ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.37
αἰδίου , τοῦτο δὲ μετὰ ταῦτα γεγόμενον , ἀνάγκη πᾶσα
Lemmas: ἀΐδιος , οὗτος δέ μετά οὗτος γίγνομαι , ἀνάγκη πᾶς
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.38
τῷ μὲν αἰδίῳ φωτὶ , μηδέποτε χώραν εὑρεῖν ἀντικαταστήναι
Lemmas: ὁ μέν ἀΐδιος φάος , μηδέποτε χώρα εὑρίσκω ἀντικαθίστημι
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.39
τὸ ἀντικείμενον · ἀεὶ γὰρ λάμποντος τοῦ
Lemmas: ὁ ἀντίκειμαι · ἀεί γάρ λάμπω ὁ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.40
φωτὸς , ἡ ἐνέργεια τοῦ σκότους ἐπ’ αὐτοῦ καιρὸν οὐχ
Lemmas: φάος , ὁ ἐνέργεια ὁ σκότος ἐπί αὐτός καιρός οὐ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.41
ἔχει . Ἐπὶ δὲ τοῦ μετὰ ταῦτα , καθὼς ἐκεῖνοι φασιν ,
Lemmas: ἔχω . ἐπί δέ ὁ μετά οὗτος , καθώς ἐκεῖνος φημί ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.42
γεγόντος , ἀμήχανον εἶναι μὴ ἐκ σκότους τὸ φῶς
Lemmas: γίγνομαι , ἀμήχανος εἰμί μή ἐκ σκότος ὁ φάος
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.43
λάμψαι , ἀλλὰ πάντη καὶ πάντως τοῦ τε αἰδίου φωτὸς
Lemmas: λάμπω , ἀλλά πάντῃ καί πάντως ὁ τε ἀΐδιος φάος
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.44
καὶ τοῦ ὑστερον γενομένου σκότους τὸ μέσον δια -
Lemmas: καί ὁ ὕστερος γίγνομαι σκότος ὁ μέσος διά -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.45
ληφθήσεται . Οὐ γὰρ ἂν τῆς κατασκευῆς τοῦ μετὰ
Lemmas: λαμβάνω . οὖον γάρ εἄν ὁ κατασκευή ὁ μετά
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.46
ταῦτα φωτὸς χρεία ἐγίνετο , εἰ μὴ πρὸς τι χρήσιμον
Lemmas: οὗτος φάος χρεία γίγνομαι , εἰμί μή πρός τίς χρήσιμος
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.47
ἦν τὸ κτιζόμενον . Μία δὲ φωτὸς χρήσις τοῦ
Lemmas: εἰμί ὁ κτίζω . Μία δέ φάος χρῆσις ὁ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.48
λύεσθαι ἀπ’ αὐτοῦ τὸν ἐκκρατοῦντα ζόφον . Τὸ μὲν
Lemmas: λύω ἀπό αὐτός ὁ εκκρατουειντα ζόφος . ὁ μέν
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.49
οὖν ἀκτίστως ἦν φῶς , αὐτὸ δι’ ἑαυτοῦ ἐστιν ὅπερ
Lemmas: οὖν ἄκτιστος εἰμί φάος , αὐτός διά ἑαυτοῦ εἰμί ὅσπερ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0419.50
ἐστὶ τῇ φύσει . Τὸ δὲ κτιζόμενον διὰ τί γίνεται πᾶν
Lemmas: εἰμί ὁ φύσις . ὁ δέ κτίζω διά τίς γίγνομαι πᾶς
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0420.1
τως . Οὐκοῦν προϋπάρχειν ἀνάγκη τὸ σκότος , οὗ χάριν ἀναγκαίως δημιουργεῖται τὸ φέγγος · καὶ οὐκ ἔστιν οὐδὲν λόγῳ παραμυθηθῆναι τὸ μὴ προτερεῦειν τῆς τοῦ γεννητοῦ φωτὸς ἀναδείξεως τὸ σκότος , ὅταν μετὰ ταῦτα κατεσκευάσθαι πιστεύηται . Ἄλλὰ μὴν πάσης ἀπεθείας τὸ τοιοῦτόν ἐστιν ἐπέκεινα . Ἄρα σαφῶς πεφανέρωται ὅτι οὐχὶ μὴ πρῶν τὴν ἀλήθειαν ὁ Πατὴρ τῆς ἀληθείας ἐποίησεν · ἀλλὰ πηγὴ ὢν φωτὸς καὶ ἀληθείας , καὶ παντὸς ἀγαθοῦ , ἐξ ἑαυτοῦ τὸ μονογενὲς φῶς τῆς ἀληθείας ἐπηύγασε , δι’ οὗ πάντοτε ἡ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ δόξα χαρακτηρίζεται . Ἄς πανταχόθεν τῶν ὑστερον τῷ Θεῷ διὰ κτίσεως τὸν Υἱὸν προσγεγενῆσθαι λεγόντων τὴν βλασφημίαν ἐλέγχεσθαι .
