gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0171.2
Ἄλλα καὶ τὸ , Πάντα διὰ τοῦ Υἱοῦ γεγενήσθαι λέγειν , ἀπόστατον διὰ τούτων ἐπιδειχθήσεται · ἑτέρας τινὸς ὑποστάσεως πρεσβυτέρας τοῦ Μονογενοῦς προἀναπλασθείσης ὑπὸ τοῦ καινοῦ θεολόγου , εἰς ἣν εἰκῶς ἡ αἰτία τῆς κτίσεως τῶν πάντων ἀνεγενήθησεται · διότι καὶ αὐτοῦ τοῦ Μονογενοῦς ἡ κατασκευὴ κατὰ τὸν ἐκείνων λόγον , τῆς ἐνεργείας ἐκείνης ἡρτηται . Εἰ δὲ ταῦτα τὰ ἄτοπα φεύγων ἀνυπόστατον τὴν πράγμα λέγει τὴν ἐνέργειαν , ἥς ἀποτελέσμα τὸν Υἱὸν διορίζει , πάλιν εἰπάτω , πῶς ἑπεται τῷ ὄντι τὸ μὴ ὄν . Πῶς δὲ κατεργάζεται τὸν ὑφεστῶτα , τὸ μὴ ὑφεστὸς . Εὐρεθήσεται γὰρ διὰ τούτων , ἀκολουθοῦντα μὲν τῷ Θεῷ τὰ ἀνύπαρκτα · αἰτία δὲ τῶν ὄντων τὰ μὴ ὄντα γινόμενα , καὶ περιγράφοντα τὴν τῶν ὑφεστῶτων φύσιν , ἡ τῇ ἑαυτῶν οὐχ ὑφέστηκε φύσει , καὶ ἡ πᾶσα τῆς κτίσεως ἀποτελεσματική , καὶ δημιουργὸς δύναμις τῷ ἀνυπάρχειν κατὰ τὸν ἴδιον λόγον περιληφθήσεται . Τοιαῦτα τοῦ θεολόγου τὰ δόγματα , ὃς τὸν Κύριον τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς , πάσης τῆς κτίσεως δημιουργόν , τὸν ἐν ἀρχῇ ὄντα Λόγον Θεοῦ , τὸν δι' οὗ τὰ πάντα , τοῦτον ἀνύπαρκτῳ τινὶ καὶ ἀνυποστάτῳ πράγματι , ἢ οὐχ οἶδ' ὅπως ὀνομάσαι προσήκει τὴν παρ' αὐτοῦ νῦν ἀναλαβείσῃ ἐνέργειαν , ὑποστένει λέγει , καὶ ἐν αὐτῇ περιεγράφεσθαι , οἷον τινὶ ἐρκίῳ τῇ ἀνυπαρείᾳ πανταχόθεν διελημμένον . Καὶ οὐ συνίησιν ὅτι ἀδύνατα βλέπων , εἰς οἷον καταστρέφει πέρας ἡ ἀκολουθία τοῦ λόγου . Εἰ γὰρ ἀνυπόστατος μὲν ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ , ταύτῃ δὲ ἐμπεριγράφεται τὸ ἐκ τῆς ἀνυπαρείας ἀποτελεσθὲν ἔργον · πάντως ὅτι τοιούτῳ τινὶ νοηθήσεται τῇ φύσει τὸ ἀποτέλεσμα , ὃς καὶ ἡ τοῦ ὑποστησαμένου τὸ ἔργον φύσις ἀνεπλάσθη τῷ λόγῳ . Τὸ γὰρ ἀποτελεσθὲν ἐκ τῆς ἀνυπαρείας , καὶ ἐμπεριληφμένον ταύτῃ , παντὶ δήπου πρόδηλον , τί νοεῖται · ὅτι οὐδέν . Οὐδὲ γὰρ ἔχει φύσιν ὑπὸ τῶν ἐναντίων τὰ ἐναντία περιέχεσθαι · οὔτε γὰρ ὑπὸ πυρός , ὕδωρ · οὔτε ὑπὸ θανάτου , ζωὴν · οὔτε ὑπὸ σκότους , φῶς · οὔτε ὑπὸ τοῦ μὴ ὄντος , τὸ ὄν . Ἄλλα ταῦτα μὲν ὑπὸ τῆς περιττευούσης αὐτῷ σοφίας , ἢ οὐ συνίησιν , ἢ ἔχων ἀμβλυώτεται πρὸς τὴν ἀλήθειαν .
