gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0493.1
Ἀδάμενος ὑφαντικὴν τε καὶ ποικιλτικὴν ἐπιστήμην . Ὅτι γὰρ οὐκ ἐνέργεια τινὶ τὰς τοιαύτας τέχνας ἡμῖν διδάξαι αὐτὸς προαχθεὶς τῆς ἐργασίας , καθάπερ ἐν τοῖς σωματικῶς διδασκομένοις ἐστιν ἰδεῖν , οὐδὲς ἀντεῖπει πάντως , μὴ σάρκινος καὶ κτηνώδης τις ὤν . Ἄλλὰ μὴν εἴρηται παρ’ αὐτοῦ γεγενήσθαι ἡμῖν τῶν τοιούτων τεχνῶν ἡ καθῆττης · οὐκοῦν ὁ δὸς τῇ φύσει τὴν ἐπισυνετικὴν καὶ εὕρετικὴν τῶν ζητουμένων δύναμιν , αὐτὸς ἡμᾶς πρὸς τὰς τέχνας ἤγαγε . Καὶ τῷ τῆς αἰτίας λόγῳ πᾶν τὸ ἐξ ἐπνοίας εὕρισκόμενον τε καὶ κατορθούμενον , εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς δυνάμεως ταύτης ἐπαναφέρεται . Οὕτως καὶ τὴν ἰατρικὴν ὁ βίος εὗρατο · ἀλλ’ ὅμως Θεοῦ δῶρον τὴν ἰατρικὴν εἰπὼν τις οὐχ ἀμαρτήσει . Καὶ πᾶν ὅπερ ἐστὶ κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην ζῴην ἐξευρεμένον , κατ’ εἴρηγὴν καὶ πόλεμον , πρὸς εἷ τῶν χρησίμων ἐπιτηδεῖως ἔχον , οὐδαμοθεν ἡμῖν ἔχει τὴν παράδοσιν , ἀλλὰ τοῦ νοῦ τὰ καθ’ ἕκαστον ἡμῖν κατὰ τῆς ἐπνοίας καὶ ἐφευρίσκοντος · νοῦς δὲ ἔργον Θεοῦ · οὐκοῦν ἐκ Θεοῦ πάντα ὅσα διὰ τοῦ νοῦ ἡμῖν πεπόρισται · τὸ δὲ λέγεσθαι παρὰ τῶν ὑπεναντίων τὰ μυθώδη πλάσματα καὶ τὰ ψευδῆ τερατεύματα παρὰ τῆς ἐπνοίας λογοποιεῖσθαι καὶ πλάττεσθαι , οὐδὲ αὐτὸς ἀντιλέγω · πρὸς γὰρ τὴν ἡμετέραν σκοπὸν καὶ ἑκείνων λόγος συμφέρεται . Φαμέν γὰρ καὶ ἡμεῖς , τὴν αὐτὴν εἶναι τῶν ἐναντίων τὴν ἐπιστήμην , τῶν τε ἐπωφελῶν , καὶ τῶν ὡς ἑτέρως ἔχοντων , οἷον τὴν ἰατρικὴν , κυβερνητικὴν , καὶ εἰ τι ἄλλο τοιούτων ἐστιν · ὁ γὰρ εἰδὼς βοηθῆσαι τοῖς ἀρρωστοῖσι διὰ φαρμάκων , ἐπίγνωι ἂν , εἴπερ ἐπὶ κακῷ χρήτοι τῇ τέχνῃ , καὶ τοῖς ὑγιαίνοσιν ἐντρίψαι τὸ δηλητήριον · καὶ ὁ πρὸς τὸν λιμένα διεύθυνον τῷ πηδαλίῳ τὸ σκάφος , εὐθύνειν ἂν καὶ ἐπὶ τὰς χοιράδας ἢ σκοπέλους , εἰ τοῦτο γένοιτο φίλον αὐτῷ , τὸ δι’ ἐπιβουλῆς διαφθεῖραι τοὺς πλέοντας . Καὶ ὁ ζωγράφος τῇ αὐτῇ τέχνῃ τὴν τε καλλίστην μορφὴν ἐπὶ τοῦ πίνακος ἔδειξε , καὶ τὴν αἰσχίστην πάλιν ἐναργῶς ἐμιμήσατο · οὕτως ὁ παιδοτρίβης τὸ ἐξηθρωμένον μέλος διὰ τῆς ἀλειπτικῆς ἐμπειρίας ἐνῆρμοσε , καὶ τὸ ὑγιαῖνον εἰ βούλοιτο διὰ τῆς αὐτῆς τέχνης ἐξήρμοσε .
