gregorius-nyssenus.de-deitate-adversus-evagrium-vulgo-in-suam pg046_0280.2
Ἀκούω Μωϋσέα τὸν μέγαν , ὅτε τὴν σκηνὴν τοῖς B Ἰσραηλίταις ἐπήγνυτο , καὶ τὸν Βεζελεὴλ ἐκεῖνον , ὃς Πνεύματι θείῳ τὴν σοφίαν ἔσχεν τῆς ἀρχιτεκτονικῆς αὐτοδίδακτον , κοινῇ προθεῖναι τὴν φιλοτιμίαν πλουσίοις καὶ πένησι , τῶν μὲν πλουσίων χρυσὸν , καὶ πορφύραν καὶ τοὺς τιμίους τῶν λίθων ἐκλέγοντας , τῶν δὲ πενήτων ξύλα καὶ δέρματα καὶ τὰς τῶν αἰγῶν τρίχας οὐκ ἀποβάλλοντας . Ἀλλ’ οὐκ ἄκαιρος τῆς ἱστορίας ἴσως ἡ μνήμη · ὃ γάρ μου τὴν καρδίαν ἐπέδραμε νόημα , βούλομαι καὶ τῷ κοινῷ παραθέσθαι . Πνεύματι θείῳ ὁ Βεζελεὴλ σοφὸς ἐξ ἰδιώτου ἐγένετο · οὕτω γὰρ ἡ ἱστορία φησίν . Ἀκουέτω τοίνυν ὁ πνευματομάχος · ὁ θεῖον εἰπὼν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὗ ἡ ἐπίβασις οἷόν τι ἴχνος τὴν τῆς σοφίας χάριν τῇ ψυχῇ ἐνσημαίνεται , ἄρα καθυβρίζει τῇ τοῦ θείου προσηγορίᾳ τὴν ἀξίαν τοῦ Πνεύματος ; Ἆρα μικρόν τι καὶ ταπεινὸν περὶ αὐτοῦ νοεῖν ὑποτίθεται ; Τί τῶν ἐν τῇ κτίσει τῷ ὀνόματι τούτῳ σημαίνεται ; Μὴ ἐπίκτητον οἴεται τῷ Πνεύματι τὴν θεότητα ; Μὴ διπλόην τινὰ καὶ σύνθεσιν περὶ τὸ ἀπλοῦν καὶ ἀσύνθετον ἐννοεῖ ; τάχα οὐκ ἔστι ταῖς τοιαύταις ὑπονοίαις συνενεχθῆναι . Ἀλλ’ ὁμολογεῖ πάντως θεῖον ὂν τὸ Πνεῦμα τῇ φύσει τοιοῦτόν τε εἶναι καὶ λέγεσθαι . Ὁρᾷς ὡς αὐτομάτως ἐκκαλύπτεταί σοι ἡ ἀλήθεια ; πολλὰς γὰρ θείας φύσεις τὸ τῶν Χριστιανῶν οὐκ ἐπίσταται κήρυγμα · ἐπεὶ ἀνάγκη πᾶσα καὶ πολλοὺς θεοὺς ἀναπλάττεσθαι . Οὐ γάρ ἐστι δυνατὸν πολλοὺς νοηθῆναι θεοὺς , μὴ τῆς κατὰ φύσιν ἑτερότητος τὸ τῶν θεῶν πλῆθος διαγγελλούσης . Εἰ οὖν μία παρὰ πάντων θεία φύσις εἶναι πιστεύεται , θεῖον δὲ τῇ φύσει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον · τί διατέμνεις τῷ λόγῳ τὸ συνημμένον τῇ φύσει ; Ἀλλὰ τίς μοι δώσει τὴν δύναμιν τοῦ λόγου ἐκείνου , οὗ τὸ τέλος σωτηρία τῶν ἀκουόντων ἦν ; Μίαν προήκατο φωνὴν Ἱεροσολυμίταις ὁ Πέτρος , καὶ τοσαῦται χιλιάδες ἀνθρώπων τῇ περιβολῇ τοῦ λόγου ὑπὸ τοῦ ἁλιέως ἐσαγηνεύθησαν . Τοσοῦτοι δὲ καὶ τοιοῦτοι παρὰ τῶν διδασκάλων ἐν ἡμῖν τρίβονται , τίς γέγονε τῶν σωζομένων προσθήκη ; Τὸ ἐκλεῖπον ἐκλείπει , φησί τις τῶν προφητῶν , τὸ ἀποθνῄσκον ἀποθνῄσκει · τὸ πεπλανημένον οὐκ ἐπιστρέφει · λέλυται τῆς ἀγάπης ὁ σύνδεσμος · ἥρπασται τῶν θησαυ ‐
