄντος , νὺξ δὲ οὐκ ἔστι τῷ μηδὲ σκότος εἶναι . Τὸ γὰρ σκότος ἐκάλεσεν ὁ Θεὸς νύκτα , καθὼς φησὶ Μωϋσῆς .
Lemmas: ἐνίστημι χάρις . ὁ γάρ ἄλλος ὁ περί ὁ πάθος θαῦμα διεξέρχομαι , καί οὗτος φημί περί ὁ καιρός οὗτος , ὅτι οὐχ ἡμέρα , καί οὐ νύξ . διά ὅς ἐνδείκνυμι , ὅτι ἡμέρα μέν καλέω οὖον δύναμαι , ἥλιος μή εἰμί , νύξ δέ οὐ εἰμί ὁ μηδέ σκότος εἰμί . ὁ γάρ σκότος καλέω ὁ θεός νύξ , καθώς φημί Μωϋσῆς .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0311.2
Διὰ τοῦτο γίνεται ἡ ἀληθινὴ σοφία , ἐν τῇ μεγαλορρήμονι ταύτῃ καρδίᾳ τῆς γῆς , ἵνα ἐξαφανίσῃ ἐξ αὐτῆς τὸν μέγαν ἐν κακίᾳ νοῦν , καὶ φωτισθῇ τὸ σκότος , καὶ καταποθῇ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς , καὶ τὸ κακὸν εἰς ἀνυπαρξίαν μεταχωρήσῃ , τοῦ ἐσχάτου ἐχθροῦ καταργηθέντος , ὃς ἐστιν ὁ θάνατος . Ταῦτά σοι ἡ τριήμερος προθεσμὶα κατεῖργασται . Μὴ βραδεῖα ἡ χάρις ; μὴ δι’ ἄκρας περιόδου τοσοῦτον ἀγαθὸν κατώρθωται ; Βούλει γνῶναι τὸ ὑπερβάλλον τῆς δυνάμεως , τῶν ἐν οὕτω βραχεῖ χρόνῳ κατορθωθέντων ; Ἀριθμοῦν μοι πάσας τὰς μεταξὺ γενεὰς τῶν ἀνθρώπων , ἀπὸ τῆς πρώτης τῶν κακῶν εἰσόδου καὶ μέχρι τῆς ἀναλύσεως , πόσοι καθ’ ἑκάστην γενεὰν ἄνθρωποι εἰς πόσας ἀριθμούμενοι μυριάδας . Ἀδύνατον ἐστὶν ἀριθμῷ διαλεξιθῆναι τὸ πλήθος , ὧν ἐν ταῖς διαδοχαῖς ἡ κακία συνεπλατύνετο , καὶ ὁ κακὸς τῆς πονηρίας πλοῦτος εἰς τοὺς καθ’ ἕκαστον μεριζόμενος , δι’ ἑκάστου μεῖζων γίνεται , καὶ οὕτω πολυγο -
Lemmas: Ζεύς οὗτος γίγνομαι ὁ ἀληθινός σοφία , ἐν ὁ μεγαλορρήμων οὗτος Καρδία ὁ γῆ , ἵνα ἐξαφανίζω ἐκ αὐτός ὁ μέγας ἐν κακία νόος , καί φωτίζω ὁ σκότος , καί καταπίνω ὁ θνητός ὑπό ὁ ζωή , καί ὁ κακός εἰς ἀνυπαρξία μεταχωρέω , ὁ ἔσχατος ἐχθρός καταργέω , ὅς εἰμί ὁ θάνατος . ταῦτα σύ ὁ τριήμερος προθεσμία κατεργάζομαι . μή βραδύς ὁ χάρις ; μή διά ἄκρος περίοδος τοσοῦτος ἀγαθός κατορθόω ; βούλομαι γιγνώσκω ὁ ὑπερβάλλω ὁ δύναμις , ὁ ἐν οὗτος βραχύς χρόνος κατορθόω ; ἀριθμέω ἐγώ πᾶς ὁ μεταξύ γενεά ὁ ἄνθρωπος , ἀπό ὁ πρῶτος ὁ κακός εἴσοδος καί μέχρι ὁ ἀνάλυσις , πόσος κατά ἕκαστος γενεά ἄνθρωπος εἰς πόσος ἀριθμέω μυριάς . ἀδύνατος εἰμί ἀριθμός διαλέγω ὁ πλήθος , ὅς ἐν ὁ διαδοχή ὁ κακία συμπλατύνω , καί ὁ κακός ὁ πονηρία πλοῦτος εἰς ὁ κατά ἕκαστος μερίζω , διά ἕκαστος μείζων γίγνομαι , καί οὗτος πολυγος -
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0313.1
Δ τελειωθῆναι τὸ μέρος τῆς κτίσεως , ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ τὸ ἕτερον · καὶ ἐφεξῆς ὁμοίως ἐπεραιωθῆ , τὰ ὄντα , ὥσται ἡμέραις τοῦ Θεοῦ τὴν κτίσιν ἅπασαν συναρμάζοντος . Οὕτω καὶ ἐνταῦθα κατὰ τὸν ἀρρήτον αὐτοῦ τῆς σοφίας λόγον , ἐν τρισὶν ἡμέραις τῶν ὄντων τὸ κακὸν ἐξορίζεται , ἐξ ἀνδρῶν , ἐκ γυναικῶν , καὶ τοῦ γένους τῶν ὀφεων , ἐν οἷς πρώτοις ἡ τῆς κακίας φύσις ἔσχε τὴν γένεσιν .
Lemmas: δ τελειόω ὁ μέρος ὁ κτίσις , ἐν δέ ὁ δύο ὁ ἕτερος · καί ἐφεξῆς ὁμοίως περαιόω , ὁ εἰμί , ὤστης ἡμέρα ὁ Θεός ὁ κτίσις ἅπας συναρμάζοντος . οὕτως καί ἐνταῦθα κατά ὁ ἄρρητος αὐτός ὁ σοφία λόγος , ἐν τρεῖς ἡμέρα ὁ εἰμί ὁ κακός ἐξορίζω , ἐκ ἀνήρ , ἐκ γυνή , καί ὁ γένος ὁ ὄφις , ἐν ὅς πρῶτος ὁ ὁ κακία φύσις ἔχω ὁ γένεσις .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0313.2
Ἄλλὰ περὶ μὲν τῆς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἡμερῶν αἰτίας , ταῦτα ὑπενοήσαμεν · εἰτε δὲ ὀρθῶς , εἰτε καλ μὴ , ἐν τῇ κρίσει τῶν ἀκροατῶν καταλείψομεν . Οὐ γὰρ ἀπόφασις ὁ λόγος ἐστίν , ἀλλὰ γυμνασία καὶ ζήτησις . Εἰ δὲ ζητεῖς δι’ ἀκριβείας ἰδεῖν ἐν τῷ πάθει τῶν ἡμερῶν τούτων τὴν προθεσμίαν ( λείπει γὰρ τῷ ἀριθμῷ οὐχ ὀλίγον , εἰ μετὰ τὴν ἐνάτην τῆς παρασκευῆς ὥραν ἀριθμοῖς τὸν χρόνον , ἀφ’ ἧς ταῖς πατρικαῖς χερσὶ τὸ πνεῦμα παρέθηκεν , μικρὸν ἐπίσχες , καὶ παρέξει σοι τυχὸν ὁ λόγος τὴν περὶ τούτου σαφήνειαν . Τίς οὖν ὁ λόγος ; Ἄνάδειξον εἰς τὸ μέγαλειον τῆς θείας δυνάμεως , καὶ οὐχ ἀγνοήσεις τὸ ἐν τόπῳ ζητούμενον . Μνήσθητι τῆς δεσποτικῆς ἀποφάσεως , τί περὶ αὐτοῦ ἀποφαίνεται ὁ τοῦ παντὸς ἐξημμένος τὸ κράτος · πῶς αὐτοκρατορικῇ ἐξουσίᾳ , καὶ οὐ φύσεως ἀνάγκῃ διαζεύγνυσι τὴν ψυχὴν ἐκ τοῦ σώματος , ἐν οἷς φησιν , ὅτι Οὐδεὶς αἴρει τὴν ψυχὴν μου , ἀλλ’ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀφ’ ἐαυτοῦ . Ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν , καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν . Τοῦτο μοι στήτω , καὶ τὸ ζητούμενον σεσαφηνίσται .
