gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0467.1
χάκεινον τὴν ἀγεννησίαν ἐπισημίζοντες . Εἰ γὰρ ἀπλοῦν μὲν τῇ φύσει τὸ Θεόν , ὄνομα δὲ κατ’ αὐτοῦς τῆς ἀπλότητος ἐστὶ τὸ ἀγέννητον , τὸ σύνθετον εἶναι τὸν Υἱὸν κατασκευάσουσιν , ᾧ τὸ μὲν Θεὸν εἶναι συναποδεικνύται , ἢ εἰ ὁμολογοῦσιν ἐπ’ αὐτῷ τὴν θεότητα , ἀπλοῦν δὲ , καθὼς εἴρηται , τὸ Θεὸν ἐστι , τὸν αὐτὸν καὶ ἀγέννητον διὰ τὴν ἀπλότητα πάντως εἶναι κατασκευάσουσιν · εἴπερ ἡ ἀπλότης ταύτῃ τῇ ἀγεννησίᾳ νομίζεται · ὡς δ’ ἂν σαφέστερον τὸ λεγόμενον γένοιτο , πάλιν τὸ ῥηθὲν ἀναλήψομαι . Ἡμεῖς τοῦτο φαμεν , ὅτι ἐν ἑκατέρῳ τῶν ὀνομάτων , ἵδιν τι τὸ σημαίνόμενον ὑπεστὶ · καὶ οὔτε τῷ ἀγεννητῷ τὸ ἀμερὲς ἐρμηνεύεται , οὔτε τῷ ἀπλῷ τὸ ἀγέννητον · ἀλλ’ ἐν μὲν τῷ ἀπλῷ , τὸ ἀσύνθετον ἐνοήσαμεν , ἐν δὲ τῷ ἀγεννητῷ , τὸ μὴ ἐξ αἰτίας εἶναι τινος ἐδιδάχθημεν . Τὸν δὲ Υἱὸν ἐκ Θεοῦ Θεὸν ὄντα , καὶ αὐτὸν ἀπλοῦν πιστεύειν οἴομεθα δεῖν · διὰ τὸ πάσης συνθέσεως καθαρεύειν τὸ Θεόν . Καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τούτου , μὴτε διὰ τῆς τοῦ Υἱοῦ προσωνυμίας τὴν ἀπλότητα τῆς οὐσίας σημαίνειν , μήτ’ αὐτῇ ἀπλότητι περιστατῶν τὸ τοῦ Υἱοῦ σημαίνεσθαι . Ἀλλ’ ἐκ τούτου μὲν , τὴν ἐκ τοῦ Πατρὸς ὑπόστασιν φανερούσθω · ἐκ δὲ τοῦ ἀπλοῦ , ὅπερ ἐμφαίνει ἡ τοιαύτη φωνή . Ἐπεὶ οὖν ὁ μὲν τῆς κατ’ οὐσίαν ἀπλότητος λόγος εἰς καὶ ὁ αὐτὸς καὶ ἐπὶ Πατρὸς λέγεται καὶ ἐπὶ Υἱοῦ , οὔτε ὑφέσει τινι , οὔτε πλεονασμῷ διαλλάσσων · τὸ δὲ γεννητὸν τῷ ἀγεννητῷ πολλῇ κατὰ τὸ σημαίνόμενον τὴν διαφορὰν ἔχει · τοῦτο γὰρ ἐστὶν ἐν τῷ ἑτέρῳ τῶν ὀνομάτων νοῆσαι , ὃ ἐν τῷ ἄλλῳ οὐκ ἐστὶ · διὰ τοῦτο φαμεν μηδεμίαν ἀνάγκην εἶναι , ἀγεννητοῦ ὄντος τοῦ Πατρὸς , ἐπειδὴ ἀπλῇ ἐστὶν αὐτοῦ ἡ οὐσία , ἀγεννησίαν λέγεσθαι αὐτοῦ τὴν οὐσίαν . Οὔτε γὰρ ἀπλοῦ ὄντος τοῦ Υἱοῦ , τοῦ αὐτοῦ καὶ γεννητοῦ εἶναι πιστευομένου , ἀπλότητα λέγομεν τὴν οὐσίαν . Ἀλλ’ ὥσπερ ἀπλῇ ἐστὶν ἡ οὐσία , καὶ οὐχ ἀπλότης , οὕτως καὶ ἀγέννητός ἐστιν ἡ οὐσία καὶ οὐχ ἀγεννησία . Τὸν αὐτὸν τρόπον