gregorius-nyssenus.contra-fatum pg045_0088.1
ἔστιν δὲ ἀκολουθοῦν τινὸς ὁ λόγος δεδύνηται . Κινεῖσθαι τὰ ἄστρα φατέ ; Καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς τὴν τῶν ποταμῶν ἀντιπροφέρομεν κίνησιν . Ἄλλὰ διὰ παντὸς ἐκεῖνο . Καὶ ταῦτα ὡσαύτως δι’ ὅλου . Ἄλλ’ ἐκεῖνα ἐν χρόνῳ ; Οὐδὲ ταῦτα ἔξω τοῦ χρόνου . Ἄλλὰ χρονικὴν οὐκ ἔστιν ἐκ · ἐκείνων ἀρχὴν ἐξευρεῖν τῆς κινήσεως ; Ποίαν δὲ τούτοις ἐπινοήσεις τὴν ἀπὸ χρόνων ἀρχήν ; Ἄλλ’ ἐκεῖνα κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἀεὶ κινεῖται ; Οὐδὲ τούτοις ἄν τις τὴν ἐναντίαν προεμαρτυρήσειε κίνησιν , φυσικῶς ἀεὶ τοῦ ὕδατος ἀπὸ τοῦ ὑπερκειμένου πρὸς τὸ πρανὲς καταρρέοντος . Ὥστε ἢ καὶ τὴν κίνησιν τῶν ποταμῶν εἰμαρμένας τινὰς ἀπογενομένας συγχωρήσατε , ἢ οὐδὲ ἡμεῖς τῇ τῶν ἀστρῶν κινήσει τῆς δυνάμεως ταύτης παραχωρήσομεν . Ἄλλὰ τῆσδε , φησί , τῆς δυνάμεως , ὁ Κριὸς ἢ ὁ Ταῦρος , καὶ τῆσδε πῶν πλανητῶν ἕκαστος . Ὅταν οὖν ἐν ἐνὶ τούτων γενῆται , ἢ κατὰ μόνας ἢ μὴθ’ ἑτέρων περιοδικῶς τις τῶν πλανητῶν ὑπὸ τοῦ κύκλου περιερχόμενος , ἢ τῆς δυνάμεως σύνοδος τούδε τὸν βίον τῷ συνενεχθέντι τῇ ὥρᾳ ταύτῃ κατὰ τὴν γένεσιν ἀπειργάσατο . Ὦ τῆς ματαιολογίας ! δοῦλεῖον ἂν οὕτως τύχῃ τὸν Ταῦρον λέγετε , διὰ τὸ ὑπὸ ζωῆν τὸν ζῶον τοῦτο διαμάρτεσθαι · καὶ ἐνεργεικὸν τὸν Κριόν , διὰ τὴν τῶν ἐλρωμῶν φοράν · ἐν ἐνὶ δὲ τούτων γεγόμενον , ἢ τούδε τῶν κατὰ τὸ ἐναντίον ἀνειλουμένων , κατὰ τὴν φυσικῶς ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ δύναμιν διὰ τῆς τῶν ἰδιωμάτων ἐπιμιξίας , τοιάνδε τῶν τικτομένων μοίραν κατασκευάζειν . Τί οὖν ; εἴπέ μοι , ἐκὼν ὁ ταῦρὸς ἐστὶν ὑποχύσιος ; καὶ καταθλιμὸν τῷ κριῷ τὸ κείρεσθαι λέγεις ; Τότε βλαπτικὸν καὶ ναρκώδες τῷ τὸν ἀνατάτω περιοδεύοντι πολὺν , ἢ τὸ θερμὸν τῷ πυρόεντι , ἢ ἄλλῃ τινὶ τῶν θεωρουμένων , ἢ ἐνυπάρχουσα δύναμις ἐκονοῦσα , ἢ κατὰ τὸ ἀκούσιον