gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0547.1
ἴδομεν αὐτὴν τὴν σοφὴν αὐτοῦ καὶ βροκοχὴν καὶ ἡμῶν ἐπιχείρησιν . Εἰ κατὰ τὸ ἀτελεύτητον , φησί , τῆς ζωῆς μόνον ἐστὶν ἀθάνατος , καὶ κατὰ τὸ ἀναρχον μόνον ἀγέννητος , καθὼ μὴ ἐστιν ἀθάνατος , φθαρτὸς ἔσται , καὶ καθὼ μὴ ἐστιν ἀγέννητος , γεννητὸς ἔσται . Καὶ ἐπαναλαβὼν πάλιν τὸ αὐτὸ φησιν : Ἔσται ἄρα κατὰ μὲν τὸ ἀναρχον , ἀγέννητος ὁμοῦ καὶ φθαρτός , κατὰ δὲ τὸ ἀτελεύτητον , ἀθάνατος ὁμοῦ καὶ γεννητός . Ὁ μὲν οὖν ἀποτομώτερος αὐτοῦ λόγος οὗτός ἐστιν , ὃν καθ’ ἡμῶν προοίσειν ἠπειλήσεν , εἰς ἐλεγχον τοῦ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ λέγειν ἡμᾶς ἐπιμερίζεσθαι τοῖς ἐναντίοις τε καὶ τοῖς χείροσιν . Ἐγὼ δὲ φανερόν μὲν ἡγοῦμαι τοῖς ἐδραμμένοις ἔχουσι τὸν ἐαυτῶν τὴς ἀληθείας κριτήριον , ὅτι οὐδεμιᾶν ἐν τοῖς εἰρημένοις διδασκάλῳ τοῦ διδασκάλου τὴν συκοφαντὴν λαβὴν , παραποιήσας οὗτος πρὸς τὸ δοκοῦν τὰ εἰρημένα , τὴν μειρακιώδη ταύτην τοῦ σοφίσματος παιδιὰν συνδιεπέρανεν . Πλὴν ὡς ἂν ἐκδηλωτέρον πᾶσι γένοιτο τοῖς ἐντυχάνουσιν , ἐκεῖνο τε πάλιν ἐπὶ λέξεως ἀναγνώσομαι , καὶ ἀντιπαραθήσω τούτοις τὰ Εὐνομίου ῥήματα . Ἄφθαρτον , φησὶν ὁ διδάσκαλος , καὶ ἀγέννητον Θεὸν τῶν ὅλων λέγομεν , κατὰ διαφόρους ἐπιβολὰς τοῖς ὀνόμοις τοῖς τοῖς χρώμενοι . Ὅταν μὲν γὰρ εἰς τοὺς κατ’ὀπίσω αἰῶνας ἀποβλέψωμεν , ὑπερεκπίπτοντασαν πάσης περιγραφῆς εὕρισκοντες τὴν ζωὴν τοῦ Θεοῦ , ἀγέννητον αὐτὸν λέγομεν . Ὅταν δὲ τοὺς ὑπερχωροῦντας αἰῶσι τὸν νοῦν ἐπιβάλλωμεν , τὸ ἀμέριστον καὶ ἀπειρον , καὶ οὐδενὶ τέλει καταληπτὸν , προσηγορεύσαμεν ἀφθαρτον . Ὥς οὖν τὸ ἀτελεύτητον τῆς ζωῆς ἀθάνατον , οὕτω καὶ τὸ ἄναρχον αὐτῆς ἀγέννητον ὠνομάσθη , τῇ ἐπιτολῇ θεωροῦντων ἡμῶν ταῦτα . Οὗτος τοῦ διδασκάλου ὁ λόγος , τοῦτο παιδαίνων ἡμᾶς διὰ τῶν εἰρημένων , ὅτι μία οὖσα τῇ φύσει καὶ συνεχὴς πρὸς ἑαυτὴν ἡ θεία ζωή , οὔτε ἀπὸ ἀρχῆς τινος ἄρχεται , οὔτε πέρας τιν περιγράφεται . Καὶ ὅτι τὰς ἐπιθεωρουμένας τῇ ζωῇ ταύτῃ ἐννοίας ἔξεστι δι’ ὀνομάτων τινῶν φανερὰς καταστῆσαι . Τῷ τε γὰρ μὴ ἐξ αἰτίας εἶναι τινος , διὰ τῆς τοῦ ἀνάρχου τε καὶ ἀγεννήτου φωνῆς ἐξαγγέλλομεν , καὶ τῷ μηδενὶ περιγράφεσθαι τέλει , μηδὲ εἰς φθορὰν διαλύεσθαι , τοῦτο τὸ τοῦ ἀφθάρτου τε καὶ ἀτελεύτητου διασημαίνει λέξις . Καὶ τοῦτο διορίζει , τὸ δεῖν ἐπὶ τῆς θείας ζωῆς τὸ μὲν τὴν ἀρχὴν μὴ ἔχειν , ἀγεννήτως εἶναι λέγειν , τὸ δὲ ἀτελεύτητος εἶναι , ἀφθαρτον κατονομάζειν . Ἐπειδὴ πᾶν τὸ τοῦ εἶναι παυσάμενον , ἐν ἀφανισμῷ γίνεται πάντως · ἀφανισμὸν δὲ τοῦ ὄντος ἀκούσαντες , τὴν τοῦ συνειστώτος φθορὰν ἐνόησαμεν . Τὸν οὖν μηδέποτε τοῦ εἶναι παύμενον , ἀλλοτρίον τε τῆς κατὰ φθορὰν διαλύσεως ὄντα , ἀφθαρτον ὀνομάζεσθαι λέγει .