Lemmas: ὅς . οὐκοῦν προυπάρχω ἀνάγκη ὁ σκότος , ὅς χάρις ἀναγκαῖος δημιουργέω ὁ φέγγος · καί οὐ εἰμί οὐδείς λόγος παραμυθέομαι ὁ μή προτερεύω ὁ ὁ γεννητής φάος ἀνάδειξις ὁ σκότος , ὅταν μετά οὗτος κατασκευάζω πιστεύω . ἀλλά μήv πᾶς ἀπεθείας ὁ τοιοῦτος εἰμί ἐπέκεινα . ἄρας σαφῶς φανερόω ὅτι οὐ μή πρῶν ὁ ἀλήθεια ὁ πατήρ ὁ ἀλήθεια ποιέω · ἀλλά πηγή εἰμί φάος καί ἀλήθεια , καί πᾶς ἀγαθός , ἐκ ἑαυτοῦ ὁ μονογενής φάος ὁ ἀλήθεια επηυγασος , διά ὅς πάντοτε ὁ ὁ ὑπόστασις αὐτός δόξα χαρακτηρίζω . ἄς πανταχόθεν ὁ ὕστερος ὁ Θεός διά κτίσις ὁ υἱός προσγίγνομαι λέγω ὁ βλασφημία ἐλέγχω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0420.2
ΚΑΤΑ ΕΥΝΟΜΙΟΥ ΛΟΓΟΣ Ι .
Lemmas: κατά ΟΥ Λόγος Ι .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0420.3
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΟΥ ΔΕΚΑΤΟΥ ΛΟΓΟΥ .
Lemmas: κεφάλαιος ὁ Δέκατος Λόγος .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0420.4
α' . Ὁ εἰ δὲ λόγος τὸ ἀνέριχτον καὶ ἀκατάληπτον τῶν ὄντων εὐρέσεως διεξέρχεται . Ἐν ᾧ καὶ τὰ περὶ τῆς φύσεως καὶ διαπλάσεως τοῦ μύρμηκος παραδόξως ἐκτίθεται , καὶ τὴν εὐαγγελικὴν ῥῆσιν , Καὶ ἐγὼ εἰμὶ ἡ θύρα , καὶ ἡ ὁδός , τῶν τε θείων ὀνομάτων τὰς προσεγορίας καὶ ἐρμηνείας , τὴν τε τῶν υἱῶν Βεσσαὶλ ἱστορίαν διέξεισιν .