Lemmas: ἀλλά περί μέν ὁ ὁ ἀριθμός ὁ ἡμέρα αἴτιος , οὗτος ὑπονοέω · εἴτε δέ ὀρθῶς , εἴτε καλστις μή , ἐν ὁ κρίσις ὁ ἀκροατής καταλείπω . οὖον γάρ ἀπόφασις ὁ λόγος εἰμί , ἀλλά γυμνασία καί ζήτησις . εἰμί δέ ζητέω διά ἀκρίβεια ὁράω ἐν ὁ πάθος ὁ ἡμέρα οὗτος ὁ προθεσμία ( λείπω γάρ ὁ ἀριθμός οὐ ὀλίγος , εἰμί μετά ὁ νάω ὁ παρασκευή ὥρα ἀριθμός ὁ χρόνος , ἀπό ὅς ὁ πατρικός χείρ ὁ πνεῦμα παρατίθημι , μικρός ἐπέχω , καί παρέχω σύ τυγχάνω ὁ λόγος ὁ περί οὗτος σαφήνεια . Τῖς οὖν ὁ λόγος ; ἀναδείκνυμι εἰς ὁ μέγαλος ὁ θεῖος δύναμις , καί οὐ ἀγνοέω ὁ ἐν τόπος ζητέω . μιμνήσκω ὁ δεσποτικός ἀπόφασις , τίς περί αὐτός ἀποφαίνω ὁ ὁ πᾶς ἐξάπτω ὁ κράτος · πῶς αὐτοκρατορικός ἐξουσία , καί οὖον φύσις ἀνάγκη διαζεύγνυμαι ὁ ψυχή ἐκ ὁ σῶμα , ἐν ὅς φημί , ὅτι οὐδείς ἀείρω ὁ ψυχή ἐγώ , ἀλλά ἐγώ τίθημι αὐτός ἀπό ἑαυτοῦ . Ἐξουσία ἔχω τίθημι αὐτός , καί ἐξουσία ἔχω πάλιν λαμβάνω αὐτός . οὗτος ἐγώ ἵστημι , καί ὁ ζητέω σαφηνίζω .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0313.3
Ὁ γὰρ πάντα κατὰ τὴν δεσποτικὴν αὐθεντίαν οἰκονομῶν , οὐχ ἀναμένει τὴν ἐκ τῆς προδοσίας ἀνάγκην , καὶ τὴν λῃστρικὴν ἔφοδον τῶν Ἰουδαίων , καὶ τὴν τοῦ Πιλάτου παράνομον κρίσιν , ὥστε τὴν ἐκείνων κακίαν ἀρχηγὸν καὶ αἰτίαν τῆς κοινῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας γενέσθαι · ἀλλὰ προλαμβάνει τὴν οἰκονομίαν τὴν ἔφοδον , κατὰ τὸν ἀρρήτον τῆς ἱερουργίας τρόπον , καὶ τοῖς ἀνθρώποις ἀόρατον , καὶ ἑαυτὸν προσήνεγκε προσφορὰν καὶ θυσίαν ὑπὲρ ἡμῶν , ὁ ἱερεὺς ἅμα , καὶ ὁ ἄμνος τοῦ Θεοῦ , ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου . Πότε τοῦτο ; Ὅτε βρωτὸν ἑαυτοῦ τὸ σῶμα εἰς βρώσιν σαφῶς ἐνδείκνυται τῷ ἤδη γεγενήσθαι ἐντελῇ τοῦ ἀμνοῦ τὴν θυσίαν . Οὐ γὰρ ἂν ἦν τὸ σῶμα τοῦ ἱεροῦ πρὸς ἐδωδὴν ἐπιτήδειον , εἴπερ ἐμψυχὸν ἦν . Οὐκοῦν ὅτε παρέσχε τοῖς μαθηταῖς ἐφαγεῖν τοῦ σώματος , καὶ τοῦ αἵματος ἐπιεῖν , ἤδη κατὰ τὸ θελητὸν τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ τὸ μυστήριον οἰκονομοῦντος ἀρρήτως τε καὶ ἀοράτως τὸ σῶμα ἐτέθου . Καὶ ἡ ψυχὴ ἐν ἐκείνοις ἦν , ἐν οἷς αὐτὴ ἡ ἐξουσία τοῦ οἰκονομοῦντος ἐναπέθετο μετὰ τῆς ἐγκεκραμένης αὐτῇ θείας δυνάμεως , τὸν ἐν καρδίᾳ ἐκείνων χῶρον περιπολοῦσα . Οὐκοῦν ἀφ’ οὗ προσοχὴ τῷ Θεῷ ἡ θυσία παρὰ τοῦ μεγάλου Ἀρχιερέως , τοῦ τὸν ἑαυτοῦ ἄμνον ὑπὲρ τῆς κοινῆς ἁμαρτίας ἀρρήτως τε καὶ ἀοράτως ἱερουργήσαντος , ἀποτὸτε τις ἀριθμῶν τὸν χρόνον τῆς ἀληθείας οὐχ ἀπατάσεται . Ἔσπερα μὲν γὰρ ἦν ὅτε ἐδρώθη τὸ ἱερὸν ἐκεῖνο καὶ ἅγιον σῶμα . Νὺξ δὲ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἡ πρὸ τῆς παρασκευῆς διεδέξατο . Εἶτα ἡ τῆς παρασκευῆς ἡμέρα , τῇ ἐπείσάκτω
Lemmas: ὁ γάρ πᾶς κατά ὁ δεσποτικός αὐθεντία οἰκονομέω , οὐ ἀναμένω ὁ ἐκ ὁ προδοσία ἀνάγκη , καί ὁ λῃστρικός ἔφοδος ὁ Ἰουδαῖος , καί ὁ ὁ Πιλᾶτος παράνομος κρίσις , ὥστε ὁ ἐκεῖνος κακία ἀρχηγός καί αἴτιος ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος σωτηρία γίγνομαι · ἀλλά προλαμβάνω ὁ οἰκονομία ὁ ἔφοδος , κατά ὁ ἄρρητος ὁ ἱερουργία τρόπος , καί ὁ ἄνθρωπος ἀόρατος , καί ἑαυτοῦ προσφέρω προσφορά καί θυσία ὑπέρ ἐγώ , ὁ ἱερεύς ἅμα , καί ὁ Ἄμνος ὁ Θεός , ὁ ἀείρω ὁ ἁμαρτία ὁ κόσμος . πότος οὗτος ; ὅτε βρωτός ἑαυτοῦ ὁ σῶμα εἰς βρῶσις σαφῶς ἐνδείκνυμι ὁ ἤδη γίγνομαι ἐντελέω ὁ ἀμνός ὁ θυσία . οὖον γάρ εἄν εἰμί ὁ σῶμα ὁ ἱερός πρός ἐδωδή ἐπιτήδειος , εἴπερ ἐμψύχω εἰμί . οὐκοῦν ὅτε παρέχω ὁ μαθητής ἐσθίω ὁ σῶμα , καί ὁ αἷμα πίνω , ἤδη κατά ὁ θελητός ὁ ἐξουσία ὁ ὁ μυστήριον οἰκονομέω ἄρρητος τε καί ἀόρατος ὁ σῶμα τίθημι . καί ὁ ψυχή ἐν ἐκεῖνος εἰμί , ἐν ὅς αὐτός ὁ ἐξουσία ὁ οἰκονομέω ἐναπέθω μετά ὁ ἐγκεράννυμι αὐτός θεῖος δύναμις , ὁ ἐν Καρδία ἐκεῖνος χῶρος περιπολέω . οὐκοῦν ἀπό ὅς προσοχή ὁ Θεός ὁ θυσία παρά ὁ μέγας Ἀρχιερεύς , ὁ ὁ ἑαυτοῦ Ἄμνον ὑπέρ ὁ κοινός ἁμαρτία ἄρρητος τε καί ἀόρατος ἱερουργέω , ἀποτείνω τις ἀριθμός ὁ χρόνος ὁ ἀλήθεια οὐ ἀπατάω . Ἕσπερος μέν γάρ εἰμί ὅτε δράω ὁ ἱερόν ἐκεῖνος καί ἅγιος σῶμα . Νύξ δέ ὁ ἑσπέρα ἐκεῖνος ὁ πρό ὁ παρασκευή διαδέχομαι . εἶτα ὁ ὁ παρασκευή ἡμέρα , ὁ ἐφίημι
