gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0486.2
Μάχεται τοῖς εἰρημένοις ὁ σφοδρὸς κατὰ τῆς ἀλη - B θείας ἀγνωσίας , καὶ βούλεται τὸν τοιούδε τοῦ ῥήματος ἤχον , τὴν τῆς ἀγεννησίας λέγω φωνήν , ἐμφανῶς δεῖκνυσιν τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν . Κατῶι παντὶ πρόδηλον τῷ γε μετριῶς ἐπισχεμμένῳ τὰς τῶν ὀνομάτων χρήσεις , ὅτι ἡ ἀφθαρσία διὰ τοῦ ἀφαιρετικοῦ μορίου , τὸ μηδὲν τούτων προσεῖναι τῷ Θεῷ , μήτε φθορὰν , μήτε γέννησιν ἀποσημαίνει . Ἐπεὶ καὶ ἄλλα πολλὰ τῶν ὀνομάτων ὁμοιόψυχως λεγόμενα τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ μὴ προσόντος , οὐ τὴν θείαν τοῦ δυντος ἐνδεικνύνται · τὸ ἀκαχον καὶ ἄλυπον καὶ ἀπόνηρον , καὶ ἀτάραχον καὶ ἀόρητον , ἀπαθὲς , ἀνεπίληπτον , καὶ ὅσα τοιαῦτα . Λέγεται μὲν καὶ ἀληθῶς ταῦτα , καὶ οἷον κατάλογός τις ἦν καὶ ἀπαρίθμησις τῶν πρὸς τὸ χεῖρον νοουμένων , ὧν ὁ θεὸν κεχώρισται . Οὐ μὴν τὶ περὶ οὗ λέγεται διὰ τῶν ὀνομάτων ὁ λόγος παρίστασιν . Τί μέν C γὰρ οὐχ ὅγίς , δι’ ὧν ἡκούσαμεν διδάξθαι ; Τί δὲ ἐστιν , ἧν εἷν εἰρημένων οὐκ ἐνεδείξατο δύναμις . Ὡσπερ γὰρ εἰ τις περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου φύσεως , εἰπεῖν τὶ θέλων , τὸ μήτε ξύλον λέγει , μήτε ἀναίσθητον , μήτε πτηνόν , μήτε τετράποδον , μὴ ἐνυδρον , τὸ μὲν ὅν οὐκ ἐνεδείξατο · τὸ δὲ μὴ δὲ διεσάφησε , καὶ οὔτε ψεύδεται ταῦτα περὶ τοῦ ἀνθρώπου διεξίων , οὔτε σαφῶς τὸ ὑποκείμενον δεῖκνυσιν . Κατὰ τὴν αὐτὸν λόγον πολλῶν τοιούτων περὶ τὴν θείαν φύσιν λεγομένων , ἐν οἷς χρὴ τὸν Θεὸν ὑπονοεῖν εἶναι μαγνάνομεν · αὐτὸ δὲ τὶ ποτε ἦν κατ’ οὐσίαν διὰ τῶν εἰρημένων οὐ διδασκόμεθα . Φεύγοντες δὲ παντὶ τρόπῳ τῶν ἀτόπων τινῶν νοημάτων ἐν ταῖς περὶ Θεοῦ δόξαις συννεχθῆναι , πολλάς καὶ ποικίλας ἐπωνυμίας κατ’ αὐτοῦ χρησάμεθα , κατὰ τὴν ἐπινοίαν διαφορὰν τὰς προσῳγίας ἀρμόζοντες . Ἐπεὶ γὰρ ἂν οὐδὲν ὄνομα περιληπτικὸν τῆς θείας ἐξευρίσκει φύσεως κατ’ αὐτοῦ τοῦ ὑποκειμένου προσφῶς τεταγμένον · διὰ τοῦτο πολλοῖς ὀνόμασιν ἑκάστου κατὰ διαφόρους ἐπιβολὰς ἰδιάζουσαν τινὰ περὶ αὐτοῦ τὴν ἔννοιαν ποιούμενοι , τὸ Θεῖον προσσαγορεύομεν , ἐκ τῆς πολυειδοῦς καὶ ποικίλης κατ’ αὐτοῦ σημασίας ὀνόματά τινα πρὸς τὴν κατανόησιν τοῦ ζητουμένου θηρεύοντες . Ἐρωτῶντες γὰρ ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ διεξετάζοντες τὶ τὸ Θεῖν ἐστι , διαφόρως ἀποφαίνόμεθα , οἷον τὸ ὑπερχείμενον
