gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0479.1
Οὐκοῦν μαθόντες ὅσον τῆς φύσεως τὸ διαλλάττειν ἐστὶ , τοῖς ἰδίοις ὅροις δι’ ἡσυχίας ἐμμένωμεν . Ἀσφαλέστερον γὰρ ἅμα καὶ εὐσεβέστερον πλέον τοῦ νοουμένου τὸ μεγαλοπρεπὲς εἶναι τοῦ Θεοῦ πιστεύειν , ἢ τισιν ὑπονοίαις τὴν δόξαν αὐτοῦ περιγράφαντας , μηδὲν ὑπὲρ ἐκεῖνο οἴεσθαι . Καὶ ἅλιως οὐδ’ ἂν τὴς ἀσφαλὲς εἶναι φήσεις , ἀπολυμπρησόντων ἐξ τῆν θεῖαν οὐσίαν ὡς ἀτόρητον καὶ ἀνέπαρτον ἀνθρωπίνοις λογισμοῖς . Τὸ μὲν γὰρ τῶν ἀδήλων κατασκοπάζεσθαι , καὶ τινὰ τῶν ἀποκρύφων γνώμην ἐξ ἐπιστάσεως ἀνθρωπίνων λογισμῶν ἐρευνᾶσθαι , πᾶρόδον καὶ ἀκολουθίαν καὶ ταῖς διεψευσμέναις τῶν ὑπολήψεων δίδωσιν . Διότι τῶν ἀγνοουμένων δ’ ἐστοχασάμενος , οὐ μόνον τὸ ἀληθὲς , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ πολλάκις τὸ ψεῦδος , ὡς ἀληθὲς ὑπολήφεται . Ὁ δὲ τῶν Εὐαγγελίων καὶ τῆς προφητείας μαθητής , ὅτι μὲν ἔστιν ὁ ὤν , ἐξ ὧν ἀκήκοε τε τῶν ἁγίων , καὶ διὰ τῆς τῶν φαινομένων εὐαρμονίας , καὶ τῶν τῆς Προνοίας ἔργων πιστεύει . Τί δὲ καὶ ὅπως ἔστιν , ὡς ἀνωφελὲς ἅμα καὶ ἀνόητον οὐκ ἐξετάζων , οὐδὲμὶν δώσει τῷ ψεύδει κατὰ τῆς ἀληθείας τὴν εἴσοδον . Ἐν μὲν γὰρ τῷ πολυπραγμονεῖν καὶ παραλογιστῶς χῶραν εὕρισκε · πάσης δὲ πολυπραγμοσύνης ἀργοῦσης , συναποκρύπτεται πάντων καὶ ἡ τοῦ διαμαρτεῖν ἀνάγκη . Καὶ ὅτι ἀληθὴς ὁ λόγος πᾶρεστιν ἐκ’ τούτου μαθεῖν , πῶς αἱ τῶν Ἐκκλησιῶν αἱρέσεις εἰς ποικίλας καὶ διαφόρους τὰς περὶ τοῦ Θεοῦ ὑπολήψεις ἀπεπλανήθησαν , ἄλλου κατ’ ἄλλην τινὰ τῆς διανοίας κίνυσιν ἐαυτὸν ἀπατήσαντος . Πῶς αὐτοὶ οὗτοι περὶ ὧν ὁ λόγος περὶ τὸ βάραθρον τοῦτο τῆς ἀσεβείας κατέλιθον . Ἄρ’ οὐχὶ πᾶσιν ἀσφαλέστερον ἂν κατὰ τὴν συμβουλήν τῆς Σοφίας μὴ ζητεῖν τὰ βαθύτερα ; Ἄλλὰ δι’ ἡσυχίας τὴν ἀπλὴν τῆς πίστεως παρακαταθήκην ἄσυλον ἑαυτοῖς ἀσφαλίζειν ; Ἄλλ’ ἐπεὶ ὅλιως ἀρχὴν ἔλαβεν ἡ τῶν ἀνθρώπων οὐδενεία , τοῖς ἀπερινοήτοις ἐμβατεύειν εἰκῇ , καὶ δόγμασι κρατοῦναι τὰ τῆς ματαίας οἴησεως αὐτῶν