πρόσθεσις ; Εἰ μὲν δτι ἐκόντες ἐν νακοὶς εἰσι , καὶ βλαπτικοὶ ἐκ προαιρέσεως γίνονται , δυστυχίαν ἀντίχρυσ αὐτῶν ὁ ταῦτα λέγων καταψηφίεται , τῇ κατ’ ἐξουσίαν αὐτοῖς προκειμένῃ τῆς κρείττονος λήψεως , ἐν ᾧδονῇ τὸ ἀτιμώτερον τίθεσθαι · εἰ δὲ οὐκ ἐκ προαιρέσεως τούτων ἕκαστον ἐστὶν ἢ βλάπτειν , ἀλλ’ ἐκ τινὸς ἀνάγκης ἐγένετο , ἄρα τις καὶ τούτοις ὑπερκειμένη πάλιν αὐτῶν εἰμαρμένη ἑτέρα , τὰς τῶν φύσεων τε καὶ δυνάμεων ἐπέχλουσεν ἰδιότητας . Ὥστε ζητεῖν ἐπάνωγες ἄλλα ἄστρα τούτων ὑπέρτερα , καὶ κίνησιν ἐφ’ ἑαυτῶν ἰδιάζουσαν , ὧν ἢ καὶ συμπλοκὴ κατὰ τινὰ εἰμαρμένης ἀνάγκην , ἢ δοῦλεῖον εἶναι τὸν ταῦρον , ἢ ἐπιχρίμιον τὸν κριὸν ἀπειργάσατο , τὸν χαρκίνον ἀκέραλον , ἢ εἰ τι ἄλλο περὶ ἑκάστου τούτων οἱ λήροι τῶν σοφῶν διέρχονται . Καὶ εἰ ταῦτα τὰ φαινόμενα ἡμῖν κατ’ ἀνάγκην τινὸς εἰμαρμένης ἐστὶ τοιαῦτα , πάντως καὶ τῆς ὑπερκειμένης ἐκείνης ἀνάγκης ἑτέραν αἰτίαν ἀναγκασιχὴν τῆς τοιαύτης καταστάσεως προσεπινοήσει ὁ λόγος , καθεῖναι ἄλλη , καὶ πάλιν ἄλλη τῆς ἄλλης , καὶ οὕτως εἰς ἄπειρον προῦν ὁ λόγος , οὐδαμοῦ στήσεται εἰμαρμένην εἰμαρμένης , καὶ μοῖραν μοίρας , καὶ ἀνάγκης ἀνάγκην προσαναλλάσσων .
Lemmas: εἰμί δέ ἀκολουθέω τις ὁ λόγος δύναμαι . κινέω ὁ ἄστρον φημί ; καί γάρ καί ἐγώ ὁ ὁ ποταμός ἀντιπροφέρω κίνησις . ἀλλά διά πᾶς ἐκεῖνος . καί οὗτος ὡσαύτως διά ὅλος . ἄλλος ἐκεῖνος ἐν χρόνος ; οὐδέ οὗτος ἔξω ὁ χρόνος . ἀλλά χρονικός οὐ εἰμί ἐκ · ἐκεῖνος ἀρχή ἐξευρίσκω ὁ κίνησις ; Ποίας δέ οὗτος επινοώ ὁ ἀπό χρόνος ἀρχή ; ἄλλος ἐκεῖνος κατά ὁ αὐτός καί ὡσαύτως ἀεί κινέω ; οὐδέ οὗτος ἄν τις ὁ ἐναντίος προμαρτυρέω κίνησις , φυσικός ἀεί ὁ ὕδωρ ἀπό ὁ ὑπέρκειμαι πρός ὁ πρανής καταρρέω . Ὥστος ἢ καί ὁ κίνησις ὁ ποταμός λέγω τις ἀπογίγνομαι συγχωρέω , ἢ οὐδέ ἐγώ ὁ ὁ ἄστρον κίνησις ὁ δύναμις οὗτος παραχωρέω . ἀλλά ὅδε , φημί , ὁ δύναμις , ὁ Κριός ἢ ὁ Ταῦρος , καί ὅδε