Lemmas: ἀκούω Μωϋσῆς ὁ μέγας , ὅτε ὁ σκῆνος ὁ B Ἰσραηλίτης πήγνυμι , καί ὁ Βεζελεὴλ ἐκεῖνος , ὅς πνεῦμα θεῖος ὁ σοφία ἔχω ὁ ἀρχιτεκτονικός αὐτοδίδακτος , κοινός προτίθημι ὁ φιλοτιμία πλούσιος καί πένης , ὁ μέν πλούσιος χρυσός , καί πορφύρα καί ὁ τίμιος ὁ λίθος ἐκλέγω , ὁ δέ πένης ξύλο καί δέρμα καί ὁ ὁ αἴξ τρίχα οὐ ἀποβάλλω . ἀλλά οὐ ἄκαιρος ὁ ἱστορία ἴσως ὁ μνήμη · ὁ γάρ ἐγώ ὁ καρδία ἐπιτρέχω νόημα , βούλομαι καί ὁ κοινός παρατίθημι . πνεῦμα θεῖος ὁ Βεζελεὴλ σοφός ἐκ ἰδιώτης γίνομαι · οὗτος γάρ ὁ ἱστορία φημί . ἀκούω τοίνυν ὁ πνευματομάχος · ὁ θεῖος λέγω ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὅς ὁ ἐπίβασις οἷος τίς ἴχνος ὁ ὁ σοφία χάρις ὁ ψυχή ἐνσημαίνομαι , ἄρα καθυβρίζω ὁ ὁ θεῖος προσηγορία ὁ ἄξιος ὁ πνεῦμα ; ἆρα μικρός τίς καί ταπεινός περί αὐτός νοέω ὑποτίθημι ; τις ὁ ἐν ὁ κτίσις ὁ ὄνομα οὗτος σημαίνω ; Μή ἐπίκτητος οἴομαι ὁ πνεῦμα ὁ θεότης ; μή διπλόη τις καί σύνθεσις περί ὁ ἁπλόω καί ἀσύνθετος ἐννοέω ; τάχα οὐ εἰμί ὁ τοιοῦτος ὑπόνοια συμφέρω . ἀλλά ὁμολογέω πάντως θεῖος εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ φύσις τοιοῦτος τε ἔρχομαι καί λέγω . Όρας ὡς αὐτόματος ἐκκαλύπτω σύ ὁ ἀλήθεια ; πολύς γάρ θεῖος φύσις ὁ ὁ Χριστιανός οὐ ἐπίσταμαι κήρυγμα · ἐπεί ἀνάγκη πᾶς καί πολύς θεός ἀναπλάσσω . οὐ γάρ εἰμί δυνατός πολύς νοέω θεός , μή ὁ κατά φύσις ἑτερότης ὁ ὁ θεός πλῆθος διαγγέλλω . εἰμί οὖν εἷς παρά πᾶς θεῖος φύσις ἔρχομαι πιστεύω , θεῖος δέ ὁ φύσις ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος · τίς διατέμνω ὁ λόγος ὁ συνάπτω ὁ φύσις ; ἀλλά τίς ἐγώ δίδωμι ὁ δύναμις ὁ λόγος ἐκεῖνος , ὅς ὁ τέλος σωτηρία ὁ ἀκούω εἰμί ; εἷς προΐημι φωνή Ἱεροσολυμίτης ὁ Πέτρος , καί τοσοῦτος χιλιάς ἄνθρωπος ὁ περιβολή ὁ λόγος ὑπό ὁ ἁλιεύς σαγηνεύω . τοσοῦτο δέ καί τοιοῦτος παρά ὁ διδάσκαλος ἐν ἐγώ τρίβω , τίς γίγνομαι ὁ σώζω προσθήκη ; Τέ ἐκλείπω ἐκλείπω , φημί τις ὁ προφήτης , ὁ ἀποθνῄσκω ἀποθνῄσκω · ὁ πλανάω οὐ ἐπιστρέφω · λύω ὁ ἀγάπη ὁ σύνδεσμος · ἁρπάζω ὁ θησαυ ‐