gregorius-nyssenus.contra-fatum pg045_0086.2
Εἰ οὖν καὶ πάντα καὶ ἀεὶ δύναται ἡ εἱμαρμένη αὐτή , πάντα ἐπὶ πάντων δυνήσεται . Ἄλλὰ μὴν πολλαὶ καὶ ποικίλαι τοῖς ἀνθρώποις τοῦ βίου διαφοραὶ , κατὰ τε τὰς ἀξίας καὶ τὰς περιουσίας , καὶ τὰ τῶν χρόνων μέτρα , καὶ τὰς τῶν σωμάτων χρείας , καὶ πάντα ὅσα δι’ ὧν ἡ μακαριστὸς τις ἢ ἀθλιὸς ὀνομάζεται . Ἄρα τὸ μὴ πάντα δύνασθαι τὴν ἀναπλάσθεισαν ἐκεῖνην τῷ λόγῳ μοῖραν ἢ εἱμαρμένην , ἢ τῶν αποτελεσμάτων ἀνισότης σαφῶς ἐπιδείκνυσιν . Εἰ γὰρ τὸ μακρόβιον δυνάμεως ἔργον νομίζομεν , ἀσθενείας πάντως ἐστὶ τὸ ὀλυχόρορον . Οὐκοῦν , τὴν μὲν ἀσθενεῖν τῶν εἱμαρμένων τὴν δὲ δύνασθαι δογματίζειν προσἧκει . Ἐπειδὴ γὰρ ἐναντίον τῷ πολυχρονίῳ τὸ ὀλιγόδιον , διὰ τῶν ἐναντίων ὑφίσταται πάντως τούτων ἕκτερον . Οὐ γὰρ ἐν τις τῆς αὐτῆς αἰτίας ἑκάτερος μακαρισμὸν τε καὶ ἀθλιότητα , ἀλλ’ εἴπερ τοῦτο κατορθοθεῖ διὰ τοῦ δύνασθαι , τὸ ἕτερον οὐ συνέστη πᾶντως παρὰ τὴν τῆς δυνάμεως ἔλειψιν . Οὐδεὶς γὰρ διὰ τῆς ἀθλιότητος καταλαμβάνεται , ἢ ἐν τῷ μὴ δυνηθῆναι γενέσθαι μακάριον . Ἄλλὰ μὴν πλείους παρὰ τὸν βίον οἱ ἀθλιοί . Οὐκοῦν , πλείων ἢ ἀσθένεια τῆς εἱμαρμένης παρὰ τὴν δύναμιν ἐπιδείκνυται . Πῶς οὖν ἡ ἄμαχος ἐκείνη καὶ παντοδύναμος καὶ ἀπαράβατος ἀνάγκη , ὥστε ἐπ’ ἐκείνη τίθεσθαι πάντων τῶν κατὰ τὸν βίον οἰκονομουμένων τὴν ἐξουσίαν , ἥτις ἀπηλέγχθη διὰ τῆς ἀκολουθίας τοῦ λόγου ἀσθενὴς ἐν τοῖς πλείοσιν ; Ἄλλ’ ἔρεις , ὅτι τούτῳ μὲν τοῦτο βούλεται · τῷ δὲ ἑτέρῳ τὸ ἴσον οὐ βούλεται · δύναται καὶ ἐπ’ ἀμφοῖν ὅπερ βούλεται · πάντως οὖν καὶ τὴν αἰτίαν προσθήσεις τῆς τῶν προαιρέσεων τούτων διαφορᾶς . Ἄνθρωπος οὖτος καὶ οὗτος , οὐδεμίαν κατὰ τὴν φύσιν παραλλαγὴν ἐπ’ ἀμφοτέροις βλέπεις , οὔτε τοῦτο δὲ καλόν , ἢ φαῦλον ἐκ προαιρέσεως , οὔτε τὸ ἄλλο , ἀλλ’ οὗτος μικρὸν τι τοῦ χρόνου προλαβὼν , τῆς μητρῶς νηδύος ἐξέθορον , οὕτως κατὰ τὸ συμβεῖν αὐτὴν ἀποσπασαμένης τῆς ἐκστάσεως δὲ μετὰ τοῦτον , ἢ εὐθὺς ἢ μετ’ ὀλίγον . Καὶ μετὰ τοῦτο οὐχ ὁ αὐτὸς ἀμφοτέροις βίος ἀποκληροῦται , ἀλλ’ ὁ μὲν , εὐδαίμων , ἢ βασιλεύς , ἂν οὕτω τύχῃ , χρυσῷ καὶ πορφύρῃ παρὰ τὴν πρώτην γένεσιν ἐνελουμένος · ὁ δὲ , τινὸς τῶν πενιχρῶν ἢ δούλων , οὐδὲ ῥακίος παρὰ τὴν γεννησαμένων αὐτὸν σπαργανοῦμενος . Τί οὖν ἡδίκησεν , ἢ προλαβὼν ἢ ἐρωστερίσας τὸν χρόνον μικρόν , οὐ κατ’ οἰκείαν πρόθεσιν , ἀλλὰ κατὰ τὴν τῆς φύσεως κίνησιν , ὡς αὐτοῦ τούτου ἕνεκεν ἀποκληρωθῆναι τοῦ βίου τὴν ἀτιμίαν ; ποίαν τῆς δειπολίας
