ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0136.1
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ
Lemmas: Του ΕΝ Ἅγιος Πάτρος Ἥμων
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0136.2
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ
Lemmas: Γρηγόριος νύσσω
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0136.3
Εις τὰ τῆς Γραφῆς ῥήματα · Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ ὁμοίωσιν .
Lemmas: Καπετώλιον ὁ ὁ Γραφής ῥῆμα · ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί ὁμοίωσις .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0136.4
# ΛΟΓΟΣ Α' .
Lemmas: # Λόγος ὅς .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0137.1
ἡ γνώσις σου ἐξ ἐμοῦ . » Κατὰ τὴν τέχνην τὴν ἐν ἐμοί , ὅση σοφὴ κατασκευάσθη μου τὸ σῶμα κατασκευᾶς , ἐκ τοῦ μικροῦ τούτου κατασκευάματος , τὸν μέγαν Δημιουργὸν ἔννοσα . « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ ὁμοίωσιν . » Ἐδειξὴ τὴν πρὸν τὴν παραδρομήν , καὶ ἀρχοῦντας ἄδεισιν τὸς ὁ λέγων καὶ πρὸς τίνα ὁ λόγος · καὶ ἔχει ἡ Ἐκκλησία τὰς περὶ τούτων ἀποδείξεις · μᾶλλον δὲ ἔχει πίστιν , ἀποδείξεως βεβαιότεραν . « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον . » Κατάμαθε σαυτὸν ἐντεῦθεν ἀρξάμενος , οὕτω περὶ ἄλλου τῶν κατασκευασμάτων αὐτὴ ἡ φωνὴ ἀνάγραπτος . Φῶς ἐγένετο , καὶ ἀπλῶν πρόσταγμα . Εἶπεν ὁ Θεός , Γενηθήτω φῶς . Οὐρανός , καὶ ἀνευ βουλῆς ὁ οὐρανός . Φωστήρες , καὶ οὐδὲν προεβουλεύσατο περὶ τῶν φωστήρων . Θάλασσα καὶ πελάγη ἄπειρα , καὶ προσταγὴ παρήχθη εἰς τὸ εἶναι . Ἰχθύων γένη παντοδαπά , καλευσθέντα ἐγένετο . Θηρία , καὶ κτήνη καὶ τὰ πτηνά , εἶπε , καὶ ἐγένετο . Ἐνταῦθα οὕτως ἄνθρωπος , καὶ βουλὴ περὶ ἀνθρώπου . Οὐχ εἶπεν ὡς περὶ τῶν ἄλλων , Γενηθήτω ἄνθρωπος .
Lemmas: ὁ γνῶσις σύ ἐκ ἐγώ . » κατά ὁ τέχνη ὁ ἐν ἐγώ , ὅσος σοφός κατασκευάζω ἐγώ ὁ σῶμα κατασκευή , ἐκ ὁ μικρός οὗτος κατασκευάματος , ὁ μέγας Δημιουργός ἔννοσος . « ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί ὁμοίωσις . » δείκνυμι ὁ πρόειμι ὁ παραδρομή , καί ἄρχω ἄδις τός ὁ λέγω καί πρός τίς ὁ λόγος · καί ἔχω ὁ ἐκκλησία ὁ περί οὗτος ἀπόδειξις · μᾶλλον δέ ἔχω πίστις , ἀπόδειξις βέβαιος . « ποιέω ἄνθρωπος . » καταμανθάνω σεαυτοῦ ἐντεῦθεν ἄρχω , οὕτως περί ἄλλος ὁ κατασκεύασμα αὐτός ὁ φωνή ἀνάγραπτος . φάος γίνομαι , καί ἁπλόω πρόσταγμα . εἶπον ὁ θεός , γίνομαι φάος . Οὐρανός , καί ἄνευ βουλή ὁ οὐρανός . φωστήρ , καί οὐδείς προβουλεύω περί ὁ φωστήρ . Θάλασσα καί πέλαγος ἤπειρος , καί προσταγή παράγω εἰς ὁ ἔρχομαι . Ιχθύες γένος παντοδαπός , καλέω γίνομαι . θηρίον , καί κτῆνος καί ὁ πτηνός , λέγω , καί γίνομαι . ἐνταῦθα οὕτως ἄνθρωπος , καί βουλή περί ἄνθρωπος . οὐχ λέγω ὡς περί ὁ ἄλλος , γίνομαι ἄνθρωπος .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0138.1
· Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοιόσιν ἡμετέραν . » Κατ’ εἰκόνα Θεοῦ γεγόναμεν . Πῶς οὖν κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ; Ἀποκαθάρμεν χαρβίαν ἰδιωτικήν , πρόληψιν ἀπαλίσαντες , ἀμαθείας περὶ Θεοῦ ὑπολήψεις .