γεννητοῦ ὄντος καὶ τοῦ Υἱοῦ , πάσης ἀνάγκης ὁ λόγος κηχωρισται , ἐπειδὴ ἀπλῇ ἐστὶν αὐτοῦ ἡ οὐσία , γίνυσθαι αὐτοῦ τὴν οὐσίαν ὁρίζεσθαι · ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα ἰδίαν ἐμφασιν ἑκάτερα τῶν ὀνομάτων ἔχει . Ἡ τε γὰρ τοῦ γεννητοῦ προσωνυμία , τὸ ἐκ τινὸς σοι παρίστησι , καὶ τῷ ἀπλοῦν , τὸ ἀπηλλάχθαι συνθέσεως . Ἀλλ’ οὐ ταῦτα κάκεινοις δοκεῖ · βούλονται γὰρ ἐπειδὴ ἀπλῇ τοῦ Πατρὸς ἐστὶν ἡ οὐσία , μὴ ἄλλο τι ἢ ἀγεννησίαν αὐτὴν εἶναι νομιζέσθαι · διότι καὶ ἀγέννητος λέγεται . Πρὸς οὓς καὶ τοῦτο ἐστὶν εἰπεῖν , ὅτι ἐπειδὴ καὶ κτίστην τὸν Πατέρα καὶ δημιουργὸν ὀνομάζουσιν · ἀπλοῦς δὲ κατ’ οὐσίαν ἐστὶν ὁ ταῦτα ὀνομαζόμενος · ὥρα τοῖς σοφοῖς τούτοις κτίσιν καὶ δημιουργίαν τὴν οὐσίαν τοῦ Πατρὸς ἀποφαίνεσθαι , ἐπειδὴ πᾶσαν σημασίαν τοῦ περὶ αὐτὸν λεγομένου ὀνόματος , ὁ τῆς ἀπλότητος λόγος εἰς τὴν οὐσίαν ἀνάγει . Ἡ τοίνυν χωρισάτωσαν τοῦ ὁρισμοῦ τῆς θείας οὐσίας τὴν ἀγεννησίαν , ἐπὶ μόνης τῆς ἰδίας ἐμφάσεως μένουσαν , ἢ εἴπερ διὰ τὴν ἀπλότητα σοὶ ὑποκειμένου τῇ ἀγεννησίᾳ τὴν οὐσίαν ὁρίζουσι , διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν καὶ τὴν κτίσιν καὶ τὴν δημιουργίαν τῇ τοῦ Πατρὸς οὐσίᾳ ἐνὸξευρίτωσαν , ὡς οὐχὶ κτισούσης καὶ δη -
Lemmas: χάκεινον ὁ ἀγεννησία ἐπισημίζοντες . εἰμί γάρ ἀπολόω μέν ὁ φύσις ὁ Θεός , ὄνομα δέ κατά αὔτεος ὁ απλοτητη εἰμί ὁ ἀγέννητος , ὁ συντίθημι εἰμί ὁ υἱός κατασκευάζω , ὅς ὁ μέν θεός εἰμί συναποδείκνυμι , ἢ εἰμί ὁμολογέω ἐπί αὐτός ὁ θεότης , ἀπολόω δέ , καθώς εἴρω , ὁ θεός εἰμί , ὁ αὐτός καί ἀγέννητος διά ὁ απλότητα πάντως εἰμί κατασκευάζω · εἴπερ ὁ ἁπλότης οὗτος ὁ ἀγεννησία νομίζω · ὡς δέ εἄν σαφής ὁ λέγω γίγνομαι , πάλιν ὁ ἐρώ ἀναλαμβάνω . ἐγώ οὗτος φημί , ὅτι ἐν ἑκάτερος ὁ ὄνομα , κύπειρις τίς ὁ σημαίνω ὕπειμι · καί οὔτε ὁ ἀγεννητῷ ὁ ἀμερής ἑρμηνεύω , οὔτε ὁ ἁπλόος ὁ ἀγέννητος · ἀλλά ἐν μέν ὁ ἁπλόος , ὁ ἀσύνθετος νοέω , ἐν δέ ὁ ἀγεννητῷ , ὁ μή ἐκ αἴτιος εἰμί τις διδάσκω . ὁ δέ υἱός ἐκ Θεός θεός εἰμί , καί αὐτός