ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.1
τὴν τῶν λόγων φύσιν , διὰ τοῦ πάθους ὅ προσ - A
Lemmas: ὁ ὁ λόγος φύσις , διά ὁ πάθος ὁ προς - A
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.2
ωκισάθη . Πολλὰ σὺν θηρία ἐν ἡμῖν . Ἐγένου τοίνυν
Lemmas: οἰκίζω . Πολύς σύν θηρίον ἐν ἐγώ . γίγνομαι τοίνυν
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.3
ἄρχων θηρίων , εἰ τῶν ἔξω ἄρχεις , τὰ δὲ ἔνδον ἀδα -
Lemmas: ἄρχω θηρίον , εἰμί ὁ ἔξω ἄρχω , ὁ δέ ἔνδον Ἄδα -
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.4
σιλευτα καταλείψεις ; Οἷος ἔσῃ τῷ λογισμῷ κατὰ τοῦ
Lemmas: σιλευτα καταλείπω ; οἷος εἰμί ὁ λογισμός κατά ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.5
λέοντος μὲν φρονῶν καὶ καταφρονῶν αὐτοῦ τοῦ βρα -
Lemmas: λέων μέν φρονέω καί καταφρονέω αὐτός ὁ βρά -
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.6
χήματος , πρὶν δὲ τοὺς ὀδόντας καὶ τὴν φωνὴν ἀναρθρον
Lemmas: χῆμα , πρίν δέ ὁ ὀδούς καί ὁ φωνή ἄναρθρος
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.7
ἀφεῖς , τοῦ θυμοῦ ἔνδον ὅλου ὁμοῦ προσπεσεῖν
Lemmas: ἀφίημι , ὁ θυμός ἔνδον ὅλος ὁμοῦ προσπίπτω
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.8
φιλονεικοῦντος ; Τί τοῦτου χαλεπώτερον , οὐδὲ καταμένειν
Lemmas: φιλονεικέω ; Τι οὗτος χαλεπός , οὐδέ καταμένω
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.9
ἔνδον συγχωροῦντος , ὅταν ἄνθρωπος ὑπὸ τοῦ
Lemmas: ἔνδον συγχωρέω , ὅταν ἄνθρωπος ὑπό ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.10
πάθους κρατηθῇ · ὅταν δὲ θυμὸς τὸν λογισμὸν παρασά -
Lemmas: πάθος κρατέω · ὅταν δέ θυμός ὁ λογισμός παρασός -
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.11
μενος , αὐτὸς τὴν δυναστείαν τῆς ψυχῆς παραλάβῃ ;
Lemmas: μένος , αὐτός ὁ δυναστεία ὁ ψυχή παραλαμβάνω ;
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.12
Ἄρχων τοίνυν ἐκτισθῆν . Ἄρχων παθῶν , ἄρχων θηρίων ,
Lemmas: Ἄρχων τοίνυν κτίζω . Ἄρχων πάθος , ἄρχων θηρίον ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.13
ἄρχων ἐρπετῶν , ἄρχων πτηνῶν . Μὴτε λογισμὸς
Lemmas: ἄρχων ἑρπετόν , ἄρχων πτηνός . Μητός λογισμός
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.14
ἔχε μεταωροπόρους , μὴδὲ κούφος ἔσο καὶ
Lemmas: ἔχω μεταωροπορος , μηδέ κοῦφος είμαι καί
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.15
ἀστατος τῇ διανοίᾳ . Πτηνῶν ἄρχειν ἐκρίθης · ἄτοπός
Lemmas: ἀστατος ὁ διάνοια . πτηνός ἄρχω κρίνω · ἄτοπος
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.16
εἰ τὰ μὲν πετόμενα ἰσὺ καταβάλλων , αὐτὸς δὲ κούφος
Lemmas: εἰμί ὁ μέν πέτομαι ἰσὺ καταβάλλω , αὐτός δέ κοῦφος
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.17
ὢν καὶ μετέωρος . Μὴ τυφωθῆς , μὴ ὑπεραρθῆς , μὴ
Lemmas: εἰμί καί μετέωρος . μή τυφόω , μή ὑπεραίρω , μή
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.18
μεῖζον φρονήσῃς τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως . Μὴ ὑπερφυσῷ
Lemmas: μέγας φρονέω ὁ ἀνθρώπινος φύσις . Μή ὑπερφυσάω
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.19
ἐπαινούμενος , μὴ δόξας σεαυτόν , μηδὲ μέγα
Lemmas: ἐπαινέω , μή δοκέω σεαυτοῦ , μηδέ μέγας
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.20
τι εἶναι νόμιζες σεαυτόν . Ἔσῃ γὰρ οὕτως πτηνὸν ἄστατον ,
Lemmas: τίς ἔρχομαι νομίζω σεαυτοῦ . εἰμί γάρ οὕτως πτηνός ἄστατος ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.21
ἀστηρικτὸν τῇ φύσει ὥσπερ καὶ ὧδε περιφερόμενος .
Lemmas: ἀστήρικτος ὁ φύσις ὥσπερ καί ὧδε περιφέρω .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.22
Ἄρχε τῶν ἐν σοὶ λογισμῶν , ἵνα γένη ἄρχων τῶν
Lemmas: ἄρχω ὁ ἐν σύ λογισμός , ἵνα γένος ἄρχων ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.23
δυντῶν πάντων . Οὕτως ἡ κατὰ ζῴων δεδομένη
Lemmas: δύο πᾶς . οὕτως ὁ κατά ζῷον δίδωμι
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.24
ἀρχὴ ῥυθμίζει ἡμᾶς πρὸς τὸ ἡμῶν αὐτῶν ἄρχειν .
Lemmas: ἀρχή ῥυθμίζω ἐγώ πρός ὁ ἐγώ αὐτός ἄρχω .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.25
Ἄτοπον γὰρ ἐστι βασιλευομένου οἴκου , ἔθνὸν βασιλεύειν ·
Lemmas: ἄτοπος γάρ εἰμί βασιλεύω οἶκος , ἔθνος βασιλεύω ·
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.26
ὑπὸ ἑταίρας κρατουμένου ἔστω δημοσία πόλεως
Lemmas: ὑπό ἑταίρα κρατέω εἰμί δημόσιος πόλις
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.27
εἶναι προστάτην . Τὰ οἴκου χρήματα χρὴ καλῶς διατιθέμενον ,
Lemmas: ἔρχομαι προστάτης . Τά οἶκος χρῆμα χράω καλός διατίθημι ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.28
καὶ τὰ ἔνδον εὐτάξια κατακοσμήσαντα ,
Lemmas: καί ὁ ἔνδον εὐταξία κατακοσμέω ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.29
οὕτως τῶν ἄλλων λαμβάνειν τὴν ἐπίστασιν . Ἐπεὶ
Lemmas: οὕτως ὁ ἄλλος λαμβάνω ὁ ἐπίστασις . Ἐπεί
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.30
περιστραφήσεται παρὰ τῶν ἀρχομένων ὁ λόγος , ἐὰν
Lemmas: περιστρέφω παρά ὁ ἄρχω ὁ λόγος , ἐάν
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.31
ἀκόσμητα οἴκοι καὶ ἀδιάτακτα ἔχῃ , ὅτι « Πατρί θε - C
Lemmas: ἀκόσμητος οἴκοι καί ἀδιάτακτος ἔχω , ὅτι « πατήρ θε - C
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.32
ράπευσον σεαυτόν . » « Ἐαυτοὺς οὖν πρῶτον θεραπεύσωμεν .
Lemmas: ῥάπτω σεαυτοῦ . » « ἑαυτοῦ οὖν πρῶτος θεραπεύω .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.33
Οὐδεὶς μὴ θηράσας λέοντα κατεγνωσθή · μὴ
Lemmas: οὐδείς μή θηράω λέων καταγιγνώσκω · μή
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.34
κρατήσας δὲ θυμοῦ , καταγέλαστος παντί . « Ὡστε ὁ
Lemmas: κρατέω δέ θυμός , καταγέλαστος πᾶς . « ὡστε ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.35
μὲν τοῦ ἰδίου πάθους μὴ περιγενόμενος , εἰς κατάγνωσιν
Lemmas: μέν ὁ ἴδιος πάθος μή περιγίγνομαι , εἰς κατάγνωσις
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.36
ἄγεται · ὁ δὲ μὴ δυνηθεὶς ἄγριων θηρίων περιγενέσθαι ,
Lemmas: ἄγω · ὁ δέ μή δύναμαι άγριος θηρίον περιγίγνομαι ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.37
οὕτω μέμψαις , ἔξιον παροικεῖν τὴν φαίνεται . Ὁ δὲ
Lemmas: οὕτως μέμφομαι , ξέω παροικέω ὁ φαίνω . ὁ δέ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.38
οἰκονομήσας γραφήναι Κύριος , ὁ καὶ τὴν μικρὰν
Lemmas: οἰκονομέω γράφω κύριος , ὁ καί ὁ μικρός
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.39
ἡμῶν καὶ ἀσθενῆ γλῶσσαν συγχωρήσας μέχρι τοσούτου
Lemmas: ἐγώ καί ἀσθενής γλῶσσα συγχωρέω μέχρι τοσοῦτος
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.40
ὑμῖν ὁμιλῆσαι , ὁ διὰ τῆς ἀσθενεῖς ἡμῶν διανοίας
Lemmas: σύ ὁμιλέω , ὁ διά ὁ ἀσθενής ἐγώ διάνοια
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.41
μεγάλους ὑμῖν θησαυροὺς ἐν τοῖς ὀλίγοις ἀποσκιά -
Lemmas: μέγας σύ θησαυρός ἐν ὁ ὀλίγος απόσκιος -
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.42
σμασι τῆς ἀληθείας παραδηλώσας , δώη ὑμῖν διὰ τῶν
Lemmas: πεῖσμα ὁ ἀλήθεια παραδηλόω , δίδωμι σύ διά ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.43
μικρῶν τὰ μεγάλα , διὰ τῶν ὀλίγων σπερμάτων , τὸ
Lemmas: μικρός ὁ μέγας , διά ὁ ὀλίγος σπέρμα , ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.44
τελέιον τῆς γνώσεως , καὶ ἡμῖν τὴν ἀπολύτρωσιν · τῶν
Lemmas: τέλειος ὁ γνῶσις , καί ἐγώ ὁ ἀπολύτρωσις · ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.45
θειῶν λόγων καρπὸν πεπληρωμένον , ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα
Lemmas: θεῖος λόγος καρπός πληρόω , ὅτι αὐτός ὁ δόξα
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.46
καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἄμήν .
Lemmas: καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.47
ΛΟΓΟΣ Β' .
Lemmas: Λόγος βέ .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.48
Ὁ μὲν σοφὸς Σολομὼν οὐκ ἐν παιδεύσει σοφίας λόγος ,
Lemmas: ὁ μέν σοφός Σολομώντας οὐ ἐν παίδευσις σοφία λόγος ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.49
ἀλλ' ἐν διδακτοῖς Πνεύματος ἁγίου σοφισθεὶς ,
Lemmas: ἀλλά ἐν διδακτός πνεῦμα ἅγιος σοφίζω ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.50
ἐν τοῖς ἀρτίως ἡμῖν ἀναγνωσθεῖσιν ἀποσειμύνων τὸν
Lemmas: ἐν ὁ ἄρτιος ἐγώ ἀναγιγνώσκω αποσειμυνη ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.51
ἄνθρωπον , ἔδδα λέγων · « Μέγα ἄνθρωπος , καὶ τίμιον
Lemmas: ἄνθρωπος , Έδδα λέγω · « Μέγα ἄνθρωπος , καί τίμιος
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0146.52
ἄνθρω ἐλεήμων . » Ἐγὼ δὲ ματαίως κατ' ἐμαυτὸν
Lemmas: ἄνθρω ἐλεήμων . » ἐγώ δέ μάταιος κατά ἐμαυτοῦ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0148.1
ἡμῖν διαλέγεται . " Ἐχε καὶ τοῦτον τὸν λόγον · τίς δὲ ὁ ἕτερος ; " Ὅτι τὰ μὲν ἐν κεφαλαιῷ λέγεται · τὰ δὲ καθ' ἕν τρόπον γέγονεν ἡμῖν παραδίδεται . " Ἀνωθεν οὖν ὅτι καὶ ἐποίησεν , ὁδε καὶ πῶς ἐποίησεν . Εἰ γὰρ ἀπλῶς εἴπεν , ὅτι ἐποίησεν , ἐνόμιζας ἂν ὅτι ἐποίησεν ὡς τὰ πτηνὰ , ὡς τὰ θηρία , ὡς τὰ φυτὰ , ὡς τὸν χόρτον."Ἵνα οὖν φύγῃς τὴν πρὸς τὰ ἄλογα κοινωνίαν , τὴν ἰδιάζουσαν περὶ αὐ τοῦ Θεοῦ φιλοτέχνησιν ὁ λόγος παρἐδωκεν . « " Ἔλαβεν ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς . » " Ἐκεῖ εἴπεν ὅτι ἐποίησεν · ἐνταῦθα δὲ πῶς ἐποίησε . Χοῦν ἔλαβεν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἐπλασε ταῖς ἰδίαις χερσίν . " Ἐνθυμηθῆτι πῶς ἐπλάσθη . Τὸ ἐργαστήριον τῆς φύσεως λόγισαι . Χεὶρ ἐστι δεξαμένη σε Θεοῦ · τὸ παρὰ Θεοῦ πλασθῆν , διὰ πονηρίας μὴ μισθῆθι , δι' ἁμαρτίας μὴ ἀλλοιωθῆθι , μὴ ἐκπέσθης τῆς χειρὸς τοῦ Θεοῦ . Σχεῦος εἶ θεσπαστον παρὰ Θεοῦ γεγενημένον · δόξας τὸν ποιήσαντα . Οὐδὲ γὰρ ἄλλου εἴνός ἐνεκεν ἐγένου , ἢ ἵνα ὀργανον ἦς ἐπιτήδειον τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ . Καὶ γὰρ ὁ κόσμος οὕτως ὅλος ὡςπερ εἰ βιβλίον ἐγγραφὸν ἐστιν , ὑπαγορευόμενον τὴν τοῦ Θεοῦ δόξαν · τὴν ἀπόκρυφον , καὶ ἀόρατον τοῦ Θεοῦ μεγαλωσύνην δι' αὐτοῦ διαγγέλλων σοι τῷ νοῦν ἔχοντι , εἰς κατανόησιν ἀληθείας . Πάντως οὖν μέμνησαι τῶν εἰρημένων .
Lemmas: ἐγώ διαλέγω . " ἔχω καί οὗτος ὁ λόγος · τίς δέ ὁ ἕτερος ; " ὅτι ὁ μέν ἐν κεφάλαιος λέγω · ὁ δέ κατά εἷς τρόπος γίγνομαι ἐγώ παραδίδομαι . " ἄνωθεν οὖν ὅτι καί ποιέω , ὅδε καί πῶς ποιέω . εἰμί γάρ ἀπλόος λέγω , ὅτι ποιέω , νομίζω ἄν ὅτι ποιέω ὡς ὁ πτηνός , ὡς ὁ θηρίον , ὡς ὁ φυτόν , ὡς ὁ χόρτον."Ἵνα οὖν φεύγω ὁ πρός ὁ ἄλογος κοινωνία , ὁ ἰδιάζω περί αὖος ὁ θεός φιλοτέχνησις ὁ λόγος παραδίδωμι . « " λάπτω ὁ θεός χοῦς ἀπό ὁ γῆ . » " ἐκεῖ λέγω ὅτι ποιέω · ἐνταῦθα δέ πῶς ποιέω . χόω λαμβάνω ἀπό ὁ γῆ , καί πλάσσω ὁ ἴδιος χείρ . " ἐνθυμέομαι πῶς πλάσσω . Τέ ἐργαστήριον ὁ φύσις λογίζομαι . χείρ εἰμί δείκνυμι σύ θεός · ὁ παρά θεός πλάσσω , διά πονηρία μή μισέω , διά ἁμαρτία μή ἀλλοιόω , μή ἐκπίπτω ὁ χείρ ὁ θεός . Σχεῦος εἰμί θεσπαστον παρά θεός γίγνομαι · δοκέω ὁ ποιέω . οὐδέ γάρ ἄλλος ἴς ἕνεκα γίγνομαι , ἢ ἵνα ὄργανον εἰμί ἐπιτήδειος ὁ δόξα ὁ θεός . καί γάρ ὁ κόσμος οὕτως ὅλος ὡς εἰμί βιβλίον ἔγγραφος εἰμί , ὑπαγορεύω ὁ ὁ θεός δόξα · ὁ ἀπόκρυφος , καί ἀόρατος ὁ θεός μεγαλωσύνη διά αὐτός διαγγέλλω σύ ὁ νόος ἔχω , εἰς κατανόησις ἀλήθεια . πάντως οὖν μιμνήσκω ὁ λέγω .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0149.1
ἡκς . Πᾶσα ἡ τῶν μελῶν ἡμῶν κατάστασις πλήρης ἔστω τῶν κατὰ τὰς ἐντολὰς ἐργασιῶν · τοῦτό ἐστι , « Πληρώσατε τὴν γῆν . » Κοινὰι μὲν αἱ φωναὶ καὶ τοῖς ἀλόγοις · ἰδιάζουσι δὲ γίνονται , ὅταν τῇ κατ’ εἰκόνα καὶ ὡς ἐπιτηδευμέν , τοῖς χρησιμεύῃ . Τὰ μὲν γὰρ σωματικῶς αὐξεῖ , ἡμεῖς δὲ πνευματικῶς · καὶ τὰ μὲν πληροῖ τὴν γῆν τῷ πλήθει , ἡμεῖς δὲ πληροῦμεν τὰς ἀγαθὰς ἐργασίας · τὴν συνεξευμένην ἡμῖν γῆν , τοῦτο ἐστὶ τὴν σωματικὴν ὑπηρεσίαν .