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0314.1
A νυκτὶ διατμηθεῖσα , εἰς μίαν νύκτα καὶ εἰς ἡμέρας δύο καταληφθήσεται . Εἰ γὰρ τὸ σκότος ὁ Θεὸς ἐκάλεσε νύκτα , ἐν δὲ ταῖς τρισὶν ὥραις ἐγένετο σκότος ἐπὶ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην · αὕτη ἐστὶν ἡ κατὰ τὸ μέσον τῆς ἡμέρας καινοτομηθεῖσα νὺξ , τὰ δύο τμήματα τῶν ἡμερῶν δι' ἑαυτῆς περιγράφουσα , τὸ μὲν ἀπὸ τοῦ ὀρθροῦ ἐπὶ τὴν ἑκτην ὥραν , τὸ δὲ ἀπὸ τῆς ἐννάτῆς ἐπὶ τὴν ἑσπέραν . Ὥστε εἶναι μέχρι τούτου , δύο νύκτας καὶ ἡμέρας δύο . Εἶτα , πρὸ τοῦ Σαββάτου νὺξ , καὶ μετὰ ταύτην ἡ σοῦ Σαββάτου ἡμέρα , ἔχεις τὰς τρεῖς νύκτας . Ζήτησόν μοι λοιπὸν τὴν ἀναστάσιμον ὥραν , καὶ εὑρήσεις τὴν ἐν τοῖς εἰρημένοις ἀλήθειαν . Πότε οὖν τοῦτο ; Ὁὐδὲ Σαββάτων , Ματθαῖος βοᾷ.Αὕτη τοι ἡ ὥρα τῆς Ἀναστάσεως κατὰ τὴν τοῦ ἀγγέλου φωννὴν . Οὕτως ὅρος τῆς ἐν καρδίᾳ τῆς γῆς διαγωγῆς τοῦ Κυρίου . Ἑσπέρας γὰρ ἤδη βαθείας γεγενημένης ( ἀρχὴ δὲ ἦν τῆς νυκτὸς ἐκείνης ἡ ἑσπέρα , ἣν διαδέχεται ἡ μία τῶν Σαββάτων ἡμέρα ) , τότε ὁ σεισμὸς γίνεται . Τότε δ καταστρᾶπτον τοῖς ἐνδύμασιν ἄγγελος ἀποκυλίει τὸν λίθον τοῦ μνημείου . Αἱ δὲ γυναῖκες μικρὸν ἐπορφαίσασαι , ὑποφαινοῦσας ἤδη τῆς ἡμέρας τοῦ φέγγος , ὡς καὶ τινα ἠλιαχὴν αὐγὴν τῆς ἀνατολῆς ὑπερφαίνεσθαι , τότε ἱστοροῦσι τὴν ἤδη γεγενημένην ἀνάστασιν · αἱ τὸ μὲν θαῦμα ἔγνωσαν , εἰς δὲ ὥραν οὐκ ἐδιώχθασαν . Ὅτι μὲν γὰρ ἤγέρθη , εἴπε πρὸς αὐτὰς ὁ ἄγγελος · τὸ δὲ πότε , τῷ ῥήματι οὐ προσέθηκεν . Ἄλλ' ὁ μέγας Ματθαῖος μόνος τῶν εὐαγγελιστῶν πάντων τὸν καιρὸν δι' ἀκριβείας ἐπεσημύνατο , εἰπὼν τὴν ἑσπέραν εἶναι τοῦ Σαββάτου , τὴν ὥραν τῆς Ἀναστάσεως .
Lemmas: A νύξ διατέμνω , εἰς εἷς νύξ καί εἰς ἡμέρα δύο καταλαμβάνω . εἰμί γάρ ὁ σκότος ὁ θεός καλέω νύξ , ἐν δέ ὁ τρεῖς ὥρα γίγνομαι σκότος ἐπί πᾶς ὁ οἰκέω · οὗτος εἰμί ὁ κατά ὁ μέσος ὁ ἡμέρα καινοτομέω νύξ , ὁ δύο τμῆμα ὁ ἡμέρα διά ἑαυτοῦ περιγράφω , ὁ μέν ἀπό ὁ ὄρθρος ἐπί ὁ κτείνω ὥρα , ὁ δέ ἀπό ὁ ἐννάτη ἐπί ὁ ἑσπέρα . ὥστε εἰμί μέχρι οὗτος , δύο νύξ καί ἡμέρα δύο . εἶτα , πρό ὁ Σάββατο νύξ , καί μετά οὗτος ὁ σύ Σάββατο ἡμέρα , ἔχω ὁ τρεῖς νύξ . ζητέω ἐγώ λοιπός ὁ ἀναστάσιμος ὥρα , καί εὑρίσκω ὁ ἐν ὁ εἴρω ἀλήθεια . πότος οὖν οὗτος ; οὐδέ σάββατον , Ματθαῖος βοᾷ.Αὕτη ὅς ὁ ὥρα ὁ Ἀνάστασις κατά ὁ ὁ ἄγγελος φωνή . οὕτως ὅρος ὁ ἐν Καρδία ὁ γῆ διαγωγεύς ὁ κύριος . Ἑσπέρα γάρ ἤδη βαθύς γίγνομαι ( ἀρχή δέ εἰμί ὁ νύξ ἐκεῖνος ὁ ἑσπέρα , ὅς διαδέχομαι ὁ εἷς ὁ σάββατον ἡμέρα ) , τότε ὁ σεισμός γίγνομαι . τότε δ καταστράπτω ὁ ἔνδυμα ἄγγελος ἀποκυλίω ὁ λίθος ὁ μνημεῖον . ὁ δέ γυνή μικρός ἐπορφαίσασαι , ὑποφαίνω ἤδη ὁ ἡμέρα ὁ φέγγος , ὡς καί τις ἡλιακός αὐγή ὁ ἀνατολή ὑπερφαίνω , τότε ἱστορέω ὁ ἤδη γίγνομαι ἀνάστασις · ὁ ὁ μέν θαῦμα γιγνώσκω , εἰς δέ ὥρα οὐ διώκω . ὅτι2 μέν γάρ ἐγείρω , εἶπον πρός αὐτός ὁ ἄγγελος · ὁ δέ πότε , ὁ ῥῆμα οὖον προστίθημι . ἄλλος ὁ μέγας Ματθαῖος μόνος ὁ εὐαγγελιστής πᾶς ὁ καιρός διά ἀκρίβεια ἐπισημαίνω , εἶπον ὁ ἑσπέρα εἰμί ὁ Σάββατο , ὁ ὥρα ὁ Ἀνάστασις .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0314.2