π πλανήτης ἕκαστος . ὅταν οὖν ἐν εἷς οὗτος γενήτημι , ἢ κατά μόνος ἢ μήτε ἕτερος περιοδικός τις ὁ πλανήτης ὑπό ὁ κύκλος περιέρχομαι , ἢ ὁ δύναμις σύνοδος ὅδε ὁ βίος ὁ συμφέρω ὁ ὥρα οὗτος κατά ὁ γένεσις ἀπεργάζομαι . ὦ ὁ ματαιολογία ! δουλεία εἄν οὕτως τυγχάνω ὁ Ταῦρος λέγω , διά ὁ ὑπό ζωή ὁ ζῷον οὗτος διαμαρτάνω · καί ἐνεργεικὸν ὁ Κριός , διά ὁ ὁ ἐλρωμῶν φορά · ἐν εἷς δέ οὗτος γίγνομαι , ἢ ὅδε ὁ κατά ὁ ἐναντίος ἀνειλέω , κατά ὁ φυσικός ἐνυπάρχω αὐτός δύναμις διά ὁ ὁ ἰδίωμα ἐπιμιξία , τοιόσδε ὁ τίκτω μοῖρα κατασκευάζω . Τι οὖν ; λέγω ἐγώ , ἔκω ὁ ταῦρος εἰμί ὑπόχυσις ; καί καταθλιμὸν ὁ κριός ὁ κείρω λέγω ; τότε βλαπτικός καί ναρκώδης ὁ ὁ ἀνατάσσω περιοδεύω πολύς , ἢ ὁ θερμός ὁ πυρόεις , ἢ ἄλλος τις ὁ θεωρέω , ἢ ἐνυπάρχω δύναμις κονέω , ἢ κατά ὁ ἀκούσιος πρόσθεσις ; εἰμί μέν δ ἑκών ἐν νάκος εἰμί , καί βλαπτικός ἐκ προαίρεσις γίγνομαι , δυστυχία αντίκρυ αὐτός ὁ οὗτος λέγω καταψηφίζω , ὁ κατά ἐξουσία αὐτός πρόκειμαι ὁ ἀγαθός λῆψις , ἐν Ἅδον ὁ ἄτιμος τίθημι · εἰμί δέ οὐ ἐκ προαίρεσις οὗτος ἕκαστος εἰμί ἢ βλάπτω , ἀλλά ἐκ τις ἀνάγκη γίνομαι , ἄρα τις καί οὗτος ὑπέρκειμαι πάλιν αὐτός μείρομαι ἕτερος , ὁ ὁ φύσις τε καί δύναμις επεχλουω ἰδιότης . Ὥστος ζητέω ἐπανοίγω ἄλλος ἄστρον οὗτος ὑπέρτερος , καί κίνησις ἐπί ἑαυτοῦ ἰδιάζω , ὅς ἢ καί συμπλοκή κατά τις εἴμαρμαι ἀνάγκη , ἢ δουλεία ἔρχομαι ὁ ταῦρος , ἢ ἐπιχρίμιον ὁ κριός ἀπεργάζομαι , ὁ καρκίνος ἀκέραλον , ἢ εἰμί τίς ἄλλος περί ἕκαστος οὗτος ὁ λῆρος ὁ σοφός διέρχομαι . καί εἰμί οὗτος ὁ φαίνω ἐγώ κατά ἀνάγκη τις εἴμαρμαι εἰμί τοιοῦτος , πάντως καί ὁ ὑπέρκειμαι ἐκεῖνος ἀνάγκη ἕτερος αἰτία ἀναγκασιχὴν ὁ τοιοῦτος κατάστασις προσεπινοέω ὁ λόγος , καθίημι ἄλλος , καί πάλιν ἄλλος ὁ ἄλλος , καί οὕτως εἰς ἤπειρος προέρχομαι ὁ λόγος , οὐδαμοῦ ἵστημι λέγω εἴμαρμαι , καί μοῖρα μοῖρα , καί ἀνάγκη ἀνάγκη προσαναλλάσσων .