Lemmas: ὅς . ὁ εἰμί δέ λόγος ὁ ἀνέριχτον καί ἀκατάληπτος ὁ εἰμί εύρεση διεξέρχομαι . ἐν ὅς καί ὁ περί ὁ φύσις καί διάπλασις ὁ μύρμηξ παράδοξος ἐκτίθημι , καί ὁ εὐαγγελικός ῥῆσις , καί ἐγώ εἰμί ὁ θύρα , καί ὁ ὁδός , ὁ τε θεῖον ὄνομα ὁ προσεγορίας καί ἑρμηνεία , ὁ τε ὁ υἱός Βεσσαὶλ ἱστορία διεξέρχομαι .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0420.5
β' . Ἔπει τὴν αἰώνιον ζωὴν , τοὔτ ἐστι , τὸν Χριστόν , τοῖς μὴ ὁμολογοῦσι θαυμαστῶς ὑπέδειξε , καὶ θρήνον αὐτοῖς τὸν ἐκ τῆς Ἱεχωὶ τοῦ Ἱερεμίου ἐξετραγῴδησε , πρὸς Μοντανὸν καὶ Σαβελλίων οἰκείως ἔχουσι .
Lemmas: βε . ἔπος ὁ αἰώνιος ζωή , οὗτος εἰμί , ὁ Χριστός , ὁ μή ὁμολογέω θαυμαστός ὑποδείκνυμι , καί θρῆνος αὐτός ὁ ἐκ ὁ Ἱεχωὶ ὁ Ἱερεμίας ἐκτραγῳδέω , πρός Μοντανός καί Σαβέλλιος οἰκεῖος ἔχω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0420.6
γ' . Ἔπειτα τὸ αἴδιον τῆς τοῦ Υἱοῦ γεννήσεως , καὶ τὸ ταὐτὸ τῆς οὐσίας τῷ γεννήσαντι ἀχώριστον δείκνυσι · τὸ δὲ τοῦ Εὐνομίου ἀρόθρον τοῖς κατὰ ψαμάθων παιδούσιν ἀπεικάζει ῥηπίως .
Lemmas: γε . ἔπειτα ὁ ἀΐδιος ὁ ὁ υἱός γέννησις , καί ὁ αὐτός ὁ οὐσία ὁ γεννάω ἀχώριστος δείκνυμι · ὁ δέ ὁ Εὐνόμιος ἀείρω ὁ κατά ψάμαθος παίω ἀπεικάζω ῥηπίως .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0420.7
δ' . Μετὰ τοῦτο τὸν κυρίως ὄντα Υἱόν , καὶ ἐν τοῖς κολπίοις ὄντα τοῦ Πατρὸς , ἀλλοῦν τε καὶ ἀνύθετον , καὶ μὴ κυριευόμενον παρὰ τοῦ Πατρός , μὴτε δουλεύοντα , τὸν ἡμᾶς τῆς δουλείας ἀπαλλάξαντα , δείκνυσιν . Εἰ καὶ μὴ τούτο , οὐκ αὐτὸς μόνος , ἀλλὰ καὶ ὁ Πατὴρ , ὡς ἐν τῷ Υἱῷ ὢν , καὶ ἐν ᾧ , δοῦλος ἔσται · ἀπὸ δὲ τοῦ εἶναι ὃ τοῦ ὄντος ἐπαγγυμία παρασχηματίζεται . Πάντα δὲ ταῦτα γενναίως καὶ θαυμαστῶς διεξέστησας τὸν λόγον πληροῖ .
