gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0144.1
ρὸν τὸ ἐνθύμημα . Ἄλλ᾽ εἰπς καὶ μετεβουλεύσατο ; Ἀλλ᾽ . Οὔτε οὖν ἡ Γραφὴ τοῦτο λέγει , οὔτε ὁ Δημιουργὸς ἀσυνεῖς , οὔτε ἡ βουλὴ ἐματαιώθη . Τίς ὁ λόγος τῆς σωσιπίας ; ε Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾽ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ᾽ ὁμοίωσιν . » Τὸ μὲν , τῇ κτίσει ἔχομεν · τὸ δέ , ἐκ προαιρέσεως κατορθώσομεν . Ἐν τῇ πρώτῃ κατασκευῇ συνυπάρχει ἡμῖν τὸ κατ᾽ εἰκόνα γεγενῆσθαι Θεοῦ · ἐκ προαιρέσεως δὴν κατορθοῦται τὸ καθ᾽ ὁμοίωσιν εἶναι Θεοῦ . Τοῦτο δὲ τὸ κατὰ προαίρεσιν , δυνάμει ἡμῖν ὑπενάρχει · ἐνεργεῖ δὲ ἑαυτοῖς ἐπάγομεν . Εἰ μὴ προλαβὼν εἶπεν ὁ Κύριος ποιῶν ἡμᾶς , ε Ποιήσωμεν , » καὶ ε Καθ᾽ ὁμοίωσιν , » εἰ μὴ τὴν τοῦ γενηθῆναι οὕτως δύναμιν ἡμῖν ἐχαρίσατο , οὐκ ἂν τῇ ἑαυτῶν ἐξουσίᾳ , τὴν πρὸς Θεὸν ὁμοίωσιν ἰδεξάμεθα . Νῦν μέν τοι δυνάμει ἡμᾶς ἐποίησεν ὁμοιωτικοὺς Θεοῦ . Δύναμιν δὲ εὐὲς πρὸς τὸ ὁμοιοῦσθαι Θεῷ , ἀφήκεν ἡμᾶς ἐργάτας εἶναι τῆς πρὸς Θεὸν ὁμοιώσεως , ἵνα ἄγγελος ἢ τῆς ἐργασίας μισθός , ἵνα μὴ ὡςπερ εἰκόνες ὄντες παρὰ ζωγράφου γενόμεναι , εἰκὴ χαίρωμεν , ἵνα μὴ τὰ τῆς ἡμετέρας ὁμοιώσεως ἄλλῳ τιμῶν φέρη . Ὅταν γὰρ τὴν εἰκόνα ἴδης ἀκριβῶς μεμορφωμένην πρὸς τὸ πρωτότυπον , οὐ τὴν εἰκόνα ἐπαινείς , ἀλλὰ τὸν ζωγράφων θαυμάζεις . Ἴνα τοίνυν τὸ θαῦμα ἐκδὸν γένηται καὶ μὴ ἀλλότριον , ἐμοὶ κατέλιπε τὸ καθ᾽ ὁμοίωσιν Θεοῦ γενέσθαι . Κατ᾽ εἰκόνα γὰρ ἔχω τὸ λογικὸς εἶναι , καθ᾽ ὁμοίωσιν δὲ γίγνομαι ἐν τῷ Χριστιανῷ γενέσθαι . Γίνεσθε τέλειοι ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν . Εἶδες ποῦ ἀποδίδωσιν ἡμῖν ὁ Κύριος τὸ καθ᾽ ὁμοίωσιν ; Ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς , καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους . Ἐὰν γένῃ μισοσύντροφος , ἀνησίκασος , μὴ μεμνημένος τῆς χθιζῆς ἔχθρας · ἐὰν γένῃ φιλάδελφος , συμπαθὴς , ὁμοιώθης Θεῷ . Ἐὰν ἀρξῃς τῷ ἐχθρῷ ἀπὸ καρδίας , ὁμοιώθης Θεῷ . Ἐὰν οὕς ἐστιν ἐπὶ σὲ τὸν ἁμαρτωλὸν ὁ Θεός , τοιούτος γένῃ ἐπὶ τὸν σὲ εἰς σπλαγχνολόχτα ἀδελφόν , τῇ πρὸς τὸν πλησίον ἐπιπληγνίᾳ ὁμοιώθης Θεῷ , ὥστε τὸ καθ᾽ εἰκόνα μὲν ἔχεις , ἐκ τοῦ λογικὸς εἶναι · καθ᾽ ὁμοίωσιν δὲ γίνῃ ἐκ τοῦ χρηστότητα ἀναλαβεῖν . Ἄνδλαβε σπλαγχνὰ οἰκτιρμοῦ , χρηστότητα , ἵνα ἐνδύσῃ Χριστόν . Δι᾽ ὧν γὰρ ἀναλαμβάνεις τὴν συμπάθειαν , δι᾽ αὐτῶν Χριστὸν ἐνδύνη , καὶ τῇ πρὸς αὐτὸν οἰκειώσει οἰκειούμενος Θεῷ . Οὕτως ἡ ἱστορία παιδεύει ἐκεί τοῦ βίου τοῦ ἀνθρωπίνου . ε Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾽ εἰκόνα . » Ἐγὼ οὖν ἐν τῇ κτίσει τὸ κατ᾽ εἰκόνα γίνομαι δὲ τῇ προθέσει , καὶ καθ᾽ ὁμοίωσιν . Ποῦ σου ἡ χάρις ; διὰ τί σὺ ἑτεράνους ; Εἰ γὰρ ὁ Δημιουργὸς τὸ διὰν ἀπέδωκε , πῶς ἂν σοι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἠγοῦτο ; Νῦν δὲ τὸ μὲν ἐδόθη , τὸ δὲ ἀτελὲς κατελείφθη · ἵνα σεαυτὸν τελειώσας , ἀξίος γένῃ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ μισθοποδοσίας . obrem coronaris ? Si Creator omnia dedit , quomodo alterum inchoatum reliquit , ut te ipse perficiens dignus fias , qui a Deo praemium et mercedem consequaris . Πῶς οὖν γίγνομεθα καθ᾽ ὁμοίωσιν ; Διὰ τῶν Ἐδαγγελίων . Τί ἐστι Χριστιανισμός ; Θεοῦ ὁμοίωσις κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἀνθρώπου φύσει . Εἰ ἀνέδειξω τὸ εἶναι Χριστιανός , ἐπειχὴ τὴν γενέσθαι ὁμοίως Θεῷ , ἐνδύσαι Χριστόν . Πῶς δὲ ἐνδύση τὸ θάπτειν μὴ λαβών ; ὁ τὸ ἔνδυμα τῆς ἀφθαρσίας μὴ δεξάμενος ; ἀποκρίππει τὴν πρὸς Θεὸν ὁμοίωσιν ; Εἰ ἐλεγὼ σοι , Δεῦρο ,
Lemmas: ρός ὁ ἐνθύμημα . ἄλλος εἶπον καί μεταβουλεύω ; ἀλλά . οὔτε οὖν ὁ Γραφή οὗτος λέγω , οὔτε ὁ Δημιουργός ασυνεος , οὔτε ὁ βουλή ματαιόω . Τῖς ὁ λόγος ὁ σωσιπίας ; ε ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις . » Τέ μέν , ὁ κτίσις ἔχω · ὁ δέ , ἐκ προαίρεσις κατορθόω . ἐν ὁ πρῶτος κατασκευή συνυπάρχω ἐγώ ὁ κατά εἰκών γίγνομαι θεός · ἐκ προαίρεσις δήν κατορθόω ὁ κατά ὁμοίωσις ἔρχομαι θεός . Τοῦτης δέ ὁ κατά προαίρεσις , δύναμις ἐγώ ὑπενάρχει · ἐνεργέω δέ ἑαυτοῦ ἐπάγω . εἰμί μή προλαμβάνω λέγω ὁ κύριος ποιέω ἐγώ , ε ποιέω , » καί ε κατά ὁμοίωσις , » εἰμί μή ὁ ὁ γίγνομαι οὕτως δύναμις ἐγώ χαρίζομαι , οὐ ἄν ὁ ἑαυτοῦ ἐξουσία , ὁ πρός θεός ὁμοίωσις οἶδα . Νῦν μέν τοι δύναμις ἐγώ ποιέω ὁμοιωτικός θεός . Δύναμις δέ Εύες πρός ὁ ὁμοιόω θεός , ἀφίημι ἐγώ ἐργάτης ἔρχομαι ὁ πρός θεός ὁμοίωσις , ἵνα ἄγγελος ἢ ὁ ἐργασία μισθός , ἵνα μή ὡς εἰκών ο παρά ζωγράφος γίγνομαι , εἰκῇ χαίρω , ἵνα μή ὁ ὁ ἡμέτερος ὁμοίωσις ἄλλος τιμόω φέρω . ὅταν γάρ ὁ εἰκών ἴδη ἀκριβῶς μορφόω πρός ὁ πρωτότυπος , οὐ ὁ εἰκών ἐπαινέω , ἀλλά ὁ ζωγράφος θαυμάζω . ἵνα τοίνυν ὁ θαῦμα ἐκδίδωμι γίγνομαι καί μή ἀλλότριος , ἐγώ καταλείπω ὁ κατά ὁμοίωσις θεός γίγνομαι . κατά εἰκών γάρ ἔχω ὁ λογικός ἔρχομαι , κατά ὁμοίωσις δέ γίγνομαι ἐν ὁ Χριστιανός γίγνομαι . γίνομαι τέλειος ὡς ὁ Πατήρ σύ ὁ οὐράνιος τέλειος εἰμί . εἶδον ποῦ ἀποδίδωμι ἐγώ ὁ κύριος ὁ κατά ὁμοίωσις ; Ὅτι ὁ ἥλιος αὐτός ἀνατέλλω ἐπί πονηρός καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί δίκαιος καί ἄδικος . ἐάν γίγνομαι μισοσύντροφος , ἀνησίκασος , μή μιμνήσκω ὁ χθιζός ἔχθρα · ἐάν γίγνομαι φιλάδελφος , συμπαθής , ὁμοιόω θεός . ἐάν ἄρχω ὁ ἐχθρός ἀπό καρδία , ὁμοιόω θεός . ἐάν ὅς εἰμί ἐπί σύ ὁ ἁμαρτωλός ὁ θεός , τοιούτος γίγνομαι ἐπί ὁ σύ εἰς σπλαγχνολόχτα ἀδελφός , ὁ πρός ὁ πλησίος ἐπιπληγνίᾳ ὁμοιόω θεός , ὥστε ὁ κατά εἰκών μέν ἔχω , ἐκ ὁ λογικός ἔρχομαι · κατά ὁμοίωσις δέ γίγνομαι ἐκ ὁ χρηστότης ἀναλαμβάνω . Ἄνδλαβε σπλάγχνον οἰκτιρμός , χρηστότης , ἵνα ἐνδύω Χριστός . διά ὅς γάρ ἀναλαμβάνω ὁ συμπάθεια , διά αὐτός Χριστός ἐνδύω , καί ὁ πρός αὐτός οἰκείωσις οἰκειόω θεός . οὕτως ὁ ἱστορία παιδεύω ἐκεῖ ὁ βίος ὁ ἀνθρώπινος . ε ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών . » ἐγώ οὖν ἐν ὁ κτίσις ὁ κατά εἰκών γίγνομαι δέ ὁ πρόθεσις , καί κατά ὁμοίωσις . Που σύ ὁ χάρις ; διά τίς σύ ἑτεράνους ; εἰμί γάρ ὁ Δημιουργός ὁ δῖος ἀποδίδωμι , πῶς ἄν σύ ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ἄγω ; νῦν δέ ὁ μέν δίδωμι , ὁ δέ ἀτελής καταλείπω · ἵνα σεαυτοῦ τελειόω , Ἀξιός γίγνομαι ὁ παρά ὁ θεός μισθοποδοσίας . obrem coronaris ? Si Creator omnia dedit , quomodo alterum inchoatum reliquit , ut te ipse perficiens dignus fias , qui a Deo praemium et mercedem consequaris . Πῶς οὖν γίγνομαι κατά ὁμοίωσις ; Ζεύς ὁ Ἐδαγγελίων . Τι εἰμί χριστιανισμός ; θεός ὁμοίωσις κατά ὁ ἐνδέχομαι ἄνθρωπος φύσις . εἰμί ἀναδείκνυμι ὁ ἔρχομαι Χριστιανός , ἐπιχέω ὁ γίγνομαι ὅμοιος θεός , ἐνδύω Χριστός . Πῶς δέ ἔνδυσις ὁ θάπτω μή λαμβάνω ; ὁ ὁ ἔνδυμα ὁ ἀφθαρσία μή δέχομαι ; ἀποκρίππει ὁ πρός θεός ὁμοίωσις ; εἰμί ἔλεγος σύ , δεῦρο ,