gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0201.1
Αὐτάρχεις γὰρ καὶ ἡ τῶν προαιρέσεων διαφορά τὴν τῆς φύσεως ἀπερέθητα φανερώσαι · διότι ἀπλῆς εἶναι συνομολογηθείσης , καὶ παρὰ τῶν ἐναντίων , τῆς πρώτης οὐσίας , ἐπανάγκας ἐστὶ τῇ φύσει σύνδρομον ἐνοεῖν τὴν προαίρεσιν · τῆς δὲ προαιρέσεως ἀγαθῆς διὰ τῆς προνοίας ἀποδειχθείσης , ἀνάγκη συναπεδείχθῃ καὶ ἡ φύσις , ἀφ’ ἧς ἡ προαίρεσις · μόνου δὲ τοῦ Πατρὸς τὰ ἀγαθὰ ἐνεργούντος , τοῦ δὲ Υἱοῦ μὴ τὰ αὐτὰ προαιρουμένου ( λέγω δὲ καθ’ ὑπόθεσιν τῶν ἐναντίων ἕνεκεν ) , πρόδηλος ἂν ἦν ἡ κατὰ τὴν οὐσίαν διαφορά , τῇ παρηλλαγμένῳ τῶν προαιρέσεων μαρτυρουμένῃ . Εἰ δὲ προνοεῖ μὲν ὁ Πατὴρ τῶν ἀπάντων , προνοεῖ δὲ ὁμοίως καὶ ὁ Υἱός ( ἅ γὰρ βλέπει τὸν Πατέρα ποιούντα , καὶ ὁ Υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ ) · ἡ τῶν προαιρέσεων ταυτότης τὸ κοινὸν τῆς φύσεως τῶν τὰ αὐτὰ προαιρουμένων πάντως ἐνδείκνυται . Διὰ τί οὖν ἀτιμάζεται ὁ τῆς προνοίας λόγος , ὡς οὐδεμίαν παρέχων πρὸς τὸ ζητούμενον τὴν συνεργίαν ; Καίτοι πολλὰ καὶ τῶν κατὰ τὸν βίον ὑποδειγμάτων τῷ ἡμετέρῳ λόγῳ συνεργίζεται , λέγω δὲ ἀπὸ τῶν πάσι γνωρίμων καὶ ὑποδείγματα . Ὁ τοῦ πυρὸς τὴν φῶς τεθεασμένος , καὶ τὴν θερμαντικὴν αὐτοῦ δύναμιν εἰς πείραν ἐλθὼν , εἰ ἄλλῳ τοιούτῳ φωτί , καὶ θερμότητι τοιαύτῃ πλάτταιται , δηλοῦντι πρὸς τὴν τοῦ πυρὸς ἕνοιαν ἀπαχθῆσεται , ἐκ τῆς ὁμοιότητος τῶν φανέντων αὐτῷ , πρὸς τὴν συγγένειαν τῆς ἐπεργασαμένης αὐτὰ φύσεως ἀναχθόμενος · οὐ γὰρ ἂν τι κατὰ πάντα τὸ τοῦ πυρὸς ἐνεργήσειε μὴ πῦρ ὄν · οὕτως εἴπερ ὁμοῖον καὶ ἴσον τῶν αὐτῶν τῆς προνοίας λόγον τῷ τε Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καθορώμεν , διὰ τῶν εἰς τὴν ἡμετέραν γνῶσιν φθανόντων , καὶ τῶν ὑπερπιπτόντων τὴν κατάληψιν ἡμῶν στοχαζόμεθα , ὡς οὐκ ἂν τοῦ ἑτερογενοῦς κατὰ τὴν φύσιν τοῖς ἴσοις καὶ ὁμοίοις ἐνεργήμασι καταληφθέντος . Καὶ γὰρ ὅπως ἂν ἔχῃ πρὸς ἀλλήλα τὰ ἐπικαινώμενα ἕκαστοι γνωρίσματα , οὕτως ἐξ ἀνάγκης , καὶ τὰ ὑποκείμενα ἕξει . Καὶ εἰ μὲν ἐναντίως ἔχει τὰ γνωρίσματα , ἐναντία χρή πάντως λογίζεσθαι καὶ τὰ διὰ τούτων δηλούμενα . Εἰ δὲ ταῦτα ὁμοίως , οὐδὲ ἐκεῖνα ἕτερος . Καὶ δι’ αἰνύγματος , τῆς τῶν δένδρων φύσεως τοὺς καρποὺς ὁ Κύριος εἶναι φησι τὰ σημεῖα , ὡς οὐκ ἐπικλασσόμενον παρὰ φύσιν τῶν τοιούτων , οὐδὲ τοῖς κακοῖς τῶν ἀγαθῶν , οὐδὲ τὸ ἐπαλιν τοῖς καλοῖς τῶν ἐναντίων ἐφαρμόζοντων · Ἐκ γὰρ τῶν καρπῶν , φησι , τὰ δένδρα γνωρισθήσεται · οὕτω καὶ τοῦ καρποῦ τῆς προνοίας οὐδεμίαν ἔχοντος διαφοράν , μίαν δρώμεν καὶ τὴν τοὺς καρποὺς τούτους ἐκθελασάσαν φύσιν · κἂν ἐκ διαφόρων δὲ καρπὸς τῶν δένδρων προβάλλῃται . Οὕκοῦν διὰ τῶν τῇ ἡμετέρᾳ καταλήψει γνωρίμων ( γνωρίμος δὲ ἡμῖν ἐστι τῆς προνοίας ὁ λόγος , ὁμοίως ἐπὶ Πατρὸς τε καὶ Υἱοῦ θεωρούμενος ) ἀναμφίβολος γίνεται , καὶ ἡ κατὰ τὴν φύσιν ὁμοιότης , καὶ κοινωνία τοῦ Μονογενοῦς πρὸς τὸν Πατέρα , διὰ τῆς ταυτότητος τῶν καρπῶν τῆς προνοίας γνωριζομένη .
