gregorius-nyssenus.de-anima-sp pg045_0105.1
Μία μὲν οὖν ἐστιν ἐκ τῶν προσαποδειχθεισῶν αὐτῷ · προσαποδεικτέαι γάρ , ὅτι αἱ μαθῆσεις ἀναμνήσεις εἰσιν . Τοῦτο οὖν λαβὼν ὡς ὁμολογουμένον , κατασκευάζει τὸν λόγον οὕτως · Εἰ αἱ μαθῆσεις ἀναμνήσεις εἰσιν , ἦν ἡμῶν ἡ ψυχή , πρὶν ἐν τῷ ἀνθρωπίνῳ εἴδει γενέσθαι · εἰ δὲ ἁρμονία ἐστίν , πρότερον μὲν οὐκ ἦν , ὕστερον δὲ ἐγένετο , ἁρμοσθεῖσῶν τοῦ σώματος · πᾶσα γὰρ σύνθεσις οὐχ ἄλλως ἔχει , ἢ ὧς ἔχει ἐκεῖνα τὰ ἐξ ὧν σύγκειται . Κοινωνία γάρ τις ἐστὶ τῶν συντεθειμένων ἡ σύνθεσις ἁρμονία οὖσα , καὶ οὐ χωλίζει τὸ μὴ ἡγεῖσθαι αὐτὴν ἐκείνων ἀφ’ ὧν συνετέθη , ἀλλὰ ἑπεσθαι αὐτοῖς . Μάχεται τοίνυν τῇ ἁρμονίαν εἶναι τὴν ψυχὴν , τὸ τὰς μαθήσεις ἀναμνήσεις εἶναι · τὸ δὲ τῶν ἀναμνήσεων ἀληθὲς ἐστίν · ψεῦδος δρα τὸ τὴν ψυχὴν ἁρμονίαν εἶναι . Ἐπεὶ ἡ μὲν ψυχὴ ἐναντιοῦται τῷ σώματι , καὶ τὸν ἀρχικὸν ἐπέχει λόγον , ὡς δρκοῦσα αὐτῷ · ἡ δὲ ἁρμονία οὔτε ἡγεῖται , οὔτε ἐναντιοῦται · οὐκ ἄρα ἡ ψυχὴ ἁρμονία · Ἐπεὶ ἁρμονία ἁρμονίας μᾶλλον καὶ ἧττον ἐστίν · ἁρμονίας δὲ τὸ χαλάσθαι καὶ ἐπτείνεσθαι · ἐν τῷ λόγῳ δὲ τῆς ἁρμονίας οὐ · ἀδύνατον γὰρ λόγον τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἔχειν , ἀλλ’ ἐν τῇ ἁρμονίᾳ · ἐὰν γὰρ κεχραμένους οὕς φθόγγους καὶ βαρεῖς · ἔπειτα ἀνεῴσι , τὸν λόγον μὲν τὸν αὐτὸν σώζουσιν τοῖς μεγέθεσι τῶν φθόγγων · παραλλαγὴν δὲ λαμβάνει κατὰ τὴν ἁρμονίην , μᾶλλον καὶ ἧττον ἐπιτεινομένην · ψυχὴ δὲ ψυχῆς οὐκ ἐστὶ μᾶλλον καὶ ἧττον · οὐκ ἄρα ἁρμονία ἐστὶν ἡ ψυχή . Ἐπεὶ ἡ ψυχὴ ἀρετὴν καὶ κακίαν ἐπιδέχεται · ἡ δὲ ἁρμονία ἁρμονίαν καὶ ἀναρμονίαν οὐκ ἐπιδέχεται · οὐκ ἄρα ἁρμονία ἐστὶν ἡ ψυχή . Ἐπεὶ ἡ ψυχὴ ἐν τῷ ἐπιδέχεσθαι τὰ ἐναντία , παρὰ μέρος , οὐσία ἐστὶ καὶ ὑποκείμενον · ἡ δὲ ἁρμονία ποιότης καὶ ἐν ὑποκειμένῳ · ἡ δὲ οὐσία ποιότητος ἕτερον , καὶ ἡ ψυχὴ ἄρα ἁρμονίας ἕτερον . Ἁρμονίας μὲν τοι μετέχειν τὴν ψυχὴν οὐδὲν ἄτοπον · ἀλλ’ οὐ παρὰ τοῦτο ἁρμονία ἐστίν · οὐ γὰρ διότι ἀρετῆς μετέχει , ἀρετὴ ἐστὶν ἡ ψυχή . Γαληνὸς δὲ ἀποφαίνεται μὲν οὐδὲν , ἀλλὰ διαμαρτύρεται