gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0348.2
Καὶ ὅτι οὐκ ἔχω τι τοῦ εἰκότου παραστράχωμαι , B ἀξιόπιστον τοῦ λόγου παραστήσωμαι μάρτυρα , τὴν μέχρι τοῦ νῦν ἐπικρατοῦσαν ἐν τοῖς Ἕλλησι πλάνην . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἀπαίδευτοι καὶ μικροφρεῖ διανοία πρὸς τὰ τῆς κτίσεως κάλλη θαυμαστικῶς διετέθησαν , οὐ χειραγωγῶ τὴν καὶ ὀδηγῶ τῷ θαύματι τῶν φαινομένων πρὸς τὴν τοῦ ὑπερκειμένου κάλλους κατανόησιν συγχρησάμενοι · ἀλλὰ μέχρι τῶν καταλαμβανομένων ἔστησαν καυτῶν τὴν διάνοιαν , καὶ ἕκαστον τῆς κτίσεως μέρος ἰδιαζόντως ἐθαύμασαν . Διὰ τοῦτο οὐκ ἐν ἐνὶ τινι μόνῳ τῶν φαινομένων τὴν περὶ τὸ Θεῖον ὑπόληψιν ἔστησαν · ἀλλὰ πᾶν τὸ ἐν τῇ κτίσει βλεπόμενον , θεῖον ἐνόμισαν . Καὶ οὕτω τοῖς μὲν Αἰγυπτίοις περὶ τὰ νοερὰ πλεῖον ἐνεργηθείσης τῆς πλάνης , αἱ μυρίαι τῶν δαιμόνων μορφαὶ εἰς φύσεις θεῶν τριβημήθησαν . Τοῖς δὲ Βαβυλωνίοις ἡ ἀπλανὴς τοῦ πύλου περιφορά Θεὸς ἐνομίσθη , ἣν καὶ Βήλ ὠνόμασαν . Οὕτω δὲ καὶ τοὺς ἐφεξῆς ἐπτά , ἡ Ἕλληνικὴ μεταίωσις ἰδιαζόντως θεοποίησε , ἄλλον ἄλλοις κατὰ τινὰ τῆς ἀπάτης ἰδιαζόντα λόγον , ὑπέκρυψε . Πάντας γὰρ τούτους ἐν ἀλλήλοις ἀναστρεφομένους τοὺς κύκλους κατανοήσαντες , ἐπεὶδὴ περὶ τὸ ἀκρότατον ἐπλανήθησαν , δι’ ἀκολουθίου καὶ μέχρι τοῦ ἐσχάτου τὴν αὐτὴν πλάνην συνδιεψώσαντο . Καὶ πρὸς τοῦτοις αὐτὸν τε τὸν αἰθέρα , καὶ τὸν ὑποκειμένον ἄερα , τὴν τε γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ὑποχθόνιον λήψιν , καὶ αὐτὴς δὲ τῆς γῆς ὅσα χρειοῦ καὶ ἀναγκαῖα πρὸς τὴν ἀνθρωπίνην ἐστι ζωήν , οὐδὲν ὅτι τῆς θείας ἀπόχληρον εἶναι φύσεως ἐδοξάτισαν . Ἄλλ’ ἕκαστῳ τούτων ὑπέκψαν , δι’ ἑνὸς τινὸς τῶν ἐν τῇ κτίσει προφαινομένων πᾶσιν ἐκαυτοῖς τοὺς ἐφεξῆς τῆς κτίσεως μορίους καταδουλώσαντες . Ὡς εἴγε καὶ ἐκείνοις ἀδέμιτον ἐξ ἀρχῆς κατεφάνη τὸ πρὸς τὴν κτίσιν βλέπειν , οὐκ ἂν εἰς τὴν πολυθεΐαν ταύτην ἀπάτην ἀπεπλανήθησαν . Ὡς ἂν οὖν μὴ ταῦτα πάθωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ πρὸς τὴν ἀληθινὴν θεότητα βλέπειν παρὰ τῆς Γραφῆς διδασκόμενοι , πᾶν τὸ κτιστὸν ἐξω τῆς θείας φύσεως νοεῖν ἐπαιδεύθημεν , μόνην δὲ τὴν ἀκτίστον φύσιν λατρεύειν τε καὶ σέβασθαι , ἥς χαρακτὴρ ἐστι καὶ γνῶρισμα τὸ μήτε ἀρχεσθαι τοῦ εἶναι ποτε , μήτε παύεσθαι εἶναι . Οὕτως τοῦ μεγάλου
