gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0459.1
γοῦν αὐτοῖς τὴν ἰσχὺν ἔχει . πάντως οὐκ ἄδηλον τί προστίχει τοὺς εὐ φρονούντας περὶ τούτων λογίζεσθαι . Ὅτι δ’ οὐκ ἐπιφραστικῶς ταύτην τὴν διαβολὴν ἐπιφέρομεν , αὐτὸς ἂν γένοιντο ἡμῖν μάρτυς διὰ τῶν ἰδίων λόγων Εὐνόμιος , ὁ τὸν ἀγέννητον μὲν ἀπρόσιτον φῶς λέγων , καὶ εἰς πείραν παθημάτων ἐλθεῖν μὴ δυνάμενον , ἐπὶ δὲ τῷ γεννητῷ καταλλήλόν τε καὶ συγγενῆ τὴν τοιαύτην διάθεσιν διορίζομενος . Ὡς μὴδὲ χάριν τῷ μονογενεῖ Θεῷ τὸν ἄνθρωπον ὧν ἕνεκεν ἔπαθεν ἔχειν , εἴπερ αὐτομάτως κατὰ τὸν λόγον αὐτῶν πρὸς τὴν τῶν παθημάτων καταυλάσθην πείραν , τῆς ἐμπαθοῦς οὐσίας φυσικῶς πρὸς τοῦτο κατασυρεῖσης ὅπερ οὐδεμιᾶς ἄξιον εὐχαριστίας ἐστίν . Τίς γὰρ ἂν ἐν χάριτος δεξαίτω μέρει , τὸ κατ’ ἀνάγκην συμβαίνειν , κἂν ἐπικερδὲς καὶ ὠφέλιμον ᾖ ; Οὔτε γὰρ τῷ πυρὶ τῆς θερμότητος , οὔτε τῷ ὕδατι τῆς ῥοῆς , χάριν γινώσκομεν , εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς φύσεως ἀνάγοντες τὸ γινόμενον , διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τὸ πῦρ τῆς θερμαντικῆς ἐνεργείας ἀπολειφθῆναι , ἢ στάσιμον ἐπὶ πρᾶνοῦς μείναι τὸ ὕδωρ , αὐτομάτως τῆς τοπικῆς ἐπικλίσεως ἐφελκόμενης ἐπὶ τὸ πρῶσω τὴν κίνησιν . Εἰ οὖν φυσικῶς ἀνάγκη τὴν διὰ σαρκὸς εὐεργεσίαν παρὰ τοῦ Υἱοῦ γεγενῆσθαι τοῖς ἀνθρώποις λέγουσιν , οὐδεμιαν πάντως χάριν γινώσκουσιν , ὅτι οὐκ εἰς δύναμιν ἐξουσιαστικὴν , ἀλλ’ εἰς φυσικὴν ἀνάγκην τὸ γεγονός ἀναφέρουσιν . Εἰ δὲ τῆς δωρεᾶς αἰσθανόμενοι τὴν εὐεργεσίαν ἀτιμάζουσι , δέδοικα μὴ πρὸς τὸνναντίον περιτραπῇ πάλιν αὐτοῖς ἡ ἀσέβεια , καὶ προτιμωτέραν ποιήσωνται τὴν ἐμπαθῆ τοῦ Υἱοῦ διάθεσιν τῆς πατρικῆς ἀπάθειας , ἐν τῷ καθ’ ἑαυτοὺς ἀγαθῷ , τὴν τοῦ καλοῦ κρίσιν ποιούμενοι . Εἰ γὰρ καὶ τὸν Υἱὸν καθὼς περὶ τοῦ Πατρὸς δογματίζουσιν , ἀπαράδεκτον εἶναι συνέβη τοῦ πάθους , ἀδιόρθωτος ἔμεινεν ἂν ἡ τῆς φύσεως ἡμῶν συμφορά , οὐκ ὄντος τοῦ διὰ τῆς οἰκείας πείρας εἰς ἀφθαρσίαν ἐξαιρουμένου τὸν ἄνθρωπον · καὶ οὕτω λανθάνει σοφιστῶν ἡ δεινότης , δι’ ὧν καθαιρεῖν ἐπαχρειεῖ τοῦ μονογενοῦς Θεοῦ τὸ μεγαλεῖον , εἰς μείζονάς τε καὶ προτιμωτέρας ὑπολήψεις αὐτὸν περιάγουσα . Ἐπειπερ ὁ δυνάμενος ἐπιβάσαι , τοῦ ἀδυνατοῦντος πρὸς τὸ ἀγαθὸν προτιμωτέρος .