ἐν τῷ ἀποδεικτικῷ λόγῳ , ὡς οὐδὲν εἴη περὶ ψυχῆς ἀποφαινόμενος · δοκεῖ δὲ ἐξ ὧν λέγει δοκιμάζειν μᾶλλον τὴν κράσιν εἶναι τὴν ψυχὴν · ταύτῃ γὰρ ἐπακολουθεῖν τὴν τῶν ἠθῶν διαφορὰν , ἐκ τῶν Ἱπποκράτους κατασκευαζὼν τὸν λόγον · εἰ δὲ τοῦτο , δῆλον ὅτι καὶ θνητὴν αὐτὴν οἴεται εἶναι · οὐ πᾶσαν δέ , ἀλλὰ τὴν λόγον μόνῃ ψυχῇ τοῦ ἀνθρώπου · περὶ δὲ τῆς λογικῆς ἀμφιβάλλει λέγων οὕτως · Ὅτι δὲ οὐ δύναται τοῦ σώματος ἡ κράσις εἶναι ψυχή , δῆλον ἐντεῦθεν · Πᾶν σῶμα ἐμψυχὸν τε καὶ ἀψυχον , ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων κεχράσται . Ἡ γὰρ τούτων κράσις τὰ σώματα ἀπεργάζεται . Εἰ τοίνυν ἡ τοῦ σώματος κράσις ἐστὶν ἡ ψυχή , οὐδὲν ἀψυχὸν ἔσται , ὡς ὁ λόγος ἀπέδειξεν . Οὕτω γὰρ ἡ κράσις τοῦ σώματος ψυχὴ ἔσται . Πάλιν εἰ τὸ σῶμα κράσιν ἔχει , καὶ πᾶν σῶμα ψυχὴν ἔχει · εἰ δὲ πᾶν σῶμα ψυχή , οὐδὲν σῶμα ἐστὶν ἀψυχον · οὔτε λίθος ἄρα , οὔτε ξύλα , οὔτε σίδηρος , οὔτε ἄλλο τι ἀψυχὸν ἔσται · εἰ δὲ μὴ καθόλου πᾶσαν κράσιν σώματος λέγει ψυχὴν εἶναι , ἀλλὰ τὴν τοιαύτην · ἐρωτητέον , ποία κράσις ἐστίν , ἡ ζῶον ποιοῦσα , καὶ ψυχῆς λόγον ἐπάρχουσα . Ὁποία γὰρ ἂν εἴποι τὴν κράσιν , τοιαύ -
Lemmas: εἷς μέν οὖν εἰμί ἐκ ὁ προσαποδείκνυμι αὐτός · προσαποδείκνυμι γάρ , ὅτι ὁ μάθησις ἀνάμνησις εἰμί . Τοῦτης οὖν λαμβάνω ὡς ὁμολογέω , κατασκευάζω ὁ λόγος οὕτως · εἰμί ὁ μάθησις ἀνάμνησις εἰμί , εἰμί ἐγώ ὁ Ψυχή , πρίν ἐν ὁ ἀνθρώπινος εἶδος γίγνομαι · εἰμί δέ ἁρμονία εἰμί , πρότερος μέν οὐ εἰμί , ὕστερον δέ γίνομαι , ἁρμόζω ὁ σῶμα · πᾶς γάρ σύνθεσις οὐ ἄλλως ἔχω , ἢ ὅς ἔχω ἐκεῖνος ὁ ἐκ ὅς σύγκειμαι . Κοινωνιάς γάρ τις εἰμί ὁ συντίθημι ὁ σύνθεσις ἁρμονία εἰμί , καί οὐ χωλιζεω ὁ μή ἡγέομαι αὐτός ἐκεῖνος ἀπό ὅς συντίθημι , ἀλλά ἕπω αὐτός . μάχομαι τοίνυν ὁ ἁρμονία ἔρχομαι ὁ ψυχή , ὁ ὁ μάθησις ἀνάμνησις ἔρχομαι · ὁ δέ ὁ ἀνάμνησις ἀληθής εἰμί · ψεῦδος δράω ὁ ὁ ψυχή ἁρμονία ἔρχομαι . ἐπεί ὁ μέν ψυχή ἐναντιόομαι ὁ σῶμα , καί ὁ ἀρχικός ἐπέχω λόγος , ὡς δέρκομαι αὐτός · ὁ δέ ἁρμονία οὔτε ἡγέομαι , οὔτε ἐναντιόομαι · οὐ ἄρα ὁ ψυχή