gregorius-nyssenus.contra-fatum pg045_0087.1
ὑμῶν ἐκεῖνης ἐπὶ τοῖς τῶν ὀντοῖς ἀπολογίαν ἐδύσατε : Ποῦ τὸ δίκαιον ; Ποῦ τὸ εὐσεβές ; Ποῦ τὸ ὅσιον ; Ἡ τούτων οὐδενὸς μέλειν τῇ εἱμαρμένῃ , οὐδὲ πρὸς ἀρετὴν βλέπειν , οὐδὲ τινὸς τῶν ἀγαθῶν ἐπιμέλειαν ἔχειν ; Οὐκοῦν εἰ μὴ ταῦτα διὰ σπουδῆς ἐστιν αὐτῇ , περὶ τὸ ἐναντίον πάντως ἀσχολήσεται · ἢ γὰρ τοῦ ἀγαθοῦ ἀλλοτρίωσις , τὴν πρὸς τὸ κακὸν οἰκειότητα σαφῶς ἐπιδείκνυσιν . Ἄλλ’ οὔτε τοῦτο τυγχ , οὐδὲ ἐκεῖνο διὰ φροντίδος εἶναι λέγετε αὐτῇ ; Οὐκοῦν ἀφυχον αὐτὸ φῆς εἶναι καὶ ἀπροαιρετον , καὶ καλοῦ καὶ χειρόνου ἀνεπαίσθητον · εἰ δὲ μήτε ψυχὴν μήτε προαίρεσιν ἔχει , μήτε κατ’ ἰδίαν θεωρεῖται ὑπόστασιν · πῶς τοιαύτην μαρτυρεῖτε παρ’ ὑμῖν ἔχειν τὴν δύναμιν , ὥστε τῶν προαιρετικῶν ζῴων ἐπιστατεῖν , καὶ κρατεῖν τῶν ὑπερτάτων τὸ ἀνυπόστατον , τῶν μετεχόντων ζωῆς τὸ ἀμέτοχον , τῶν ἐμψύχων τὸ ἀψυχον , τῶν ἐν προαίρεσί συνόντων τὸ ἀπροαίρετον , τῶν ἀρετὴν μετιόντων τὸ ἀρετῆς ἀπαράδεκτον · καθόλου τῶν ὄντων τὸ μὴ ὄν ; Ἐν τίνι γὰρ καταλαμθάνεται τοῦ θρυλλουμένου τούτου ὀνόματος ἡ ὑπόστασις ; Ζῷον οὐχ ἐστιν , ἐν περιγραφῇ οὐχ ὁρᾶται , Θεὸς οὐ νομίζεται . Πῶς γὰρ Θεός , ὁ μὴ πρὸς ἀρετὴν καὶ τὸ δίκαιον βλέπων ; Ὁ δὲ μηδὲ ἐστι τούτων , τί ἐστιν ; Ἄλλ’ ἔοικε παρ’ ὑμῶν τὸ ἀεὶ ἐνεστῶς τοῦ χρόνου , εἱμαρμένη λέγεσθαι · πᾶση γὰρ κινήσει εἴτε ποταμῶν , εἴτε ἀστέρων , εἴτε ἀνθρώπων , ὁ χρόνος συμπαρατείνεται . Διαφέρει δὲ οὐδὲν , ἢ ὕδατι προσκαθήμενον τῇ κινήσει τοῦ ρεύματος ἀποσημειοῦσθαι τὰ ἀκαρπὶ διὰ τοῦ ἀεὶ ἐνεστῶτος χρόνου τμήματα , ἢ νεὸς δι’ ἀνέμου χωριζομένης , ἢ ἀνθρώπων ὁδοιπορούντων , ἢ κινουμένων ἀστρων . Εἰς γὰρ ἐπὶ πάντων τῶν μεταβατικῶς κινουμένων ὅρος κινήσεως , ἢ ἀπὸ τοῦ ἐν ᾧ ἐστιν , ἢ ἐπὶ τὸ ἐν ᾧ οὐχ ἐστι , μετάστασις . Εἰ δὲ οὔτε ἡ τῶν ρείθρων φορά , οὔτε ἡ τῶν πλοίων κίνησις , οὔτε ἡ τῶν ἀνθρώπων πορεία σημειούμενη τοῦ χρόνου τὰ διαστήματα εἱμαρμένας ποιεῖ , πῶς τὰ χρονικὰ σημεῖα τῆς τῶν ἀστέρων κι-νήσεως εἰς