gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0136.5
Παλαιοῦ χρέους ἔκτινος ἀποπλήρωσων ἡκω , οὐ τὴν ἀπόδοσιν ἀνεβαλόμην , οὐκ ἀγνωμοσύνη προαἱρέσεως , ἀλλ’ ἀσθενείᾳ σώματος , χρείος ἀναγκαϊώτατον καὶ ὀφειλόμενον ὑμῖν τῇ ἀχρυσάσει . Καὶ γὰρ ἂν εἴη ἄδικον τὰ περὶ θηρίων καὶ νηκτῶν καὶ πτηνῶν καὶ πτηνῶν , οὐρανοῦ τε καὶ τῶν κατ’ οὐρανόν , περὶ τε καὶ τῶν κατ’ οὐρανόν , περὶ τε γῆς καὶ τῶν ἐν τῇ γῇ φυτῶν διδαχθέντας ἡμᾶς , μὴ καὶ τὰ περὶ τῆς ἡμετέρας γενέσεως ἐκ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς φωσισθῆναι . Ὅσπερ γὰρ οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν τὰ ἔξω βλέποντες , ἑαυτοὺς οὐχ ὁρῶσιν · ἐὰν μὴ που τινὸς ἀξίωμαται στερεοῦ , κάκειθεν ἀναχλασθεῖσα ἡ ὄψις ὥσπερ ἀπὸ παλέρβουλας ὁρᾶν αὐτοὺς ποιήση τὰ ἑαυτῶν κατόπιν · οὕτω καὶ ὁ νοῦς ὁ ἡμέτερος , ἄλλα ὁρῶν , ἑαυτὸν οὐ βλέπει , ἐὰν μὴ ταῖς Γραφαῖς ἐγκύψη . Τὸ γὰρ ἐνταῦθα φῶς ἀνακλῶμενον , τοῦ καθορᾶσθαι ἑκάστον ἡμῶν ἄτινον γίνεται . Ἐπεὶ ἀσυνετοὶ ἐσμεν καὶ ἀπερίσποτοι τῆς ἑαυτῶν κατασκευῆς , ὅπερ ἔμμεν καὶ τί ἐσμεν ἀγνοοῦντες . Ἀμελέστατα γὰρ ἑαυτῶν διακείμεθα , τῶν προχειρῶν τῆς γνώσεως καὶ τῶν μικροτάτων τῶν ἐν ἡμῖν γνῶν οὐχ ἔχοντες . Πολλαὶ πραγματεῖαι περὶ τὸ σῶμα τὸ ἡμέτερον τὸ ἀνθρώπινον τὴν πᾶσαν ἑαυτῶν σπουδὴν κατενάλωσαν · κἂν ἰατρικὴν ἐπέληθες , εὕρησεις πῶσα περὶ τῆς χρείας τῶν ἡμετέρων μελῶν διηγείται , πῶσα περὶ τῆς ἐνδοθεν ἡμῖν κατασκευῆς ἐν ταῖς ἀντομικαῖς ἐγχειρήσεσιν ἐξεῦρε κεχρημένας ὁδοὺς συνυπαρχούσας ἐν τῷ ἀφανεῖ , μίαν σύμπνοιαν ἀπὸ τοῦ σώματος , ἑτεροὺς πνεύματος , ὑδραγωγίας αἵματος , ἀναπνοῆς ὀλκὴν , ὀκτῶν ἐστίας , δεσμὸν νεύρων ἐπὶ τῆς καρδίας , κίνησιν διαρκὴ τοῦ περιχαρδίου πνεύματος . Μυρία παρ’ ἐκείνοις περιλοσόφηται , ὧν οὐδεὶς ἡμῶν ἐστὶν ἐμπειρος , τῷ μηδεμιᾶν σχολὴν ἀπονεῖμαι τῷ μέρει τοῦτου τῆς ἐξετάσεως , μηδὲ γνῶναι ἑαυτὸν ἕκαστος ὅς τίς ἐστιν . Εὐκολοὶ γὰρ ἐσμεν γνῶναι οὐρανὸν μᾶλλον ἢ ἑαυτούς . Ὥστε μὴ καταφρονεῖν τοῦ νου θαυμάτος . Μικρὸς γὰρ εἰ , ὡς νομίζεις · μέγαν δὲ ἐπερχόμενος ὁ λόγος εὕρησει . Διὰ τοῦτο ὁ σοφὸς Δαβὶδ εἰδὼς ἀκριβῶς ἑαυτὸν ἐξετάσαι , « Ἐθαυμαστώθην , » φησίν ,