Lemmas: ἥκω . πᾶσα ὁ ὁ μέλος ἐγώ κατάστασις πλήρης εἰμί ὁ κατά ὁ ἐντολή ἐργασία · τούτος εἰμί , « πληρόω ὁ γῆ . » Κοινός μέν ὁ φωνή καί ὁ ἄλογος · ἰδιάζω δέ γίγνομαι , ὅταν ὁ κατά εἰκών καί ὡς ἐπιτηδεύω , ὁ χρησιμεύω . Τά μέν γάρ σωματικός αὐξάνω , ἐγώ δέ πνευματικός · καί ὁ μέν πληρόω ὁ γῆ ὁ πλῆθος , ἐγώ δέ πληρόω ὁ ἀγαθός ἐργασία · ὁ συσσεύω ἐγώ γῆ , οὗτος εἰμί ὁ σωματικός ὑπηρεσία .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0150.2
" Ὅσα εἰ μέγα ἀριθμητική , ἐναυθὰ ὅτι τῆς ἀριθμητικῆς · τὰ σπέρματα . Ἡμεῖς δὲ οὐ φρονούμεν τούτοις τῷ ἐκ τῆς τοῦ κόσμου εἶναι σοφίας , ἢ διὰ τὴν ἐκ τοῦ κόσμου σοφίαν · οἱ γὰρ ταῦτα περιέποντες , μικρὰ ἐνταῦθα κληγάντες , ταῖς πραγματείαις αὐτοὺς μεγάλοι · ἐπισκευόνονται . Ἴνα τοίνυν δεξώμεν αὐτούς , ὅτι τὰ παρ' ἐκείνοις περισσοῦσθαι ἡμῖν ἐστιν εὐκαταφρόνητα , αἰωπὴ παραδραμῶμεν τὸν περὶ τούτων λόγον · ὁμοῦ δὲ καὶ οὐκ εὐληπτος λαφ παντὶ ἡ περὶ τούτων θεωρία . Πάρεστι δὲ ἐκκλησία οὐ παραδιδὼν λόγων ἀχρόασιν ἰσχυομένη , ἀλλὰ τὸν ἐπ' οἰκοδομῇ θεορημοῦν ἐπιζητοῦσα τὰς λύσεις . Τετιμηκὶ τοίνυν ἡ ἐδόμη ἡμέρα τὸ σάββατον . Ὁ ἐδόμος παρὰ Ἰουδαίοις ἀριθμὸς τιμιος , ἐν φ̓ αἰ σκηνουργίαι , αἱ σάλπινγες , ἡ ἡμέρα τοῦ Ἡασμοῦ . Ἐδόμος ἐνιαυτὸς παρ' ἐκείνοις τιμιος ὁ τῆς ἀφέσεως λεγόμενος . Ἐξήν
Lemmas: " Ὅσα εἰμί μέγας ἀριθμητικός , ἐναυθὰ ὅτι ὁ ἀριθμητικός · ὁ σπέρμα . Ἡμεῖς δέ οὐ φρονέω οὗτος ὁ ἐκ ὁ ὁ κόσμος ἔρχομαι σοφία , ἢ διά ὁ ἐκ ὁ κόσμος σοφία · ὁ γάρ οὗτος περιέπω , μικρός ἐνταῦθα κληγάντες , ὁ πραγματεία αὐτός μέγας · ἐπισκευάζω . ἵνα τοίνυν δείκνυμι αὐτός , ὅτι ὁ παρά ἐκεῖνος περισσουω ἐγώ εἰμί εὐκαταφρόνητος , αἰωπὴ παρατρέχω ὁ περί οὗτος λόγος · ὁμοῦ δέ καί οὐ εύληπτος λα πᾶς ὁ περί οὗτος θεωρία . πάρειμι δέ ἐκκλησία οὐ παραδιδέω λόγος ἄχροος ἰσχύω , ἀλλά ὁ ἐπί οἰκοδομή θεορημοῦν ἐπιζητέω ὁ λύσις . Τετιμηκὶ τοίνυν ὁ δομέω ἡμέρα ὁ σάββατον . ὁ δόμος παρά Ἰουδαῖος ἀριθμός τίμιος , ἐν Φ ὁ σκηνουργίαι , ὁ σάλπινγες , ὁ ἡμέρα ὁ ἀασμός . Ἐδόμος ἐνιαυτός παρά ἐκεῖνος τίμιος ὁ ὁ ἄφεσις λέγω . ἔξεστι
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0151.1
ἑπτὰς ἁμαρτημάτων , ἀναπαύσεως τελείας , οὗ σημεῖον Πέτρος , ἑπτάκις , ὁ Κύριος ἑξ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά .
Lemmas: ἑπτάς ἁμάρτημα , ἀνάπαυσις τέλειος , ὅς σημεῖον Πέτρος , ἑπτάκις , ὁ κύριος ἑξάκις ἑβδομηκοντάκις ἑπτά .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0151.2
A μὲν γὰρ αὐτὸς ἑξ ἑτῇ ἐργάσαθαι τὴν γῆν , τῷ δὲ ἑβδομῷ ἔτει τοῖς αὐτομάτοις ἀποκείσθαι , ὅτε εἶχον τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας . « Ἔξ ἑτῇ ἐδούλευεν ὁ Ἑβραῖος , καὶ τῷ ἑβδομῷ ἀφίετο τῆς δουλείας . Ἑβδομῷ μὲν οὖν ἔτει ἐλύθη παρ' αὐτοῖς ἡ αἰχμαλωσία . Λοιπὸν δὲ καὶ τὰ ἡμέτερα . « Ἑπτάκις , » φησίν , « πεσεῖται ὁ δίκαιος καὶ ἀναστήσεται . » Οὕτως οἰκειούμεθα ἡμεῖς τὴν ἑβδομάδα . « Ἑβδομος ἀπὸ γενέσεως οὐκ εἶδε θάνατον Ἐνὼχ , μυστήριον Ἐκκλησίας . Ἑβδομος ἀπὸ Ἀβραὰμ Μωϋσῆς , νόμον ἔλαβε · μεταβολὴ βίου , ἀνομίας ἀνάλυσις , δικαιούσης εἴσοδος , Θεοῦ ἐπιδημία , εὐταξία εἰς κόσμον , νομοθέτησις πᾶν πρακτέων . Ἑβδομηκοστῇ καὶ ἑβδομῇ γενεᾷ ἀπὸ Ἀδὰμ ὁ Χριστὸς ἐφάνη . Οἶδε τὸ μυστήριον τῆς ἑβδομάδος Πέτρος . « Ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου καὶ ἀφήσω αὐτῷ ; ἕως ἑπτάκις ; » « Ὁ δὲ Κύριος εἶπεν , Οὐ λέγω σοι ἕως ἑπτάκις , ἀλλ' ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . » Οὐλὰ οὐδὲ τὸ μυστήριον . Οὐπω ἔμαθε · μαθητὴς γὰρ ἐστὶν . « ἕως ἑπτάκις ; Οὐκ ἀπέστη τοῦ ἑπτὰ τὸ διδάσκων · εἶπεν ὡς ἔδει ὁ μαθητής . Ὑπερῆδεν τῷ πλούτῳ ὁ Δεσπότης . Ποσάκις ἁμαρτήσει καὶ ἀφήσω ; διὰ τί οὐκ εἶπεν , ἕως ἑξάκις , ἢ ἕως ἑξτάκις , ἀλλ' ἕως ἑπτάκις ; Διὰ τί ὁ Κύριος οὐκ εἶπεν ἕως ἑκατοντάκις ἑκατόν , ἀλλὰ τὸν ἑπτὰ ἀριθμὸν ἐπολυπλασίασεν ; Οὔτε ὁ Πέτρος ἄλλον ἠρώτησεν , οὔτε ὁ Κύριος ἐξῆλθε τοῦ κανόνος τοῦ ἑβδοματικοῦ . Παρετήρησεν δὲ Πέτρος ὅτι κανόνιν παραδόσεως ἀρχαίας ἐστιν , τὴν ἑβδομάδα ἔμφορον ἔχειν τινὸς ἀφῆς τοῦ σάββατον ἐστιν , ἡ ἑβδομὴ ἡμέρα ἀπὸ γενέσεως . Ὁ
Lemmas: A μέν γάρ αὐτός ἕξ ἐτός ἐργάζομαι ὁ γῆ , ὁ δέ ἕβδομος ἔτος ὁ αὐτόματος αποκειμαι , ὅτε ἔχω ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία . « Ἐς ἐτός δουλεύω ὁ Ἑβραῖος , καί ὁ ἕβδομος ἀφίημι ὁ δουλεία . Ἕβδομος μέν οὖν ἔτος λύω παρά αὐτός ὁ αἰχμαλωσία . λοιπός δέ καί ὁ ἡμέτερος . « ἑπτάκις , » φημί , « πίπτω ὁ δίκαιος καί ἀνίστημι . » οὕτως οἰκειόω ἐγώ ὁ ἑβδομάς . « Ἕβδομος ἀπό γένεσις οὐ ὁράω θάνατος Ἐνώχ , μυστήριον ἐκκλησία . Ἕβδομος ἀπό Ἀβραάμ Μωϋσῆς , νόμος λαμβάνω · μεταβολή βίος , ἀνομία ἀνάλυσις , δικαιόω εἴσοδος , θεός ἐπιδημία , εὐταξία εἰς κόσμος , νομοθέτησις πᾶς πράσσω . ἑβδομηκοστός καί ἕβδομος γενεά ἀπό Ἀδάμ ὁ Χριστός φαίνω . οἶδα ὁ μυστήριον ὁ ἑβδομάς Πέτρος . « ποσάκις ἁμαρτάνω εἰς ἐγώ ὁ ἀδελφός ἐγώ καί ἀφίημι αὐτός ; ἠώς ἑπτάκις ; » « ὁ δέ κύριος λέγω , οὐ λέγω σύ ἠώς ἑπτάκις , ἀλλά ἠώς ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . » Ούλα οὐδέ ὁ μυστήριον . οὔπω μανθάνω · μαθητής γάρ εἰμί . « ἠώς ἑπτάκις ; οὐ ἀφίστημι ὁ ἑπτά ὁ διδάσκω · λέγω ὡς δέω ὁ μαθητής . Ὑπερῆδεν ὁ πλοῦτος ὁ Δεσπότη . ποσάκις ἁμαρτάνω καί ἀφίημι ; διά τίς οὐ λέγω , ἠώς ἑξάκις , ἢ ἠώς ἑξτάκις , ἀλλά ἠώς ἑπτάκις ; Ζεύς τίς ὁ κύριος οὐ λέγω ἠώς ἑκατοντάκις ἑκατόν , ἀλλά ὁ ἑπτά ἀριθμός πολυπλασιάζω ; οὔτε ὁ Πέτρος ἄλλος ἐρωτάω , οὔτε ὁ κύριος ἐξέρχομαι ὁ κανών ὁ ἑβδοματικός . παρατηρέω δέ Πέτρος ὅτι κανονίς παράδοσις ἀρχαῖος εἰμί , ὁ ἑβδομάς ἔμφορος ἔχω τις ἁφή ὁ σάββατον εἰμί , ὁ ἕβδομος ἡμέρα ἀπό γένεσις . ὁ
