gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0159.2
Καὶ τοὶ εἰ καὶ τοῦτο ἦν ( εἰρήσθω γὰρ καθ’ ὑπόθεσιν τέως ) ἡ τῷ χρόνῳ προήκουσα τῆς μεταγενεστέρας οὐσίας , τί μᾶλλον ἔχει τὸ εἶναι , κατ’ αὐτὸν λέγω τὸν τοῦ εἶναι λόγον , ὥστε τὴν μὲν ἀνωτάτω καὶ κυρίαν λέγειν , τὴν δὲ μὴ οὕτως ἔχειν ; Τοῦ γὰρ προγενεστέρου πρὸς τὸ νεώτερον , ὁ μὲν χρόνος τῆς ζωῆς πλεῖων ἐστίν · ἡ δὲ οὐσία παρὰ τοῦτο , οὐδὲ πλεῖον τὸ ἔλαττον ἔχει . Σαφέστερον δὲ τοῦτο καὶ δι’ ὑποδειγμάτων γενησεται · τί ἔλαττον εἶχε τοῦ Ἀβραὰμ κατὰ τὸν τῆς οὐσίας λόγον , ὁ μετὰ δεκατέσσαρας γενεὰς ἀναδειχθεὶς Δαβὶδ ; Ἄρα τι μετεποιήθη τῆς ἀνθρωπότητος ἐπὶ τούτου ; Καὶ ἦττον ἄνθρωπος ἦν , ὅτι τῷ χρόνῳ μεταγενεστέρος ; Καὶ τίς οὕτως ἡλίσιος ὥστε τοῦτο εἰπεῖν ; Εἰς γὰρ ἐφ’ ἑκατέρων τῆς οὐσίας ὁ λόγος , οὐδὲν τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου συναλλοιούμενος ; οὐδὲν τις εἴπη τὸν μὲν μᾶλλον ἄνθρωπον εἶναι , διὰ τὸ προῆκειν τῷ χρόνῳ · τὸν δὲ ἔλαττον μετέχειν τῆς φύσεως , ὅτι μεθ’ ἑτέρους τῇ ζωῇ ἐπεδήμησεν · ὡςπερ ἡ προαναλωθεῖσα τῆς φύσεως ἐν τοῖς προλαθοῦσιν , ἢ τοῦ χρόνου τὴν δύναμιν ἐν τοῖς παρηρχομένοις προδαπανήσασα . Οὔτε γὰρ ἐπὶ τῷ χρόνῳ ἐστὶν ἀφορίζειν ἑκάστῳ τὰ μέτρα τῆς φύσεως , ἀλλὰ αὐτὴ μὲν ἐφ’ ἑαυτῇ μένει διὰ τῶν ἐπιγινομένων ἑαυτὴν συντηροῦσα · ὁ δὲ χρόνος φέρεται κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον , εἴτε περιέχων , εἴτε παραφρέων τὴν φύσιν , παγίαν καὶ ἀμετάθετον ἐν τοῖς ἰδίοις μένουσαν ὁροῖς . Οὐκοῦν οὐδ’ εἰ τῷ χρόνῳ δοθεῖ τὸ πλεῖον ἔχειν , καθὼς ὁ λόγος ὑπέθετο , κυρίως τῷ Πατρὶ μόνῳ τὸ ἀνωτάτον τῆς οὐσίας προσμαρτυρήσοιτο · μηδεμιᾶς δὲ οὐσίας τῆς κατὰ τὰ προσθεῖς τοῦ χρόνου διαφορᾶς , πῶς ἂν τις ἐπὶ τῆς προαιωνίου φύσεως τὸ τοιοῦτον ἐπινοήσαι ; Παντὸς γὰρ διαστήματος μετρητικοῦ τῇ κάτω τῆς θείας φύσεως εὐρισκομένου , τὶς καταλείπεται λόγος τοῖς ἐπιχειροῦσι τὴν πρόχρονον τε καὶ ἀκατάληπτον οὐσίαν τῇ πρὸς τὸ ἄνω καὶ κάτω διαφορᾷ διασχίζειν ;
Lemmas: καί σύ εἰμί καί οὗτος εἰμί ( εἴρω γάρ κατά ὑπόθεσις τέως ) ὁ ὁ χρόνος προήκω ὁ μεταγενής οὐσία , τίς μᾶλλον ἔχω ὁ εἰμί , κατά αὐτός λέγω ὁ ὁ εἰμί λόγος , ὥστε ὁ μέν ἄνω2 καί κύριος λέγω , ὁ δέ μή οὕτως ἔχω ; ὁ γάρ προγενής πρός ὁ νέος , ὁ μέν χρόνος ὁ ζωή πλείων εἰμί · ὁ δέ οὐσία παρά οὗτος , οὐδέ πλείων ὁ μικρός ἔχω . σαφής δέ οὗτος καί διά ὑπόδειγμα γίγνομαι · τίς μικρός ἔχω ὁ Ἀβραάμ κατά ὁ ὁ οὐσία λόγος , ὁ μετά δεκατέσσαρες γενεά ἀναδείκνυμι Δαυίδ ; ἄρας τίς μεταποιέω ὁ ἀνθρωπότης ἐπί οὗτος ; καί ἀίσσω ἄνθρωπος εἰμί , ὅτι ὁ χρόνος μεταγενέστερος ; καί τίς οὕτως ηλιθεος ὥστε οὗτος εἶπον ; εἰς γάρ ἐπί ἑκάτερος ὁ οὐσία ὁ λόγος , οὐδείς ὁ πάροδος ὁ χρόνος συναλλοιόω ; οὐδείς τις εἶπον ὁ μέν μᾶλλον ἄνθρωπος εἰμί , διά ὁ προήκω ὁ χρόνος · ὁ δέ μικρός μετέχω ὁ φύσις , ὅτι μετά ἕτερος ὁ ζωή ἐπιδημέω · ὡς ὁ προαναλίσκω ὁ φύσις ἐν ὁ προλανθανω , ἢ ὁ χρόνος ὁ δύναμις ἐν ὁ παρέρχομαι προδαπανάω . οὔτε γάρ ἐπί ὁ χρόνος εἰμί ἀφορίζω ἕκαστος ὁ μέτρον ὁ φύσις , ἀλλά αὐτός μέν ἐπί ἑαυτοῦ μένω διά ὁ ἐπιγίγνομαι ἑαυτοῦ συντηρέω · ὁ δέ χρόνος φέρω κατά ὁ ἴδιος τρόπος , εἴτε περιέχω , εἴτε παραφρέων ὁ φύσις , πάγιος καί ἀμετάθετος ἐν ὁ ἴδιος Μένων ὁράω . οὐκοῦν οὐδέ εἰμί ὁ χρόνος δίνω ὁ πλείων ἔχω , καθώς ὁ λόγος ὑποτίθημι , κύριος ὁ πατήρ μόνος ὁ ἀνώτατος ὁ οὐσία προσμαρτυρέω · μηδείς δέ οὐσία ὁ κατά ὁ προστίθημι ὁ χρόνος διαφορά , πῶς εἄν τις ἐπί ὁ προαιώνιος φύσις ὁ τοιοῦτος ἐπινοέω ; Παντὸς γάρ διάστημα μετρητικός ὁ κάτω ὁ θεῖος φύσις ευρισκομενω , τις καταλείπω λόγος ὁ ἐπιχειρέω ὁ πρόχρονος τε καί ἀκατάληπτος οὐσία ὁ πρός ὁ ἄνω καί κάτω διαφορά διασχίζω ;