gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0399.1
A γένους ἐρμηνεύεται . Καὶ ἐπειδὴ οὐχ ἱκανὸν ἦν τὸ τοιούτου τῆς γεννήσεως εἶδος ἀρκοῦσαν ἡμῖν ἐμποιῆσαι τῆς ἀφθίου περὶ τοῦ Μονογενοῦς ὑπάρξεως τὴν φαντασίαν , συμπαραλαμβάνει καὶ ἕτερον τῆς γεννήσεως εἶδος , πρὸς σημασίαν τῆς τοῦ Υἱοῦ θεολογίας , τὸ ἐκ τῆς ὕλης ἀπορροίας , καὶ φησιν ἀπαύγασμα ὄντος , καὶ ὁσμὴν μύρου καὶ ἀτμίδα Θεοῦ , ἅπερ ἐν τῇ προηκείσῃ παρ' ἡμῶν τεχνολογίᾳ ἡ καθ' ἡμᾶς συνθεσία ὕλικην ἀπορροίαν ὀνομάζει . Ἄλλ' ὡςπερ ἐν τοῖς προειρημένοις οὔτε ἡ τῆς κτίσεως ποίησις , οὔτε ἡ τοῦ Υἱοῦ σημασία χρόνον , ἢ ὕλην , ἢ κόπον , ἢ πάθος συμπαραδέξατο · οὕτως καὶ ἐνταῦθὰ πάσης τῆς ὕλικῆς ἐννοίας ἐκκαθάρας τὴν τοῦ ἀπαυγάσματος καὶ τῶν λοιπῶν τῶν μεμνησυσθέντων σημασίαν , μόνον τὸ θεοπρεπὲς τοῦ τοιούτου τῆς γεννήσεως εἴδους B ὁ λόγος παραλαβὼν , ἐνδείκνυται τὸ ἐξ αὐτοῦ τε καὶ μετ' αὐτοῦ νοεῖσθαι , διὰ τὴν κατὰ τὴν λέξιν παῦσιν ἐμφάσεως . Οὔτε γὰρ ἡ ἀτμὶς τὴν εἰς ἀέρα διάχυσιν ἐκ τῆς ὑποκειμένης ὕλης παρίστησιν , οὔτε ἡ ὁσμὴ τὴν ἐκ τῆς ποιότητος τοῦ μύρου γινόμενον πρὸς τὸν ἀέρα μετάστασιν , οὔτε ἀπαύγασμα τὴν ἐκ τοῦ ἡλιακοῦ σώματος διὰ τῶν ἀκτίνων ἀπορροίαν . Ἄλλὰ τοῦτο μόνον ἐκ πάντων , καθὼς εἴρηται , διὰ τοῦ τοιούτου τῆς γεννήσεως τρόπου δηλοῦται , τὸ ἐξ ἐκείνου τε εἶναι καὶ μετ' ἐκείνου νοεῖσθαι · μηδενὸς διαστήματος μεταξὺ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ μεσιτεύοντος . Ἐπεὶ δὲ διὰ πλείονα φιλανθρωπίαν ὁ τοῦ ἁγίου Πνεύματος χάρις πολλάχους ἡμῖν ἐγγενέσθαι τὰς θείας περὶ τοῦ Μονογενοῦς ὑπολήψεις ὡικονόμητο · προσἔθηκε καὶ τὸ λειπόμενον τῶν ἐν γενέσει θεωρουμένων εἴδος , τὸ ἐκ τοῦ νοῦ φημι καὶ τοῦ λόγου . Ἄλλὰ πλείονι χρήται τῇ προμηθείᾳ ὁ ὑψηλὸς Ἰωάννης , ὡς μήποτε ὑπὸ ἀτονίας τε καὶ μικροψυχίας καταπασεῖν τὸν ἀκούοντα πρὸς κοινὴν ἐννοιαν λόγου , ὡς φῶγγον τοῦ Πατρὸς τὸν Υἱὸν νομισθῆναι · διὰ τοῦτο ἐν οὐσίᾳ βλέπειν τὸν Λόγον παρασκευάζει τῷ πρώτῳ χρηγματι , καὶ ἐν οὐσίᾳ οὐχ ἀπεξευωμένῃ τινὶ ἀπερήγυιᾳ τῆς ὧν ἐστιν , ἀλλ' ἐν αὐτῷ καὶ τῇ πρώτῃ καὶ μακαρίᾳ φύσει . Ταῦτα γὰρ διδάσκει , λέγων , ὅτι Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ πρὸς τὸν Θεόν , καὶ Θεός , καὶ πάντα ὅσα ἐστὶν ἡ ἀρχή , καὶ αὐτὸς ὧν . Οὕτως γὰρ περὶ τῆς ἀϊδιότητος τοῦ Μονογενοῦς θεολογῶν διεξέρχεται . Τοῦτων τοίνυν τῶν τῆς γεννήσεως τρόπων , ἢτοι τῶν ἐξ αἰτίας ὑφεστηκότων , ἐν τῇ καθ' ἡμᾶς συνθείᾳ γινωσκομένων , παραληφθέντων δὲ καὶ παρὰ τῆς ἁγίας Γραφῆς πρὸς τὸν ὑπερακείνων διδασκαλίαν , οὕτως ὡς εἴκός ἐστι πρὸς παράστασιν τῶν θείων ὑπολήψεων ἕκαστον τούτων μεταληφθῆναι , χρὶνται δικαίως κρίσιν ὁ ἐντυχάνων τῷ λόγῳ · εἰ τι τῶν περὶ τῆς αἱρέσεως φερομένων ἰσχὺν τινὰ κατὰ τῆς ἀληθείας ἔχει .
