ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0101.1
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Lemmas: Του αὐτός Γρηγόριος
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0101.2
ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ .
Lemmas: περί Ψυχής .
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0101.3
A ΛΟΓΟΣ Α' .
Lemmas: A Λόγος ὅς .
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0102.2
Σενοχράτης οὕτω συνέην · εἰ δὲ μὴ τρέφεται , οὐ σῶμα ἡ ψυχή · καὶ ταῦτα μὲν κοινῇ πρὸς πάντας τοὺς λέγοντας σῶμα εἶναι τὴν ψυχήν · ἰδίᾳ δὲ πρὸς τοὺς δοξάζοντας αἷμα ἢ πνεῦμα εἶναι τὴν ψυχήν · ἐπειδὴ τοῦ πνεύματος ἢ τοῦ αἵματος χωριζομένου , νεκροῦται τὸ ζῷον . Οὐχ ἐκεῖνο ῥητέον , ὅπερ τινὲς τῶν οἰόμενων εἶναι τι μέρος , γεγραφήσθαι λέγοντες , Οὐκοῦν ὅταν ἀπορρὴ τὸ αἷμα , μέρος ἀπερρὴ τῆς ψυχῆς . Κουφολογία γὰρ τοιούτων · ἐπὶ γὰρ τῶν ὁμοιομερῶν , καὶ τὸ ὑπολειπόμενον μέρος , ταὐτὸν ἐστὶ τῷ παντὶ . Ὕδωρ γοῦν καὶ τὸ πολὺ καὶ τὸ βραχύτατον , ὁμοίως καὶ ἀργυρος καὶ χρυσός , καὶ πάντα ὧν τὰ μέρη οὐ διαλλάττει ἀλλήλων κατ’ οὐσίαν . Οὕτως οὖν καὶ τὸ
Lemmas: Σενοχράτης οὕτως σύνειμι · εἰμί δέ μή τρέφω , οὐ σῶμα ὁ Ψυχή · καί οὗτος μέν κοινός πρός πᾶς ὁ λέγω σῶμα ἔρχομαι ὁ ψυχή · ἴδιος δέ πρός ὁ δοξάζω αἷμα ἢ πνεῦμα ἔρχομαι ὁ ψυχή · ἐπεί ὁ πνεῦμα ἢ ὁ αἷμα χωρίζω , νεκρόω ὁ ζῷον . οὐχ ἐκεῖνος λέγω , ὅς τις ὁ οἴομαι ἔρχομαι τίς μέρος , γράφω λέγω , οὐκοῦν ὅταν ἀπορρέω ὁ αἷμα , μέρος ἀπέρρω ὁ ψυχή . κουφολογία γάρ τοιοῦτος · ἐπί γάρ ὁ ὁμοιομερής , καί ὁ ὑπολείπω μέρος , αὐτός εἰμί ὁ πᾶς . ὕδωρ γοῦν καί ὁ πολύς καί ὁ βραχύς , ὅμοιος καί ἄργυρος καί χρυσός , καί πᾶς ὅς ὁ μέρος οὐ διαλλάσσω ἀλλήλων κατά οὐσία . οὕτως οὖν καί ὁ
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0104.1
σῶμα τῇ ψυχῇ . Αἰσχυνομένης γὰρ ἐρυθρὸν γίνεται , καὶ φοβουμένης ὠχρὸν · σῶμα δρα ἡ ψυχή .
Lemmas: σῶμα ὁ ψυχή . αἰσχύνω γάρ ἐρυθρός γίγνομαι , καί φοβέω ὠχρός · σῶμα δράω ὁ Ψυχή .
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0104.3
Ἐπεὶ δὲ καὶ Δειναρχος ἁρμονίαν ὡρίσατο τὴν ψυχήν , καὶ Σιμίας ἀντιλέγων τῷ Σωκράτει τὴν ψυχὴν ἁρμονίαν ἔφασκεν εἶναι , λέγων ἰσοχέαν τὴν μὲν ψυχὴν ἁρμονίαν , τὸ δὲ σῶμα λύραν · ἐχθετέον τὰς λύσεις τούτων τὰς ἐν τῷ Φαίδωνι Πλάτωνος κειμένας .
Lemmas: ἐπεί δέ καί Δείναρχος ἁρμονία ὁρίζω ὁ ψυχή , καί Σιμίας ἀντιλέγω ὁ Σωκράτης ὁ ψυχή ἁρμονία φάσκω ἔρχομαι , λέγω ισοχεω ὁ μέν ψυχή ἁρμονία , ὁ δέ σῶμα λύρα · ἐχθετέον ὁ λύσις οὗτος ὁ ἐν ὁ Φαίδων Πλάτων κεῖμαι .
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.1
G ζῷα κατ’ εἶδος μετὰ τῆς ἐπὶ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον atque animæ rationem obtinet ? Utramvis enim
Lemmas: G ζῷον κατά εἶδος μετά ὁ ἐπί ὁ μᾶλλον καί κακός atque animæ rationem obtinet ? Utramvis enim
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.2
I ἀψύχοις κράσεις μετὰ τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον · ὡς etiam in iis quæ inanima sunt . Nam cum novem
Lemmas: I ἄψυχος κρᾶσις μετά ὁ μᾶλλον καί κακός · ὡς etiam in iis quæ inanima sunt . Nam cum novem
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.3
J αὐτὸς πάλιν ἐν τοῖς ἀπλοῖς ἀπέδειξεν . “ Ετι ἡ ψυχὴ sint temperamenta , ut ipse in commentario de
Lemmas: J αὐτός πάλιν ἐν ὁ ἁπλόω ἀποδείκνυμι . “ ἔτι ὁ ψυχή sint temperamenta , ut ipse in commentario de
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.4
K κράσις ἐστιν · αἱ δὲ κράσεις κατὰ τὰς ἡλικίας καὶ temperamentis docet , octo quidem ex iis quæ ægre
Lemmas: K κρᾶσις εἰμί · ὁ δέ κρᾶσις κατά ὁ ἡλικία καί temperamentis docet , octo quidem ex iis quæ ægre
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.5
M εἰ δὲ ἐναλλάσσεται , οὐ τὴν αὐτὴν ἔχομεν ψυχὴν , ἀλλὰ ac juxta bene temperatam misturam hominem
Lemmas: M εἰμί δέ ἐναλλάσσω , οὐ ὁ αὐτός ἔχω ψυχή , ἀλλά ac juxta bene temperatam misturam hominem
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.6
T δὲ καὶ γίνεται καὶ ἀπογίνεται χωρὶς τῆς τοῦ ὑποκει - tione : ut ipse in simplicibus rursus ostendit . Præ -
Lemmas: T δέ καί γίγνομαι καί ἀπογίγνομαι Χωρὶς ὁ ὁ ὑποκει - tione : ut ipse in simplicibus rursus ostendit . Præ -
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.7
W οὐχ ἄρα κράσις , οὐδὲ ποιότης ἐστὶν ἡ ψυχή . Οὐ γὰρ regimina se habent : et anima commutatur : quod
Lemmas: W οὐ ἄρα κρᾶσις , οὐδέ ποιότης εἰμί ὁ Ψυχή . Οὐ γάρ regimina se habent : et anima commutatur : quod
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.8
X δὴ που τῶν ἀντικειμένων τὸ ἕτερον φυσικῶς προσ - si commutatur , non eandem habemus animam ,
Lemmas: X δή ποῦ ὁ ἀντίκειμαι ὁ ἕτερος φυσικός προς - si commutatur , non eandem habemus animam ,
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.9
AC τὸς σώματος αἱ ποιότητες αἰσθηταὶ εἰσιν · ἡ δὲ ψυχὴ tur : hoc enim est quod movet . Atqui anima adver -
Lemmas: AC τός σῶμα ὁ ποιότης αἰσθητός εἰμί · ὁ δέ ψυχή tur : hoc enim est quod movet . Atqui anima adver -
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.10
AM μετρία τῶν μελῶν μετὰ τῆς εὐχράσις , τὸ κάλλος ποιεῖ autem et artuum moderata symmetria seu pro -
Lemmas: AM μέτριος ὁ μέλος μετά ὁ εὐχράσις , ὁ κάλλος ποιέω autem et artuum moderata symmetria seu pro -