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0151.3
Al ἁμαρτίαι ἐκδικούνται ἑπτάκις . Οὐχ οὕτως , « Πᾶς ὁ ἀποκτείνας Κάιν , ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύσει ; » Οὐδὲ ἔχει ὀκτῶ , ἀλλὰ ἑπτά . Μικρὸν ἀνάμενον , καὶ εὑρήσεις τὸ μυστήριον . Πρώτη ἁμαρτία ἐκδικεῖται · δεύτερος φόνος τοῦ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . Λέγει γὰρ , ὅτι « Ἐκ Κάιν ἐκδικεῖται ἑπτάκις , ἐκ δὲ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . » « Ὁ δὲ ἔχει ἀφεσις παρὰ Πέτρῳ ἑβδομῇ , ἀνέχουσα τῇ ἐκδικήσει τοῦ Κάιν , συγχώρησις παρὰ Κυρίῳ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά , ὡς κατάκρισις τῷ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . Ὅσον τὸ παράπτωμα , τοσοῦτον καὶ τὸ χάρισμα · ὅπου ὀλίγη ἡ ἁμαρτία , ὀλίγη καὶ ἡ ἀφεσις . « Ὅ γὰρ ἀφήκεν ὀλίγον , ὀλίγον καὶ ἀγαπᾷ · ὅπου ἐπελάυσεν ἡ ἁμαρτία , ὑπερεπερίσασεν ἡ χάρις . » Τί οὖν ἐστι τὸ μυστήριον ; Ὁγδὴ λέγεται ἡμέρα ὁ αἰών · ἐν τῇς κρίσεως , ἐν ᾧ ὁ ἁμαρτωλὸς ἑπτάκις , ὁ καὶ ὑπὲρβολὴν ἑβδομηκοντάκις ἑπτά , ἐκδικηθήσεται . Ὁ δίκαιος ἑπτάκις τιμηθήσεται · ὁ καὶ ὑπὲρβολὴν δίκαιος , ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . Ἡ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία νῦν μὲν δι' αἰνιγμάτων ἡμῖν τὰ μέλλοντα ὑποφαίνει · τότε δὲ ἐπὶ τῆς παρουσίας ἐναργῶς καὶ τετραγώνως ἐστὶν ἡ ἀλήθεια . Δεῖξει γὰρ τις τίνων ἐστὶν ἀξιος . Ἐσταλάδιον τοίνυν ἡμῖν τὴν ἀντίδοτον χρεωστοῦμεν τοῖς ἀμαρτωλῶς συγχωρήσει ὁ Κύριος , ἐνταῦθα διὰ τῆς ἐξομολογήσεως καὶ μετανοίας ἐξιλεωθῶμεν παρ' ἡμῶν · ὥστε εἰδότες τὴν φοβερὰν ἐκείνην ἡμέραν τὴν ταμιευομένην ἀντίδοτον τοῖς ἁμαρτησάσι , τὴν πρὸς ἀξίαν τῶν πεπλημμελημένων
Lemmas: Al ἁμαρτία ἐκδικέω ἑπτάκις . οὐχ οὕτως , « Πᾶς ὁ ἀποκτείνω Κάιν , ἑπτά ἐκδικέω παραλύω ; » οὐδέ ἔχω ὀκτώ , ἀλλά ἑπτά . μικρός ἀναμένω , καί εὑρίσκω ὁ μυστήριον . Πρώτη ἁμαρτία ἐκδικέω · δεύτερος φόνος ὁ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . λέγος γάρ , ὅτι « ἐκ Κάιν ἐκδικέω ἑπτάκις , ἐκ δέ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . » « ὁ δέ ἔχω ἄφεσις παρά Πέτρος ἕβδομος , ἀνέχω ὁ ἐκδίκησις ὁ Κάιν , συγχώρησις παρά κύριος ἑβδομηκοντάκις ἑπτά , ὡς κατάκρισις ὁ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . ὅσος ὁ παράπτωμα , τοσοῦτος καί ὁ χάρισμα · ὅπου ὀλίγος ὁ ἁμαρτία , ὀλίγος καί ὁ ἄφεσις . « ὅς γάρ ἀφίημι ὀλίγος , ὀλίγος καί ἀγαπάω · ὅπου ἐπελάυσεν ὁ ἁμαρτία , ὑπερεπερίσασεν ὁ χάρις . » τις οὖν εἰμί ὁ μυστήριον ; Όγδη λέγω ἡμέρα ὁ αἰών · ἐν ὁ κρίσις , ἐν ὅς ὁ ἁμαρτωλός ἑπτάκις , ὁ καί ὑπερβολή ἑβδομηκοντάκις ἑπτά , ἐκδικέω . ὁ δίκαιος ἑπτάκις τιμάω · ὁ καί ὑπερβολή δίκαιος , ἑβδομηκοντάκις ἑπτά . ὁ ὁ θεός φιλανθρωπία νῦν μέν διά αἴνιγμα ἐγώ ὁ μέλλω ὑποφαίνω · τότε δέ ἐπί ὁ παρουσία ἐναργής καί τετράγωνος εἰμί ὁ ἀλήθεια . δείκνυμι γάρ τις τίς εἰμί Ἀξιός . Ἐσταλάδιον τοίνυν ἐγώ ὁ ἀντίδοτος χρεωστέω ὁ ἁμαρτωλός συγχωρέω ὁ κύριος , ἐνταῦθα διά ὁ ἐξομολόγησις καί μετάνοια ἐξιλεόω παρά ἐγώ · ὥστε οἶδα ὁ φοβερός ἐκεῖνος ἡμέρα ὁ ταμιεύω ἀντίδοτος ὁ ἁμαρτάνω , ὁ πρός ἄξιος ὁ πλημμελέω
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0152.1
ἀντιμετρησιν , προλαβόντες διὰ τῆς μετανοίας , ἀναλύσωμεν τὰ ἁμαρτήματα , ἵνα ἔχει τὸν πολυπλασιασμὸν τῆς ἀντιδόσεως τὸν ἐπίπονον ἐκφυγόντες . Ἐβδόμην γοῦν αὐτὴν ἡμέραν ἐκείνης τῆς ὁδοῦς τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος εἴπωμεν . » Καὶ κατέπαυσεν ὁ Θεὸς ἀπὸ τῶν ἔργων . » Οὐκέτι ἔργα τοῦ κόσμου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ , οὐκέτι γάμοι , οὐκέτι συναλλαγμάτων ἐμπορεῖαι , γεωργίαι οὐκέτι , ἀλλὰ πᾶσα ἡ γῆ ἐπτοημένη , πᾶσα ἡ κτίσις ἐναγώνιος , ἵδρως ἀπαραμύθητος , καὶ οἱ δίκαιοι ἐναγώνιοι , τὶς ποτε ἄρα περὶ αὐτῶν ἡ ψῆφος ἐξενεχθήσεται . Καὶ Ἀβραὰμ ἀγωνιάσει τότε , οὐχ ἵνα καταδικασθῇ εἰς γένναν , ἀλλ’ ἐν ποῖς τάξει τῶν δικαίων ταχθήσεται · πρώτῃ , ἡ δευτέρᾳ , ἡ τρίτῃ . Κύριος ἐξ οὐρανῶν , καὶ οἱ οὐρανοὶ ῥήγνυνται , δύναμις ἀποκαλύπτεται , πᾶσα ἡ κτίσις ἐντρομος . Τίς ἀφόβος ; οὐδὲ ἄγγελοι . Παρἰστάνται καὶ αὐτοὶ οὐ λόγῳ τῷ Θεῷ δοῦναι · ἀλλ’ ὅμως ἡ ἐνδοξὸς ἐπιφάνεια πᾶσιν ἐμβάλλει τρόμον . Οὐχ ἀκούεις τοῦ Ἠσαίου λέγοντος · Ἐὰν ἀνοίξῃς τὸν οὐρανόν , τρόμος λήγεται ἀπὸ σοῦ ὧν · Ἐν ᾧ θάλασσα πάπτηγεν , ἐν ᾧ ἡ κτίσις σχολάσει , ἡ φύσις νεύχρωται , τότε ἀρπάζονται οἱ δίκαιοι , τότε δῆγμα τῶν δικαίων νεφέλαι , τότε πομποὶ τῶν δικαίων ἄγγελοι , τότε δίκαιοι μὲν ὡς ἀστέρες ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανὸν ἀναλαμβάνονται · οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ δέσμιοι , τῷ ἰδίῳ βάρεϊ τῶν ἁμαρτημάτων παπιδημένοι , κάτω πεισύνται δυσσυνείδητοι .
