gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0477.2
Ὡς δειλαῖοι τῆς ἀρχινοίας · ὡς δυστυχῆς αὐτοῖς καὶ ὀλέθριος ἡ κατεσκεμμένη φιλοσοφία ! Τίς οὕτως κατὰ σπουδὴν αὐτομελῆ πρὸς τὸ βάραθρον , ὡς οὗτοι πόνῳ καὶ σπουδῇ τὸν λάκκον ἑαυτοῖς τῆς βλασφημίας ὤρυξαντο ; ὅσω τῷ μέτρῳ τῆς ἐλπίδος τῶν Χριστιανῶν ἀφωρίσθησαν · οἷοι χάσματι πρὸς τὴν σκῦψαν πίστιν διετείχισθησαν · ὅσον τὸν κλῆρον τῆς πίστεως τοῦ Πατρὸς Ἀβραὰμ ἀπημιώθησαν . Ἐκεῖνος ( εἰ δὲ κατὰ τὸν τοῦ Ἀποστόλου μεγαλοφροῦν ἀλλάξαντα τὴν φωνὴν ἀλληγορικῶς · τὸν νοῦν τῆς ἱστορίας κατανοήσαι , μενούσης δηλαδὴ καὶ τῆς ἱστορικῆς ἀληθείας ) ἐξῆλθε διὰ θείου προστάγματος τῆς ἰδίας γῆς , καὶ τῆς καθ’ ἑαυτὸν συγγενείας , ἔξοδον ἀνδρὶ προφητικῆς πρὸς Θεοῦ καταπόνθιν ἐπενόμην πρέπουσαν . Οὐ γὰρ μοι δοκεῖ τις τοπικὴ μετανάστασις τῶν νοητῶς εὑρισκομένων προξενεῖν τὴν κατάληψιν . Ἄλλ’ αὐτὸς ἐκ τοῦ καὶ τῆς ἰδίας γῆς , τοῦ γήινου τε καὶ ταπεινοῦ λέγω φρονήματος ἔξω γενόμενος , καὶ ὑπεράρας ὡς οἷόν τε τὴν τῶν κοινῶν τῆς φύσεως ὅρων ἑαυτοῦ τὴν διάνοιαν , καὶ καταλιπὼν τὴν ψυχῆς τὴν πρὸς τὰς αἰσθήσεις συγγένειαν · ὡς μηδενὶ τῶν καθ’ αἴσθησιν προφαινομένων διοχλούμενος , πρὸς τὴν κατάληψιν τῶν ὁρατῶν ἀμαυρωθῆναι , μήτε ἀκοῆς περιχοῦσης , μήτε ὄψεως ἐν τοῖς φαινομένοις τὴν διάνοιαν διαπλανήσεως , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , διὰ πίστεως περιπατῶν , οὐ δι’ εἴδους , εἰς τοσοῦτον ἐπήρθη τῇ μεγαλωπία τῆς γνώσεως , ὥστε ὅρος νομισθῆναι τῆς ἀνθρωπίνης τελειώσεως · τοσοῦτον γνοὺς τὸν Θεόν , ὅσον ἤν δυνατὸν τὴν βραχεῖαν καὶ ἐπίχρονον ταύτην δύναμιν ὑπεραθεῖσαν χωρήσαι . Τοιγαροῦν καὶ Ὁ πᾶσης κτίσεως Κύριος , ὅσπερ τι εὑρήμα τοῦ πατριάρχου γεγόναι , ἰδίως Θεὸς τοῦ Ἀβραὰμ ὀνομάζεται . Ἄλλ’ ὅμως τί φησι περὶ ἐκείνου ὁ λόγος ; Ὅτι ἐξῆλθεν , οὐκ ἐπιστάμενος ποῦ ἀπέρχεται · ἀλλ’ οὐδὲ τὸ ὄνομα τοῦ ἀγαπώμενου μαθεῖν χωρίσας , οὔτε μὴν τῇ ἀγνοίᾳ ταύτῃ δυσανασχετῶν τε καὶ αἰσχυνόμενος . Τοῦτο μὲν οὖν αὐτῷ καὶ ἡ ἀσφαλὴς ἦν τῷ ζητουμένῳ ὁδηγία , τὸ μηδενὶ τῶν προχειρῶν εἰς κατάληψιν ἐν ταῖς περὶ τοῦ Θεοῦ διανοίαις χειραγωγεῖσθαι · μηδὲ τινὶ ὅλως τῶν καταλαμβανομένων ἐνοείσασαν αὐτῷ ποτὲ τὴν διάνοιαν στῆναι τῆς εἰς τὸ ἐπέκεινα τῶν γνωσκομένων πορείας .