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.11
AV ψυχή . Πῶς οὖν φυσικαὶ τινες κακίαι καὶ ἀρεταὶ τοῖς infirmum , et ægrum esse . Non est igitur anima
Lemmas: AV Ψυχή . Πῶς οὖν φυσικός τις κακία καί ἀρετή ὁ infirmum , et ægrum esse . Non est igitur anima
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.12
AW ἀνθρώποις ἔπονται ; Τοῦτο ἐκ τῆς τοῦ σώματος ἀλη - corporis bonum temperamentum . Quomodo ergo
Lemmas: AW ἄνθρωπος ἕπομαι ; Τοῦτης ἐκ ὁ ὁ σῶμα ἀλη - corporis bonum temperamentum . Quomodo ergo
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.13
AY καὶ νοσώδεις εἰσὶν ἐκ τῆς κράσεως , οὕτω τινες φυσι - mines ? Hoc vero ex corporis vere temperamento
Lemmas: AY καί νοσώδης εἰμί ἐκ ὁ κρᾶσις , οὕτως τις φύσις - mines ? Hoc vero ex corporis vere temperamento
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.14
AZ κὸς πιχρόχολοι ὄντες , ὀργίλοι εἰσίν , ἄλλοι δειλοὶ , oriuntur . Nam quemadmodum naturaliter sani et
Lemmas: AZ γυνή πιχροχολοω ο , ὀργίλος εἰμί , ἄλλος δειλός , oriuntur . Nam quemadmodum naturaliter sani et
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0106.15
BA ἄλλοι κατωφερεῖς · ἄλλ’ ἕνοι κρατοῦσι καὶ περιηγόν - morbosī sunt ex temperamento , sic naturaliter
Lemmas: BA ἄλλος κατωφερής · ἄλλος ἕνος κρατέω καί περιάγω - morbosī sunt ex temperamento , sic naturaliter
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0108.1
A ἄλλων δυνασθὲν ἔχοντα τι μὴ χρήσθαι αὐτῷ , οἷον ὄψιν ἔχοντι μὴ χρήσθαι αὐτῇ , ἐπὶ δὲ τῆς ψυχῆς ἀδύνατον . Οὐ γὰρ ὁ καθεύδων ἄνευ ψυχῆς ἐνεργείας ἐστίν . Καὶ γὰρ τρέφεται καὶ αὐξεται , καὶ φαντασιούται , καὶ ἀναπνεῖ · ὅπερ μάλιστα τῆς ζωῆς ἐστὶ τεκμήριον . Ἐκ τούτων οὖν φανερὸν , ὅτι δύναμει μὲν ζῆν οὐ δύναται προσεῖναι τινι , ἀλλὰ πάντως ἐνεργεία · προσηγουμένης γὰρ τὸ εἰδοποιούν τὴν ψυχὴν , οὐδὲν ἄλλο ἐστίν , ἀλλ’ ἡ ζωή · τῇ μὲν γὰρ ψυχῇ σύμφυτός ἐστιν ἡ ζωή · τῷ δὲ σώματι κατὰ μέθεξιν . Ὁ λέγων τοίνυν τὴν ὑγίειαν ἀνάλογον εἶναι τῇ ζωῇ , οὐ τῆν τῆς ψυχῆς ζωὴν λέγει , ἀλλὰ τὴν τοῦ σώματος · καὶ οὕτως σοφίζεται · ἡ μὲν γὰρ σωματικὴ οὐσία παρὰ μέρος τῶν ἐναντίων ἐστὶ δεκτική · ἡ δὲ κατὰ τὸ εἶδος οὐδαμῶς · ἐὰν γὰρ κατὰ τὸ εἶδος ἡ διαφορά καταλλαγῇ , μεταλλάττεται καὶ τὸ ζῷον · ὥστε οὐχὶ κατὰ τὸ εἶδος ἢ οὐσία τῶν ἐναντίων ἐστὶ δεκτική , ἀλλὰ κατὰ τὸ ὑποκείμενον , τοὔστιν τὴν σωματικήν . Οὐ δύναται τοίνυν ἡ ψυχὴ κατ’ οὐδένα τρόπον ἐντελέχεια τοῦ σώματος εἶναι , ἀλλ’ οὐσία αὐτοῦτελης ἀσώματος . Παρὰ μέρος γὰρ ἐπιδέχεται τὰ ἐναντία , κακίαν καὶ ἀρετήν · ὅπερ οὐχ ἧδύνατο τὸ εἶδος δέξασθαι . partes sive alternis : verum quæ secundum speciem differentia mutata sit , etiam animal mutatur ; proinde non juxta speciem substantia contrariorum capax est , sed secundum subjectum , hoc est corporea essentia . Ergo non potest anima ulla ratione esse corporis actus , sed substantia est per se incorporea ; sed enim per partes successive admittit contraria , vitium et virtutem : quod forma non posset admittere .
