gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0454.1
ἐπίσης αὐτῆς τε τῆς ἀγεννησίας καὶ τοῦ κατ’ αὐτὴν φωτὸς ἕξω γινομένου · ὁ δὲ ἄλλο τι παρὰ τὸ φῶς ὄν , δηλαδὴ πρὸς τὸ ἀντικείμενον οἰκείως κατὰ τὸ ἀκόλουθον ἕξει . Ταύτης τοίνυν τῆς ἀπορίας ἐκ τῶν τεθέντων ἀναφανείσης , ἀναλύειν ἐπιχειρεῖ ὁ Εὐνόμιος ταῖς τεχνικαῖς ἐφόδοις τῶν ἀποδείξεων , οὕτω λέγων · Ἰσμεν γάρ , Ἰσμεν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν , Ἰσμεν τὸν πλάσαντα τὸ φῶς μετὰ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν · ἠκούσαμεν αὐτῆς τῆς ζωῆς καὶ ἀληθείας Χριστοῦ λέγοντος τοῖς ἐκεῖνο μαθηταῖς · Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου . Ἐμαθὴκαμεν παρὰ τοῦ μακαρίου Παύλου φῶς ἀπρόσιτον ὀνομάζοντος τὸν ἐκὶ πάντων Θεόν , τῇ τε προσθήκῃ διορίζοντος , καὶ τὴν ὑπεροχὴν τοῦ φωτὸς ἐκδιδάσκοντος . Ἐπεὶ τοιούτῃ φωτὸς παραλλαγῇ γεμαθότες , οὐκ ἀνεδέχομε μέχρι ψιλῆς γοῦν ἀκοῆς , τὴν αὐτὴν εἶναι φωτὸς ἐννοιαν ; Ἄρα σπουδάζων τὰ τοιαῦτα διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων κατὰ τῆς ἀληθείας προβάλλεται ; ἢ τῆς ἀναστροφῆς τῶν ἐπομένων αὐτῷ ταῖς ἀπάταις ἀποπειρῶμενος ; Πότερον δυνάμενα συνθεῖναι τὴν παιδιώδη παραλογισμὸν τοῦ σοφίσματος , ἢ καὶ πρὸς τὴν οὖσα πρόδηλον ἀπάτην ἀναισθητοῦσιν ; Ἐγὼ μὲν γὰρ οὐ μὴνδενα οὕτως ἀνόητον , ὡς μὴ συνείναι τὴν ἐκ τῆς ὁμωνυμίας ἀπάτην , δι’ ἧς ὁ Εὐνόμιος ἐαυτὸν τε καὶ τοὺς κατ’ αὐτὸν παραχρῶνται . Φῶς οἱ μαθηταί , φησίν , ὀνομάσθησαν , φῶς δὲ λέγεται καὶ τὸ ἐν τῇ κτίσει γενόμενον . Ἐπεὶ τίς οὐκ οἶδεν ὅτι ὄνομα μόνον ἐν τούτοις ; ἐστὶ κοινόν · τὸ δὲ σημαίνόμενον ἐφ’ ἑκατέρου διάφορον ; Τὸ μὲν γὰρ ἡλιακὸν φῶς , δλεως ἐστὶ διακριτικόν , ὁ δὲ τῆς διδασκαλίας τῶν μαθητῶν λόγος , ταῖς ψυχαῖς τὸν φωτισμὸν τῆς ἀληθείας ἐντίθησιν . Εἰ μὲν οὖν ταύτην καὶ ἐπ’ ἐκείνου τοῦ φωτὸς τὴν διαφορὰν οἴδεν · ὡς τὸ μὲν σώματός οἰεσθαι , τὸ δὲ ψυχῆς εἶναι φῶς , οὐδεὶς μὴν ἔσται πρὸς