Lemmas: Παλαιός χρεώ ἐκτίνω ἀποπληρόω ἥκω , οὐ ὁ ἀπόδοσις ἀναβάλλω , οὐ ἀγνωμοσύνη προαίρεσις , ἀλλά ἀσθένεια σῶμα , χρέος ἀναγκαῖος καί ὀφείλω σύ ὁ ἀχρυσάσει . καί γάρ ἄν εἰμί ἄδικος ὁ περί θηρίον καί νηκτός καί πτηνός καί πτηνός , οὐρανός τε καί ὁ κατά οὐρανός , περί τε καί ὁ κατά οὐρανός , περί τε γῆ καί ὁ ἐν ὁ γῆ φυτόν διδάσκω ἐγώ , μή καί ὁ περί ὁ ἡμέτερος γένεσις ἐκ ὁ θεόπνευστος Γραφής φωσισθῆναι . ὅς γάρ ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ὁ ἔξω βλέπω , ἑαυτοῦ οὐ ὁράω · ἐάν μή ποῦ τις ἀξίωμα στερεός , κακείθεν ἀνακλάζω ὁ ὄψις ὥσπερ ἀπό παλερβουλαας ὁράω αὐτός ποιέω ὁ ἑαυτοῦ κατόπιν · οὕτως καί ὁ Νοῦς ὁ ἡμέτερος , ἄλλος ὁράω , ἑαυτοῦ οὐ βλέπω , ἐάν μή ὁ γραφή ἐγκύπτω . Τέ γάρ ἐνταῦθα φάος ἀνακλάω , ὁ καθοράω ἕκαστος ἐγώ ἄτινον γίγνομαι . Ἐπεί ἀσύνετος εἰμί καί ἀπολέγω ὁ ἑαυτοῦ κατασκευή , ὅς εἰμί καί τίς εἰμί ἀγνοέω . Ἀμελέστατα γάρ ἑαυτοῦ διάκειμαι , ὁ πρόχειρον ὁ γνῶσις καί ὁ μικρός ὁ ἐν ἐγώ γιγνώσκω οὐ ἔχω . πολλή πραγματεία περί ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος ὁ ἀνθρώπινος ὁ πᾶς ἑαυτοῦ σπουδή καταναλώνω · κἀν ἰατρικός ἐπέρχομαι , εὑρίσκω πάω περί ὁ χρεία ὁ ἡμέτερος μέλος διηγέομαι , πάω περί ὁ ἔνδοθεν ἐγώ κατασκευή ἐν ὁ ἀντομικαῖς ἐγχείρησις ἐξευρίσκω χράω ὀδούς συνυπάρχω ἐν ὁ ἀφανής , εἷς σύμπνοια ἀπό ὁ σῶμα , ἕτερος πνεῦμα , ὑδραγωγία αἷμα , ἀναπνοή ὁλκή , ὀκτώ ἑστία , δεσμός νεῦρον ἐπί ὁ καρδία , κίνησις διαρκής ὁ περικάρδιος πνεῦμα . Μύρια παρά ἐκεῖνος περιλοσοφημι , ὅς οὐδείς ἐγώ εἰμί ἔμπειρος , ὁ μηδείς σχολή ἀπονέμω ὁ μέρος οὗτος ὁ ἐξέτασις , μηδέ γιγνώσκω ἑαυτοῦ ἕκαστος ὅς τίς εἰμί . εύκολος γάρ εἰμί γιγνώσκω οὐρανός μᾶλλον ἢ ἑαυτοῦ . Ὥστος μή καταφρονέω ὁ νους θαῦμα . μικρός γάρ εἰμί , ὡς νομίζω · μέγας δέ ἐπέρχομαι ὁ λόγος εὑρίσκω . Ζεύς οὗτος ὁ σοφός Δαυίδ εἰδοί ἀκριβῶς ἑαυτοῦ ἐξετάζω , « θαυμαστόω , » φημί ,