gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0385.1
A τὴν ἐμφαίνει τῶν πραγμάτων , ἀνάγκη δὴ που συγχωρεῖν καὶ τῇ παραλλαγῇ τῶν τὰς οὐσίας σημαίνοντων , συνεργεῖσθαι τὴν παραλλαγὴν τῶν οὐσιῶν . Καὶ τοῦτο ἐπὶ πάντων οὕτως ἔχει εἰροῖ τις ἂν , λέγω δὲ οὐσιῶν , ἐνεργειῶν , χρωμῶν , σχημάτων , τῶν ἄλλων ποιότητων . Πῦρ τε γὰρ καὶ ὕδωρ , διαφόρους οὐσίας παρηλλαγμένας σημαίνωμεν προσῳρίαις , δέρα τε καὶ γῆν , ψυχρόν τε αὐ καὶ θερμόν , λευκόν τε καὶ μέλαν , ἢ τρίγωνον καὶ περιφερές . Τί γὰρ δεῖ περὶ τῶν νοητῶν λέγειν οὐσιῶν , ἃς καταλέγων ὁ Ἀπόστολος , τῇ διαφορᾷ τῶν ὀνομάτων τὴν παραλλαγὴν ἐνἔφησε τῶν οὐσιῶν ; Τίς οὐκ ἂν καταπλαγεῖ πρὸς τὴν ἀναφανέντιστον ταύτην τοῦ πειχειρώμενος δυναμιν ; Ὑπὲρ τὴν ἐπαγγελίαν ὁ λόγος · φοβερωτέρα τῆς ἀπειλῆς ἡ πειρά . Ἐπὶ τὸν ἰσχυρότερον , φησίν , ἡμῶν τῶν λόγων . Τίς οὗτος ἐστιν ; Ὅτι τῆς τῶν ἰδιωμάτων διαφορᾶς διὰ τῶν ὀνομάτων γινωσκομένης τὰς σημανόντων τὰς ἰδιότητας · ἀνάγκη δὴ που συγχωρεῖν , φησί , καὶ τὰς τῶν οὐσιῶν διαφορὰς ἐν ταῖς τῶν ὀνομάτων παραλλαγαῖς ἐρηνευθῆναι . Τίνες οὖν αἱ τῶν οὐσιῶν προσῳρίαι , δι’ ὧν ἐπὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ τὸ παρηλλαγμένον ἐδιδάχθη φύσεως ; Πῦρ λέγει καὶ ὕδωρ , καὶ ἄέρα , καὶ γῆν , ψυχρόν τε καὶ θερμόν , λευκόν τε καὶ μέλαν , τρίγωνον καὶ περιφερές · νενίκηκε τοῖς ὑποδείγμασιν · ὑπερέχει κατὰ κράτος τῷ λόγῳ , οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἀντιλέγω , τὰ διὰ πάντων ἀκοινώτητα τῶν ὀνομάτων τὴν τῶν φύσεων διαφορὰν συνενδείκνυσθαι . Ἄλλὰ ταῦτα μόνον οὐκ εἶδεν ὁ ἐξεὺς καὶ διορατικὸς τῇ διάνοια , ὅτι ἐνταῦθα ὁ τε Πατὴρ Θεός , καὶ ὁ Υἱὸς Θεός , δίκαιός τε καὶ ἀφθαρτος , καὶ πάντα τὰ τῆς θεολογίας ὀνόματα κατὰ τὸ ἴσον ἐπὶ τε Πατρὸς καὶ Υἱοῦ λέγεται · ὥστε εἰ τὸ παρηλαγμένον τῶν προσῳριῶν τὴν διαφορὰν σημαίνει τῶν φύσεων · ἡ κοινότης τῶν ὀνομάτων τὸ κοινὸν τῆς οὐσίας