gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0490.2
Ἦν , φησίν , ὁ Θεός , ὅπερ ἐστὶ πρὸ τοῦ γενέσθαι τὸν ἄνθρωπον . Τοῦτο καὶ ἡμεῖς οὐκ ἀρνοῦμεθα . Πᾶν γὰρ διπέρ ἐστι περὶ τὸν Θεὸν νοοῦμεν , τοῦτο πρὸ τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως ἦν . Ἄλλ’ ὁνομάζεσθαι τοῦτόν φαμεν μετὰ τὸ γενέσθαι τὸν ὀνομάζοντα . Εἰ γὰρ διὰ τοῦτο χρῶμεθα τοῖς ὀνόμασιν , ὥστε διδασκάλων ἡμῖν ἐκτεῖναι τὸν πράγματι γίνεσθαι · μόνον δὲ τὸ ἀγνοοῦν ἐπιδεῖξ ἐστι τοῦ διδάσκοντος , ἡ δὲ θεία φύσις διὰ τὸ πᾶσαν ἐπαιρεῖληφέναι τὴν γνῶσιν , κρείττων πάσης διδασκαλίας ἐστὶ · δεῖκνυται δὲ διὰ τούτων ὅτι οὐ τοῦ Θεοῦ χάριν , ἀλλ’ ἡμῶν ἐνεκεν τὰ ὀνόματα πρὸς δήλωσιν τοῦ ὄντος ἐπινενόηται . Οὐ γὰρ ὅπως ἂν ἐκεῖνος ἑαυτὸν μάθῃ , οἱ τῆς ἀγεννησίας ὄνομα τῇ φύσει ἐφηρμόσεν . Ὁ γὰρ εἰδὼς τὰ πάντα , καὶ ἑαυτὸν πρὸ πάντων , συλλαβῶν καὶ ῥημάτων πρὸς τὸ μαθεῖν ὅς ἔχει φύσεως καὶ ἀξίας , οὐ δεῖται . Ἄλλ’ ὅπως ἡμεῖς τινὰ τῶν εὐσεβῶς περὶ αὐτὸν νοουμένων καταλήψιν σχοίμεν , ῥήμασι τισι καὶ συλλαβαῖς τὰς τῶν νοημάτων διαφορὰς ἐτυπώσαμεν , οἷον τινὰ σήμαντρα καὶ χαρακτήρας τὰς διὰ τῶν λόγων τυπώσεις τοῖς τῆς διανοίας κινήμασιν ἐπιγράψαντες . Ὦστε τῶν ἐπιγινωσκόνων τῇ ψυχῇ κινημάτων τρανὴν καὶ ἀσύγχυτον ποιεῖσθαι τὴν δήλωσιν , διὰ τῶν ἐφηρμοσμένων τοῖς νοήμασι φθόγγων . Τί τοίνυν ἐλέγχει τὸν ἡμέτερον λόγον , καθ’ ὃν φαμεν ἐπινενόησθαι τὸ τῆς ἀγεννησίας ὄνομα πρὸς ἔνδειξιν τοῦ ἀναρχον τὸν Θεὸν ὑφεστάναι , τῷ λέγειν ὅτι ὁ Θεὸς καὶ λαλούντων καὶ σιωπῶντων καὶ διανοουμένων , καὶ πρὸ τῆς τῶν γενομένων ἐπινοίας ἦν τε καὶ ἐστιν ἀγέννητος . Εἰ μὲν γὰρ τις ἦν ὁ κατασκευεύων μὴ πρότερον αὐτὸν ἀγέννητον εἶναι , πρὶν ἢ παρ’ ἡμῶν ἐξευρεθῆναι τὸ ὄνομα , συγγνωστὸς ἂν ἦν πρὸς τὴν τοιαύτην ἀτοπίαν ἐκεῖνος γράφων . Εἰ δὲ τὸ προὑφεστάναι καὶ τοῦ λόγου καὶ διανοίας αὐτὸν παρὰ πάντων ὁμολογεῖται , ἡ δὲ τοῦ ὀνόματος θέσις καθ’ ἣν ὁ νοῦς ἐξαγγέλλεται , δι’ ἐπινοίας παρ’ ἡμῶν εὕρησθαι λέγεται · ὁ δὲ σκοπὸς αὐτῇ τῆς πρὸς ἡμᾶς ἐστι μάχης , τὸ δεῖξαι μὴ παρὰ ἀνθρώπων ἐπινενόησθαι τὸ ὄνομα , ἀλλ’ εἶναι τοῦτο καὶ πρὸ τῆς ἡμετέρας συστάσεως , οὐκ οἷδα παρὰ τίνος λεγόμενον , τὸ κοινὸν ἔχει πρὸς τὴν προκειμένην αὐτῷ σπουδήν , τὸ πρὸ τῶν ὄντων ὑφεστάναι τὸν Θεὸν ἀγέννητον λέγειν , καὶ τὸ διαδεδαιούθαι μεταγενεστέραν εἶναι διαγωνίζεσθαι , καὶ λέγειν ἃ εἴσπεν · Ὅτι μαινόμενόν ἐστι