Lemmas: αὐταρχέω γάρ καί ὁ ὁ προαίρεσις διαφορά ὁ ὁ φύσις ἀπορέω φανερόω · διότι ἁπλόος εἰμί συνομολογηθείς , καί παρά ὁ ἐναντίος , ὁ πρῶτος οὐσία , ἐπαναγκάζω εἰμί ὁ φύσις σύνδρομος ἑνόω ὁ προαίρεσις · ὁ δέ προαίρεσις ἀγαθός διά ὁ πρόνοια ἀποδείκνυμι , ἀνάγκη συναποδείκνυμι καί ὁ φύσις , ἀπό ὅς ὁ προαίρεσις · μόνος δέ ὁ πατήρ ὁ ἀγαθός ἐνεργέω , ὁ δέ υἱός μή ὁ αὐτός προαιρέω ( λέγω δέ κατά ὑπόθεσις ὁ ἐναντίος ἕνεκα ) , πρόδηλος εἄν εἰμί ὁ κατά ὁ οὐσία διαφορά , ὁ παραλλάσσω ὁ προαίρεσις μαρτυρέω . εἰμί δέ προνοέω μέν ὁ πατήρ ὁ ἀπαντάω , προνοέω δέ ὁμοίως καί ὁ υἱός ( ὅς γάρ βλέπω ὁ πατήρ ποιέω , καί ὁ υἱός ὁμοίως ποιέω ) · ὁ ὁ προαίρεσις ταυτότης ὁ κοινός ὁ φύσις ὁ ὁ αὐτός προαιρέω πάντως ἐνδείκνυμι . Ζεύς τίς οὖν ἀτιμάζω ὁ ὁ πρόνοια λόγος , ὡς οὐδείς παρέχω πρός ὁ ζητέω ὁ συνεργία ; καίτοι πολύς καί ὁ κατά ὁ βίος ὑπόδειγμα ὁ ἡμέτερος λόγος συνεργιζω , λέγω δέ ἀπό ὁ πᾶς γνώριμος καί ὑπόδειγμα . ὁ ὁ πυρός ὁ φάος θεάομαι , καί ὁ θερμαντικός αὐτός δύναμις εἰς πείρω ἔρχομαι , εἰμί ἄλλος τοιοῦτος φάος , καί θερμότης τοιοῦτος πλάσσω , δηλόω πρός ὁ ὁ πυρός νοια ἀπάγω , ἐκ ὁ ὁμοιότης ὁ φαίνω αὐτός , πρός ὁ συγγένεια ὁ ἐπεργάζομαι αὐτός φύσις ἀνάγω · οὖον γάρ εἄν τίς κατά πᾶς ὁ ὁ πυρός ἐνεργέω μή πῦρ εἰμί · οὕτως εἴπερ ὅμοιος καί ἴσος ὁ αὐτός ὁ πρόνοια λόγος ὁ τε πατήρ καί ὁ υἱός καθοράω , διά ὁ εἰς ὁ ἡμέτερος γνῶσις φθάνω , καί ὁ ὑπερπίπτω ὁ κατάληψις ἐγώ στοχάζομαι , ὡς οὐ εἄν ὁ ἑτερογενής κατά ὁ φύσις ὁ ἴσος καί ὅμοιος ἐνέργημα καταλαμβάνω . καί γάρ ὅπως εἄν ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ ἐπικαίνω ἕκαστος γνώρισμα , οὕτως ἐκ ἀνάγκη , καί ὁ ὑπόκειμαι ἔχω . καί εἰμί μέν ἐναντίος ἔχω ὁ γνώρισμα , ἐναντίος χρή πάντως λογίζομαι καί ὁ διά οὗτος δηλόω . εἰμί δέ οὗτος ὁμοίως , οὐδέ ἐκεῖνος ἕτερος . καί διά αινυγμα , ὁ ὁ δένδρον φύσις ὁ καρπός1 ὁ Κύριος εἰμί φημί ὁ σημεῖον , ὡς οὐ ἐπικλάω παρά φύσις ὁ τοιοῦτος , οὐδέ ὁ κακός ὁ ἀγαθός , οὐδέ ὁ πάλιν ὁ καλός ὁ ἐναντίος ἐφαρμόζω · ἐκ γάρ ὁ καρπός , φημί , ὁ δένδρον γνωρίζω · οὗτος καί ὁ καρπός ὁ πρόνοια οὐδείς ἔχω διαφορά , εἷς δράω καί ὁ ὁ καρπός1 οὗτος ἐκθελασάσαν φύσις · κἀν ἐκ διάφορος δέ καρπός1 ὁ δένδρον προβάλλω . οὐκοῦν διά ὁ ὁ ἡμέτερος καταλαμβάνω γνώριμος ( γνώριμος δέ ἐγώ εἰμί ὁ πρόνοια ὁ λόγος , ὁμοίως ἐπί πατήρ τε καί υἱός θεωρέω ) ἀναμφίβολος γίγνομαι , καί ὁ κατά ὁ φύσις ὁμοιότης , καί κοινωνία ὁ Μονογενώ πρός ὁ πατήρ , διά ὁ ταυτότης ὁ καρπός ὁ πρόνοια γνωρίζω .