gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0400.1
τὴν ῥίζην ἔχουσαν οὕτως · Δύο , φησίν , ὄντων τῶν παρ’ ἡμῶν εἰρημένων , τοῦ τε πρὸ τῆς ἰδίας γεννήσεως μὴ εἶναι τὴν οὐσίαν τοῦ Μονογενοῦς , καὶ τοῦ γεννηθεῖσαν πρὸ πάντων εἶναι . Ποῖον γεννήσεως εἶδος ὁ δογματιστὴς ἡμῖν προτείνει ; Ἄρα τὸ πρὸς ἐπὶ θεοῦ νοεῖν τε καὶ λέγειν ; Καὶ πῶς οὕτως ἄθεος ὥστε προεπιγνοῦν τοῦ θεοῦ τὸ μὴ εἶναι ; Ἄλλὰ δῆλον ὅτι πρὸς τὴν ὕλικὴν ταύτην βλέπων γένεσιν , τὴν κάτω φύσιν τῆς περὶ τοῦ μονογενοῦς θεοῦ ὑπολήψεως ποιεῖται διδάσκαλον · καὶ ἐπειδὴ βοῦς , ἢ ὄνος , ἢ κάμηλος πρὸ τῆς ἰδίας γεννήσεως οὐκ ἔστιν , τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ Μονογενοῦς βούλεται λέγειν , ὅ ἐπὶ τῶν ζῴων ἢ ἀκολουθία τῆς κάτω φύσεως διδάσκει βλέπειν , οὐδὲ τοῦτο νοῶν ὁ σωματικὸς θεολόγος , ὅτι τὸ μονογενὲς ἐπὶ θεοῦ λεγόμενον , αὐτῷ τῷ ῥήματι τὸ πρὸς πᾶσαν γένεσιν ἀκοινωνητὸν τε καὶ ἰδιάζον ἀποσημαίνει . Πῶς γὰρ ἂν εἴη μονογενὴς αὕτη ἡ γένεσις , εἰ κοινωνίαν κατὰ τὴν ἐμφασιν καὶ ταυτότητα πρὸς ἄλλην γένεσιν ἔχει ; Τὸ γὰρ μόνον κατεξείρεται ἐπ’ αὐτοῦ νοεῖσθαι , ὁ οὐκ ἔστιν ἐπ’ ἄλλης κατανοησαί · γεννήσεως , κυρίως τε καὶ προσφῶς τῷ προορήματι τοῦ Μονογενοῦς ἐρμηνεύεται · ὡς εἴ γε εἰ τῆς κάτω γεννήσεως καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θεωρεῖται , οὐκέτ’ ἂν εἴη Μονογενὴς , ὁ τῆς γεννήσεως ἰδίωμα πρὸς τὰ λοιπὰ τῶν γεννηθέντων κοινοποιούμενος · εἰ γὰρ τὰ αὐτὰ καὶ ἐπὶ τούτου λέγοιτο , ἂ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τῶν διὰ γεννήσεως προτιόντων εἰς τὸ εἶναι λέγεται , εἰς ἀδελφίχιν τινὰ σχέσιν τὸ τοῦ Μονογενοῦς σημαίνον με μετασκευάσει ὁ λόγος . Οὐχ οὖν εἰ τὸ ἀμικτὸν τε καὶ ἀκοινωνητὸν πρὸς τὰ λοιπὰ τῶν γινομένων ἐνδείκνυται τὸ τοῦ Μονογενοῦς σημαίνον , οὐδὲν τῶν περὶ τὴν κάτω γέννησιν ὁρωμένων , καὶ ἐπὶ τῆς ἐκ τοῦ Πατρὸς ὑποστάσεως τοῦ Υἱοῦ νοεῖσθαι καταδεξόμεθα . Ἄλλὰ μὴν ἴδιον πάντων τῶν διὰ γεννήσεως ὑφεστηκότων , τὸ μὴ εἶναι πρὸ τῆς γεννήσεως · ἀλλότριον ἄρα τοῦτο τῆς τοῦ Μονογενοῦς ἰδιότητος , ἢ μὴδὲν τοῦ τρόπου τῆς κοινῆς γεννήσεως εἴδους τὸ πεπλανημένον προσεῖναι ἢ τοῦ Μονογενοῦς ἐπωνυμία μαρτυρεῖται . Οὐκοῦν πιστωθήτω ὁ ὕλικὸς οὗτος καὶ τῇ αἰσθήσει φίλος , διὰ τοῦ ἑτέρου τῆς γεννήσεως , εἴδους τὸ πεπλανημένον τῶν ὑπολήψεων αὐτοῦ διορθώσασθαι . Ἄλλ’ Ἰσως ἐρεῖς , ὅταν ἀπαγγέλαμα δόξης καὶ δομὴν μύρου ἀκούσῃς , ὅτι οὐκ ἦν τὸ ἀπαγγέλαμα πρὸ τῆς ἰδίας γεννήσεως · ἀλλ’ ὅταν τοῦτο εἴπῃς , οὐδὲν τὴν δόξαν πάντως εἶναι δώσεις · οὔτε τὸ μύρον , οὐ γὰρ ἔστιν · ἢ εὐωδία ἐφ’ ἑαυτῆς καὶ ἀλαμπὴ ποτε νομισθήναι τὴν δόξαν εἶναι , ἢ τὸ μύρον τῆς εὐπνοίας ἄγονον . Ἄστε εἰ τὸ ἀπαγγέλασμα οὐκ ἦν , οὐδὲ ἡ δόξα ἦν πάντως . Καὶ τῆς ὀσμῆς οὐκ ὄντος , τὸ μὴδὲ τὸ μύρον εἶναι συναπεδέχθη . Εἰ δὲ φοβεῖ τινὰ παρὰ τῶν Γραφῶν παραληφθέντα τὰ ὑποδείγματα , ὡς οὐκ ἀκριβῶς τὸ μεγαλεῖον τοῦ Μονογενοῦς παριστῶντα , διὰ τὸ μὴ ταῦτον εἶναι τῷ ὑποκειμένῳ κατὰ τὴν οὐσίαν , ἢ τὸν ἄτμον τῷ μύρῳ , ἢ τὴν ἀκτῖνα τῷ ἡλίῳ , ὁ ἀληθινὸς λόγος διορθώσασθαι τὸν φόβον , ὃν τῇ ἀρχῇ ὤν , καὶ πάντα ὤν , ὅσα ἐστὶν ἡ ἀρχή , καὶ τοῦ παντὸς προὔταρχον , οὕτως ἐν τῷ προγύμνασμα τοῦ Ἰωάννου βοήσαντος , ὅτι Καὶ πρὸς τὸν θεὸν ἦν ὁ λόγος , καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος . Εἰ οὖν θεὸς
Lemmas: ὁ ῥίζα ἔχω οὕτως · δύο , φημί , εἰμί ὁ παρά ἐγώ εἴρω , ὁ τε πρό ὁ ἴδιος γέννησις μή εἰμί ὁ οὐσία ὁ Μονογενώ , καί ὁ γεννάω πρό πᾶς εἰμί . Ποῖον γέννησις εἶδος ὁ δογματιστής ἐγώ προτείνω ; ἄρας ὁ πρός ἐπί θεός νοέω τε καί λέγω ; καί πῶς οὕτως ἄθεος ὥστε προεπιγίγνομαι ὁ θεός ὁ μή εἰμί ; ἀλλά δῆλος ὅτι πρός ὁ ὑλικός οὗτος βλέπω γένεσις , ὁ κάτω φύσις ὁ περί ὁ μονογενής θεός ὑπόληψις ποιέω διδάσκαλος · καί ἐπεί βοῦς , ἢ ὄνος , ἢ κάμηλος πρό ὁ ἴδιος γέννησις οὐ εἰμί , οὗτος καί ἐπί ὁ Μονογενώ βούλομαι λέγω , ὅς ἐπί ὁ ζῷον ἢ ἀκολουθία ὁ κάτω φύσις διδάσκω βλέπω , οὐδέ οὗτος νοέω ὁ σωματικός θεολόγος , ὅτι ὁ μονογενής ἐπί θεός λέγω , αὐτός ὁ ῥῆμα ὁ πρός πᾶς γένεσις ἀκοινώνητος τε καί ἰδιάζον ἀποσημαίνω . Πῶς γάρ εἄν