Lemmas: ἀντιμέτρησις , προλαμβάνω διά ὁ μετάνοια , ἀναλύζω ὁ ἁμάρτημα , ἵνα ἔχω ὁ πολυπλασιασμός ὁ ἀντίδοσις ὁ ἐπίπονος ἐκφεύγω . Ἕβδομος γοῦν αὐτός ἡμέρα ἐκεῖνος ὁ ὀδούς ὁ συντέλεια ὁ αἰών λέγω . » καί καταπαύω ὁ θεός ἀπό ὁ ἔργον . » οὐκέτι έργο ὁ κόσμος ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , οὐκέτι γάμος , οὐκέτι συνάλλαγμα ἐμπορέω , γεωργία οὐκέτι , ἀλλά πᾶς ὁ γῆ πτοέω , πᾶς ὁ κτίσις ἐναγώνιος , ἱδρώς ἀπαραμύθητος , καί ὁ δίκαιος ἐναγώνιος , τις ποτέ ἄρα περί αὐτός ὁ ψῆφος ἐκφέρω . καί Ἀβραάμ ἀγωνιάω τότε , οὐ ἵνα καταδικάζω εἰς γέννα , ἀλλά ἐν Πόις τάξις ὁ δίκαιος τάσσω · πρῶτος , ὁ δεύτερος , ὁ τρίτος . κύριος ἐκ οὐρανός , καί ὁ οὐρανός ῥήγνυμι , δύναμις ἀποκαλύπτω , πᾶς ὁ κτίσις έντρομος . Τῖς ἄφοβος ; οὐδέ ἄγγελος . παρίστημι καί αὐτός οὐ λόγος ὁ θεός δίδωμι · ἀλλά ὅμως ὁ ἔνδοξος ἐπιφάνεια πᾶς ἐμβάλλω τρόμος . οὐχ ἀκούω ὁ Ἠσαΐας λέγω · ἐάν ἀνοίγνυμι ὁ οὐρανός , τρόμος λήγω ἀπό σύ ὅς · ἐν ὅς θάλασσα πάπτηγεν , ἐν ὅς ὁ κτίσις σχολάζω , ὁ φύσις νεύχρωται , τότε ἁρπάζω ὁ δίκαιος , τότε δῆγμα ὁ δίκαιος νεφέλη , τότε πομπός ὁ δίκαιος ἄγγελος , τότε δίκαιος μέν ὡς ἀστήρ ἀπό γῆ εἰς οὐρανός ἀναλαμβάνω · ὁ δέ ἁμαρτωλός δέσμιος , ὁ ἴδιος βάρος ὁ ἁμάρτημα παπιδημένοι , κάτω πείθω δυσσυνείδητος .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0152.2
Ἐκείνη ἡ ἑβδομὴ τοῦτον ὑπὸ ταύτης τῆς ἑβδομῆς διασχηματίζεται . » Καὶ κατέπαυσεν ὁ Θεὸς ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων . » Οὐκέτι γὰ τοῦ βίου τούτου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ . Ἐκοιμήθησαν ἀπιθυμίαι νυμφικαί · οὐκέτι περὶ γάμου πρόθεσις · ἐπιθυμία παιδοποιίας οὐκέτι · περὶ χρυσοῦ φροντὶς οὐδεμία . Ἐπελάθου ὁ φιλάργυρος τοῦ βαλαντίου , ἐπελάθου τῆς γῆς ὁ πολυκτήμων , ἐπελάθου δόξης ὁ δοξομανής . Πάντα ἐκεῖνα ἐξέστη τῆς διανοίας . Ἡ δὲ ψυχὴ πρὸς τὴν φοβοῦντ’ ἐστι · πρὸς τῇ προσδοκίᾳ τῶν ἐπικριτημένων δεινῶν . Φόβος γὰρ ἐξωθεῖ πᾶσαν τὴν ἐμπολιτευομένην ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐμπαθῆ διάνοιαν . Ὅπου φόβος Θεοῦ , πάντα ἐξελήλαται τὰ τοῦ πάθους σπιλώματα ἐκ τῆς διανοίας ἡμῶν . Αὕτη ἡ ἑβδομὴ ἐκείνης τῆς ἑβδομῆς τύπος . Ἔλαβεν οὖν ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἐπλάσεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον . Οὐχ ἐτελάσθη ἡ κοσμογένεσις , οὐ διέκοπτεν ἡ ἀκολουθία ἵνα τὸ ἡμέτερον παρεισαχθῇ δόγμα , ἀλλ’ ἀλήθῃ . Ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , καὶ κατἐπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων . Καὶ ἐπειδὴ σχολὴν ἔγαγε , διδάσκει ἡμᾶς πῶς ἐποίησεν . » Ἔλαβεν ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς . » Ὅταν ἀκούσῃς χοῦν , παιδεύου ἀφοβίαν · ἀνθρώπων μὴ λάθῃς πρόσωπον . Τί φρονεῖς ἐπὶ σεαυτῷ μέγα ; Ὅταν εἰδῶσὶ σοι λογισμοὶ ὀθῆμα τῆς καρδίας καὶ φλεγμονὴν ἐπιπούντες · εἰσελθόντω εἰ τὴν ὑπόμνησιν τῆς κτίσεως , πῶς ἐκτίσθης . » Ἔλαβεν ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἐπλάσεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον . » Πόσα δύνασαι ἐπαλαλίσαι σεαυτοῦ ; τότε ἐπελάθου σεαυτοῦ , ὅταν ἀναθυμῇσθης τῆς γῆς . Εἰ δὲ οὐδέποτε χωρῆς τῆς γῆς , ἀλλὰ συμπαρουσιεῖς εἰ τῇ γῇ , βαδίζῃ ἐπὶ τῆς γῆς , ἐπαναπαύῃ ἐπὶ τῆς γῆς , διάζῃ ἐπὶ τῆς γῆς · πᾶν ὅπερ ἂν ποιῇς ἐστε μέτα ἐστε μι -
Lemmas: ἐκεῖνος ὁ ἕβδομος οὗτος ὑπό οὗτος ὁ ἕβδομος διασχηματίζω . » καί καταπαύω ὁ θεός ἀπό πᾶς ὁ ἔργον . » οὐκέτι γε ὁ βίος οὗτος ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα . κοιμάω απιθυμια νυμφικός · οὐκέτι περί γάμος πρόθεσις · ἐπιθυμία παιδοποιία οὐκέτι · περί χρυσός φροντίς οὐδείς . ἐπιλανθάνομαι ὁ φιλάργυρος ὁ βαλλάντιον , ἐπιλανθάνω ὁ γῆ ὁ πολυκτήμων , ἐπιλανθάνω δόξα ὁ δοξομανής . Πάν ἐκεῖνος ἐξίστημι ὁ διάνοια . ὁ δέ ψυχή πρός ὁ φοβέω εἰμί · πρός ὁ προσδοκία ὁ ἐπικριτημένων δεινός . φόβος γάρ ἐξωθέω πᾶς ὁ ἐμπολιτεύω ὁ ψυχή ἐγώ ἐμπαθής διάνοια . ὅπου φόβος θεός , πᾶς ἐξελαύνω ὁ ὁ πάθος σπίλωμα ἐκ ὁ διάνοια ἐγώ . ἄτη ὁ ἕβδομος ἐκεῖνος ὁ ἕβδομος τύπος . λάπτω οὖν ὁ θεός χοῦς ἀπό ὁ γῆ , καί πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος . οὐχ τελέω ὁ κοσμογένεσις , οὐ διακόπτω ὁ ἀκολουθία ἵνα ὁ ἡμέτερος παρεισάγω δόγμα , ἀλλά ἀλάομαι . ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , καί καταπαύω ἀπό πᾶς ὁ ἔργον . καί ἐπεί σχολή ἔγαγε , διδάσκω ἐγώ πῶς ποιέω . » λάπτω ὁ θεός χοῦς ἀπό ὁ γῆ . » ὅταν ἀκούω χοῦς , παιδεύω ἀφοβία · ἄνθρωπος μή λανθάνω πρόσωπον . τις φρονέω ἐπί σεαυτοῦ μέγας ; ὅταν οἶδα σύ λογισμός ὀθῆμα ὁ καρδία καί φλεγμονή ἐπιπάσχω · εἰσέρχομαι εἰμί ὁ ὑπόμνησις ὁ κτίσις , πῶς κτίζω . » λάπτω ὁ θεός χοῦς ἀπό ὁ γῆ , καί πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος . » Πόσα δύναμαι επαλαλισος σεαυτοῦ ; τότε ἐπιλανθάνω σεαυτοῦ , ὅταν ἀναθυμῇσθης ὁ γῆ . εἰμί δέ οὐδέποτε χωρέω ὁ γῆ , ἀλλά συμπαρουσία εἰμί ὁ γῆ , βαδίζω ἐπί ὁ γῆ , ἐπαναπαύομαι ἐπί ὁ γῆ , διαζῶ ἐπί ὁ γῆ · πᾶς ὅς ἄν ποιέω εἰμί μετά εἰμί μι -