εἱμαρμένης γένεσιν πλάσσετε , καὶ φατε τὴνδε τὴν ὥραν , ἢ τῆς ὥρας τὸ πολυστημόριον ὅπερ τῦδε τῷ σημείῳ τῆς τῶν ἀστρων κινήσεως ἐσημειώθη , εἱμαρμένην γίγνεσθαι ; Τί οὖν οὐχὶ πάντως παντὶ σημείῳ καὶ αἱ γενέσεις τῶν ἀνθρώπων συμφέρονται ; Πάλιν γὰρ τοῦ αὐτὸν ἐπαναληφθῶ λόγου . Παρ’ ὑν γὰρ ἡ αἰτία τοῦ εὖ ἢ κακῶς εἶναι τῶν ἀνθρωπων , παρὰ τῶν αὐτῶν καὶ ἡ τοῦ εἶναι πάντως αἰτία ἐστίν · εἰ οὖν τὸ μετὰ τὴν γένεσιν παρ’ ἐκεῖνων , πάντως παρὰ τῶν αὐτῶν καὶ ἡ γένεσις · εἰ δὲ τοῦτο οὐχ ἐν ἐκείνοις , πάντως οὐδὲ τὸ μετὰ τοῦτο . Ἄλλὰ μὴν τὸ μὴ ἐν ἐκείνοις εἶναι τὴν γένεσιν , ἐκ τούτου δήλοι ἐστιν · ἐκ τοῦ μὴ ἀδιαλείπτως , ποταμοῦ διχην , τῷ συνεχεῖ τῆς προδιεληφῆς τοῦ χρόνου ροῆς , καὶ τὰς ἀνθρωπίνας συρρέειν τῶν τικτομένων γενέσεις , ἀλλ’ ἐν διαλείμμασι μὲν εἶναι τούς τούς τῆς δὲ τῶν μοιρῶν ἐκεῖνων γενέσεις , ὅς ὁ χρόνος ρέων τῷ ἀεικίνητῳ τῆς τῶν ἀστρων φορᾶς ἐξεργάζεται · οὐδ’ ὁτιοῦν ἐστι διλέμμα οὔτε κατ’ ἀσάθητιν , οὔτε τῇ διανοίᾳ λαβεῖν . Τίς οὖν ἐκεῖνη εἱμαρμένη , εἰτ’ οὐν μία γενικωτέρα , εἰτ’ οὐν πολλὰ ἐπὶ τοῖς τοῦ χρόνου τμήμασι συλλεπτομένα , οὔπω καταλα -
Lemmas: σύ ἐκεῖνος ἐπί ὁ ὁ ὀντόω ἀπολογία δύο : πός ὁ δίκαιος ; πός ὁ εὐσεβής ; πός ὁ ὅσιος ; ὁ οὗτος οὐδείς μέλω ὁ μείρομαι , οὐδέ πρός ἀρετή βλέπω , οὐδέ τις ὁ ἀγαθός ἐπιμέλεια ἔχω ; οὐκοῦν εἰμί μή οὗτος διά σπουδή εἰμί αὐτός , περί ὁ ἐναντίος πάντως ἀσχολέω · ἢ γάρ ὁ ἀγαθός ἀλλοτρίωσις , ὁ πρός ὁ κακός οἰκειότης σαφής ἐπιδείκνυμι . ἄλλος οὔτε οὗτος τυγχ , οὐδέ ἐκεῖνος διά φροντίς ἔρχομαι λέγω αὐτός ; οὐκοῦν ἀφυχον αὐτός φημί ἔρχομαι καί ἀπροαίρετος , καί καλός καί χειρονοος ἀνεπαίσθητος · εἰμί δέ μήτε ψυχή μήτε προαίρεσις ἔχω , μήτε κατά ἴδιος θεωρέω ὑπόστασις · πῶς τοιοῦτος μαρτυρέω παρά σύ ἔχω ὁ δύναμις , ὥστε ὁ προαιρετικός ζῷον ἐπιστατέω , καί κρατέω ὁ υπέρτατος ὁ ἀνυπόστατος , ὁ μετέχω ζωή ὁ ἀμέτοχος , ὁ ἔμψυχος ὁ ἄψυχος , ὁ ἐν προαίρεσις σύνειμι ὁ ἀπροαίρετος , ὁ ἀρετή μετέρχομαι ὁ ἀρετή ἀπαράδεκτος · καθόλου ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί ; ἐν τίς γάρ καταλαμβάνω ὁ θρυλλουμενοω οὗτος ὄνομα ὁ ὑπόστασις ; ζώιον οὐ εἰμί , ἐν περιγραφή οὐ ὁράω , θεός οὐ νομίζω . Πῶς γάρ θεός , ὁ μή πρός ἀρετή καί ὁ δίκαιος βλέπω ; ὁ δέ μηδέ εἰμί οὗτος , τίς εἰμί ; ἄλλος ἔοικα παρά σύ ὁ ἀεί ἐνίστημι ὁ χρόνος , μείρομαι λέγω · πᾶς γάρ κίνησις εἴτε ποταμός , εἴτε ἀστήρ , εἴτε ἄνθρωπος , ὁ χρόνος συμπαρατείνω . διαφέρω δέ οὐδείς , ἢ ὕδωρ προσκάθημαι ὁ κίνησις ὁ ῥεῦμα ἀποσημειόομαι ὁ ἀκαρπὶ διά ὁ ἀεί ἐνίστημι χρόνος τμῆμα , ἢ ναῦς διά ἄνεμος χωρίζω , ἢ ἄνθρωπος ὁδοιπορέω , ἢ κινέω ἄστρον . εἰς γάρ ἐπί πᾶς ὁ μεταβατικός κινέω ὅρος κίνησις , ἢ ἀπό ὁ ἐν ὅς εἰμί , ἢ ἐπί ὁ ἐν ὅς οὐ εἰμί , μετάστασις . εἰμί δέ οὔτε ὁ ὁ ῥεῖθρον φορά , οὔτε ὁ ὁ πλοῖον κίνησις , οὔτε ὁ ὁ ἄνθρωπος πορεία σημειόω ὁ χρόνος ὁ διάστημα μείρομαι ποιέω , πῶς ὁ χρονικός σημεῖον ὁ ὁ ἀστήρ κίνησις Καπετώλιον μείρομαι γένεσις πλάσσω , καί τρώω ὅδε ὁ ὥρα , ἢ ὁ ὥρα ὁ πολυστημόριον ὅς τῦ ὁ σημεῖον ὁ ὁ ἄστρον κίνησις σημειόω , μείρομαι γίγνομαι ; τις οὖν οὐ πάντως πᾶς σημεῖον καί ὁ γένεσις ὁ ἄνθρωπος συμφέρω ; πάλιν γάρ ὁ αὐτός ἐπαναλαμβάνω λόγος . παρά ἀνά γάρ ὁ αἰτία ὁ εὖ ἢ κακῶς ἔρχομαι ὁ ἄνθρωπος , παρά ὁ αὐτός καί ὁ ὁ ἔρχομαι πάντως αἰτία εἰμί · εἰμί οὖν ὁ μετά ὁ γένεσις παρά ἐκεῖνος , πάντως παρά ὁ αὐτός καί ὁ γένεσις · εἰμί δέ οὗτος οὐ ἐν ἐκεῖνος , πάντως οὐδέ ὁ μετά οὗτος . ἀλλά μήν ὁ μή ἐν ἐκεῖνος ἔρχομαι ὁ γένεσις , ἐκ οὗτος δῆλος εἰμί · ἐκ ὁ μή ἀδιάλειπτος , ποταμός διχή , ὁ συνεχής ὁ προδιαλαμβάνω ὁ χρόνος ῥοή , καί ὁ ἀνθρώπινος συρρέω ὁ τίκτω γένεσις , ἀλλά ἐν διάλειμμα μέν ἔρχομαι ὁ ὁ ὁ δέ ὁ μοῖρα ἐκεῖνος γένεσις , ὅς ὁ χρόνος ῥέω ὁ ἀεικίνητος ὁ ὁ ἄστρον φορά ἐξεργάζομαι · οὐδέ ὁστισοῦν εἰμί διλέμμα οὔτε κατά ἀσάω , οὔτε ὁ διάνοια λαμβάνω . Τῖς οὖν ἐκεῖνος μείρομαι , εἶτα οὖν εἷς γενικός , εἶτα οὖν πολύς ἐπί ὁ ὁ χρόνος τμῆμα συλλεπτομένα , οὔπω καταλα -