πάντως ἐνδείξεταί . Καὶ εἰ χρῆ συνθέσθαι τὴν θείαν οὐσίαν δι’ ὀνομάτων μηνύεσθαι , πρέπον ἂν εἴη τὰς ὑψηλὰς ταύτας καὶ θεοπρεπεῖς φωνὰς ἐφαρμόζειν τῇ θείᾳ φύσει μᾶλλον , ἢ τὴν τοῦ γεννητοῦ καὶ ἀγεννήτου ἐπωνυμίαν . Ὅτι τὸ μὲν ἀγαθὸν τε καὶ ἀφθαρτον , δίκαιόν τε καὶ σοφόν , καὶ ὅσα τοιαῦτά μὲνη προσφῶς τῇ ὑπερχούσῃ πάντα νοῦν ἐφαρμόζεται φύσει . Τὸ δὲ γεννητὸν καὶ πρὸς τὰ εὐτελῆ τῆς κάτω κτίσεως τὴν ὁμωνυμίαν ἔχει · γεννητὸν γὰρ φαμεν καὶ κύνα καὶ βάτραχον , καὶ πάντα ὅσα διὰ γεννήσεως ἔχει τὴν πάροδον . Ἄλλὰ καὶ τὸ ἀγεννητον ὄνομα , οὐ μόνον ἐπὶ τοῦ ἄνευ αἰτίας ὑφεστῶτος λέγεται , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ ἀνύπαρκτον ἔχει τὴν οἰκειότητα · ἀγέννητος λέγεται καὶ ὁ σκινδαψός · ἀγέννητος ὁ Μινώταυρος , ἡ Σκύλλα , ἡ Χίμαιρα , οὐ τῷ ἀγεννήτως εἶναι , ἀλλὰ τῷ μὴ γενέσθαι ὅλως . Εἰ οὖν τὰ θειότερα τῶν ὀνομάτων κοινὰ τῷ Υἱῷ πρὸς τὸν Πατέρα · τὰ δὲ δὴ πρὸς τὸ ἀνύπαρκτον , ἢ πρὸς τὰ ταπεινὰ τὴν ὁμωνυμίαν ἔχει , ταῦτα παρηλλακται · ἢ ἰσχυρὰ τοῦ Εὐνομίου καθ’ ἡμῶν ἐπιχειρήσει , αὐτὴ κρατοῦσι τῆς ἀληθείας τὸ δόγμα , μηδεμίαν εἶναι κατὰ τὴν φύσιν διαφορὰν μαρτυροῦσα , διὰ τὸ μηδὲ τοῖς ὀνό
Lemmas: A ὁ ἐμφαίνω ὁ πρᾶγμα , ἀνάγκη δή ποῦ συγχωρέω καί ὁ παραλλαγή ὁ ὁ οὐσία σημαίνω , συνεργέω ὁ παραλλαγή ὁ οὐσία . καί οὗτος ἐπί πᾶς οὕτως ἔχω εἴρω τις εἄν , λέγω δέ οὐσία , ἐνέργεια , Χρώμων , σχῆμα , ὁ ἄλλος ποιότης . πῦρ τε γάρ καί ὕδωρ , διάφορος οὐσία παραλλάσσω σημαίνω προσωριος , δέρη τε καί γῆ , ψυχρός τε αὖος καί θερμός , λευκός τε καί μέλας , ἢ τρίγωνος καί περιφερής . τις γάρ δεῖ περί ὁ νοητός λέγω οὐσία , ὅς καταλέγω ὁ ἀπόστολος , ὁ διαφορά ὁ ὄνομα ὁ παραλλαγή ἐμφαίνω ὁ οὐσία ; Τῖς οὐ εἄν καταπλήσσω πρός ὁ ἀναφανέντιστον οὗτος ὁ πειχειρώμενος δύναμις ; ὑπέρ ὁ ἐπαγγελία ὁ λόγος · φοβερός ὁ ἀπειλή ὁ πειράω . ἐπί ὁ ἰσχυρός , φημί , ἐγώ ὁ λόγος . Τῖς οὗτος εἰμί ; ὅτι2 ὁ ὁ ἰδίωμα διαφορά διά ὁ ὄνομα γιγνώσκω ὁ σημαίνω ὁ ἰδιότης · ἀνάγκη δή ποῦ συγχωρέω , φημί , καί ὁ ὁ οὐσία διαφορά ἐν ὁ ὁ ὄνομα παραλλαγή ἐρηνευθῆναι . τίνω οὖν ὁ ὁ οὐσία προσῳρίαι , διά ὅς ἐπί πατήρ καί υἱός ὁ παραλλάσσω διδάσκω φύσις ; πῦρ λέγω καί ὕδωρ , καί ἀήρ , καί γῆ , ψυχρός τε καί θερμός , λευκός τε καί μέλας , τρίγωνος καί περιφερής · νικάω ὁ ὑπόδειγμα · ὑπερέχω κατά κράτος ὁ λόγος , οὐδέ γάρ αὐτός ἀντιλέγω , ὁ διά πᾶς ἀκοινώτητα ὁ ὄνομα ὁ ὁ φύσις διαφορά συνενδείκνυμι . ἀλλά οὗτος μόνος οὐ ὁράω ὁ ἐξίημι καί διορατικός ὁ διάνοια , ὅτι ἐνταῦθα ὁ τε πατήρ Θεός , καί ὁ υἱός Θεός , δίκαιος τε καί ἄφθαρτος , καί πᾶς ὁ ὁ θεολογία ὄνομα κατά ὁ ἴσος ἐπί τε πατήρ καί υἱός λέγω · ὥστε εἰμί ὁ παραλαγχάνω ὁ προσορίζω ὁ διαφορά σημαίνω ὁ φύσις · ὁ κοινότης ὁ ὄνομα ὁ κοινός ὁ οὐσία πάντως ἐνδείκνυμι . καί εἰμί χράω συντίθημι ὁ θεῖος οὐσία διά ὄνομα μηνύω , πρέπω εἄν εἰμί ὁ ὑψηλός οὗτος καί θεοπρεπής φωνή ἐφαρμόζω ὁ θεῖος φύσις μᾶλλον , ἢ ὁ ὁ γεννητής καί ἀγέννητος ἐπωνυμία . ὅτι2 ὁ μέν ἀγαθός τε καί ἄφθαρτος , δίκαιος τε καί σοφός , καί ὅσος τοιοῦτος μένω προσπάω ὁ ὑπερέχω πᾶς νόος ἐφαρμόζω φύσις . ὁ δέ γεννητός καί πρός ὁ εὐτελής ὁ κάτω κτίσις ὁ ὁμωνυμία ἔχω · γεννητός γάρ φημί καί κύω καί βάτραχος , καί πᾶς ὅσος διά γέννησις ἔχω ὁ πάροδος . ἀλλά καί ὁ αγέννητος ὄνομα , οὖον μόνος ἐπί ὁ ἄνευ αἴτιος ὑφίστημι λέγω , ἀλλά καί πρός ὁ ἀνύπαρκτος ἔχω ὁ οἰκειότης · ἀγέννητος λέγω καί ὁ σκινδαψός · ἀγέννητος ὁ Μινώταυρος , ὁ Σκύλλα , ὁ Χίμαιρα , οὖον ὁ ἀγέννητος εἰμί , ἀλλά ὁ μή γίγνομαι ὅλως . εἰμί οὖν ὁ θεῖος ὁ ὄνομα κοινός ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ · ὁ δέ δή πρός ὁ ἀνύπαρκτος , ἢ πρός ὁ ταπεινός ὁ ὁμωνυμία ἔχω , οὗτος παραλλάσσω · ἢ ἰσχυρός ὁ Εὐνόμιος κατά ἐγώ ἐπιχείρησις , αὐτός κρατέω ὁ ἀλήθεια ὁ δόγμα , μηδείς εἰμί κατά ὁ φύσις διαφορά μαρτυρέω , διά ὁ μηδέ ὁ ὄνος