gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0141.1
« Ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης , καὶ τῶν θηρίων τῆς γῆς . » Οὐχ ὁρᾷς τὸν λέοντα τὸν βαρύν , τὸν βρυχόμενον , καὶ καὶ τὸ ὄνομα ἀφόρητον , καὶ ὁ βρυγμὸς ὑπότρομον ποιεῖ τὴν γῆν ; φ τίνι ἐστιν οὕτως φορτην , ὥστε ὁρμὴν αὐτοῦ ὑπομείναι ; οὐδὲν τῶν ζῴων τοσαύτην πέποιθε δυνάμεως περιουσίαν , ὥστε ὑποστέναι ὁρμὴν λέοντος . Ἄλλ' ὅμως ἐκεῖνον ὁρᾷς ἐν μικρῷ ζῳῷργῳ κατακεκλεισμένον . Τίς ὁ καθείρας αὐτόν ; ὁ δὲ μικρὸν δεσμωτήριον τῷ μεγάλῳ ζῷῳ ἐπινοήσας ; τίς ὁ τῇ ἀραιότητι τῶν στημῶνων ἐκείνων τῶν ξυλίνων σῆν ἀναπνοὴν τῷ θηρίῳ παρασκευάσας , ὡς μὴ ἀποπνιέσθαι αὐτὸ τῷ ἰδίῳ ἀσθμάτι , ἀλλὰ καὶ ἀναπνοὴν ἐλευθέραν αὐτῷ δούς , καὶ τὴν ἀσφάλειαν διοικησάμενος ; Τίς ; Οὐχὶ ἄνθρωπος ; παῖγνία ποιεῖται τῶν θηρίων τὰ χαλεπώτατα · οὐκ ἀποπαίζει τῶν παρόδελων , ὅταν ὑποτείνη χάρτην εἰς ἄνθρωπον ἐσχηματισμένον ; καὶ ἡ μὲν , τὴν χάρτην λαφάσασα ὁ δὲ ἄνθρωπος κάτω κείμενος , τῆς ἀνοίας τοῦ θηρίου κατεγέλασεν . Οὐ πειρούσα πάντων κρατεῖ ὁ ἄνθρωπος ; Πῶς εἴπω περὶ τῶν πετεινῶν ; οὐ οὐκ ἀναβαίνει μὴν ὁ ἄνθρωπος εἰς τὸν ἀέρα · οὐ γὰρ ἔχει πτερά · συμπαρατίσταται δὲ τοῖς πτηνοῖς τῇ τοῦ νοῦ δυνάμει . Οὐδὲν κατέχει τὸν λογισμόν . Τὰ ἐν βυθῷ διερευνᾷται , τὰ ὑπὲρ γῆς θηράται , τὰ ἐν τῷ ἀέρι προκαταλαμβάνει . Εἶδὲς ποτε ἐπ' ἄκρου κλάδου καθεζόμενον ὄρνεον καταγελαδὸν τῶν ἀνθρώπων ; πέποιθε γὰρ τῇ κουφότητι τοῦ πτεροῦ · ἀλλ' ὅμως ἐστιν ἰδεῖν παῖδα ἀδολαχεῖν , κλάδους · χαλάρας · ὑποβάλλοντα , καὶ κατὰ τὸ ἄκρον τῶν χαλάμων ἰξὼν προσαρτήσαντα , εἶτα λανθάνοντος διὰ τῶν κλάδων καὶ τῶν φύλλων κληφάντα τοῦ ἰξοῦ τὴν παρουσίαν , καὶ ἀπομετεωρισμένον τὸ ὄμμα τοῦ ὀρνέου τηρήσας , μικρὰ προσφάσας ἐκράτησεν τὸ ἀεροπορον , τὸ διὰ τοῦ αἰθέρος φερόμενον πτηνόν , δέσμιον ἰξὼν ἡγαγε . Κάτω κείται ἄνθρωπος , καὶ ἡ χεὶρ κάτω , ἀλλ' ἡ διάνοια ἀναβαίνει , καὶ διὰ τῆς τέχνης ἐφικτὰ γίνεται τῷ ἀνθρώπῳ πάντα . Δίκτυα ἱσταται πετεινούς . Τοξόται τῶν πετεινῶν κατασπαράζονται , δελδάσματι θηράται τὰ λαιμαργότερα . Οὐχ εἶδὲς ποτε καὶ ἀετὸν λάδρως ἐμπασόντα θηράματι , εἶτα περιπαρέντα ταῖς κάτω πάγαις ; Οὕτως τὸ ὑψηλὸν κάτω γίνεται τοῖς ἀνθρωπίνοις δελδάσμασιν ἐλιχυσθέν . Πάντα ὑπὸ τὴν χεῖρα ἡγαγε τοῦ ἀνθρώπου , καὶ τὴν κτίσιν ἐπλήρωσε , καὶ τὸν ἄνθρωπον ἄμιρον τῆς δεσποτείας οὐκ ἐποίησεν . Μὴ εἴπης , Τὰ ἐν τῷ ἀέρι φερόμενα πῶς ἐμοὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον . » Τί οὖν ἐστιν ἄνθρωπος ; ἐξ ὧν ἀνέγνωμεν καὶ ἐξ ὧν ἠκούσαμεν , ὁρισώμεθα . Οὐκέτι γὰρ ἡμῖν χρεία δανειζεσθαι δρους ἀλλοτρίους , οὐδὲ τὰ ἐκ τῆς ματαιότητος ἐπικείμενα τῷ λογισμῷ τῆς ἀληθείας . Ἄνθρωπός ἐστι ποίημα Θεοῦ λογικόν , κατ' εἰκόνα γεγέμενον τοῦ κτίσαντος αὐτόν . Εἰ τι λείπει τῷ λόγῳ τούτῳ , οἱ πολλὰ προσαναλώσαντες τῇ ἀναλῆξει τῆς φθειρομένης σοφίας ἐπισκεφάτωσαν . Κατ' εἰκόνα Θεοῦ γέγονεν ἄνθρωπος . « Καὶ εὐλόγησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , καὶ εἶπεν , Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε , καὶ πληρώσατε τὴν γῆν . » Αὐτῇ ἡ ἰχθύων εὐλογία . « Καὶ
Lemmas: « ἄρχω ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα , καί ὁ θηρίον ὁ γῆ . » οὐχ ορώ ὁ λέων ὁ βαρύς , ὁ βρύκω , καί καί ὁ ὄνομα ἀφόρητος , καί ὁ βρυγμός ὑπότρομος ποιέω ὁ γῆ ; Φ τίς εἰμί οὕτως φορτέω , ὥστε ὁρμή αὐτός ὑπομένω ; οὐδείς ὁ ζῷον τοσοῦτος πείθω δύναμις περιουσία , ὥστε ὑφίστημι ὁρμή λέων . ἄλλος ὅμως ἐκεῖνος ορώ ἐν μικρός ζῳγρός κατακλείω . Τῖς ὁ καθαίρω αὐτός ; ὁ δέ μικρός δεσμωτήριον ὁ μέγας ζῷον ἐπινοέω ; τίς ὁ ὁ ἀραιότης ὁ στημῶνων ἐκεῖνος ὁ ξύλινος σός ἀναπνοή ὁ θηρίον παρασκευάζω , ὡς μή ἀποπνέω αὐτός ὁ ἴδιος ἆσθμα , ἀλλά καί ἀναπνοή ἐλεύθερος αὐτός δίδωμι , καί ὁ ἀσφάλεια διοικέω ; Τῖς ; οὐ ἄνθρωπος ; παίγνιον ποιέω ὁ θηρίον ὁ χαλεπός · οὐ ἀποπαίζω ὁ παρόδελων , ὅταν ὑποτείνω χάρτης εἰς ἄνθρωπος σχηματίζω ; καί ὁ μέν , ὁ χάρτης λαφάσασα