Lemmas: A γένος ἑρμηνεύω . καί ἐπεί οὐ ἱκανός εἰμί ὁ τοιοῦτος ὁ γέννησις εἶδος ἀρκέω ἐγώ ἐμποιέω ὁ ἅπτω περί ὁ Μονογενώ ὕπαρξις ὁ φαντασία , συμπαραλαμβάνω καί ἕτερος ὁ γέννησις εἶδος , πρός σημασία ὁ ὁ υἱός θεολογία , ὁ ἐκ ὁ ὕλη ἀπόρροια , καί φημί ἀπαύγασμα εἰμί , καί ὀσμή μύρον καί ἀτμίς Θεός , ὅσπερ ἐν ὁ προηκείσῃ παρά ἐγώ τεχνολογία ὁ κατά ἐγώ συνθεσία ὑλικός ἀπόρροια ὀνομάζω . ἄλλος ὡς ἐν ὁ προερέω οὔτε ὁ ὁ κτίσις ποίησις , οὔτε ὁ ὁ υἱός σημασία χρόνος , ἢ ὕλη , ἢ κόπος , ἢ πάθος συμπαραδείκνυμι · οὕτως καί ἐνταῦθα πᾶς ὁ ὑλικός ἔννοια ἐκκαθαίρω ὁ ὁ ἀπαύγασμα καί ὁ λοιπός ὁ μιμνήσκω σημασία , μόνος ὁ θεοπρεπής ὁ τοιοῦτος ὁ γέννησις εἶδος B ὁ λόγος παραλαμβάνω , ἐνδείκνυμι ὁ ἐκ αὐτός τε καί μετά αὐτός νοέω , διά ὁ κατά ὁ λέξις παῦσις ἔμφασις . οὔτε γάρ ὁ ἀτμίς ὁ εἰς ἀήρ διάχυσις ἐκ ὁ ὑπόκειμαι ὕλη παρίστημι , οὔτε ὁ ὀσμή ὁ ἐκ ὁ ποιότης ὁ μύρον γίγνομαι πρός ὁ ἀήρ μετάστασις , οὔτε ἀπαύγασμα ὁ ἐκ ὁ ἡλιακός σῶμα διά ὁ ἀκτίς ἀπόρροια . ἀλλά οὗτος μόνος ἐκ πᾶς , καθώς εἴρω , διά ὁ τοιοῦτος ὁ γέννησις τρόπος δηλόω , ὁ ἐκ ἐκεῖνος τε εἰμί καί μετά ἐκεῖνος νοέω · μηδείς διάστημα μεταξύ ὁ πατήρ καί ὁ ἐκ αὐτός μεσιτεύω . ἐπεί δέ διά πλείων φιλανθρωπία ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα χάρις πολλάχους ἐγώ ἐγγίγνομαι ὁ θεῖος περί ὁ Μονογενώ ὑπόληψις οἰκονομέω · προστίθημι καί ὁ λείπω ὁ ἐν γένεσις θεωρέω εἶδος , ὁ ἐκ ὁ νόος φημί καί ὁ λόγος . ἀλλά πλείων χράω ὁ προμήθεια ὁ ὑψηλός Ἰωάννης , ὡς μήποτε ὑπό ἀτονία τε καί μικροψυχία καταπάσσω ὁ ἀκούω πρός κοινός ἔννοια λόγος , ὡς φῶγγον ὁ πατήρ ὁ υἱός νομίζω · διά οὗτος ἐν οὐσία βλέπω ὁ Λόγος παρασκευάζω ὁ πρῶτος χρηγματι , καί ἐν οὐσία οὐ ἀπεξευωμένῃ τις ἀπερήγυιᾳ ὁ ὅς εἰμί , ἀλλά ἐν αὐτός καί ὁ πρῶτος καί μακάριος φύσις . οὗτος γάρ διδάσκω , λέγω , ὅτι ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί πρός ὁ Θεός , καί Θεός , καί πᾶς ὅσος εἰμί ὁ ἀρχή , καί αὐτός ὅς . οὕτως γάρ περί ὁ ἀιδιότης ὁ Μονογενώ θεολογέω διεξέρχομαι . τοῦτις τοίνυν ὁ ὁ γέννησις τρόπος , ἤτοι ὁ ἐκ αἴτιος ὑφίστημι , ἐν ὁ κατά ἐγώ συνθεΐα γιγνώσκω , παραλαμβάνω δέ καί παρά ὁ ἅγιος γραφή πρός ὁ υπερακειναω διδασκαλία , οὕτως ὡς εἰκός εἰμί πρός παράστασις ὁ θεῖον ὑπόληψις ἕκαστος οὗτος μεταλαμβάνω , χριντ δικαίως κρίσις ὁ ἐντυγχάνω ὁ λόγος · εἰμί τίς ὁ περί ὁ αἵρεσις φέρω ἰσχύς τις κατά ὁ ἀλήθεια ἔχω .