gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0256.1
Αὐτὸς εἶπεν καὶ ἐγενήθησαν , αὐτὸς ἐνετείλατο καὶ ἐκτίσθησαν , οἴδαμεν ὅτι ποιητὴς ἐστι τῆς ὑλῆς ὁ Λόγος , εὐθὺς συνεργαζόμενος μετὰ τῆς ὑλῆς καὶ τὰς ποιότητας . Ὡς εἶναι αὐτῇ τὰ πάντα , καὶ ἀντὶ πάντων τὴν ὁρμὴν τοῦ παντοδύναμου θελήματος , ὕλην , ὄργανον , τόπον , χρόνον , οὐσίαν , ποιότητα , πᾶν δ , τί πέρ ἐστιν ἐν τῇ κτίσει νοούμενον . Ὁμοῦ τε γὰρ ἠθέλησε τὸ δεῖν γενέσθαι , καὶ συνέδραμεν ἡ ἐξεργαστικὴ τῶν δυνάμεων τῷ νοήματι , ἔργον ποιούσα τὸ θέλημα . Οὕτω γὰρ φιλοσοφεῖ περὶ τῆς θείας δυνάμεως ὁ πολύς Μωϋσῆς ἐν τῇ κοσμογονείᾳ , προστακτικαῖς φωναῖς ἀνατιθεὶς ἐκάστου τῶν ἐν τῇ κτίσει φαινομένων τὴν ποίησιν . Εἶπε γάρ , φησίν , ὁ Θεός , ὅτι Γενηθήτω φῶς , καὶ ἐγένετο φῶς , καὶ περὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως , οὔτε ὑλῆς ἐμνησθη , οὔτε ὀργανικῆς ὑπουργίας . Οὐκοῦν οὐκ ἀπόδηλος ἐν τῷ μέρει τούτῳ τοῦ Εὐνομίου ὁ λόγος . Ὁ γὰρ Θεὸς κτίζων ὅσα διὰ κτίσεως ἔχει τὴν γένεσιν , οὔτε τινὸς ὑποκειμένης ὑλῆς , οὔτε ὀργάνου εἰς τὴν κατασκευήν ἐδεήθη . Ἀπροσδεὴς γὰρ ἀλλοτρίας βοηθείας ἡ τοῦ Θεοῦ δύναμις τε καὶ σοφία . Χριστὸς δὲ ἐστιν ἡ τοῦ Θεοῦ δύναμις καὶ σοφία , δι’ οὗ τὰ πάντα ἐτέρεστο , καὶ οὐ χωρὶς τῶν ὄντων ἐστιν οὐδέν · καθὼς Ἰωάννης μαρτυρεῖται . Εἰ οὖν πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , ὁρατὰ τε καὶ ἀόρατα , ἐξαρκεῖ δὲ πρὸς τὴν τῶν ὄντων ὑπόστασιν ἡ βούλησις μόνη · δύναμις γὰρ ἐστιν ἡ βούλησις · τὸν ἡμέτερον εἴπε λόγον ἐναντιούσης τῇ λέξει Εὐνομίου . Ὁ γὰρ τὰ σύμπαντα φέρων τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ , τίνος ἂν ὀργάνου καὶ ποίας ὑλῆς δεηθείη ἐν τῷ φέρειν διὰ τοῦ παντοδύναμου ῥήματος τὴν τῶν ὄντων ὑπόστασιν ; Εἰ δὲ ὅπερ ἐπὶ τῆς κτίσεως περὶ τοῦ Μονογενοῦς πεπείσμεθα , τοῦτο ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ κατασκευάζει · ὡς ὁμοιότροπον αὐτὸν τοῦ Πατρὸς κτίσαντος , καὶ ἄσπερ παρὰ τοῦ Υἱοῦ ἡ κτίσις ἐγένετο · τὸν ἐν τοῖς ἐμπροσθεν ῥηθέντα λόγον καὶ νῦν πάλιν ἀναλαμβάνωμεν , ὅτι ἡ τοιαύτη ὑπόληψις ἀρνησις τῆς τοῦ Μονογενοῦς ἐστι θεότητος . Ἡμεῖς γὰρ ἴδιον εἶναι τῶν εἰδωλολατρούντων παρὰ τῆς μεγάλης τοῦ Παύλου φωνῆς μεμαθήκαμεν , τὸ ἀσεβῶς καὶ λατρεύειν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα · καὶ τοῦ Δαβὶδ εἰπόντος , ὅτι Οὐχ ἔστιν ἐν σοὶ Θεὸς πρόσφατος , οὐδὲ προσκυνήσεις Θεῷ ἀλλοτρίῳ . Κανόνι τοῦτω καὶ γνώμῃ χρήμεθα πρὸς τὴν τῶν προσκυνομένων ἐπιγνῶσιν ὡςπε πιστεῖν τοῦτο ἀληθὲς εἶναι Θεόν , ὁ μήτε πρόσφατον ἐστι , μήτε ἀλλότριον . Ἐπεὶδὴ τοίνυν Θεὸν πιστεύειν εἶναι τὸν μονογενῆ Θεὸν διδάχθημεν · ὁ μήτε πρόσφατον αὐτὸν εἶναι , μήτε ἀλλότριον συνομολογοῦμεν διὰ τοῦ πιστεύειν , ὅτι ἐστι Θεός · εἰ οὖν Θεὸς ἐστι , πρόσφατος οὐκ ἐστιν · ὁ δὲ μὴ πρόσφατος , αἰδίος πάντως ἐστιν · οὔτε οὖν πρόσφατος ἐστιν ὁ αἰδίος , οὔτε ἀλλότριος τῆς ἀληθείας θεότητος , ἐκ τοῦ Πατρὸς ὤν , καὶ ἐν τοῖς κέλοις ὤν τοῦ Πατρὸς , καὶ ἐν ἑαυτῷ τὸν Πατέρα ἔχων . Ὥστε ὁ ἀποσχίων τῆς τοῦ Πατρὸς φύσεως τὸν Υἱόν , ἡ καθόλου ἀθετεῖ τὴν προσκύνησιν , ἵνα μὴ ἀλλοτρίῳ Θεῷ προσκυνήση ,
Lemmas: αὐτός εἶπον καί γίγνομαι , αὐτός ἐντέλλω καί κτίζω , οἶδα ὅτι ποιητής εἰμί ὁ ὕλη ὁ Λόγος , εὐθύς συνεργάζομαι μετά ὁ ὕλη καί ὁ ποιότης . ὡς εἰμί αὐτός ὁ πᾶς , καί ἀντί πᾶς ὁ ὁρμή ὁ παντοδύναμος θέλημα , ὕλη , ὄργανον , τόπος , χρόνος , οὐσία , ποιότης , πᾶς δ , τίς περ εἰμί ἐν ὁ κτίζω νοέω . ὁμός τε γάρ ἐθέλω ὁ δήω γίγνομαι , καί συντρέχω ὁ ἐξεργαστικός ὁ δύναμις ὁ νόημα , ἔργον ποιέω ὁ θέλημα . οὕτως γάρ φιλοσοφέω περί ὁ θεῖος δύναμις ὁ πολύς Μωϋσῆς ἐν ὁ κοσμογονειος , προστακτικός φωνή ἀνατίθημι ἕκαστος ὁ ἐν ὁ κτίζω φαίνω ὁ ποίησις . εἶπον γάρ , φημί , ὁ Θεός , ὅτι γίγνομαι φάος , καί γίγνομαι φάος , καί περί ὁ ἄλλος ὡσαύτως , οὔτε ὕλη μιμνήσκω , οὔτε ὀργανικός ὑπουργία . οὐκοῦν οὐ ἀπόδηλος ἐν ὁ μέρος