ὁ δέ ἄνθρωπος κάτω κεῖμαι , ὁ ἄνοια ὁ θηρίο καταγελάω . οὐ πείρω πᾶς κρατέω ὁ ἄνθρωπος ; πῶς λέγω περί ὁ πετεινός ; οὐ οὐ ἀναβαίνω μήν ὁ ἄνθρωπος εἰς ὁ αέρας · οὐ γάρ ἔχω πτερόν · συμπαρατιστατος δέ ὁ πτηνός ὁ ὁ νόος δύναμις . οὐδείς κατέχω ὁ λογισμός . Τά ἐν βυθός διερευνάω , ὁ ὑπέρ γῆ θηρατής , ὁ ἐν ὁ ἀήρ προκαταλαμβάνω . ὁράω ποτέ ἐπί ἄκρος κλάδος καθέζομαι ὄρνεον καταγελαδὸν ὁ ἄνθρωπος ; πείθω γάρ ὁ κουφότης ὁ πτερόν · ἀλλά ὅμως εἰμί ὁράω παῖς αδολαγχανω , κλάδος · χαλαρός · ὑποβάλλω , καί κατά ὁ ἄκρος ὁ κάλαμος ἰξός προσαρτάω , εἶτα λανθάνω διά ὁ κλάδος καί ὁ φύλλον κληφάντα ὁ ἰξός ὁ παρουσία , καί ἀπομετεωρίζω ὁ ὄμμα ὁ ὄρνεον τηρέω , μικρός προσφάζω κρατέω ὁ ἀεροπόρος , ὁ διά ὁ αἰθήρ φέρω πτηνός , δέσμιος ἰξός ἄγω . Κάτος κεῖμαι ἄνθρωπος , καί ὁ χείρ κάτω , ἀλλά ὁ διάνοια ἀναβαίνω , καί διά ὁ τέχνη ἐφικτός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος πᾶς . Δίκτυον ἵστημι πετεινός . τοξότης ὁ πετεινός κατασπαράζω , δελδάσματι θηρατής ὁ λαίμαργος . οὐχ ὁράω ποτέ καί ἀετός λάδρως ἐμπάσσω θήραμα , εἶτα περιπείρω ὁ κάτω πάγη ; οὕτως ὁ ὑψηλός κάτω γίγνομαι ὁ ἀνθρώπινος δελδάσμασιν ἐλιχυσθέν . Πάν ὑπό ὁ χείρ ἄγω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ κτίσις πληρόω , καί ὁ ἄνθρωπος Ἄμιρος ὁ δεσποτεία οὐ ποιέω . μή λέγω , Τά ἐν ὁ ἀήρ φέρω πῶς ἐγώ ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος . » τις οὖν εἰμί ἄνθρωπος ; ἐκ ὅς ἀναγιγνώσκω καί ἐκ ὅς ἀκούω , ὁρίζω . οὐκέτι γάρ ἐγώ χρεῖος δανείζω δρους ἀλλότριος , οὐδέ ὁ ἐκ ὁ ματαιότης ἐπίκειμαι ὁ λογισμός ὁ ἀλήθεια . Ἄνθρωπος εἰμί ποίημα θεός λογικός , κατά εἰκών γίγνομαι ὁ κτίζω αὐτός . εἰμί τίς λείπω ὁ λόγος οὗτος , ὁ πολύς προσαναλίσκω ὁ ἀναλέγω ὁ φθείρω σοφία ἐπισκεφάτωσαν . κατά εἰκών θεός γίγνομαι ἄνθρωπος . « καί εὐλογέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , καί λέγω , αὐξάνω καί πληθύνω , καί πληρόω ὁ γῆ . » Αὐτή ὁ ἰχθύς εὐλογία . « καί