C El δὲ ταῦτα τούτων ἔχει τὸν τρόπον , ἐστηκεν ἡμῖν ἡ προθεσμία , ἀπὸ τῆς μετὰ τὴν πέμπτην ἑσπέρας , εἰς τὴν τοῦ Σαββάτου ἑσπέραν διαμετρουμένου τοῦ χρόνου , τῆς ἐμβολίμου νυκτὸς , καθὼς εἴρηται , τὴν παρασκευὴν εἰς ἡμέρας δύο καὶ νύκτα μίαν κερματίζουσης . Ἔδει γὰρ ἐπὶ τοῦ δεσπόζοντος ἐν τῇ δυναστείᾳ αὐτοῦ τοῦ αἰῶνος , μὴ τοῖς συντεταγμένοις τοῦ χρόνου μέτροις τὰ ἔργα κατ' ἀνάγκην συμπαρατελενεσθαι · ἀλλὰ πρὸς τὴν τῶν δυνεων χρείαν καινοτομεῖσθαι τοῦ χρόνου τὰ μέτρα , καὶ συντομώτερον τὴν τῶν ἀγαθῶν ἐνέργειαν τῆς θείας δυνάμεως ἐπιτελοῦσης , κολοδώτερα τοῦ χρόνου σχεδιασθῆναι τὰ μέτρα · ὡς μὴτε ἐλάττονα τῶν τριῶν ἡμερῶν καὶ τῶν τοσοῦτον νυκτῶν ἀριθμηθῆναι τὸν χρόνον . Ἐπεὶδὴ τοῦτον τὸν ἀριθμὸν ὁ μυστικὸς καὶ ἀπόρρητος ἐπίσχετ' λόγος , μὴτε τὰ συνήθῃ τῶν ἡμερῶν τε καὶ νυκτῶν ἀναμένουσαν διαστήματα πρὸς τὸ τάχος τῆς ἐνεργείας τὴν θείαν ἐμποδίζεισθαι δύναμιν . Ὁ γὰρ ἐξουσίαν ἔχων καὶ θεῖναι ἀφ' ἑαυτοῦ τὴν ψυχὴν καὶ ἀναλαβεῖν ὅτε ἐβούλετο , ἐξουσίαν εἶχεν ὡς ποιητὴς τῶν αἰώνων , οὐχὶ δουλεύσαι διὰ τῶν ἔργων τῷ χρόνῳ , ἀλλὰ ποιήσαι κατὰ τὰ ἔργα τὸν χρόνον . Ἄλλ' οὕτω τοῦ μεγίστου τῶν κεφαλαίων ὁ λόγος ἦλθατο . Ζητεῖν γὰρ τοὺς φιλομαθεστάτους εἴκως , πῶς ἐν τῷ χρόνῳ τρισὶν ἑαυτὸν ὁ Κύριος διώσιω , τῇ τε καρδίᾳ τῆς γῆς καὶ τῷ
Lemmas: C El δέ οὗτος οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , ἵστημι ἐγώ ὁ προθεσμία , ἀπό ὁ μετά ὁ πέμπτος ἑσπέρα , εἰς ὁ ὁ Σάββατο ἑσπέρα διαμετρέω ὁ χρόνος , ὁ ἐμβόλιμος νύξ , καθώς εἴρω , ὁ παρασκευή εἰς ἡμέρα δύο καί νύξ εἷς κερματίζω . δέω γάρ ἐπί ὁ δεσπόζω ἐν ὁ δυναστεία αὐτός ὁ αἰών , μή ὁ συντάσσω ὁ χρόνος μέτρον ὁ ἔργον κατά ἀνάγκη συμπαρατελενεσθαι · ἀλλά πρός ὁ ὁ δυνεος χρεία καινοτομέω ὁ χρόνος ὁ μέτρον , καί σύντομος ὁ ὁ ἀγαθός ἐνέργεια ὁ θεῖος δύναμις ἐπιτελέω , κολοδώτερα ὁ χρόνος σχεδιάζω ὁ μέτρον · ὡς μήτε μικρός ὁ τρεῖς ἡμέρα καί ὁ τοσοῦτος νύξ ἀριθμέω ὁ χρόνος . ἐπειδή οὗτος ὁ ἀριθμός ὁ μυστικός καί ἀπόρρητος ἐπέχω λόγος , μήτε ὁ συνήθης ὁ ἡμέρα τε καί νύξ ἀναμένω διάστημα πρός ὁ τάχος ὁ ἐνέργεια ὁ θεῖος ἐμποδίζω δύναμις . ὁ γάρ ἐξουσία ἔχω καί τίθημι ἀπό ἑαυτοῦ ὁ ψυχή καί ἀναλαμβάνω ὅτε βούλομαι , ἐξουσία ἔχω ὡς ποιητής ὁ αἰών , οὐ δουλεύω διά ὁ ἔργον ὁ χρόνος , ἀλλά ποιέω κατά ὁ ἔργον ὁ χρόνος . ἄλλος οὗτος ὁ μέγας ὁ κεφάλαιος ὁ λόγος ἀλθαίνω . ζητέω γάρ ὁ φιλομαθής ἵημι , πῶς ἐν ὁ χρόνος τρεῖς ἑαυτοῦ ὁ Κύριος διώσιω , ὁ τε Καρδία ὁ γῆ καί ὁ
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0316.2
Ἵσα δὲ τῶν Ἰουδαίων ἀκούομεν κατατρέχοντων ἐν σφοδρᾷ κατηγορίᾳ τοῦ δόγματος , ἀξίων ἂν εἴη προσθεῖναι διὰ βραχέων τῷ λόγῳ . Λέγουσι γὰρ ἐν τῷ περὶ τοῦ Πάσχα λόγῳ τοῖς Ἰουδαίοις νενομοθετῆσθαι παρὰ τοῦ Μωϋσέως τὴν τεσσαρακαιδεκάτην τοῦ σεληνίου δρόμου περιόδον , καὶ τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν τὴν ἀζύμοργαγίαν , καὶ ὅρον ἐπὶ τοῖς ἀζύμοις ποιεῖσθαι τῶν πιχρίδων τὴν πόαν . Εἰ οὖν ἐπίμελεις ὑμῖν ἡ τῆς τεσσαρακαιδεκάτης ἐστὶ παρατήρησις , συμπαραφυλαττέσθω , φησὶν ὁ Ἰουδαῖος , καὶ ἡ πιχρίς καὶ τὸ ἀζύμον . Εἰ δὲ ταῦτα τοῦ παραρᾶσθαι ἄξια , τῆς ἱ περὶ ἐκείνης σπουδῆς ; Οὐ γὰρ δὴ τοῦ αὐτοῦ νομοθέτου , τὸ μὲν τι δικαίων καὶ ψυχωφελές , τὸ δὲ ἀχρηστὸν κρινεῖται καὶ ἀπόβλητον · ὡς ἐπάνογκες εἶναι , ἢ πάντα κατορθοῦσθαι παρ’ ἡμῖν , ὅσα περὶ τὸ Πάσχα διηγόρευται , ἢ μηδενὸς ἡμᾶς περιέχεσθαι . Τί οὖν ἡμεῖς ; Μνησθῶμεν τοῦ παραγγελαντος , μὴ φοβεῖσθαι τὸν ὀνειδισμὸν τῶν ἀνθρώπων , καὶ τῷ φραλισμῷ αὐτῶν μὴ ἠττάσθαι . Ὀλβιαμεν γὰρ τὸν ἀζύμων τὴν ψυχωφελῆ παρατήρησιν , καὶ τῶν πιχρίδων τὸν κέρδοις ,