Lemmas: · ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών καί κατά ὁμοιόω ἡμέτερος . » κατά εἰκών θεός γίγνομαι . Πῶς οὖν κατά εἰκών θεός ; Ἀποκαθαίρω χαρβίαν ἰδιωτικός , πρόληψις απαλιατιμοω , ἀμάθεια περί θεός ὑπόληψις .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0138.3
Πῶς οὖν ζητήσωμεν τὸ κατ’ εἰκόνα ; Ἐν οἷς αὐτὸς εἶπεν ὁ Κύριος . Ἐὰν ἐμὸν τι ἐπω , μὴ προσδέξησθε · ἐὰν Δεσποτικόν , καταδέξασθε . Ποιήσωμεν ἄνθρωπον
Lemmas: πῶς οὖν ζητέω ὁ κατά εἰκών ; ἐν ὅς αὐτός λέγω ὁ κύριος . ἐάν ἐμός τίς ἔπω , μή προσδέχομαι · ἐάν δεσποτικός , καταδέχομαι . ποιέω ἄνθρωπος
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0139.1
κατ' εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ' ὁμοίωσιν·καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων , σώματι ἢ λογισμῷ ; Ἐν ψυχῇ τὸ ἄρχον , ἢ ἐν σαρκί ; Ἡ σάρξ , πολλῶν ζῴων ἀσθενεστέρα . Ποία σύγκρισις σαρκὸς ἀνθρώπου καὶ καμηλοῦ , ἀνθρώπου καὶ βοός , ἀνθρώπου καὶ ἐκίστου ὧν ἐν θέλγῃ θηρίων ; εὐάλωτος ἡ σάρξ τῇ ἀνθρωπίνῃ , σαρκὶ θηρίου προβαλλομένη . Ἄλλὰ ἐν τίνι τὸ ἀρχικόν ; ἐν τῇ τοῦ λογισμοῦ παριουσία . Ὅσον λείπει τῇ δυνάμει τοῦ σώματος , τοσοῦτον περιέστι τῇ τοῦ λογισμοῦ κατασκευῇ . Ποδὲν τὰ μεγάλα βάρος μετατίθησιν ἄνθρωπος , ἐπνοίᾳ ἢ τόνους σωματικοῖς ; « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν . » Πῶν ἔσω ἀνθρώπου λέγει , « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον . » Ἀλλ' ἄρα ; σὺ , διὰ τί οὐ λέγεις ἡμῖν περὶ λογισμοῦ ; Τὸν ἄνθρωπον εἴπε κατ' εἰκόνα Θεοῦ . 'Ο δὲ λογισμὸς ἄνθρωπος ; Ἄκουε τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος , « Εἰ γὰρ ὁ ἔξω ἡμῶν ἄνθρωπος φθείρεται , ἀλλ' ὁ ἔσω ἀνκαινοῦται ἡμέρᾳ καὶ ἡμέρᾳ . » Πῶς ; Δυο γνῶριζω ἄνθρώπους , ἕνα τὸν φαινομένον , καὶ ἕνα τὸν ὑποκακρυμμένον τοῦ φαινομένου , ἀράτον,τὸν ἔσω ἄνθρωπον . Ἔσω τοίνυν ἔχομεν ἄνθρωπον , καὶ διπλοὶ τινές ἐσμεν , καὶ τὸ γε ἀληθῶς λεγόμενον ὅτι ἔνδον ἐσμέν . Ἐγὼ γὰρ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον . Τὰ ἔξω , οὐκ ἐγώ , ἀλλὰ ἐμά.Οὐ γὰρ ἡ χεὶρ ἐγώ , ἀλλὰ τινὶ τὸ λογιχὸν τῆς ψυχῆς . Ἡ δὲ χεὶρ μέρος τοῦ ἀνθρώπου . Ὥστε τὸ μὲν σῶμα , ὄργανον τοῦ ἀνθρώπου , ψυχῆς ὄργανον , ἄνθρωπος δὲ κυρίως κατ' αὐτὴν τὴν ψυχὴν . Manus autem exterioris est hominis pars . Quamobrem corpus , hominis instrumentum , est animi instrumentum : si quidem homo proprie animo censetur .