Lemmas: ἦς , φημί , ὁ Θεός , ὅσπερ εἰμί πρό ὁ γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος . οὗτος καί ἐγώ οὐ ἀρνέομαι . Πᾶν γάρ Ζεύς εἰμί περί ὁ θεός νοέω , οὗτος πρό ὁ ὁ κόσμος σύστασις εἰμί . ἄλλος ὀνομάζω οὗτος φημί μετά ὁ γίγνομαι ὁ ὀνομάζω . εἰμί γάρ διά οὗτος χράω ὁ ὄνομα , ὥστε διδάσκαλος ἐγώ ἐκτείνω ὁ πρᾶγμα γίγνομαι · μόνος δέ ὁ ἀγνοέω ἐπιδείκνυμι εἰμί ὁ διδάσκω , ὁ δέ θεῖος φύσις διά ὁ πᾶς ἐπαιρεῖληφέναι ὁ γνῶσις , ἀγαθός πᾶς διδασκαλία εἰμί · δείκνυμι δέ διά οὗτος ὅτι οὖον ὁ Θεός χάρις , ἀλλά ἐγώ ἕνεκα ὁ ὄνομα πρός δήλωσις ὁ εἰμί ἐπινοέω . οὖον γάρ ὅπως εἄν ἐκεῖνος ἑαυτοῦ μανθάνω , ὁ ὁ ἀγεννησία ὄνομα ὁ φύσις ἐφαρμόζω . ὁ γάρ εἰδοί ὁ πᾶς , καί ἑαυτοῦ πρό πᾶς , συλλαβή καί ῥῆμα πρός ὁ μανθάνω ὅς ἔχω φύσις καί ἄξιος , οὖον δήω . ἄλλος ὅπως ἐγώ τις ὁ εὐσεβής περί αὐτός νοέω κατάληψις ἔχω , ῥῆμα τις καί συλλαβή ὁ ὁ νόημα διαφορά τυπόω , οἷος τις σήμαντρον καί χαρακτήρ ὁ διά ὁ λόγος τύπωσις ὁ ὁ διάνοια κίνημα ἐπιγράφω . ὥστε ὁ ἐπιγιγνώσκω ὁ Ψυχή κίνημα τρανός καί ἀσύγχυτος ποιέω ὁ δήλωσις , διά ὁ ἐφαρμόζω ὁ νόημα φθόγγος . τις τοίνυν ἔλεγχος ὁ ἡμέτερος λόγος , κατά ὅς φημί ἐπινοέω ὁ ὁ ἀγεννησία ὄνομα πρός ἔνδειξις ὁ ἄναρχος ὁ Θεός ὑφίστημι , ὁ λέγω ὅτι ὁ θεός καί λαλέω καί σιωπάω καί διανοέομαι , καί πρό ὁ ὁ γίγνομαι ἐπίνοια εἰμί τε καί εἰμί ἀγέννητος . εἰμί μέν γάρ τις εἰμί ὁ κατασκευή μή πρότερος αὐτός ἀγέννητος εἰμί , πρίν ἢ παρά ἐγώ ἐξευρίσκω ὁ ὄνομα , συγγνωστός εἄν εἰμί πρός ὁ τοιοῦτος ἀτοπία ἐκεῖνος γράφω . εἰμί δέ ὁ προὑφεστάναι καί ὁ λόγος καί διάνοια αὐτός παρά πᾶς ὁμολογέω , ὁ δέ ὁ ὄνομα θέσις κατά ὅς ὁ νόος ἐξαγγέλλω , διά ἐπίνοια παρά ἐγώ εὑρίσκω λέγω · ὁ δέ σκοπός αὐτός ὁ πρός ἐγώ εἰμί μάχη , ὁ δείκνυμι μή παρά ἄνθρωπος ἐπινοέω ὁ ὄνομα , ἀλλά εἰμί οὗτος καί πρό ὁ ἡμέτερος σύστασις , οὐ οἶδα παρά τίς λέγω , ὁ κοινός ἔχω πρός ὁ πρόκειμαι αὐτός σπουδή , ὁ πρό ὁ εἰμί ὑφίστημι ὁ θεός ἀγέννητος λέγω , καί ὁ διαδεδαιουθαις μεταγενής εἰμί διαγωνίζομαι , καί λέγω ὁ εἶπον · ὅτι2 μαίνομαι εἰμί