gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0548.1
δεῖδωκεν , ὦ Εὐνόμιε , ὡς μὴ πᾶση συνθεωρεῖσθαι τῇ ζωῇ τοῦ Θεοῦ τὴν ἀφθαρσίαν ; Τίς διελὼν ἐν δύο τὴν θεϊαν ζωὴν ἰδιαζούσας φωνὰς ἐπονομάζοι τῶν ἡμετέρων ἐκάτερον , ὥστε ὑπὲρ ἐν τμήματι τοῦτο προστὶν τὸ ὄνομα , μὴ προσεῖναι λέγειν αὐτῷ καὶ τὸ ἕτερον , τῆς σῆς αὐτῆς διαλεκτικῆς ἡ δριμύτης , τοῦ τὴν ἀνάρχως οὖσαν ζωὴν , φθαρτὴν εἶναι εἶναι , καὶ τῇ ἀφάρτῳ μὴ συνθεωρεῖσθαι τὸ ἀναρχον · ὅμοιον , ὥσπερ ἂν εἴ τις λογικὸν τε καὶ νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικὸν τὸν ἄνθρωπον εἶναι λέγοι , ἐκάτερον ἐφαρμόζων τούτων τῶν ὀνομάτων τῷ ὑποκειμένῳ , κατὰ διάφορον ἐπιβολὴν τε καὶ ἔνοιαν , ἔπειτα παρὰ τινος τοιούτου καταγελωδίζοιτο , διεξιόντος τὰ ὅμοια . Ὅτι εἰ δεκτικὸς νοῦ καὶ ἐπιστήμης ὁ ἄνθρωπος , λογικὸς κατὰ τοῦτο εἶναι οὐ δύναται , ἀλλὰ καθὼς δεκτικὸς ἐστὶν ἐπιστήμης , τοῦτο μόνον ἔσται , τὸ δὲ ἕτερον οὐ χωρήσει ἡ φύσις · καὶ πάλιν , εἰ λογικὸν ὁρίζει τὸν ἄνθρωπον , οὐκέτι αὐτῷ τὸ δεκτικὸν τοῦ νοῦ συγχωρήσεις . Καθὼ γὰρ λογικὸς ἐστιν , ἀμέτοχος διανοίας ἀναδειχθήσεται . Εἰ δὲ πρόδηλον ἐν τούτοις ἐστὶ παντὶ τὸ γελοῖον τε καὶ ἀνόητον , οὐδὲ ἐπ’ ἐκείνῳ πάντως ἀμφιβόλον . Ἀναγνοὺς γὰρ πάλιν διδασκάλου τὴν ῥῆσιν , σκιὰν εὕρησεις τὴν παιδιὰν τοῦ σοφίσματος . Οὐτε γὰρ ἐν τῷ κατὰ τὸν ἄνθρωπον ὑποδείγματι τὸ δεκτικὸν τῆς ἐπιστήμης ὑπὸ τοῦ λόγου χωλίζεται , ἢ ὑπὸ τοῦ δεκτικοῦ τῆς διανοίας ὁ λόγος · οὔτε τὸ ἀδύνατον τῆς θείας ζωῆς , ἡ τὸ ἀφθαρτον οὐκ ἔχει , ἂν ἀναρχον ἦ , ἡ εἴπερ τὴν ἀφθαρσίαν τις αὐτῇ μαρτυρήσειε , τὸ ἀνάρεχον εἶναι ἀφαιρεθήσεται . Ἄλλ’ ὁ τῆς τέχνης τῆς διαλεκτικῆς ἀγχίνολας ἀναζήσων τὴν ἀλήθειαν , ἐκ τῶν ἰδίων τῷ ἡμετέρῳ λόγῳ παρενθείς ἂ ἐβούλετο , ἅπαντι μάχεται καὶ ἑαυτὸν ἀναστρέφει , τῶν ἡμετέρων οὐ προσαπτομένων . Τὸ γὰρ παρ’ ἡμῶν οὐδὲν ἦν ἕτερον , ἢ τὸ τὴν ἀνάρχως οὖσαν ζωὴν , ἀγέννητον δι’ ἐπινοίας ὀνομάζεσθαι , οὐχὶ γίνεσθαι , καὶ τὴν εἰς τὸ ἀόριστον προοῦσαν , τῇ τοῦ ἀφθάρτου σημαίνειν προσῳγορίᾳ , οὐ ποιεῖν ἀφθαρτον , ἀλλὰ σημαίνειν οὖσαν τοιαύτην · ὥστε τὸ μὲν ἀόριστον καθ’ ἕκαστον εἶναι τὴν θείαν ζωὴν , τοῦ ὑποκειμένου ἴδιον εἶναι · τὸ δὲ οὕτως ἢ οὕτως τὰ ἐπιθεωρούμενα τῷ ὑποκειμένῳ νοήματα λέγεσθαι , περὶ τὴν φωνὴν ἐστι μόνην τὴν ἐνδεικτικὴν τοῦ σημαινόμενου νοήματος . Ἐν νόμῳ περὶ τὴν θείαν ζωὴν , τὸ μὴ ἐξ αἰτίας αὐτὴν εἶναι , τοῦτο ἢ τοῦ ἀγεννήτου λέξις ἐνδείκνυται · ἕτερον νόμῳ περὶ τὴν αὐτὴν ζωὴν τὸ ἀόριστον αὐτὴν εἶναι καὶ ἀτελεύτητον , τοῦτο ἢ τοῦ ἀφθάρτου προσῳγορία παρίστησιν , ὥστε τὸ μὲν ὑποκείμενον ἀναρχον εἶναι καὶ ἀτελεύτητον , ὅπερ ἐστὶν ὑπὲρ πᾶν ὄνομα τε καὶ νόημα . Τὸ δὲ μήτε ἐξ αἰτίας αὐτὸ εἶναι , μήτε εἰς τὸ ἀνύπαρκτον ποτε παρίστασθαι , ταῦτα διὰ τῆς τῶν ὀνομάτων τούτων ἐπινοίας σημαίνεται .