Lemmas: ἄλλος καί ὁ , Πάν διά ὁ υἱός γίγνομαι λέγω , ἀποστατός διά οὗτος ἐπιδείκνυμι · ἕτερος τις ὑπόστασις πρέσβυς ὁ Μονογενώ προαναπλασθεισος ὑπό ὁ καινός θεολόγος , εἰς ὅς ἵημι ὁ αἰτία ὁ κτίσις ὁ πᾶς ἀναγίγνομαι · διότι καί αὐτός ὁ Μονογενώ ὁ κατασκευή κατά ὁ ἐκεῖνος λόγος , ὁ ἐνέργεια ἐκεῖνος ἀρτάω . εἰμί δέ οὗτος ὁ ἄτοπος φεύγω ἀνυπόστατος ὁ πράγμα λέγω ὁ ἐνέργεια , ἥς ἀποτέλεσμα ὁ υἱός διορίζω , πάλιν εἶπον , πῶς ἕπω ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί . Πῶς δέ κατεργάζομαι ὁ ὑφίστημι , ὁ μή ὑφίστημι . εὑρίσκω γάρ διά οὗτος , ἀκολουθέω μέν ὁ Θεός ὁ ἀνύπαρκτος · αἰτία δέ ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί γίγνομαι , καί περιγράφω ὁ ὁ ὑφίστημι φύσις , ὁ ὁ ἑαυτοῦ οὐ ὑφίστημι φύσις , καί ὁ πᾶς ὁ κτίσις συμπερασματικός , καί δημιουργός δύναμις ὁ ἀνυπάρχειν κατά ὁ ἴδιος λόγος περιλαμβάνω . τοιοῦτος ὁ θεολόγος ὁ δόγμα , ὅς ὁ κύριος ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , πᾶς ὁ κτίσις δημιουργός , ὁ ἐν ἀρχή εἰμί Λόγος Θεός , ὁ διά ὅς ὁ πᾶς , οὗτος ἀνύπαρκτος τις καί ἀνυποστατέω πρᾶγμα , ἢ οὐ οἶδα ὅπως ὀνομάζω προσήκω ὁ παρά αὐτός νῦν ἀναλαμβάνω ἐνέργεια , ὑποστένω λέγω , καί ἐν αὐτός περιγράφω , οἷος τις ἑρκίον ὁ ἀνυπαρείᾳ πανταχόθεν διαλαμβάνω . καί οὖον συνίημι ὅτι ἀδύνατος βλέπω , εἰς οἷος καταστρέφω πέρας ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος . εἰμί γάρ ἀνυπόστατος μέν ὁ ἐνέργεια ὁ Θεός , οὗτος δέ ἐμπεριγράφω ὁ ἐκ ὁ ἀνυπαρείας ἀποτελέω ἔργον · πάντως ὅτι τοιοῦτος τις νοέω ὁ φύσις ὁ ἀποτέλεσμα , ὅς καί ὁ ὁ ὑφίστημι ὁ ἔργον φύσις ἀναπλάσσω ὁ λόγος . ὁ γάρ ἀποτελέω ἐκ ὁ ἀνυπαρείας , καί ἐμπεριλαμβάνω οὗτος , πᾶς δήπου πρόδηλος , τίς νοέω · ὅτι οὐδείς . οὐδέ γάρ ἔχω φύσις ὑπό ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος περιέχω · οὔτε γάρ ὑπό πῦρ , ὕδωρ · οὔτε ὑπό θάνατος , ζωή · οὔτε ὑπό σκότος , φάος · οὔτε ὑπό ὁ μή εἰμί , ὁ εἰμί . ἄλλος οὗτος μέν ὑπό ὁ περισσεύω αὐτός σοφία , ἢ οὖον συνίημι , ἢ ἔχω ἀμβλυόω πρός ὁ ἀλήθεια .