Lemmas: ἵζω δέ ὁ Ἰουδαῖος ἀκούω κατατρέχω ἐν σφοδρός κατηγορία ὁ δόγμα , ἄξιος εἄν εἰμί προστίθημι διά βραχύς ὁ λόγος . λέγω γάρ ἐν ὁ περί ὁ Πάσχα λόγος ὁ Ἰουδαῖος νομοθετέω παρά ὁ Μωϋσῆς ὁ τεσσαρακαιδέκατος ὁ σελήνιον δρόμος περίοδος , καί ὁ ἑπτά ἡμέρα ὁ ἀζύμοργαγίαν , καί ὅρος ἐπί ὁ ἄζυμος ποιέω ὁ πιχριδηω ὁ πόα . εἰμί οὖν ἐπιμελής σύ ὁ ὁ τεσσαρακαιδέκατος εἰμί παρατήρησις , συμπαραφυλάττω , φημί ὁ Ἰουδαῖος , καί ὁ πιχρίς καί ὁ ἄζυμος . εἰμί δέ οὗτος ὁ παραράομαι ἄξιος , ὁ Ι περί ἐκεῖνος σπουδή ; οὖον γάρ δή ὁ αὐτός νομοθέτης , ὁ μέν τίς Δίκαιος καί ψυχωφελής , ὁ δέ ἄχρηστος κρίνω καί ἀπόβλητος · ὡς ἐπάνογκες εἰμί , ἢ πᾶς κατορθόω παρά ἐγώ , ὅσος περί ὁ Πάσχα διαγορεύω , ἢ μηδείς ἐγώ περιέχω . τις οὖν ἐγώ ; μιμνήσκω ὁ παραγγέλλω , μή φοβέω ὁ ὀνειδισμός ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ φραλισμαω αὐτός μή ἐτάζω . ολβιαμι γάρ ὁ ἄζυμος ὁ ψυχωφελής παρατήρησις , καί ὁ πιχριδηω ὁ κερδέω ,
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0317.2
Ὁ τοίνυν διὰ πάσης τῆς τοῦ βίου τοῦτον ἑβδομάδος ἀνεπίμικτον παλαιᾶς ἁμαρτίας καὶ ἄζυμον τὴν ἀεὶ ἐνεστῶσαν κατορθῶν ἑμέραν , δῶρον τῆς ζωῆς ποιούμενος τὴν ἐγκράτειαν , οὗτος ἑαυτὸν πάσης σκοτεινῆς ἐπιμιξίας χωρίζει . Τοῦτο γὰρ ἡ τεσσαρεσκαϊδεκάτη τοῦ σεληναίου δρόμου ἐνδείκνυται . Ἐπειδὴ γὰρ ἐννέα εἰσὶν αὶ πᾶσαι τοῦ σεληναίου δρόμου , καὶ εἴκοσι καὶ ἡμίσεα , ἐν αἷς ἐκ νεομηνίας ἡ σελήνη δι' αὐξήσεως τελειωθεῖσα τῷ κύκλῳ , πάλιν διὰ μειώσεως εἰς τὴν παντελῆ τοῦ φωτὸς ἐκλείψιν ὑπέργεται , δηλοῖν τὸ ἥμισυ τοῦ μηνουμένου ἀριθμοῦ τεσσαρεσκαϊδεκάτη ἐστὶ , καὶ μικρὸν ἐπὶ πρὸς . Οὕκουν , ὅταν ἐν τούτῳ τύχῃ οὕσα ἡ σελήνη τῷ σχήματι , ἐπειδὴ συμπεριούσα κατὰ τὸν ἴδιον δρόμον τῷ νυκτερινῷ διαστήματι , προστίθησι τὸ λείπον τῷ κύκλῳ , ὥστε πληρωθεῖσα φωτὸς ταῖς αὐγαῖς τῆς ἡμέρας τὰς παρ' ἑαυτῆς λαμπηδόνας συμπαρακαταμίζει , ὡς μὲτε κατὰ τὴν ἑσπέραν ,
Lemmas: ὁ τοίνυν διά πᾶς ὁ ὁ βίος οὗτος ἑβδομάς ἀνεπίμικτος παλαιός ἁμαρτία καί ἄζυμος ὁ ἀεί ἐνίστημι κατορθόω ἑμέρα , δῶρον ὁ ζωή ποιέω ὁ ἐγκράτεια , οὗτος ἑαυτοῦ πᾶς σκοτεινός ἐπιμιξία χωρίζω . οὗτος γάρ ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος ὁ σεληναῖος δρόμος ἐνδείκνυμι . ἐπεί γάρ ἐννέα εἰμί ὅς πᾶς ὁ σεληναῖος δρόμος , καί εἴκοσι καί ἥμισυς , ἐν ὅς ἐκ νεομηνία ὁ σελήνη διά αὔξησις τελειόω ὁ κύκλος , πάλιν διά μείωσις εἰς ὁ παντελής ὁ φάος ἔκλειψις ὑπέργω , δηλόω ὁ ἥμισυς ὁ μηνίω ἀριθμός τεσσαρεσκαιδέκατος εἰμί , καί μικρός ἐπί πρός . κέω , ὅταν ἐν οὗτος τυγχάνω εἰμί ὁ σελήνη ὁ σχῆμα , ἐπεί συμπερίειμι κατά ὁ ἴδιος δρόμος ὁ νυκτερινός διάστημα , προστίθημι ὁ λείπω ὁ κύκλος , ὥστε πληρόω φάος ὁ αὐγή ὁ ἡμέρα ὁ παρά ἑαυτοῦ λαμπηδών συμπαρακαταμιζεω , ὡς μέστε κατά ὁ ἑσπέρα ,
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0318.1
μὴτε κατὰ τὸν δρόμον , σκότους τινὰ παρενδή - A χην διακῦφαι τοῦ φωτὸς τὴν συνέχειαν , ἐν τῇ διαδοχῇ . ἄν στοιχείων , ἀδιαίρετον τῆς αὐγῆς μενούσης . Πρὶν γὰρ ἀκριδὸς τὴν ἡλιακὴν ἀκτίνα καταδυῖναι , ἀντιφαίνεται δι’ εὐθείας ἡ σελήνη τῷ ἡλίῳ κατὰ τὸ διάμετρον , καὶ τῷ ἰδίῳ φωτὶ καταλάμπει τὸ ὑποσκελινον . Καὶ πάλιν πρὶν πάντως τὸν κύκλον αὐτῆς ὑπελθεῖν τὸν ὁρίζοντα , τοῖς λειψάνοις τοῦ σελήναιου φωτὸς ἡ τῆς ἡμέρας αὐγὴ κατακινδύει . Καὶ οὕτω τῆς πανσελήνου ἐκείνης ἡμέρας τὸ σκότος ἐξαφανίζεται , κατὰ τε τὸν δρόμον καὶ τὴν ἑσπέραν , τῇ τῶν φωστέρων διαδοχῇ λαμπρυνομένων . " Ὅπερ τοίνυν τῷ αἰσθητῷ φωτὶ κατὰ τὴν τεσσαρακαιδεκάτην συμβαίνει , τὸ διὰ πάσης νυκτὸς τε καὶ ἡμέρας ἀπαράδεκτον εἶναι τῆς ἐπιμείας τοῦ σκότους , τοῦτο βούλεται ὁ πνευματικὸς νόμος , σύμβολον γενέσθαι τοῖς B πνευματικοῖς ἑορτάζουσι , ὥστε διὰ πάσης τῆς κατὰ τὴν ζωὴν ἑβδομάδος , ἐν Πάχᾳ φωτεινὸν καὶ ἀκότιστον ὅλον τὸν χρόνον αὐτοῖς τῆς ζωῆς ἐργάζεσθαι . Αὕτη γὰρ τῶν περὶ τὸ Πάσχα παραγγελμάτων τοῖς Χριστιανικοῖς ἡ κατάστασις . Διὰ τοῦτο πρὸς τὴν τεσσαρεκαιδεκάτην βλέπομεν , διὰ τοῦ αἰσθητοῦ τούτου καὶ ἰλικοῦ φωτὸς , τοῦ ἀβίου τε καὶ νοητοῦ τὴν φαντασίαν ἀναλαμβάνοντες , ὡς τὸ μὲν δοκεῖν σελήνην πληθούσαν ἐπίσπενδεν , τὸ παρ’ ἐαυτῆς φέγγος διαρκὲς παρεχομένην ἡμῖν παννύχιον , τῇ δὲ ἀληθείᾳ , νόμον ἡμῖν εἶναι τὸ παραστήρημα τοῦ πάντα τὸν χρόνον , τὸν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ διαμετροῦμενον , λαμπρὸν ἡμῖν διαρκῶς εἶναι , καὶ τῶν ἔργων τῶν σκοτεινῶν ἀνεπίμикτον . Καὶ περὶ μὲν τούτων , τοσαῦτα .
Lemmas: μήτε κατά ὁ δρόμος , σκότος τις παρενδή - A χήν διακύπτω ὁ φάος ὁ συνέχεια , ἐν ὁ διαδοχή . ἄν στοιχεῖον , ἀδιαίρετος ὁ αὐγή Μένων . πρίν γάρ ἀκρίς ὁ ἡλιακός ἄκτινος καταδύω , ἀντιφαίνω διά εὐθύς ὁ σελήνη ὁ ἥλιος κατά ὁ διάμετρος , καί ὁ ἴδιος φάος καταλάμπω ὁ ὑποσκέλλω . καί πάλιν πρίν πάντως ὁ κύκλος αὐτός ὑπέρχομαι ὁ ὁρίζων , ὁ λείψανον ὁ σεληνιακός φάος ὁ ὁ ἡμέρα αὐγή κατακινδυνεύω . καί οὗτος ὁ πανσέληνος ἐκεῖνος ἡμέρα ὁ σκότος ἐξαφανίζω , κατά τε ὁ δρόμος καί ὁ ἑσπέρα , ὁ ὁ φωστέρων διαδοχή λαμπρύνω . " ὅπερ τοίνυν ὁ αἰσθητός φάος κατά ὁ τεσσαρακαιδέκατος συμβαίνω , ὁ διά πᾶς νύξ τε καί ἡμέρα ἀπαράδεκτος εἰμί ὁ επιμειης ὁ σκότος , οὗτος βούλομαι ὁ πνευματικός νόμος , σύμβολον γίγνομαι ὁ B πνευματικός ἑορτάζω , ὥστε διά πᾶς ὁ κατά ὁ ζωή ἑβδομάς , ἐν Πάχα φωτεινός καί ἄκοτος ὅλος ὁ χρόνος αὐτός ὁ ζωή ἐργάζομαι . ἄτη γάρ ὁ περί ὁ Πάσχα παράγγελμα ὁ Χριστιανικός ὁ κατάστασις . Ζεύς οὗτος πρός ὁ τεσσαρεκαιδεκατος βλέπω , διά ὁ αἰσθητής οὗτος καί ιλιπου φάος , ὁ ἄβιος τε καί νοητός ὁ φαντασία ἀναλαμβάνω , ὡς ὁ μέν δοκέω σελήνη πλήθω ἐπισπένδω , ὁ παρά ἑαυτοῦ φέγγος διαρκής παρέχω ἐγώ παννύχιος , ὁ δέ ἀλήθεια , νόμος ἐγώ εἰμί ὁ παραστήρημα ὁ πᾶς ὁ χρόνος , ὁ νύξ καί ἡμέρα διαμετρέω , λαμπρός ἐγώ διαρκής εἰμί , καί ὁ ἔργον ὁ σκοτεινός ἀνεπίμикτον . καί περί μέν οὗτος , τοσοῦτος .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0318.2
" Ὅσα δὲ ὁ σταυρὸς ἐμπεριέχει νοήματα , δι’ οὗ C τελειοῦται τὸ περὶ τὸ πάθος μυστήριον , τίς ἂν ἁρδιῶς τῷ λόγῳ σαφηνίσειε ; Μὴ γὰρ οὐκ ἦσαν μυρίοι τρόποι πρὸς θάνατον φέροντες , δι’ ὧν ἂν δυνατόν πληρωθῆναι τὴν ὑπὲρ ἡμῶν τοῦ θανάτου εἰκονομίαν ; 'Αλλ’ ἐκ πάντων οὗτος , ὡρίσθη παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἐαυτῷ κτι’ ἐξουσίαν τὸ πάθος ὁρίσαντος . Δεὶ γὰρ , φησὶ , τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου . Οὐκ ἔπε , Τὰ καὶ τὰ παίσεται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου , ὡς ἂν τις ἀπλῶς εἴποι · προαγορεύων τὸ λεγόμενον , ἀλλὰ τὸ ἀναγκαῖον κατὰ τινὰ λόγον ἀπόρρητον γενέσθαι ὀφείλον δογματίζει τῷ ῥήματι , ἐν τῷ εἰπεῖν , ὅτι Δεὶ τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμασθῆναι , καὶ σταυρωθῆναι , καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι . Κατανόησόν μοι γὰρ δεὶ Δεὶ τὴν διάνοιαν , δι’ ἧς εὐρίσκεται τὸ μὴ δεῖν ἄλλως ἢ διὰ τοῦ σταυροῦ γενέσθαι πάντως τὸ πάθος τὸ δογματιζόμενον . Τίς οὖν ὁ περὶ τούτου λόγος ; Μόνου τοῦ μεγάλου Παύλου ἐστι , τοῦ ἐκ τῶν ἀρρήτων ῥημάτων παιδευθέντος , ἔν τοῖς ἀδύτοις τοῦ παραδείσου μυνθῆς ἠκρόατο , καὶ τὸ περὶ τούτου μυστήριον διασαφῆσαι , καθὼς ἐν ὑμέρει διὰ τῶν πρὸς 'Εφεσίους λόγων τὸ κρυπτὸν ὑπηνέχιστο λέγων · " Ἵνα ἐξιχνιώσῃτε καταλαβέσθαι σὺν πᾶσι τοῖς ἁγίοις , τί τὸ πλάτος καὶ μῆκος , τὸ βάθος καὶ ὕψος , γνῶναι τε τὴν ὑπερβάλλουσαν ἀγάπην τῆς γνώσεως τοῦ Χριστοῦ , ἵνα πληρωθῆτε εἰς πᾶν τὸ πλήρωμα τοῦ Θεοῦ . Οὐ γὰρ ἄργῶς ὁ Θεὸς ἐκεῖνος ὀφθαλμὸς τοῦ 'Αποστόλου , τὸ