Lemmas: Ἀδάμενος ὑφαντικός τε καί ποικιλτικός ἐπιστήμη . ὅτι2 γάρ οὐ ἐνέργεια τις ὁ τοιοῦτος τέχνη ἐγώ διδάσκω αὐτός προάγω ὁ ἐργασία , καθάπερ ἐν ὁ σωματικός διδάσκω εἰμί ὁράω , οὐδή αντιλέγω πάντως , μή σάρκινος καί κτηνώδης τις εἰμί . ἀλλά μήv εἴρω παρά αὐτός γίγνομαι ἐγώ ὁ τοιοῦτος τέχνη ὁ καθίστημι · οὐκοῦν ὁ δίδωμι ὁ φύσις ὁ ἐπισυνετικὴν καί εὑρετικός ὁ ζητέω δύναμις , αὐτός ἐγώ πρός ὁ τέχνη ἄγω . καί ὁ ὁ αἴτιος λόγος πᾶς ὁ ἐκ πνοή εὑρίσκω τε καί κατορθόω , εἰς ὁ ἀρχηγός ὁ δύναμις οὗτος ἐπαναφέρω . οὕτως καί ὁ ἰατρικός ὁ βίος εὑρίσκω · ἀλλά ὅμως Θεός δῶρον ὁ ἰατρικός εἶπον τις οὐ ἁμαρτάνω . καί πᾶς ὅσπερ εἰμί κατά ὁ ἀνθρώπινος ζῶ ἐξευρίσκω , κατά εἴρω καί πόλεμος , πρός ὅς ὁ χρήσιμος ἐπιτηδείως ἔχω , οὐδαμόθεν ἐγώ ἔχω ὁ παράδοσις , ἀλλά ὁ νόος ὁ κατά ἕκαστος ἐγώ κατά ὁ πνοή καί ἐφευρίσκω · νόος δέ ἔργον Θεός · οὐκοῦν ἐκ Θεός πᾶς ὅσος διά ὁ νόος ἐγώ πορίζω · ὁ δέ λέγω παρά ὁ ὑπεναντίος ὁ μυθώδης πλάσμα καί ὁ ψευδής τεράτευμα παρά ὁ πνοή λογοποιέω καί πλάσσω , οὐδέ αὐτός ἀντιλέγω · πρός γάρ ὁ ἡμέτερος σκοπός καί ἐκεῖνος λόγος συμφέρω . φημί γάρ καί ἐγώ , ὁ αὐτός εἰμί ὁ ἐναντίος ὁ ἐπιστήμη , ὁ τε ἐπωφελέω , καί ὁ ὡς ἑτέρως ἔχω , οἷος ὁ ἰατρικός , κυβερνητικός , καί εἰμί τίς ἄλλος τοιοῦτος εἰμί · ὁ γάρ εἰδοί βοηθέω ὁ ἄρρωστος διά φάρμακον , ἐπιγιγνώσκω εἄν , εἴπερ ἐπί κακός χράω ὁ τέχνη , καί ὁ ὑγιαίνω ἐντρίβω ὁ δηλητήριος · καί ὁ πρός ὁ λιμήν διευθύνω ὁ πηδάλιον ὁ σκάφος , εὐθύνω εἄν καί ἐπί ὁ χοιράς ἢ σκόπελος , εἰμί οὗτος γίγνομαι φίλος αὐτός , ὁ διά ἐπιβουλή διαφθείρω ὁ πλέω . καί ὁ ζωγράφος ὁ αὐτός τέχνη ὁ τε καλός μορφή ἐπί ὁ πίναξ δείκνυμι , καί ὁ αἰσχρός πάλιν ἐναργής μιμέομαι · οὕτως ὁ παιδοτρίβης ὁ ἐξηθρωμένον μέλος διά ὁ ἀλειπτικός ἐμπειρία ἐναρμόζω , καί ὁ ὑγιαίνω εἰμί βούλομαι διά ὁ αὐτός τέχνη ἐξαρμόζω .