gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0319.1
Οὐχ οὕτως ὁ ὑψηλὸς Ἰωάννης , οὐχ οὕτως ἐκείνη ἡ βροντῶσα φωνὴ τῆς θεολογίας κηρύσσει μυστήριον ὅς καὶ Υἱὸν ὀνομάζει Θεοῦ , καὶ πάσης ἐμπαθοῦς ὑπολήψεως ἐκκαθαίρει τὸ κήρυγμα . Ἰδοὺ γὰρ πῶς προθεραπεύει τὴν ἀκοὴν ἐν τοῖς προοιμίοις τοῦ Εὐαγγελίου . Ὅση γὰρ ἐν τῷ διδασκάλῳ προμηθεια τοῦ μὴ τινὰ τῶν ἀκούοντων εἰς ταπεινὰς ὑπολήψεις καταπέσειν , πρὸς ἀτόπους τινὰς ὑπονοίας ἐξ ἀμαθείας ἀπολισθάναντα ! Ἄς γὰρ ἂν μάλιστα πρῶτον πλάθος ἀπαγάγοι τὴν ἀγύμναστον ἀκοήν , οὐχ Υἱὸν εἶπεν ἐν προοιμῷ , οὐ Πατέρα , οὐ γέννησιν , ἵνα μὴ τις ἐν πρώτοις ἢ Πατρὸς ἀκούσας , κατασυρῇ πρὸς τὴν πρόχειρον ἔμφασιν τοῦ ὀνόματος , ἢ Υἱὸν μαθὼν κηρυσσόμενον , κατὰ τὴν ὀδὲ συνήθη νοήσιν τὸ ὄνομα , τῇ προπταίᾳ τῇ ῥήματι τῆς γεννήσεως , ὡς λίθῳ προσκόμματος · ἀλλ᾽ ἀντὶ μὲν Πατρὸς , ἀρχὴν ὀνομάζει , ἀντὶ δὲ τοῦ ἐγεννήθη , τὸ ἦν , ἀντὶ δὲ τοῦ Υἱοῦ , τὸν Λόγον , καὶ φησίν · Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος . Ποῖον ἐν τούτοις πάθος ; εἴπε μοι · καὶ ἦν , καὶ Λόγος · μὴ πάθος ἡ ἀρχή , μὴ ἐν πάθει τὸ ἦν , μὴ διὰ πάθους ὁ Λόγος ; Ἡ ἐπειδὴ πάθος ἐν τοῖς εἰρημένοις οὐκ ἔστιν , οὐδὲ τὸ οἰκεῖον συνεκφραίνεται τῷ κηρύγματι . Καὶ τοιγε πῶς ἂν ἕτερος μᾶλλον διαφανείη τὸ κατ᾽ οὐσίαν κοινὸν τε καὶ γνήσιον , καὶ τὸ συναϊδιάζον τοῦ λόγου πρὸς τὴν ἀρχήν , ἢ διὰ τούτων τῶν λόγων ; Οὐ γὰρ εἶπεν , Ἐκ τῆς ἀρχῆς ἐγεννήθη ὁ Λόγος , ἵνα μὴ τινὶ παρατατικῷ νοήματι τῆς ἀρχῆς διαζεύξη τὸν Λόγον , ἀλλ᾽ ὁμοῦ τῇ ἀρχῇ συνεκήρυξε , κοινὸν εἰπὼν τῆς ἀρχῆς τε καὶ τοῦ Λόγου τὸ ἦν · ἵνα μὴ ἐρωτησῇ μετὰ τὴν ἀρχὴν ὁ Λόγος , ἀλλὰ φθάσῃ τὴν ἀκοὴν τῷ κηρύγματι , πρὶν μόνην τὴν ἀρχὴν ἐφ᾽ αὐτῆς παραδέξασθαι , τῇ περὶ τῆς ἀρχῆς πίστει συνελθεῖν . Εἶτα φησι , Καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν . Ἔτι δέδοικεν ἡμῶν ὁ εὐαγγελιστὴς τὸ ἀγύμναστον · Ἔτι φοβεῖται ἡμῶν τὸ νηπιώδες τε καὶ ἀπαίδευτον . Οὕτως καταπιστοῦει τῇ ἀκοῇ τὴν τοῦ Πατρὸς προσήγοριαν , ἵνα μὴ τις τῶν σαρκωδεστέρων Πατέρα μαθὼν , καὶ μητέρα κατὰ τὸ ἀκόλουθον διὰ τῆς διανοίας ἀνατυπώσηται . Ἀλλ᾽ οὐδὲπω οὔτε Υἱὸν ὀνομάζει ἐν τῷ κηρύγματι · ὑποπτεύει γὰρ ἐπὶ ἡμῶν τὴν πρὸς τὴν κάτω φύσιν συνήθειαν , μὴ τις Υἱὸν ἀκούσας , ἐξανθρωπίνῃ τὸ Θεῖον δι᾽ ἐμπαθοῦς ὑπολήψεως . Διὰ τοῦτ᾽ ἐπαναλαμβάνων τὸ κήρυγμα , Λόγον πάλιν ὤνόμασεν , σοὶ ταῦτα φυσιολογῶν τῷ ἀπίστῳ . Ἄς γὰρ ὁ σὸς λόγος καὶ ἐκ τοῦ νοῦ ἀναφαίνεται καὶ οὐ μεσιτεύεται πάθει · οὕτως κάκει Λόγον ἀκούσας , καὶ οὐκ ἐκ τινὸς νοήσεις τὸ πάθος . Διὰ τοῦτο φησίν ἀναλαβὼν πάλιν τὸ κήρυγμα , Καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν . Ὡς πῶς παραμετρεῖ τῷ Θεῷ τὸν Λόγον · μᾶλλον δέ , πῶς συμπαρατείνει τῷ ἀπείρῳ τὸ ἀπειρον ! Ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν · πρὸς ὅλον τὸν Θεὸν πάντως ὅλος ὁ Λόγος . Οὐκοῦν ὅσος ὁ Θεός , τοσοῦτος δηλαδὴ καὶ ὁ Λόγος ὁ πρὸς αὐτὸν ἦν · ὥστε εἰ ὁ Θεὸς περιώρισται , καὶ ὁ Λόγος πάντως · δρῶ . Εἰ δὲ τοῦ Θεοῦ ἡ ἀπείρα διαβαίνει τὸν ὅρον , οὐδὲ τούτῳ συνθεωρούμενος Λόγος
Lemmas: οὐχ οὕτως ὁ ὑψηλός Ἰωάννης , οὐ οὕτως ἐκεῖνος ὁ βροντάω φωνή ὁ θεολογία κηρύσσω μυστήριον ὅς καί υἱός ὀνομάζω Θεός , καί πᾶς ἐμπαθής ὑπόληψις ἐκκαθαίρω ὁ κήρυγμα . ἰδέ γάρ πῶς προθεραπεύω ὁ ἀκοή ἐν ὁ προοίμιον ὁ Εὐαγγέλιος . ὅσος γάρ ἐν ὁ διδάσκαλος προμήθεια ὁ μή τις ὁ ἀκούω εἰς ταπεινός ὑπόληψις καταπίπτω , πρός ἄτοπος τις ὑπόνοια ἐκ ἀμάθεια ἀπολισθάνω ! ἄς γάρ εἄν μάλιστα πρῶτος πλῆθος ἀπάγω ὁ ἀγύμναστος ἀκοή , οὐ υἱός εἶπον ἐν προοιμος , οὖον πατήρ , οὖον γέννησις , ἵνα μή τις ἐν πρῶτος ἢ πατήρ ἀκούω , κατασύρω πρός ὁ πρόχειρον ἔμφασις ὁ ὄνομα , ἢ υἱός μανθάνω κηρύσσω , κατά ὁ ὁδός συνήθης νόησις ὁ ὄνομα , ὁ προπταίᾳ ὁ ῥῆμα ὁ γέννησις , ὡς λίθος πρόσκομμα · ἀλλά ἀντί μέν πατήρ , ἀρχή ὀνομάζω , ἀντί δέ ὁ γεννάω , ὁ εἰμί , ἀντί δέ ὁ υἱός , ὁ Λόγος , καί φημί · ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος . Ποῖον ἐν οὗτος πάθος ; εἶπον ἐγώ · καί εἰμί , καί Λόγος · μή πάθος ὁ ἀρχή , μή ἐν πάθος ὁ εἰμί , μή διά πάθος ὁ Λόγος ; ὁ ἐπεί πάθος ἐν ὁ εἴρω οὐ εἰμί , οὐδέ ὁ οἰκέω συνεκφραινω ὁ κήρυγμα . καί ὅς πῶς εἄν ἕτερος μᾶλλον διαφαίνω ὁ κατά οὐσία κοινός τε καί γνήσιος , καί ὁ συναϊδιάζω ὁ λόγος πρός ὁ ἀρχή , ἢ διά οὗτος ὁ λόγος ; οὖον γάρ εἶπον , ἐκ ὁ ἀρχή γεννάω ὁ Λόγος , ἵνα μή τις παρατατικός νόημα ὁ ἀρχή διάζευξη ὁ Λόγος , ἀλλά ὁμοῦ ὁ ἀρχή συγκηρύσσω , κοινός εἶπον ὁ ἀρχή τε καί ὁ Λόγος ὁ εἰμί · ἵνα μή ἐρωτάω μετά ὁ ἀρχή ὁ Λόγος , ἀλλά φθάνω ὁ ἀκοή ὁ κήρυγμα , πρίν μόνος ὁ ἀρχή ἐπί αὐτός παραδέχομαι , ὁ περί ὁ ἀρχή πίστις συνέρχομαι . εἶτα φημί , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ Θεός . ἔτι δείδω ἐγώ ὁ εὐαγγελιστής ὁ ἀγύμναστος · ἔτι φοβέω ἐγώ ὁ νηπιώδης τε καί ἀπαίδευτος . οὕτως καταπιστουιος ὁ ἀκοή ὁ ὁ πατήρ προσηγορία , ἵνα μή τις ὁ σαρκώδης πατήρ μανθάνω , καί μήτηρ κατά ὁ ἀκόλουθος διά ὁ διάνοια ἀνατυπόω . ἀλλά οὐδέπω οὔτε υἱός ὀνομάζω ἐν ὁ κήρυγμα · ὑποπτεύω γάρ ἐπί ἐγώ ὁ πρός ὁ κάτω φύσις συνήθεια , μή τις υἱός ἀκούω , ἐξανθρωπίνῃ ὁ θεῖον διά ἐμπαθής ὑπόληψις . Ζεύς οὗτος ἐπαναλαμβάνω ὁ κήρυγμα , Λόγος πάλιν ὀνομάζω , σύ οὗτος φυσιολογέω ὁ ἄπιστος . ἄς γάρ ὁ σός λόγος καί ἐκ ὁ νόος ἀναφαίνω καί οὖον μεσιτεύω πάθος · οὕτως κέω Λόγος ἀκούω , καί οὐ ἐκ τις νοέω ὁ πάθος . Ζεύς οὗτος φημί ἀναλαμβάνω πάλιν ὁ κήρυγμα , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ Θεός . ὡς πῶς παραμετρέω ὁ Θεός ὁ Λόγος · μᾶλλον δέ , πῶς συμπαρατείνω ὁ ἤπειρος ὁ ἤπειρος ! ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ Θεός · πρός ὅλος ὁ θεός πάντως ὅλος ὁ Λόγος . οὐκοῦν ὅσος ὁ Θεός , τοσοῦτος δηλαδή καί ὁ Λόγος ὁ πρός αὐτός εἰμί · ὥστε εἰμί ὁ θεός περιορίζω , καί ὁ Λόγος πάντως · δράω . εἰμί δέ ὁ Θεός ὁ ἤπειρος διαβαίνω ὁ ὅρος , οὐδέ οὗτος συνθεωρέω Λόγος