gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0450.1
Aισχυροτάτην ἀποδείξιν ὧν λέγουσιν ἔχειν οἱ τὸ μεγαλεῖον τῆς τοῦ Μονογενοῦς δόξης εἰς ταπεινοὺς καὶ δουλοπρεπεῖς ὑπολήψεις καταγόντες , τὸν πρὸς τὴν Μαρίαν τοῦ Κυρίου λόγον , ὃν μετὰ τὴν ἀνάστασιν πρὸ τῆς ἀνόδου πεποίηται λέγων , Μὴ μου ἅπτου , οὐπω γὰρ ἀναβέβηκα πρὸς τὸν Πατέρα μου · πορευθῆτι δὲ πρὸς τοὺς ἀδελφούς μου καὶ εἰπὲ αὐτοῖς , ὅτι ἀναβαίνω πρὸς τὸν Πατέρα μου καὶ Πατέρα ὑμῶν , καὶ Θεὸν μου , καὶ Θεὸν ὑμῶν . Τὴν μὲν οὖν εὐσέβη τῶν εἰρημένων διάνοιαν , καθ’ ἣν πεπιστεύκαμεν εἰρῆσθαι ταῦτα πρὸς τὴν Μαρίαν , πρόσδηλον ὁμαι τοῖς παραδεξαμένοις ἐν ἀληθείᾳ τὴν πίστιν · προστεθήσεται δὲ ὅμως καὶ παρ’ ἡμῶν ὁ περὶ τούτου λόγος ἐν τῷ καθῆκοντι τόπῳ . Τέλος δὲ μαθεῖν ἀξίων παρὰ τῶν προφερόντων ἡμῖν τὰς τοιαύτας φωνάς , ὅτι τὸ ἀναβαῖνον καὶ τὸ ὁρώμενον , καὶ τὸ διὰ τῆς ἅψης γνωριζόμενον καὶ ἐπὶ πρὸς τούτοις τὸ τοῖς ἀνθρώποις διὰ τῆς ἀδελφότητος οἰκειούμενον , ἄρα τῆς θείας , ἡ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἴδιον εἶναι νομίζουσιν . Εἰ μὲν γὰρ ψιλαφητὸν καὶ ὁρατὸν καὶ βρώσει καὶ πόσει διοικούμενον , καὶ τοῖς ἀνθρώποις ὁμογενὲς καὶ ἀδελφόν , καὶ οὕσα περὶ τὸν σωματικὴν καθορᾶται φύσιν . πάντα ταῦτα καὶ ἐν θεότητι βλεπούσι , λεγέτωσαν περὶ τοῦ μονογενοῦς Θεοῦ καὶ ταῦτα , καὶ ὅσα βούλονται μαρτυρεῖτωσαν αὐτῷ , καὶ τὴν πορευτικὴν ἐνέργειαν , καὶ τὴν τοπικὴν μετάστασιν , ὅπερ ἴδιον τῶν ἐν σώματι περιγεγραμμένων ἐστίν . Εἰ δὲ ὁ μὲν διὰ τῆς Μαρίας ἀδελφοὺς διαλέγεται , ὁ δὲ Μονογενὴς ἀδελφοὺς οὐκ ἔχει · πῶς γὰρ ἂν ἐν ἀδελφοῖς τὸ μονογενὲς διασωθῆν ; Καὶ ὁ εἰπὼν Πνεῦμα ὁ Θεός , φησὶ πρὸς τοὺς μαθητὰς ὁ αὐτός , ὅτι Ψιλαφήσατέ με , ἵνα δεῖξῃ ὅτι ψιλαφητὴ μὲν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις , ἀναφὴς δὲ ὁ θεῖον . Καὶ ὁ εἰπὼν , Πορεύομαι , τὴν τοπικὴν διασημαίνει μετάστασιν . Ὁ δὲ τὰ πάντα συμπεριελήφως , ἐν ᾧ , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , ἐκτίσθη τὰ πάντα , καὶ ἐν ᾧ τὰ πάντα συνίστησιν , οὐδὲν ἐν τοῖς οὖσιν ἔξω ἑαυτοῦ ἔχει , εἰς ὃ κατὰ τινὰ κίνησιν ἡ μεταχώρησις γίνεται . Οὐδὲ γὰρ ἔστιν ἑτέρως ἐνεργῆσαι τὴν κίνησιν , μὴ τοῦ μεθισταμένου τὸν μὲν ἐν ᾧ ἦν ἀπολείποντος , ἕτερον δὲ ἀντιλαμβάνοντος τόπον . Τὸ δὲ διὰ πάντων ἦκον , καὶ ἐν πᾶσιν ὄν , καὶ πάντα περιχρατοῦν , καὶ ὑπ’ οὐδενὸς τῶν δυνατῶν περιειργόμενον , οὐκ ἔχειν ὅπου μεταχωρήσει , τῇ μηδὲν εἶναι κενὸν τοῦ θείου πληρώματος . Πῶς καταλιπόντες οὕτω τὸ ἐκ τοῦ φαινομένου τὰς φωνὰς γίνεσθαι , ταύτας τῇ θείᾳ τε καὶ ὑπερούσῃ πάντα νοῦν ἐφαρμόζουσι φύσει ; Σαφῶς τοῦ Ἀποστόλου ἐν τῇ πρὸς Ἀθηναίους δημηγορίᾳ τοιούτων ἀπαγορεύοντος ἐπὶ Θεοῦ νομίζειν . Ὡς οὐχὶ διὰ ψιλαφήσεως εὐρίσκομεν τὴς θείας δυνάμεως , ἀλλὰ διὰ νοητῆς θεωρίας καὶ πίστεως , ἡ πάλιν ὁ βεβρωκὼς ἐν ὀφθαλμοῖς τῶν μαθητῶν , ὁ ἐπαγγελίαμενος ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ προάσθαι τε καὶ ὁφθήσεσθαι , τίνος τὸν ὀφθῆσμενον αὐτὸς μνηνεῖ ; Ἄρα τὸν Θεόν , ὃν οὔτε ἑώραχὲ τις , οὔτε ἰδεῖν δύναται ; Ἦν τὸν σωματικὸν χαρακτῆρα , τουτέστι , τὴν τοῦ δούλου μορφὴν , ἐν ᾧ ἦν ὁ Θεός ; Εἰ τοίνυν φανερῶς διὰ τῶν εἰρημένων
Lemmas: aισχυροτηταω ἀπόδειξις ὅς λέγω ἔχω ὁ ὁ μεγαλεῖον ὁ ὁ Μονογενώ δόξα εἰς ταπεινός καί δουλοπρεπής ὑπόληψις κατάγω , ὁ πρός ὁ Μαρία ὁ κύριος λόγος , ὅς μετά ὁ ἀνάστασις πρό ὁ ἄνοδος ποιέω λέγω , μή ἐγώ ἅπτω , οὔπω γάρ ἀναβαίνω πρός ὁ πατήρ ἐγώ · πορεύω δέ πρός ὁ ἀδελφός ἐγώ καί εἶπον αὐτός , ὅτι ἀναβαίνω πρός ὁ πατήρ ἐγώ καί πατήρ σύ , καί θεός ἐγώ , καί θεός σύ . ὁ μέν οὖν εὐσεβής ὁ εἴρω διάνοια , κατά ὅς πιστεύω εἴρω οὗτος πρός ὁ Μαρία , προσδηλόω ὁμός ὁ παραδέχομαι ἐν ἀλήθεια ὁ πίστις · προστίθημι δέ ὅμως καί παρά ἐγώ ὁ περί οὗτος λόγος ἐν ὁ καθήκω τόπος . Τέλος δέ μανθάνω ἄξιος παρά ὁ προφέρω ἐγώ ὁ τοιοῦτος φωνή , ὅτι ὁ ἀναβαίνω καί ὁ ὁράω , καί ὁ διά ὁ ἅπτω γνωρίζω καί ἐπί πρός οὗτος ὁ ὁ ἄνθρωπος