gregorius-nyssenus.contra-usurarios pg046_0233.2
Ὁ μὲν δὴ φίλος ὑμῶν καὶ ἑταῖρος , ὦ τοκισται , τοιούτος ἀξίως τοῦ τρόπου καταστρέψας τὸν βίον , ἀνεματὸς χρηματιστὴς , ὀδὴν καὶ λιμῷ μοχθῆσας , συναγαγὼν δὲ κληρονομίαν ἑαυτῷ μὲν τὴν αἰώνιον κόλασιν , τοῖς δὲ ἐξ αὐτοῦ τὴν πενίαν . Οὐχ ἴστε δὲ ὑμεῖς τίνι ἀθροίζετε ἢ μοχθεῖτε . Αἱ περιστάσεις πολλαί , οἱ συκοφάνται μυριοί , ἐνδρευταὶ καὶ λῃσταὶ γῆν διενυχλοῦσι καὶ θάλασσαν · ὁράτε μὴ καὶ τὰς ἀμαρτίας κερδανείτε , καὶ τὴν χρυσὸν μὴ κατάσχητε ( 60 ) . Ἄλλ' ἐπαχθὴς ἡμῖν οὕτως ἐστι , φασ·ν ( οἶδα γὰρ ὑμῶν τοὺς ὑπ' ὀδόντων γογγυσμούς , καὶ συνεχῶς ὑμᾶς ( 61 ) στριζόν ἐπὶ τοῦ βήματος ; ) · ἐπιδουλεύει τοὺς εὐεργετουμένους καὶ χρήζουσι . Ἰδοὺ γὰρ οὐχὶτε προσηύξα δάνεισμα . Καὶ πῶς διάφουσιν οἱ στενοῦμενοι ; Ἄξιοι τῶν πραγμάτων οἱ λόγοι , πρέπουσα ἡ ἀντιρρήσις τοῖς τῷ ζόφῳ τῶν χρημάτων ἐσκοτωμένοις . Οὔτε γὰρ τῆς διανοίας κριτήριον ἔχουσι ἐρρωμένον , ὡς συνίεναι τῶν λεγομένων ( 62 ) . Πρὸς τοὺναντίον δὲ τῆς συμβουλῆς τῶν νουθετούντων ἀκούουσιν · ὡς γὰρ , ἐμοῦ λέγοντος , ἀπειλοῦσι τοὺς δεομένους μὴ χρήσαι δανείζειν , οὕτως ὑπογογγύζοντες ἀπειλοῦσι τοὺς δεομένους ἀποκλείσειν ( 63 ) τὰς θύρας . Ἐγὼ πρῶτον μὲν τὸ δωρεῖσθαι κηρύττω καὶ παραγγέλλω . Ἔπειτα καὶ τὸ δανείζειν παρακαλῶ . Δεύτερον γὰρ εἶδος δωρεὰς δάνεισμα . Ποιεῖν δὲ τοῦτο μὴ μετὰ τόκων μηδὲ πλεοναξιῶν , ἀλλὰ καθὼς ἡμῖν ὁ θεὸς διετάξατο λόγος . Ὁμοίως γὰρ ἔνοχος τιμωρίᾳ , καὶ ὁ μὴ διδὼν δάνεισμα , καὶ ὁ μετὰ τόκων διδούς . Ἐπειδὴ τοῦ μὲν τὸ μιανὸν μυχον , τοῦ δὲ τὸ καπηλικὸν κατακρίνεται . Οἱ δὲ πρὸς τὴν ἐναντίαν αὐτομολοῦσι ἀχρότητα , εἰς τὸ παντελὲς ἐφέξεν τὴν δόσιν ἐπαγγελλόμενοι . Ἔστι δὲ τοῦτο ἀναίδης ἐνστασις ( 64 ) , πρὸς τὸ δίκαιον φιλονεικία μανιώδης , πρὸς θεὸν ἔρις καὶ πόλεμος . Ἡ γὰρ οὐ δίκαια , φησίν , ἡ δανείζων ἐντοχον θήσομαι τὸ συναλλάγμα .
Lemmas: ὁ μέν δή φίλος σύ καί ἑταῖρος , ὦ τοκιστής , τοιούτος ἄξιος ὁ τρόπος καταστρέφω ὁ βίος , ἀνεματὸς χρηματιστής , ὁδή καί λιμός μοχθέω , συνάγω δέ κληρονομία ἑαυτοῦ μέν ὁ αἰώνιος κόλασις , ὁ δέ ἐκ αὐτός ὁ πενία . οὐ οἶδα δέ σύ τίς ἀθροίζω ἢ μοχθέω . ὁ περίστασις πολύς , ὁ συκοφάντης μυρίζω , ενδρευος καί λῃστής γῆ διενυχλους καί θάλασσα · ὁράω μή καί ὁ ἁμαρτία κερδαίνω , καί ὁ χρυσός μή κατέχω ( 60 ) . ἄλλος ἐπαχθής ἐγώ οὕτως εἰμί , φασ·ν ( οἶδα γάρ σύ ὁ ὑπό ὀδούς γογγυσμός , καί συνεχής σύ ( 61 ) στρύζω ἐπί ὁ βῆμα ; ) · ἐπιδουλεύω ὁ εὐεργετέω καί χρῄζω . ἰδέ γάρ οὐχὶτε προσαυξάνω δάνεισμα . καί πῶς διαφέρω ὁ στενόω ; ἄξιος ὁ πρᾶγμα ὁ λόγος , πρέπω ὁ ἀντίρρησις ὁ ὁ ζόφος ὁ χρῆμα σκοτόω . οὔτε γάρ ὁ διάνοια κριτήριον ἔχω ῥώννυμι , ὡς συνίημι ὁ λέγω ( 62 ) . πρός τουναντίον δέ ὁ συμβουλή ὁ νουθετέω ἀκούω · ὡς γάρ , ἐγώ λέγω , ἀπειλέω ὁ δέω μή χράω δανείζω , οὕτως ὑπογογγύζω ἀπειλέω ὁ δέω ἀποκλείω ( 63 ) ὁ θύρα . ἐγώ πρῶτος μέν ὁ δωρέω κηρύσσω καί παραγγέλλω . Ἔπειτα καί ὁ δανείζω παρακαλέω . Δεύτερος γάρ εἶδος δωρεά δάνεισμα . Ποιέις δέ οὗτος μή μετά τόκος μηδέ πλεοναξιῶν , ἀλλά καθώς ἐγώ ὁ θεός διατάσσω λόγος . Ὅμοιος γάρ ἔνοχος τιμωρία , καί ὁ μή δίδωμι δάνεισμα , καί ὁ μετά τόκος δίδωμι . Ἐπειδή ὁ μέν ὁ μιαίνω μυχός , ὁ δέ ὁ καπηλικός κατακρίνω . ὁ δέ πρός ὁ ἐναντίος αὐτομολέω αχροτηταω , εἰς ὁ παντελής φέγγω ὁ δόσις ἐπαγγέλλω . εἰμί δέ οὗτος ἀναιδής ἐνστασις ( 64 ) , πρός ὁ δίκαιος φιλονεικία μανιώδης , πρός θεός ἔρις καί πόλεμος . ὁ γάρ οὐ δίκαιος , φημί , ὁ δανείζω ἐντοχον τίθημι ὁ συνάλλαγμα .