Lemmas: ὁράω αὐτός ὁ σοφός αὐτός καί βροκοχὴν καί ἐγώ ἐπιχείρησις . εἰμί κατά ὁ ἀτελεύτητος , φημί , ὁ ζωή μόνος εἰμί ἀθάνατος , καί κατά ὁ ἄναρχος μόνος ἀγέννητος , καθίημι μή εἰμί ἀθάνατος , φθαρτός εἰμί , καί καθίημι μή εἰμί ἀγέννητος , γεννητός εἰμί . καί ἐπαναλαμβάνω πάλιν ὁ αὐτός φημί : εἰμί ἄρα κατά μέν ὁ ἄναρχος , ἀγέννητος ὁμοῦ καί φθαρτός , κατά δέ ὁ ἀτελεύτητος , ἀθάνατος ὁμοῦ καί γεννητός . ὁ μέν οὖν ἀπότομος αὐτός λόγος οὗτος εἰμί , ὅς κατά ἐγώ προφέρω ἀπειλέω , εἰς ἐλέγχω ὁ ὁ οὐσία ὁ Θεός λέγω ἐγώ ἐπιμερίζω ὁ ἐναντίος τε καί ὁ χείρων . ἐγώ δέ φανερός μέν ἡγέομαι ὁ δράπτω ἔχω ὁ ἑαυτοῦ σής ἀλήθεια κριτήριον , ὅτι οὐδείς ἐν ὁ εἴρω διδάσκαλος ὁ διδάσκαλος ὁ συκοφάντης λαβή , παραποιέω οὗτος πρός ὁ δοκέω ὁ εἴρω , ὁ μειρακιώδης οὗτος ὁ σόφισμα παιδιά συνδιαπείρω . πλήν ὡς εἄν ἐκδήλως πᾶς γίγνομαι ὁ ἐντυχάνω , ἐκεῖνος τε πάλιν ἐπί λέξις ἀναγιγνώσκω , καί ἀντιπαρατίθημι οὗτος ὁ Εὐνόμιος ῥῆμα . ἄφθαρτος , φημί ὁ διδάσκαλος , καί ἀγέννητος θεός ὁ ὅλος λέγω , κατά διάφορος ἐπιβολή ὁ ὄνομα ὁ ὁ χράω . ὅταν μέν γάρ εἰς ὁ καταπίνω αἰών ἀποβλέπω , ὑπερεκπίπτω πᾶς περιγραφή εὑρίσκω ὁ ζωή ὁ Θεός , ἀγέννητος αὐτός λέγω . ὅταν δέ ὁ ὑπερχωρέω αἰών ὁ νόος ἐπιβάλλω , ὁ ἀμέριστος καί ἤπειρος , καί οὐδείς τέλος καταληπτός , προσαγορεύω ἄφθαρτος . ὥ οὖν ὁ ἀτελεύτητος ὁ ζωή ἀθάνατος , οὗτος καί ὁ ἄναρχος αὐτός ἀγέννητος ὀνομάζω , ὁ ἐπιτολή θεωρέω ἐγώ οὗτος . οὗτος ὁ διδάσκαλος ὁ λόγος , οὗτος παιδαιναω ἐγώ διά ὁ εἴρω , ὅτι εἷς εἰμί ὁ φύσις καί συνεχής πρός ἑαυτοῦ ὁ θεῖος ζωή , οὔτε ἀπό ἀρχή τις ἄρχω , οὔτε πέρας ὅς περιγράφω . καί ὅτι ὁ ἐπιθεωρέω ὁ ζωή οὗτος ἔννοια ἔξεστι διά ὄνομα τις φανερός καθίστημι . ὁ τε γάρ μή ἐκ αἴτιος εἰμί τις , διά ὁ ὁ ἄναρχος τε καί ἀγέννητος φωνή ἐξαγγέλλω , καί ὁ μηδείς περιγράφω τέλος , μηδέ εἰς φθορά διαλύω , οὗτος ὁ ὁ ἄφθαρτος τε καί ατελεύτητος διασημαίνω λέξις . καί οὗτος διορίζω , ὁ δήω ἐπί ὁ θεῖος ζωή ὁ μέν ὁ ἀρχή μή ἔχω , ἀγέννητος εἰμί λέγω , ὁ δέ ἀτελεύτητος εἰμί , ἄφθαρτος κατονομάζω . ἐπεί πᾶς ὁ ὁ εἰμί παύω , ἐν ἀφανισμός γίγνομαι πάντως · ἀφανισμός δέ ὁ εἰμί ἀκούω , ὁ ὁ συνίστημι φθορά νοέω . ὁ οὖν μηδέποτε ὁ εἰμί παύω , ἀλλότριος τε ὁ κατά φθορά διάλυσις εἰμί , ἄφθαρτος ὀνομάζω λέγω .