εἰμί μονογενής οὗτος ὁ γένεσις , εἰμί κοινωνία κατά ὁ ἔμφασις καί ταυτότης πρός ἄλλος γένεσις ἔχω ; ὁ γάρ μόνος κατεξείρεται ἐπί αὐτός νοέω , ὁ οὐ εἰμί ἐπί ἄλλος κατανοέω · γέννησις , κύριος τε καί προσπάω ὁ προορημα ὁ Μονογενώ ἑρμηνεύω · ὡς εἰμί γε εἰμί ὁ κάτω γέννησις καί ἐπί αὐτός θεωρέω , οὐκέτι εἄν εἰμί Μονογενής , ὁ ὁ γέννησις ἰδίωμα πρός ὁ λοιπάς ὁ γεννάω κοινοποιώ · εἰμί γάρ ὁ αὐτός καί ἐπί οὗτος λέγω , ὅς καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁ διά γέννησις προτίω εἰς ὁ εἰμί λέγω , εἰς ἀδελφίχιν τις σχέσις ὁ ὁ Μονογενώ σημαίνω ἐγώ μετασκευάζω ὁ λόγος . οὐχ οὖν εἰμί ὁ ἄμικτος τε καί ἀκοινώνητος πρός ὁ λοιπάς ὁ γίγνομαι ἐνδείκνυμι ὁ ὁ Μονογενώ σημαίνω , οὐδείς ὁ περί ὁ κάτω γέννησις ὁράω , καί ἐπί ὁ ἐκ ὁ πατήρ ὑπόστασις ὁ υἱός νοέω καταδέχομαι . ἀλλά μήv ἴδιος πᾶς ὁ διά γέννησις ὑφίστημι , ὁ μή εἰμί πρό ὁ γέννησις · ἀλλότριος ἄρα οὗτος ὁ ὁ Μονογενώ ἰδιότης , ἢ μηδείς ὁ τρόπος ὁ κοινός γέννησις εἶδος ὁ πλανάω πρόσειμι ἢ ὁ Μονογενώ ἐπωνυμία μαρτυρέω . οὐκοῦν πιστόω ὁ ὑλικός οὗτος καί ὁ αἴσθησις φίλος , διά ὁ ἕτερος ὁ γέννησις , εἶδος ὁ πλανάω ὁ ὑπόληψις αὐτός διορθόω . ἄλλος ἴσως εἴρω , ὅταν ἀπαγγέλαμα δόξα καί δομή μύρον ἀκούω , ὅτι οὐ εἰμί ὁ ἀπαγγέλαμα πρό ὁ ἴδιος γέννησις · ἀλλά ὅταν οὗτος εἶπον , οὐδείς ὁ δόξα πάντως εἰμί δίδωμι · οὔτε ὁ μύρον , οὖον γάρ εἰμί · ἢ εὐωδία ἐπί ἑαυτοῦ καί αλαμπής ποτός νομίζω ὁ δόξα εἰμί , ἢ ὁ μύρον ὁ εὔπνοια ἄγονος . Ἄστυ εἰμί ὁ ἀπαγγέλασμα οὐ εἰμί , οὐδέ ὁ δόξα εἰμί πάντως . καί ὁ ὀσμή οὐ εἰμί , ὁ μηδέ ὁ μύρον εἰμί συναποδείκνυμι . εἰμί δέ φοβέω τις παρά ὁ Γραφής παραλαμβάνω ὁ ὑπόδειγμα , ὡς οὐ ἀκριβῶς ὁ μεγαλεῖον ὁ Μονογενώ παριστάω , διά ὁ μή ταῦτος εἰμί ὁ ὑπόκειμαι κατά ὁ οὐσία , ἢ ὁ ἀτμός ὁ μύρον , ἢ ὁ ἀκτίς ὁ ἥλιος , ὁ ἀληθινός λόγος διορθόω ὁ φόβος , ὅς ὁ ἀρχή εἰμί , καί πᾶς εἰμί , ὅσος εἰμί ὁ ἀρχή , καί ὁ πᾶς προὔταρχον , οὕτως ἐν ὁ προγύμνασμα ὁ Ἰωάννης βοάω , ὅτι καί πρός ὁ θεός εἰμί ὁ λόγος , καί θεός εἰμί ὁ λόγος . εἰμί οὖν θεός