οὗτος ὁ Εὐνόμιος ὁ λόγος . ὁ γάρ θεός κτίζω ὅσος διά κτίσις ἔχω ὁ γένεσις , οὔτε τις ὑπόκειμαι ὕλη , οὔτε ὄργανον εἰς ὁ κατασκευή δήω . ἀπροσδεής γάρ ἀλλότριος βοήθεια ὁ ὁ Θεός δύναμις τε καί σοφία . Χριστός δέ εἰμί ὁ ὁ Θεός δύναμις καί σοφία , διά ὅς ὁ πᾶς τερέω , καί οὖον Χωρὶς ὁ εἰμί εἰμί οὐδείς · καθώς Ἰωάννης μαρτυρέω . εἰμί οὖν πᾶς διά αὐτός γίγνομαι , ὁρατός τε καί ἀόρατος , ἐξαρκέω δέ πρός ὁ ὁ εἰμί ὑπόστασις ὁ βούλησις μόνος · δύναμις γάρ εἰμί ὁ βούλησις · ὁ ἡμέτερος εἶπον λόγος ἐναντιόομαι ὁ λέγω Εὐνόμιος . ὁ γάρ ὁ σύμπας φέρω ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός , τίς εἄν ὄργανον καί Ποίας ὕλη δήω ἐν ὁ φέρω διά ὁ παντοδύναμος ῥῆμα ὁ ὁ εἰμί ὑπόστασις ; εἰμί δέ ὅσπερ ἐπί ὁ κτίσις περί ὁ Μονογενώ πείθω , οὗτος ἐπί ὁ υἱός κατασκευάζω · ὡς ὁμοιότροπος αὐτός ὁ πατήρ κτίζω , καί Ἄσπερ παρά ὁ υἱός ὁ κτίσις γίγνομαι · ὁ ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἴρω λόγος καί νῦν πάλιν ἀναλαμβάνω , ὅτι ὁ τοιοῦτος ὑπόληψις ἄρνησις ὁ ὁ Μονογενώ εἰμί θεότης . ἐγώ γάρ ἴδιος εἰμί ὁ εἰδωλολατρέω παρά ὁ μέγας ὁ Παῦλος φωνή μανθάνω , ὁ ἀσεβής καί λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω · καί ὁ Δαυίδ εἶπον , ὅτι οὐχ εἰμί ἐν σύ θεός πρόσφατος , οὐδέ προσκυνέω Θεός ἀλλότριος . Κανών οὗτος καί γνώμη χράω πρός ὁ ὁ προσκυνέω ἐπιγιγνώσκω ὁράω πιστέω οὗτος ἀληθής εἰμί Θεός , ὁ μήτε πρόσφατος εἰμί , μήτε ἀλλότριος . ἐπειδή τοίνυν θεός πιστεύω εἰμί ὁ μονογενής θεός διδάσκω · ὁ μήτε πρόσφατος αὐτός εἰμί , μήτε ἀλλότριος συνομολογέω διά ὁ πιστεύω , ὅτι εἰμί Θεός · εἰμί οὖν θεός εἰμί , πρόσφατος οὐ εἰμί · ὁ δέ μή πρόσφατος , ἀΐδιος πάντως εἰμί · οὔτε οὖν πρόσφατος εἰμί ὁ ἀΐδιος , οὔτε ἀλλότριος ὁ ἀλήθεια θεότης , ἐκ ὁ πατήρ εἰμί , καί ἐν ὁ κελέω εἰμί ὁ πατήρ , καί ἐν ἑαυτοῦ ὁ πατήρ ἔχω . ὥστε ὁ ἀπέχω ὁ ὁ πατήρ φύσις ὁ υἱός , ὁ καθόλου ἀθετέω ὁ προσκύνησις , ἵνα μή ἀλλότριος Θεός προσκυνέω ,