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0153.1
A χρόν ἐπὶ τῆς γῆς , ἐγγὺς ἔχεις τὸ ὑπόμνημα τῆς ἑαυτοῦ ταπεινώσεως . Ὑβριστὴς καὶ θυμώδης εἶ ; πόθεν σοι ὁ θυμός ; ἐκ τῆς ἀδοξίας ; οὐ κατεδῆξ ἀκούσαι δυσγενῆς ; εὐθὺς ἐπέζεσά σοι ὁ θυμός ; φιλονεικεῖς , εἰπεῖν χειρὸς ὡν ἡκουσας ; Κάτω τὸ βλέμμα , καὶ πέπταται σοι ὁ θυμός . Ἴδε τὴν γῆν , καὶ ἐνθυμήθητι . Δυγενὴ με εἶπε τὸν ἀπὸ γῆς γεγόνμενον · Ἐλαττον εἶπεν οὐ εἶμι ἐγώ · οὐ γὰρ εἶπεν ἐκ τῆς γῆς , ἀλλὰ ἀπὸ ἀνθρώπου · πῶς δὲ τιμιώτερος ἐμψυχος ἀνθρώπος τῆς πατουμένης γῆς ; Ἐγὼ δὲ τὴν ἀρχαίαν βλέπω μητέρα , τὴν γῆν , ὥστε οὐχ ὕβρις τὸ ἀπὸ δούλου γενέσθαι , ἀλλὰ τιμὴ , τὸ ἐμψυχον γεννηθῆναι . Ὁ δὲ νομίζων με ὑβρίζειν μέγα , λαβὲν ἡ ὕβρις πλέον τιμῆς . Ἐγὼ γὰρ τῆς ἑμαντοῦ φύσεως τὴν σύνεσιν ἔχων , οἶδα τίς εἰμι , καὶ πόθεν εἰμί . Οὕτω τὸ ἀπὸ τῆς μεμνηθῆναι ἡμᾶς τεγενηθῆναι , οὐδέποτε συγχυγεῖ τὸν θυμὸν ἐπαργυνευεῖν . Σύμμαχος ἔστω τῷ λογισμῷ ἡ γῆ διὰ παρούσα καὶ ὑπομιμνήσκουσα . Ὅταν πρὸς ἐπιθυμίαν τινὰ τρέχῃς , ἐνθυμήθητι πῶς ἀπέρχῃ · ἐὰν ἐνθυμήθῃς , ὅτι λυθήση εἰς γῆν , πέπταται ἡ ἐπιθυμία τῆς μανίας . Ἤ εἰ , καὶ εἰς γῆν ἀπελεύση . Μνήσθητι ὅτι μετ’ ὀλίγον ταῦτα τὰ νῦν σφύζοντα μέλη , ἢ ἡ νῦν τῆς σαρκὸς ἐπιθυμία , μετ’ ὀλίγον οὐχ ἔσται , τῶν μελῶν διαλυθέντων καὶ εἰς γῆν ἀναλυθέντων . Μνήσθητι τῆς φύσεως , καὶ λύεται πᾶσα ὁρμὴ ἢ ἐπὶ τὸ πονηρόν . Τοῦτο ἐπὶ πάσης ἁμαρτίας φυλακτήριον ἡμῖν ἔστω τὸ ὑπόμνημα . Ἐπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς λαβών . Καλὴ ἡ ταπείνωσις , συμφυὲς τὸ ὑπόμνημα . Εἰ εἶπεν , Ἐπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , ἀπ’ οὐρανοῦ λαβών , πότε ἐξέλιπον ἐκείνων , ἵνα ὑπομνησθῶμεν τῆς φύσεως ; Ἐκ τῶν προχειρῶν πάρεισιν ἡμῖν τὸ ὑπόμνημα τῆς ἡμετέρας οὐδενίας , ἐξ ὧν πατοῦμεν ,
Lemmas: A χρώς ἐπί ὁ γῆ , ἐγγύς ἔχω ὁ ὑπόμνημα ὁ ἑαυτοῦ ταπείνωσις . Ὑβριστής καί θυμώδης εἰμί ; πόθεν σύ ὁ θυμός ; ἐκ ὁ ἀδοξία ; οὐ καταδείκνυμι ἀκούω δυσγενής ; εὐθύς ἐπιζέω σύ ὁ θυμός ; φιλονεικέω , λέγω χείρ ὅς ἀκούω ; Κάτος ὁ βλέμμα , καί πετάννυμι σύ ὁ θυμός . εἶδον ὁ γῆ , καί ἐνθυμέομαι . δυγενος ἐγώ λέγω ὁ ἀπό γῆ γίγνομαι · Μικρός λέγω οὐ ἔρχομαι ἐγώ · οὐ γάρ λέγω ἐκ ὁ γῆ , ἀλλά ἀπό ἄνθρωπος · πῶς δέ τίμιος έμψυχος ἄνθρωπος ὁ πατάω γῆ ; ἐγώ δέ ὁ ἀρχαῖος βλέπω μήτηρ , ὁ γῆ , ὥστε οὐ ὕβρις ὁ ἀπό δοῦλος γίγνομαι , ἀλλά τιμή , ὁ ἔμψυχος γεννάω . ὁ δέ νομίζω ἐγώ ὑβρίζω μέγας , λαμβάνω ὁ ὕβρις πλείων τιμή . ἐγώ γάρ ὁ μαντός φύσις ὁ σύνεσις ἔχω , οἶδα τίς εἰμί , καί πόθεν εἰμί . οὕτως ὁ ἀπό ὁ μιμνήσκω ἐγώ τεγενηθῆναι , οὐδέποτε συγχέω ὁ θυμός επαργυνευω . Σύμμαχος εἰμί ὁ λογισμός ὁ γῆ διά παρών καί ὑπομιμνῄσκω . ὅταν πρός ἐπιθυμία τις τρέχω , ἐνθυμέομαι πῶς ἀπέρχομαι · ἐάν ἐνθυμέομαι , ὅτι λύω εἰς γῆ , πετάννυμι ὁ ἐπιθυμία ὁ μανία . ἤ εἰμί , καί εἰς γῆ ἀπέρχομαι . μιμνήσκω ὅτι μετά ὀλίγος οὗτος ὁ νῦν σφύζω μέλος , ἢ ὁ νῦν ὁ σάρξ ἐπιθυμία , μετά ὀλίγος οὐ εἰμί , ὁ μέλος διαλύω καί εἰς γῆ ἀναλύω . μιμνήσκω ὁ φύσις , καί λύω πᾶς ὁρμή ἢ ἐπί ὁ πονηρός . οὗτος ἐπί πᾶς ἁμαρτία φυλακτήριον ἐγώ εἰμί ὁ ὑπόμνημα . πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , χοῦς ἀπό ὁ γῆ λαμβάνω . Καλός ὁ ταπείνωσις , συμφυής ὁ ὑπόμνημα . εἰμί λέγω , πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , ἀπό οὐρανός λαμβάνω , πότε ἐκλείπω ἐκεῖνος , ἵνα ὑπομιμνῄσκω ὁ φύσις ; ἐκ ὁ πρόχειρον πάρειμι ἐγώ ὁ ὑπόμνημα ὁ ἡμέτερος οὐδενία , ἐκ ὅς πατέω ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0153.2
Κατάνευσον ἐπὶ τὴν γῆν , κατανόησον ὅτι ἐκ τοῦ συγγενεῖς τῆς γῆς τοῦ ἀποβλήτου σὺ ἀπεμορφώθης . Τί ἡμῶν εὐκαταφρονητότερον ; Τί ἡμῶν μᾶλλον ἄξιον τοῦ ξεουθενεῖν ἑαυτούς ; Εἶδές τινα μέγα φρονούντα ; ἰσθὲ ἀνδρὶν περιβεδημένον ; δακτυλίω τὴν χεῖρα περιλαμπόμενον ; σφενδόνην τὴν τῶν πολυτίμων φέροντα , καὶ ταύτῃ μέγα φρονούντα ; σηρικῶν νήμασιν ἡμῖσιεσμένον ; οἰκέτας ἔχοντα ; κόμας ἀνειμένας καὶ ταύτας ξανθὰς , καὶ ἐπιτηδεύσμασι σοδοῦντα ; μανιδάκας χρυσούς περιφέρωντα ; ἐπ’ ἀργυρὰς καθέδρας καθεζόμενον ; μέγα βαδίζοντα ; μέγα φθεγγόμενον ; μέγα φρονούντα ἐπὶ τῷ πλήθει τῶν οἰκετῶν , τῶν κολάκων οὓς ἐπισύρονται , ἐπὶ τῇ τραπέζῃ τῇ πολυτελεῖ , ἐπὶ τοῖς ἀσπασμοῖς οὓς πάντες αὐτῷ προσάγουσι περὶ τὴν ἀγορὰν οἱ ἐξενιστάμενοι τῶν βάδρων , οἱ προσπαίνοντες , οἱ παραπέμποντες , οἱ βαδίζοντες ; Ὅταν ἴδῃς τοὺς ἄρχοντας τούτους τοὺς ἐπὶ κήρυκι ὑψηλῇ τῇ φωνῇ προσομομένους · ὅταν ἴδῃς αὐτοὺς φοβοῦντας τὸν δεῖνα , καὶ τὸν δεῖνα ξένοντας , ἄλλον δημεύοντας , κάκεινον θανάτῳ
