gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0549.1
A τον , μᾶλλον δὲ ἀσεβὲς καὶ κατάκριτον . Ὅ γὰρ λόγῳ κατασκευάζει τὴν τοῦ ἀφθάρτου πρὸς τὸ ἀναρχον σύγκοιαν , τῇ αὐτῇ τρόπῳ παντὸς εὐσεβοῦς τε καὶ θεοπροποῦς καταπαίζει ὀνόματος . Οὐ γὰρ μόνον τὰ δύο ταῦτα περὶ τὴν θείαν θεωρεῖται ζωήν , τὸ ἀνάρχως τε εἶναι , καὶ θανάτου μὴ προσδέεσθαι , ἀλλὰ καὶ ἄυλός τε καὶ ἀόργητος λέγεται , ἀτρεπτός τε καὶ ἀσώματος , ἀόρατός τε καὶ ἀσχημάτιστος , ἀληθὴς τε καὶ δίκαιος , καὶ ἄλλα μυρία περὶ τὴν θείαν ζωήν ἐστι νοήματα , ὧν ἕκαστον ἐφ' ἑαυτοῦ κατὰ τινὰ ἰδιάζουσαν ἔννοιαν ταῖς σημαντικαῖς φωναῖς ἐξαγγέλλεται . Παντὶ τοίνυν ὀνόματι , τῷ σημαντικῷ τῆς θεοπροποῦς ὑπολήψεως , ἔξεστι συμπίπτειν τὴν ἐπίνοιαν παρὰ τοῦ Εὐνομίου κατὰ τὸ ἀλλόκοτον συζυγίαν · οἷον , τὸ ἄυλόν τε καὶ ἀόργητον , ἀμφότερα λέγεται περὶ τὴν θείαν ζωήν , ἀλλ' οὐ κατὰ τὴς αὐτῆς διανοίας ἕκαστον . Τὸ μὲν γὰρ καθαρεῖν ὕλης ἐπιμελείας τοῦ Θεοῦ , διὰ τῆς ἄυλου ἔννοιαν ἐνοήσαμεν . Ἐν δὲ τῷ ἀόργητον τῆς ἀσωμασίας τοῦ κατὰ τὴν ὄργην πάθους σημαίνεται . Ἐπιδράμεται τοίνυν καὶ τούτοις , κατὰ τὸ εἰκὸς ὁ Εὐνόμιος , καὶ τὸ ἴσον ἐν τοῖς εἰρημένοις ὀργήσειν . Λέξει γὰρ κατὰ τὸν αὐτὸν εἰρμὸν τὴν ἀτοπίαν συμπλέκων · Εἰ καθὼς κεχωρίσται τῆς ὕλης ἐπιμελείας , ἄυλος λέγεται , κατὰ τοῦτο οὐκ ἔσται ἀόργητος , καὶ εἰ τῷ μὴ προσλεύσειν τὴν ὄργην ὄντος ἀόργητος , οὐκ ἔστι δυνατὸν ἐπ' αὐτοῦ ὁμολογεῖσθαι τὸ ἄυλον , ἀλλὰ κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην ἐν μὲν τῷ καθαρεῖν ὕλης , ἄυλος ὁμοῦ καὶ ὀργιλὸς ἀναδειχθήσεται , ἐν δὲ τῷ τὴν ὄργην μὴ προσδέσθαι , ἀόργητός τε καὶ ὕλικὸς κατὰ ταῦτόν εὑρεθήσεται · οὕτως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων εὑρήσεις πάντων . Καὶ εἰ δοκεῖ , προθώμεν ἑτέραν συζυγίαν ὀνομάτων τούτων , τὸ ἀτρεπτον λέγω καὶ τὸ ἀσώματον . Τῶν γὰρ δύο τούτων ὀνομάτων ἕκαστον κατὰ τὴν ἰδιάζουσαν ἔμφασιν ἐπὶ τῆς θείας λεγομένης ζωῆς , ὁμοίως καὶ ἐπ' αὐτῶν ἢ τοῦ Εὐνομίου σοφία κατασκευάσει τὴν ἀτοπίαν . Εἰ γὰρ τὸ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχον τῇ φωνῇ τοῦ ἀτρεптоῦ σημαίνεται , καὶ τὸ νοερὸν τῆς οὐσίας , ἢ τοῦ ἀσώματος προσγγορία περιίστησιν . Ἔρει πάντως τὰ αὐτὰ καὶ ἐπὶ τούτων ὁ Εὐνόμιος , ὅτι ἀσύμβατά ἐστι καὶ ἀλλότρια , καὶ ἀκοινωνήτως ἔχει πρὸς ἀλλήλα τὰ τοῖς ὀνόμασιν ἐνθεωρούμενα τούτοις νοήματα . Ἐν μὲν γὰρ τῷ πάντοτε ὡσαύτως ἔχειν τὸ Θεῖον , μόνον ἀτρεπτον ἔσται καὶ οὐχ ἀσώματος · ἐν δὲ τῷ νοερῷ τε καὶ ἀειδεῖ τῆς οὐσίας , τὸ μὲν ἀσώματον ἔχει , τὸ δὲ ἀτρεπτον κεχωρίσται · ὥστε συμβαίνειν , ὅταν μὲν τὸ ἀναλλοίωτον ἐπὶ τῆς θείας θεωρεῖται ζωῆς , μετὰ τοῦ ἀτρεптоῦ καὶ σῶμα αὐτὴν εἶναι κατασκευάζεσθαι · ὅταν δὲ τὸ νοερὸν ἐξετάζηται , ὁμοῦ τε ἀσώματος αὐτὴν εἶναι , καὶ τρεπὴν διορίζεσθαι .
Lemmas: A ὁ , μᾶλλον δέ ἀσεβής καί κατάκριτος . ὅς γάρ λόγος κατασκευάζω ὁ ὁ ἄφθαρτος πρός ὁ ἄναρχος συγκοεις , ὁ αὐτός τρόπος πᾶς εὐσεβής τε καί θεοπρόπος καταπαίζω ὄνομα . οὖον γάρ μόνος ὁ δύο οὗτος περί ὁ θεῖος θεωρέω ζωή , ὁ ἄναρχος τε εἰμί , καί θάνατος μή προσδέω , ἀλλά καί αὐλός τε καί ἀόργητος λέγω , ἄτρεπτος τε καί ἀσώματος , ἀόρατος τε καί ἀσχημάτιστος , ἀληθής τε καί δίκαιος , καί ἄλλος μυρίος περί ὁ θεῖος ζωή εἰμί νόημα , ὅς ἕκαστος ἐπί ἑαυτοῦ κατά τις ἰδιάζω ἔννοια ὁ σημαντικός φωνή ἐξαγγέλλω . Πᾶς τοίνυν ὄνομα , ὁ σημαντικός ὁ θεοπρόπος ὑπόληψις , ἔξεστι συμπίπτω ὁ ἐπίνοια παρά ὁ Εὐνόμιος κατά ὁ ἀλλόκοτος συζυγία · οἷος , ὁ ἄυλος τε καί ἀόργητος , ἀμφότερος λέγω περί ὁ θεῖος ζωή , ἀλλά οὖον κατά σής αὐτός διάνοια ἕκαστος . ὁ μέν γάρ καθαίρω ὕλη ἐπιμέλεια ὁ Θεός , διά ὁ άυλος ἔννοια νοέω . ἐν δέ ὁ ἀόργητος ὁ ἀσωμασία ὁ κατά ὁ ὀργή πάθος σημαίνω . Ἐπιτρέχω τοίνυν καί οὗτος , κατά ὁ εἰκός ὁ Εὐνόμιος , καί ὁ ἴσος ἐν ὁ εἴρω ὀργάω . λέγω γάρ κατά ὁ αὐτός εἱρμός ὁ ἀτοπία συμπλέκω · εἰμί καθώς χωρίζω ὁ ὕλη ἐπιμέλεια , ἄυλος λέγω , κατά οὗτος οὐ εἰμί ἀόργητος , καί εἰμί ὁ μή προσλευσεω ὁ ὀργή εἰμί ἀόργητος , οὐ εἰμί δυνατός ἐπί αὐτός ὁμολογέω ὁ ἄυλος , ἀλλά κατά πᾶς ἀνάγκη ἐν μέν ὁ καθαίρω ὕλη , ἄυλος ὁμοῦ καί ὀργίλος ἀναδείκνυμι , ἐν δέ ὁ ὁ ὀργή μή προσδέω , ἀόργητος τε καί ὑλικός κατά αὐτός εὑρίσκω · οὕτως καί ἐπί ὁ ἄλλος εὑρίσκω πᾶς . καί εἰμί δοκέω , προτίθημι ἕτερος συζυγία ὄνομα οὗτος , ὁ ἄτρεπτος λέγω καί ὁ ἀσώματος . ὁ γάρ δύο οὗτος ὄνομα ἕκαστος κατά ὁ ἰδιάζω ἔμφασις ἐπί ὁ θεῖος λέγω ζωή , ὁμοίως καί ἐπί αὐτός ἢ ὁ Εὐνόμιος σοφία κατασκευάζω ὁ ἀτοπία . εἰμί γάρ ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω ὁ φωνή ὁ ἀτρεύς σημαίνω , καί ὁ νοερός ὁ οὐσία , ἢ ὁ ἀσώματος προσγγοριον περιίστημι . ἔρομαι πάντως ὁ αὐτός καί ἐπί οὗτος ὁ Εὐνόμιος , ὅτι ἀσύμβατος εἰμί καί ἀλλότριος , καί ἀκοινώνητος ἔχω πρός ἀλλήλων ὁ ὁ ὄνομα ἐνθεωρέω οὗτος νόημα . ἐν μέν γάρ ὁ πάντοτε ὡσαύτως ἔχω ὁ θεῖον , μόνος ἄτρεπτος εἰμί καί οὐ ἀσώματος · ἐν δέ ὁ νοερός τε καί ἀειδεῖ ὁ οὐσία , ὁ μέν ἀσώματος ἔχω , ὁ δέ ἄτρεπτος χωρίζω · ὥστε συμβαίνω , ὅταν μέν ὁ ἀναλλοίωτος ἐπί ὁ θεῖος θεωρέω ζωή , μετά ὁ ἀτρεύς καί σῶμα αὐτός εἰμί κατασκευάζω · ὅταν δέ ὁ νοερός ἐξετάζω , ὁμοῦ τε ἀσώματος αὐτός εἰμί , καί τρεπνός διορίζω .