Lemmas: " ὅσα δέ ὁ σταυρός ἐμπεριέχω νόημα , διά ὅς C τελειόω ὁ περί ὁ πάθος μυστήριον , τίς εἄν ἁρδιῶς ὁ λόγος σαφηνίζω ; μή γάρ οὐ εἰμί μυρίος τρόπος πρός θάνατος φέρω , διά ὅς εἄν δυνατός πληρόω ὁ ὑπέρ ἐγώ ὁ θάνατος εικονομια ; Ἀλλᾶς ἐκ πᾶς οὗτος , ὁρίζω παρά αὐτός ὁ αὐτός κτείνω ἐξουσία ὁ πάθος ὁρίζω . Δεύς γάρ , φημί , ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος . οὐ ἔπω , ὁ καί ὁ παίω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος , ὡς εἄν τις ἀπλόος εἶπον · προαγορεύω ὁ λέγω , ἀλλά ὁ ἀναγκαῖος κατά τις λόγος ἀπόρρητος γίγνομαι ὀφείλω δογματίζω ὁ ῥῆμα , ἐν ὁ εἶπον , ὅτι Δεύς ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος πολύς πάσχω καί ἀποδοκιμάζω , καί σταυρόω , καί ὁ τρίτος ἡμέρα ἀνίστημι . κατανοέω ἐγώ γάρ δεῖ Δεύς ὁ διάνοια , διά ὅς εὐρίͅσκω ὁ μή δήω ἄλλως ἢ διά ὁ σταυρός γίγνομαι πάντως ὁ πάθος ὁ δογματίζω . Τῖς οὖν ὁ περί οὗτος λόγος ; Μόνος ὁ μέγας Παῦλος εἰμί , ὁ ἐκ ὁ ἄρρητος ῥῆμα παιδεύω , ἐν ὁ ἄδυτος ὁ παράδεισος μίνθη ἀκροάομαι , καί ὁ περί οὗτος μυστήριον διασαφέω , καθώς ἐν ὑμέρει διά ὁ πρός Εφέσιος λόγος ὁ κρυπτός ὑπανέχω λέγω · " ἵνα εξιχνιωθεω καταλαμβάνω σύν πᾶς ὁ ἅγιος , τίς ὁ πλάτος καί μῆκος , ὁ βάθος καί ὕψος , γιγνώσκω τε ὁ ὑπερβάλλω ἀγάπη ὁ γνῶσις ὁ Χριστός , ἵνα πληρόω εἰς πᾶς ὁ πλήρωμα ὁ Θεός . οὖον γάρ ἀργός ὁ θεός ἐκεῖνος ὀφθαλμός ὁ Απόστολος , ὁ
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0319.1
σχῆμα τοῦ σταυροῦ κατενόησεν · ἀλλ' ἐδείξε καὶ διὰ τούτου σαφῶς , ὅτι πᾶς τῆς ἀγνοίας λεπιδας ἀποβαλὼν τῶν ὀφθαλμῶν , πρὸς αὐτὴν ὀρᾷ καθαρώς τὴν ἀλήθειαν . Οἶδε γὰρ ὅτι τὸ σχῆμα τοῦτο τέτταροι προβολαὶ ἀπὸ τῆς ἐν τῷ μέσῳ συμβολῆς μεριζόμενον , τὴν διὰ πάντων ἰχνοῦσαν τοῦ ἐν αὐτῷ φανέντος δύναμιν τε καὶ πρόνοιαν διασημαίνει , καὶ τούτου χάριν ἐκάστην προβολὴν ἰδιαζούσας κατονομάζει φωνάς · βάθος λέγων τὸ ἐκ τοῦ μέσου κάτω , καὶ ὕψος τὸ ὑπερχείμενον · πλάτος δὲ καὶ μήκος , τὸ ἐκ πλαγίου παρατεινόμενον μετὰ τὴν συμβολὴν ἐκατέρωθεν · ὡς τὸ μὲν ἔνθεν τοῦ μέσου , πλάτος , τὸ δὲ ἐτέρωθεν , μήκος προσαγορεύσαι · δι' ὧν τοῦτο μοι δοκεῖ σαφῶς διασημαίνειν τὸ λόγῳ , ὅτι οὐδὲν τῶν ὄντων ἐστίν , ὃ μὴ τῇ θείᾳ διαχρατεῖται φύσει , τὸ ὑπερουράνιον , τὸ ὑποχθόνιον , τὸ ἐπὶ τὰ πέρατα τῶν ὄντων πάντοθεν ἐκ πλαγίου παρατεινόμενον . Σημαίνει γὰρ διὰ μὲν τοῦ ὕψους , τὸ ὑπερχείμενον · διὰ δὲ τοῦ βάθους , τὸ ὑποχθόνιον · τῷ μήκει δὲ καὶ τῷ πλάτει , τὰ διὰ μέσου πέρατα , τὰ ὑπὸ τῆς πᾶν διακρατοῦσης δυνάμεως συνεχόμενα . Ἔστιν δὲ διὰ τῶν ἐν τῇ σῇ ψυχῇ γινομένων ἐν τῇ περὶ Θεοῦ ἐννοίᾳ τὰ λεγόμενα ἀποδειξαι . Ἀνάβλεψον γὰρ εἰς τὸν οὐρανόν , καὶ τὰ κάτω βάθη τῷ λογισμῷ κατανόησον , ἔκτεινον ἐπὶ τὰ πλάγια καὶ τὰ ἄκρα τῆς τοῦ παντὸς συστάσεως τὴν διάνοιαν , καὶ λόγιον εἰς ἐστιν τὰ ταῦτα συνέχουσα δύναμις , οἷον τις σύνδεσμος τοῦ παντὸς γινόμενη . Καὶ ὄψει ὡς αὐτομάτως ἐν τῇ διανοίᾳ ἡ περὶ τῆς θείας δυνάμεως ἐννοία τὸ σχῆμα τοῦ σταυροῦ ἐγχαράσσεται , ἐκ τῶν ὑψηλοτέρων ἐπὶ τὰ βάθη καθῆκον , καὶ ἐπὶ τὰ πέρατα τῶν ἄκρων ἐγχαρώς παρατεινόμενον .
