gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0310.1
Ἄλλ᾽ ἐπὶ πλεῖον παρηνέχθη τῶν προκειμένων ὁ λόγος , τοὺς δὲ κατὰ τὸ ἀκόλουθον ἐφευρισκομένους ἐπόμειος · οὐκοῦν πάλιν τὸν ἀκόλουθον ἐπαναλάβωμεν . Ἐπειδὴ τὴν προθεῖσαν αὐτῷ ῥῆσιν ἀποχρώντως οἶμαι διὰ τῶν εἰρημένων πεφανερῶσαι , οὐ πρὸς τὴν ἀλήθειαν μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἔχουσαν ἐναντίως . Εἰ γὰρ κατ᾽ αὐτοὺς ἡ φυσικὴ σχέσις τῇ τοῦ Υἱοῦ προσγραφᾷ πρὸς τὸν Πατέρα συνἰστάται , καὶ πρὸς τὴν γεγεννηκότα , ἢ τοῦ γεννήματος , κατὰ τινα γραμματικὴν ψυλαρίαν , τὰς σημαντικὰς τῆς θείας φύσεως λέξεις τῆς σοφίας τούτων εἰς ὀνομάτων σχῆμα παρατυποῦσις , οὐχὲς ἂν τις ἀμφιβάλλοι τὴν ἐκ φύσεως συνισταμένην τῶν ὀνομάτων πρὸς ἀλλήλα σχέσιν , ἀποδεῖξαι τῆς κατ᾽ οὐσίαν αὐτῶν οἰκειότητος , μᾶλλον δὲ ταυτότητος γίνεσθαι . Ἄλλ᾽ μὴ μεταβάλωμεν τὴν ἐναντίαν φωνὴν ὁ ἡμέτερος λόγος . Ὡς ἂν μὴ δοκοίη τῇ ἀσθενείᾳ μόνη τῶν ἀντιμαχομένων τὸ δόγμα τῆς εὐσεβείας κρατινόμενον , ἀλλ᾽ ἐν αὐτῷ μάλιστα τὴν ἰσχὺν ἔχειν . Ὡς οὖν ἐστὶ δυνατόν , δι᾽ εὐτονωτέρας τῆς συγγραφῆς βεβαιωθῶτω παρ᾽ ἡμῶν αὐτῶν ὁ ἀντικειμένος λόγος , ὡς ἂν τὸ ὑπερβάλλον τῆς δυνάμεως διαγνωσθῇ κατὰ πολλὴν πεποίθησιν , καὶ τὰ παραλειπόμενα παρὰ τῶν ἐναντίων εἰς ἀκριβῆ βάσανον τῆς ἀληθείας ἡμῶν προφερόντων . Ἐρεῖ γὰρ Ἰσως ὁ τοῖς ἐναντίοις ἰσχυριζόμενος , ὅτι οὐ πάντως ἡ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ γεννήματος κλῆσις τὸ κατὰ τὴν φύσιν οἰκεῖον παρίστησιν . Καὶ γὰρ καὶ τὸν τις ὀργὴς ἐν τῇ Γραφῇ λέγεται , καὶ ἀπωλείας υἱός , καὶ γέννημα ἐχίδνης , καὶ οὐ δήπου κενώσης τις φύσεως τοῖς τοιούτοις ὀνόμασι συνανεφάνη . Οὐ γὰρ ταύτῳ ἐστὶ τῷ ὑποκειμένῳ Ἰούδας , ὁ τῆς ἀπωλείας υἱὸς ὀνομασμένος , καὶ αὐτὴ κατὰ τὸ νοούμενον ἡ ἀπώλεια . Ἄλλο γὰρ τοῦ κατὰ τὸν Ἰούδαν , καὶ ἕτερον τῆς ἀπωλείας τὸ σημαίνόμενον . Ὁμοίως δὲ καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου τὴν ἰσὴν