Lemmas: A ἄλλος δύναμαι ἔχω τίς μή χράω αὐτός , οἷος ὄψις ἔχω μή χράω αὐτός , ἐπί δέ ὁ ψυχή ἀδύνατος . οὐ γάρ ὁ καθεύδω ἄνευ ψυχή ἐνέργεια εἰμί . καί γάρ τρέφω καί αὐξάνω , καί φαντασιόω , καί ἀναπνέω · ὅς μάλιστα ὁ ζωή εἰμί τεκμήριον . ἐκ οὗτος οὖν φανερός , ὅτι δύναμις μέν ζάω οὐ δύναμαι πρόσειμι τις , ἀλλά πάντως ἐνέργεια · προσάγω γάρ ὁ ειδοποιώ ὁ ψυχή , οὐδείς ἄλλος εἰμί , ἀλλά ὁ ζωή · ὁ μέν γάρ ψυχή σύμφυτος εἰμί ὁ ζωή · ὁ δέ σῶμα κατά μέθεξις . ὁ λέγω τοίνυν ὁ ὑγίεια ἀνάλογος ἔρχομαι ὁ ζωή , οὐ τῆν ὁ ψυχή ζωή λέγω , ἀλλά ὁ ὁ σῶμα · καί οὕτως σοφίζω · ὁ μέν γάρ σωματικός οὐσία παρά μέρος ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός · ὁ δέ κατά ὁ εἶδος οὐδαμῶς · ἐάν γάρ κατά ὁ εἶδος ὁ διαφορά καταλλάσσω , μεταλλάσσω καί ὁ ζῷον · ὥστε οὐ κατά ὁ εἶδος ἢ οὐσία ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός , ἀλλά κατά ὁ ὑπόκειμαι , ἔτος ὁ σωματικός . οὐ δύναμαι τοίνυν ὁ ψυχή κατά οὐδείς τρόπος ἐντελέχεια ὁ σῶμα ἔρχομαι , ἀλλά οὐσία αυτουτελεω ἀσώματος . παρά μέρος γάρ ἐπιδέχομαι ὁ ἐναντίος , κακία καί ἀρετή · ὅς οὐ δύναμαι ὁ εἶδος δέχομαι . partes sive alternis : verum quæ secundum speciem differentia mutata sit , etiam animal mutatur ; proinde non juxta speciem substantia contrariorum capax est , sed secundum subjectum , hoc est corporea essentia . Ergo non potest anima ulla ratione esse corporis actus , sed substantia est per se incorporea ; sed enim per partes successive admittit contraria , vitium et virtutem : quod forma non posset admittere .