Lemmas: σχῆμα ὁ σταυρός κατανοέω · ἀλλά δείκνυμι καί διά οὗτος σαφῶς , ὅτι πᾶς ὁ ἄγνοια λεπίς ἀποβάλλω ὁ ὀφθαλμός , πρός αὐτός ὁράω καθαρός ὁ ἀλήθεια . οἶδα γάρ ὅτι ὁ σχῆμα οὗτος τέταρος προβολή ἀπό ὁ ἐν ὁ μέσος συμβολή μερίζω , ὁ διά πᾶς ιχνουω ὁ ἐν αὐτός φαίνω δύναμις τε καί πρόνοια διασημαίνω , καί οὗτος χάρις ἕκαστος προβολή ἰδιάζω κατονομάζω φωνή · βάθος λέγω ὁ ἐκ ὁ μέσος κάτω , καί ὕψος ὁ ὑπερχέω · πλάτος δέ καί μήκος , ὁ ἐκ πλάγιος παρατείνω μετά ὁ συμβολή ἑκατέρωθεν · ὡς ὁ μέν ἔνθεν ὁ μέσος , πλάτος , ὁ δέ ἑτέρωθεν , μήκος προσαγορεύω · διά ὅς οὗτος ἐγώ δοκέω σαφῶς διασημαίνω ὁ λόγος , ὅτι οὐδείς ὁ εἰμί εἰμί , ὅς μή ὁ θεῖος διαχρατειος φύσις , ὁ ὑπερουράνιος , ὁ ὑποχθόνιος , ὁ ἐπί ὁ πέρας ὁ εἰμί πάντοθεν ἐκ πλάγιος παρατείνω . σημαίνω γάρ διά μέν ὁ ὕψος , ὁ ὑπερχέω · διά δέ ὁ βάθος , ὁ ὑποχθόνιος · ὁ μῆκος δέ καί ὁ πλάτος , ὁ διά μέσος πέρας , ὁ ὑπό ὁ πᾶς διακρατέω δύναμις συνέχω . ἔρτις δέ διά ὁ ἐν ὁ σός Ψυχή γίγνομαι ἐν ὁ περί Θεός ἔννοια ὁ λέγω ἀποδείκνυμι . ἀναβλέπω γάρ εἰς ὁ οὐρανός , καί ὁ κάτω βάθος ὁ λογισμός κατανοέω , ἐκτείνω ἐπί ὁ πλάγιος καί ὁ ἄκρος ὁ ὁ πᾶς σύστασις ὁ διάνοια , καί λόγιος εἰς εἰμί ὁ οὗτος συνέχω δύναμις , οἷος τις σύνδεσμος ὁ πᾶς γίγνομαι . καί ὁράω ὡς αὐτόματος ἐν ὁ διάνοια ὁ περί ὁ θεῖος δύναμις ἔννοια ὁ σχῆμα ὁ σταυρός εγχαράσσω , ἐκ ὁ ὑψηλός ἐπί ὁ βάθος καθήκω , καί ἐπί ὁ πέρας ὁ ἄκρος ἐγχαίρω παρατείνω .
gregorius-nyssenus.de-deitate-filii-et-spiritus-sancti pg046_0319.2
Τοῦτο τὸ σχῆμα καὶ ὁ μέγας Δαβὶδ ἐν τῷ καθ' ἑαυτὸν ὕμνῳ λέγω · Ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ Πνεύματός σου , καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω ; Ἐὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανόν ( τοῦτο τὸ ὕψος ) . Ἐὰν καταβῶ εἰς τὸν ἅδην ( τοῦτο τὸ βάθος ) . Ἐὰν ἀναλάβω τὰς πτέρυγάς μου κατ' ὄρθρον , ὅ ἐστιν ἡ ἀνατολὴ τοῦ ἡλίου ( τοῦτο τὸ πλάτος ) . Εἰ κατασκηνώσωμαι εἰς τὰ ὄχματα τῆς θαλάσσης ( οὕτω γὰρ τὰς δυσμὰς ὀνομάζει ) · τοῦτο τὸ μήκος . Ὅρᾷς πῶς διασημαίνει τὸ τοῦ σταυροῦ σχῆμα διὰ τῶν λεγομένων ; Σὺ εἶ , φησίν , ὃ διὰ πάντων ἴκων , καὶ σύνδεσμος τῶν γινόμενον , καὶ πᾶντα ἐν ἑαυτῷ διαλαμβάνων τὰ πέρατα . Ἄνω σὺ εἶ , κάτω σὺ πάρει , ἐν τῷ πέρατι τούτῳ ἡ χείρ σου ἐστιν , καὶ ἐν τῷ ἑτέρῳ ἡ δεξιὰ σου ὁδηγεῖ . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ μέγας Ἀπόστολος , ἕνθα πληρωθῇ τὰ πάντα τῆς πίστεως καὶ ἐπιγνώσεως , προσκυνεῖσθαι λέγει τὸν ὑπὲρ πάντων ὄνομα ὄντα ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ , ὑπὸ τε τῶν οὐρανίων καὶ τῶν ἐπιγείων καὶ τῶν καταχθονίων · καὶ διὰ τούτων κατὰ τὸ σχῆμα τοῦ σταυροῦ μερίζει τοῦ σταυροῦ τὴν προσκύνησιν . Ἡ μὲν γὰρ ὑπερχόμιος λήξει ἐν τῷ ἄνω τοῦ σταυροῦ μέρει τῷ Δεσπότῃ πληροῖ τὴν προσκύνησιν · ἡ δὲ ἐγχόμιος , ἐν τοῖς μέσοις · ἡ δὲ ὑποχθόνιος , τοῦ βάθους ἔχειται . Τοῦτο καὶ τὸ Ἄωτά ἐστι κατὰ τὸν ἐμὸν λόγον , τὸ
Lemmas: οὗτος ὁ σχῆμα καί ὁ μέγας Δαυίδ ἐν ὁ κατά ἑαυτοῦ ὕμνος λέγω · πός πορεύω ἀπό ὁ πνεῦμα σύ , καί ἀπό ὁ πρόσωπον σύ ποῦ φεύγω ; ἐάν ἀναβαίνω εἰς ὁ οὐρανός ( οὗτος ὁ ὕψος ) . ἐάν καταβαίνω εἰς ὁ ἅδην ( οὗτος ὁ βάθος ) . ἐάν ἀναλαμβάνω ὁ πτέρυξ ἐγώ κατά ὄρθρος , ὅς εἰμί ὁ ἀνατολή ὁ ἥλιος ( οὗτος ὁ πλάτος ) . εἰμί κατασκηνόω εἰς ὁ ὄχμα ὁ θάλασσα ( οὗτος γάρ ὁ δυσμή ὀνομάζω ) · οὗτος ὁ μήκος . ὁράω πῶς διασημαίνω ὁ ὁ σταυρός σχῆμα διά ὁ λέγω ; σύ εἰμί , φημί , ὅς διά πᾶς ἵκω , καί σύνδεσμος ὁ γίγνομαι , καί λήγω ἐν ἑαυτοῦ διαλαμβάνω ὁ πέρας . ἄνοος σύ εἰμί , κάτω σύ πάρειμι , ἐν ὁ πέρας οὗτος ὁ χείρ σύ εἰμί , καί ἐν ὁ ἕτερος ὁ δεξιός σύ ὁδηγέω . Ζεύς οὗτος καί ὁ μέγας ἀπόστολος , ἔνθα πληρόω ὁ πᾶς ὁ πίστις καί ἐπίγνωσις , προσκυνέω λέγω ὁ ὑπέρ πᾶς ὄνομα εἰμί ἐν ὁ ὄνομα Ἰησοῦς Χριστός , ὑπό τε ὁ οὐράνιος καί ὁ ἐπίγειος καί ὁ καταχθόνιος · καί διά οὗτος κατά ὁ σχῆμα ὁ σταυρός μερίζω ὁ σταυρός ὁ προσκύνησις . ὁ μέν γάρ ὑπέρχομαι λήγω ἐν ὁ ἄνω ὁ σταυρός μέρος ὁ δεσπότης πληρόω ὁ προσκύνησις · ὁ δέ ἐγχόμιος , ἐν ὁ μέσος · ὁ δέ ὑποχθόνιος , ὁ βάθος χέω . οὗτος καί ὁ ἄωτον εἰμί κατά ὁ ἐμός λόγος , ὁ