παραυρήματα · ἐντεῦθεν ὁ πολύς κατάλογος τῶν τῇ ἀληθείᾳ προσπολεμουμένων , καὶ αὐτοὶ οὗτοι περὶ ὧν ὁ λόγος ἐστιν , οἱ δογματισταὶ τῆς ἀπάτης ἀναπεφύνασιν , οἱ εἰς περιγραφὴν τινὰ τὸ Θεῖον ἄγοντες , μονοῦχὶ φανερῶς εἰδωλοποιοῦντες ἑαυτῶν τὴν ὑπόνοιαν , ἐν τῷ τὴν ἐμφανουμένην τῇ ἀτεχνότητι διάνοιαν ταύτην θεοποιεῖν , ὡς οὐχὶ κατὰ τινὰ λόγον ἐπιθεωρουμένην τῇ θείᾳ φύσει , ἀλλ’ αὐτὴν οὐσίαν D Θεόν , ἢ οὐσίαν Θεοῦ . Καίτοι γε ἴσως ἔχρην πρὸς τὸν τῶν ἁγίων χορὸν ἀποβλέποντας , τοὺς προφήτας λέγω καὶ πατριάρχας , οἷς πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως ὁ τῆς ἀληθείας ἐνεφύλαξεν λόγος · καὶ μετὰ ταῦτα τοὺς αὐτόπτας τε καὶ ὑπηρέτας γενομένους τοῦ λόγου , καὶ δυσωπηθῆναι μὲν τὴν ἀξιοπιστίαν τῶν ὑπ’ αὐτοῦ μαρτυρηθέντων τοῦ Πνεύματος , ἐμμένειν δὲ τοῖς ὅροις τῆς ἐκείνων διδασκαλίας καὶ γνώσεως , καὶ μὴ ἐπατολᾶν τούτοις ὧν ἡ τῶν ἁγίων κατάληψις οὐκ ἔφησεν . Ἐκεῖνοι γὰρ ἀγνοούμενον τότε τῇ ἀνθρωπίνῃ ζωῇ τὸν Θεὸν διὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν τότε περὶ τὰ εἴδωλα πλάνην ἐμφανῆ καὶ γνώριμον τοῖς ἀνθρώποις ποιούντες ἐκ τα τῶν θαυμάτων ὧς τοῖς παρ’ αὐτοῦ γεγεννημένοις ἐμφαίνεται , καὶ ἐκ τῶν ὀνομάτων δι’ ὧν τὸ ποικίλον τῆς θείας δυνάμεως κατανοοῖ -
Lemmas: οὐκοῦν μανθάνω ὅσος ὁ φύσις ὁ διαλλάσσω εἰμί , ὁ ἴδιος ὅρος διά ἡσυχία ἐμμένω . ἀσφαλής γάρ ἅμα καί εὐσεβής πλέω ὁ νοέω ὁ μεγαλοπρεπής εἰμί ὁ Θεός πιστεύω , ἢ τις ὑπόνοια ὁ δόξα αὐτός περιγράφω , μηδείς ὑπέρ ἐκεῖνος οἴομαι . καί ἁλιεύς οὐδέ εἄν σής ἀσφαλής εἰμί φημί , ἀπολυμπρησόντων ἐκ ὁ θεῖος οὐσία ὡς ἀτόρητος καί ἀνέπαρτον ἀνθρώπινος λογισμός . ὁ μέν γάρ ὁ ἄδηλος κατασκοπάζεσθαι , καί τις ὁ ἀπόκρυφος γνώμη ἐκ ἐπίστασις ἀνθρώπινος λογισμός ἐρευνάω , πάροδος καί ἀκολουθία καί ὁ διαψεύδω ὁ ὑπόληψις δίδωμι . διότι ὁ ἀγνοέω δέ στοχάζομαι , οὖον μόνος ὁ ἀληθής , ἀλλά καί αὐτός πολλάκις ὁ ψεῦδος , ὡς ἀληθής ὑπολαμβάνω . ὁ δέ ὁ Εὐαγγελίων καί ὁ προφητεία