gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0110.1
λόγοι καὶ συμφέρονται . Εἰ δὲ τις μετὰ τὴν διάπλα - A σιν τοῦ σώματος ἐπεδήληται τὴν ψυχὴν , ἥτοι μετὰ τὸ σῶμα γεγενῆσθαι αὐτήν , διαμαρτάνει τῆς ἀληθείας . Οὐτε γὰρ ὁ Μωϋσῆς τοῦτο αὐτῶν λέγει , ὅτε τῷ σώματι ἐνεβάλλετο · οὔτε κατὰ λόγον οὕτως ἔχει . Εἰ τοίνυν θνητὴν αὐτὴν λέγουσιν , ὡς Ἀριστοτέλης , ψῦσας αὐτὴν ἐν σώματι γενηθῆναι , καὶ οἱ Στωικοί · ἢ λέγων οὐσίαν ἀσώματον , παρατείσθωσαν λέγειν ἐν σώματι κτισομένην , ἵνα μὴ θνητὴς ψυχῆς ἔννοιαν ἡμῖν παραστήσῃ , καὶ παντελῶς ἀλόγου · ἄλλως τε κατ' αὐτὸν οὐ πλήρης ἐστὶν ὁ κόσμος , ἀλλὰ μὲντελὴς ἐστι καὶ νῦν , προσθήκης ἀεὶ δεόμενος . Πεντακισμυριοι γοῦν τὸ ἐλάχιστον καθ' ἑκάστην ἡμέραν οὐσία νοηται προσγίνονται αὐτῷ · καὶ τὸ χαλεπώτατον , ὅταν τελειουργηθῇ , τότε διαλυθήσεται κατ' αὐτοῦ τῶν τελευταίων ἀνθρώπων τῶν πρὸς τῇ ἀναστάσει τῶν ψυχῶν ἀριθμὸν ἀποπληρουμένων · οὐ τί ἂν γένοιτο ἀλογώτερον τότε φάναιεν διαφθείρεσθαι τὸν κόσμον , ὅταν πληρωθῇ ; Κομιδῆ γὰρ νηπίων παίδων ὁ τρόπος οὕτως ἐν φάμῳ τῆς παιδίας , εὐθὺς μετὰ τὸ πληρῶσαι συγχέοντων τὰ πράγματα . Τὸ γὰρ λέγειν προνοίας λόγῳ νῦν τὰς ψυχὰς γίνεσθαι , καὶ οὐχὶ κτίσεως ( οὐ γὰρ κοινὴν οὐσίαν , οὐδὲ ἄλλην παρὰ τὴν οὐσίαν εἰσάγεσθαι , ἀλλὰ τὴν οὐσίαν κατὰ πρόνοιαν πλεῖστηριάζεσθαι ) , ἀγνοοῦντων ἐστὶ διαφορὰν κτίσεως καὶ προνοίας . Προνοίας μὲν γὰρ ἔργον ἐστὶ , τὸ ἐξ ἀλληλογονίας διασώζειν τὴν τῶν φθαρτῶν ζῴων οὐσίαν · λέγω δὲ τῶν μὴ κατὰ σπερμὰ γεννομένων , ἐπειδὴ τῶν τοιούτων διαδοχὴν σπερμῶν πάλιν ἑτέρα διαφυλάττει · κτίσεως δὲ τὸ κράτιστον ἔργον , τὸ ἐξ οὐκ ὄντων ποιεῖν . Εἰ τοίνυν ἐξ ἀλληλογονίας αἱ ψυχαὶ γίνονται , καὶ φθαρταί εἰσι , καθάπερ τὰ ἄλλα , τὰ ἐκ διαδοχῆς γένους γινόμενα . Εἰ δὲ ἐξ οὐκ ὄντων παράγονται , κτίσις ἐστὶ τὸ γινόμενον , καὶ οὐκ ἔστιν ἀληθὲς τὸ τοῦ Μωϋσέως , τὸ , Κατέπασεν ὁ Θεὸς ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ · ἄτοπα δὲ ἀμφότερα . Οὐκ ὅρα νῦν αἱ ψυχαὶ γίνονται . Τὸ γὰρ , Ὁ Πατὴρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται , οὐκ ἐπὶ τοῦ κτίζειν , ἀλλ' ἐπὶ τοῦ προνοεῖν εἴρησθαι · καὶ αὐτῷ δοκεῖ Ἀπολλινάριῳ , τὰς ψυχὰς ἀπὸ τῶν ψυχῶν τίκτεσθαι , ὥσπερ ἀπὸ τῶν σωμάτων . Προϊέναι γὰρ τὴν ψυχὴν κατὰ διαδοχὴν τοῦ πρώτου ἀνθρώπου εἰς τοὺς ἐξ ἐκείνου τεχθέντας , καθάπερ τὴν σωματικὴν διαδοχὴν . Μὴτε γὰρ ἀποκεῖσθαι ψυχὰς , μήτε νῦν κτίζεσθαι . Τοὺς γὰρ ταῦτα λέγοντας συνεργὸν ποιεῖν τὸν Θεὸν τοῖς μοιχοῖς · καὶ γὰρ ἐκ τούτων παῖδια τίκτεται · ψευδὲς δὲ εἶναι καὶ τὸ , Κατέπασεν ὁ Θεὸς ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ · ἄ ἤρξατο ποιεῖν · εἴπερ ἐτι καὶ νῦν ψυχὰς δημιουργεῖ . Ἄλλ' εἴ πάντα τὰ κατὰ διαδοχὴν ἐξ ἀλληλογονίας γινόμενα δεδείται θνητά · διὰ τοῦτο γὰρ γεννᾶ καὶ γεννᾶσθαι , ἵνα τῶν φθαρτῶν διαμείνῃ τὸ γένος · ἀνάγκη καὶ τούτων ἡ θνητὴ εἶναι λέγειν τὴν ψυχὴν , ἐξ ἀλληλογονίας γενομένην , ἢ μὴ κατὰ διαδοχὴν ἐξ ἀλληλογονίας γεννηθῆναι τὰς ψυχὰς · τὸ γὰρ ἐπὶ τῶν ἐκ μοιχείας γεννωμένων τῷ τῆς προνοίας λόγῳ καταλείπομεν , ἀγνώστῳ παρ' ἡμῖν ὄντι . Εἰ δὲ τι δεῖ κατὰ τῆς προνοίας καταστοχάσασθαι , πάντως οὐδε τὸ
Lemmas: λόγος καί συμφέρω . εἰμί δέ τις μετά ὁ διαπλοος - A βρόχος ὁ σῶμα ἐπιδηλόω ὁ ψυχή , ἤτοι μετά ὁ σῶμα γίγνομαι αὐτός , διαμαρτάνω ὁ ἀλήθεια . οὐ γάρ ὁ Μωϋσῆς οὗτος αὐτός λέγω , ὅτε ὁ σῶμα ἐμβάλλω · οὔτε κατά λόγος οὕτως ἔχω . εἰμί τοίνυν θνητός αὐτός λέγω , ὡς Ἀριστοτέλης , ψῦς αὐτός ἐν σῶμα γίγνομαι , καί ὁ Στωϊκός · ἢ λέγω οὐσία ἀσώματος , παρατείνω λέγω ἐν σῶμα κτίζω , ἵνα μή θνητός ψυχή ἔννοια ἐγώ παρίστημι , καί παντελής ἄλογος · ἄλλως τε κατά αὐτός οὐ πλήρης εἰμί ὁ κόσμος , ἀλλά Μεντέλης εἰμί καί νῦν , προσθήκη ἀεί δέομαι . Πεντακισμυριοι γοῦν ὁ μικρός κατά ἕκαστος ἡμέρα οὐσία νοέω προσγίγνομαι αὐτός · καί ὁ χαλεπός , ὅταν τελειουργέω , τότε διαλύω κατά αὐτός ὁ τελευταῖος ἄνθρωπος ὁ πρός ὁ ἀνάστασις ὁ ψυχή ἀριθμός ἀποπληρόω · οὐ τίς ἄν γίγνομαι ἄλογος τότε φαίνω διαφθείρω ὁ κόσμος , ὅταν πληρόω ; κομιδῇ γάρ νήπιος παῖς ὁ τρόπος οὕτως ἐν φάμος ὁ παιδεία , εὐθύς μετά ὁ πληρόω συγχέω ὁ πρᾶγμα . Τέ γάρ λέγω πρόνοια λόγος νῦν ὁ ψυχή γίγνομαι , καί οὐ κτίσις ( οὐ γάρ κοινός οὐσία , οὐδέ ἄλλος παρά ὁ οὐσία εἰσάγω , ἀλλά ὁ οὐσία κατά πρόνοια πλειστηριάζω ) , ἀγνοέω εἰμί διαφορά κτίσις καί πρόνοια . Πρόνοια μέν γάρ ἔργον εἰμί , ὁ ἐκ ἀλληλογονία διασῴζω ὁ ὁ φθαρτός ζῷον οὐσία · λέγω δέ ὁ μή κατά σπέρμα γίγνομαι , ἐπεί ὁ τοιοῦτος διαδοχή σπέρμα πάλιν ἕτερος διαφυλάσσω · κτίσις δέ ὁ ἀγαθός ἔργον , ὁ ἐκ οὐ εἰμί ποιέω . εἰμί τοίνυν ἐκ ἀλληλογονία ὁ ψυχή γίγνομαι , καί φθαρτός εἰμί , καθά ὁ ἄλλος , ὁ ἐκ διαδοχή γένος γίγνομαι . εἰμί δέ ἐκ οὐ εἰμί παράγω , κτίσις εἰμί ὁ γίγνομαι , καί οὐ εἰμί ἀληθής ὁ ὁ Μωϋσῆς , ὁ , Κατέπασεν ὁ θεός ἀπό πᾶς ὁ ἔργον αὐτός · ἄτοπος δέ ἀμφότερος . οὐ ὁράω νῦν ὁ ψυχή γίγνομαι . Τέ γάρ , ὁ Πατήρ ἐγώ ἠώς ἄρτι ἐργάζομαι , οὐ ἐπί ὁ κτίζω , ἀλλά ἐπί ὁ προνοέω ἐρήω · καί αὐτός δοκέω Ἀπολλινάριος , ὁ ψυχή ἀπό ὁ ψυχή τίκτω , ὥσπερ ἀπό ὁ σῶμα . προέρχομαι γάρ ὁ ψυχή κατά διαδοχή ὁ πρῶτος ἄνθρωπος εἰς ὁ ἐκ ἐκεῖνος τίκτω , καθά ὁ σωματικός διαδοχή . Μητός γάρ ἀπόκειμαι ψυχή , μήτε νῦν κτίζω . Τούς γάρ οὗτος λέγω συνεργός ποιέω ὁ θεός ὁ μοιχός · καί γάρ ἐκ οὗτος παιδιά τίκτω · ψευδής δέ ἔρχομαι καί ὁ , Κατέπασεν ὁ θεός ἀπό πᾶς ὁ ἔργον αὐτός · ὅς ἄρχω ποιέω · εἴπερ ἔτι καί νῦν ψυχή δημιουργέω . ἄλλος εἰμί πᾶς ὁ κατά διαδοχή ἐκ ἀλληλογονία γίγνομαι δήω θνητός · διά οὗτος γάρ γεννάω καί γεννάω , ἵνα ὁ φθαρτός διαμένω ὁ γένος · ἀνάγκη καί οὗτος ὁ θνητός ἔρχομαι λέγω ὁ ψυχή , ἐκ ἀλληλογονία γίγνομαι , ἢ μή κατά διαδοχή ἐκ ἀλληλογονία γεννάω ὁ ψυχή · ὁ γάρ ἐπί ὁ ἐκ μοιχεία γεννάω ὁ ὁ πρόνοια λόγος καταλείπω , ἄγνωστος παρά ἐγώ εἰμί . εἰμί δέ τίς δέω κατά ὁ πρόνοια καταστοχάζομαι , πάντως οὐ ὁ