αὐτὸν λόγος οὐδείς , αὐτῆς τῆς ἀπολογίας καὶ πρὸ τῶν ἡμετέρων αὐτὸν λόγων κατακρινούσης . Εἰ δὲ τὴν τοιαύτην ἐπ’ ἐκείνου τοῦ φωτὸς διαφορὰν κατὰ τὸν τῆς ἐνεργείας τρόπον εὑρεῖν οὐκ ἔχει · οὐ γὰρ τὸ μὲν ὀφθαλμῶν σαρικός , τὸ δὲ διανοίας ἐστὶ φωτιστικόν · ἀλλὰ μία καὶ τούτου χάκεινου τοῦ φωτὸς ἡ ἐνέργεια ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἐνεργουμένη · πῶς διὰ τῶν ἡλιακῶν ἀκτίνων καὶ τῶν ἀποστολικῶν λόγων , τὸ παραλλάγξαι τὸ μονογενὲς φῶς πρὸς τὸ πατρικὸν φῶς ἀποδεικνυσιν ; Ἄλλ’ ὡς γὰρ Ἰὺς , ἀληθινόν , φησὶ , λέγεται φῶς , ὁ δὲ Πατήρ , ἀπρόσιτον . Οὐκοῦν οἱ προσδιορισμοὶ τὴν κατὰ τὸ μεῖζον διαφορὰν τοῦ πατρικοῦ φωτὸς ἐρμηνεύουσιν . Ἄλλο γὰρ τι τὸ ἀληθινόν , καὶ ἄλλο τὸ ἀπρόσιτον ἔσται . Ἔτι τὴς οὕτως ἡλθίος , ὡς μὴ συνθεῖναι τὴν τῶν σημανομένων ταύτότητα ; Τὸ γὰρ ἀληθινὸν τε καὶ τὸ ἀπρόσιτον , ἐπίσης τοῖς κατὰ τὸ ἔναντον νοουμένοις ἐστιν ἀπροσπέλαστον · ὡς γὰρ τὸ ἀληθὲς τὴν τοῦ ψεύδους οὐ προσδέχεται μεῖζιν , οὕτως καὶ τὸ ἀπρόσιτον τὸν τοῦ ἐναντίου προσεγγισμὸν οὐ προσίεται . Κακῶ γὰρ πάντως ἀπρόσιτόν ἐστι τὸ ἀπρόσιτον . Τὸ δὲ τοῦ Υἱοῦ φῶς , κακὸν οὐκ ἔστι · πῶς γὰρ ἐν κακίᾳ τις τὸ
Lemmas: ἐπίσης αὐτός τε ὁ ἀγεννησία καί ὁ κατά αὐτός φάος ἔχω γίγνομαι · ὁ δέ ἄλλος τίς παρά ὁ φάος εἰμί , δηλαδή πρός ὁ ἀντίκειμαι οἰκεῖος κατά ὁ ἀκόλουθος ἔχω . Ταύτη τοίνυν ὁ ἀπορία ἐκ ὁ τίθημι ἀναφαίνω , ἀναλύω ἐπιχειρέω ὁ Εὐνόμιος ὁ τεχνικός ἔφοδος ὁ ἀπόδειξις , οὗτος λέγω · οἶδα γάρ , οἶδα ὁ φάος ὁ ἀληθινός , οἶδα ὁ πλάσσω ὁ φάος μετά ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ · ἀκούω αὐτός ὁ ζωή καί ἀλήθεια Χριστός λέγω ὁ ἐκεῖνος μαθητής · σύ εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος . Ἐμαθὴκαμεν παρά ὁ μακάριος Παῦλος φάος ἀπρόσιτος ὀνομάζω ὁ ἐπίτεξ πᾶς Θεός , ὁ τε προσθήκη διορίζω , καί ὁ ὑπεροχή ὁ φάος ἐκδιδάσκω . ἐπεί τοιοῦτος φάος παραλλαγή γαμέω , οὐ ἀναδέχομαι μέχρι ψιλός γοῦν