μαθητής , ὅτι μέν εἰμί ὁ εἰμί , ἐκ ὅς ἀκούω τε ὁ ἅγιος , καί διά ὁ ὁ φαίνω εὐαρμονία , καί ὁ ὁ Πρόνοια ἔργον πιστεύω . τις δέ καί ὅπως εἰμί , ὡς ἀνωφελής ἅμα καί ἀνόητος οὐ ἐξετάζω , οὐδὲμὶν δίδωμι ὁ ψεύδω κατά ὁ ἀλήθεια ὁ εἴσοδος . ἐν μέν γάρ ὁ πολυπραγμονέω καί παραλογιστής χώρα εὑρίσκω · πᾶς δέ πολυπραγμοσύνη ἀργέω , συναποκρύπτω πᾶς καί ὁ ὁ διαμαρτάνω ἀνάγκη . καί ὅτι ἀληθής ὁ λόγος πάρειμι ἐπίτεξ οὗτος μανθάνω , πῶς ὁ ὁ ἐκκλησία αἵρεσις εἰς ποικίλος καί διάφορος ὁ περί ὁ Θεός ὑπόληψις ἀποπλανάω , ἄλλος κατά ἄλλος τις ὁ διάνοια κίνυσιν ἑαυτοῦ ἀπατάω . Πῶς αὐτός οὗτος περί ὅς ὁ λόγος περί ὁ βάραθρον οὗτος ὁ ἀσέβεια κατέρχομαι . ἄρα οὐ πᾶς ἀσφαλής εἄν κατά ὁ συμβουλή ὁ Σοφία μή ζητέω ὁ βαθύς ; ἀλλά διά ἡσυχία ὁ ἁπλόος ὁ πίστις παρακαταθήκη ἄσυλον ἑαυτοῦ ἀσφαλίζω ; ἄλλος ἐπεί ὅλιως ἀρχή λαμβάνω ὁ ὁ ἄνθρωπος οὐδένεια , ὁ ἀπερινόητος ἐμβατεύω εἰκῇ , καί δόγμα κρατέω ὁ ὁ μάταιος οἴησις αὐτός παραυρημα · ἐντεῦθεν ὁ πολύς κατάλογος ὁ ὁ ἀλήθεια προσπολεμέω , καί αὐτός οὗτος περί ὅς ὁ λόγος εἰμί , ὁ δογματιστής ὁ ἀπάτη ἀναφύω , ὁ εἰς περιγραφή τις ὁ θεῖον ἄγω , μονοῦχος φανερῶς εἰδωλοποιέω ἑαυτοῦ ὁ ὑπόνοια , ἐν ὁ ὁ ἐμφαίνω ὁ ἀτεχνότητι διάνοια οὗτος θεοποιέω , ὡς οὐ κατά τις λόγος ἐπιθεωρέω ὁ θεῖος φύσις , ἀλλά αὐτός οὐσία D Θεός , ἢ οὐσία Θεός . καίτοι γε ἴσως χρή πρός ὁ ὁ ἅγιος χορός ἀποβλέπω , ὁ προφήτης λέγω καί πατριάρχης , ὅς πολυμερής καί πολύτροπος ὁ ὁ ἀλήθεια ἐνεφύλαξεν λόγος · καί μετά οὗτος ὁ αὐτόπτης τε καί ὑπηρέτης γίγνομαι ὁ λόγος , καί δυσωπέω μέν ὁ ἀξιοπιστία ὁ ὑπό αὐτός μαρτυρέω ὁ πνεῦμα , ἐμμένω δέ ὁ ὅρος ὁ ἐκεῖνος διδασκαλία καί γνῶσις , καί μή επατολαω οὗτος ὅς ὁ ὁ ἅγιος κατάληψις οὐ φημί . ἐκεῖνος γάρ ἀγνοέω τότε ὁ ἀνθρώπινος ζωή ὁ θεός διά ὁ ἐπικρατέω τότε περί ὁ εἴδωλον πλάνη ἐμφανής καί γνώριμος ὁ ἄνθρωπος ποιέω ἐκ ὁ ὁ θαῦμα ὅς ὁ παρά αὐτός γεννάω ἐμφαίνω , καί ἐκ ὁ ὄνομα διά ὅς ὁ ποικίλος ὁ θεῖος δύναμις κατανοέω -