gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0515.1
A τῶν τῆς ἐπινοίας λόγων . τὸ μὴ δεῖν κατ' ἐπινοιὰν τι λέγειν κατασκευάζων . Ἄλλ' οὐδεὶς , φησί , τοῦτο τῶν ἁγίων ἐδίδαξεν . Σὺ δὲ εἰς τίνα τῶν ἀρχαίων ἀναφέρειν ἔχεις τὴν τῆς ἀγέννητος φωνήν , καὶ ὅτι αὕτη κατηγορεῖται τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ τῆς οὐσίας , μᾶλλον δὲ αὐτὸ ἐστιν ἀγέννητον ἡ οὐσία ; Ἡ σοὶ μὲν ἐξεστιν ἐν οἷς ἐν μέλλει τὴν τῶν ἀλύων συμπεριλαμβάνειν , καινοτομεῖν τε καὶ παρευρίσκειν τὰς ἀρεσκοῦσας φωνάς ; εἰ δὲ τι πρὸς τὴν τῆς ἀσεβείας καθαίρεσιν παρ' ἑτέρου λέγοιτο , παραλειπτόμενος τῆς ἐξουσίας τινὸς ἀντιλέγοντα , μεγάλης τ' ἄν εἴης τυραννίδος ἐπιλημμένος , εἰ ταύτην σεαυτῷ τὴν ἐξουσίαν κρατοῦν , ὡς ἄπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων κωλύεις , σοὶ ταῦτα ποιεῖν ἐξεῖναι μόνῳ , καὶ ἄπερ αὐτὸς κατ' ἐξουσίαν τολμᾷς , τούτων ἀπεῖργειν τοὺς ἄλλους . Διὰ προστάγματος ἀθετεῖς τὸ κατ' ἐπινοιὰν λέγεσθαι ταῦτα τῷ Χριστῷ τὰ ὀνόματα , ὅτι μηδεὶς τῶν ἁγίων τὸ δεῖν οὕτω λέγεσθαι διετάξατο . Πῶς οὖν τῇ τοῦ ἀγέννητου φωνῇ νομοθετεῖς τῶν ῥημάτων ὀρθότητα , τὸ μόνον ἐκεῖνο φθέγγεσθαι ἄπερ ἄν ὁ θεόπνευστος λόγος τῆς Γραφῆς ὑφηγήσατο ; Ἐξαλειφτέον ἄρα εἰς τῶν συγγραμμάτων σου , τὸ ἀγέννητον ὄνομα , μηδενὸς τῶν ἁγίων τὴν φωνὴν ταύτην θεσμοθετήσαντος . Ἄλλὰ διὰ τὴν ἐγκεῖμενον τῷ προσήματι τοῦτο νοῦν παραδέχεσθαι τὴν λέξιν . Καὶ ἡμεῖς ὁμοίως διὰ τὴν ἐγκεῖμενην ἐνοιαν , τὴν φωνὴν τῆς ἐπινοίας παρεδεξάμεθα . Οὐκοῦν ἡ τὰ δύο τῆς χρήσεως ἐξαιρήσομεν , ἢ οὐδ' ἑτέρον · ὅτι δ' ἄν γένηται τούτων , δι' ἑκατέρων νικήσομεν . Σιωπηθείσης μὲν γὰρ καθόλου τῆς ἀγέννητος , πᾶσα συγκατεσβέσθη τῶν ἐναντίων ἡ κατὰ τῆς ἀληθείας φωνή , καὶ πρέπουσα τῷ Μονογενεῖ Θεῷ δόξα παρὰ πάντων ἐκλάμψει , μηδενὸς ὄντος ὀνόματος τοῦ ἐξ ἀντιδιαθέσεως τὸ μεγαλεῖον τοῦ Κυρίου κατασμιχύνοντος . Εἰ δὲ μένει ἀμφότερα , καὶ οὕτως ἐπιχράτησι μοι ἡ μὲν ἡ ἀλήθεια , εἰς τὴν ἐπινοιαν ἐκ τῆς οὐσίας μετατεθέντος τοῦ τῆς ἀγέννητος ὀνόματος . Ἄλλ' ὅς οὐκ ἐξαίρει τῶν ἰδίων λόγων τὴν τοῦ ἀγέννητου φωνήν , νοθευτησάτω ἑαυτὸν καθ' ἡμᾶς Φαρισαῖος , μὴ πρότερον πρὸς τὸ ἡμέτερον διαβλέπειν κάρφος , πρὸς τὴν ἐγκεῖμένην αὐτῷ δοκὸν ἀποβαλεῖν τῶν ὀμμάτων . Ἄλλ' ὁ Θεός , φησί , καὶ τοῖς ἀσθενεστάτοις τῶν περὶ τὴν τιμιωτάτων μεταδίδωσι τῶν ὀνομάτων , μὴ συμμεταδούς τῆς τῶν ἀξιωμάτων ἰσομορίας , καὶ τοῖς κυριωτάτοις , τῶν εὐτελεστάτων , μὴ συμμετρομένης ὑπὸ τῶν ὀνομάτων τῆς φυσικῆς εὐτελείας . Ταῦτα κατ' αὐτὴν εἴρηται τὴν λέξιν , οὕτω παρ' αὐτῶν ὡς παρ' ἡμῶν ἀναγέγραπται . Εἰ μὲν τινὰ κατὰ τὸ βάθος ἐγκεχυμένην ἔχει διάνοιαν τὴν ἡμᾶς διαφεύγουσαν , λεγέτωσαν οἱ κατεληφότες τὰ πόρρω τῆς ἡμετέρας ἐπόψεως , οἱ μεμυημένοι παρ' αὐτοῦ τὴν ἐσωτερικὴν τε καὶ ἀπόρρητον μύησιν . Εἰ δὲ πλέον οὐδὲν τῶν ἐν τῷ προχειρῷ νοουμένων διεργαζοῦνται , οὐδ' οἶδα ποτέρους ἄν τις ἐλεεινοτέρους τῶν ἑτέρων λογίσατο , τοὺς τὰ τοιαῦτα λέγοντας , ἢ τοὺς τὰς ἀκοὰς τοῖς τοιούτοις ὑπέχοντας . Τοῖς ἀσθενεστάτοις , φησί , τῶν περὶ τὴν τῶν τιμιωτάτων μεταδιδόχων ὀνομάτων , μὴ μεταδούς τῆς τῶν ἀξιωμάτων ἰσομορίας .
Lemmas: A ὁ ὁ ἐπίνοια λόγος . ὁ μή δήω κατά ἐπίνοια τίς λέγω κατασκευάζω . ἄλλος οὐδείς , φημί , οὗτος ὁ ἅγιος διδάσκω . σύ δέ εἰς τίς ὁ ἀρχαῖος ἀναφέρω ἔχω ὁ ὁ ἀγέννητος φωνή , καί ὅτι οὗτος κατηγορέω ὁ ὄνομα ὁ Θεός ὁ οὐσία , μᾶλλον δέ αὐτός εἰμί ἀγέννητος ὁ οὐσία ; ὁ σύ μέν ἔξεστι ἐν ὅς ἐν μέλλω ὁ ὁ ἄλυς συμπεριλαμβάνω , καινοτομέω τε καί παρευρίσκω ὁ ἀρέσκω φωνή ; εἰμί δέ τίς πρός ὁ ὁ ἀσέβεια καθαίρεσις παρά ἕτερος λέγω , παραλείπω ὁ ἐξουσία τις ἀντιλέγω , μέγας τε ἄν εἰμί τυραννίς ἐπιλαμβάνω , εἰμί οὗτος σεαυτοῦ ὁ ἐξουσία κρατέω , ὡς Ἄπερ ἐπί ὁ ἄλλος κωλύω , σύ οὗτος ποιέω ἔξεστι μόνος , καί Ἄπερ αὐτός κατά ἐξουσία τολμάω , οὗτος ἀπείργω ὁ ἄλλος . Ζεύς πρόσταγμα ἀθετέω ὁ κατά ἐπίνοια λέγω οὗτος ὁ Χριστός ὁ ὄνομα , ὅτι μηδείς ὁ ἅγιος ὁ δήω οὗτος λέγω διατάσσω . Πῶς οὖν ὁ ὁ Αγέννητου φωνή νομοθετέω ὁ ῥῆμα ὀρθότης , ὁ μόνος ἐκεῖνος φθέγγομαι Ἄπερ ἄν ὁ θεόπνευστος λόγος ὁ γραφή ὑφηγέομαι ; Ἐξαλειφτέον ἄρα εἰς ὁ σύγγραμμα σύ , ὁ ἀγέννητος ὄνομα , μηδείς ὁ ἅγιος ὁ φωνή οὗτος θεσμοθετέω . ἀλλά διά ὁ ἔγκειμαι ὁ προσημα οὗτος νόος παραδέχομαι ὁ λέξις . καί ἐγώ ὁμοίως διά ὁ ἐγκαίω νοια , ὁ φωνή ὁ ἐπίνοια παραδέχομαι . οὐκοῦν ὁ ὁ δύο ὁ χρῆσις ἐξαιρέω , ἢ οὐδέ ἕτερος · ὅτι δέ ἄν γίγνομαι οὗτος , διά ἑκάτερος νικάω . Σιωπάω μέν γάρ καθόλου ὁ ἀγέννητος , πᾶς συγκατασβέννυμι ὁ ἐναντίος ὁ κατά ὁ ἀλήθεια φωνή , καί πρέπω ὁ Μονογενής Θεός δόξα παρά πᾶς ἔκλαμψις , μηδείς εἰμί ὄνομα ὁ ἐκ ἀντιδιάθεσις ὁ μεγαλεῖον ὁ κύριος κατασμιχύνοντος . εἰμί δέ μένω ἀμφότερος , καί οὕτως ἐπικράτησις ἐγώ ὁ μέν ὁ ἀλήθεια , εἰς ὁ ἐπίνοια ἐκ ὁ οὐσία μετατίθημι ὁ ὁ ἀγέννητος ὄνομα . ἄλλος ὅς οὐ ἐξαιρέω ὁ ἴδιος λόγος ὁ ὁ Αγέννητου φωνή , νοθεύω ἑαυτοῦ κατά ἐγώ Φαρισαῖος , μή πρότερος πρός ὁ ἡμέτερος διαβλέπω κάρφος , πρός ὁ ἐγκαίω αὐτός δοκός ἀποβάλλω ὁ ὄμμα . ἄλλος ὁ Θεός , φημί , καί ὁ ἀσθενής ὁ περί ὁ τίμιος μεταδίδωμι ὁ ὄνομα , μή συμμεταδίδωμι ὁ ὁ ἀξίωμα ισομορια , καί ὁ κύριος , ὁ εὐτελής , μή συμμετρέω ὑπό ὁ ὄνομα ὁ φυσικός εὐτέλεια . οὗτος κατά αὐτός εἴρω ὁ λέξις , οὗτος παρά αὐτός ὡς παρά ἐγώ ἀναγράφω . εἰμί μέν τις κατά ὁ βάθος ἐγχύνω ἔχω διάνοια ὁ ἐγώ διαφεύγω , λέγω ὁ καταλαμβάνω ὁ πόρρω ὁ ἡμέτερος ἔποψις , ὁ μυέω παρά αὐτός ὁ ἐσωτερικός τε καί ἀπόρρητος μύησις . εἰμί δέ πλέω οὐδείς ὁ ἐν ὁ πρόχειρον νοέω διεργάζομαι , οὐδέ οἶδα πότερος ἄν τις ἐλεεινός ὁ ἕτερος λογίζομαι , ὁ ὁ τοιοῦτος λέγω , ἢ ὁ ὁ ἀκοή ὁ τοιοῦτος ὑπέχω . ὁ ἀσθενής , φημί , ὁ περί ὁ ὁ τίμιος μεταδιδοχη ὄνομα , μή μεταδίδωμι ὁ ὁ ἀξίωμα ισομορια .