gregorius-nyssenus.contra-fatum pg045_0089.1
Α στοῦντι τῇ τῆς εἰμαρμένης ἀνάγκῃ · Ἐγὼ δὲ τῶν τοιούτων προρρήσεων τὰς αἰτίας μικρὸν ὑστερὸν εἰπὼν ζητήσω , ἡρῶμην · πότερον ὁλοσγὸς ἐστι καὶ συντυχία τῶν τοιούτων ἐκβάσεων ἡ αἰτία , ἢ τινα καὶ λόγον τῇ παρατηρήσει ταύτῃ συνεργειούσων , ὡς μὴ ἐξὼ τοῦ εἰκότος γενέσθαι τὸ γινόμενον . Καὶ μᾶλα μέν , φησί , καὶ λόγος ἐπεστι τοῖς γινομένοις . Ὅταν γὰρ ἐκ τῆς ποιδὸς τῶν κατὰ τὰ ἄστρα ποιότητων συμπτώσεων τοιαδε χρᾶσις σώματος τῷ τικτομένῳ συστη , ὁ κατεληφὼς δι' ἀκριβείας τῶν ὀυρανίων τὴν θεωρίαν , καὶ τὸ συστησθαι τὴνδε τὴν χρᾶσιν περὶ τὸν τεχθέντα προκατενόησε , καὶ τὸ δύναθαι μέχρι τοῦδε τοῦ μέτρου τὴν ζωὴν ἐξαρκεῖν · πλείονος μὲν , ἐπὶ τῆς ἐρρωμενεστέρας , ἐλάττονος δὲ πάντων , ἐπὶ τῆς νοσούστέρας τοῦ σώματος κράσεως . Ἐγὼ δὲ τοῖς ῥηθεῖσιν ἐπιγέλασας , Ἐλελθεις ἡμᾶς , πρὸς αὐτὸν εἶπον , Γαληνὸν καὶ Ἱπποκράτους καὶ τῶν τοιούτων ἐγγόνους εἶναι τὰς εἰμαρμένας δοξάζων . Ἐπεὶ κάκεινοι χαίρειν ἀφέντες τὴν τῶν ἀστρῶν κίνησιν , ἐκ τοῦ ὑποκειμένου στοχαστικῶς τὸ μέλλον προαγορεύουσιν . Ὅταν ὀβελιαὶ κοῖλοι καὶ κράταφος συμπεπιπώκτες , καὶ τὰ μέτωπα περιεσκληκυῖα τῷ δέρματι , τὸν θάνατον προμηνύουσι . Πολλοῖς δέ , εἶπον , νοσούσασιν διακειμένοις · τὰ σώματα , καὶ ὅσον οὐδέπω προσδοκοῦμένοις τεθνάναι , πρὸς τὸ ἐμπλεῖν ἐξ ἰατρικῆς ἀνεκλῦσθη τῆς τοιαύτης εἰμαρμένης τὰ νήματα · οἷον δὲ καὶ τὸν παιδοτρίβην Ἡρόδικον ὁ Πλάτωνος ἰστόρησε λόγος , ὅτι διὰ γυμναστικῆς ἐμπειρίας , εἰς παντελῆ μὲν ὑγίειαν , ἐπιβασίαν τοῦ νοσήματος ὄντος , ἐπαναγαγεῖν τὸ σῶμα οὐχ οἷός τε ἦν · ἀεὶ δὲ τὸν θάνατον παρόντα δι' ἐπινοίας ὑπερτιθέμενος , οὐχὶ ζωῆς ἀσφαλείας , ἀλλὰ θανάτου παρατασιν ἐαυτῷ παρεσκεύαζεν . Ὦθεν καὶ εἰς γῆρας διήρκησε , μακρῷ θανάτῳ τὸ μὴ ἀποθανεῖν σοφισάμενος . Οὐκοῦν οὐδὲ κατὰ τούτων τὸν λόγον ἀρρήτῃς ἡμῖν ἡ εἰμαρμένη καταλαμβάνεται , εἴπερ εὑρίσκεται τις τέχνη τὴν ἀνάγκην ἐκλύουσα . Ἄλλ' οὐδέν , φησίν , ὁ τοιούτος λόγος τὴν ἐκ τῶν προρρήσεων περὶ τῆς εἰμαρμένης ἀποδείξιν ἀναλύει . Δυνατὸν γὰρ ἂν γένοιτο καὶ τοῦτο προμηνύθηναὶ παρὰ τοῦ δι' ἀκριβείας ἐπεσεχμένου τῷ οὐρανίων τὴν κίνησιν · ὥστε τῷ μὲν ἀραρότως , τῷ δὲ ἀμφίβολον προμηνύθηναὶ τὸν θάνατον . Ἐγὼ δέ , Οὐχ ὅτως , εἶπον , ὁ τῆς ἀνάγκης διωχυρίζεται λόγος · ἄλλος γὰρ τοῦ ἐνδεχομένου ὁπότερον διὰ τύχῃ γενέσθαι , καὶ ἄλλος τοῦ ἀμεταθέτου ὁ λόγος , ὃν οὐκ ἔστιν ἐπὶ τῶν ἐνδεχομένων λαβεῖν · ἀλλ' ἡ τοῦτο πάντως , ἢ τὸ ἕτερον · τὸ δὲ πρὸς ἀμφοτέρας τὰς ἐκβάσεις ταῖς ἐλπίνι ἐπιχραδευθὲς , πόρρω τῶν τῆς ἀνάγκης λόγων ἐστὶ · πλὴν τοῦτο φημὶ πρὸς αὐτόν , Πόθεν οἴεται τὸ πιστὸν ἔχειν τῶν ἀποδησομένων τὴν προρρήσιν ; Ὁ δέ , Πολλάκις , φησί , διεξῆντος ἀκούσας , ἔτι καὶ νῦν περὶ τῶν αὐτῶν ἐρωτᾷς , ὅτι τινὲς εἰσιν ἰδιαζούσαι δυνάμεις τῶν ἀστρῶν · τὸ δὲ ἀεικίνετον τῆς φοράς , μυρίας ἐκ τῆς ποιδὸς αὐτῶν συμπλοκῆς , τὰς τῶν δυνάμεων διαφορὰς ἐργάζεται · Ὁ τοίνυν παραχθεὶς ἐπὶ τὸν βίον διὰ γενέσεως , κατὰ τὴν συμπεσούσαν αὐτῷ τοῦ χρόνου μοῖραν , τὴν ὑπὸ τῶν ἀστρῶν τοιούδε σχηματισθεῖσαν ἐνυπωθεὶς , ἀπὸ ἂν ἡ δύναμις τῆς ὥρας ἐκείνης ἔχουσα καταληρη ,
Lemmas: Α στοῦντι ὁ ὁ εἴμαρμαι ἀνάγκη · ἐγώ δέ ὁ τοιοῦτος πρόρρησις ὁ αἰτία μικρός ὕστερος λέγω ζητέω , ἀράομαι · πότερος ὁλοσγὸς εἰμί καί συντυχία ὁ τοιοῦτος ἔκβασις ὁ αἰτία , ἢ τις καί λόγος ὁ παρατήρησις οὗτος συνεργέω , ὡς μή ἔχω ὁ ἔοικα γίγνομαι ὁ γίγνομαι . καί μάλη μέν , φημί , καί λόγος ἔπειμι ὁ γίγνομαι . ὅταν γάρ ἐκ ὁ πίθος ὁ κατά ὁ ἄστρον ποιότης σύμπτωσις τοιόσδε χρῆσις σῶμα ὁ τίκτω συνίστημι , ὁ καταλαμβάνω διά ἀκρίβεια ὁ οὐράνιος ὁ θεωρία , καί ὁ συνίστημι ὅδε ὁ χράω περί ὁ τίκτω προκατανοέω , καί ὁ δύναμαι μέχρι ὅδε ὁ μέτρον ὁ ζωή ἐξαρκέω · πολύς μέν , ἐπί ὁ ἐρρωμένος , μικρός δέ πᾶς , ἐπί ὁ νόσος ὁ σῶμα κρᾶσις . ἐγώ δέ ὁ λέγω ἐπιγελάω , Ἐλελθεις ἐγώ , πρός αὐτός λέγω , Γαληνός καί Ἱπποκράτης καί