Lemmas: γοῦν αὐτός ὁ ἰσχύς ἔχω . πάντως οὐ ἄδηλος τίς προστείχω ὁ εὕω φρονέω περί οὗτος λογίζομαι . ὅτι2 δέ οὐ ἐπιφραστικῶς οὗτος ὁ διαβολή ἐπιφέρω , αὐτός εἄν γίγνομαι ἐγώ μάρτυς διά ὁ ἴδιος λόγος Εὐνόμιος , ὁ ὁ ἀγέννητος μέν ἀπρόσιτος φάος λέγω , καί εἰς πείρω πάθημα ἔρχομαι μή δύναμαι , ἐπί δέ ὁ γεννητός καταλλήλόν τε καί συγγενής ὁ τοιοῦτος διάθεσις διορίζω . ὡς μηδέ χάρις ὁ μονογενής Θεός ὁ ἄνθρωπος ὅς ἕνεκα πάσχω ἔχω , εἴπερ αὐτόματος κατά ὁ λόγος αὐτός πρός ὁ ὁ πάθημα καταλύω πείρω , ὁ ἐμπαθής οὐσία φυσικός πρός οὗτος κατασυρεισος ὅσπερ οὐδείς ἄξιος εὐχαριστία εἰμί . Τῖς γάρ εἄν ἐν χάρις δείκνυμι μέρος , ὁ κατά ἀνάγκη συμβαίνω , κἀν ἐπικερδής καί ὠφέλιμος εἰμί ; οὔτε γάρ ὁ πῦρ ὁ θερμότης , οὔτε ὁ ὕδωρ ὁ ῥοή , χάρις γιγνώσκω , εἰς ὁ ἀνάγκη ὁ φύσις ἀνάγω ὁ γίγνομαι , διά ὁ μή δύναμαι ὁ πῦρ ὁ θερμαντικός ἐνέργεια ἀπολείπω , ἢ στάσιμος ἐπί πρανής μένω ὁ ὕδωρ , αὐτόματος ὁ τοπικός ἐπίκλισις ἐφέλκω ἐπί ὁ προωθέω ὁ κίνησις . εἰμί οὖν φυσικός ἀνάγκη ὁ διά σάρξ εὐεργεσία παρά ὁ υἱός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος λέγω , οὐδείς πάντως χάρις γιγνώσκω , ὅτι οὐ εἰς δύναμις ἐξουσιαστικός , ἀλλά εἰς φυσικός ἀνάγκη ὁ γίγνομαι ἀναφέρω . εἰμί δέ ὁ δωρεά αἰσθάνομαι ὁ εὐεργεσία ἀτιμάζω , δείδω μή πρός τὸνναντίον περιτρέπω πάλιν αὐτός ὁ ἀσέβεια , καί πρότιμος ποιέω ὁ ἐμπαθής ὁ υἱός διάθεσις ὁ πατρικός απάθεια , ἐν ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀγαθός , ὁ ὁ καλός κρίσις ποιέω . εἰμί γάρ καί ὁ υἱός καθώς περί ὁ πατήρ δογματίζω , ἀπαράδεκτος εἰμί συμβαίνω ὁ πάθος , ἀδιόρθωτος μένω εἄν ὁ ὁ φύσις ἐγώ συμφορά , οὐ εἰμί ὁ διά ὁ οἰκεῖος πείρω εἰς ἀφθαρσία ἐξαιρέω ὁ ἄνθρωπος · καί οὗτος λανθάνω σοφιστής ὁ δεινότης , διά ὅς καθαιρέω ἐπαχρειεῖ ὁ μονογενής Θεός ὁ μεγαλεῖον , εἰς μέγας τε καί πρότιμος ὑπόληψις αὐτός περιάγω . ἐπεί ὁ δύναμαι ἐπιβαίνω , ὁ ἀδυνατέω πρός ὁ ἀγαθός πρότιμος .