Lemmas: κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσιν·καὶ ἄρχω ὁ ἰχθύς , σῶμα ἢ λογισμός ; ἐν ψυχή ὁ ἄρχω , ἢ ἐν σάρξ ; ὁ σάρξ , πολύς ζῷον ἀσθενής . Ποία σύγκρισις σάρξ ἄνθρωπος καί κάμηλος , ἄνθρωπος καί βοῦς , ἄνθρωπος καί κίστος ὅς ἐν θέλγω θηρίον ; εὐάλωτος ὁ σάρξ ὁ ἀνθρώπινος , σάρξ θηρίο προβάλλω . ἀλλά ἐν τίς ὁ ἀρχικός ; ἐν ὁ ὁ λογισμός παριουθεος . ὅσος λείπω ὁ δύναμις ὁ σῶμα , τοσοῦτος περίειμι ὁ ὁ λογισμός κατασκευή . αἰγί-πους ὁ μέγας βάρος μετατίθημι ἄνθρωπος , πνοή ἢ τόνος σωματικός ; « ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος . » ποῦ ἔσω ἄνθρωπος λέγω , « ποιέω ἄνθρωπος . » ἀλλά ἄρα ; σύ , διά τίς οὐ λέγω ἐγώ περί λογισμός ; Τώς ἄνθρωπος λέγω κατά εἰκών θεός . 'Ο δέ λογισμός ἄνθρωπος ; Ἄκουος ὁ ἀπόστολος λέγω , « εἰμί γάρ ὁ ἔξω ἐγώ ἄνθρωπος φθείρω , ἀλλά ὁ ἔσω ἀνακαινόω ἡμέρα καί ἡμέρα . » Πῶς ; δύο γνωρίζω ἄνθρωπος , εἷς ὁ φαίνω , καί εἷς ὁ ὑποκακρυμμένον ὁ φαίνω , αἴρω ἔσω ἄνθρωπος . Ἔσω τοίνυν ἔχω ἄνθρωπος , καί διπλόος τις εἰμί , καί ὁ γε ἀληθῶς λέγω ὅτι ἔνδον εἰμί . ἐγώ γάρ κατά ὁ ἔσω ἄνθρωπος . Τά ἔξω , οὐ ἐγώ , ἀλλά ἐμά.Οὐ γάρ ὁ χείρ ἐγώ , ἀλλά τις ὁ λογικός ὁ ψυχή . ὁ δέ χείρ μέρος ὁ ἄνθρωπος . ὥστε ὁ μέν σῶμα , ὄργανον ὁ ἄνθρωπος , ψυχή ὄργανον , ἄνθρωπος δέ κυρίως κατά αὐτός ὁ ψυχή . Manus autem exterioris est hominis pars . Quamobrem corpus , hominis instrumentum , est animi instrumentum : si quidem homo proprie animo censetur .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0139.2
« Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν , » τούτῃ , δώσωμεν αὐτῷ λόγου περιουσίαν . « Καὶ ἀρχέτωσαν . » Οὐχί , Ποιήσωμεν ἄνθρωπον , κατ' εἰκόνα ἡμετέραν , καὶ θυμοῦσθωσαν , καὶ ἐπιθυμείτωσαν , καὶ λυπεῖσθωσαν · οὐ γὰρ τὰ πάθη εἰς τὴν τοῦ Θεοῦ εἰκόνα παρελήφθη , ἀλλ' ὁ λογισμὸς τῶν παθῶν δεσπότης . « Καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων . » Εὐθὺς ἐκτείσθης , καὶ ἄρχων ἐκτίσθης . « Καὶ ἀρχέτωσαν . » Ἕνδὲ ἔτους ἐξουσίαν παρὰ βασιλέως λαβὼν ἄνθρωπος παρὰ ἀνθρώπου , θνητὸς παρὰ θνητοῦ , λαβὼν παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος . Ποίαν γὰρ ἐξουσίαν ψυχῆς λαμβάνει ἄνθρωπος ; Σὺ μέντοι παρὰ Θεοῦ ἐλαβες , οὐκ ἐν ξύλοις γεγραμμένην , οὐδ' ἐν πτυλῇ φθαρταῖς στήλην παρανελάμβασιν , ἀλλ' ἀνέγραπτον ἡ φύσις ἔχει τὴν θείαν φωνήν . « Ἀρχέτωσαν . » Ταῦτα σύμπαντα ἀρχῆς ἀνθρωπίνης . « Ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων , τῶν θηρίων τῆς γῆς , τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ , τῶν κτηνῶν , τῶν ἐρπετῶν , τῶν ἐρπόντων ἐπὶ τῆς γῆς . » Οὐκ εἴπε , Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα καὶ καθ' ὁμοίωσιν ἡμετέραν , καὶ ἐσθιέτωσαν πᾶν ξύλον χάρπιμον δ ἔχει καρπὸν ἐν ἑαυτῷ . Δεύτερα δὲ τῆς σαρκός · πρῶτα τὰ τῆς ψυχῆς τὰ προηγούμενα . Πρῶτα ἡμῖν συνεχειροτονήθη ἡ τοῦ ἄρχειν δύναμις . Ἀρχικὸν εἰ ζῶον , ἄνθρωπε . Καὶ τί δουλεύεις πάθεσι ; τί σεαυτοῦ δέσπομ καταβάλλεις καὶ δοῦλος γίνῃ τῆς ἀμαρτίας ; διὰ τί σεαυτὸν ποιεῖς αἰχμάλωτον τοῦ διαβόλου ; Ἀρχικὸν κτίσας ἐχειροτονήθης , καὶ ἀπέρχῃς σεμνότητα τῆς ἑαυτοῦ φύσεως ; Δοῦλος ἐκλήθης · τί σε λυπεῖ ἡ δουλεία τοῦ σώματος ; διὰ τί οὐ μέγα
Lemmas: « ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος , » τούτος , δόω αὐτός λόγος περιουσία . « καί ἄρχω . » οὐ , ποιέω ἄνθρωπος , κατά εἰκών ἡμέτερος , καί θυμόω , καί ἐπιθυμέω , καί λυπέω · οὐ γάρ ὁ πάθος εἰς ὁ ὁ θεός εἰκών παραλαμβάνω , ἀλλά ὁ λογισμός ὁ πάθος δεσπότης . « καί ἄρχω ὁ ἰχθύς . » εὐθύς κτίζω , καί ἄρχων κτίζω . « καί ἄρχω . » ἔνδω ἔτος ἐξουσία παρά βασιλεύς λαμβάνω ἄνθρωπος παρά ἄνθρωπος , θνητός παρά θνητός , λαμβάνω παρά ὁ μή ἔχω . Ποίας γάρ ἐξουσία ψυχή λαμβάνω ἄνθρωπος ; σῦς μέντοι παρά θεός λαμβάνω , οὐ ἐν ξύλον γράφω , οὐδέ ἐν πτυλῇ φθαρτός στήλη παρανελάμβασιν , ἀλλά ἀναγράφω ὁ φύσις ἔχω ὁ θεῖος φωνή . « ἄρχω . » Ταΰς σύμπας ἀρχή ἀνθρώπινος . « ἄρχω ὁ ἰχθύς , ὁ θηρίον ὁ γῆ , ὁ πετεινός ὁ οὐρανός , ὁ κτῆνος , ὁ ἑρπετόν , ὁ ἕρπω ἐπί ὁ γῆ . » οὐ λέγω , ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών καί κατά ὁμοίωσις ἡμέτερος , καί ἐσθίω πᾶς ξύλον κάρπιμος δ ἔχω καρπός ἐν ἑαυτοῦ . Δευτέρα δέ ὁ σάρξ · πρῶτος ὁ ὁ ψυχή ὁ προηγέομαι . Πρότερος ἐγώ συγχειροτονέω ὁ ὁ ἄρχω δύναμις . ἀρχικός εἰμί ζῷον , ἄνθρωπος . καί τίς δουλεύω πάθος ; τίς σεαυτοῦ δέσπομα καταβάλλω καί δοῦλος γίγνομαι ὁ ἁμαρτία ; διά τίς σεαυτοῦ ποιέω αἰχμάλωτος ὁ διάβολος ; ἀρχικός κτίζω χειροτονέω , καί ἀπέρχομαι σεμνότης ὁ ἑαυτοῦ φύσις ; Δοῦλος καλέω · τίς σύ λυπέω ὁ δουλεία ὁ σῶμα ; διά τίς οὐ μέγας
