gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0375.1
Δ ἐχρίσθη · οὐχ ἄνθρωπον αὐτὸν τῆνικαῦτα ποιούσης τῆς χρίσεως , ἀλλ’ ὄντα κατὰ τὴν αὐτοῦ φύσιν ὅπερ ἐτύγχανεν , ἐξ ἰδιώτου πρὸς βασιλέα μετατιθέντος . Τί οὖν μᾶλλον διὰ τούτων τὸ πεποιηθῆναι τοῦ Υἱοῦ τὴν οὐσίαν κατασκευάζεται , εἰ , καθὼς φησιν ὁ Εὐνόμιος , ἐν ἀρχῇ αὐτὸν ὄντα , καὶ Θεὸν ὄντα , καὶ Κύριον , καὶ Χριστὸν ὁ Θεὸς ἐποίησεν ; Ἡ γὰρ κυριότης οὐχὶ οὐσίας ὄνομα , ἀλλ’ ἐξουσίας ἐστί , καὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ προσήγορία τὴν βασιλείαν ἐνδείκνυται , ἄλλος δὲ τῆς βασιλείας , καὶ ἕτερος ὁ τῆς φύσεως λόγος . Ἀλλὰ μὴν ταῦτα περὶ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ γεγενήσθαι φησιν ἡ Γραφή . Οὐκοῦν ἐπισκεψώμεθα τὸ μᾶλλον εὐσεβὲς καὶ ἀκόλουθον . Τίνα κατὰ προκοπὴν μετέχειν τινὸς τῶν ὑψηλοτέρων εὐαγὲς ἐστὶ λέγειν · τὸν Θεόν , ἢ τὸν ἄνθρωπον ; Τίς οὖτω παῖς τῇ διάνοια , ὡς οἴεσθαι τὸ Θεὸν ἐκ προσθήκης ἐπὶ τὸ τέλειον φέρεσθαι ; Περί δὲ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως · τοῦτοῦ τινὸς ὑπονοεῖν , οὐχ ἧττο τοῦ εἴκους ἐστίν , σαφῶς τῷ Κυρίῳ τῆς τοῦ Εὐαγγελίου φωνῆς τὴν κατὰ τὸ ἄνθρωπινον αὐξήσιν προσαρτιρούσης · Ἰησοῦς γὰρ προέκοπτε , φησίν , ἡλικία καὶ σοφία καὶ χάριτι . Τί τοίνυν εὐλογώτερόν ἐστιν ἐκ τῆς ἀποστόλου φωνῆς ὑποτιθέναι · τὸν ἐν ἀρχῇ ὄντα Θεόν , ἐκ προκοπῆς Κύριον γενέσθαι , ἢ τὸ ταπεινὸν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως , ἐκ τῆς πρὸς τὸ Θεὸν κοινωνίας , εἰς τὸ ὕψος , τῆς ἀξίας ἀναλαμβάνεσθαι ; Καὶ γὰρ ὁ προφήτης Δαβὶδ ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Κυρίου φησίν · ὅτι Ἐγὼ δὲ κατεστάθην βασιλεὺς ὑπ’ αὐτοῦ · παραλλήλως λέγων τῷ , Χριστὸς ἐγενόμην . Καὶ πάλιν ὡς ἐκ τοῦ Πατρὸς πρὸς τὸν Κύριον , Κατακυρίευε , φησίν , ἐν μέσῳ τῶν ἐχθρῶν σου · ταυτὸν λέγων τῷ Πέτρῳ , τὸ , Κύριος γίνου τῶν ἐχθρῶν σου . Ὁσπερ τοῖνυν ἡ τῆς βασιλείας σημαίνει κατάστασις , οὐ τὴν τῆς οὐσίας κατασκευήν , ἀλλὰ τὴν εἰς τὸ ἀξίωμα πρόοδον , καὶ ὁ κατακυριεύειν ἐγχειλεύμενος , οὐ τότε γίνεσθαι τὸ μὴ ἔν κελεύει , ἀλλὰ τῷ ἔντι · δίδωσι τὴν κατά τῶν ἀπειθούντων ἀρχήν · οὕτως καὶ ὁ μακάριος Πέτρος Χριστόν , τοῦτ’ ἐστὶ βασιλέα πάντων γεγενήσθαι λέγων , προσέθηκε τὸ , αὐτόν , ἵνα χωρίσῃ τῆς τε οὐσίας καὶ τῶν περὶ ταύτην θεωρουμένων τὸν λόγον . Ὄντα γὰρ ὅπερ ἐστί , τὰ εἰρημένα ἐποίησεν . Εἰ μὲν οὖν εὐαγὲς ἦν ἐπὶ τῆς ὑπερχούσης φύσεως τὸ κατὰ προκοπὴν τι γενέσθαι λέγειν , οἷον ἐξ ἰδιώτου βασιλέα , καὶ ἐκ ταπεινοῦ ὑψηλόν , καὶ ἐκ δούλου κύριον , ἔπρεπεν B ἴσως καὶ τὴν τοῦ Πέτρου φωνὴν τῇ θείᾳ τοῦ Μονογενοῦς ἐφαρμόζειν οὐσία . Ἐπεὶ δὲ τὸ πότε εἶναι πεπίστευται , πάντοτε ὡσαύτως ἔχει , προσθήκης μὲν πάσης ἄνωτερον , μειώσεως δὲ ἀνεπίδεκτον , ἀνάγκη πᾶσα πρὸς τὸ ἀνθρώπινον ἄγειν τὸν λόγον . Ὁ γὰρ Θεὸς Λόγος , ὅπερ ἐν ἀρχῇ ἦν , τοῦτο καὶ νῦν ἐστί , καὶ εἰσαῖ διαμένει . Ἄει βασιλεύς , ἀεὶ Κύριος , Ὕψιστος ἀεὶ καὶ Θεός , οὐδὲν τούτων ἐκ προκοπῆς γεγονένος , ἀλλὰ πάντα ὅν ἐν τῇ δυνάμει τῆς φύσεως , ὅσα καὶ λέγεται . Ὁ δὲ ἐξ ἀνθρώπου διὰ τῆς ἀναλήψεως πρὸς τὸ Θεὸν ὑψωθείς , ἄλλο τι ὤν , καὶ ἄλλο γεγόνενς , κυρίως καὶ ἀληθῶς Χριστὸς καὶ Κύριος γεγενήσθαι λέγεται . Ἐκ δούλου γὰρ αὐτὸν Κύριον .
Lemmas: δ χρίω · οὐ ἄνθρωπος αὐτός τηνικαῦτα ποιέω ὁ χρῖσις , ἀλλά εἰμί κατά ὁ αὐτός φύσις ὅσπερ τυγχάνω , ἐκ ἰδιώτης πρός βασιλεύς μετατίθημι . τις οὖν μᾶλλον διά οὗτος ὁ ποιέω ὁ υἱός ὁ οὐσία κατασκευάζω , εἰμί , καθώς φημί ὁ Εὐνόμιος , ἐν ἀρχή αὐτός εἰμί , καί θεός εἰμί , καί κύριος , καί Χριστός ὁ θεός ποιέω ; ὁ γάρ κυριότης οὐ οὐσία ὄνομα , ἀλλά ἐξουσία εἰμί , καί ὁ ὁ Χριστός προσηγορία ὁ βασίλειος ἐνδείκνυμι , ἄλλος δέ ὁ βασίλεια , καί ἕτερος ὁ ὁ φύσις λόγος . ἀλλά μήv οὗτος περί ὁ υἱός ὁ Θεός γίγνομαι φημί ὁ γραφή . οὐκοῦν ἐπισκοπέω ὁ μᾶλλον εὐσεβής καί ἀκόλουθος . τίς κατά προκοπή μετέχω τις ὁ ὑψηλός εὐαγής εἰμί λέγω · ὁ Θεός , ἢ ὁ ἄνθρωπος ; Τῖς οὗτος παῖς ὁ διάνοια , ὡς οἴομαι ὁ θεός ἐκ προσθήκη ἐπί ὁ τέλειος φέρω ; Περί δέ ὁ ἀνθρώπινος