Lemmas: μάχομαι ὁ εἴρω ὁ σφοδρός κατά ὁ ἀλη - B θεῖος ἀγνωσία , καί βούλομαι ὁ τοιόσδε ὁ ῥῆμα ἦχος , ὁ ὁ ἀγεννησία λέγω φωνή , ἐμφανής δείκνυμι ὁ Θεός ὁ οὐσία . κατώι πᾶς πρόδηλος ὁ γε μέτριος ἐπέχω ὁ ὁ ὄνομα χρῆσις , ὅτι ὁ ἀφθαρσία διά ὁ ἀφαιρετικός μόριον , ὁ μηδείς οὗτος πρόσειμι ὁ Θεός , μήτε φθορά , μήτε γέννησις ἀποσημαίνω . ἐπεί καί ἄλλος πολύς ὁ ὄνομα ομοιοψυχαω λέγω ὁ ἀφαίρεσις ὁ μή πρόσειμι , οὖον ὁ θεῖος ὁ Δύντος ἐνδείκνυμι · ὁ ἀκαχον καί ἄλυπος καί ἀπόνηρος , καί Ἀτάραχον καί αορητος , ἀπαθής , ἀνεπίληπτος , καί ὅσος τοιοῦτος . λέγω μέν καί ἀληθής οὗτος , καί οἷος κατάλογος τις εἰμί καί ἀπαρίθμησις ὁ πρός ὁ χείρων νοέω , ὅς ὁ θεός χωρίζω . οὖον μήv τίς περί ὅς λέγω διά ὁ ὄνομα ὁ λόγος παρίστημι . τις μέν C γάρ οὐ ὅς , διά ὅς ἀκούω διδάσκω ; τις δέ εἰμί , ἧμαι εἶμαι εἴρω οὐ ἐνδείκνυμι δύναμις . ὡς γάρ εἰμί τις περί ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις , εἶπον τίς ἐθέλω , ὁ μήτε ξύλον λέγω , μήτε ἀναίσθητος , μήτε πτηνός , μήτε τετράποδος , μή ἔνυδρος , ὁ μέν ὅς οὐ ἐνδείκνυμι · ὁ δέ μή δέ διασαφέω , καί οὔτε ψεύδω οὗτος περί ὁ ἄνθρωπος διέξειμι , οὔτε σαφῶς ὁ ὑπόκειμαι δείκνυμι . κατά ὁ αὐτός λόγος πολύς τοιοῦτος περί ὁ θεῖος φύσις λέγω , ἐν ὅς χρή ὁ θεός ὑπονοέω εἰμί μαγνάνομεν · αὐτός δέ τίς ποτός εἰμί κατά οὐσία διά ὁ εἴρω οὖον διδάσκω . φεύγω δέ πᾶς τρόπος ὁ ἄτοπος τις νόημα ἐν ὁ περί Θεός δόξα συμφέρω , πολύς καί ποικίλος ἐπωνυμία κατά αὐτός χράω , κατά ὁ ἐπίνοια διαφορά ὁ προσῳγίας αρμόζων . ἐπεί γάρ εἄν οὐδείς ὄνομα περιληπτικός ὁ θεῖος ἐξευρίσκω φύσις κατά αὐτός ὁ ὑπόκειμαι προσπάω τάσσω · διά οὗτος πολύς ὄνομα ἕκαστος κατά διάφορος ἐπιβολή ἰδιάζω τις περί αὐτός ὁ ἔννοια ποιέω , ὁ θεῖον προσαγορεύω , ἐκ ὁ πολυειδής καί ποικίλος κατά αὐτός σημασία ὄνομα τις πρός ὁ κατανόησις ὁ ζητέω θηρεύω . ἐρωτάω γάρ ἐγώ αὐτός καί διεξετάζω τίς ὁ θείνω εἰμί , διάφορος ἀποφαίνω , οἷος ὁ ὑπερχέω