gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0313.2
Τί τοίνυν ἐστὶν εἰπόντας πρὸς τὰ τοιαῦτα μὴ διαμαρτεῖν τοῦ προσήκοντος ; Ὅτι πολλῶν ὄντων , καθὼς κάκεῖνοι φασί , τῶν ὀνομάτων , ἀ τῷ Μονογενεῖ παρὰ τῆς Γραφῆς ἐπιλέγεται , οὐδὲν τῶν ἄλλων τῇ πρὸς τὸν γεγεννηκότα ῥαμὲν ἀναφορὰ τὸ προσφὲς ἔχει . Οὐ γὰρ ὡσπερ Υἱὸν τοῦ Πατρὸς , οὕτως ἢ λίθον , ἢ ἀνάστασιν , ἢ ποιμένα , ἢ φῶς , ἢ τι τῶν ἄλλων ἐπὶ τὸν Θεὸν ὅλων ἐπαναφέροντες λέγομεν . Ἄλλ’ ἐστὶν οἷον τέχνην τινὰ καὶ κανόνι διχῇ διελέσθαι τῶν θείων ὀνομάτων τὴν σημασίαν . Τὰ μὲν γὰρ τῆς ὑψηλῆς τε καὶ ἀρράστου δόξης τὴν ἔνδειξιν ἔχει , τὰ δὲ τὸ ποικίλον τῆς προνοητικῆς οἰκονομίας ἐνδείκνυται · ὥστε καθ’ ὑπόθεσιν , εἰ μὴ τὸ εὐεργετούμενον εἴη , μηδὲ τὰς φωνὰς ταύτας ἐπ’ αὐτῶν τετᾶθαι , αἱ τὴν εὐεργεσίαν ἐνδείκνυνται . Ὅσαι δὲ τὸ θεοπρεπὲς ἑρμηνεύουσι , καὶ δίχα τῶν οἰκονομουμένων προσώπων καὶ κυρίως ἐξαριζονται τῷ μονογενεῖ Θεῷ . Ὡς δ’ ἂν ἐναργέστερον ἡμῖν ἐκκαλυφθεῖ τὸ τοιοῦτο δόγμα , ἐπ’ αὐτῶν ἔσται τῶν ὀνομάτων ἡ θεωρία . Οὐχ ἂν ἀμπελὸς ὀνομάσθη ὁ Κύριος , εἰ μὴ τῆς φυτείας χάριν τῶν ἐν αὐτῷ ριζουμένων · οὐδ’ ἂν ποιμήν , εἰ μὴ τὰ πρόβατα τοῦ οἴκου Ἰσραὴλ ἀπολῦλε · οὐδ’ ἰατρός , εἰ μὴ τῶν νοσούντων χάριν , οὐδὲ τὰ λοιπὰ τῶν ὀνομάτων ἐφ’ ἑαυτοῦ κατεδέχετο , μὴ διὰ τινὸς προνοητικῆς ἐνεργείας προσφορᾶς ἐπὶ τὸν εὐεργετούμενον τὰς φωνὰς οἰκειοῦμενον . Τί γὰρ δεῖ τὰ καθ’ ἕκαστον λέγοντα μηκύνειν ἐν τοῖς ὁμολογουμένοις τὸν λόγον ; Υἱὸς δὲ καὶ Δεξιὰ , καὶ Μονογενής , καὶ Λόγος , καὶ Σοφία , καὶ Δύναμις , καὶ τὰ τοιαῦτα πάντα ὅσα πρὸς τι λέγεται , καθάπερ ἐν συζυγίᾳ τινὶ σχετικῇ τῷ Πατρὶ πάντων συνομαζόμενος · λέγεται . Θεοῦ γὰρ δύναμις ὀνομάζεται , καὶ Θεοῦ δεξιὰ , καὶ Θεοῦ σοφία , καὶ Πατρὸς Υἱός , καὶ Μονογενής , καὶ Λόγος πρὸς τὸν Θεόν , καὶ ὅσα τοιαῦτα . Οὐκοῦν ἀκόλουθον ἐκ τῶν εἰρημένων ἑκάστου τῶν ὀνομάτων καταληφθῆναι τινὰ τὴν ὑποκειμένην , καὶ πρόπτυσαν ἐνὸντοῦσαν σημασίαν · ὡς ἂν μὴ τῷ διαμαρτεῖν τῆς ὀρθῆς διανοίας περὶ τὸν τῆς εὐσεβείας πλήμμελῆσαιμεν λόγον . Ὡσπερ τοίνυν