κατασκευὴν ὁ λόγος ἔχει . Υἱοὶ γὰρ φωτὸς τινες καὶ υἱοὶ ἡμέρας λεγόμενοι , οὐ ταύτῳ εἰσι τῷ φωτὶ καὶ τῇ ἡμέρᾳ κατὰ τὸν λόγον τῆς φύσεως , καὶ τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ οἱ λίθοι γίνονται , ὅταν διὰ τῆς πίστεως καὶ τῶν ἔργων συγγένειαν τὴν πρὸς αὐτὸν οἰκείωσιν , καὶ οἱ τῷ Πνεύματι τοῦ Θεοῦ ἀγόμενοι , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , υἱοὶ Θεοῦ λέγονται , οὐ ταύτῳ ὄντες τῷ Θεῷ κατὰ τὴν φύσιν · καὶ πολλὰ τοιαῦτα παρὰ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς ἐστιν ἀναλέξασθαι , δι᾽ ὧν ἡ ἀπὰτὴ καλὰπερ εἰκῶν τις ἐπηνυισμένη ταῖς γραφικαῖς μαρτυρίαις τὸ τῆς ἀληθείας εἴδωλον ὑποκρίνεται . Τί οὖν ἡμεῖς πρὸς τοῦτο φάμεν ; Οἴδεν ἡ θεία Γραφὴ κατ᾽ ἀμφοτέρων τῶν ἐννοιῶν κεχρῆσθαι τοῦ υἱοῦ τῇ φωνῇ . Ὦστε τιτλ ἐκ φύσεως , τισὶ δὲ ἐπισκευαστὴν καὶ ἐπίκτητον εἶναι τὴν ταύτην προσηγορίαν . Ὅταν μὲν γὰρ υἱὸς ἀνθρώπων καὶ υἱὸς λέγῃ χωρίων , τὴν κατ᾽ οὐσίαν τοῦ γεννηθέντος πρὸς τὸν ἐξ οὗ γέγονε σχέσιν ἀποσημαίνει . Ὅταν δὲ υἱὸς δυνάμεως ἢ τέκνα λέγῃ Θεοῦ , τὴν ἐκ προαιρέσεως γνομένην ἀγχιτείαν παρίστησι . Καὶ μέν τοι καὶ κατὰ τὴν ἐναντίαν διάνοιαν , οἱ αὐτοὶ καὶ υἱοὶ Ἡλεῖ καὶ υἱοὶ λοιμοὶ ὀνομάσθησαν , πρὸς ἑκάτερον νόημα
Lemmas: ἄλλος ἐπί πλείων παραφέρω ὁ πρόκειμαι ὁ λόγος , ὁ δέ κατά ὁ ἀκόλουθος ἐφευρίσκω ἐπόμειος · οὐκοῦν πάλιν ὁ ἀκόλουθος ἐπαναλαμβάνω . ἐπεί ὁ προτίθημι αὐτός ῥῆσις ἀποχρώντως οἴομαι διά ὁ εἴρω φανερόω , οὖον πρός ὁ ἀλήθεια μόνος , ἀλλά καί πρός ἑαυτοῦ ἔχω ἐναντίος . εἰμί γάρ κατά αὐτός ὁ φυσικός σχέσις ὁ ὁ υἱός προσγραφή πρός ὁ πατήρ συνιστώμαι , καί πρός ὁ γεννάω , ἢ ὁ γέννημα , κατά τις γραμματικός ψυλαρίαν , ὁ σημαντικός ὁ θεῖος φύσις λέγω ὁ σοφία οὗτος εἰς ὄνομα σχῆμα παρατυπόω , οὐχὲς εἄν τις ἀμφιβάλλω ὁ ἐκ φύσις συνίστημι ὁ ὄνομα πρός ἀλλήλων σχέσις , ἀποδείκνυμι ὁ κατά οὐσία αὐτός οἰκειότης , μᾶλλον δέ ταυτότης γίγνομαι . ἄλλος μή μεταβάλλω ὁ ἐναντίος φωνή ὁ ἡμέτερος λόγος . ὡς εἄν μή δοκέω ὁ ἀσθένεια μόνος ὁ ἀντιμάχομαι ὁ δόγμα ὁ εὐσέβεια κρατινομενω , ἀλλά ἐν αὐτός μάλιστα ὁ ἰσχύς ἔχω . ὡς οὖν εἰμί δυνατός , διά εὔτονος ὁ συγγραφεύς βεβαιόω παρά ἐγώ αὐτός ὁ ἀντίκειμαι λόγος , ὡς εἄν ὁ ὑπερβάλλω ὁ δύναμις διαγιγνώσκω κατά πολύς πεποίθησις , καί ὁ παραλείπω παρά ὁ ἐναντίος εἰς ἀκριβής βάσανος ὁ ἀλήθεια ἐγώ προφέρω . ἐράομαι γάρ ἴσως ὁ ὁ ἐναντίος ἰσχυρίζομαι , ὅτι οὖον πάντως ὁ ὁ υἱός καί ὁ γέννημα κλῆσις ὁ κατά ὁ φύσις οἰκέω παρίστημι . καί γάρ καί ὁ τις ὀργή ἐν ὁ γραφή λέγω , καί ἀπώλεια υἱός , καί γέννημα ἔχιδνα , καί οὖον δήπου κένωση τις φύσις ὁ τοιοῦτος ὄνομα συναναφαίνω . οὖον γάρ ταύτος εἰμί ὁ ὑπόκειμαι Ἰούδας , ὁ ὁ ἀπώλεια υἱός ὀνομάζω , καί αὐτός κατά ὁ νοέω ὁ ἀπώλεια . ἄλλος γάρ ὁ κατά ὁ Ἰούδας , καί ἕτερος ὁ ἀπώλεια ὁ σημαίνω . ὅμοιος δέ καί ἐκ ὁ ἐναντίος ὁ ἴσος κατασκευή ὁ λόγος ἔχω . υἱός γάρ φάος τις καί υἱός ἡμέρα λέγω , οὖον ταύτος εἰμί ὁ φάος καί ὁ ἡμέρα κατά ὁ λόγος ὁ φύσις , καί τέκνον ὁ Ἀβραάμ ὁ λίθος γίγνομαι , ὅταν διά ὁ πίστις καί ὁ ἔργον συγγένεια ὁ πρός αὐτός οἰκέω , καί ὁ ὁ πνεῦμα ὁ Θεός ἄγω , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , υἱός Θεός λέγω , οὖον ταύτος εἰμί ὁ Θεός κατά ὁ φύσις · καί πολύς τοιοῦτος παρά ὁ θεόπνευστος γραφή εἰμί ἀναλέγω , διά ὅς ὁ ἀπάτη καλός εἰκών τις ἐπανύω ὁ γραφικός μαρτυρία ὁ ὁ ἀλήθεια εἴδωλον ὑποκρίνομαι . τις οὖν ἐγώ πρός οὗτος φημί ; οἶδα ὁ θεῖος γραφή κατά ἀμφότερος ὁ ἔννοια χράομαι ὁ υἱός ὁ φωνή . ὥστε τιτλ ἐκ φύσις , τις δέ ἐπισκευαστός καί Ἐπίκτητος εἰμί ὁ οὗτος προσηγορία . ὅταν μέν γάρ υἱός ἄνθρωπος καί υἱός λέγω χωρίον , ὁ κατά οὐσία ὁ γεννάω πρός ὁ ἐκ ὅς γίγνομαι σχέσις ἀποσημαίνω . ὅταν δέ υἱός δύναμις ἢ τέκνον λέγω Θεός , ὁ ἐκ προαίρεσις γίγνομαι ἀγχιτείαν παρίστημι . καί μέν ὅς καί κατά ὁ ἐναντίος διάνοια , ὁ αὐτός καί υἱός Ἡλί καί υἱός λοιμός ὀνομάζω , πρός ἑκάτερος νόημα