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0140.1
φρονεῖς τῇ δεσποτείᾳ τῇ παρὰ Θεοῦ σοι δεδομένῃ , ὅτι λογισμὸν ἔχεις παρὸν δεσπότῃ ; Ὅταν ἴδῃς τὸν δεσπότην σου δούλον ὄντα τῆς ἡδονῆς , σεαυτὸν δὲ σώφρονα , γίνωσκε ὅτι σὺ μὲν εἰ θοῦλὸς ὀνόματι μόνον , ἐκεῖνος δὲ ὀνόματι μὲν ἔχει τὴν δεσποτείαν , ἔργῳ δὲ βεβαιωμένῃ ἔχει τὴν δουλείαν . Ὥσπερ ἐκεῖνον μετὰ τῆς πόρνης συρόμενον σεαυτὸν δὲ τῆς πόρνης καταφρονοῦντα · πῶς οὐχὶ σὺ μὲν εἰ δεσπότης τοῦ πάθους , ἐκεῖνος δὲ δοῦλος ἐστὶ τῶν ὑπὸ σοῦ πατουμένων ἡδονῶν ; Ὦστε τὸν , εἰδοῖςωμεν ἄνθρωπον , καὶ ἀρχέτωσαν , ὁ δηλοῖ ὅτι ἄπει τὸ τοῦ ἀρχεῖν δύναμιν , ἔχει δὲ τοῦ Θεοῦ εἰκόνα .
Lemmas: φρονέω ὁ δεσποτεία ὁ παρά θεός σύ δίδωμι , ὅτι λογισμός ἔχω πάρειμι δεσπότης ; ὅταν ἰδέω ὁ δεσπότης σύ δοῦλος εἰμί ὁ ἡδονή , σεαυτοῦ δέ σώφρων , γιγνώσκω ὅτι σύ μέν εἰμί θοῦλὸς ὄνομα μόνος , ἐκεῖνος δέ ὄνομα μέν ἔχω ὁ δεσποτεία , ἔργον δέ βεβαιωμένος ἔχω ὁ δουλεία . ὥσπερ ἐκεῖνος μετά ὁ πόρνη σύρω σεαυτοῦ δέ ὁ πόρνη καταφρονέω · πῶς οὐ σύ μέν εἰμί δεσπότης ὁ πάθος , ἐκεῖνος δέ δοῦλος εἰμί ὁ ὑπό σύ πατάω ἡδονή ; Ὥστος ὁ , οἰδέω ἄνθρωπος , καί ἄρχω , ὁ δηλόω ὅτι ἄπειμι ὁ ὁ ἄρχω δύναμις , ἔχω δέ ὁ θεός εἰκών .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0143.1
νστο δὲ ἐξ ἀρχῆς προστάγματι Δεσποτικῶ , καὶ τότε λαληθὴν διὰ πάσης κτίσεως μέχρι τέλους χωρεῖ .
Lemmas: νστο δέ ἐκ ἀρχή πρόσταγμα δεσποτικός , καί τότε λήθη διά πᾶς κτίσις μέχρι τέλος χωρέω .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0143.2
« Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε . »
Lemmas: « αὐξάνω καί πληθύνω . »
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-primus-sp pg044_0143.4
Διὰ τί οὖν ἀποβίδεται ἡ ἡβουλήθη ; διὰ τί οὐχ ἐίρηται , Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα Θεοῦ καὶ καθ' ὁμοίωσιν . Ἡτόνησεν ὁ ποιῶν ; ἀσθὴς ὁ λόγος . Μετεμελήθη ὁ προεστάσων ; ἀσεβὲς -
Lemmas: Ζεύς τίς οὖν ἀποβλέπω ὁ βούλομαι ; διά τίς οὐ εἶπον , καί ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος κατά εἰκών θεός καί κατά ὁμοίωσις . ητονεος ὁ ποιέω ; ἀείδω ὁ λόγος . μετεπιμελέομαι ὁ προΐστημι ; ἀσεβής -