gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0108.2
C " Ἐπειδὰ φησιν ἐντελέχειαν οὖσαν τὴν ψυχὴν , ἀκίνητον εἶναι καθ’ αὑτήν , κινεῖσθαι δὲ κατὰ τὸ συμβεβηκός · οὐδὲν δὲ ἀπεικὸς ἀκίνητον οὖσαν κινεῖν ἡμᾶς . Καὶ γὰρ τὸ κάλλος ἀκίνητον ὄν κινεῖ ἡμᾶς . Ἄλλ’ εἰ καὶ τοῦτο ἀκίνητον ἦν κινεῖ , ἀλλὰ τὸ ψῦν ἔχον κινεῖσθαι κινεῖ , καὶ οὐχὶ καὶ τὸ ἀκίνητον . Εἰ τοίνυν καὶ τὸ σῶμα καθ’ ἑαυτὸ κίνησιν εἶχεν , οὐδὲν ἂν αὐτῷ ἄτοπον αὐτὸ κινεῖσθαι ὑπὸ ἀκινήτου . Νῦν δὲ ἀδύνατον τὸ ἀκίνητον ὑπὸ ἀκινήτου κινεῖσθαι . Πόθεν οὖν τῷ σώματι τὸ κινεῖσθαι , εἰ μὴ ἀπὸ τῆς ψυχῆς ; Οὐ γὰρ αὐτοκίνητόν ἐστι τὸ σῶμα · πρώτην οὖν γένεσιν κινήσεως βουλόμενος δεῖξαι , οὐ πρώτην , ἀλλὰ δευτέραν ἔδειξεν . Εἰ μὲν γὰρ μὴ κινούμενον ἐκίνει , πρώτην ἐποίησεν κίνησιν . Εἰ δὲ τὸ κινούμενον ἀφ’ ἑαυτοῦ καὶ ἄλλως κινεῖ , δευτέρας κινήσεως γένεσιν ἐξηγγείται . Πόθεν οὖν τὸ κινεῖσθαι , εἰ μὴ ἀπὸ ψυχῆς ; Οὐ γὰρ αὐτοκίνητόν ἐστι τὸ σῶμα . Πόθεν οὖν πρώτη γένεσις τῆς κινήσεως τῷ σώματι ; Τὸ γὰρ λέγειν ἀφ’ ἑαυτῶν κινεῖσθαι τὰ στοιχεῖα , τὰ μὲν κούφα ὄντα φύσει , τὰ δὲ βαρέα , ψευδὲς ἐστιν . Εἰ γὰρ ἡ κουφότης καὶ βαρύτης κινήσεις ἐστιν , ἀφ’ ἑαυτῶν δὲ κινεῖται , οὐδέποτε συνθέσεται τὰ κούφα καὶ βαρέα · ἴσταται δὲ τὸν οἰκεῖον καταλαβόντα τόπον . Οὐκ ἄρα βαρύτης καὶ κουφότης αἰτία πρώτης κινήσεως , ἀλλὰ ποιότητες τῶν στοιχείων . Ἐὰν δὲ καὶ τοῦτο δοθῇ , πῶς τις λογικεῖσθαι καὶ δοξάζειν καὶ κρίνειν δύναται , κουφότητος καὶ βαρύτητος ἔργα εἶναι ; Εἰ δὲ μὴ τούτων , οὐδὲ τῶν στοιχείων . Εἰ δὲ μὴ τῶν στοιχείων , οὐδὲ τῶν σωμάτων · ἐπεὶ εἰ κατὰ συμβεβηκὸς ἡ ψυχὴ κινεῖται , τὸ δὲ σῶμα δὲ ἑαυτοῦ , καὶ μὴ οὖσης τῆς ψυχῆς ἐξ ἑαυτοῦ τὸ σῶμα κινηθήσεται . Εἰ δὲ τοῦτο , καὶ ζῶον ἔσται χωρὶς τῆς ψυχῆς · ἄτοπα δὲ ταῦτα · ἄτοπον
Lemmas: C " Ἐπειδή φημί ἐντελέχεια εἰμί ὁ ψυχή , ἀκίνητος ἔρχομαι κατά αὐτός , κινέω δέ κατά ὁ συμβαίνω · οὐδείς δέ ἀφίημι ἀκίνητος εἰμί κινέω ἐγώ . καί γάρ ὁ κάλλος ἀκίνητος εἰμί κινέω ἐγώ . ἄλλος εἰμί καί οὗτος ἀκίνητος εἰμί κινέω , ἀλλά ὁ ψῦς ἔχω κινέω κινέω , καί οὐ καί ὁ ἀκίνητος . εἰμί τοίνυν καί ὁ σῶμα κατά ἑαυτοῦ κίνησις ἔχω , οὐδείς ἄν αὐτός ἄτοπος αὐτός κινέω ὑπό ἀκίνητος . Νῦν δέ ἀδύνατος ὁ ἀκίνητος ὑπό ἀκίνητος κινέω . πόθεν οὖν ὁ σῶμα ὁ κινέω , εἰμί μή ἀπό ὁ ψυχή ; οὐ γάρ αὐτοκίνητος εἰμί ὁ σῶμα · πρῶτος οὖν γένεσις κίνησις βούλομαι δείκνυμι , οὐ πρῶτος , ἀλλά δεύτερος δείκνυμι . εἰ μέν γάρ μή κινέω κινέω , πρῶτος ποιέω κίνησις . εἰμί δέ ὁ κινέω ἀπό ἑαυτοῦ καί ἄλλως κινέω , δεύτερος κίνησις γένεσις ἐξηγέομαι . πόθεν οὖν ὁ κινέω , εἰμί μή ἀπό ψυχή ; οὐ γάρ αὐτοκίνητος εἰμί ὁ σῶμα . πόθεν οὖν πρῶτος γένεσις ὁ κίνησις ὁ σῶμα ; Τέ γάρ λέγω ἀπό ἑαυτοῦ κινέω ὁ στοιχεῖον , ὁ μέν κοῦφος εἰμί φύσις , ὁ δέ βαρύς , ψευδής εἰμί . εἰμί γάρ ὁ κουφότης καί βαρύτης κίνησις εἰμί , ἀπό ἑαυτοῦ δέ κινέω , οὐδέποτε συντίθημι ὁ κοῦφος καί βαρύς · ἴστημι δέ ὁ οἰκεῖος καταλαμβάνω τόπος . οὐ ἄρα βαρύτης καί κουφότης αἴτιος πρῶτος κίνησις , ἀλλά ποιότης ὁ στοιχεῖον . ἐάν δέ καί οὗτος δίδωμι , πῶς τις λογίζομαι καί δοξάζω καί κρίνω δύναμαι , κουφότης καί βαρύτης έργο ἔρχομαι ; εἰμί δέ μή οὗτος , οὐδέ ὁ στοιχεῖον . εἰμί δέ μή ὁ στοιχεῖον , οὐδέ ὁ σῶμα · ἐπεί εἰμί κατά συμβαίνω ὁ ψυχή κινέω , ὁ δέ σῶμα δέ ἑαυτοῦ , καί μή σέω ὁ ψυχή ἐκ ἑαυτοῦ ὁ σῶμα κινέω . εἰμί δέ οὗτος , καί ζῷον εἰμί Χωρὶς ὁ ψυχή · ἄτοπος δέ οὗτος · ἄτοπος