gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0314.1
A τῶν ἄλλων , ἕκαστον πρὸς τὸ θεοπρεπέστερον μεταλαβόντες , ἀθετοῦμεν τὴν πρόχειρον ἐπ’ αὐτῶν ἔνοιαν , ὡς μήτε φῶς ψιλὸν , μήτε πατουμένην ὁδόν , μήτε τὸν ἐκ γεωργίας ἄρτον , μήτε τὸν διὰ ῥημάτων λόγον , ἀλλ’ ἀντὶ τούτων ἑκείνα νομίζειν ὅσα τὸ μεγαλεῖον τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ Λόγου παριστῶσιν · οὕτως εἰ τὸ ἀθετοῦν τοῦ υἱοῦ τὴν συνίδη καὶ κατὰ φύσιν σημασίαν , δι’ ἧς ὁ ἐκ τῆς οὐσίας εἶναι τοῦ γεγεννητὸς μανθάνομεν , πρὸς τινὰ θεοπρεπεστέραν ἐρμηνείαν μεταλήψεται πάντως τὸ ὄνομα . Ἐπεὶδὴ γὰρ τῶν ἄλλων ἕκαστον πρὸς τὸ ἐνδοξότερον ἢ μεταληψὶς γνομένη πρὸς τὴν τῆς θείας δυνάμεως ἐνδείξει ἡρμοσεν , ἀκλόνητον πάντως ἐστὶ καὶ τοῦτο τὸ ὄνομα ἐπὶ τὸ ὑψηλότερον μετενεχθῆναι τὸ σημαινόμενον . Τίς ἄν οὖν γένοιτο θεοπρεπεστέρα διάνοια ἐπὶ τῆς τοῦ Υἱοῦ προσῳγίας , ἢ ἀθετοῦσα κατὰ τὸν λόγον τῶν ὑπεραντιῶν ἢ φυσικὴ πρὸς τὸν γεννήσαντα σχέσις ; Τάχα γὰρ οὕτως οὐδὲ πρὸς ἀξίειαν τολμηρὸς , ὡς ἐν τοῖς περὶ τῆς θείας φύσεως λόγοις τὸ ταπεινὸν καὶ χαμαὶ ὄν τῶν ὑψηλῶν τε καὶ μεγάλων ἀφομοιώτερον οἴεσθαι . Οὐκοῦν εἰ μὲν τινὰ ταύτης μεγαλοφρονεστέραν διάνοιαν ἐξευρίσκομεν , ὡς ἀνξιόν εἶναι δοκεῖν περὶ τοῦ Μονογενοῦς νοεῖν , ἢ ἐκ τῆς φύσεως τοῦ Πατρὸς εἶναι , εἰπάτωσαν εἰ τι γινώσκουσι , κατὰ τὴν ἀπόρρητον αὐτῶν σοφίαν τῆς πατρικῆς φύσεως ὑψηλότερον · ὥστε πρὸς ἐκεῖνο τὸν μονογενῆ Θεὸν ἐπιδράντας , τὴ πρὸς τὸν Πατέρα σχέσιν αὐτῶν ὑπεράραι . Εἰ δὲ παντὸς ὑψοῦς ὑπέρκειται , καὶ πᾶσαν δύναμιν θαυμαστικὴν ὑπερβαίνει τῆς θείας φύσεως τὸ μεγαλεῖον , τὶς ὑπολείπεται λόγος , ἐπὶ τὸ μεῖζον φέρων τῆς τοῦ Υἱοῦ κλήσεως τὴν ἐρμηνείαν ; Ἐπεὶδὴ τοίνυν ὁμολογεῖ πᾶσαν περὶ τοῦ Μονογενοῦς σημαντικὴν ἔνοιαν , κἂν ἐκ τῆς κάτω συνήθειας ὀνομάζεται , πρὸς τὸ μεγαλεῖότερον ταῖς ἐνοίαις μετασθεῖσαν κυρίως λέγεσθαι · δεῖξαι δὲ μὴ δύνασθαι τινὰ μεγαλοφρονεστέραν ἔνοιαν τῆς τοῦ Υἱοῦ προσῳγίας εὕρειν ταύτης , ἢ τὸ γνήσιον πρὸς τὸν γεννήσαντα παρίστησιν · οὐδὲν οἶμαι χρήναι πλέον ἐπιδιορθοῦν τῷ τόπῳ , ἰκανῶς διὰ τῶν εἰρημένων ἀποδεχθέντος · ἔτι οὐ προσήκει καθ’ ὁμοιότητα τῶν λοιπῶν ὀνομάτων καὶ τὴν τοῦ Υἱοῦ προσῳγίαν μεθερμηνευεσθαι .
