gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0529.2
πάντα τοίνυν τὰ κατὰ τῆς ἐπινοίας αὐτῷ φιλοσοφηθέντα ῥήματα , παραδραμεῖν οἶμαι καλῶς ἔχειν , κἂν μανίαν ἐπικαλῇ τοῖς τὸ τῆς θεότητος ὄνομα πρὸς δήλωσιν τῆς ὑπερεχούσης δυνάμεως παρὰ ἀνθρώπων οἰωμένοι δι' ἐπινοίας λέγεσθαι . Τί μὲν γὰρ οὖτος νοῶν , διασπᾷρει οἶσται δεῖν τὴν ἐπίνοιαν , ἐκ τῶν ἐκείνου παρέστι λόγων τοὺς βουλομένους διδάσκεσθαι . Οἷα δὲ ἡμεῖς ὑπολαμβάνομεν περὶ τῆς τῶν ὀνομάτων χρήσεως , ἐν τοῖς κατόπιν εἴρηκαμεν . Ὅτι τῶν πραγμάτων ἔχόντων ὡς ἔχει φύσεως , τὰς ἐρμηνευτικὰς τῶν ὄντων φωνάς , ἡ θεοθεῖα παρὰ τοῦ Θεοῦ τῇ φύσει ἡμῶν λογικὴ δύναμις εὗρατο . Ἄν μὲν οὖν τὴν αἰτίαν εἰς τὸν δεδώκασι τὴν δύναμιν ἀναφέρῃ , οὔτε ἡμεῖς ἀντιλέγομεν ὡς περ καὶ τὸ κινεῖσθαι καὶ τὸ ὁρᾶν , καὶ τὰ λοιπὰ διὰ τῶν αἰσθήσεων ἐνεργεῖν παρ' ἐκείνου λέγομεν γένεσθαι , παρ' οὗ τῇ τοιαύτῃ ἐσχηκάμεν δυνάμιν . Οὕτως οὖν καὶ τοῦ ὀνομάζειν Θεὸν τὸν ὄντα κατὰ τὴν φύσιν ὅπερ ἐστίν , ἡ μὲν αἰτία κατὰ τὸν κοινὸν λόγον εἰς αὐτὸν ἐκεῖνον τὴν ἀναφορὰν ἔχει · ἡ δὲ ἐξουσία τοῦ τὰ νοηθέντα πάντα τοιούτω ἢ ὡς ἑτέρως κατονομάζειν , ἐν τῇ φύσει κεῖται · ἢ εἰτε τις ἐπίνοιαν , εἰτε ἄλλο τι βούλοτο λέγειν , οὐ διωσίμεθα . Τεχμηρίων δὲ τοῦ λόγου τούτου ποιούμεθα , τὸ μὴ παρὰ πᾶσιν ὁμοίως τὸ Θεὸν κατονομάζεσθαι , ἀλλὰ κατὰ τὸ δοκοῦν ἑκάστῳ τὸ νοηθὲν ἐρμηνεύεσθαι . Οὕκουν πᾶσαν τὴν συρρευσίαν περὶ τῆς ἐπινοίας αὐτοῦ φλυαρίαν σιγῆσαντες , τῶν δογμάτων ἐξόμεθα , τοσοῦτον ἡμῖν παρασημηνάμενοι ἐκ τινων τῶν κατὰ τὸ μέσον αὐτῷ τῆς κενόφωνίας παρενεθέντων , ὅπου οἶσται τὸν Θεὸν τοῖς πρωτοπλάστοις , καθάπερ τινὰ παιδαγωγὸν ἢ γραμματιστὴν προκθημένον , ῥημάτων τε καὶ ὀνομάτων ὑφηγεῖσθαι διδασκαλίαν · ἐν οἷς φησιν , αὐτοὺς τοὺς πρώτους ὑπὸ τοῦ Θεοῦ πλασθέντας , ἢ τοὺς προσεχῶς ἐξ ἐκείνων γέντας , εἰ μὴ ἐδιδάχθην ὡς ἕκαστα τῶν πραγμάτων λέγεται τε καὶ ὀνομάζεται , ἀφωνίᾳ καὶ ἀλογίᾳ συζῆν , καὶ οὐδὲν ἄν , φησιν , τῶν βιωφελῶν κατεργάσαντο , ἀδήλου ἑκάστου διανοίας ὑπαρχούσης δι' ἀπορίαν τῶν σημαίνοντων , ῥημάτων δηλαδὴ καὶ ὀνομάτων . Τοσούτῃ παραφροσύνη τοῦ λογογράφου , ὡς μὴ ἐξαρκεῖν ἡγεῖσθαι τὴν ἐντεθεῖσαν τῇ φύσει παρὰ τοῦ Θεοῦ δύναμιν πρὸς πᾶσαν μέθοδον λογικῆς ἐνεργείας , ἀλλ' εἰ μὴ τὰ καθ' ἕκαστον μάθοι , καθάπερ οἱ τὴν τῶν Ἑβραίων ἢ τῶν Ῥωμαίων φωνὴν διὰ λέξεων κατεσκαδμενοι , ἀγνοεῖν τὰ πράγματα ὅ · ἐστι , μὴ τὸ πῦρ , μὴ τὸ ὕδωρ , μὴ τὸν ἄέρα , μὴ τὰ λοιπὰ τῶν ὄντων ἐπιγινώσκοντας , εἰ μὴ διὰ τῶν ἐπικειμένων αὐτοῖς ὀνομάτων τὴν περὶ τούτων γνώσιν ἐκτησάντο . Ἡμεῖς δὲ φαμεν ὅτι ὁ τὰ πάντα ἐν σοφίᾳ ποιήσας , καὶ τὸ λογικὸν τοῦτο