ἁρμονία · Ἐπεί ἁρμονία ἁρμονία μᾶλλον καί κακός εἰμί · ἁρμονία δέ ὁ χαλάω καί ἐπιτείνω · ἐν ὁ λόγος δέ ὁ ἁρμονία οὐ · ἀδύνατος γάρ λόγος ὁ μᾶλλον καί κακός ἔχω , ἀλλά ἐν ὁ ἁρμονία · ἐάν γάρ χράω ὅς φθόγγος καί βαρύς · ἔπειτα ἀνίημι , ὁ λόγος μέν ὁ αὐτός σῴζω ὁ μέγεθος ὁ φθόγγος · παραλλαγή δέ λαμβάνω κατά ὁ ἁρμονία , μᾶλλον καί κακός ἐπιτείνω · ψυχή δέ ψυχή οὐ εἰμί μᾶλλον καί κακός · οὐ ἄρα ἁρμονία εἰμί ὁ Ψυχή . Ἐπεί ὁ ψυχή ἀρετή καί κακία ἐπιδέχομαι · ὁ δέ ἁρμονία ἁρμονία καί ἀναρμόνιος οὐ ἐπιδέχομαι · οὐ ἄρα ἁρμονία εἰμί ὁ Ψυχή . Ἐπεί ὁ ψυχή ἐν ὁ ἐπιδέχομαι ὁ ἐναντίος , παρά μέρος , οὐσία εἰμί καί ὑπόκειμαι · ὁ δέ ἁρμονία ποιότης καί ἐν ὑπόκειμαι · ὁ δέ οὐσία ποιότης ἕτερος , καί ὁ ψυχή ἄρα ἁρμονία ἕτερος . Ἁρμονία μέν τοι μετέχω ὁ ψυχή οὐδείς ἄτοπος · ἀλλά οὐ παρά οὗτος ἁρμονία εἰμί · οὐ γάρ διότι ἀρετή μετέχω , ἀρετή εἰμί ὁ Ψυχή . Γαληνός δέ ἀποφαίνω μέν οὐδείς , ἀλλά διαμαρτύρομαι ἐν ὁ ἀποδεικτικός λόγος , ὡς οὐδείς εἰμί περί ψυχή ἀποφαίνω · δοκέω δέ ἐκ ὅς λέγω δοκιμάζω μᾶλλον ὁ κρᾶσις ἔρχομαι ὁ ψυχή · οὗτος γάρ ἐπακολουθέω ὁ ὁ ἦθος διαφορά , ἐκ ὁ Ἱπποκράτης κατασκευάζω ὁ λόγος · εἰμί δέ οὗτος , δῆλος ὅτι καί θνητός αὐτός οἴομαι ἔρχομαι · οὐ πᾶς δέ , ἀλλά ὁ λόγος μόνος ψυχή ὁ ἄνθρωπος · περί δέ ὁ λογικός ἀμφιβάλλω λέγω οὕτως · ὅστις δέ οὐ δύναμαι ὁ σῶμα ὁ κρᾶσις ἔρχομαι Ψυχή , δῆλος ἐντεῦθεν · Πᾶν σῶμα ἔμψυχος τε καί ἄψυχος , ἐκ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον χράω . ὁ γάρ οὗτος κρᾶσις ὁ σῶμα ἀπεργάζομαι . εἰ τοίνυν ὁ ὁ σῶμα κρᾶσις εἰμί ὁ Ψυχή , οὐδείς ἄψυχος εἰμί , ὡς ὁ λόγος ἀποδείκνυμι . οὕτως γάρ ὁ κρᾶσις ὁ σῶμα ψυχή εἰμί . πάλιν εἰμί ὁ σῶμα κρᾶσις ἔχω , καί πᾶς σῶμα ψυχή ἔχω · εἰμί δέ πᾶς σῶμα Ψυχή , οὐδείς σῶμα εἰμί ἄψυχος · οὔτε λίθος ἄρα , οὔτε ξύλο , οὔτε σίδηρος , οὔτε ἄλλος τίς ἄψυχος εἰμί · εἰμί δέ μή καθόλου πᾶς κρᾶσις σῶμα λέγω ψυχή ἔρχομαι , ἀλλά ὁ τοιοῦτος · ἐρωτάω , ποῖος κρᾶσις εἰμί , ὁ ζῷον ποιέω , καί ψυχή λόγος ἐπάρχω . ὁποῖος γάρ ἄν λέγω ὁ κρᾶσις , τοιαύς -