Lemmas: δέ . μετά οὗτος ὁ κύριος εἰμί υἱός , καί ἐν ὁ κολπίοις εἰμί ὁ πατήρ , ἀλύω τε καί ἀνύω , καί μή κυριεύω παρά ὁ πατήρ , μήτε δουλεύω , ὁ ἐγώ ὁ δουλεία ἀπαλλάσσω , δείκνυμι . εἰμί καί μή οὗτος , οὐ αὐτός μόνος , ἀλλά καί ὁ πατήρ , ὡς ἐν ὁ υἱός εἰμί , καί ἐν ὅς , δοῦλος εἰμί · ἀπό δέ ὁ εἰμί ὅς ὁ εἰμί επαγγυεις παρασχηματίζω . πάν δέ οὗτος γενναῖος καί θαυμαστός διεξιστημι ὁ λόγος πληρόω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0420.8
Ἄλλὰ τῶν προκειμένων ἐχόμεθα · μικρὸν γὰρ προσιδὼν διαμάχεται πρὸς τοὺς ὁμολογοῦντας ἀσθενεῖν τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν πρὸς τὴν τῶν ἀληθῶν περίοδον , καὶ τοιαῦτά τινα μεγαλαυχούμενος διεξέρχεται , τὸ καὶ ἡμᾶς εὐτελίζων τοῦτοις τοῖς ῥήμασιν · Οὐδὲ γὰρ εἰ τις ὁ νοῦς διὰ κακόναν ἐκόπημένος , καὶ διὰ τοῦτο μηδὲν , μὴτε τῶν πρὸσω , μὴτε τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις ἐφίκτην εἶναι τὴν
Lemmas: ἀλλά ὁ πρόκειμαι ἔχω · μικρός γάρ προσεῖδον διαμάχομαι πρός ὁ ὁμολογέω ἀσθενέω ὁ ἀνθρώπινος φύσις πρός ὁ ὁ ἀληθής περίοδος , καί τοιοῦτος τις μεγαλαυχέω διεξέρχομαι , ὁ καί ἐγώ εὐτελίζω οὗτος ὁ ῥῆμα · οὐδέ γάρ εἰμί τις ὁ νόος διά κακοναω κόπτω , καί διά οὗτος μηδείς , μήτε ὁ πρόσω , μήτε ὁ ἄλλος ἄνθρωπος εφικτεινω εἰμί ὁ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0421.2
D Ἄλλ' ὁ τὴν γνώσιν ἔχων τῶν δυνάμεων , ἴδωμεν τί παρὰ τοὺς ἄλλους ἐπίσταται . Ἀκούσωμεν τῆς ὑπερόχους φωνῆς . Ἡ μάτην ἄρ' ὁ Κύριος ἑαυτὸν ὀνόμασε θύραν , φησί , μηδενὸς ὄντος τοῦ διόντος πρὸς καταστροφὴν καὶ θεωρίαν τοῦ Πατρός , μάτην δ' ἂν ὁδός , μηδεμιᾶν παρέχων εὐμαρείαν τοῖς ἐλθοῖν πρὸς τὸν Πατέρα βουλομένοις . Πῶς δ' ἂν σὴν φῶς , μὴ φωτίζων τοὺς ἀνθρώπους , μὴ καταλαμπων τὸ τῆς ψυχῆς ὀμμα πρὸς καταστροφὴν ἑαυτοῦ τε καὶ ὑπερκειμένου φωτός ; Εἰ μὲν οὖν οἰκοδεν τινὰς λογισμοὺς διεξῆει , ἐκφεύγοντας τῇ λεπτότητι
Lemmas: D ἄλλος ὁ ὁ γνῶσις ἔχω ὁ δύναμις , ὁράω τίς παρά ὁ ἄλλος ἐπίσταμαι . ἀκούω ὁ υπέροχος φωνή . ὁ μάτην ἄρα ὁ Κύριος ἑαυτοῦ ονομάζω θύρα , φημί , μηδείς εἰμί ὁ δίειμι πρός καταστροφή καί θεωρία ὁ πατήρ , μάτην δέ εἄν ὁδός , μηδείς παρέχω εὐμάρεια ὁ ἔρχομαι πρός ὁ πατήρ βούλομαι . Πῶς δέ εἄν σός φάος , μή φωτίζω ὁ ἄνθρωπος , μή καταλάμπω ὁ ὁ Ψυχή ὄμμα πρός καταστροφή ἑαυτοῦ τε καί ὑπέρκειμαι φάος ; εἰμί μέν οὖν οἰκοδεν τις λογισμός διέξειμι , ἐκφεύγω ὁ λεπτότης