ἀκοή , ὁ αὐτός εἰμί φάος ἔννοια ; ἄρας σπουδάζω ὁ τοιοῦτος διά ὁ ἐπιχείρημα κατά ὁ ἀλήθεια προβάλλω ; ἢ ὁ ἀναστροφή ὁ επομένη αὐτός ὁ ἀπάτη ἀποπειράω ; πότερος δύναμαι συντίθημι ὁ παιδιώδης παραλογισμός ὁ σόφισμα , ἢ καί πρός ὁ εἰμί πρόδηλος ἀπάτη ἀναισθητέω ; ἐγώ μέν γάρ οὖον μὴνδενα οὕτως ἀνόητος , ὡς μή συνίημι ὁ ἐκ ὁ ὁμωνυμία ἀπάτη , διά ὅς ὁ Εὐνόμιος ἑαυτοῦ τε καί ὁ κατά αὐτός παραχράομαι . Φάος ὁ μαθητής , φημί , ὀνομάζω , φάος δέ λέγω καί ὁ ἐν ὁ κτίζω γίγνομαι . ἐπεί τίς οὐ οἶδα ὅτι ὄνομα μόνος ἐν οὗτος ; εἰμί κοινός · ὁ δέ σημαίνω ἐπί ἑκάτερος διάφορος ; ὁ μέν γάρ ἡλιακός φάος , δλεως εἰμί διακριτικός , ὁ δέ ὁ διδασκαλία ὁ μαθητής λόγος , ὁ Ψυχή ὁ φωτισμός ὁ ἀλήθεια ἐντίθημι . εἰμί μέν οὖν οὗτος καί ἐπί ἐκεῖνος ὁ φάος ὁ διαφορά οἶδα · ὡς ὁ μέν σῶμα οἴομαι , ὁ δέ Ψυχή εἰμί φάος , οὐδείς μήv εἰμί πρός αὐτός λόγος οὐδείς , αὐτός ὁ ἀπολογία καί πρό ὁ ἡμέτερος αὐτός λόγος κατακρίνω . εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος ἐπί ἐκεῖνος ὁ φάος διαφορά κατά ὁ ὁ ἐνέργεια τρόπος εὑρίσκω οὐ ἔχω · οὖον γάρ ὁ μέν ὀφθαλμός Σαρίκος , ὁ δέ διάνοια εἰμί φωτιστικός · ἀλλά εἷς καί οὗτος χακεινοος ὁ φάος ὁ ἐνέργεια ἐπί ὁ αὐτός ἐνεργέω · πῶς διά ὁ ἡλιακός ἀκτίς καί ὁ ἀποστολικός λόγος , ὁ παραλλάσσω ὁ μονογενής φάος πρός ὁ πατρικός φάος ἀποδείκνυμι ; ἄλλος ὡς γάρ Ἰὺς , ἀληθινός , φημί , λέγω φάος , ὁ δέ Πατήρ , ἀπρόσιτος . οὐκοῦν ὁ προσδιορισμός ὁ κατά ὁ μείζων διαφορά ὁ πατρικός φάος ἑρμηνεύω . ἄλλος γάρ τίς ὁ ἀληθινός , καί ἄλλος ὁ ἀπρόσιτος εἰμί . ἔτι σής οὕτως ἡλθίος , ὡς μή συντίθημι ὁ ὁ σημαίνω ταυτότητα ; ὁ γάρ ἀληθινός τε καί ὁ ἀπρόσιτος , ἐπίσης ὁ κατά ὁ νάω νοέω εἰμί ἀπροσπέλαστος · ὡς γάρ ὁ ἀληθής ὁ ὁ ψεῦδος οὖον προσδέχομαι μεῖζιν , οὕτως καί ὁ ἀπρόσιτος ὁ ὁ ἐναντίος προσεγγισμός οὖον προσίημι . Κακῶ γάρ πάντως ἀπρόσιτος εἰμί ὁ ἀπρόσιτος . ὁ δέ ὁ υἱός φάος , κακός οὐ εἰμί · πῶς γάρ ἐν κακία τις ὁ