Lemmas: καί ὅτι οὐ ἔχω τίς ὁ ἔοικα παραστράχωμαι , B ἀξιόπιστος ὁ λόγος παρίστημι μάρτυς , ὁ μέχρι ὁ νῦν ἐπικρατέω ἐν ὁ Ἕλλην πλάνη . ἐπειδή γάρ ἀπαίδευτος καί μικροφρεω διάνοια πρός ὁ ὁ κτίσις κάλλος θαυμαστικός διατίθημι , οὖον χειραγωγῶ ὁ καί ὁδηγός ὁ θαῦμα ὁ φαίνω πρός ὁ ὁ ὑπέρκειμαι κάλλος κατανόησις συγχράομαι · ἀλλά μέχρι ὁ καταλαμβάνω ἵστημι καυτός ὁ διάνοια , καί ἕκαστος ὁ κτίσις μέρος ἰδιαζόντως θαυμάζω . Ζεύς οὗτος οὐ ἐν ἐν τις μόνος ὁ φαίνω ὁ περί ὁ θεῖον ὑπόληψις ἵστημι · ἀλλά πᾶς ὁ ἐν ὁ κτίζω βλέπω , θέω νομίζω . καί οὗτος ὁ μέν Αἰγύπτιος περί ὁ νοερός πλείων ἐνεργέω ὁ πλάνης , ὁ μυρίος ὁ δαίμων μορφή εἰς φύσις θεός τριβημήθησαν . ὁ δέ Βαβυλώνιος ὁ ἀπλανής ὁ Πύλος περιφορά θεός νομίζω , ὅς καί Βήλ ὀνομάζω . οὕτως δέ καί ὁ ἐφεξῆς ἑπτά , ὁ ἑλληνίζω μεταιωσμος ἰδιαζόντως θεοποιώ , ἄλλος ἄλλος κατά τις ὁ ἀπάτη ιδιάζων λόγος , ὑποκρύπτω . Πᾶς γάρ οὗτος ἐν ἀλλήλων ἀναστρέφω ὁ κύκλος κατανοέω , ἐπειδή περί ὁ ἄκρος πλανάω , διά ἀκολούθιον καί μέχρι ὁ ἔσχατος ὁ αὐτός πλάνη συνδιψάω . καί πρός οὗτος αὐτός τε ὁ αἰθήρ , καί ὁ ὑπόκειμαι ἀήρ , ὁ τε γῆ καί ὁ θάλασσα καί ὁ ὑποχθόνιος λῆψις , καί αὐτός δέ ὁ γῆ ὅσος χρειόω καί ἀναγκαῖος πρός ὁ ἀνθρώπινος εἰμί ζωή , οὐδείς ὅτι ὁ θεῖος ἀπόχληρον εἰμί φύσις εδοξατισαω . ἄλλος ἕκαστος οὗτος ὑποκόπτω , διά εἷς τις ὁ ἐν ὁ κτίζω προφαίνω πᾶς εκαυος ὁ ἐφεξῆς ὁ κτίσις Μόριος καταδουλόω . ὡς εἰ καί ἐκεῖνος αδεμιος ἐκ ἀρχή καταφαίνω ὁ πρός ὁ κτίσις βλέπω , οὐ εἄν εἰς ὁ πολυθεία οὗτος ἀπάτη ἀποπλανάω . ὡς εἄν οὖν μή οὗτος πάσχω καί ἐγώ ὁ πρός ὁ ἀληθινός θεότης βλέπω παρά ὁ γραφή διδάσκω , πᾶς ὁ κτιστός ἐξω ὁ θεῖος φύσις νοέω παιδεύω , μόνος δέ ὁ ἄκτιστος φύσις λατρεύω τε καί σέβομαι , ἥς χαρακτήρ εἰμί καί γνώρισμα ὁ μήτε ἄρχω ὁ εἰμί ποτός , μήτε παύω εἰμί . οὕτως ὁ μέγας