Lemmas: ὡς δείλαιος ὁ αρχινοια · ὡς δυστυχής αὐτός καί ὀλέθριος ὁ κατασκέπτομαι φιλοσοφία ! Τῖς οὕτως κατά σπουδή ιδιόμελος πρός ὁ βάραθρον , ὡς οὗτος πόνος καί σπουδή ὁ λάκκος ἑαυτοῦ ὁ βλασφημία ὀρύσσω ; ὅσος ὁ μέτρον ὁ ἐλπίς ὁ Χριστιανός ἀφορίζω · οἷος χάσμα πρός ὁ σκύβω πίστις διατειχίζω · ὅσος ὁ κλῆρος ὁ πίστις ὁ πατήρ Ἀβραάμ απημιωθεω . ἐκεῖνος ( εἰμί δέ κατά ὁ ὁ ἀπόστολος μεγαλοφρεω ἀλλάσσω ὁ φωνή ἀλληγορικός · ὁ νόος ὁ ἱστορία κατανοέω , Μένων δηλαδή καί ὁ ἱστορικός ἀλήθεια ) ἐξέρχομαι διά θεῖον πρόσταγμα ὁ ἴδιος γῆ , καί ὁ κατά ἑαυτοῦ συγγένεια , ἔξοδος ἀνήρ προφητικός πρός Θεός καταπόνθιν πένομαι πρέπω . οὖον γάρ ἐγώ δοκέω τις τοπικός μετανάστασις ὁ νοητός εὑρίσκω προξενέω ὁ κατάληψις . ἄλλος αὐτός ἐκ ὁ καί ὁ ἴδιος γῆ , ὁ γήινος τε καί ταπεινός λέγω φρόνημα ἔξω γίγνομαι , καί ὑπεραίρω ὡς οἷος τε ὁ ὁ κοινός ὁ φύσις ὁράω ἑαυτοῦ ὁ διάνοια , καί καταλείπω ὁ Ψυχή ὁ πρός ὁ αἴσθησις συγγένεια · ὡς μηδείς ὁ κατά αἴσθησις προφαίνω διοχλέω , πρός ὁ κατάληψις ὁ ὁρατής ἀμαυρόω , μήτε ἀκοή περιχέω , μήτε ὄψις ἐν ὁ φαίνω ὁ διάνοια διαπλανήσεως , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , διά πίστις περιπατέω , οὖον διά εἶδος , εἰς τοσοῦτος ἐπαίρω ὁ μεγαλωπία ὁ γνῶσις , ὥστε ὅρος νομίζω ὁ ἀνθρώπινος τελείωσις · τοσοῦτος γιγνώσκω ὁ Θεός , ὅσος ἐάν δυνατός ὁ βραχύς καί ἐπίχρονος οὗτος δύναμις υπεραθεισαω χωρέω . τοιγάρ καί ὁ πᾶς κτίσις Κύριος , ὅσπερ τίς εὕρημα ὁ πατριάρχης γονεύς , ἰδίως θεός ὁ Ἀβραάμ ὀνομάζω . ἄλλος ὅμως τίς φημί περί ἐκεῖνος ὁ λόγος ; ὅτι2 ἐξέρχομαι , οὐ ἐπίσταμαι ποῦ ἀπέρχομαι · ἀλλά οὐδέ ὁ ὄνομα ὁ ἀγαπάω μανθάνω χωρίζω , οὔτε μήv ὁ ἄγνοια οὗτος δυσανασχετέω τε καί αἰσχύνω . οὗτος μέν οὖν αὐτός καί ὁ ἀσφαλής εἰμί ὁ ζητέω ὁδηγία , ὁ μηδείς ὁ πρόχειρον εἰς κατάληψις ἐν ὁ περί ὁ Θεός διάνοια χειραγωγέω · μηδέ τις ὅλως ὁ καταλαμβάνω νοέω αὐτός ποτέ ὁ διάνοια ἵστημι ὁ εἰς ὁ ἐπέκεινα ὁ γιγνώσκω πορεία .