gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0200.2
Ἡδεὼς δ' ἄν καὶ τοῦτο παρ' αὐτοῦ μάθοιμεν · Ἐπὶ μόνης τῆς θείας φύσεως τὴν ἐπὶ ταῖς ἐνεργείας ἀμφιβολίαν ἐκ τῆς ἐργασαμένης οὐσίας διαλύεσθαι λέγει , ἢ καὶ ἐπὶ παντὸς πράγματος , ᾧ τις δύναμις ποιητικὴ συνπάρεσι , διὰ τῆς τοῦ ποιούντος οὐσίας , καὶ τὴν τῶν γεγονότων φύσιν ἐπιγινώσκει . Εἰ μὲν οὖν ἐπὶ μόνης τῆς θείας δυνάμεως τὸ τοιοῦτον ἀποφαίνεται δόγμα , δεῖξάτω πῶς τὴν ἀμφισβήτησιν τῶν τοῦ Θεοῦ ἔργων διαλύει διὰ τῆς τοῦ ἐνεργήσαντος φύσεως . Ἰδοὺ γὰρ ἀναμφίβολον ἔργον Θεοῦ , οὐρανός , γῆ , θάλασσα , ὅλος ὁ κόσμος . Ζητεῖσθω δὲ καθ' ὑπόθεσιν , τούτων ἑνὸς ἡ οὐσία · καὶ ἔστω οὐρανὸς τῇ θεωρίᾳ τοῦ λόγου προκειμενος . Ἀμφιβαλλομένης φανῶν τοῦ οὐρανοῦ τῆς οὐσίας , διὰ τὰς ποικιλίας ἐπὶ τούτῳ δόξας τῶν διαφόρους κατὰ τὸ φανὲν ἑκάστῳ περὶ αὐτοῦ φυσιολογούντων , πῶς ἡμῖν ἐπάγει τὴν διάλυσιν τῆς τοῦ ζητουμένου ἀμφιβολίας ἢ τοῦ πεποιηκότος τὸν οὐρανὸν θεωρία ; Ἐκεῖνος ἄυλος , ἀόρατος , ἀσχημάτιστος , ἀγέννητός τε καὶ εἰσαεὶ διαμένων , φθόρας , καὶ τροπῆς , καὶ ἀλλοιώσεως , καὶ τῶν τοιούτων πάντων ἀνεπίδεκτος μένων . Πῶς οὖν ὁ τοιαύτην περὶ τοῦ ἐνεργήσαντος λαβὼν τὴν διάνοιαν , πρὸς τὴν ἐπίγνῶσιν τῆς τοῦ οὐρανοῦ φύσεως ἐναχθήσεται ; Πῶς ἐκ τοῦ ἀοράτου , τὸ ὅρατον , ἐκ τοῦ ἀθράπτου , τὸ φθορά ὑποκείμενον , ἐκ τοῦ ἀγεννήτως ὄντος , τὸ ἀπὸ χρόνου τὴν ὑστάσιν ἔχον , ἐκ τοῦ εἰσαεὶ διαμένουτος , τὸ πρόσκαιρον κεκτημένον τὴν ὑπαρξιν , καὶ ἐκ πάντων τῶν ἐναντίων , τὴν περὶ τοῦ ζητουμένου ποιήσεται κατανόησιν ; Εἰπάτω ὁ περιεσκεμμένος , δι' ἀχριβείας τὰ ὄντα · εἰπάτω πῶς ἐστι δυνατὸν τὰ ἀνόμοια κατὰ τὴν φύσιν ἔχοντα , δι' ἀλλήλων ἐπιγινώσκεσθαι · καίτοι γε δι' αὐτῶν τούτων ὧν αὐτὸς φησιν , εἴπερ τοῖς ἰδίοις κατακολουθεῖν ἡπίστατο λόγοις , ὀδηγήθη ἂν πρὸς τὸν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ δόγματος συγκατάθεσιν . Εἰ γὰρ ἢ τοῦ ποιήσαντος φύσις τὸ παρ' αὐτῆς γεγενημένον δείκνυσι , καθὼς οὗτος φησιν , ποίημα δὲ κατ' αὐτοῦς ὁ Υἱὸς ἐστι τοῦ Πατρός , πάντως ὁ τὸν τοῦ Πατρὸς φύσιν κατανοήσας , καὶ τὴν τοῦ Μονογενοῦς δι' ἐκείνης ἐγνώρισεν · εἴπερ ἢ τοῦ ἐνεργήσαντος φύσις τὸ ἐνεργηθὲν ἀπεστίμηνεν .
Lemmas: Ἡδύς δέ ἄν καί οὗτος παρά αὐτός μανθάνω · ἐπί μόνος ὁ θεῖος φύσις ὁ ἐπί ὁ ἐνέργεια ἀμφιβολία ἐκ ὁ ἐργάζομαι οὐσία διαλύω λέγω , ἢ καί ἐπί πᾶς πρᾶγμα , ὅς τις δύναμις ποιητικός συνπάρεσι , διά ὁ ὁ ποιέω οὐσία , καί ὁ ὁ γίγνομαι φύσις ἐπιγιγνώσκω . εἰμί μέν οὖν ἐπί μόνος ὁ θεῖος δύναμις ὁ τοιοῦτος ἀποφαίνω δόγμα , δείκνυμι πῶς ὁ ἀμφισβήτησις ὁ ὁ Θεός ἔργον διαλύω διά ὁ ὁ ἐνεργέω φύσις . ἰδέ γάρ ἀναμφίβολος ἔργον Θεός , οὐρανός , γῆ , θάλασσα , ὅλος ὁ κόσμος . ζητέω δέ κατά ὑπόθεσις , οὗτος εἷς ὁ οὐσία · καί ἵστημι οὐρανός ὁ θεωρία ὁ λόγος πρόκειμαι . ἀμφιβάλλω φαίνω ὁ οὐρανός ὁ οὐσία , διά ὁ ποικιλίας ἐπί οὗτος δόξα ὁ διάφορος κατά ὁ φαίνω ἕκαστος περί αὐτός φυσιολογέω , πῶς ἐγώ ἐπάγω ὁ διάλυσις ὁ ὁ ζητέω ἀμφιβολία ἢ ὁ ποιέω ὁ οὐρανός θεωρία ; ἐκεῖνος ἄυλος , ἀόρατος , ἀσχημάτιστος , ἀγέννητος τε καί εἰσαεί διαμένω , φθορά , καί τροπή , καί ἀλλοίωσις , καί ὁ τοιοῦτος πᾶς ἀνεπίδεκτος Μένων . Πῶς οὖν ὁ τοιοῦτος περί ὁ ἐνεργέω λαμβάνω ὁ διάνοια , πρός ὁ ἐπιγιγνώσκω ὁ ὁ οὐρανός φύσις ἐνάγω ; Πῶς ἐκ ὁ ἀόρατος , ὁ ὁράω , ἐκ ὁ ἀθράπτου , ὁ φθορά ὑπόκειμαι , ἐκ ὁ ἀγέννητος εἰμί , ὁ ἀπό χρόνος ὁ ὑστάς ἔχω , ἐκ ὁ εἰσαεί διαμένω , ὁ πρόσκαιρος κτάομαι ὁ ὕπαρξις , καί ἐκ πᾶς ὁ ἐναντίος , ὁ περί ὁ ζητέω ποιέω κατανόησις ; εἶπον ὁ περισκοπέω , διά ἀκρίβεια ὁ εἰμί · εἶπον πῶς εἰμί δυνατός ὁ ἀνόμοιος κατά ὁ φύσις ἔχω , διά ἀλλήλων ἐπιγιγνώσκω · καίτοι γε διά αὐτός οὗτος ὅς αὐτός φημί , εἴπερ ὁ ἴδιος κατακολουθέω ἐπίσταμαι λόγος , ὁδηγέω εἄν πρός ὁ ὁ ἐκκλησιαστικός δόγμα συγκατάθεσις . εἰμί γάρ ἢ ὁ ποιέω φύσις ὁ παρά αὐτός γίγνομαι δείκνυμι , καθώς οὗτος φημί , ποίημα δέ κατά αὔτεος ὁ υἱός εἰμί ὁ πατήρ , πάντως ὁ ὁ ὁ πατήρ φύσις κατανοέω , καί ὁ ὁ Μονογενώ διά ἐκεῖνος γνωρίζω · εἴπερ ἢ ὁ ἐνεργέω φύσις ὁ ἐνεργέω ἀφίστημι .