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0109.2
D Τὰ μὲν οὖν τῶν παλαιῶν δόγματα περὶ ψυχῆς τοιαῦτα . Εὐνόμιος δὲ ὡρίσατο τὴν ψυχὴν οὐσίαν ἀσώματον , ἐν σώματι κτισμένην · συμφωνίας ὁμοῦ Πλάτωνι καὶ Ἀριστοτέλει . Τὸ μὲν οὖν ἀσώματον ἐκ τοῦ Πλάτωνος εἴληφε · τὸ δὲ ἐν σώματι · κτισμένην , ἐκ τῆς Ἀριστοτέλους διδασκαλίας · οὐκ ἐννοήσας , καὶ περ ὁξὺς ὢν , ὅτι συνάγει εἰς ταῦτό πειρᾶται τὰ ἀσύμβατα · πᾶν γὰρ τὸ γένεσιν ἔχον , σωματικὸν ὁμοῦ καὶ χρονικόν , φθαρτὸν ἐστὶ καὶ θνητόν · συνάδει δὲ τούτῳ καὶ τὰ Μωυσέως . Τὴν γὰρ ὕλην πάντων γένεσιν ὑποτίθεται , ὡς δοξάζουσιν οἱ τοῦ Πλάτωνος
Lemmas: D Τά μέν οὖν ὁ παλαιός δόγμα περί ψυχή τοιοῦτος . Εὐνόμιος δέ ὁρίζω ὁ ψυχή οὐσία ἀσώματος , ἐν σῶμα κτίζω · συμφωνία ὁμοῦ Πλάτων καί Ἀριστοτέλης . Τέ μέν οὖν ἀσώματος ἐκ ὁ Πλάτων λαμβάνω · ὁ δέ ἐν σῶμα · κτίζω , ἐκ ὁ Ἀριστοτέλης διδασκαλία · οὐ ἐννοέω , καί περ ὀξύς εἰμί , ὅτι συνάγω εἰς αὐτός πειράω ὁ ἀσύμβατος · πᾶς γάρ ὁ γένεσις ἔχω , σωματικός ὁμοῦ καί χρονικός , φθαρτός εἰμί καί θνητός · συνάδει δέ οὗτος καί ὁ Μωυσῆς . Τά γάρ ὕλη πᾶς γένεσις ὑποτίθημι , ὡς δοξάζω ὁ ὁ Πλάτων
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0111.1
καὶ διὰ τοῦτο συγχωρεῖ τὴν ἐμψύχων γένεσιν · ἰκανὸν δὲ τεκμήριον τοῦτο λαμβάνομεν , τὸν ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου καὶ Δαβὶδ γεννηθέντα Σολομῶνα [ ὡς κατὰ νόμον τὸν θεῖον τικτομένῳ · ὡς καὶ ἐπὶ Σολομῶνι τῷ Δαβὶδ γεννητῶι τὰ γεννώμενα ] .
Lemmas: καί διά οὗτος συγχωρέω ὁ ἔμψυχος γένεσις · ἱκανός δέ τεκμήριον οὗτος λαμβάνω , ὁ ἐκ ὁ ὁ Οὔριος καί Δαυίδ γεννάω Σολομών [ ὡς κατά νόμος ὁ θεῖος τίκτω · ὡς καί ἐπί Σολομών ὁ Δαυίδ γεννάω ὁ γεννάω ] .
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0112.2
Καὶ μοι δοκεῖ μᾶλλον οὗτος ἕνεκα τούτου καλῶς κατεστοχάσθαι , μὴ μόνον τῆς τοῦ Πλάτωνος γνώμης , ἀλλὰ καὶ τῆς ἀληθείας αὐτῆς , ὡς ἐστιν ἐκ πολλῶν καὶ ἄλλων ἐπιδείξαι , μάλιστα δὲ ἐκ τούτων . Οὐδὲ γὰρ μίαν τῶν λογικῶν κινήσεων ἐμμανεῖσθαι τοῖς ἀλόγοις τῶν ζῴων . Οὔτε γὰρ τέχνας , οὔτε μαθηματα , οὔτε βουλάς , οὔτε ἀρετάς , οὔτε ἄλλο τι τῶν διανοητικῶν ἐν αὐτοῖς ἐστιν · ἐξ ὧν δήλω , ὡς οὐ μέτεστι λογικῆς ψυχῆς αὐτοῖς . Καὶ γὰρ ἄτοπον λέγειν τὰ ζῷα λογικά · εἰ γὰρ καὶ κομιδῇ νέοις οὕσι τοῖς