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0423.2
Ἄλλὰ τὰ λειπόμενα τῆς λογογραφίας ἐπισκευάμενος , ὀκνῶ προσαγαγεῖν περαιτέρω τὸν λόγον , φρίκης τινὸς ἐκ τῶν λεγομένων τὴν καρδίαν ὑποδραμούσης . Βούλεται γὰρ ἄλλο τι δεῖξαι · παρὰ τὴν αἰωνίαν ζωὴν τὸν Υἱὸν ἔναι , ἣτις εἰ μὴ ἐν τῷ Μονογενεῖ θεωροῖτο , μάταια μὲν ἡ πίστις ἀποδειχθήσεται , κενὸν δὲ τὸ κήρυγμα , περιττὸν δὲ βάπτισμα , εἰς οὐδὲν δὲ τῶν μαρτύρων οἱ πόνοι , · ἀχρήστοι δὲ καὶ ἀνῶντοι τῇ ζωῇ τῶν ἀνθρώπων οἱ τῶν ἀποστόλων ἱδρώτες . Τί γὰρ κατηγγείλαν τὸν Χριστόν , · ἐν ᾧ τῆς αἰωνίας ζωῆς κατ' Εὐνόμιον οὐκ ἔστιν ἡ δύναμις ; Εἰς τί δὲ τῷ ὀνόματι Χριστοῦ τοὺς πεπιστευκότας κατονομάζουσιν , εἰ μὴ διὰ τούτου τῆς αἰωνίας μέλλοιεν μετέχειν ζωῆς ; Ὃ γὰρ νοῦς , φησὶ τῶν εἰς τὸν Κύριον πεπιστευκότων , πᾶσαν ἀληθῆ καὶ νοητὴν οὐσίαν ὑπερῦψας , οὐδὲ ἐκ τῆς τοῦ Υἱοῦ γεννήσεως ἵστασθαι πέφυκεν · ἐπέκεινα δὲ ταύτης ἵσται καθὼς τῆς αἰωνίας ζωῆς ἐπιθυμεῖ τῷ πρώτῳ τλιχόμενος . Τί τῶν εἰρημένων πλείον
Lemmas: ἀλλά ὁ λείπω ὁ λογογραφία ἐπισκευάζω , ὀκνέω προσάγω περαιτέρω ὁ λόγος , φρίκη τις ἐκ ὁ λέγω ὁ Καρδία ὑποτρέχω . βούλομαι γάρ ἄλλος τίς δείκνυμι · παρά ὁ αἰώνιος ζωή ὁ υἱός ἔναι , ὅστις εἰμί μή ἐν ὁ Μονογενής θεωρέω , μάταιος μέν ὁ πίστις ἀποδείκνυμι , κενός δέ ὁ κήρυγμα , περισσός δέ βάπτισμα , εἰς οὐδείς δέ ὁ μάρτυς ὁ πόνος , · ἄχρηστος δέ καί ἀνῶντοι ὁ ζωή ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁ ἀπόστολος ἱδρώς . τις γάρ καταγγέλλω ὁ Χριστός , · ἐν ὅς ὁ αἰώνιος ζωή κατά Εὐνόμιον οὐ εἰμί ὁ δύναμις ; εἰς τίς δέ ὁ ὄνομα Χριστός ὁ πιστεύω κατονομάζω , εἰμί μή διά οὗτος ὁ αἰώνιος μέλλω μετέχω ζωή ; ὅς γάρ νόος , φημί ὁ εἰς ὁ κύριος πιστεύω , πᾶς ἀληθής καί νοητός οὐσία ὑπερῦψας , οὐδέ ἐκ ὁ ὁ υἱός γέννησις ἵστημι φύω · ἐπέκεινα δέ οὗτος ἵστημι καθώς ὁ αἰώνιος ζωή ἐπιθυμέω ὁ πρῶτος τλιχόμενος . τις ὁ εἴρω πλείων
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0424.2
