gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0112.1
καὶ συσφίγγεται , τὸ σῶμα εἶναι λέγεται · διαλυμένον δὲ φθείρεσθαι · καὶ ζῆν μὲν πάντα , μὴ πάντα δὲ εἶναι ζῷα . Διακρίνουσι μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν ἀψύχων τὰ φυτὰ τῷ αὐξάνεσθαι καὶ τρέφεσθαι , τοῦτέστι τῇ θρεπτικῇ καὶ φυτικῇ δυνάμει · τὰ δὲ ἄλλα ζῷα ἀπὸ τῶν φυτῶν τῇ αἰσθήσει · τὰ δὲ λογικὰ ἀπὸ τῶν ἄλогων τῷ λογικῷ . Καὶ οὕτω πάντα ζῆν λέγοντες , διαστῆλουν τὴν ἑκάστου φύσιν . Ζῆν οὖν λέγουσι καὶ τὰ πάντα ἄλυχα ἐκτικὴν ζωὴν , καθὸ συνέχεται ὑπὸ τῆς τοῦ παντὸς ψυχῆς , εἰς τὸ εἶναι μόνον , καὶ μὴ διαλύεσθαι . Ταύτην δὲ εἶναι τὴν ψυχὴν τὴν διακυβερνούσαν τὸ πᾶν , καὶ τὴν τὰς μερικὰς ψυχὰς τὰς πρότερον παρὰ τοῦ δημιουργοῦ γενομένας ἐπιπέμπουσαν · δηλαδὴ αὐτοῦ τοῦ δημιουργοῦ καὶ νόμους αὐτῇ δεδοστος , καθὸς διεξάγειν ὀφείλει τοῦτο τὸ πᾶν , οὗς καὶ εἰμαρμένην καλεῖ , καὶ χορηγήσεως δύναμιν ἀρκοῦσαν διέπειν ἡμᾶς . Εἴρηται δὲ ταῦτα καὶ ἐν τοῖς περὶ εἰμαρμένης . Κοινῇ μὲν οὖν πάντες Ἕλληνες οἱ τὴν ψυχὴν ἀθάνατον ἀποφαινόμενοι , τὴν μετενσωμάτωσιν δογματίζουσι · διαφέρουσι δὲ περὶ τὰ εἴδη τῶν ψυχῶν . Οἱ μὲν γὰρ ἓν εἶδος τὸ λογικὸν εἶναι λέγουσι · τοῦτο δὲ καὶ εἰς φυτὰ , καὶ εἰς τῶν ἀλόγων σώματα μεταβαίνειν . Οἱ μὲν γὰρ κατὰ τινὰς ἡμέρας χρόνον περιόδους · οἱ δὲ ὡς ἔτυχε · ἄλλοι δὲ οὐχ ἓν εἶδος ψυχῶν , ἀλλὰ δύο , λογικὸν τε καὶ ἀλογον · τινὲς δὲ πολλὰ τοσαῦτα , ὅσα τῶν ζῴων τὰ εἴδη · μάλιστα δὲ οἱ ἀπὸ Πλάτωνος , τὰς μὲν θυμικάς , τὰς δὲ ὀργιλους καὶ ἀρπακτικὰς ψυχὰς , λύκων καὶ λέοντων σώματα μεταμφιέννυσθαι · τὰς δὲ περὶ τὴν ἀκολασίαν ἡσυχλημένας , δῶν καὶ τῶν τοιούτων ἀναλαμβάνειν σώματα · οἱ μὲν κυρίως ἡκουσαν τοὺς λέοντας καὶ τοὺς λύκους καὶ τοὺς ὄνους · οἱ δὲ τροπικῶς αὐτὸν εἰρημένα διέγνωσαν , τὰ ἥθη διὰ τῶν ζῴων ἐμφανοντα . Κρόνιος μὲν γὰρ ἐν τῷ Παλιγγενεσίας , οὕτω μὲν καλεῖ τὴν μετενσωμάτωσιν , λογικὰς πάσας εἶναι βούλεται · ὁμοίως δὲ καὶ Θεόδωρος ὁ Πλατωνικός , ἐν τῷ , ὅτι Ἡ ψυχὴ πάντα τὰ εἴδη ἔστι , καὶ Πορφύριος ὁμοίως · Ἰάμβλιχος δὲ τὴν ἐναντίαν τούτοις δρῶν , κατ’ εἶδος ζῴων , ψυχῆς εἶδος εἶναι λέγει · ἢ δύο γοῦν , ἢ διάφορα . Γέγραπται γοῦν αὐτῷ μονόδιλον , ἐπιγράφων ὅτι Οὐκ ἀνθρώπων εἰς ζῷα , οὐδὲ ἀπὸ ζῴων εἰς ἀνθρώπους αἱ μετενσωματώσεις γίνονται , ἀλλὰ ἀπὸ ζῴων εἰς ζῷα , καὶ ἀπὸ ἀνθρώπων εἰς ἀνθρώπους .