Lemmas: τις τοίνυν εἰμί εἶπον πρός ὁ τοιοῦτος μή διαμαρτάνω ὁ προσήκω ; ὅτι2 πολύς εἰμί , καθώς κάκεῖνος φημί , ὁ ὄνομα , ὅς ὁ Μονογενής παρά ὁ γραφή ἐπιλέγω , οὐδείς ὁ ἄλλος ὁ πρός ὁ γεννάω Ραμέ ἀναφορά ὁ πρόσφημι ἔχω . οὖον γάρ ὡς υἱός ὁ πατήρ , οὕτως ἢ λίθος , ἢ ἀνάστασις , ἢ ποιμήν , ἢ φάος , ἢ τίς ὁ ἄλλος ἐπί ὁ θεός ὅλος ἐπαναφέρω λέγω . ἄλλος εἰμί οἷος τέχνη τις καί κανών διχή διαιρέω ὁ θεῖον ὄνομα ὁ σημασία . ὁ μέν γάρ ὁ ὑψηλός τε καί ἀρράστου δόξα ὁ ἔνδειξις ἔχω , ὁ δέ ὁ ποικίλος ὁ προνοητικός οἰκονομία ἐνδείκνυμι · ὥστε κατά ὑπόθεσις , εἰμί μή ὁ εὐεργετέω εἰμί , μηδέ ὁ φωνή οὗτος ἐπί αὐτός τείνω , ὁ ὁ εὐεργεσία ἐνδείκνυμι . ὅσα δέ ὁ θεοπρεπής ἑρμηνεύω , καί δίχα ὁ οἰκονομέω πρόσωπον καί κύριος εξαριζοντ ὁ μονογενής Θεός . ὡς δέ εἄν ἐναργής ἐγώ ἐκκαλύπτω ὁ τοιοῦτος δόγμα , ἐπί αὐτός εἰμί ὁ ὄνομα ὁ θεωρία . οὐχ εἄν ἀμπελός ὀνομάζω ὁ Κύριος , εἰμί μή ὁ φυτεία χάρις ὁ ἐν αὐτός ριζουμην · οὐδέ εἄν ποιμήν , εἰμί μή ὁ πρόβατον ὁ οἶκος Ἰσραήλ ἀπόλλυμι · οὐδέ ἰατρός , εἰμί μή ὁ νοσέω χάρις , οὐδέ ὁ λοιπάς ὁ ὄνομα ἐπί ἑαυτοῦ καταδέχομαι , μή διά τις προνοητικός ἐνέργεια προσφορά ἐπί ὁ εὐεργετέω ὁ φωνή οἰκειόω . τις γάρ δεῖ ὁ κατά ἕκαστος λέγω μηκύνω ἐν ὁ ὁμολογέω ὁ λόγος ; υἱός δέ καί Δεξιός , καί Μονογενής , καί Λόγος , καί Σοφία , καί Δύναμις , καί ὁ τοιοῦτος πᾶς ὅσος πρός τίς λέγω , καθάπερ ἐν συζυγία τις σχετικός ὁ πατήρ πᾶς συνόμνυμι · λέγω . Θεός γάρ δύναμις ὀνομάζω , καί Θεός δεξιός , καί Θεός σοφία , καί πατήρ υἱός , καί Μονογενής , καί Λόγος πρός ὁ Θεός , καί ὅσος τοιοῦτος . οὐκοῦν ἀκόλουθος ἐκ ὁ εἴρω ἕκαστος ὁ ὄνομα καταλαμβάνω τις ὁ ὑπόκειμαι , καί προπτύω ενοντουω σημασία · ὡς εἄν μή ὁ διαμαρτάνω ὁ ὀρθός διάνοια περί ὁ ὁ εὐσέβεια πλημμελέω λόγος . ὡς τοίνυν