διά ὁ ἀδελφότης οἰκειόω , ἄρα ὁ θεῖος , ὁ ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἴδιος εἰμί νομίζω . εἰμί μέν γάρ ψηλαφητός καί ὁρατός καί βρῶσις καί πόσις διοικέω , καί ὁ ἄνθρωπος ὁμογενής καί ἀδελφός , καί εἰμί περί ὁ σωματικός καθοράω φύσις . πᾶς οὗτος καί ἐν θεότης βλέπω , λέγω περί ὁ μονογενής Θεός καί οὗτος , καί ὅσος βούλομαι μαρτυρέω αὐτός , καί ὁ πορευτικός ἐνέργεια , καί ὁ τοπικός μετάστασις , ὅσπερ ἴδιος ὁ ἐν σῶμα περιγράφω εἰμί . εἰμί δέ ὁ μέν διά ὁ Μαρία ἀδελφός διαλέγω , ὁ δέ Μονογενής ἀδελφός οὐ ἔχω · πῶς γάρ εἄν ἐν ἀδελφός ὁ μονογενής διασῴζω ; καί ὁ εἶπον πνεῦμα ὁ Θεός , φημί πρός ὁ μαθητής ὁ αὐτός , ὅτι ψηλαφάω ἐγώ , ἵνα δείκνυμι ὅτι ψηλαφητός μέν ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ἀναφής δέ ὁ θέω . καί ὁ εἶπον , πορεύω , ὁ τοπικός διασημαίνω μετάστασις . ὁ δέ ὁ πᾶς συμπεριλαμβάνω , ἐν ὅς , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , κτίζω ὁ πᾶς , καί ἐν ὅς ὁ πᾶς συνίστημι , οὐδείς ἐν ὁ εἰμί ἔξω ἑαυτοῦ ἔχω , εἰς ὅς κατά τις κίνησις ὁ μεταχώρησις γίγνομαι . οὐδέ γάρ εἰμί ἑτέρως ἐνεργέω ὁ κίνησις , μή ὁ μεθιστάω ὁ μέν ἐν ὅς εἰμί ἀπολείπω , ἕτερος δέ ἀντιλαμβάνω τόπος . ὁ δέ διά πᾶς ἔκω , καί ἐν πᾶς εἰμί , καί πᾶς περικρατέω , καί ὑπό οὐδείς ὁ δυνατός περιέργω , οὐ ἔχω ὅπου μεταχώρησις , ὁ μηδείς εἰμί κενός ὁ θεῖον πλήρωμα . Πῶς καταλείπω οὗτος ὁ ἐκ ὁ φαίνω ὁ φωνή γίγνομαι , οὗτος ὁ θεῖος τε καί ὑπέρειμι πᾶς νόος ἐφαρμόζω φύσις ; σαφῶς ὁ ἀπόστολος ἐν ὁ πρός Ἀθηναῖος δημηγορία τοιοῦτος ἀπαγορεύω ἐπί Θεός νομίζω . ὡς οὐ διά ψηλάφησις εὑρίσκω σής θεῖος δύναμις , ἀλλά διά νοητός θεωρία καί πίστις , ὁ πάλιν ὁ βιβρώσκω ἐν ὀφθαλμός ὁ μαθητής , ὁ ἐπαγγέλλω ἐν ὁ Γαλιλαία προάγω τε καί ὁράω , τίς ὁ ὁράω αὐτός μιμνήσκω ; ἄρας ὁ Θεός , ὅς οὔτε ὁράω τις , οὔτε ὁράω δύναμαι ; ἦς ὁ σωματικός χαρακτήρ , τουτέστι , ὁ ὁ δοῦλος μορφή , ἐν ὅς εἰμί ὁ Θεός ; εἰμί τοίνυν φανερῶς διά ὁ εἴρω