Lemmas: πᾶς τοίνυν ὁ κατά ὁ ἐπίνοια αὐτός φιλοσοφέω ῥῆμα , παρατρέχω οἴομαι καλῶς ἔχω , κἀν μανία ἐπικαλέω ὁ ὁ ὁ θεότης ὄνομα πρός δήλωσις ὁ ὑπερέχω δύναμις παρά ἄνθρωπος οἴομαι διά ἐπίνοια λέγω . τις μέν γάρ οὗτος νοέω , διασπείρω οἶδα δήω ὁ ἐπίνοια , ἐκ ὁ ἐκεῖνος πάρειμι λόγος ὁ βούλομαι διδάσκω . οἷος δέ ἐγώ ὑπολαμβάνω περί ὁ ὁ ὄνομα χρῆσις , ἐν ὁ κατόπιν εἴρω . ὅτι2 ὁ πρᾶγμα ἔχοω ὡς ἔχω φύσις , ὁ ἑρμηνευτικός ὁ εἰμί φωνή , ὁ θεόω παρά ὁ Θεός ὁ φύσις ἐγώ λογικός δύναμις εὑρίσκω . ἄν μέν οὖν ὁ αἴτιος εἰς ὁ δίδωμι ὁ δύναμις ἀναφέρω , οὔτε ἐγώ ἀντιλέγω ὡς περ καί ὁ κινέω καί ὁ ὁράω , καί ὁ λοιπάς διά ὁ αἴσθησις ἐνεργέω παρά ἐκεῖνος λέγω γίγνομαι , παρά ὅς ὁ τοιοῦτος ἔχω δυνάμις . οὕτως οὖν καί ὁ ὀνομάζω θεός ὁ εἰμί κατά ὁ φύσις ὅσπερ εἰμί , ὁ μέν αἰτία κατά ὁ κοινός λόγος εἰς αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἀναφορά ἔχω · ὁ δέ ἐξουσία ὁ ὁ νοέω πᾶς τοιοῦτος ἢ ὡς ἑτέρως κατονομάζω , ἐν ὁ φύσις κεῖμαι · ἢ εἴτε τις ἐπίνοια , εἴτε ἄλλος τίς βούλομαι λέγω , οὖον διώκω . τεκμήριον δέ ὁ λόγος οὗτος ποιέω , ὁ μή παρά πᾶς ὁμοίως ὁ θεός κατονομάζω , ἀλλά κατά ὁ δοκέω ἕκαστος ὁ νοέω ἑρμηνεύω . κέω πᾶς ὁ συρρέω περί ὁ ἐπίνοια αὐτός φλυαρία σιγάω , ὁ δόγμα ἔχω , τοσοῦτος ἐγώ παρασημαίνομαι ἐκ τίνω ὁ κατά ὁ μέσος αὐτός ὁ κενοφωνία παραφέρω , ὅπου οἶδα ὁ θεός ὁ πρωτόπλαστος , καθάπερ τις παιδαγωγός ἢ γραμματιστής προκάθημαι , ῥῆμα τε καί ὄνομα ὑφηγέομαι διδασκαλία · ἐν ὅς φημί , αὐτός ὁ πρῶτος ὑπό ὁ Θεός πλάσσω , ἢ ὁ προσεχῶς ἐκ ἐκεῖνος γέντα , εἰμί μή διδάσκω ὡς ἕκαστος ὁ πρᾶγμα λέγω τε καί ὀνομάζω , ἀφωνία καί ἀλογία συζάω , καί οὐδείς ἄν , φημί , ὁ βιωφελής κατεργάζομαι , ἄδηλος ἕκαστος διάνοια ὑπάρχω διά ἀπορία ὁ σημαίνω , ῥῆμα δηλαδή καί ὄνομα . τοσούτη παραφροσύνη ὁ λογογράφος , ὡς μή ἐξαρκέω ἡγέομαι ὁ ἐντίθημι ὁ φύσις παρά ὁ Θεός δύναμις πρός πᾶς μέθοδος λογικός ἐνέργεια , ἀλλά εἰμί μή ὁ κατά ἕκαστος μανθάνω , καθάπερ ὁ ὁ ὁ Ἑβραῖος ἢ ὁ Ῥωμαῖος φωνή διά λέξις κατεσκαδμενοι , ἀγνοέω ὁ πρᾶγμα ὅς · εἰμί , μή ὁ πῦρ , μή ὁ ὕδωρ , μή ὁ ἀήρ , μή ὁ λοιπάς ὁ εἰμί ἐπιγιγνώσκω , εἰμί μή διά ὁ ἐπίκειμαι αὐτός ὄνομα ὁ περί οὗτος γνῶσις κτάομαι . ἐγώ δέ φημί ὅτι ὁ ὁ πᾶς ἐν σοφία ποιέω , καί ὁ λογικός οὗτος