Lemmas: εἰμί οὖν καί πᾶς καί ἀεί δύναμαι ὁ μείρομαι αὐτός , πᾶς ἐπί πᾶς δύναμαι . ἀλλά μήν πολύς καί ποικίλος ὁ ἄνθρωπος ὁ βίος διαφορά , κατά τε ὁ ἄξιος καί ὁ περιουσία , καί ὁ ὁ χρόνος μέτρον , καί ὁ ὁ σῶμα χρεία , καί πᾶς ὅσος διά ὅς ὁ μακαριστός τις ἢ ἄθλιος ὀνομάζω . Ἀρά ὁ μή πᾶς δύναμαι ὁ ἀναπλάσσω ἐκεῖνος ὁ λόγος μοῖρα ἢ μείρομαι , ἢ ὁ ἀποτέλεσμα ἀνισότης σαφής ἐπιδείκνυμι . εἰμί γάρ ὁ μακρόβιος δύναμις ἔργον νομίζω , ἀσθένεια πάντως εἰμί ὁ ὀλυχόρορον . Οὐκοῦν , ὁ μέν ἀσθενέω ὁ μείρομαι ὁ δέ δύναμαι δογματίζω προσήκω . Ἐπειδή γάρ ἐναντίος ὁ πολυχρόνιος ὁ ολιγοδιος , διά ὁ ἐναντίος ὑφίστημι πάντως οὗτος ἕκτερον . οὐ γάρ ἐν τις ὁ αὐτηες͂ς αἰτία ἑκάτερος μακαρισμός τε καί ἀθλιότης , ἀλλά εἴπερ οὗτος κατορθόω διά ὁ δύναμαι , ὁ ἕτερος οὐ συνίστημι πάντως παρά ὁ ὁ δύναμις λεῖψις . οὐδείς γάρ διά ὁ ἀθλιότης καταλαμβάνω , ἢ ἐν ὁ μή δύναμαι γίγνομαι μακάριος . ἀλλά μήν πολύς παρά ὁ βίος ὁ ἄθλιος . οὐκοῦν , πολύς ἢ ἀσθένεια ὁ μείρομαι παρά ὁ δύναμις ἐπιδείκνυμι . Πῶς οὖν ὁ ἄμαχος ἐκεῖνος καί παντοδύναμος καί απαράβατος ἀνάγκη , ὥστε ἐπί ἐκεῖνος τίθημι πᾶς ὁ κατά ὁ βίος οἰκονομέω ὁ ἐξουσία , ὅστις ἀπελέγχω διά ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος ἀσθενής ἐν ὁ πολύς ; ἄλλος ῥέω , ὅτι οὗτος μέν οὗτος βούλομαι · ὁ δέ ἕτερος ὁ ἴσος οὐ βούλομαι · δύναμαι καί ἐπί ἄμφω ὅς βούλομαι · πάντως οὖν καί ὁ αἰτία προστίθημι ὁ ὁ προαίρεσις οὗτος διαφορά . Ἄνθρωπος οὗτος καί οὗτος , οὐδείς κατά ὁ φύσις παραλλαγή ἐπί ἀμφότερος βλέπω , οὔτε οὗτος δέ καλός , ἢ φαῦλος ἐκ προαίρεσις , οὔτε ὁ ἄλλος , ἀλλά οὗτος μικρός τίς ὁ χρόνος προλαμβάνω , ὁ μήτρως νηδύς ἐκθρῴσκω , οὕτως κατά ὁ συμβαίνει αὐτός ἀποσπάω ὁ ἔκστασις δέ μετά οὗτος , ἢ εὐθύς ἢ μετά ὀλίγος . καί μετά οὗτος οὐ ὁ αὐτός ἀμφότερος βίος ἀποκληρόω , ἀλλά ὁ μέν , εὐδαίμων , ἢ βασιλεύς , εἄν οὕτως τυγχάνω , χρυσός καί πορφύρα παρά ὁ πρῶτος γένεσις ἐνελαύνω · ὁ δέ , τις ὁ πενιχρός ἢ δοῦλος , οὐδέ Ῥάκιος παρά ὁ γεννάω αὐτός σπαργανόω . τις οὖν ἀδικέω , ἢ προλαμβάνω ἢ ερωστερισος ὁ χρόνος μικρός , οὐ κατά οἰκεῖος πρόθεσις , ἀλλά κατά ὁ ὁ φύσις κίνησις , ὡς αὐτός οὗτος ἕνεκα ἀποκληρόω ὁ βίος ὁ ἀτιμία ; ποῖος ὁ δειπολις