gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0168.2
Ἡμεῖς δὲ τὰ εἰρημένα διασκευώμεθα . Ἄπληρεῖναι καὶ πάντη μίαν φησι τοῦτον ἕκαστην τῶν οὐσιῶν , ὡς τῷ λόγῳ ἀνετυπώσατο . Ἄλλὰ τὸ μὲν ἀπλῆν εἶναι τὴν θεῖαν τε καὶ μακαρίαν , καὶ πάντα νοῦν ὑπεραίρουσαν φύσιν · οὐδὲ τοὺς ἄγαν κτηνώδεις , καὶ παπεινοὺς τὴν διάνοιαν ἀνύλεγεν οἴομεθα . Τὴν γὰρ ἀπείαν τε καὶ ἀχύματίστον πηλικότητα τε πάσης , καὶ τῆς ἐν τῷ μεγέθει ποσότητος κηχυρισμένην , πῶς ἄν τις πολυειδὴ καὶ σύνθετον ὑπολάβοι ; Ὅτι δὲ οὐ συμβαίνει τῷ παρ’ αὐτὸν κατασκευαζομένῳ δόγματι , τὸ ἀπλῆν εἶναι τὴν ὑπερχεῖμένην οὐσίαν ὁρᾶσαι , κἂν τῷ λόγῳ χαριεντιζέται , φανερὸν ἔσται τῷ καὶ μικρὸν ἐπιστήσαντι . Τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ὅτι κατὰ τὸν ἴδιον λόγον ἡ ἀπλότης ἐπὶ τῆς ἁγίας Τριάδος τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον οὐκ ἐπιδέχεται ; Περὶ ἧν γὰρ οὐκ ἔστι μείζω τινα ποιότητων καὶ συνδρομὴν ἐννοῆσαι , ἀλλ’ ἀμερὴ τινὰ , καὶ σάυνθετον δύναμιν καταλαμβάνει ἡ ἔννοια , πῶς ἄν τις καὶ κατὰ τινα λόγον τὴν παρὰ τὸ πλεῖον , καὶ τὸ ἔλαττον διαφορὰν καταμάθοι ; Ἀνάγκη γὰρ πᾶσα τὸν παρηλᾶχθαι ταῦτα διοριζόμενον , ποιότητων τινῶν ἐμπτώσεις περὶ τὸ ὑποκείμενον ἐννοεῖν · ἥτοι γὰρ καθ’ ὑπερβολὴν καὶ ἐλάττωσιν τὸ διάφορον ἐν τούτοις ἐπανοεῖ , καὶ διὰ τοῦτο τὴν τῆς πηλικότητος ἔννοιαν ἐπεσάδγει τῷ ζητουμένῳ , ἢ κατὰ τὸ ἄγαθόν , καὶ δυνατὸν , καὶ σοφόν , καὶ εἰ τι ἄλλο περὶ τὸ θεῖον εὐσεβῶς νοεῖται , πλεονάζειν , ἢ ὑποβεδεῖναι κατασκευάζει · καὶ οὕτω πᾶν τῆς συνθέσεως λόγον οὐ διαφεύξειν . Οὐδὲν γὰρ ἐλλίπτως κατὰ σοφίαν , ἢ δύναμιν , ἢ κατ’ ἄλλο τι τῶν ἀγαθῶν ἔχει , ὃ μὴ ἐπίσχετον ἔστι τὸ ἄγαθόν · ἀλλ’ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τοιούτων πέφυκεν . Ὥστε ὁ λέγων ἐλάττους τε καὶ μείζους ἐν τῇ θείᾳ φύσει καταλαμβάνειν τὰς οὐσίας , λέληθεν ἑαυτὸν σύνθετον ἐξ ἀνομοίων κατασκευάζων τὸ Θεῖον · ὡς ἄλλο μὲν τι νοεῖν εἶναι τὸ ὑποκείμενον · ἕτερον δὲ πάλιν τὸ μετεχόμενον · οὐ κατὰ μετουσίαν ἐν τῷ ἀγαθῷ γίνεται , τὸ μὴ τοιούτον ὂν . Εἰ δὲ ἀληθῶς ἀπλῆν , καὶ πάντη μίαν ἐνενόει τὴν οὐσίαν , αὐτὸ ὅπερ ἐστὶν ἀγαθὸν οὖσαν , οὐ γινωμένην ἔξ ἐπιχρήσεως , οὐκ ἄν τὸ μείζον , καὶ τὸ ἔλαττον περὶ αὐτὴν ἐλογίζετο . Ἐφρησε γὰρ καὶ ἐν τοῖς ἐμπροσθεν , ὅτι μόνῃ τῇ τοῦ κακοῦ παρουσίᾳ τὰ ἀγαθὰ κατασχεμίζεται . Ἐφ’ ὧν δὲ ἡ φύσις ἀνεπίδεκτός ἐστι τοῦ χειρόνος , ἔρος οὐκ ἐπιννοεῖται τῆς ἀγαθότητος · τὸ δὲ ἀόριστον , οὐ τῇ πρὸς ἕτερον σχέσει τοιούτόν ἐστιν , ἀλλ’ αὐτὸ τὸ καθ’ ἑαυτὸ νοούμενον , ἐκπεύγει τὸν ὅρον · ἄπειρον δὲ ἄπειρον , πλὴν καὶ ἔλαττον λέγειν , οὐκ οἶδα ὡς λεγοιμένου συνθέσεως · ὥστε εἰ ἀπλῆν ὁμολογεῖ τὴν ὑπερχεῖμένην οὐσίαν , καὶ οἰκειῶς ἔχειν αὐτὴν πρὸς ἑαυτήν , συντιθέτω τῇ κατὰ τὸ ἀπλοῦν , καὶ ἄπειρον κοινωνίᾳ συναπτομένην . Εἰ δὲ δι -
Lemmas: ἐγώ δέ ὁ εἴρω διασκευάζω . Ἄπληρεῖναι καί πάντῃ εἷς φημί οὗτος ἕκαστος ὁ οὐσία , ὡς ὁ λόγος ἀνατυπόω . ἀλλά ὁ μέν ἀπολάω εἰμί ὁ θεῖος τε καί μακάριος , καί πᾶς νόος ὑπεραίρω φύσις · οὐδέ ὁ ἄγαν κτηνώδης , καί παπεινοος ὁ διάνοια ἀναλέγω οἴομαι . ὁ γάρ ἀπεῖος τε καί ἀχύματίστον πηλικότης τε πᾶς , καί ὁ ἐν ὁ μέγεθος ποσότης κηχυρισμένην , πῶς ἄν τις πολυειδής καί συντίθημι ὑπολαμβάνω ; ὅτι2 δέ οὖον συμβαίνω ὁ παρά αὐτός κατασκευάζω δόγμα , ὁ ἀπολάω εἰμί ὁ ὑπερχέω οὐσία ὁράω , κἀν ὁ λόγος χαριεντίζομαι , φανερός εἰμί ὁ καί μικρός ἐφίστημι . Τῖς γάρ οὐ οἶδα ὅτι κατά ὁ ἴδιος λόγος ὁ ἁπλότης ἐπί ὁ ἅγιος Τριάς ὁ μᾶλλον καί ὁ κακός οὐ ἐπιδέχομαι ; περι ἧμαι γάρ οὐ εἰμί μείζων τις ποιότης καί συνδρομή ἐννοέω , ἀλλά ἀμερής τις , καί σάυνθετον δύναμις καταλαμβάνω ὁ ἔννοια , πῶς ἄν τις καί κατά τις λόγος ὁ παρά ὁ πλείων , καί ὁ μικρός διαφορά καταμανθάνω ; Ἀνάγκη γάρ πᾶς ὁ παραλαγχάνω οὗτος διορίζω , ποιότης τις ἔμπτωσις περί ὁ ὑπόκειμαι ἐννοέω · ἤτοι γάρ κατά ὑπερβολή καί ἐλάττωσις ὁ διάφορος ἐν οὗτος ἐπανοεῖ , καί διά οὗτος ὁ ὁ πηλικότης ἔννοια ἐπισάττω ὁ ζητέω , ἢ κατά ὁ ἀγαθός , καί δυνατός , καί σοφός , καί εἰμί τίς ἄλλος περί ὁ θέω εὐσεβής νοέω , πλεονάζω , ἢ ὑποβεδεῖναι κατασκευάζω · καί οὗτος πᾶς ὁ σύνθεσις λόγος οὖον διαφεύγω . οὐδείς γάρ ἐλλίπτως κατά σοφία , ἢ δύναμις , ἢ κατά ἄλλος τίς ὁ ἀγαθός ἔχω , ὅς μή ἐπέχω εἰμί ὁ ἀγαθός · ἀλλά αὐτός κατά ἑαυτοῦ τοιοῦτος φύω . ὥστε ὁ λέγω μικρός τε καί μείζων ἐν ὁ θεῖος φύσις καταλαμβάνω ὁ οὐσία , λανθάνω ἑαυτοῦ συντίθημι ἐκ ἀνόμοιος κατασκευάζω ὁ θεῖον · ὡς ἄλλος μέν τίς νοέω εἰμί ὁ ὑπόκειμαι · ἕτερος δέ πάλιν ὁ μετέχω · οὖον κατά μετουσία ἐν ὁ ἀγαθός γίγνομαι , ὁ μή τοιοῦτος εἰμί . εἰμί δέ ἀληθής ἀπολάω , καί πάντῃ εἷς ἐννοέω ὁ οὐσία , αὐτός ὅσπερ εἰμί ἀγαθός εἰμί , οὖον γίγνομαι ἐκ επιχρησις , οὐ ἄν ὁ μείζων , καί ὁ μικρός περί αὐτός λογίζομαι . πέρνημι γάρ καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν , ὅτι μόνος ὁ ὁ κακός παρουσία ὁ ἀγαθός κατασχεμιζω . ἐπί ὅς δέ ὁ φύσις ἀνεπίδεκτος εἰμί ὁ χείρων , Ἔρως οὐ ἐπινοέω ὁ ἀγαθότης · ὁ δέ ἀόριστος , οὖον ὁ πρός ἕτερος σχέσις τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά αὐτός ὁ κατά ἑαυτοῦ νοέω , ἐκφεύγω ὁ ὅρος · ἤπειρος δέ ἤπειρος , πλήν καί μικρός λέγω , οὐ οἶδα ὡς λέγω σύνθεσις · ὥστε εἰμί ἀπολάω ὁμολογέω ὁ ὑπερχέω οὐσία , καί οἰκεῖος ἔχω αὐτός πρός ἑαυτοῦ , συντίθημι ὁ κατά ὁ ἀπολόω , καί ἤπειρος κοινωνία συνάπτω . εἰμί δέ Ζεύς -