Lemmas: καί συσφίγγω , ὁ σῶμα ἔρχομαι λέγω · διαλύω δέ φθείρω · καί ζάω μέν πᾶς , μή πᾶς δέ ἔρχομαι ζῷον . διακρίνω μέν γάρ ἀπό ὁ ἄψυχος ὁ φυτόν ὁ αὐξάνω καί τρέφω , τουτέστι ὁ θρεπτικός καί φυτικός δύναμις · ὁ δέ ἄλλος ζῷον ἀπό ὁ φυτόν ὁ αἴσθησις · ὁ δέ λογικός ἀπό ὁ ἄλλων ὁ λογικός . καί οὕτως πᾶς ζάω λέγω , διαστηλόω ὁ ἕκαστος φύσις . Ζεύς οὖν λέγω καί ὁ πᾶς ἀλυχή ἑκτικός ζωή , καθό συνέχω ὑπό ὁ ὁ πᾶς ψυχή , εἰς ὁ ἔρχομαι μόνος , καί μή διαλύω . αὐτός δέ ἔρχομαι ὁ ψυχή ὁ διακυβερνώ ὁ πᾶς , καί ὁ ὁ μερικός ψυχή ὁ πρότερος παρά ὁ δημιουργός γίγνομαι ἐπιπέμπω · δηλαδή αὐτός ὁ δημιουργός καί νόμος αὐτός δεδοστος , καθίημι διεξάγω ὀφείλω οὗτος ὁ πᾶς , ὅς καί λέγω καλέω , καί χορήγησις δύναμις ἀρκέω διέπω ἐγώ . εἶπον δέ οὗτος καί ἐν ὁ περί εἴμαρμαι . Κοινή μέν οὖν πᾶς Ἕλλην ὁ ὁ ψυχή ἀθάνατος ἀποφαίνω , ὁ μετενσωμάτωσις δογματίζω · διαφέρω δέ περί ὁ εἶδος ὁ ψυχή . ὁ μέν γάρ εἷς εἶδος ὁ λογικός ἔρχομαι λέγω · οὗτος δέ καί εἰς φυτόν , καί εἰς ὁ ἄλογος σῶμα μεταβαίνω . ὁ μέν γάρ κατά τις ἡμέρα χρόνος περίοδος · ὁ δέ ὡς τυγχάνω · ἄλλος δέ οὐ εἷς εἶδος ψυχή , ἀλλά δύο , λογικός τε καί ἄλογος · τις δέ πολύς τοσοῦτος , ὅσος ὁ ζῷον ὁ εἶδος · μάλιστα δέ ὁ ἀπό Πλάτων , ὁ μέν θυμικός , ὁ δέ ὀργίλος καί ἀρπακτικός ψυχή , λύκος καί λέων σῶμα μεταμφιέννυμι · ὁ δέ περί ὁ ἀκολασία ἡσυχλημένας , δέω καί ὁ τοιοῦτος ἀναλαμβάνω σῶμα · ὁ μέν κυρίως ἀκούω ὁ λέων καί ὁ λύκος καί ὁ ὄνος · ὁ δέ τροπικός αὐτός λέγω διαγιγνώσκω , ὁ ἦθος διά ὁ ζῷον ἐμφαίνω . Κρόνιος μέν γάρ ἐν ὁ παλιγγενεσία , οὕτως μέν καλέω ὁ μετενσωμάτωσις , λογικός πᾶς ἔρχομαι βούλομαι · ὅμοιος δέ καί Θεόδωρος ὁ Πλατωνικός , ἐν ὁ , ὅτι ὁ ψυχή πᾶς ὁ εἶδος εἰμί , καί Πορφύριος ὅμοιος · Ἰάμβλιχος δέ ὁ ἐναντίος οὗτος δράω , κατά εἶδος ζῷον , ψυχή εἶδος ἔρχομαι λέγω · ἢ δύο γοῦν , ἢ διάφορος . γράφω γοῦν αὐτός μονόδιλον , ἐπιγράφω ὅτι οὐ ἄνθρωπος εἰς ζῷον , οὐδέ ἀπό ζῷον εἰς ἄνθρωπος ὁ μετενσωμάτωσις γίγνομαι , ἀλλά ἀπό ζῷον εἰς ζῷον , καί ἀπό ἄνθρωπος εἰς ἄνθρωπος .