Lemmas: κατανεύω ἐπί ὁ γῆ , κατανοέω ὅτι ἐκ ὁ συγγενής ὁ γῆ ὁ απόβλητος σύ ἀπομορφόω . Τι ἐγώ εὐκαταφρόνητος ; Τι ἐγώ μᾶλλον ἄξιος ὁ ἐξουθενέω ἑαυτοῦ ; ὁράω τις μέγας φρονέω ; ἰσθὲ ἀνήρ περιβλέπω ; δακτύλιον ὁ χείρ περιλάμπω ; σφενδόνη ὁ ὁ πολύτιμος φέρω , καί οὗτος μέγας φρονέω ; σηρικός νῆμα ημισιεννυμι ; οἰκέτης ἔχω ; κόμη ἀνίημι καί αὐτός ξανθός , καί ἐπιτήδευση εἰσοράω ; μανιδάκης χρυσός περιφέρω ; ἐπί ἀργυρός καθέδρα καθέζομαι ; μέγας βαδίζω ; μέγας φθέγγομαι ; μέγας φρονέω ἐπί ὁ πλῆθος ὁ οἰκέτης , ὁ κόλαξ ὅς ἐπισύρω , ἐπί ὁ τράπεζα ὁ πολυτελής , ἐπί ὁ ἀσπασμός ὅς πᾶς αὐτός προσάγω περί ὁ ἀγορά ὁ ἐξενιστάμενοι ὁ βάδρος , ὁ προσπαίω , ὁ παραπέμπω , ὁ βαδίζω ; ὅταν ἰδέω ὁ ἄρχων οὗτος ὁ ἐπί κῆρυξ ὑψηλός ὁ φωνή προσόμνυμι · ὅταν ἰδέω αὐτός φοβέω ὁ δεῖνα , καί ὁ δεῖνα ξένων , ἄλλος δημεύω , ἐκεῖνος θάνατος
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0154.1
παραδιδόντας · μὴ φοβηθῆς τὰ ὁρώμενα , μὴ πτοηθῆς ἐπὶ τοῖς γινομένοις , τὸν αὐτὸς προστάσσοντα , μὴ ξενίσῃ σε ἡ φαντασία . Ἐνθυμήθητι ὅτι ἐπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον χον ἀπὸ τῆς γῆς . Εἰ μὲν ἄλλο τί ἐστι , φοβηθῆτι · εἰ δὲ χοὺς ἀπὸ τῆς γῆς , καταφρόνησον . Καὶ ἐπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον . Οὐχ εὐθὺς ἡ φωνὴ τοῦ , ἐπλασε , τεχνικὴν τινα τοῦ Θεοῦ περὶ τὸν ἄνθρωπον ἐνέργειαν ἡμῖν ὑποφαίνει . « Ἐπλασεν ὁ Θεός . Ἄρα οὕτως ἐπλασεν ὡς οἱ . τὰ πηλῖνα πλάσσοντες · ὡς οἱ τὸν χαλκὸν χυνοῦντες ; Ἄλλὰ ἀνθρώπους μὲν πλάσας , καὶ γύψω διὰπλάσας , μέχρι ἐπιφανείας τὴν μίμησιν ἔχει . Εἶδες τὸν ἀνδριάντα πῶς ἔστηκε μετὰ τινὸς ἤθους . Ἡ θυμὸν ἐκφαίνει ὁ τοῦ στρατιώτου ἀνὴρ , ἢ γυναικείαν διάθεσιν ὁ χαλκός , ὅταν εἰς γυναῖκα σχηματισθῇ , εἰς ἄλλο , ὅσον δύναται ἡ τέχνη , διὰ τῆς μίμησεως συνεισάγει τὸ τοῦ ἤθους τὴν χαρακτῆρα . Θεοῦ δὲ πλάστις οὐ τοιαύτη , ἀλλ’ ἐπλασε τὸν ἄνθρωπον , καὶ ἡ δημιουργικὴ αὐτοῦ ἐνέργεια πάντα διωργάνωσεν ἐπὶ τὸ βέλτιον χωρήσασα ἐνδοθεν . Εἰ ἔμολ τοσοῦτον παρηὺν σχολῆν , ἵνα σοι δείξω τοῦ ἀνθρώπου τὴν κατασκευὴν , καὶ ἐμαθες ἐξ αὐτοῦ τὴν περὶ αὐτὸ σοφίαν τοῦ Θεοῦ , ὅτι κατὰ ἀλήθειαν μικρὸς κόσμος ἄνθρωπος , καὶ καλῶς ἐποίησεν ὁ τούτω τῷ δόματι αὐτὸν ἀποσεμνύνων . Πόσοι περὶ τὸ πρᾶγμα τοῦτο πραγματεῖαι καταναλώθησαν ; Αἱ φυσιολογίαι τῶν ἰατρῶν , τῶν γυμναστῶν αἱ παρατηρήσεις , ἡ περὶ ἀναλογίας , ἡ περὶ τῶν μελῶν πρὸς ἀλλήλα συμμετρία , περὶ πλήθους πολυσαρκίας , ταῦτα πάντα εἰς τὴν περὶ ἀνθρώπου διάπλασιν εἰσέρχεται . Καὶ ποθεν ἐμοὶ ὁ λόγος τοσοῦτος , ὥστε δυνηθῆναι με εἰπαὶν μετὰ ἀκριβείας ὅσα ἐν μιᾷ φωνῇ τοῦ ἐπλασε περι-έχεται ; Τὰ δὲ πρόχειρα χὰν ἐγὼ μὴ εἴπω , σὺ οἶδας .
Lemmas: παραδίδωμι · μή φοβέω ὁ ὁράω , μή πτοέω ἐπί ὁ γίγνομαι , ὁ αὐτός προστάσσω , μή ξενίζω σύ ὁ φαντασία . ἐνθυμέομαι ὅτι πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος Χον ἀπό ὁ γῆ . εἰμί μέν ἄλλος τίς εἰμί , φοβέω · εἰμί δέ χοῦς ἀπό ὁ γῆ , καταφρονέω . καί πλάσσω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος . οὐ εὐθύς ὁ φωνή ὁ , πλάσσω , τεχνικός τις ὁ θεός περί ὁ ἄνθρωπος ἐνέργεια ἐγώ ὑποφαίνω . « πλάσσω ὁ θεός . Ἀρά οὕτως πλάσσω ὡς ὁ . ὁ πήλινος πλάσσω · ὡς ὁ ὁ χαλκός χύνω ; ἀλλά ἄνθρωπος μέν πλάσσω , καί γυψῶ διαπλάσσω , μέχρι ἐπιφάνεια ὁ μίμησις ἔχω . εἶδον ὁ ἀνδριάς πῶς ἵστημι μετά τις ἦθος . ὁ θυμός ἐκφαίνω ὁ ὁ στρατιώτης ἀνήρ , ἢ γυναικεῖος διάθεσις ὁ χαλκός , ὅταν εἰς γυνή σχηματίζω , εἰς ἄλλος , ὅσον δύναμαι ὁ τέχνη , διά ὁ μίμησις συνεισάγω ὁ ὁ ἦθος ὁ χαρακτήρ . θεός δέ πλάστις οὐ τοιοῦτος , ἀλλά πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ δημιουργικός αὐτός ἐνέργεια πᾶς διοργανώνω ἐπί ὁ ἀγαθός χωρέω ἔνδοθεν . εἰμί βλώσκω τοσοῦτος παρηὺν σχολή , ἵνα σύ δείκνυμι ὁ ἄνθρωπος ὁ κατασκευή , καί μανθάνω ἐκ αὐτός ὁ περί αὐτός σοφία ὁ θεός , ὅτι κατά ἀλήθεια μικρός κόσμος ἄνθρωπος , καί καλός ποιέω ὁ οὗτος ὁ δόμα αὐτός ἀποσεμνύνω . πόσος περί ὁ πρᾶγμα οὗτος πραγματεία καταναλίσκω ; ὁ φυσιολογία ὁ ἰατρός , ὁ γυμναστής ὁ παρατήρησις , ὁ περί ἀναλογία , ὁ περί ὁ μέλος πρός ἀλλήλων συμμετρία , περί πλῆθος πολυσαρκία , οὗτος πᾶς εἰς ὁ περί ἄνθρωπος διάπλασις εἰσέρχομαι . καί πόθεν ἐγώ ὁ λόγος τοσοῦτος , ὥστε δύναμαι ἐγώ εἶπον μετά ἀκρίβεια ὅσος ἐν εἷς φωνή ὁ πλάσσω περιέχω ; Τά δέ πρόχειρος χήν ἐγώ μή λέγω , σύ οἶδα .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0154.2