Lemmas: καί ἐγώ δοκέω μᾶλλον οὗτος ἕνεκα οὗτος καλός καταστοχάζομαι , μή μόνος ὁ ὁ Πλάτων γνώμη , ἀλλά καί ὁ ἀλήθεια αὐτηες͂ς , ὡς εἰμί ἐκ πολύς καί ἄλλος ἐπιδείκνυμι , μάλιστα δέ ἐκ οὗτος . οὐδέ γάρ εἷς ὁ λογικός κίνησις ἐμμαίνομαι ὁ ἄλογος ὁ ζῷον . οὔτε γάρ τέχνη , οὔτε μάθημα , οὔτε βουλή , οὔτε ἀρετή , οὔτε ἄλλος τίς ὁ διανοητικός ἐν αὐτός εἰμί · ἐκ ὅς δῆλος , ὡς οὐ μέτειμι λογικός ψυχή αὐτός . καί γάρ ἄτοπος λέγω ὁ ζῷον λογικός · εἰμί γάρ καί κομιδή νέος εἰμί ὁ
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0114.1
Ἔοικε δὲ ταύτῃ δόξῃ τίθεσθαι καὶ Γαληνὸς ὁ θαυμασίος ἰατρὸς , καὶ καθ’ ἕκαστον εἶδος ζῴου διάφερον εἶναι δοξάζει καὶ ψυχῆς εἶδος · λέγει γὰρ εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τοῦ πρώτου Βιβλίου τῆς Περὶ χρείας μορίων πραγματείας , οὕτω · « Καὶ εἰ τοῦτο , πολλὰ τῶν ζῴων ἔσται μόρια · τὰ μὲν μελῆ , τὰ δὲ ἐλάττω · τὰ δὲ παντάπασιν εἰς ἕτερον εἶδος ἀτμήτα · χρεία δὲ αὐτῶν ἀπάντων ἐστὶ τῇ ψυχῇ . Τὸ γὰρ σῶμα ταύτης ὁργανον . Καὶ διὰ τοῦτο πολὺ διενήνοχεν ἀλλήλων τὰ μέρη τῶν ζῴων , ὅτι καὶ αἱ ψυχαί . » Πάλιν δὲ προκόπτων ἐν τῷ αὐτῷ Βιβλίῳ , προστίθησιν ἐπὶ τοῦ ποιήκου καὶ τοῦτο · « Καὶ μή , ὦ σοφώτατε κατήγορε ( λῆξειεν ἂν ἡ φύσις πρὸς σὲ γελοῖως ) , τὴν ψυχὴν τῶν ζῴων τελείαν ἔχρην δοθῆναι · πρὸς τὴν τοῦ σώματος κατασκευὴν . » Οὕτως εἶδος τοῖς διαφόροις κατ’ εἶδος ψυχαῖσι διαφόρους ἐνοίσας ψυχάς . Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τούτων · εἰ δὲ τὴν ψυχὴν ἀπεδείξαμεν , μήτε σῶμα οὖσαν , μήτε ἀρμονίαν , μήτε κράσιν , μήτε ἄλλην τινὰ ποιότητα , δῆλον ἐστὶν τούτων , ὡς οὐσία ἐστιν ἀσώματος ἡ ψυχή · ὅτι μὲν γὰρ ἐστίν , ὁμολογεῖται πᾶσιν · εἰ δὲ μήτε σῶμα , μήτε συμβεβηκός , δῆλον ἐστίν , ὅτι ἀσώματός ἐστιν οὐσία , καὶ οὐδὲν τῶν ἔχοντων ἐν ἄλλῳ τὸ εἶναι · ταῦτα γὰρ γίνεται καὶ ἀπογίνεται χωρὶς τῆς τοῦ ὑποκειμένου φθορᾶς . Τῆς δὲ ψυχῆς χωριζομένης , τὸ σῶμα πάντως φθείρεται .