Ἄλλὰ μὴν τούτων διαβάντες οἱ κατ' Εὐνόμιον πεφωτισμένοι , εἰς τὸν ἐπέκεινα τοῦ Υἱοῦ τοὺς λογισμοὺς φέροντες , ἐν τῷ ἔξω τοῦ Μονογενοῦς θεωρουμένῳ τὴν αἰώνιον ἀναζητοῦντες ζωήν . Τί χερ λέγειν ἐπὶ τῶν τοιούτων κακῶν ἄλλο πλὴν εἰ τὸ θρῆνον ἐκκαλεῖται καὶ δάκρυον ; Ὡς πῶς ἂν ἐπιστενάζαιμεν τῇ δεινᾳᾳ ταύτῃ καὶ ἐλεεινῇ γενεᾷ , τοιούτων κακῶν ἐξεν -
Lemmas: ἀλλά μήv οὗτος διαβαίνω ὁ κατά Εὐνόμιον φωτίζω , εἰς ὁ ἐπέκεινα ὁ υἱός ὁ λογισμός φέρω , ἐν ὁ ἔξω ὁ Μονογενώ θεωρέω ὁ αἰώνιος ἀναζητέω ζωή . τις χρ λέγω ἐπί ὁ τοιοῦτος κακός ἄλλος πλήν εἰμί ὁ θρῆνος ἐκκαλέω καί δάκρυ ; ὡς πῶς εἄν ἐπιστενάζω ὁ δεινός οὗτος καί ἐλεεινός γενεά , τοιοῦτος κακός ἐξίημι -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0425.2
Ἐπεὶ δὲ πολὺς ἐστιν ἐν τοῖς ἐφεξῆς , τῶν βδελυρῶν ἐπικυρημάτων ἀνακίνησι τὴν δυσωδίαν , ὅ · ὧν μὴ εἶναι ποτε τὸν μονογενῆ κατασκευάζει Θεόν , καλῶς ἔχειν φημὶ διὰ τῶν προλαβόντων μετρίως τῆς
Lemmas: ἐπεί δέ πολύς εἰμί ἐν ὁ ἐφεξῆς , ὁ βδελυρός ἐπικύρημα ἀνακίνησις ὁ δυσωδία , ὅς · ὅς μή εἰμί ποτός ὁ μονογενής κατασκευάζω Θεός , καλῶς ἔχω φημί διά ὁ προλαμβάνω μέτριος ὁ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0426.1
A περὶ τούτων ἡμῖν διανοίας ἐκκαθαροῦσης , μηκέτι συνδιαβαπτίζειν τὸν λόγον τοῖς ὁμοίοις κακοῖς , πλὴν τοῦτο μόνον οὐκ ἄκαιρον ἄως προσθεῖναι τῶν πολλῶν ἐκλεξάμενον · Φησι κατὰ τὸ ἴσον , καὶ τῇ τοῦ Πατρὸς οὐσίᾳ συνεζεύχθαι τινος τὴν ἀγέννησιν ἐπιδὸντος . Διὰ τῶν ὁμοίων ὁ λόγος προέρχεται , καθὼς ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ συνεπέκρανεν σαφῶς διὰ τῆς τῶν ἐναντίων κατασκευῆς , τὸ δόγμα τῆς εὐσεβείας κρατύνεται , τὸ μὴ ταύτων εἶναι τῇ οὐσίᾳ τὴν ἀγέννησιν τε καὶ τὴν γέννησιν · ἀλλ’ ἐπιθεωρεῖσθαι μὲν ταῦτα τῷ ὑποκειμένῳ , ἄλλο δὲ τι παρὰ ταῦτα εἶναι τῷ ἰδίῳ λόγῳ τὸ ὑποκείμενον , ἐφ’ οὗ μηδεμιᾶς διαφορᾶς εὑρι-σκομένης , διὰ τὸ κεχωρισθαι τῆς οὐσίας τὴν κατὰ τὸ γεννητὸν τε καὶ ἀγέννητον διαφορὰν · λείπεται κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην τὸ ἀπαράλλακτον ἐπ’ ἀμφοῖν τὴν οὐ-σίαν συντιθεσθαι . “ Ἐπὶ καὶ τοῦτο τοῖς εἰρημένοις προσεξελάμβανεν · Πῶς κεχωρίσθαι τοῦ Πατρὸς λέγει τὴν γέννησιν , οὐσίαν αὐτὴν νοῶν , ἢ ἐνέργειαν ; Ἄλλ’ εἰ μὲν ἐνέργειαν εