ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.43
τὸ μεῖζον ἀλλιωθήσεται , καὶ οὐδέποτε πρὸς τελειον
Lemmas: ὁ μείζων ἀλιόω , καί οὐδέποτε πρός τέλειος
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.44
φθάσει τὸ μὴ εὕρισκον τὸ πέρας , οὐ δραδάμενον
Lemmas: φθάνω ὁ μή εὑρίσκω ὁ πέρας , οὖον δράω
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.45
στήσεται τῆς ἀνόδου . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἄπειρον ἐν τῇ φύσει
Lemmas: ἵστημι ὁ ἄνοδος . ἐπειδή γάρ ἤπειρος ἐν ὁ φύσις
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.46
τὸ πρῶτον ἀγαθόν , ἄπειρον ἐξ ἀνάγκης ἔσται καὶ
Lemmas: ὁ πρῶτος ἀγαθός , ἤπειρος ἐκ ἀνάγκη εἰμί καί
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.47
ἡ μετουσία τοῦ ἀπολαύνοντος , ἕσται τὸ πλεῖον καταλαμβάνουσα ,
Lemmas: ὁ μετουσία ὁ ἀπολαύω , ἕννυμι ὁ πλείων καταλαμβάνω ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.48
καὶ πάντοτε εὕρισκουσα τοῦ καταληφθέντος
Lemmas: καί πάντοτε εὑρίσκω ὁ καταλαμβάνω
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.49
τὸ περισσότερον , καὶ μηδέποτε πορισωθῆναι
Lemmas: ὁ περισσός , καί μηδέποτε πορίζω
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.50
αὐτῇ δυναμένη , τῷ μήτε τὸ μετεχόμενον περατούσθαι ,
Lemmas: αὐτός δύναμαι , ὁ μήτε ὁ μετέχω περατόω ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.51
μήτε τὸ διὰ τῆς μετουσίας ἐπαυξανόμενον
Lemmas: μήτε ὁ διά ὁ μετουσία ἐπαυξάνω
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0177.52
ἴστασθαι .
Lemmas: ἵστημι .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0178.1
C Τοιαῦτα μὲν οὖν ἐστὶν ἐκ τῆς κατὰ τὸ ἀγαθὸν διαφορᾶς ἀνακύπτοντα ἐκ τοῦ λόγου τὰ βλάσφημα . Εἰ δὲ κατὰ τινὰ σωματικὴν πρόληψιν τὸ μείζων τε καὶ ἔλαττον ἐπ’ αὐτῶν θεωροῦσιν , αὐτόθεν ὁμολογεῖται τοῦ λόγου τὸ ἄτοπον , χἂν μὴ καθέκαστον ἀκριβῶς ἐξετάζηται . Ἀνάγκη γὰρ πᾶσα ποιότητά τινας , διαστάσεις , ὄγκους τε καὶ σχήματα , καὶ πάντα , δι’ ὧν πληροῦται οἱ τοῦ σώματος λόγος , ταῖς ὑπονοίαις ταύταις , καὶ ἐπὶ τῆς θείας φύσεως συνεισάγεσθαι . Ὅπου δὲ τὸ σύνθετον λέγεται , πάντως ἐκεῖ συνομολογεῖται καὶ ἡ τοῦ συνθέτου διάλυσις . Ἄλλ’ ἐκ μὲν τῆς τοῦ δόγματος ἀτοπίας τῆς τὸ ἔλαττον , καὶ τὸ ὑπέρχον ἐν τοῖς ἀμεγέθεσι , καὶ ἀσυγκρίτοις ἀποφαίνεσθαι τολμῶσης , ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα κατασκευάζεται , ὡς ὅλιγα ἐκ πολλῶν ὁ λόγος ὑπέδειξεν . Οὕτω γὰρ εὐχολον πάντα τὸν ἐγκαυρυμένον τῷ δόγματι ὅλων διανακαλύψαι τῷ λόγῳ · καὶ δι’ ὀλίγων δὲ πάντων εἰρημένων , οὐδὲν ἦστον ἡ ἀτοπία τῶν κατὰ τὸ ἀκρόθουν τῆς βλασφημίας ἀναφαίνομένων ἐπιδειχθῆναι . Ἡμεῖς δὲ πρὸς τὰ ἐφεξῆς τοῦ λόγου προελθόντες , μικρὸν ἐπὶ πρὸς σύστασιν τοῦ ἡμετέρου δόγματος προσδιορθωσόμεθα . Ἐπειδὴ γὰρ χρησίμων ἀσφαλὲς τῆς ἀληθείας ἐπὶ παντὸς δόγματος ἡ θεοπνευστὸς ἐστὶ μαρτυρία , καλῶς ἔχειν ἡγοῦμαι τῇ παραθέσει τῶν θείων , καὶ τὸν ἡμέτερον λόγον πιστώσασθαι .
Lemmas: C τοιοῦτος μέν οὖν εἰμί ἐκ ὁ κατά ὁ ἀγαθός διαφορά ἀνακύπτω ἐκ ὁ λόγος ὁ βλάσφημος . εἰμί δέ κατά τις σωματικός πρόληψις ὁ μείζων τε καί μικρός ἐπί αὐτός θεωρέω , αὐτόθεν ὁμολογέω ὁ λόγος ὁ ἄτοπος , εἷς μή καθέκαστον ἀκριβῶς ἐξετάζω . Ἀνάγκη γάρ πᾶς ποιότης τις , διάστασις , ὄγκος τε καί σχῆμα , καί πᾶς , διά ὅς πληρόω ὁ ὁ σῶμα λόγος , ὁ ὑπόνοια οὗτος , καί ἐπί ὁ θεῖος φύσις συνεισάγω . ὅπου δέ ὁ συντίθημι λέγω , πάντως ἐκεῖ συνομολογέω καί ὁ ὁ σύνθετος διάλυσις . ἄλλος ἐκ μέν ὁ ὁ δόγμα ἀτοπία ὁ ὁ μικρός , καί ὁ ὑπέρχομαι ἐν ὁ ἀμεγέθεσι , καί ἀσύγκριτος ἀποφαίνω τολμάω , οὗτος καί ὁ τοιοῦτος κατασκευάζω , ὡς ὀλίγος ἐκ πολύς ὁ λόγος ὑποδείκνυμι . οὕτως γάρ ευχολος πᾶς ὁ εγκαυρυμενω ὁ δόγμα ὅλος διανακαλύπτω ὁ λόγος · καί διά ὀλίγος δέ πᾶς εἴρω , οὐδείς εἰμί ὁ ἀτοπία ὁ κατά ὁ ακροθεω ὁ βλασφημία ἀναφαίνω ἐπιδείκνυμι . ἐγώ δέ πρός ὁ ἐφεξῆς ὁ λόγος προέρχομαι , μικρός ἐπί πρός σύστασις ὁ ἡμέτερος δόγμα προσδιορθόω . ἐπεί γάρ χρήσιμος ἀσφαλής ὁ ἀλήθεια ἐπί πᾶς δόγμα ὁ θεόπνευστος εἰμί μαρτυρία , καλῶς ἔχω ἡγέομαι ὁ παράθεσις ὁ θεῖον , καί ὁ ἡμέτερος λόγος πιστόω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0178.2
D Οὐκοῦν ταύτας ἐγνωμεν ἐν τῇ διαιρέσει τῶν ὄντων τὰς διαφορὰς . Πρῶτον δὲ ὡς πρὸς τὴν ἡμετέραν κατάληψιν · πρῶτον , τὸ αἰσθητὸν λέγω · μετὰ τοῦτο δὲ , τὸ διὰ τῆς τῶν αἰσθητῶν χειραγωγίας ὑπὸ τοῦ νοῦ θεωρούμενον , ὃ δὴ νοητὸν εἶναι φαμέν · καὶ τοῦ νοητοῦ πάλιν ἑτέραν διαφορὰν καταλέξομεν , εἰς τὸ κτιστὸν καὶ ἀκτιστὸν διαιρουμένην . Καὶ τῆς μὲν ἀκτίστου φύσεως τὴν ἁγίαν Τριάδα εἶναι διωρισάμεθα · τῆς δὲ κτιστῆς πάντα ὅσα μετ’ ἐκείνην λέγεται τε καὶ ἐστὶ καὶ ὀνομάζεται . Ἵνα τοίνυν μὴ ἀναποδείκτως ἡμῶν ὁ διωρισμὸς ὑπάρχῃ , ἀλλὰ ταῖς τῆς Γραφῆς μαρτυρίαις ἁφαλισμένος , τοῦτο τοῖς εἰρημένοις προσθήσομεν · ὅτι οὐκ ἐκτίσθη ὁ Κύριος , ἀλλ’ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐξῆλθε · καθὼς ὁ Θεὸς Λόγος αὐτοπροσώπως ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ μαρτυρεῖται , κατὰ τὸν ἀδρόντον ἐκεῖνον καὶ ἀνεξιήγητον τῆς γεννήσεως , ἤτοι τῆς ἐξόδου τρόπον . Καὶ πῶς ἂν εὑρεθείη μάρτυς ἀληθεστέρος τῆς τοῦ Κυρίου φωνῆς διὰ παντὸς τοῦ Εὐαγγελίου , Πατέρα , καὶ οὐχὶ κτίστην · ἑαυτὸν τὸν ἀληθινὸν ἀποκαλοῦντος Πατέρα · καὶ οὐχὶ ἔργον Θεοῦ , ἀλλ’ Υἱὸν Θεοῦ ἑαυτὸν ὀνομάζοντος ; Ὡσπερ γὰρ τὴν κατὰ σάρκα πρὸς τὸ ἀνθρώπινον κοινωνίαν σημαίνων , Υἱὸν ἀνθρώπου τῇ φαινομένῳ προσήγορευσεν , δείκνυς τὴν κατὰ φύσιν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ πρὸς τὴν ἐξ ἡς ἐλήφθη συγγένειαν · οὕτω καὶ τὴν πρὸς τὸν τῶν ὅλων Θεὸν ἀληθῆ , καὶ γνησίαν σχέσιν τῇ προσήγορᾳ τοῦ Υἱοῦ διασημαίνει , τὴν κατὰ τὴν φύσιν οἰκειότητά τῆς τοῦ Υἱοῦ φωνῆς ἐνδεικνύμενος , χἂν τινες ἐκ τῆς παροιμιώδους ῥήσεως τὰ ἐν παραβολῇ σκοτεινῶς δι’ αἰνίγματος εἰρημένα ,
Lemmas: D οὐκοῦν οὗτος γιγνώσκω ἐν ὁ διαίρεσις ὁ εἰμί ὁ διαφορά . Πρῶτος δέ ὡς πρός ὁ ἡμέτερος κατάληψις · πρῶτος , ὁ αἰσθητός λέγω · μετά οὗτος δέ , ὁ διά ὁ ὁ αἰσθητής χειραγωγία ὑπό ὁ νόος θεωρέω , ὅς δή νοητός εἰμί φημί · καί ὁ νοητός πάλιν ἕτερος διαφορά καταλέγω , εἰς ὁ κτιστός καί ἀκτιστὸν διαιρέω . καί ὁ μέν ἄκτιστος φύσις ὁ ἅγιος Τριάς εἰμί διορίζω · ὁ δέ κτιστός πᾶς ὅσος μετά ἐκεῖνος λέγω τε καί εἰμί καί ὀνομάζω . ἵνα τοίνυν μή ἀναπόδεικτος ἐγώ ὁ διορισμός ὑπάρχω , ἀλλά ὁ ὁ γραφή μαρτυρία ἁφαλισμένος , οὗτος ὁ εἴρω προστίθημι · ὅτι οὐ κτίζω ὁ Κύριος , ἀλλά ἐκ ὁ πατήρ ἐξέρχομαι · καθώς ὁ θεός Λόγος αὐτοπρόσωπος ἐν ὁ Εὐαγγέλιος μαρτυρέω , κατά ὁ ἀδρός ἐκεῖνος καί ἀνεξιήγητον ὁ γέννησις , ἤτοι ὁ ἔξοδος τρόπος . καί πῶς εἄν εὑρίσκω μάρτυς ἀληθής ὁ ὁ κύριος φωνή διά πᾶς ὁ Εὐαγγέλιος , πατήρ , καί οὐ κτίστης · ἑαυτοῦ ὁ ἀληθινός ἀποκαλέω πατήρ · καί οὐ ἔργον Θεός , ἀλλά υἱός Θεός ἑαυτοῦ ὀνομάζω ; ὡς γάρ ὁ κατά σάρξ πρός ὁ ἀνθρώπινος κοινωνία σημαίνω , υἱός ἄνθρωπος ὁ φαίνω προσαγορεύω , δείκνυμι ὁ κατά φύσις ὁ σάρξ αὐτός πρός ὁ ἐκ εἰμί λαμβάνω συγγένεια · οὗτος καί ὁ πρός ὁ ὁ ὅλος θεός ἀληθής , καί γνήσιος σχέσις ὁ προσήγορος ὁ υἱός διασημαίνω , ὁ κατά ὁ φύσις οἰκειότης ὁ ὁ υἱός φωνή ἐνδείκνυμι , εἷς τις ἐκ ὁ παροιμιώδης ῥῆσις ὁ ἐν παραβολή σκοτεινός διά αἴνιγμα εἴρω ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0179.1
A φάλα καὶ ἀνερημμένα πρὸς ἀνατροπὴν τῆς ἀληθείας προσφέροντες , τὴν τοῦ ἐκτισθαι φωνήν , ἣν ἐν προσώπῳ τῆς Σοφίας ὁ Παροιμιαστὴς ἐποιήσατο , εἰς συγγορίαν τῆς τοῦ δόγματος αὐτῶν διαστροφῆς προχειρίζονται , λέγοντες τὸ , Κύριος ἐκτισέ με , ὁμολογεῖν εἶναι τὸ ἐκτισθαι τὸν Κύριον · ὡς αὐτοῦ τοῦ Μογεννοῦς διὰ τῆς φωνῆς ταύτης τοῦ τοιούτου οὐκ ἀρνοῦμενου , ἡμῖν οὐ προστετέον τῷ λόγῳ . Οὐδὲ γὰρ τοῦ πάντως δεῖν εἰς τὸν Κύριον ἀνάγειν τὸν λόγον τοῦτον τὰς ἀποδείξεις παρέχονται : οὐδὲ τοῦ ῥητοῦ τὴν διάνοιαν ἐκ τῆς τῶν Ἑβραίων Γραφῆς εἰς τοῦτο τὸ σημαινόμενον φέρουσαν ἐπιδείξαι δυνήσονται , τῶν λοιπῶν ἐρμηνέων τὸ Ἐκτήσατο , καὶ Κατέστησεν , ἀντὶ τοῦ Ἐκτίσεν , πλεονευκόντων · οὔτε δὲ αἱ οὕτως εἶχεν ἡ λέξις ἐν τῇ πρωτοτύπῳ Γραφῇ , πρόχειρος ἂν B ἦν καὶ σαφὴς ἡ διάνοια , τῆς παροιμιωδῆς διδασκαλίας οὐ προδήλως , ἀλλὰ μετ' ἐπικρυψιῶς τὸν τῶν λεγομένων σκοπὸν ἀνδεικνυμένη διὰ πλαγίας ἐμφασews , ὡς ἐκ τῆς περὶ τὸν τόπον τοῦτον συμφράσεως τῶν εἰρημένων πάρεισιν ἐπινυῶσαι τοῦ λόγου τὸ δυσθεώρητον · ἐν οἷς φησιν , ἡνίκα Ἀζώριζε τὸν θau - τοῦ θρόνον ἐπ' ἀνέμων , καὶ δσα τοιαῦτα . Τίς γὰρ Θεοῦ θρόνος ; εἴτε ὕλικος , εἴτε νοητός ; Καὶ τίνες ἀνεμοι ; πότερον οἱ συνήθεις οὗτοι , καὶ γνωριμοι , οὓς ἐκ τῶν ἀτμῶν τε καὶ τῶν ἀναθυμιώσεων συνίστασθαι λέγουσιν οἱ ταῦτα φυσιολογοῦντες ; εἴτε καθ' ἑτερον τρόπον ὑπονοοῦμενοι , ὧν οὐκ ἐπιγινώσκει ἡ ἀνθρωπίνη συνήθεια · οὓς φησιν ἀντὶ βάσεως τῷ θρόνῳ γίνεσθαι ; Καὶ τίς καθέδρα τοῦ ἀσωμάτου , καὶ ἀπεριγράπτου , καὶ ἀσχηματίστου Θεοῦ , καὶ πάντα τὰ C τοιαῦτα τίς ἂν ἐκ τῆς συνήθους τῶν ῥημάτων τοῦτων σημασίας κατανοήσαι ;
Lemmas: A φάλα καί ἀναλέγω πρός ἀνατροπή ὁ ἀλήθεια προσφέρω , ὁ ὁ κτίζω φωνή , ὅς ἐν πρόσωπον ὁ Σοφία ὁ παροιμιαστής ποιέω , εἰς συγγορίαν ὁ ὁ δόγμα αὐτός διαστροφή προχειρίζω , λέγω ὁ , Κύριος κτίζω ἐγώ , ὁμολογέω εἰμί ὁ κτίζω ὁ κύριος · ὡς αὐτός ὁ Μογεννοῦς διά ὁ φωνή οὗτος ὁ τοιοῦτος οὐ αρνούμενος , ἐγώ οὖον προστείνω ὁ λόγος . οὐδέ γάρ ὁ πάντως δήω εἰς ὁ κύριος ἀνάγω ὁ λόγος οὗτος ὁ ἀποδείκνυμι παρέχω : οὐδέ ὁ ῥητός ὁ διάνοια ἐκ ὁ ὁ Ἑβραῖος γραφή εἰς οὗτος ὁ σημαίνω φέρω ἐπιδείκνυμι δύναμαι , ὁ λοιπός ἑρμηνεύς ὁ κτάομαι , καί καθίστημι , ἀντί ὁ κτίζω , πλεονευκοντος · οὔτε δέ ὁ οὕτως ἔχω ὁ λέξις ἐν ὁ πρωτότυπος γραφή , πρόχειρος εἄν B εἰμί καί σαφής ὁ διάνοια , ὁ παροιμιώδης διδασκαλία οὖον πρόδηλος , ἀλλά μετά ἐπικρύπτω ὁ ὁ λέγω σκοπός ἀναδείκνυμι διά πλάγιος ἐμφαίνω , ὡς ἐκ ὁ περί ὁ τόπος οὗτος σύμφρασις ὁ εἴρω πάρειμι επινυωθεω ὁ λόγος ὁ δυσθεώρητος · ἐν ὅς φημί , ἡνίκα Ἀζώριζε ὁ θau - ὁ θρόνος ἐπί ἄνεμος , καί δσοι τοιοῦτος . Τῖς γάρ Θεός θρόνος ; εἴτε ὑλικός , εἴτε νοητός ; καί τίς ἄνεμος ; πότερος ὁ συνήθης οὗτος , καί γνώριμος , ὅς ἐκ ὁ ἀτμός τε καί ὁ αναθυμιωσις συνίστημι λέγω ὁ οὗτος φυσιολογέω ; εἴτε κατά ἕτερος τρόπος υπονοούμενος , ὅς οὐ ἐπιγιγνώσκω ὁ ἀνθρώπινος συνήθεια · ὅς φημί ἀντί βάσις ὁ θρόνος γίγνομαι ; καί τίς καθέδρα ὁ ἀσώματος , καί απερίγραπτος , καί ἀσχημάτιστος Θεός , καί πᾶς ὁ C τοιοῦτος τίς εἄν ἐκ ὁ συνήθης ὁ ῥῆμα τοῦτις σημασία κατανοέω ;
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0179.2
Δῆλον οὖν ὅτι αἰνίγματα τινῶν ἐστι τὰ λεγόμενα , βαθύτεραν τινὰ τῆς προχείρου διανοίας τὴν θεωρίαν ἐμπεριέχοντα · ὡς ἐκ τούτων μηδενὶ λόγῳ τὴν τοῦ ἐκτισθαι τὸν Κύριον ὑπόνοιαν ἐκ τῆς Γραφῆς ταύτης τοῖς εὐσεβοῦς λογιζομένοις ἐγγίνεσθαι , τοῖς πεπαιδευμένοις μάλιστα διὰ τῆς εὐαγγελιστοῦ μεγαλοφωνίας , τὸ πάντα τὰ γεγενημένα δι' αὐτοῦ γεγενηθαι , καὶ ἐν αὐτῷ συνιστάναι , λέγοντος · Πάντα γάρ , φησί , δι' αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν , ὃ γέγονεν ἐν αὐτῷ . Οὐχ ἀν τοῦτο διορισάμενος , εἰ καὶ αὐτὸν τὸν Κύριον ἐν τῶν γεγενημένων ἐπίστευε . Πῶς γὰρ δι' ἐκείνου τὰ πάντα γίνεται , καὶ ἐν αὐτῷ τὰ γεγενημένα τὴν ὑπόστασιν ἔχει , εἰ μὴ πάντως ἄλλο τι παρὰ τὴν τῶν πεποιημένων φύσιν ὁ ποιητὴς ὑπάρχων , οὐχ ἑαυτὸν , ἀλλὰ τὴν κτίσιν εἰργάσατο ; εἰ γὰρ ἡ κτίσις δι' ἐκείνου , αὐτὸς δὲ ὁ Κύριος οὐ δι' ἑαυτοῦ , ἄλλο τι πάντως καὶ οὐχὶ τοῦτός ἐστι . Τοῦ τοίνυν εὐαγγελιστοῦ φήσαντος , ὅτι Πάντα δι' αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν , ὃ γέγονεν ἐν αὐτῷ , καὶ φανερῶς διὰ τούτων συνίζαμένου , ὅτι καὶ ἐν τῷ Υἱῷ τὰ γεγενημένα γέγονε , καὶ οὐ δι' ἑτέρου τινὸς τὴν εἰς τὸ γενέσθαι παράδοσον ἔσχεν .
Lemmas: Δῆλος οὖν ὅτι αἴνιγμα τις εἰμί ὁ λέγω , βαθύς τις ὁ πρόχειρος διάνοια ὁ θεωρία ἐμπεριέχω · ὡς ἐκ οὗτος μηδείς λόγος ὁ ὁ κτίζω ὁ κύριος ὑπόνοια ἐκ ὁ γραφή οὗτος ὁ εὐσεβής λογίζομαι ἐγγίγνομαι , ὁ παιδεύω μάλιστα διά ὁ εὐαγγελιστής μεγαλοφωνία , ὁ πᾶς ὁ γίγνομαι διά αὐτός γίγνομαι , καί ἐν αὐτός συνίστημι , λέγω · Πάν γάρ , φημί , διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ εἷς , ὅς γίγνομαι ἐν αὐτός . οὐχ εἰς οὗτος διορίζω , εἰμί καί αὐτός ὁ κύριος ἐν ὁ γίγνομαι πιστεύω . Πῶς γάρ διά ἐκεῖνος ὁ πᾶς γίγνομαι , καί ἐν αὐτός ὁ γίγνομαι ὁ ὑπόστασις ἔχω , εἰμί μή πάντως ἄλλος τίς παρά ὁ ὁ ποιέω φύσις ὁ ποιητής ὑπάρχω , οὐ ἑαυτοῦ , ἀλλά ὁ κτίσις ἐργάζομαι ; εἰμί γάρ ὁ κτίσις διά ἐκεῖνος , αὐτός δέ ὁ Κύριος οὖον διά ἑαυτοῦ , ἄλλος τίς πάντως καί οὐ τοῦτος εἰμί . ὁ τοίνυν εὐαγγελιστής φημί , ὅτι Πάν διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ εἷς , ὅς γίγνομαι ἐν αὐτός , καί φανερῶς διά οὗτος συνίζω , ὅτι καί ἐν ὁ υἱός ὁ γίγνομαι γίγνομαι , καί οὖον διά ἕτερος τις ὁ εἰς ὁ γίγνομαι παραδίδωμι ἔχω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0179.3
Ἐκδέχεται τὸν λόγον τοῦτον ὁ Παῦλος · καὶ ὡς ἂν
Lemmas: ἐκδέχομαι ὁ λόγος οὗτος ὁ Παῦλος · καί ὡς εἄν
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0180.1
μηδεμίαν καφαλικοι πρόφασιν τῇ βλασφήμῳ φωνῇ τοῦ συναριθμεῖν τοῖς γεγονόσι · καὶ τὴν τοῦ Πνεύματος φύσιν , ὑπ’ ἀριθμὸν ἄγει τὰ πάντα , ποῖά ἐστι ταῦτα , ἀ πάντα τῷ εὐαγγελιστῇ καὶ εἴρηται καὶ νεύθεται . Καὶ καθάπερ ὁ μέγας Δαυὶδ , πάντα ὑποτετάχθαι τῷ ἀνθρώπῳ φήσας , καὶ τὸ κατ’ εἶδος προσέθηκε , ποία ἦν τὰ ἐμπεριλαμβανόμενα τῇ τῶν πάντων φωνῇ , τοὺς τῶν , καὶ χερσαία , καὶ τὰ ἐνδρα , καὶ τὰ ἐναέρια ζῷα · οὕτω καὶ ὁ τῶν θείων δογμάτων ἐξηγητὴς ὁ ἀπόστολος Παῦλος , πάντα ἐν αὐτῷ γεγενήσθαι εἰπών , περιγράφει τοῖς ἀριθμηθεῖσι τῶν πάντων τὴν ἐννοιαν . Ὄρατα γάρ , φησι , καὶ ἀόρατα . Διὰ μὲν τῶν ὁρατῶν , καθὼς εἴρηται , τὰ τῇ αἰσθήσει γνῶριμα περιλαβὼν τῷ ὀνόματι · διὰ δὲ τῶν ἀόρατων , τὴν τῶν νοητῶν αἰνίζαμενος φύσιν .
Lemmas: μηδείς καφαλικεω πρόφασις ὁ βλάσφημος φωνή ὁ συναριθμέω ὁ γίγνομαι · καί ὁ ὁ πνεῦμα φύσις , ὑπό ἀριθμός ἄγω ὁ πᾶς , ποῖος εἰμί οὗτος , ὅς πᾶς ὁ εὐαγγελιστής καί εἴρω καί νεύω . καί καθάπερ ὁ μέγας Δαυίδ , πᾶς ὑποτάσσω ὁ ἄνθρωπος φημί , καί ὁ κατά εἶδος προστίθημι , ποῖος εἰμί ὁ ἐμπεριλαμβάνω ὁ ὁ πᾶς φωνή , ὁ ὁ , καί χερσαῖος , καί ὁ ἐνδρα , καί ὁ εναέριος ζῷον · οὗτος καί ὁ ὁ θεῖον δόγμα ἐξηγητής ὁ ἀπόστολος Παῦλος , πᾶς ἐν αὐτός γίγνομαι εἶπον , περιγράφω ὁ ἀριθμέω ὁ πᾶς ὁ ἔννοια . ὁρατής γάρ , φημί , καί ἀόρατος . Ζεύς μέν ὁ ὁρατής , καθώς εἴρω , ὁ ὁ αἴσθησις γνώριμος περιλαμβάνω ὁ ὄνομα · διά δέ ὁ αόρατος , ὁ ὁ νοητός αἰνίζω φύσις .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0181.1
El δὲ τις ἀνατρέποι τὸν λόγον , ὡς οὐδὲ τῶν Χερουβὶμ ὑπὸ τοῦ Παύλου μνημονευθέντων · ἀλλὰ καὶ τούτων μετὰ τοῦ Πνεύματος ἐν τῇ τῶν γεγονότων ἀπαριθμήσει σωπηθέντων , καὶ κατασκευάζει διὰ τοῦ παραλειφθῆναι τὴν περὶ τούτων μνήμην , ἢ καὶ ταῦτα ὑπὲρ τὴν κτίσιν , ἢ μηδὲ τὸ Πνεῦμα δεῖν εἶναι , λογισάμενος τὴν τῶν ἀπριβημένων δόξαν , καὶ τὸ παρεῖναι δοκοῦν , ὅτι μὴ ἐξ ὀνόματος ἡ μνήμη γέγονεν , ἐν τοῖς εἰρημένοις κατορθώσει . Ὁ γὰρ θρόνους μνημονεύσας , ἀλλ’ ὀνόματι τὰ Χερουβὶμ δηγήσατο , τῇ γνωριμωτέρας προσήγορος τὸ ἀσαφὲς τῆς Ἑβραϊδὸς ἐξελληνίσας . Καθόσον γὰρ τὸν Θεὸν ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ ἀκούσας , τὰς δυνάμεις ταύτας τοῦ ἐπ’ αὐτῶν καθεζομένου θρόνους ὡνόμασεν · ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ παρὰ τῷ Ἠσαΐᾳ Σεραφὶμ , παρ’ ὧν ἐνεργῶς τὸ τῆς Τριάδος ἐκπρύγη μυστήριον · ὅτε τὴν Ἁγιος φωνὴν τὸν ἐν ἑκάστῳ τῶν ἐν τῇ Τριάδι κάλλος καταπληξάμενα , θαυμαστικῶς ἐξεδόσαν · περιειληφται τῇ καταλογῇ τῶν μνημονευθέντων , τῇ προσήγορος τῶν δυνάμεων ὀνομασθέντα παρὰ τε τοῦ μεγάλου Παύλου , καὶ πρὸ τούτου παρὰ τοῦ προφήτου Δαβὶδ · ὁ μὲν γὰρ φησιν · Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον , πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ , λειτουργοὶ αὐτοῦ , ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ . Ὁ δὲ Ἠσαΐας ἀντὶ τοῦ Εὐλογεῖτε εἰπεῖν , τὰ ῥήματα τῆς εὐλογίας ἀνέγραψεν , Ἁγιος , Ἁγιος , Ἁγιος Κύριος Σαβαώθ · πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ · τὸ δὲ λειτουργοὺς εἶναι τὰς δυνάμεις ταύτας ποιοῦσας τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ , διὰ τῆς γενομένης ἀμαρτιῶν καθάρσεως κατὰ τὸ βούλημα τοῦ ἀποστείλαντος , παρ’ ἑνὸς τῶν Σεραφὶμ ὑπερίδεν · αὕτη γὰρ ἐστὶν ἡ λειτουργία τῶν πνευμάτων τούτων , ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν σωζομένων ἐκπεμπεσθαι .
Lemmas: El δέ τις ἀνατρέπω ὁ λόγος , ὡς οὐδέ ὁ χερουβίν ὑπό ὁ Παῦλος μνημονεύω · ἀλλά καί οὗτος μετά ὁ πνεῦμα ἐν ὁ ὁ γίγνομαι ἀπαρίθμησις σῴζω , καί κατασκευάζω διά ὁ παραλείφω ὁ περί οὗτος μνήμη , ἢ καί οὗτος ὑπέρ ὁ κτίσις , ἢ μηδέ ὁ πνεῦμα δήω εἰμί , λογίζομαι ὁ ὁ ἀπριβημένων δόξα , καί ὁ πάρειμι δοκέω , ὅτι μή ἐκ ὄνομα ὁ μνήμη γίγνομαι , ἐν ὁ εἴρω κατόρθωσις . ὁ γάρ θρόνος μνημονεύω , ἀλλά ὄνομα ὁ χερουβίν δηγήσατο , ὁ γνώριμος προσήγορος ὁ ἀσαφής ὁ Ἑβραΐς ἐξελληνίζω . καθόσον γάρ ὁ θεός ἐπί ὁ χερουβίν ἀκούω , ὁ δύναμις οὗτος ὁ ἐπί αὐτός καθέζομαι θρόνος ὀνομάζω · ὡσαύτως δέ καί ὁ παρά ὁ Ἠσαΐας σεραφίμ , παρά ὅς ἐνεργός ὁ ὁ Τριάς ἐκπρύγη μυστήριον · ὅτε ὁ Ἅγιος φωνή ὁ ἐν ἕκαστος ὁ ἐν ὁ Τριάς κάλλος καταπλήσσω , θαυμαστικός ἐκδίδωμι · περιλαμβάνω ὁ καταλογή ὁ μνημονεύω , ὁ προσήγορος ὁ δύναμις ὀνομάζω παρά τε ὁ μέγας Παῦλος , καί πρό οὗτος παρά ὁ προφήτης Δαυίδ · ὁ μέν γάρ φημί · εὐλογέω ὁ κύριος , πᾶς ὁ δύναμις αὐτός , λειτουργός αὐτός , ποιέω ὁ θέλημα αὐτός . ὁ δέ Ἠσαΐας ἀντί ὁ εὐλογέω εἶπον , ὁ ῥῆμα ὁ εὐλογία ἀναγράφω , Ἅγιος , Ἅγιος , Ἅγιος Κύριος Σαβαώθ · πλήρης πᾶς ὁ γῆ ὁ δόξα αὐτός · ὁ δέ λειτουργός εἰμί ὁ δύναμις οὗτος ποιέω ὁ θέλημα ὁ Θεός , διά ὁ γίγνομαι ἁμαρτία κάθαρσις κατά ὁ βούλημα ὁ ἀποστέλλω , παρά εἷς ὁ σεραφίμ ὑπεροράω · οὗτος γάρ εἰμί ὁ λειτουργία ὁ πνεῦμα οὗτος , ἐπί σωτηρία ὁ σώζω ἐκπέμπω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.1
τοῖς ἀναγεννημένοις εἶπε τὴν ζωὴν συμπληρού - conferri et consummari : ac proinde quia seum ,
Lemmas: ὁ ἀναγίγνομαι εἶπον ὁ ζωή συμπληρόω - conferri et consummari : ac proinde quia seum ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.2
σαι , καὶ παραγίνεσθαι καὶ διὰ τοῦτο συντάζει et cum Patre Spiritum sanctum conjunxit , eum -
Lemmas: σός , καί παραγίγνομαι καί διά οὗτος συντάζει et cum Patre Spiritum sanctum conjunxit , eum -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.3
τῷ Πατρὶ , καὶ ἑαυτῷ , τῆς περὶ τὴν κτίσιν ὑπονοίας dem a rerum creatarum ordine exemit : ut ex his
Lemmas: ὁ πατήρ , καί ἑαυτοῦ , ὁ περί ὁ κτίσις ὑπόνοια dem a rerum creatarum ordine exemit : ut ex his
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.4
στεως ὑποτίθεσθαι ὥστε τὸ ἄνω τῆς κτίσεως , καὶ τῆς jubet . Itaque id , quod creditur unum ex iis quae
Lemmas: στεως ὑποτίθημι ὥστε ὁ ἄνω ὁ κτίσις , καί ὁ jubet . Itaque id , quod creditur unum ex iis quae
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.5
πρωτενώσης , καὶ διὰ πάντων τελείας φύσεως ἐν supra creaturam sunt , naturae primae , et om -
Lemmas: πρωτενώσης , καί διά πᾶς τέλειος φύσις ἐν supra creaturam sunt , naturae primae , et om -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.6
οἴσει διακολοθῶν καὶ συστέλλων τῆς θείας οὐσίας τὴν minoris opinione , velut mutilans et contrahens
Lemmas: φέρω διακολοθῶν καί συστέλλω ὁ θεῖος οὐσία ὁ minoris opinione , velut mutilans et contrahens
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.7
Τί τοίνυν προστιθεῖσι τῇ ἀκολουθίᾳ τῶν εἰρημένων , tionis suae seriem perterexerit . Cum dixisset
Lemmas: τις τοίνυν προστίθημι ὁ ἀκολουθία ὁ εἴρω , tionis suae seriem perterexerit . Cum dixisset
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.8
τους τε καὶ μεῖζους τὰς οὐσίας οἰεῖσθαι δεῖν εἶναι · tias existimandas esse ; et has quidem primum te -
Lemmas: ὁ τε καί μείζων ὁ οὐσία οἴομαι δήω εἰμί · tias existimandas esse ; et has quidem primum te -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.9
νας · τὰς δὲ δευτέρας , διὰ τὸ ὑποδεδηχθῆς τῆς φύσεως dispositas : has vero secundum , propter naturae
Lemmas: νάω · ὁ δέ δύο , διά ὁ ὑποδείκνυμι ὁ φύσις dispositas : has vero secundum , propter naturae
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.10
ἐνεργειῶν τῶν ταυτότητα τῶν ἔργων ἀποτελουσῶν , opera diversas etiam operationes demonstrant .
Lemmas: ἐνέργεια ὁ ταυτότης ὁ ἔργον ἀποτελέω , opera diversas etiam operationes demonstrant .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.11
καὶ τῶν παραλλαχθέντων ἔργων , παραλλαγμένας
Lemmas: καί ὁ παραλλάσσω ἔργον , παραλλάσσω
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.12
καὶ τὰς ἐνεργείας ἐμφανίζουσας .
Lemmas: καί ὁ ἐνέργεια ἐμφανίζω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.13
νοήσας συνέγραψεν · οὕτως ἀνατεθλώται τῇ ἰλῦῖ est , ut nemo sit , qui in hoc elocutionis caeno di -
Lemmas: νοέω συγγράφω · οὕτως ἀνατέλλω ὁ ἰλύς est , ut nemo sit , qui in hoc elocutionis caeno di -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0182.14
ἔργα , Λοξίου τινὸς κατὰ τὸν ἔξωθεν μύθον ὑπονοησειεν
Lemmas: ἔργον , Λοξίας τις κατά ὁ ἔξωθεν μῦθος ὑπονοέω
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0183.1
ἄν τις εἶναι πρὸς ἐπάτην τῶν ἀκολουθῶν φληναρουμένου . Εἰ δὲ χρή τοῖς προεξετασμένοις ἐπομόνον καὶ τῶν ἐνταῦθα αὐτῷ κατασκευασόμενον στοχασασθαι , τοῦτό ἐστιν , ὁ ἐνδεικνύται , ὅτι δὴ τῶν ἔργων ἡ πρὸς ἀλλήλα ἐστι παραλλαγή , τοσαύτη καὶ τῶν ἐνεργειῶν ἡ διαφορά πρὸς ἀλλήλας ἐπιγνωσθήσεται . Περί τινων τοίνυν ἔργων ἐνταῦθα ποιεῖται τὸν λόγον , οὐχ ἔστιν ἐκ τῶν εἰρημένων εὑρεῖν . Εἰ μὲν γὰρ περὶ τῶν ἐν τῇ κτίσει λέγει θεωρουμένων , οὐχ οἶδα ποίαν ἀκολουθίαν ἔχει ταῦτα πρὸς τὰ προδχοντα . Τῆς γὰρ ζητήσεως περὶ Πατρὸς , καὶ Υἱοῦ , καὶ ἁγίου Πνεύματος οὖσης , τίνα καιρὸν ἔχει γῆν , καὶ ὕδωρ , καὶ ἄερα , καὶ πῦρ , καὶ τὰς τῶν ζῴων διαφορὰς φυσιολογεῖν , καὶ διεξείναι τῷ λόγῳ , καὶ διαγράφειν ἔργα ἔργοις πρεσβύτερα , καὶ τιμιώτερα , καὶ ἐνέργειαν ἐνεργείας ἀναδεχόμεναι λέγειν εὐλόγως διανοομένων . Εἰ δὲ τὸν Μονογενῆ Υἱόν , καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα προσαγορεύει τὰ ἔργα , τίνα λέγει πάλιν τὰς τῶν ἐνεργειῶν διαφορὰς , δι' ὧν τὰ ἔργα ταῦτα ἀποτελεῖται ; Τίνες δὲ καλεῖνται αὗται αἱ ἐνέργειαι , αἱ τὰς ἐνεργείας ἀναβαίνουσαι ; Οὔτε γὰρ τὴν ἀνδρασιν ἤν ἀναβαίνει , καθὼς φησιν αὐτὸς , ἡ ἐνέργεια τὴν ἐνέργειαν , ὅ τι ποτὲ νοεῖ διασάφηνσεν , οὔτε τι περὶ τῆς φύσεως τῶν ἐνεργειῶν διελέχθη , ἀλλ' ἐπ' οὐδενὸς μέγισ τοῦ νῦν βεβηκὼν ὁ λόγος αὐτῷ , οὐτὲ τὸ οὐσιωδῶς ὑφεστάναι κατασκευάζων , οὔτε θεληματὸς τινα κίνησιν ἀνυπόστατον ἐνδεικνύμενος . Δι' ὧλου γὰρ ἡ διάνοια τῶν εἰρημένων ἐπὶ τοῦ μέσου τῶν ὑπολήψεων δι'ρεῖται , πρὸς ἑκατέρας τὰς ὑπονοίας μετατρέπίζεται .
Lemmas: ἄν τις εἰμί πρός πάσσω ὁ ἀκολουθέω φληναρουμενοω . εἰμί δέ χρή ὁ προεξετάζω επομονος καί ὁ ἐνταῦθα αὐτός κατασκευάζω στοχάζομαι , οὗτος εἰμί , ὁ ἐνδείκνυμι , ὅτι δή ὁ ἔργον ὁ πρός ἀλλήλων εἰμί παραλλαγή , τοσοῦτος καί ὁ ἐνέργεια ὁ διαφορά πρός ἀλλήλων ἐπιγιγνώσκω . Περί τίνω τοίνυν ἔργον ἐνταῦθα ποιέω ὁ λόγος , οὐ εἰμί ἐκ ὁ εἴρω εὑρίσκω . εἰμί μέν γάρ περί ὁ ἐν ὁ κτίζω λέγω θεωρέω , οὐ οἶδα ποῖος ἀκολουθία ἔχω οὗτος πρός ὁ προδχοειντα . ὁ γάρ ζήτησις περί πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα εἰμί , τίς καιρός ἔχω γῆ , καί ὕδωρ , καί ἀήρ , καί πῦρ , καί ὁ ὁ ζῷον διαφορά φυσιολογέω , καί διέξειμι ὁ λόγος , καί διαγράφω ἔργον ἔργον πρέσβυς , καί τίμιος , καί ἐνέργεια ἐνέργεια ἀναδέχομαι λέγω εὔλογος διανοέομαι . εἰμί δέ ὁ Μονογενεύς υἱός , καί ὁ ἅγιος πνεῦμα προσαγορεύω ὁ ἔργον , τίς λέγω πάλιν ὁ ὁ ἐνέργεια διαφορά , διά ὅς ὁ ἔργον οὗτος ἀποτελέω ; τίνω δέ καλέω οὗτος ὁ ἐνέργεια , ὁ ὁ ἐνέργεια ἀναβαίνω ; οὔτε γάρ ὁ ἀνήρ ἐάν ἀναβαίνω , καθώς φημί αὐτός , ὁ ἐνέργεια ὁ ἐνέργεια , ὅς τίς ποτέ νοέω διασαφηνέω , οὔτε τίς περί ὁ φύσις ὁ ἐνέργεια διαλέγω , ἀλλά ἐπί οὐδείς Μέγις ὁ νῦν βήξ ὁ λόγος αὐτός , οὔτε ὁ οὐσιωδῶς ὑφίστημι κατασκευάζω , οὔτε θέλημα τις κίνησις ἀνυπόστατος ἐνδείκνυμι . διά ὄλλυμι γάρ ὁ διάνοια ὁ εἴρω ἐπί ὁ μέσος ὁ ὑπόληψις διαίρω , πρός ἑκάτερος ὁ ὑπόνοια μετατρέπω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0183.2
Προσέθηκεν δὲ , ὅτι οὐδὲ θέμις τὴν αὐτὴν ἐνέργειαν εἰπεῖν , καθ' ἣν τοὺς ἀγγέλους ἐποίησεν , ἢ τοὺς ἀστέρας , καὶ τὸν οὐρανόν , ἢ τὸν ἄνθρωπον . Πάλιν ταῦτα , ἐκ ποίας ἀνάγκης , ἢ ἀκολουθίας τῶν εἰρημένων ἐπἤγαγεν ; ἢ τί μᾶλλον διὰ τούτων κατασκευάζεται ; τὸ , Παραλλάχθαι τὰς ἐνεργείας κατὰ τοσοῦτον ἀλλήλων , ὅση καὶ τῶν ἔργων ἐστὶν ἡ πρὸς ἀλλήλα διαφορά , τὴ μὴ τοῦ αὐτοῦ τυγχάνειν ἔργα τὰ πάντα , ἀλλ' ἕτερα ἐξ ἑτέρου γεγενῆσθαι κατασκευάζειν , ἐγὼ μὲν οὐ συνωρῶ . Οὐρανὸν γὰρ , καὶ ἄγγελον , καὶ ἄστέρα , καὶ ἄνθρωπον , καὶ πάντα ὅσα ἐστὶν ἐν τῇ κτίσει νοοῦμενα , ἕνός ἔργα τὰ πάντα παρὰ τῆς Γραφῆς μεμαθήκαμεν . Ὁ δὲ τοῦ δόγματος αὐτῶν κατασκευάζει λόγος , ὅτι οὐχ ἕνός ἔργα ὁ Υἱός , καὶ τὸ Πνεῦμα · ἀλλ' ὁ μὲν Υἱὸς τῆς παρεπομένης τῇ πρώτῃ οὐσίᾳ ἐνεργείας ἔργον ἐστι · τὸ δὲ Πνεῦμα τοῦ ἔργου πάλιν ἕτερον ἔργον . Τίνα οὖν κοινωνίαν ἔχει πρὸς τὴν ἐκεῖ κατασκευὴν οὐρανός , καὶ ἄνθρωπος , ἄγγελός τε καὶ ἀστήρ νῦν συμπαρηληφθέντες ὑπὸ τοῦ λόγου , αὐτὸς εἰπάτω , ἢ εἰ τις τῆς ἀπορρήτου σοφίας αὐτοῦ κοινωνός ἐστιν ; Ἐν τούτοις γὰρ τὸ μὲν ἀσεβὲς φανερῶς τοῖς εἰρημένοις ἐμφέρεται · ἡ δὲ τῆς ἀσεβείας κατασκευή , καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἐστὶν ἀσύμφωνος . Τὸ μὲν , γὰρ οἴεσθαι τοσαύτην ἐν τῇ ἁγίᾳ Τριάδι διαφορὰν θεωρεῖσθαι , ὅσον ἐστὶ κατανοηθῆναι οὐρανοῦ τῷ πλεόν τὴν κτίσιν ἐμπεριειληφότος πρὸς τὸν ἕνα τῷ ἀριθμῷ ἄνθρωπον , ἢ τὸν ἐν οὐρανῷ φαινόμενον ἄστέρα , φανε -
Lemmas: προστίθημι δέ , ὅτι οὐδέ θέμις ὁ αὐτός ἐνέργεια εἶπον , κατά ὅς ὁ ἄγγελος ποιέω , ἢ ὁ ἀστήρ , καί ὁ οὐρανός , ἢ ὁ ἄνθρωπος . πάλιν οὗτος , ἐκ Ποίας ἀνάγκη , ἢ ἀκολουθία ὁ εἴρω ἐπάγω ; ἢ τίς μᾶλλον διά οὗτος κατασκευάζω ; ὁ , Παραλλάσσω ὁ ἐνέργεια κατά τοσοῦτος ἀλλήλων , ὅσος καί ὁ ἔργον εἰμί ὁ πρός ἀλλήλων διαφορά , ὅς μή ὁ αὐτός τυγχάνω ἔργον ὁ πᾶς , ἀλλά ἕτερος ἐκ ἕτερος γίγνομαι κατασκευάζω , ἐγώ μέν οὖον συνοράω . Οὐρανός γάρ , καί ἄγγελος , καί ἀστήρ , καί ἄνθρωπος , καί πᾶς ὅσος εἰμί ἐν ὁ κτίζω νοέω , εἷς ἔργον ὁ πᾶς παρά ὁ γραφή μανθάνω . ὁ δέ ὁ δόγμα αὐτός κατασκευάζω λόγος , ὅτι οὐ εἷς ἔργον ὁ υἱός , καί ὁ πνεῦμα · ἀλλά ὁ μέν υἱός ὁ παρέπομαι ὁ πρῶτος οὐσία ἐνέργεια ἔργον εἰμί · ὁ δέ πνεῦμα ὁ ἔργον πάλιν ἕτερος ἔργον . τίς οὖν κοινωνία ἔχω πρός ὁ ἐκεῖ κατασκευή οὐρανός , καί ἄνθρωπος , ἄγγελος τε καί ἀστήρ νῦν συμπαραλαμβάνω ὑπό ὁ λόγος , αὐτός εἶπον , ἢ εἰμί τις ὁ ἀπόρρητος σοφία αὐτός κοινωνός εἰμί ; ἐν οὗτος γάρ ὁ μέν ἀσεβής φανερῶς ὁ εἴρω ἐμφέρω · ὁ δέ ὁ ἀσέβεια κατασκευή , καί πρός ἑαυτοῦ εἰμί ἀσύμφωνος . ὁ μέν , γάρ οἴομαι τοσοῦτος ἐν ὁ ἅγιος Τριάς διαφορά θεωρέω , ὅσος εἰμί κατανοέω οὐρανός ὁ πλέω ὁ κτίσις ἐμπεριλαμβάνω πρός ὁ εἷς ὁ ἀριθμός ἄνθρωπος , ἢ ὁ ἐν οὐρανός φαίνω ἀστήρ , φανός -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0184.1
A μὴν τὴν ἀσάβειαν ἔχει · τὸ δὲ συντεταγμένον τῶν νοημάτων , καὶ ἀκολουθον τῆς περὶ αὐτὸ τοῦτο κατασκευῆς , τοῦτό ἐστι , μὴτε ἄμολ , μὴτε αὐτὸ τάχα τῷ [ τῷ ] πατρὶ τῆς βλασφημίας εὐσύντοπον εἶναι . Εἰ μὲν γὰρ τοιαῦτα περὶ τῆς κτίσεως ἐλογίζετο , ὅτι οὐρανοὸς μὲν ἔργον ἐστιν ὑπερκειμένης τινὸς ἐνεργείας , τὴς δὲ τοῦ οὐρανοῦ παρεπομένης ἐνεργείας , ἀποτέλεσμα τὸ ἄστρῳ , ἐκείνου δὲ ἄγγελος , καὶ τούτου , ὁ ἄνθρωπος · εἶχεν ἂν τι ὁ λόγος αὐτῷ διὰ τῆς τῶν ὁμοίων παραθέσεως κατασκευάζειν τὸ δόγμα . Εἰ δὲ ταῦτα μὲν δι' ἑνὸς γεγενήσθαι καὶ αὐτὸς συντίθεται ( εἰ γὰρ μὴ παντελῶς τῇ τῶν Γραφῶν φωνῇ διαμάχεται ) , τῆς δὲ ἐκείνων κατασκευῆς ἑτέραν τινὰ διορίζει τρόπον · τίς ἡ κοινωνία τῶν ἐπαχθέντων πρὸς τὰ προἄγοντα ;
Lemmas: A μήv ὁ ἀσάβειαν ἔχω · ὁ δέ συντάσσω ὁ νόημα , καί ἀκόλουθος ὁ περί αὐτός οὗτος κατασκευή , οὗτος εἰμί , μήτε ἄμολ , μήτε αὐτός τάχα ὁ [ ὁ ] πατήρ ὁ βλασφημία ευσυντοπος εἰμί . εἰμί μέν γάρ τοιοῦτος περί ὁ κτίσις λογίζομαι , ὅτι οὐρανός μέν ἔργον εἰμί ὑπέρκειμαι τις ἐνέργεια , σής δέ ὁ οὐρανός παρέπομαι ἐνέργεια , ἀποτέλεσμα ὁ ἄστρον , ἐκεῖνος δέ ἄγγελος , καί οὗτος , ὁ ἄνθρωπος · ἔχω εἄν τίς ὁ λόγος αὐτός διά ὁ ὁ ὅμοιος παράθεσις κατασκευάζω ὁ δόγμα . εἰμί δέ οὗτος μέν διά εἷς γίγνομαι καί αὐτός συντίθημι ( εἰμί γάρ μή παντελῶς ὁ ὁ Γραφής φωνή διαμάχομαι ) , ὁ δέ ἐκεῖνος κατασκευή ἕτερος τις διορίζω τρόπος · τίς ὁ κοινωνία ὁ ἐπάγω πρός ὁ προάγω ;
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0184.2
Δεδοθῶ δὲ τι καὶ κοινὸν ἔχειν ταῦτα πρὸς ἀπόδειξιν τῆς τῶν οὐσιῶν παραλλαγῆς · ταῦτα γὰρ ἐπιθυμεῖ δι' ὧν λέγει κατασκευάζειν · ἀλλὰ τὰ ἐφεξῆς πῶς συνήρτησε τοῖς εἰρημένοις , ἀκούσωμεν . " Ὅσοι , φησί , τὰ ἔργα τῶν ἔργων πρεσβύτερα καὶ τιμιώτερα , τοσοῦτόν τε καὶ τὴν ἄνδρειαν τῆς ἐνεργείας ἀναδεδηκέναι φαίη ἂν τις εὐσυνθὴς διασπουόμενος . Ταῦτα μὲν εἰ μὲν περὶ τῶν αἰσθητῶν λέγεις , πόρρω τῶν προτεθέντων ἐστίν ὁ λόγος · τίς γὰρ ἡ ἀνάγκη τὸν περὶ τῶν δογμάτων εἰπεῖν τι προθέμενον , περὶ τῆς τάξεως τῶν ἐν τῇ κοσμογονίᾳ δημιουργηθέντων φιλοσοφεῖν , καὶ ὑψηλότερας , καὶ δρεφειμένας τὰς ἐνεργείας τοῦ κτίσαντος πρὸς λόγον τῆς ἑκάστου τῶν γενομένων πηλικότητος εἶναι διαχωρίζειν ; Εἰ δὲ περὶ ἄκεινων ποιεῖται τὸν λόγον , καὶ ἔργα ἔργων πρεσβύτερά τε καὶ τιμιώτερα λέγει τὰ διαπλασθέντα παρ' αὐτοῦ , νῦν ἐν τῷ δόγματι , τοῦτ' ἐστι τὸν Υἱόν , καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τάχα καλῶς ἔχει , σιωπὴ μᾶλλον τὸν λόγον βεβλησθαι , ἢ διὰ τοῦ συμπλαχθῆναι τὸ δοκεῖν αὐτὸν , καὶ λόγον εἶναι κατασκευῦσαι . Πῶς γὰρ ἂν εὑρεθεῖ προτιμότερον , ἐν οἷς οὐκ ἔστι τὸ ἀτιμότερον ; Εἰ μὲν γὰρ μέχρι τούτου τῇ πρὸς τὸ κακὸν εὐκολίᾳ , καὶ ἐτοιμότητι πρόσειν , ὥστε τοῦ ἀτιμοτέρου καὶ τὴν φωνὴν καὶ τὴν ἔνοιαν ἐπὶ τινὸς τῶν ἐν τῇ ἁγίᾳ Τριάδι διαπιστευομένων ὑπονοῆσαι , βούσαι τὰ ὥτα προσήχει καὶ φυγεῖν , ὅση δύναμις , ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς · ὡς ἂν μὴ κοινωνία τις τοῦ μιᾶσματος γένοιτο τῷ ἀκούοντι · καθάπερ ἐξ ἀγγείου τινὸς πλήρους ἀκαθαρσίας εἰς τὴν τῶν ἀκούοντων καρδίαν μεταχεομένου τοῦ λόγου .
Lemmas: δίδωμι δέ τίς καί κοινός ἔχω οὗτος πρός ἀπόδειξις ὁ ὁ οὐσία παραλλαγή · οὗτος γάρ ἐπιθυμέω διά ὅς λέγω κατασκευάζω · ἀλλά ὁ ἐφεξῆς πῶς συναρτάω ὁ εἴρω , ἀκούω . " ὅσος , φημί , ὁ ἔργον ὁ ἔργον πρέσβυς καί τίμιος , τοσοῦτόν τε καί ὁ ἀνδρεῖος ὁ ἐνέργεια ἀναδέω φημί εἄν τις εὐσυνθὴς διασπάω . οὗτος μέν εἰμί μέν περί ὁ αἰσθητής λέγω , πόρρω ὁ προτίθημι εἰμί ὁ λόγος · τίς γάρ ὁ ἀνάγκη ὁ περί ὁ δόγμα εἶπον τίς προτίθημι , περί ὁ τάξις ὁ ἐν ὁ κοσμογονία δημιουργέω φιλοσοφέω , καί ὑψηλός , καί δρεφειμεναι ὁ ἐνέργεια ὁ κτίζω πρός λόγος ὁ ἕκαστος ὁ γίγνομαι πηλικότης εἰμί διαχωρίζω ; εἰμί δέ περί ακειναω ποιέω ὁ λόγος , καί ἔργον ἔργον πρέσβυς τε καί τίμιος λέγω ὁ διαπλάσσω παρά αὐτός , νῦν ἐν ὁ δόγμα , οὗτος εἰμί ὁ υἱός , καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , τάχα καλῶς ἔχω , σιωπή μᾶλλον ὁ λόγος βάλλω , ἢ διά ὁ συμπλάσσω ὁ δοκέω αὐτός , καί λόγος εἰμί κατασκευάζω . Πῶς γάρ εἄν εὑρίσκω πρότιμος , ἐν ὅς οὐ εἰμί ὁ ἄτιμος ; εἰμί μέν γάρ μέχρι οὗτος ὁ πρός ὁ κακός εὐκολία , καί ἔτοιμος πρόσω , ὥστε ὁ ἄτιμος καί ὁ φωνή καί ὁ νοια ἐπί τις ὁ ἐν ὁ ἅγιος Τριάς διαπιστεύω ὑπονοέω , Βοῦσαι ὁ οὖς προσηχέω καί φεύγω , ὅσος δύναμις , ἀπό ἀκοή πονηρός · ὡς εἄν μή κοινωνία τις ὁ μίασμα γίγνομαι ὁ ἀκούω · καθάπερ ἐκ ἀγγεῖον τις πλήρης ἀκαθαρσία εἰς ὁ ὁ ἀκούω Καρδία μεταχέω ὁ λόγος .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0184.3
Πῶς γὰρ ἂν τις ἐπὶ τῆς θείας τε καὶ ὑπερκειμένης φύσεως εἰπεῖν τι τοιοῦτο τολμήσειε , δι' οὗ τὸ ἀτιμότερον συγκριτικῶς ὑπὸ λόγου κατασκευάζεται ; " Ἴνα πάντες , φησί , τιμῶσι τὸν Υἱόν , καθὼς τιμῶσι τὸν Πατέρα . Τῆς οὖν φωνῆς ταύτης τὸ ἴσον τῆς τιμῆς νομοθετοῦσα · νόμος γὰρ ἐστὶν ἡ θεία φωνή · ὅτις καὶ τὸν νόμον καὶ τὸν νομοθέτην αὐτὸν παραγράφεται , καὶ τὸ μὲν πλεῖονα , τῷ δὲ ἐλάττονα τὴν τιμὴν διανέμει , οὐκ οἶδα ὅπως τὰ μέτρα τοῦ πλεονέξοντος τῆς τιμῆς ἐξευρίσκων · ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς ἄν -
Lemmas: Πῶς γάρ εἄν τις ἐπί ὁ θεῖος τε καί ὑπέρκειμαι φύσις εἶπον τίς τοιοῦτος τολμάω , διά ὅς ὁ ἄτιμος συγκριτικός ὑπό λόγος κατασκευάζω ; " ἵνα πᾶς , φημί , τιμάω ὁ υἱός , καθώς τιμάω ὁ πατήρ . ὁ οὖν φωνή οὗτος ὁ ἴσος ὁ τιμή νομοθετέω · νόμος γάρ εἰμί ὁ θεῖος φωνή · ὅστις καί ὁ νόμος καί ὁ νομοθέτης αὐτός παραγράφω , καί ὁ μέν πλείων , ὁ δέ μικρός ὁ τιμή διανέμω , οὐ οἶδα ὅπως ὁ μέτρον ὁ πλεονέξοντος ὁ τιμή ἐξευρίσκω · ἐπί μέν γάρ ὁ ἄν -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0185.1
Aθρωπίνης συνθέσεως , αὶ κατά τὰς ἀξίας διαφοράς , τὰς τιμὰς τοῖς κρατοῦσιν δρίζοντα , ὡς μὴ ἐν ὁμοίῳ καὶ ἴσῳ τῷ σχήματι , τοὺς ὑποχείριους βασιλεύσι τε προστέναι , καὶ ταῖς ὑποδεσχευλαῖς ἀρχαῖς · ἀλλ’ ἡ πλείων τε καὶ ὑφεμένη τοῦ φόβου καὶ τῆς αἰδοῦς τῶν προσόντων ἐπίδειξις τὸ ἐνδέον καὶ περιττότερον τῆς τιμῆς ἐπὶ τῶν τιμωμένων ἐνδείκνυται · καὶ τοῦτο μάλιστα τοὺς προτιμοτέρους ἐν τῇ διαθέσει τῶν ὑποχειρίων ἑστίν εὑρεῖν , ὅταν τις ὑπὲρ τοῦ τοῖς πέλας φοβερώς εἶναι μᾶλλον , καὶ πλείονος τῆς αἰδοῦς ἢ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἀξιοῦσθαι δοκεῖ . Ἐπὶ δὲ τῆς θείας φύσεως , διὰ τὸ πᾶσαν τὴν κατὰ τὸ ἀγαθὸν τελειότητα συναμφιένεσθαι τῷ τοῦ Θεοῦ προσρήματι , οὐκ ἔστιν εὑρεῖν , κατὰ γε τὴν ἡμετέραν διάνοιαν , τὸν τρόπον τῆς προτιμήσεως . Ἐν οἷς γὰρ οὐδὲν ὑπερέχει , οὐδὲ σοφίας , οὐδὲ φιλανθρωπίας , οὐδὲ τινὸς ἄλλου τῆς κατὰ τὸ ἀγαθὸν ἐννοίας πλεονάζειν ἢ ἐλάττωσις ἐπινοεῖται , ἀλλὰ πάντα , ὅσα ἔχει ὁ Υἱὸς ἀγαθὰ , τοῦ Πατρὸς ἐστι , καὶ τὰ τοῦ Πατρὸς πάντα ἐν τῷ Υἱῷ καθορᾶται · πῶς διατεθέντες τὴν πλείον τῆς τιμῆς ἐπὶ τοῦ Πατρὸς ἐνδειξόμεθα ; Εἰ βασιλικὴν δύναμιν κατ’ ἀξίαν τῇ διανοίᾳ λάβοιμεν , βασιλεὺς ὁ Υἱός · ἐὰν κριτὴν ἐννοήσωμεν , ἡ κρίσις πᾶσα τοῦ Υἱοῦ ἐστιν · ἐὰν τὸ μέγαλεον τῆς κτίσεως τῇ ψυχῇ δεξώμεθα , πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο · ἐὰν τῆς ἡμετέρας ζωῆς τὴν αἰτίαν κατανοήσωμεν , οἴδαμεν τὴν ἀληθῆ ζωὴν τὴν μέχρι τῆς φύσεως ἡμῶν καταβᾶσαν · καὶ ἐκ τοῦ σκότους μετάστασιν καταμάθωμεν , οὐκ ἀγνοοῦμεν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν , δι’ οὗ τοῦ σκότους ἡλατερώθημεν · εἰ δὲ τινὶ τίμιον ἡ σοφία δοκεῖ , Χριστὸς Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ σοφία .
Lemmas: aθρωπινεος σύνθεσις , ὅς κατά ὁ ἄξιος διαφορά , ὁ τιμή ὁ κρατέω δριθεριζω , ὡς μή ἐν ὅμοιος καί ἴσος ὁ σχῆμα , ὁ υποχείριος βασιλεύς τε προστείνω , καί ὁ ὑποδεσχευλαῖς ἀρχή · ἀλλά ὁ πλείων τε καί ὑφίημι ὁ φόβος καί ὁ αἰδώς ὁ πρόσειμι ἐπίδειξις ὁ ἐνδέω καί περισσός ὁ τιμή ἐπί ὁ τιμάω ἐνδείκνυμι · καί οὗτος μάλιστα ὁ προτιμότερος ἐν ὁ διάθεσις ὁ ὑποχείριος εἰμί εὑρίσκω , ὅταν τις ὑπέρ ὁ ὁ πέλας φοβερός εἰμί μᾶλλον , καί πλείων ὁ αἰδώς ἢ κατά ὁ λοιπός ἀξιόω δοκέω . ἐπί δέ ὁ θεῖος φύσις , διά ὁ πᾶς ὁ κατά ὁ ἀγαθός τελειότης συναμφιενω ὁ ὁ Θεός πρόσρημα , οὐ εἰμί εὑρίσκω , κατά γε ὁ ἡμέτερος διάνοια , ὁ τρόπος ὁ προτίμησις . ἐν ὅς γάρ οὐδείς ὑπερέχω , οὐδέ σοφία , οὐδέ φιλανθρωπία , οὐδέ τις ἄλλος ὁ κατά ὁ ἀγαθός ἔννοια πλεονάζω ἢ ἐλάττωσις ἐπινοέω , ἀλλά πᾶς , ὅσος ἔχω ὁ υἱός ἀγαθός , ὁ πατήρ εἰμί , καί ὁ ὁ πατήρ πᾶς ἐν ὁ υἱός καθοράω · πῶς διατίθημι ὁ πλείων ὁ τιμή ἐπί ὁ πατήρ ἐνδείκνυμι ; εἰμί βασιλικός δύναμις κατά ἄξιος ὁ διάνοια λαμβάνω , βασιλεύς ὁ υἱός · ἐάν κριτής ἐννοέω , ὁ κρίσις πᾶς ὁ υἱός εἰμί · ἐάν ὁ μέγαλος ὁ κτίσις ὁ Ψυχή δέχομαι , πᾶς διά αὐτός γίγνομαι · ἐάν ὁ ἡμέτερος ζωή ὁ αἴτιος κατανοέω , οἶδα ὁ ἀληθής ζωή ὁ μέχρι ὁ φύσις ἐγώ καταβαίνω · καί ἐκ ὁ σκότος μετάστασις καταμανθάνω , οὐ ἀγνοέω ὁ φάος ὁ ἀληθινός , διά ὅς ὁ σκότος ἡλατερώθημεν · εἰμί δέ τις τίμιος ὁ σοφία δοκέω , Χριστός Θεός δύναμις καί Θεός σοφία .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0185.2
Πρὸς τοίνυν τὰ τοιαῦτα καὶ τῶν ἄλλων τοῦ Χριστοῦ θαυμάτων , τῆς ψυχῆς ἡμῶν , κατὰ τὸ εἰκὸς ὅσον χωρεῖ , τοσοῦτον θαυμαστικῶς διατεθεμένης , τις ὑπερβολὴ τιμῆς καταληφθησομένη διηγήσει , τῆς τῷ Πατρὶ μόνῳ κατεξαιρέτου προσαγομένης , ἧς ἀμοιρήσει πρεπόντως ὁ Κύριος ; Αὐτὸ γὰρ τοῦτο ἡ ἀνθρωπίνη πρὸς τὸ Θεῖον τιμή , κατὰ τὸν εἰκότα νοῦν θεωρουμένη , οὐδὲμία τις ἄλλη ἐστίν , ἀλλ’ ἡ ἀγαπητικὴ σχέσις , καὶ ἡ τῶν προσόντων αὐτῷ ἀγαθῶν ὁμολογία , καὶ μοι δοκεῖ τοῦτο δεῖν τιμᾶσθαι τὸν Υἱόν , ὡς ὁ Πατὴρ τιμᾶται , ἀντὶ τῆς ἀγάπης ὑπὸ τοῦ λόγου τεταγμένον . Ὁ γὰρ νόμος ἐν τῷ ἀγαπᾶν τὸν Θεὸν ἐξ ὅλης καρδίας καὶ δυνάμεως τὴν πρέπουσαν αὐτῷ τιμὴν ἀπονέμειν κελεύει · καὶ ἐνταῦθα τὸ ἰσοστάθιον τῆς ἀγάπης , ὃ ὁ λόγος νομοθετῶν οὕτως φησὶ δεῖν τιμᾶσθαι τὸν Υἱόν , ὡς ὁ Πατὴρ τιμᾶται . Τοῦτον τὸν τρόπον τῆς τιμῆς ἐπλήρω καὶ ὁ μέγας Δαβὶδ πρὸς τὸν Κύριον ἐν τινὶ προοιμίων τῆς ψαλμωδίας , ἀγαπᾶν ὁμολογῶν τὸν Κύριον , καὶ διεξιὼν τὰ τῆς ἀγάπης αἴτια , ἰσχὺν , καὶ κραταιώμα , καὶ καταφυγήν , καὶ λύτρησιν , καὶ Θεὸν βοηθόν , καὶ ἐλπίδα , καὶ σκεπαστήρα , καὶ σωτηρίαν κεράς , καὶ ἀντιλήπτωρα , καὶ τὰ τοιαῦτα καλῶν . Εἰ μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ὁ μονογενὴς Υἱὸς ταῦτα τοῖς ἀνθρώποις γεγόμενος ,
Lemmas: πρός τοίνυν ὁ τοιοῦτος καί ὁ ἄλλος ὁ Χριστός θαῦμα , ὁ Ψυχή ἐγώ , κατά ὁ εἰκός ὅσος χωρέω , τοσοῦτος θαυμαστικός διατίθημι , τις ὑπερβολή τιμή καταλαμβάνω διήγησις , ὁ ὁ πατήρ μόνος κατεξαιρέτου προσάγω , ὅς ἀμοιρέω πρεπόντως ὁ Κύριος ; αὐτός γάρ οὗτος ὁ ἀνθρώπινος πρός ὁ θεῖον τιμή , κατά ὁ εἰκός νόος θεωρέω , οὐδείς τις ἄλλος εἰμί , ἀλλά ὁ ἀγαπητικός σχέσις , καί ὁ ὁ πρόσειμι αὐτός ἀγαθός ὁμολογία , καί ἐγώ δοκέω οὗτος δήω τιμάω ὁ υἱός , ὡς ὁ πατήρ τιμάω , ἀντί ὁ ἀγάπη ὑπό ὁ λόγος τάσσω . ὁ γάρ νόμος ἐν ὁ ἀγαπάω ὁ θεός ἐκ ὅλος Καρδία καί δύναμις ὁ πρέπω αὐτός τιμή ἀπονέμω κελεύω · καί ἐνταῦθα ὁ ἴσος ὁ ἀγάπη , ὅς ὁ λόγος νομοθέτης οὕτως φημί δήω τιμάω ὁ υἱός , ὡς ὁ πατήρ τιμάω . οὗτος ὁ τρόπος ὁ τιμή πληρόω καί ὁ μέγας Δαυίδ πρός ὁ κύριος ἐν τις προοίμιον ὁ ψαλμῳδία , ἀγαπάω ὁμολογέω ὁ κύριος , καί διέξειμι ὁ ὁ ἀγάπη αἴτιος , ἰσχύς , καί κραταίωμα , καί καταφυγή , καί λύτρος , καί θεός βοηθός , καί ἐλπίς , καί σκεπαστήρα , καί σωτηρία κεράς , καί ἀντιλήπτωρ , καί ὁ τοιοῦτος καλός . εἰμί μέν οὖν οὐ εἰμί ὁ μονογενής υἱός οὗτος ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0186.1
ὑποστελλέσθω τὸ πλεονάζον τῆς τιμῆς ἐπὶ τούτου , κατὰ τὸν τῆς αἱρέσεως νόμον · εἰ δὲ πάντα ταῦτα , καὶ ὑπὲρ ταῦτα τὸν μονογενῆ Θεὸν εἶναι τε καὶ ὀνομάζεσθαι πιστεύσαμεν , κατὰ πᾶσαν γὰρ ἀπογραφὸς καὶ νοήματος ἐπίνοιαν , πρὸς τὸ μέγαλετον τῆς ἐν τῷ Πατρὶ ἀγαθότητος ἐξαισώμενον · πῶς ἂν τις εὐλογον εἶναι λέγοι , ἢ μὴ ἀγαπᾶν τὸ τοιούτον , ἢ ἀτιμάζειν τὸ ἀγαπημένον ; Οὐ γὰρ ἂν εἴποι τις τὴν μὲν ἀγάπην δεῖν ἐξ ὅλης ἔρχεσθαι τῆς καρδίας καὶ τῆς δυνάμεως , τὴν δὲ τιμὴν ἐξ ἡμισείας . Εἰ οὖν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας τιμᾶται ὁ Υἱός , διὰ τοῦ πᾶσαν ἀνατιθέναι αὐτῷ ἀγάπην , τῆς ἐπίνοιαι τὸ πλέον τῆς τιμῆς ἐξευρήσει , ὅλης τῆς καρδίας , ὅσον χωρεῖ , τοσοῦτον αὐτῇ διὰ τῆς ἀγάπης τὸ τῆς τιμῆς μέτρον δωροφορούσης ; Ὦστε μάταιος ἐπὶ τῶν κατὰ φύσιν τιμίων ὁ τὸ προτιμότερον δογματίζων , καὶ διὰ τῆς τοιαύτης συγχρίσεως τοῦ ἀτιμοτέρου παριστῶν τὴν ἔνοιαν .
Lemmas: ὑποστέλλω ὁ πλεονάζω ὁ τιμή ἐπί οὗτος , κατά ὁ ὁ αἵρεσις νόμος · εἰμί δέ πᾶς οὗτος , καί ὑπέρ οὗτος ὁ μονογενής θεός εἰμί τε καί ὀνομάζω πιστεύω , κατά πᾶς γάρ ἀπογράφω καί νόημα ἐπίνοια , πρός ὁ μέγαλος ὁ ἐν ὁ πατήρ ἀγαθότης εξαισαω · πῶς εἄν τις εὐλογέω εἰμί λέγω , ἢ μή ἀγαπάω ὁ τοιοῦτος , ἢ ἀτιμάζω ὁ ἀγαπάω ; οὖον γάρ εἄν εἶπον τις ὁ μέν ἀγάπη δήω ἐκ ὅλος ἔρχομαι ὁ Καρδία καί ὁ δύναμις , ὁ δέ τιμή ἐκ ἥμισυς . εἰμί οὖν ἐκ ὅλος ὁ Καρδία τιμάω ὁ υἱός , διά ὁ πᾶς ἀνατίθημι αὐτός ἀγάπη , ὁ ἐπίνοια ὁ πλέω ὁ τιμή ἐξευρίσκω , ὅλος ὁ Καρδία , ὅσος χωρέω , τοσοῦτος αὐτός διά ὁ ἀγάπη ὁ ὁ τιμή μέτρον δωροφορέω ; ὥστε μάταιος ἐπί ὁ κατά φύσις τίμιος ὁ ὁ πρότιμος δογματίζω , καί διά ὁ τοιοῦτος σύγχρισις ὁ ἄτιμος παρίστημι ὁ νοια .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0186.2
Ἄλλα καὶ τὸ πρεσβύτερον ἐπὶ μὲν τῆς κτίσεως λέγειν ἀληθὲς ἐστι · τῆς γὰρ ἀκολουθίας τῶν ἔργων ἐν τῇ τάξει τῶν ἡμερῶν δεχουμένης , εἴποι τις ἂν τῆς τοῦ ἀνθρώπου κατασκευῆς τόσονδε προγενέστερον εἶναι τὸν οὐρανόν , καὶ διαμετρήσει τὸν διὰ μέσου χρόνον τῷ τῶν ἡμερῶν διαστήματι . Ἐπὶ δὲ τῆς πρώτης φύσεως τῆς πᾶσαν μὲν χρονικὴν ἔνοιαν ὑπεραιρούσης , πᾶσαν δ' ἐπίνοιαν καταληπτικὴν ἀπολειπούσης , τὸ μὲν τι προῆγειν ἐν τοῖς κατὰ τὸν χρόνον προεδρείοις , τὸ δὲ ὑποστερίζειν οὐδαμοῦ , τῆς νῦν ἀναφανείσης σοφίας ἐστίν . Ὁ γὰρ πρεσβύτερον τοῦ Πατέρα τῆς τοῦ Μονογενοῦς ὑποστάσεως ἀποφαινόμενος , οὐδὲν ἄλλο ἢ νεώτερον τῶν διὰ τοῦ Υἱοῦ γενομένων αὐτὸν τὸν Υἱὸν ἀποφαίνει · ἐπερ ἀληθῶς πάντας αἰῶνας καὶ πᾶν διάστημα χρονικὸν μετὰ τὸν Υἱόν , καὶ διὰ τοῦ Υἱοῦ γεγενῆσθαι λέγειν . Καὶ ἔστι πρὸς τούτοις , ὅπερ καὶ μᾶλλον ἀπελέγχει τὴν ἀτοπίαν τοῦ δόγματος , οὐ μόνον τῷ Υἱῷ κατασκευασθήσεσθαι χρονικὴ τις ἢ ἀρχὴ τῆς ὑπάρξεως ἐκ τοῦ τοιούτου λόγου , ἀλλ' οὐδὲ τοῦ Πατρὸς ἐκ τῆς τοιαύτης ἀκολουθίας φείσονται , τὸ μὴ οὐχὶ κάκεινον ἀπὸ χρόνου τὴν ἀρχὴν ἔσχηκέναι κατασκευάζει · εἰ γὰρ τι σημεῖον ὑπάρχειται γνωριστικὸν τῆς τοῦ Υἱοῦ γεννήσεως , ἔκεινο δηλονότι καὶ τῷ Πατρὶ τὴν ἀρχὴν ὁρίσει τῆς ὑποστάσεως .
Lemmas: ἄλλος καί ὁ πρέσβυς ἐπί μέν ὁ κτίσις λέγω ἀληθής εἰμί · ὁ γάρ ἀκολουθία ὁ ἔργον ἐν ὁ τάξις ὁ ἡμέρα δέχομαι , εἶπον τις εἄν ὁ ὁ ἄνθρωπος κατασκευή τοσόσδε προγενής εἰμί ὁ οὐρανός , καί διαμέτρησις ὁ διά μέσος χρόνος ὁ ὁ ἡμέρα διάστημα . ἐπί δέ ὁ πρῶτος φύσις ὁ πᾶς μέν χρονικός νοια ὑπεραίρω , πᾶς δέ ἐπίνοια καταληπτικός ἀπολείπω , ὁ μέν τίς προάγω ἐν ὁ κατά ὁ χρόνος προεδρεία , ὁ δέ υποστεριζω οὐδαμοῦ , ὁ νῦν ἀναφαίνω σοφία εἰμί . ὁ γάρ πρέσβυς ὁ πατήρ ὁ ὁ Μονογενώ ὑπόστασις ἀποφαίνω , οὐδείς ἄλλος ἢ νέος ὁ διά ὁ υἱός γίγνομαι αὐτός ὁ υἱός ἀποφαίνω · ἐπιρρέω ἀληθής πᾶς αἰών καί πᾶς διάστημα χρονικός μετά ὁ υἱός , καί διά ὁ υἱός γίγνομαι λέγω . καί εἰμί πρός οὗτος , ὅσπερ καί μᾶλλον ἀπελέγχω ὁ ἀτοπία ὁ δόγμα , οὖον μόνος ὁ υἱός κατασκευάζω χρονικός τις ἢ ἀρχή ὁ ὕπαρξις ἐκ ὁ τοιοῦτος λόγος , ἀλλά οὐδέ ὁ πατήρ ἐκ ὁ τοιοῦτος ἀκολουθία φείδομαι , ὁ μή οὐ ἐκεῖνος ἀπό χρόνος ὁ ἀρχή ἔχω κατασκευάζω · εἰμί γάρ τίς σημεῖον ὑπαρχέω γνωριστικός ὁ ὁ υἱός γέννησις , ἐκεῖνος δηλονότι καί ὁ πατήρ ὁ ἀρχή ὅρισις ὁ ὑπόστασις .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0186.3
Σαφηνείας δὲ χάριν οὐχ ἄκαιρον ἴσως φιλονοιώτερον ἐξετάσει τὸν λόγον . Ὁ πρεσβύτεραν τῆς τοῦ Υἱοῦ ζωῆς τὴν τοῦ Πατρὸς δογματίζων , διαστήματι τινὶ τὸν Μονογενῆ τοῦ ἐπὶ πάντων Θεοῦ διέστησιν · τοῦτο δὲ ἢ ἀπειρόν τι ὑποβέβηκεν τὸ διὰ μέσου διάστημα , ἢ τισὶ πέρας καὶ σημείους φανεροὺς ὁρίζομενον . Ἄλλ' ἀπειρόν μὲν εἴπειν οὐκ ἔξεστι ὁ τῆς μεσότητος λόγος , ἢ παντελῶς τὴν τοῦ Πατρὸς τε καὶ Υἱοῦ ἔνοιαν διαγράφει τῷ λόγῳ · καὶ οὐδὲ μέσον αὐτὸ νοήσει , ἕως ἂν ἀπειρον ἢ πρὸς οὐδέτερον ὁριζόμενον , οὔτε ἐπὶ τὸ ἄνω τῆς τοῦ Πατρὸς ἔνοιας ἀποτεμνούσης τοῦ ἀπειροῦ τὴν πρόσοδον , οὔτε ἐπὶ τὸ κάτω τοῦ Υἱοῦ τὴν ἀπεσίαν ἐκκόπτοντος · αὕτη γὰρ
Lemmas: σαφήνεια δέ χάρις οὐ ἄκαιρος ἴσως φιλονοιώτερον ἐξέτασις ὁ λόγος . ὁ πρέσβυς ὁ ὁ υἱός ζωή ὁ ὁ πατήρ δογματίζω , διάστημα τις ὁ Μονογενεύς ὁ ἐπί πᾶς Θεός διίστημι · οὗτος δέ ἢ ἀπερός τίς ὑποβαίνω ὁ διά μέσος διάστημα , ἢ τις πέρας καί σημειόω φανερός ὁρίζω . ἄλλος ἀπερός μέν εἶπον οὐ ἔξεστι ὁ ὁ μεσότης λόγος , ἢ παντελῶς ὁ ὁ πατήρ τε καί υἱός νοια διαγράφω ὁ λόγος · καί οὐδέ μέσος αὐτός νοέω , ἠώς εἄν ἤπειρος ἢ πρός οὐδέτερος ὁρίζω , οὔτε ἐπί ὁ ἄνω ὁ ὁ πατήρ ενοια ἀποτέμνω ὁ ἤπειρος ὁ πρόσοδος , οὔτε ἐπί ὁ κάτω ὁ υἱός ὁ ἀποσία ἐκκόπτω · οὗτος γάρ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0187.1
A τοῦ ἀπείρου ἡ ἔννοια τὸ πανταχόθεν ἐκκεχύσθαι τῇ φύσει , καὶ μηδενὶ περᾶτι μηδαμόθεν περιλαμβάνεσθαι .
Lemmas: A ὁ ἤπειρος ὁ ἔννοια ὁ πανταχόθεν ἐκχέω ὁ φύσις , καί μηδείς πέρας μηδαμόθεν περιλαμβάνω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0187.2
Οὐκοῦν ἵνα πατὶα καὶ ἀμετάθετος διαμείνῃ περὶ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ ἢ τοῦ εἶναι ὑπόληψις , οὐδὲμὶαν ἔχει χώραν ἀπειρον ἐννοεῖν τὸ διάστημα , ἀλλὰ πεπρασμένον τινὶ κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην τὸν Μονογενῆ τοῦ Πατρὸς διαστήσθαι . Τοῦτο οὖν ἐστιν ὃ φημι , ὅτι ὁ λόγος οὗτος οὐχ ἐξ αἰδίου εἶναι τὸν ἐπὶ πάντων Θεόν , ἀλλ’ ἀπὸ τινὸς ὡρισμένου σημείου τὴν ἀρχὴν ἐσχενεῖν παρασκευάζει · ὃ δὲ λέγω , τοιούτων ἐστι · λέξω δὲ διὰ τῶν γνωρίμων ὑποδειγμάτων σαφηνίσας τὸ νόημα , ὡς ἂν γένοιτο διὰ τῶν φαινομένων καταφανὲς ἡμῖν τὸ ἀγνοούμενον . Πέμπτῃ μετὰ τὸν οὐρανὸν ἡμέρα γεγενῆσθαι τὸν ἄνθρωπον λέγοντες ἐκ τῆς Μωυσέως Γραφῆς , συγκατεσκευάσαμεν τῷ λόγῳ τοῦτῳ κατὰ τὸ συμπιπτόμενον τὸ πρὸ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἡμερῶν τούτων , μηδὲ τὸν οὐρανὸν εἶναι · οὕτως τὸ μετὰ τι γεγόνμενον διὰ τοῦ πρὸ ἑαυτοῦ διαστήματος ὁρίζει καὶ τὴν τοῦ προϋπονοουμένου ὑπόστασιν . Εἰ δὲ οὐχ ἰκανῶς τῷ ὑποδείγματι τὸν λόγον ἐσαφηνίσαμεν , δυνατὸν ἐστι , καὶ δι’ ἑτέρων τὸ νοηθὲν παραστήσαι , τὸν διὰ Μωυσέως δοθέντα νόμον τετρακοσίους ἑκοσι καὶ τριάκοντα τῆς τοῦ Ἀβραὰμ ἐπαγγελίας μεταγενεστέρον λέγοντες · ἐὰν ἀπὸ τοῦ νόμου τὸν κατόπιν χρόνον δι’ ἀναλύσεως τῷ λογισμῷ παραδεύσαντες , εἰς τὸ πέραν τῶν ἡριθμημένων φθάσωμεν ἐτῶν , σαφῶς καταλαμβάνομεν , ὅτι πρὸ τοῦ χρόνου τούτου ἡ τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελία οὐπω ἦν · καὶ πολλὰ τοιαῦτα λέγειν ἐστιν , οἷς τὸ καθ’ ἕκαστον ἐπαξιέναι , ὡς ὀχληρὸν παρατήσομαι .
Lemmas: οὐκοῦν ἵνα Πατιά καί ἀμετάθετος διαμένω περί ὁ πατήρ καί ὁ υἱός ἢ ὁ εἰμί ὑπόληψις , οὐδείς ἔχω χώρα ἤπειρος ἐννοέω ὁ διάστημα , ἀλλά πιπράσκω τις κατά πᾶς ἀνάγκη ὁ Μονογενεύς ὁ πατήρ διΐστημι . οὗτος οὖν εἰμί ὅς φημί , ὅτι ὁ λόγος οὗτος οὐ ἐκ ἀΐδιος εἰμί ὁ ἐπί πᾶς Θεός , ἀλλά ἀπό τις ὁρίζω σημεῖον ὁ ἀρχή ἔχω παρασκευάζω · ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · λέγω δέ διά ὁ γνώριμος ὑπόδειγμα σαφηνίζω ὁ νόημα , ὡς εἄν γίγνομαι διά ὁ φαίνω καταφανής ἐγώ ὁ ἀγνοέω . Πέμπτη μετά ὁ οὐρανός ἡμέρα γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος λέγω ἐκ ὁ Μωυσῆς γραφή , συγκατασκευάζω ὁ λόγος τοῦτῳ κατά ὁ συμπίπτω ὁ πρό ὁ ἀριθμός ὁ ἡμέρα οὗτος , μηδέ ὁ οὐρανός εἰμί · οὕτως ὁ μετά τίς γίγνομαι διά ὁ πρό ἑαυτοῦ διάστημα ὁρίζω καί ὁ ὁ προυπονοουμενος ὑπόστασις . εἰμί δέ οὐ ἱκανῶς ὁ ὑπόδειγμα ὁ λόγος σαφηνίζω , δυνατός εἰμί , καί διά ἕτερος ὁ νοέω παρίστημι , ὁ διά Μωυσῆς δίδωμι νόμος τετρακόσιοι ἑκοσι καί τριάκοντα ὁ ὁ Ἀβραάμ ἐπαγγελία μεταγενής λέγω · ἐάν ἀπό ὁ νόμος ὁ κατόπιν χρόνος διά ἀνάλυσις ὁ λογισμός παραδέω , εἰς ὁ πέραν ὁ αριθμημένος φθάνω ἔτος , σαφῶς καταλαμβάνω , ὅτι πρό ὁ χρόνος οὗτος ὁ ὁ Θεός ἐπαγγελία οὔπω εἰμί · καί πολύς τοιοῦτος λέγω εἰμί , ὅς ὁ κατά ἕκαστος ἐπαξιέναι , ὡς ὀχληρός παρατησομης .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0187.3
Κατὰ τοίνυν τὴν ἀκολουθίαν τῶν ἐν τοῖς ὑποδείγμασιν εἰρημένων , καὶ τὴν προκειμένην ἐξετάσωμεν λόγον · ἢν δὲ οὕτως κατὰ τὴν τῶν ἐναντίων ὑπόληψιν , τὸ πρεσβύτερον καὶ νεώτερον ἐπὶ τῆς τοῦ Πατρὸς τε καὶ τοῦ Υἱοῦ , καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὑποστάσεως , ἕτερον ἕτερου λέγειν εἶναι . Οὐκοῦν ἐπειδὴν τὴν τοῦ Υἱοῦ γέννησιν διαβάντες , καθὼς ὑφηγεῖται οἱ τῆς αἱρέσεως λόγοι , ἔπειτα προσθῶμεν τῷ διὰ μέσου διαστήματι · ὅπερ ἡ ματαία τῶν ταῦτα δογματιζόντων οἴησις ὑποτίθεται , τῶν μεταξὺ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πατρὸς εἶναι τι λογιζομένων · ἐὰν εἰς τὸ ἄκρον ἐκεῖνο σημεῖον φθάσωμεν , ᾧ τὸ διάστημα τὸ μεταξὺ περιγράφουσι , ἐκεῖ καὶ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων ἰσταμένην ἐπὶ τὸ ἄνω τὴν ζωὴν εὑρίσκομεν , ὡς ἐξ ἀνάγκης κατασκευάζεσθαι τὸ πρὸ ἐκείνου , μηδὲ ἀεὶ ὂντα Θεὸν πιστεύειν εἶναι .
Lemmas: κατά τοίνυν ὁ ἀκολουθία ὁ ἐν ὁ ὑπόδειγμα εἴρω , καί ὁ πρόκειμαι ἐξετάζω λόγος · εἄν δέ οὕτως κατά ὁ ὁ ἐναντίος ὑπόληψις , ὁ πρέσβυς καί νέος ἐπί ὁ ὁ πατήρ τε καί ὁ υἱός , καί ὁ ἅγιος πνεῦμα ὑπόστασις , ἕτερος έτερος λέγω εἰμί . οὐκοῦν ἐπειδή ὁ ὁ υἱός γέννησις διαβαίνω , καθώς ὑφηγέομαι ὁ ὁ αἵρεσις λόγος , ἔπειτα προστίθημι ὁ διά μέσος διάστημα · ὅσπερ ὁ μάταιος ὁ οὗτος δογματίζω οἴησις ὑποτίθημι , ὁ μεταξύ ὁ υἱός καί ὁ πατήρ εἰμί τίς λογίζομαι · ἐάν εἰς ὁ ἄκρος ἐκεῖνος σημεῖον φθάνω , ὅς ὁ διάστημα ὁ μεταξύ περιγράφω , ἐκεῖ καί ὁ Θεός ὁ ὅλος ἵστημι ἐπί ὁ ἄνω ὁ ζωή εὑρίσκω , ὡς ἐκ ἀνάγκη κατασκευάζω ὁ πρό ἐκεῖνος , μηδέ ἀεί εἰμί θεός πιστεύω εἰμί .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0187.4
Εἰ δὲ ἀμφιβάλλεις ἐτι , πάλιν τὸν λόγον δι’ ὑποδειγμάτων κατανοήσωμεν . Ὅσπερ γὰρ ἐπὶ δυο κανόνων , ὅταν ὁ μὲν ἐλάττων , ὁ δὲ ὑπερέχων ἦ , τὰς βάσεις ἀμφοτέρων ἰσάσαντες , ἐν ταῖς χορφαῖς τὸ μεταξὺ πλεονάζον ἐπιγινώσκομεν ( παραθέντες γὰρ τὸ τοῦ ἐλάττονος πέραν , ἀπ’ ἐκείνου τὸ περιστὸν τοῦ ὑπερέχοντος ἐγνώμεν · καὶ ὅσον ἐνδεῖ τῷ βραχυτέρῳ , διὰ τινὸς μέτρου τὸ λείπον πρὸς τὸ πέραν τοῦ μειζόνος παρ -
Lemmas: εἰμί δέ ἀμφιβάλλω ἔτι , πάλιν ὁ λόγος διά ὑπόδειγμα κατανοέω . ὅσπερ γάρ ἐπί δύο κανών , ὅταν ὁ μέν μικρός , ὁ δέ ὑπερέχω εἰμί , ὁ βάσις ἀμφότερος ἰσαίω , ἐν ὁ κορφή ὁ μεταξύ πλεονάζω ἐπιγιγνώσκω ( παρατίθημι γάρ ὁ ὁ μικρός πέραν , ἀπό ἐκεῖνος ὁ περιίστημι ὁ ὑπερέχω γιγνώσκω · καί ὅσος ἐνδέω ὁ βραχύς , διά τις μέτρον ὁ λείπω πρός ὁ πέραν ὁ μείζων παρά -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0188.1
Aσωσάμενοι εὐρόμεν , εἰτε πᾶγχος , εἰτε ὁπόσον οὖν ἐστιν , ὅσον τοῦ ἐλάττονος τὸ μεῖζον ἀφέστηκεν ) οὕτως εἰ τις ἐστι , κατὰ τὸν ὑπεναντίων λόγον , τῆς τοῦ Πατρὸς ζωῆς ὡς πρὸς τὴν ζωὴν τοῦ Υἱοῦ πλεονασμός , ἐν τινι ῥητῷ διαστήματι πάντως ἐστί · τοῦτο δὲ οὐκ εἰς τὸ ἐφεξῆς περισευεῖν ἀναγκαίως συνῆκονται . Ἄδύνατον γὰρ ὁμοίως ἐκάτερον εἶναι καὶ οἱ ἐχθροὶ τῆς ἀληθείας ὁμολογοῦσιν · ἀλλ’ εἰς τὸ ἓν τὴν διαφορὰν ταύτην ἐπινοοῦσιν , οὐκ ἰσοῦντες πρὸς τὸν Πατέρα τοῦ Υἱοῦ τὴν ζωὴν , ἀλλ’ ἐκτείνοντες τὴν περὶ τοῦ Πατρὸς ἔνοιαν τῷ τῆς ζωῆς διαστήματι . Ἐπεὶ οὖν διάστημα διπλοῖς πέρας περιγράφεται , πάντως ἀνάγκη πᾶσα , καὶ τοῦ ἐπινοηθέντος παρ’ αὐτῶν διαστήματος , τὰ δύο σημεῖα τὰ γνωριστικά τῶν περάτων καταληφθῆναι . Ὦσπερ οὖν τὸ ἐν μέρος , κατ’ αὐτοὺς , ἀπὸ τῆς γεννήσεως τοῦ Μονογενοῦς τὴν ἀρχὴν ἔχει , οὕτως καὶ τὸ ἕτερον ἄκρον , ἐτέρῳ τινὶ πέρατι πάντως συναπλοῖται , ᾧ συναπτομένῳ τὸ διάστημα ἑαυτὸ περιγράφει . Τί οὖν ἐστι τοῦτο τὸ πέρας , αὐτοὶ εἰπάτωσαν , εἴπερ τοῖς ἰδίοις λόγοις ἀκολουθεῖν οὐκ αἰσχύνονται .
Lemmas: Aσωσάμενοι εὑρίσκω , εἴτε πᾶγχος , εἴτε ὁπόσος οὖν εἰμί , ὅσος ὁ μικρός ὁ μείζων ἀφίστημι ) οὕτως εἰμί τις εἰμί , κατά ὁ ὑπεναντίος λόγος , ὁ ὁ πατήρ ζωή ὡς πρός ὁ ζωή ὁ υἱός πλεονασμός , ἐν τις ῥητός διάστημα πάντως εἰμί · οὗτος δέ οὐ εἰς ὁ ἐφεξῆς περισεύω ἀναγκαῖος συνήκω . ἀδύνατος γάρ ὁμοίως ἐκάς εἰμί καί ὁ ἐχθρός ὁ ἀλήθεια ὁμολογέω · ἀλλά εἰς ὁ εἷς ὁ διαφορά οὗτος ἐπινοέω , οὐ ἰσοῦς πρός ὁ πατήρ ὁ υἱός ὁ ζωή , ἀλλά ἐκτείνω ὁ περί ὁ πατήρ νοια ὁ ὁ ζωή διάστημα . ἐπεί οὖν διάστημα διπλόος πέρας περιγράφω , πάντως ἀνάγκη πᾶς , καί ὁ ἐπινοέω παρά αὐτός διάστημα , ὁ δύο σημεῖον ὁ γνωριστικός ὁ πέρας καταλαμβάνω . ὥσπερ οὖν ὁ ἐν μέρος , κατά αὐτός , ἀπό ὁ γέννησις ὁ Μονογενώ ὁ ἀρχή ἔχω , οὕτως καί ὁ ἕτερος ἄκρος , ἔς τις πέρας πάντως συναπλόω , ὅς συνάπτω ὁ διάστημα ἑαυτοῦ περιγράφω . τις οὖν εἰμί οὗτος ὁ πέρας , αὐτός λέγω , εἴπερ ὁ ἴδιος λόγος ἀκολουθέω οὐ αἰσχύνω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0189.1
A νοῦντες , καὶ τὸ πρεσβύτερον οὐ δεχόμενοι · καὶ οὕτως ἡμῖν ὁ τῆς εὐσεβείας διακαθίστατο λόγος · οὐτε τῷ Υἱῷ τῆς ζωῆς ἐπὶ τὸ ἄνω λειποῦσι , οὔτε τῆς ἀϊδίου τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ ὁμοίῳ ὑπολειφθῆναι τοῦ Υἱοῦ τὴν ἀρχὴν καλοῦμεν .
Lemmas: A νοῦς , καί ὁ πρέσβυς οὖον δέχομαι · καί οὕτως ἐγώ ὁ ὁ εὐσέβεια διακαθίζω λόγος · οὐ ὁ υἱός ὁ ζωή ἐπί ὁ ἄνω λείπω , οὔτε ὁ ἀΐδιος ὁ πατήρ ἐν ὁ ὅμοιος ὑπολείπω ὁ υἱός ὁ ἀρχή καλέω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0189.2
B Ἄλλ' ἴσως ἐρεῖ τις τῶν ἐνισταμένων τῷ λόγῳ , ὅτι καὶ ἡ κτίσις ὁμολογουμένως ἀρχὴν ἔχει , καὶ οὔτε συνεπινοεῖται τῇ ἀϊδίῳ τοῦ Δημιουργοῦ τὰ γενημένα , οὔτε ἴσται διὰ τῆς ἰδίας ἀρχῆς τὸ ἀόριστον τῆς θείας ζωῆς , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ , καὶ τοῦ Πατρὸς ἐξεταζόμενος ὁ λόγος τὴν ἀτοπίαν ὑπέδειξεν . Ὡς ἀκόλουθον εἶναι διὰ τούτου ἢ τὴν κτῖσιν συναλθεῖν τῷ Θεῷ , ἢ καὶ τὸν Υἱὸν μεταγενεστέραν ἀφθόνως λέγειν · ὁ γὰρ τοῦ διαστήματος λόγος ὁμοίως ὑποδείξει τὸ ἀτοπον , καὶ ἀπὸ τῆς κτίσεως · ἐπὶ τὸν παππικώτα διαμετροῦμενος .
Lemmas: B ἄλλος ἴσως εἴρω τις ὁ ἐνίστημι ὁ λόγος , ὅτι καί ὁ κτίσις ὁμολογουμένως ἀρχή ἔχω , καί οὔτε συνεπινοέω ὁ ἀΐδιος ὁ Δημιουργός ὁ γίγνομαι , οὔτε ἵστημι διά ὁ ἴδιος ἀρχή ὁ ἀόριστος ὁ θεῖος ζωή , ὥσπερ ἐπί ὁ υἱός , καί ὁ πατήρ ἐξετάζω ὁ λόγος ὁ ἀτοπία ὑποδείκνυμι . ὡς ἀκόλουθος εἰμί διά οὗτος ἢ ὁ κτίσις συναιρέω ὁ Θεός , ἢ καί ὁ υἱός μεταγενής ἄφθονος λέγω · ὁ γάρ ὁ διάστημα λόγος ὁμοίως ὑποδείκνυμι ὁ ἄτοπος , καί ἀπό ὁ κτίσις · ἐπί ὁ παππικός διαμετρέω .