Lemmas: δίδωμι , εἰμί Εὐνόμιος , ὡς μή πᾶς συνθεωρέω ὁ ζωή ὁ Θεός ὁ ἀφθαρσία ; Τῖς διαιρέω ἐν δύο ὁ θεῖος ζωή ἰδιάζω φωνή ἐπονομάζω ὁ ἡμέτερος ἐκάς , ὥστε ὑπέρ ἐν τμῆμα οὗτος προστι ὁ ὄνομα , μή πρόσειμι λέγω αὐτός καί ὁ ἕτερος , ὁ σός αὐτός διαλεκτική ὁ δριμύτης , ὁ ὁ ἄναρχος εἰμί ζωή , φθαρτός εἰμί εἰμί , καί ὁ ἀπαρτάω μή συνθεωρέω ὁ ἄναρχος · ὅμοιος , ὥσπερ εἄν εἰμί τις λογικός τε καί νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός ὁ ἄνθρωπος εἰμί λέγω , ἐκάς ἐφαρμόζω οὗτος ὁ ὄνομα ὁ ὑπόκειμαι , κατά διάφορος ἐπιβολή τε καί νοια , ἔπειτα παρά τις τοιοῦτος καταγελωδιζεω , διέξειμι ὁ ὅμοιος . ὅτι2 εἰμί δεκτικός νόος καί ἐπιστήμη ὁ ἄνθρωπος , λογικός κατά οὗτος εἰμί οὖον δύναμαι , ἀλλά καθώς δεκτικός εἰμί ἐπιστήμη , οὗτος μόνος εἰμί , ὁ δέ ἕτερος οὖον χωρέω ὁ φύσις · καί πάλιν , εἰμί λογικός ὁρίζω ὁ ἄνθρωπος , οὐκέτι αὐτός ὁ δεκτικός ὁ νόος συγχωρέω . καθίημι γάρ λογικός εἰμί , ἀμέτοχος διάνοια ἀναδείκνυμι . εἰμί δέ πρόδηλος ἐν οὗτος εἰμί πᾶς ὁ γελοῖος τε καί ἀνόητος , οὐδέ ἐπί ἐκεῖνος πάντως ἀμφίβολος . ἀναγιγνώσκω γάρ πάλιν διδάσκαλος ὁ ῥῆσις , σκιά εὑρίσκω ὁ παιδιά ὁ σόφισμα . οὐ γάρ ἐν ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος ὑπόδειγμα ὁ δεκτικός ὁ ἐπιστήμη ὑπό ὁ λόγος χωλιζω , ἢ ὑπό ὁ δεκτικός ὁ διάνοια ὁ λόγος · οὔτε ὁ ἀδύνατος ὁ θεῖος ζωή , ὁ ὁ ἄφθαρτος οὐ ἔχω , εἄν ἄναρχος εἰμί , ὁ εἴπερ ὁ ἀφθαρσία τις αὐτός μαρτυρέω , ὁ ἀνέρχομαι εἰμί ἀφαιρέω . ἄλλος ὁ ὁ τέχνη ὁ διαλεκτική αγχινολαας ἀναζῶ ὁ ἀλήθεια , ἐκ ὁ ἴδιος ὁ ἡμέτερος λόγος παρεντίθημι ὅς βούλομαι , ἅπας μάχομαι καί ἑαυτοῦ ἀναστρέφω , ὁ ἡμέτερος οὖον προσάπτω . ὁ γάρ παρά ἐγώ οὐδείς εἰμί ἕτερος , ἢ ὁ ὁ ἄναρχος εἰμί ζωή , ἀγέννητος διά ἐπίνοια ὀνομάζω , οὐ γίγνομαι , καί ὁ εἰς ὁ ἀόριστος πρόειμι , ὁ ὁ ἄφθαρτος σημαίνω προσωγοριον , οὖον ποιέω ἄφθαρτος , ἀλλά σημαίνω εἰμί τοιοῦτος · ὥστε ὁ μέν ἀόριστος κατά ἕκαστος εἰμί ὁ θεῖος ζωή , ὁ ὑπόκειμαι ἴδιος εἰμί · ὁ δέ οὕτως ἢ οὕτως ὁ ἐπιθεωρέω ὁ ὑπόκειμαι νόημα λέγω , περί ὁ φωνή εἰμί μόνος ὁ ἐνδεικτικός ὁ σημαινόμενο νόημα . ἐν νόμος περί ὁ θεῖος ζωή , ὁ μή ἐκ αἴτιος αὐτός εἰμί , οὗτος ἢ ὁ ἀγέννητος λέξις ἐνδείκνυμι · ἕτερος νόμος περί ὁ αὐτός ζωή ὁ ἀόριστος αὐτός εἰμί καί ἀτελεύτητος , οὗτος ἢ ὁ ἄφθαρτος προσωγοριον παρίστημι , ὥστε ὁ μέν ὑπόκειμαι ἄναρχος εἰμί καί ἀτελεύτητος , ὅσπερ εἰμί ὑπέρ πᾶς ὄνομα τε καί νόημα . ὁ δέ μήτε ἐκ αἴτιος αὐτός εἰμί , μήτε εἰς ὁ ἀνύπαρκτος ποτός παρίστημι , οὗτος διά ὁ ὁ ὄνομα οὗτος ἐπίνοια σημαίνω .