ὁ τοιοῦτος ἔγγονος ἔρχομαι ὁ λέγω δοξάζω . Ἐπεί ἐκεῖνος χαίρω ἀφίημι ὁ ὁ ἄστρον κίνησις , ἐκ ὁ υποκείμενος στοχαστικός ὁ μέλλω προαγορεύω . ὅταν ὀβελία κοῖλος καί κράταφος συμπίνω , καί ὁ μέτωπον περισκέλλω ὁ δέρμα , ὁ θάνατος προμηνύω . Πολύς δέ , λέγω , νοσέω διάκειμαι · ὁ σῶμα , καί ὅσον οὐδέπω προσδοκάω θνήσκω , πρός ὁ ἐμπλέω ἐκ ἰατρικός ἀνακλύζω ὁ τοιοῦτος εἴμαρμαι ὁ νῆμα · οἷος δέ καί ὁ παιδοτρίβης Ἡρόδικος ὁ Πλάτων ιστορώ λόγος , ὅτι διά γυμναστικός ἐμπειρία , εἰς παντελής μέν ὑγίεια , ἐπιβασία ὁ νόσημα εἰμί , ἐπανάγω ὁ σῶμα οὐ οἷος τε εἰμί · ἀεί δέ ὁ θάνατος πάρειμι διά ἐπίνοια ὑπερτίθημι , οὐ ζωή ἀσφάλεια , ἀλλά θάνατος παράτασις αὐτός παρασκευάζω . ὤθω καί εἰς γῆρας διαρκέω , μακρός θάνατος ὁ μή ἀποθνῄσκω σοφίζω . Οὐκοῦν οὐδέ κατά οὗτος ὁ λόγος άρρητος ἐγώ ὁ μείρομαι καταλαμβάνω , εἴπερ εὑρίσκω τις τέχνη ὁ ἀνάγκη ἐκλύω . ἄλλος οὐδείς , φημί , ὁ τοιούτος λόγος ὁ ἐκ ὁ πρόρρησις περί ὁ εἴμαρμαι ἀπόδειξις ἀναλύω . Δυνατός γάρ ἄν γίγνομαι καί οὗτος προμηνύω παρά ὁ διά ἀκρίβεια ἐπέχω ὁ οὐράνιος ὁ κίνησις · ὥστε ὁ μέν ἀραρότως , ὁ δέ ἀμφίβολος προμηνύω ὁ θάνατος . ἐγώ δέ , οὐ ὅς , λέγω , ὁ ὁ ἀνάγκη διωχυριζω λόγος · ἄλλος γάρ ὁ ἐνδέχομαι ὁπότερος διά τυγχάνω γίγνομαι , καί ἄλλος ὁ ἀμετάθετος ὁ λόγος , ὅς οὐ εἰμί ἐπί ὁ ἐνδέχομαι λαμβάνω · ἀλλά ὁ οὗτος πάντως , ἢ ὁ ἕτερος · ὁ δέ πρός ἀμφότερος ὁ ἔκβασις ὁ ἐλπίνι ἐπιχραδευθὲς , πρόσω ὁ ὁ ἀνάγκη λόγος εἰμί · πλήν οὗτος φημί πρός αὐτός , πόθεν οἴομαι ὁ πιστός ἔχω ὁ ἀποδίδωμι ὁ πρόρρησις ; ὁ δέ , πολλάκις , φημί , διεξέρχομαι ἀκούω , ἔτι καί νῦν περί ὁ αὐτός ἐρωτάω , ὅτι τις εἰμί ἰδιάζω δύναμις ὁ ἄστρον · ὁ δέ ἀεικίνετον ὁ φορά , μυρίος ἐκ ὁ πίθος αὐτός συμπλοκή , ὁ ὁ δύναμις διαφορά ἐργάζομαι · ὁ τοίνυν παράγω ἐπί ὁ βίος διά γένεσις , κατά ὁ συμπίπτω αὐτός ὁ χρόνος μοῖρα , ὁ ὑπό ὁ ἄστρον τοιόσδε σχηματίζω ἐνυπωθεὶς , ἀπό ἄν ὁ δύναμις ὁ ὥρα ἐκεῖνος ἔχω καταληρέω ,