Ἐπλασεν ὁ Θεὸς ὀρθόν . Ἐξαίρετον ταύτην σοι τὴν διάπλασιν παρὰ τὰ λοιπὰ ζῷα ἔδωκε . Διὰ τί ; ὅπερὶ ἐξαίρετόν σοι καὶ τὴν ἐνέργειαν ἀποδιδόναι ἐμαλλε . Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα , βοοσχήματα ἐστι , καὶ πρὸς τὴν γῆν ἔχει τὴν κατασκευὴν . Ἐγενήθη τὸ πρόβατον νέμισθαι , κάτω ἔχει τὴν κεφαλὴν συννεύουσαν , τῇ γαστρὶ ἐνορᾶν , καὶ τοῖς ὑπὸ γαστέρα , ἐπειδὴ τέλος ἐκείνοις εὐδαιμονίας , ἡ γαστρὸς πλήρωσις καὶ ἀπόλαυσις . Ἄνθρωπος δὲ οὐχὲτι εἰς γαστέρα βλέπει , ἀλλ’ εἰς τὰ ἄνω κεφαλὴ αὐτῷ ὑψηλή , ἵνα τὴν ἄνω βλέπῃ συγγένειαν · ὀφθαμοὶ οὐχ εἰς τὴν γῆν νεύοντες . Μὴ τούτων πολε σεαυτὸν παρὰ φύσιν · μὴ τὰ γήινα παριστοῦ , ἀλλὰ τὰ οὐ-ράνια , σὺ ὁ Χριστὸς ἐστιν . « Εἰ συνηγέρθητε » γάρ , φησί , « τῷ Χριστῷ , τὰ ἄνω ζητεῖτε , οὗ ὁ Χριστὸς ἐστιν . » Οὕτως ἐπλάσθης . Αὐτὸ τὸ διάπλασμα διδασκαλεῖόν ἐστι τοῦ τέλους πρὸς ὃ γέγονας . Ἐγένου ἵνα Θεὸν βλέπης , οὐχ ἵνα ἐπὶ γῆν σύρπῃται σὺ ἡ ζωή , οὐχ ἵνα τὴν κτηνώδη ἐχῃς ἀπόλαυσιν , ἀλλ’ ἵνα τὴν οὐράνιον ἐπιτελῆς πολιτείαν . Διὰ τοῦτο σωροὶ οἱ ὀφθαμοὶ ἐν κεφαλῇ αὐτοῦ , ὁ σοφὸς φησιν Ἐκκλη-σιαστὴς . Τίνος δὲ οὐχ ἐν κεφαλῇ ὁ ὀφθαλμός ; Ἄλλ’ ἐν κεφαλῇ , τοῦτέστιν , ἵνα τὰ ὑψηλὰ σκοποῦσιν . Ὁ δὲ εἰς τὰ ὑψηλὰ μὴ βλέπων , ἀλλ’ εἰς τὰ γήινα ,
Lemmas: πλάσσω ὁ θεός ὀρθός . ἐξαίρω οὗτος σύ ὁ διάπλασις παρά ὁ λοιπός ζῷον δίδωμι . Ζεύς τίς ; ὅπερ ἐξαιρετός σύ καί ὁ ἐνέργεια ἀποδίδωμι Μαλλός . ὁ μέν γάρ ἄλλος , βοοσχημα εἰμί , καί πρός ὁ γῆ ἔχω ὁ κατασκευή . γίγνομαι ὁ πρόβατον νέμω , κάτω ἔχω ὁ κεφαλή συννεύω , ὁ γαστήρ ἐνοράω , καί ὁ ὑπό γαστήρ , ἐπεί τέλος ἐκεῖνος εὐδαιμονία , ὁ γαστήρ πλήρωσις καί ἀπόλαυσις . Ἄνθρωπος δέ οὐχὲτι εἰς γαστήρ βλέπω , ἀλλά εἰς ὁ ἄνω κεφαλή αὐτός ὑψηλός , ἵνα ὁ ἄνω βλέπω συγγένεια · ὀφθαμοὶ οὐ εἰς ὁ γῆ νεύω . Μή οὗτος πόλος σεαυτοῦ παρά φύσις · μή ὁ γήϊνος παριστέω , ἀλλά ὁ οὐράνιος , σύ ὁ Χριστός εἰμί . « εἰμί συνεγείρω » γάρ , φημί , « ὁ Χριστός , ὁ ἄνω ζητέω , οὗ ὁ Χριστός εἰμί . » οὕτως πλάσσω . αὐτός ὁ διάπλασμα διδασκαλεῖον εἰμί ὁ τέλος πρός ὁ γίγνομαι . γίγνομαι ἵνα θεός βλέπω , οὐ ἵνα ἐπί γῆ σύρπῃται σύ ὁ ζωή , οὐ ἵνα ὁ κτηνώδης ἔχω ἀπόλαυσις , ἀλλά ἵνα ὁ οὐράνιος ἐπιτελέω πολιτεία . Ζεύς οὗτος σωρός ὁ ὀφθαμοὶ ἐν κεφαλή αὐτός , ὁ σοφός φημί Ἐκκλησιαστής . Τίνος δέ οὐ ἐν κεφαλή ὁ ὀφθαλμός ; ἄλλος ἐν κεφαλή , τουτέστιν , ἵνα ὁ ψηλός σκοπέω . ὁ δέ εἰς ὁ ψηλός μή βλέπω , ἀλλά εἰς ὁ γήϊνος ,
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0155.1
λυμα . Διὰ τοῦτο καὶ χώρα ὑπὸ παραπετάσματι καθεζομένη , οὐκ ἀεὶ εὐπεχείρητος .
Lemmas: λῦμα . Ζεύς οὗτος καί χώρα ὑπό παραπέτασμα καθέζομαι , οὐ ἀεί εὐπεχείρητος .
gregorius-nyssenus.de-creatione-hominis-sermo-alter-sp pg044_0155.3
" Αντίπαρον τοῦτο μόνον τῶν ἐν ἡμῖν μελῶν βούλεται εἶναι ὁ ὀφθαλμός , ὑπὸ παραπετάσματι τῷ βλεφάρῳ καλυπτόμενος . " Ακίδες τῶν τριχῶν περιεδηλήμηναι . Διὰ τί , ἵνα ἀκριβέστερα γένηται ἡ περιπλοκὴ τῶν βλεφάρων τοῦ ἄνω πρὸς τὸ κάτω . Οἷον γὰρ σύνδεσμοι εἰσὶν ἀλλήλαις περιπλεκόμεναι αἱ τρίχες · εἰτα καὶ τὰ λεπτά τῶν ζῴων πόρρωθεν ἐγκωλῶσι , καὶ τὰ χνοῦδη οὐκ ἐξ πλησιάσαι τῇ χώρῃ δυναμένη πανταχόθεν ἀμαυροῦσθαι . Οὐκία τις ἐστὶ φυλακὴ περὶ ἡμᾶς περιεμένη διὰ τῶν τριχῶν · ὁμοῦ μὲν τῇ περιγραφῇ σύμπρεπιν χαριζομένη , ὁμοῦ δὲ τὴν ὠφελειαν παρεχομένη . " Ὅφρὶς ἄνω προβεβλημένη οἰκεῖον προδολαῖον , ἵνα κατευθύνῃ τὸ ὀρατικόν . Τίς ἡ ἀπόδειξις ; " Ὅταν βουληθῇς πόρρωθεν σκοπεῦσαι , καὶ χολάνας τὴν χεῖρα ὑπερείπης τῶν ὀφρύων , διὰ τί τοῦτο γίνεται ; " Ἵνα τὸ ἐπὶ τὸ ἄνω διαφερόμενον τῆς ἰδίας , μὴ εἰκὶ σκεδάννηται κατευθυνόμενον ἐκ τῆς προβολῆς τῆς χειρός , καὶ ἐπὶ τὸ ἔμπροσθεν ὀδοῦμενον , ἀκριβέστεραν ποιεί τὸ ὀρατικὸν τὴν διεξίν · ἢ τε πάροδος τοῦ βλέπτικοῦ κατευθύνεται ὑπὸ τῆς κατὰ τὴν χεῖρα προβολῆς . Διὰ τοῦτο ὀφρύες ὁμοῦ μὲν τὸν ὀφθαλμὸν κατευθύνουσι , ὁμοῦ δὲ καὶ τὸν ἐκ τῶν
Lemmas: " ἀντιπάρειμι οὗτος μόνος ὁ ἐν ἐγώ μέλος βούλομαι ἔρχομαι ὁ ὀφθαλμός , ὑπό παραπέτασμα ὁ βλέφαρον καλύπτω . " Ἀκίς ὁ θρίξ περιεδηλήμηναι . Ζεύς τίς , ἵνα ἀκριβής γίγνομαι ὁ περιπλοκή ὁ βλέφαρον ὁ ἄνω πρός ὁ κάτω . οἷος γάρ σύνδεσμος εἰμί ἀλλήλων περιπλέκω ὁ θρίξ · εἶτα καί ὁ λεπτός ὁ ζῷον πρόσωθεν ἐγκωλῶσι , καί ὁ Χνούδη οὐ ἐκ πλησιάζω ὁ χώρα δυνάμενος πανταχόθεν ἀμαυρόω . Οὐκία τις εἰμί φυλακή περί ἐγώ περίειμι διά ὁ θρίξ · ὁμοῦ μέν ὁ περιγραφή συμπρέπω χαρίζω , ὁμοῦ δέ ὁ ὠφέλεια παρέχω . " Ὅφρὶς ἄνω προβάλλω οἰκεῖος προδολαιος , ἵνα κατευθύνω ὁ ὀρατικός . Τῖς ὁ ἀπόδειξις ; " ὅταν βούλομαι πρόσωθεν σκοπεύω , καί χολάνη ὁ χείρ ὑπερείπω ὁ ὀφρύη , διά τίς οὗτος γίγνομαι ; " ἵνα ὁ ἐπί ὁ ἄνω διαφέρω ὁ ἴδιος , μή ἴξ σκεδάννυμι κατευθύνω ἐκ ὁ προβολή ὁ χείρ , καί ἐπί ὁ ἔμπροσθεν ὁδόω , ἀκριβής ποιέω ὁ ὀρατικός ὁ διεξις · ἢ τε πάροδος ὁ βλεπτιπου κατευθύνω ὑπό ὁ κατά ὁ χείρ προβολή . Ζεύς οὗτος ὀφρύς ὁμοῦ μέν ὁ ὀφθαλμός κατευθύνω , ὁμοῦ δέ καί ὁ ἐκ ὁ