Lemmas: A ὁ ἄλλος , ἕκαστος πρός ὁ θεοπρεπής μεταλαμβάνω , ἀθετέω ὁ πρόχειρον ἐπί αὐτός νοια , ὡς μήτε φάος ψιλός , μήτε πατέω ὁδός , μήτε ὁ ἐκ γεωργία ἄρτος , μήτε ὁ διά ῥῆμα λόγος , ἀλλά ἀντί οὗτος ἐκεῖνος νομίζω ὅσος ὁ μεγαλεῖον ὁ δύναμις ὁ Θεός Λόγος παρίστημι · οὕτως εἰμί ὁ ἀθετέω ὁ υἱός ὁ συνοράω καί κατά φύσις σημασία , διά ὅς ὁ ἐκ ὁ οὐσία εἰμί ὁ γεννητός μανθάνω , πρός τις θεοπρεπής ἑρμηνεία μεταλαμβάνω πάντως ὁ ὄνομα . ἐπειδή γάρ ὁ ἄλλος ἕκαστος πρός ὁ ἔνδοξος ἢ μετάληψις γ́λνυμι πρός ὁ ὁ θεῖος δύναμις ἐνδείκνυμι ἁρμόζω , ἀκλόνητος πάντως εἰμί καί οὗτος ὁ ὄνομα ἐπί ὁ ὑψηλός μεταφέρω ὁ σημαίνω . Τῖς ἄν οὖν γίγνομαι θεοπρεπής διάνοια ἐπί ὁ ὁ υἱός προσῳγίας , ἢ ἀθετέω κατά ὁ λόγος ὁ ὑπεραντιῶν ἢ φυσικός πρός ὁ γεννάω σχέσις ; Τάχα γάρ οὕτως οὐδέ πρός ἀξία τολμηρός , ὡς ἐν ὁ περί ὁ θεῖος φύσις λόγος ὁ ταπεινός καί χαμαί εἰμί ὁ ὑψηλός τε καί μέγας ἀφόμοιος οἴομαι . οὐκοῦν εἰμί μέν τις οὗτος μεγαλοφρονεστέραν διάνοια ἐξευρίσκω , ὡς ἀνοίγω εἰμί δοκέω περί ὁ Μονογενώ νοέω , ἢ ἐκ ὁ φύσις ὁ πατήρ εἰμί , λέγω εἰμί τίς γιγνώσκω , κατά ὁ ἀπόρρητος αὐτός σοφία ὁ πατρικός φύσις ὑψηλός · ὥστε πρός ἐκεῖνος ὁ μονογενής θεός ἐπιτρέχω , ὅς πρός ὁ πατήρ σχέσις αὐτός ὑπεραίρω . εἰμί δέ πᾶς Υψούς ὑπέρκειμαι , καί πᾶς δύναμις θαυμαστικός ὑπερβαίνω ὁ θεῖος φύσις ὁ μεγαλεῖον , τις ὑπολείπω λόγος , ἐπί ὁ μείζων φέρω ὁ ὁ υἱός κλῆσις ὁ ἑρμηνεία ; ἐπειδή τοίνυν ὁμολογέω πᾶς περί ὁ Μονογενώ σημαντικός νοια , κἀν ἐκ ὁ κάτω συνήθεια ὀνομάζω , πρός ὁ μεγαλεῖος ὁ ενοια μεθίστημι κύριος λέγω · δείκνυμι δέ μή δύναμαι τις μεγαλοφρονεστέραν νοια ὁ ὁ υἱός προσῳγίας εὑρίσκω οὗτος , ἢ ὁ γνήσιος πρός ὁ γεννάω παρίστημι · οὐδείς οἴομαι χρή πλέω ἐπιδιορθόω ὁ τόπος , ἱκανῶς διά ὁ εἴρω ἀποδείκνυμι · ἔτι οὖον προσήκω κατά ὁμοιότης ὁ λοιπός ὄνομα καί ὁ ὁ υἱός προσῳγίαν μεθερμηνεύω .