gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0443.1
Εἰ δὲ πρὸς τοῦτό τις ἀντιλέγει , τῆς ᾿Ιουδαϊκῆς ὑπολήψεως ἔσται συνήγορος , τὸν Υἱὸν μὴ συμπαραλαμβάνοντα εἰς τὴν τοῦ λαοῦ σωτηρίαν . Εἰ γὰρ ἄγγελος μὲν εἰς ᾿Ισραηλίτας οὐ συνάπεται · ὁ δὲ διὰ τῆς τοῦ ὄντος ἐπωνυμίας δηλούμενος , ὁ Μονογενὴς οὐκ ἔστι , καθὼς Εὐνόμιος βούλεται , οὐδὲν ἄλλο ἢ τὰ ἐκ τῆς συναγωγῆς δόγματα πρὸς τὴν ᾿Εκκλησίαν τοῦ Θεοῦ μεταφέρεται . Οὐκοῦν τῶν δύο τὸ ἕτερον ἐξ ἀνάγκης ὁμολογήσουσιν , ἢ μηδαμοῦ παρεῖναι τῷ Μωϋσῇ τὸν μονογενῆ Θεόν , ἢ αὐτὸν τὸν Υἱὸν εἶναι τὸν ὄντα , παρ’ οὗ ὁ λόγος πρὸς τὸν θεράποντα γίνεται . ᾿Αλλ᾿ ἀντιλέγει τοῖς εἰρημένοις αὐτὴν τὴν Γραφὴν προτεινόμενος λέγουσαν , ἀγγέλου προτεταχθῆναι φωνήν , καὶ οὕτως ἐπῆλθεν τὸν τοῦ ὄντος διάλογον . Τοῦτο δὲ οὐκ ἀντίρρησις , ἀλλὰ βεβαίωσις τῶν ἡμετέρων ἐστίν . Καὶ ἡμεῖς γὰρ φαμεν ἐναργῶς τὸν προφήτην τὸ περὶ τοῦ Χριστοῦ μυστήριον ἐμφανὲς ποιῆσαι τοῖς ἀνθρώποις βουλόμενος , ἄγγελον τὸν ὄντα προσαγορεύσαι · ὡς ἂν μὴ μόνης τῆς τοῦ ὄντος ἐπωνυμίας κατὰ τὸν διάλογον εὑρισκομένης , πρὸς τὸν Πατέρα ὁ νοῦς τῶν λεγομένων ἐπαναφέροιτο . ᾿Αλλ᾿ ὡσπερ ὁ ἡμέτερος λόγος τῶν τοῦ νοῦ κινημάτων μηνυτὴς τε καὶ ἄγγελος γίνεται , οὕτω φαμεν καὶ τὸν ἀληθινὸν Λόγον τὸν ἐν ἀρχῇ ὄντα διαγγέλλοντα τοῦ ἰδίου Πατρὸς τὴν βουλήν , τῇ ἐνεργείᾳ τῆς ἀγγελίας ἐπωνομαζόμενον , ἄγγελον λέγεσθαι . Καὶ ὡσπερ ὁ ὑψηλὸς ᾿Ιωάννης πρότερον αὐτὸν Λόγον εἰπὼν , οὕτως ἐπ᾿αὐτὸν τὸν Θεὸν εἶναι τὸν Λόγον , ὡς ἂν μὴ προηγσαμένης τῆς τοῦ Θεοῦ προσῳδίας πρὸς τὸν Πατέρα ταῖς ὑπονοίαις ἀπενεχθείημεν · οὕτω καὶ ὁ μέγας Μωϋσῆς ἄγγελον προνομάσας , αὐτὸν εἶναι τὸν ὄντα τοῖς ἐφεξῆς ἀνδιδάσκει λόγοις , ὡς ἂν φανερῶς τὸ κατὰ τὸν Χριστὸν προαγγείλῃ μυστήριον · διὰ μὲν τοῦ ἀγγέλου , τὴν ἐρμηνείαν τοῦ πατρικοῦ βουλήματος Λόγον τῆς Γραφῆς διδάσκουσας · διὰ δὲ τῆς τοῦ ὄντος προσῳδίας τὴν κατ᾿ αὐτὸ τὸ εἶναι τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα φυσικὴν οἰκειότητα . Εἰ δὲ καὶ τὸν ᾿Ησαΐαν προβάλλοιτο , ὡς εἰπόντα καλεῖσθαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς ἄγγελον , οὐδὲ οὕτως ἀνατρέψει τὴν ἡμετέρων λόγον . Σαφὲς γὰρ ἔχει καὶ ἀναντίρρητον ὡς ἡ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον οἰκονομία διὰ τῆς προφητείας σημαίνεται . Παῖδιον γάρ , φησίν , ἐγεννήθη ἡμῖν , καὶ Υἱὸς ἐδόθη ἡμῖν , οὗ ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτοῦ , καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς ἄγγελος . Πρὸς δὲ καὶ τὸν Δαβὶδ ὁμα βλέποντας , τὴν τοῦ βασιλείας καταστάσιν διηγούμενον . Οὐχ ὡς οὐκ ὄντος βασιλέως , ἀλλ᾿ ὡς τῆς δουλικῆς ταπεινώσεως , ἣν ὑπὲρ τῆς οἰκονομίας ὁ Κύριος , εἰς τὴν τῆς βασιλείας ἀξίαν ἀναληφθείσης . Κατεστάθην γάρ , φησίν , βασιλεὺς ὑπ᾿ αὐτοῦ , ἐπὶ Σιὼν ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ , διαγγέλλων τὸ πρόσταγμα Κυρίου . Οὕκοῦν ἄγγελός τε καὶ Λόγος , σφραγὶς τε καὶ εἰκών , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα κατὰ τὴν αὐτὴν ἔνοιαν λέγεται , ὁ τὴν πατρικὴν ἀγαθότητα δι᾿ ἑαυτοῦ γνωρίζων . Ὅτε γὰρ ἄγγελος , μηνυτὴς τινος γίνεται · καὶ ὁ Λόγος ὡσαύτως ἐκκαλύπτει τὴν ἐγκείμενον νόμην , καὶ ἡ σφραγὶς ἐν τῷ ἰδίῳ τύπῳ τὸ ἀρχέτυπον δείκνυσιν , καὶ
Lemmas: εἰμί δέ πρός οὗτος τις ἀντιλέγω , ὁ Ιουδαϊκός ὑπόληψις εἰμί συνήγορος , ὁ υἱός μή συμπαραλαμβάνω εἰς ὁ ὁ λαός σωτηρία . εἰμί γάρ ἄγγελος μέν εἰς Ισραηλίτης οὖον συνάπτω · ὁ δέ διά ὁ ὁ εἰμί ἐπωνυμία δηλέομαι , ὁ Μονογενής οὐ εἰμί , καθώς Εὐνόμιος βούλομαι , οὐδείς ἄλλος ἢ ὁ ἐκ ὁ συναγωγή δόγμα πρός ὁ ᾿Εκκλησίαν ὁ Θεός μεταφέρω . οὐκοῦν ὁ δύο ὁ ἕτερος ἐκ ἀνάγκη ὁμολογέω , ἢ μηδαμοῦ πάρειμι ὁ Μωϋσῆς ὁ μονογενής Θεός , ἢ αὐτός ὁ υἱός εἰμί ὁ εἰμί , παρά ὅς ὁ λόγος πρός ὁ θεράπων γίγνομαι . Αλ ἀντιλέγω ὁ εἴρω αὐτός ὁ γραφή προτείνω λέγω , ἄγγελος προτάσσω φωνή , καί οὕτως ἐπέρχομαι ὁ ὁ εἰμί διάλογος . οὗτος δέ οὐ ἀντίρρησις , ἀλλά βεβαίωσις ὁ ἡμέτερος εἰμί . καί ἐγώ γάρ φημί ἐναργής ὁ προφήτης ὁ περί ὁ Χριστός μυστήριον ἐμφανής ποιέω ὁ ἄνθρωπος βούλομαι , ἄγγελος ὁ εἰμί προσαγορεύω · ὡς εἄν μή μόνος ὁ ὁ εἰμί ἐπωνυμία κατά ὁ διάλογος εὑρίσκω , πρός ὁ πατήρ ὁ νόος ὁ λέγω ἐπαναφέρω . Αλ ὡς ὁ ἡμέτερος λόγος ὁ ὁ νόος κίνημα μηνυτής τε καί ἄγγελος γίγνομαι , οὗτος φημί καί ὁ ἀληθινός Λόγος ὁ ἐν ἀρχή εἰμί διαγγέλλω ὁ ἴδιος πατήρ ὁ βουλή , ὁ ἐνέργεια ὁ ἀγγελία ἐπονομάζω , ἄγγελος λέγω . καί ὡς ὁ ὑψηλός Ιωάννης πρότερος αὐτός Λόγος εἶπον , οὕτως επ᾿αυος ὁ θεός εἰμί ὁ Λόγος , ὡς εἄν μή προάγω ὁ ὁ Θεός προσῳδία πρός ὁ πατήρ ὁ ὑπόνοια ἀποφέρω · οὗτος καί ὁ μέγας Μωϋσῆς ἄγγελος προνομάσας , αὐτός εἰμί ὁ εἰμί ὁ ἐφεξῆς ἀνδίδωμι λόγος , ὡς εἄν φανερῶς ὁ κατά ὁ Χριστός προαγγέλλω μυστήριον · διά μέν ὁ ἄγγελος , ὁ ἑρμηνεία ὁ πατρικός βούλημα Λόγος ὁ γραφή διδάσκω · διά δέ ὁ ὁ εἰμί προσῳδία ὁ κατά αὐτός ὁ εἰμί ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ φυσικός οἰκειότης . εἰμί δέ καί ὁ ᾿Ησαΐαν προβάλλω , ὡς εἶπον καλέω ὁ ὄνομα αὐτός μέγας βουλή ἄγγελος , οὐδέ οὕτως ἀνατρέπω ὁ ἡμέτερος λόγος . σαφής γάρ ἔχω καί ἀναντίρρητος ὡς ὁ κατά ὁ ἀνθρώπινος οἰκονομία διά ὁ προφητεία σημαίνω . παιδίον γάρ , φημί , γεννάω ἐγώ , καί υἱός δίδωμι ἐγώ , ὅς ὁ ἀρχή ἐπί ὁ ὦμος αὐτός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός μέγας βουλή ἄγγελος . πρός δέ καί ὁ Δαυίδ ὁμος βλέπω , ὁ ὁ βασίλεια καθίστημι διηγέομαι . οὐχ ὡς οὐ εἰμί βασιλεύς , ἀλλά ὡς ὁ δουλικός ταπείνωσις , ὅς ὑπέρ ὁ οἰκονομία ὁ Κύριος , εἰς ὁ ὁ βασίλεια ἄξιος ἀναλαμβάνω . καθίστημι γάρ , φημί , βασιλεύς ὑπό αὐτός , ἐπί Σιών ὄρος ὁ ἅγιος αὐτός , διαγγέλλω ὁ πρόσταγμα κύριος . οὐκοῦν ἄγγελος τε καί Λόγος , σφραγίς τε καί εἰκών , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος κατά ὁ αὐτός νοια λέγω , ὁ ὁ πατρικός ἀγαθότης διά ἑαυτοῦ γνωρίζω . ὅτε γάρ ἄγγελος , μηνυτής τις γίγνομαι · καί ὁ Λόγος ὡσαύτως ἐκκαλύπτω ὁ ἔγκειμαι νομή , καί ὁ σφραγίς ἐν ὁ ἴδιος τύπος ὁ ἀρχέτυπος δείκνυμι , καί