φύσις · οὗτος τις ὑπονοέω , οὐ ἧμαι ὁ εἴκω εἰμί , σαφῶς ὁ κύριος ὁ ὁ Εὐαγγέλιος φωνή ὁ κατά ὁ ἀνθρώπινος αὔξησις προσαρτιρουω · Ἰησοῦς γάρ προκόπτω , φημί , ἡλικία καί σοφία καί χάρις . τις τοίνυν εὔλογος εἰμί ἐκ ὁ ἀπόστολος φωνή ὑποτίθημι · ὁ ἐν ἀρχή εἰμί Θεός , ἐκ προκοπή κύριος γίγνομαι , ἢ ὁ ταπεινός ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ἐκ ὁ πρός ὁ θεός κοινωνία , εἰς ὁ ὕψος , ὁ ἄξιος ἀναλαμβάνω ; καί γάρ ὁ προφήτης Δαυίδ ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ κύριος φημί · ὅτι ἐγώ δέ καθίστημι βασιλεύς ὑπό αὐτός · παράλληλος λέγω ὁ , Χριστός γίγνομαι . καί πάλιν ὡς ἐκ ὁ πατήρ πρός ὁ κύριος , κατακυριεύω , φημί , ἐν μέσος ὁ ἐχθρός σύ · τατός λέγω ὁ Πέτρος , ὁ , Κύριος γίγνομαι ὁ ἐχθρός σύ . ὅσπερ τοίνυν ὁ ὁ βασίλεια σημαίνω κατάστασις , οὖον ὁ ὁ οὐσία κατασκευή , ἀλλά ὁ εἰς ὁ ἀξίωμα πρόοδος , καί ὁ κατακυριεύω ἐγχειλεύμενος , οὖον τότε γίγνομαι ὁ μή ἐν κελεύω , ἀλλά ὁ εἰμί · δίδωμι ὁ κατά ὁ ἀπειθέω ἀρχή · οὕτως καί ὁ μακάριος Πέτρος Χριστός , οὗτος εἰμί βασιλεύς πᾶς γίγνομαι λέγω , προστίθημι ὁ , αὐτός , ἵνα χωρίζω ὁ τε οὐσία καί ὁ περί οὗτος θεωρέω ὁ λόγος . εἰμί γάρ ὅσπερ εἰμί , ὁ εἴρω ποιέω . εἰμί μέν οὖν εὐαγής εἰμί ἐπί ὁ ὑπερχέω φύσις ὁ κατά προκοπή τίς γίγνομαι λέγω , οἷος ἐκ ἰδιώτης βασιλεύς , καί ἐκ ταπεινός ὑψηλός , καί ἐκ δοῦλος κύριος , πρέπω B ἴσως καί ὁ ὁ Πέτρος φωνή ὁ θεῖος ὁ Μονογενώ ἐφαρμόζω οὐσία . ἐπεί δέ ὁ πότε εἰμί πιστεύω , πάντοτε ὡσαύτως ἔχω , προσθήκη μέν πᾶς ανώτερος , μείωσις δέ ἀνεπίδεκτος , ἀνάγκη πᾶς πρός ὁ ἀνθρώπινος ἄγω ὁ λόγος . ὁ γάρ θεός Λόγος , ὅσπερ ἐν ἀρχή εἰμί , οὗτος καί νῦν εἰμί , καί ἵημι διαμένω . ἀάω βασιλεύς , ἀεί Κύριος , ὕψιστος ἀεί καί Θεός , οὐδείς οὗτος ἐκ προκοπή γίγνομαι , ἀλλά πᾶς ὅς ἐν ὁ δύναμις ὁ φύσις , ὅσος καί λέγω . ὁ δέ ἐκ ἄνθρωπος διά ὁ ἀνάληψις πρός ὁ θεός υψώνω , ἄλλος τίς εἰμί , καί ἄλλος γίγνομαι , κύριος καί ἀληθής Χριστός καί Κύριος γίγνομαι λέγω . ἐκ δοῦλος γάρ αὐτός κύριος .