ἀπολόω πιστεύω οἴομαι δήω · διά ὁ πᾶς σύνθεσις καθαρεύω ὁ Θεός . καί κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ἐπί οὗτος , μήτε διά ὁ ὁ υἱός προσωνυμία ὁ απλότητα ὁ οὐσία σημαίνω , μήτε αὐτός ἀπόλλυμι περιστατέω ὁ ὁ υἱός σημαίνω . ἀλλά ἐκ οὗτος μέν , ὁ ἐκ ὁ πατήρ ὑπόστασις φανερόω · ἐκ δέ ὁ ἀπολόω , ὅσπερ ἐμφαίνω ὁ τοιοῦτος φωνή . ἐπεί οὖν ὁ μέν ὁ κατά οὐσία απλοτητη λόγος εἰς καί ὁ αὐτός καί ἐπί πατήρ λέγω καί ἐπί υἱός , οὔτε ὕφεσις τις , οὔτε πλεονασμός διαλλάσσω · ὁ δέ γεννητός ὁ ἀγεννητῷ πολύς κατά ὁ σημαίνω ὁ διαφορά ἔχω · οὗτος γάρ εἰμί ἐν ὁ ἕτερος ὁ ὄνομα νοέω , ὅς ἐν ὁ ἄλλος οὐ εἰμί · διά οὗτος φημί μηδείς ἀνάγκη εἰμί , Αγέννητου εἰμί ὁ πατήρ , ἐπεί ἁπλόος εἰμί αὐτός ὁ οὐσία , ἀγεννησία λέγω αὐτός ὁ οὐσία . οὔτε γάρ ἀπολόω εἰμί ὁ υἱός , ὁ αὐτός καί γεννητής εἰμί πιστεύω , απλότητα λέγω ὁ οὐσία . ἀλλά ὥσπερ ἁπλόος εἰμί ὁ οὐσία , καί οὐ ἁπλότης , οὕτως καί ἀγέννητος εἰμί ὁ οὐσία καί οὐ ἀγεννησία . ὁ αὐτός τρόπος γεννητής εἰμί καί ὁ υἱός , πᾶς ἀνάγκη ὁ λόγος χωρίζω , ἐπεί ἁπλόος εἰμί αὐτός ὁ οὐσία , γινυεπομαι αὐτός ὁ οὐσία ὁρίζω · ἀλλά καί ἐνταῦθα ἴδιος ἔμφασις ἑκάτερος ὁ ὄνομα ἔχω . ὁ τε γάρ ὁ γεννητής προσωνυμία , ὁ ἐκ τις σύ παρίστημι , καί ὁ ἀπολόω , ὁ ἀπαλλάσσω σύνθεσις . ἀλλά οὖον οὗτος ἐκεῖνος δοκέω · βούλομαι γάρ ἐπεί ἁπλόος ὁ πατήρ εἰμί ὁ οὐσία , μή ἄλλος τίς ἢ ἀγεννησία αὐτός εἰμί νομίζω · διότι καί ἀγέννητος λέγω . πρός ὅς καί οὗτος εἰμί εἶπον , ὅτι ἐπεί καί κτίστης ὁ πατήρ καί δημιουργός ὀνομάζω · Ἀπλοῦς δέ κατά οὐσία εἰμί ὁ οὗτος ὀνομάζω · ὥρα ὁ σοφός οὗτος κτίσις καί δημιουργία ὁ οὐσία ὁ πατήρ ἀποφαίνω , ἐπεί πᾶς σημασία ὁ περί αὐτός λέγω ὄνομα , ὁ ὁ απλοτητη λόγος εἰς ὁ οὐσία ἀνάγω . ὁ τοίνυν χωρίζω ὁ ὁρισμός ὁ θεῖος οὐσία ὁ ἀγεννησία , ἐπί μόνος ὁ ἴδιος ἔμφασις Μένων , ἢ εἴπερ διά ὁ απλότητα σύ ὑπόκειμαι ὁ ἀγεννησία ὁ οὐσία ὁρίζω , διά ὁ αὐτός αἴτιος καί ὁ κτίσις καί ὁ δημιουργία ὁ ὁ πατήρ οὐσία ἐνὸξευρίτωσαν , ὡς οὐ κτίζω καί δη -