Lemmas: ἔοικα δέ οὗτος δόξα τίθημι καί Γαληνός ὁ θαυμάσιος ἰατρός , καί κατά ἕκαστος εἶδος ζῷον διαφέρω ἔρχομαι δοξάζω καί ψυχή εἶδος · λέγω γάρ εὐθύς ἐν ἀρχή ὁ πρῶτος Βιβλίου ὁ περι χρεία μόριον πραγματεία , οὕτως · « καί εἰμί οὗτος , πολύς ὁ ζῷον εἰμί μόριον · ὁ μέν μελής , ὁ δέ μικρός · ὁ δέ παντάπασι εἰς ἕτερος εἶδος ἄτμητος · χρεῖος δέ αὐτός ἀπαντάω εἰμί ὁ ψυχή . Τέ γάρ σῶμα οὗτος ὄργανον . καί διά οὗτος πολύς διαφέρω ἀλλήλων ὁ μέρος ὁ ζῷον , ὅτι καί ὁ ψυχή . » πάλιν δέ προκόπτω ἐν ὁ αὐτός βιβλίον , προστίθημι ἐπί ὁ ποιηκω καί οὗτος · « καί μή , ὦ σοφός κατήγορος ( λήγω ἄν ὁ φύσις πρός σύ γελοῖος ) , ὁ ψυχή ὁ ζῷον τέλειος χρή δίδωμι · πρός ὁ ὁ σῶμα κατασκευή . » οὕτως εἶδος ὁ διάφορος κατά εἶδος ψυχή διάφορος φέρω ψυχή . καί οὗτος μέν περί οὗτος · εἰμί δέ ὁ ψυχή ἀποδείκνυμι , μήτε σῶμα εἰμί , μήτε ἁρμονία , μήτε κρᾶσις , μήτε ἄλλος τις ποιότητα , δῆλος εἰμί οὗτος , ὡς οὐσία εἰμί ἀσώματος ὁ Ψυχή · ὅτι μέν γάρ εἰμί , ὁμολογέω πᾶς · εἰμί δέ μήτε σῶμα , μήτε συμβαίνω , δῆλος εἰμί , ὅτι ἀσώματος εἰμί οὐσία , καί οὐδείς ὁ ἔχω ἐν ἄλλος ὁ ἔρχομαι · οὗτος γάρ γίγνομαι καί ἀπογίγνομαι Χωρὶς ὁ ὁ υποκείμενος φθορά . ὁ δέ ψυχή χωρίζω , ὁ σῶμα πάντως φθείρω .
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0114.2
Τοῖς αὐτοῖς δὲ χρησάμενοι ἐστὶν ἀποδεῖξαι τὴν ψυχὴν ἀθάνατον οὖσαν . Εἰ γὰρ μήτε σῶμά ἐστιν , ὅπερ φύσει διαλυτὸν ἐδείχθη καὶ φθαρτόν , μήτε ποιότης , μήτε ποσότης , μήτε ἄλλο τι τῶν φθειρομένων , δηλονότι ἀθάνατός ἐστι . Πολλαὶ μὲν οὖν εἰσι τῆς ἀθανασίας αὐτῆς ἀποδείξεις , παρὰ τὸ Πλάτωνι καὶ τοῖς ἄλλοις · ἀλλ’ ἐκεῖναι μὲν περισκελεῖς καὶ δυσκατανόητοι , καὶ μόλις τοῖς ἐντεθραμμένοις ἐκεῖναις ταῖς ἐπιστήμαις γνωρίμοι · ἡμῖν δὲ ἀρκεῖ πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀθανασίας αὐτῆς , ἡ τῶν θείων λογίων διδασκαλία , τὸ πιστὸν ἐφ’ ἑαυτῆς ἔχουσα , διὰ τὸ θεόπνευστον εἶναι . Πρὸς δὲ τοὺς μὴ καταδεχομένους τὰ τῶν Χριστιανῶν δόγματα , ἀρκεῖ τὸ μηδὲν εἶναι τὴν ψυχὴν τῶν φθειρομένων ἀποδεῖξαι . Εἰ γὰρ μηδὲν ἐστι τῶν φθειρομένων , ἐστὶ τὸ ἄφθαρτον , ἐστὶ καὶ ἀθάνατος · ὥστε τοῦτο μὲν ἀρχοῦντως ἔχον παραλειπτέον . Σητῆσθαι δὲ πῶς ψυχῆς καὶ σώματος ἀφύκου γίνεται ἕνωσις · ἄπορον γὰρ τὸ πρᾶγμα · εἰ δὲ μή μόνον ἐκ τούτων , ἀλλὰ καὶ τοῦ νοῦ συνέστηκεν ὁ ἄνθρωπος , ὡς εἴπόν τινες , ἐτὶ πλέον ἀπορώτερον . Πάντα γὰρ τὰ συνιόντα εἰς μιᾶς οὐσίας ὑπόστασιν πάντως ἐνοῦται · πάντα δὲ τὰ ἐνούμενα ἀλλοιοῦνται , καὶ οὐ μένει ἡ πρότερον ἦν , ὡς ἐπὶ τῶν στοιχείων δεῖξθησεται · ἐνωθέντα γὰρ ἄλλο τι γέγονε . Πῶς οὖν , εἰ τὸ σῶμα ἡνωμένον τῇ ψυχῇ ἐτὶ μένει σῶμα , ἢ πάλιν ἡ ψυχὴ ἀσώματος οὖσα καὶ οὐσιώδης καὶ ἄσωκὴν , πῶς ἐνοῦται σώματι , καὶ μέρος γίνεται τοῦ
Lemmas: ὁ αὐτός δέ χράω εἰμί ἀποδείκνυμι ὁ ψυχή ἀθάνατος εἰμί . εἰμί γάρ μήτε σῶμα εἰμί , ὅς φύσις διαλυτός δείκνυμι καί φθαρτός , μήτε ποιότης , μήτε ποσότης , μήτε ἄλλος τίς ὁ φθείρω , δηλονότι ἀθάνατος εἰμί . πολλή μέν οὖν εἰμί ὁ ἀθανασία αὐτηες͂ς ἀπόδειξις , παρά ὁ Πλάτων καί ὁ ἄλλος · ἀλλά ἐκεῖνος μέν περισκελής καί δυσκατανόητος , καί μόλις ὁ ἐντρέφω ἐκεῖνος ὁ ἐπιστήμη γνώριμος · ἐγώ δέ ἀρκέω πρός ἀπόδειξις ὁ ἀθανασία αὐτηες͂ς , ὁ ὁ θεῖος λόγιος διδασκαλία , ὁ πιστός ἐπί ἑαυτοῦ ἔχω , διά ὁ θεόπνευστος ἔρχομαι . πρός δέ ὁ μή καταδέχομαι ὁ ὁ Χριστιανός δόγμα , ἀρκέω ὁ μηδείς ἔρχομαι ὁ ψυχή ὁ φθείρω ἀποδείκνυμι . εἰ γάρ μηδείς εἰμί ὁ φθείρω , εἰμί ὁ ἄφθαρτος , εἰμί καί ἀθάνατος · ὥστε οὗτος μέν ἄρχω ἔχω παραλείπω . Σητάω δέ πῶς ψυχή καί σῶμα ἄφυκος γίγνομαι ἕνωσις · ἄπορος γάρ ὁ πρᾶγμα · εἰμί δέ μή μόνος ἐκ οὗτος , ἀλλά καί ὁ νόος συνίστημι ὁ ἄνθρωπος , ὡς λέγω τις , τίμι πλείων ἄπορος . Πάν γάρ ὁ συνέρχομαι εἰς εἷς οὐσία ὑπόστασις πάντως ἑνόω · πᾶς δέ ὁ νοέω ἀλλοιόω , καί οὐ μένω ὁ πρότερος εἰμί , ὡς ἐπί ὁ στοιχεῖον δείκνυμι · ἐνωθέω γάρ ἄλλος τίς γίγνομαι . Πῶς οὖν , εἰμί ὁ σῶμα ἑνόω ὁ ψυχή τίμι μένω σῶμα , ἢ πάλιν ὁ ψυχή ἀσώματος εἰμί καί οὐσιώδης καί ἄσωκὴν , πῶς ἑνόω σῶμα , καί μέρος γίγνομαι ὁ
gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0116.2
Ἀρμόζει δ' ἂν ὁ λόγος οὗτος καθαρώτερον , καὶ μάλιστα τῇ πρὸς τὸν ἄνθρωπον ἕνωσι τοῦ Θεοῦ λόγου , καθ' ἣν ἐνωθεῖς , ἐμενεν ἀσύγχυτος καὶ ἀπερίληπτος , οὐ κατὰ τὸν τῆς ψυχῆς τρόπον . Ἐκείνη μὲν γὰρ τῶν πεπληθυσμένων οὖσα , δοκεῖ καὶ συμπάσχειν
Lemmas: ἁρμόζω δέ ἄν ὁ λόγος οὗτος καθαρός , καί μάλιστα ὁ πρός ὁ ἄνθρωπος ἕνωσις ὁ θεός λόγος , κατά ὅς ενώνω , μένω ἀσύγχυτος καί ἀπερίληπτος , οὐ κατά ὁ ὁ ψυχή τρόπος . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ πληθύνω εἰμί , δοκέω καί συμπάσχω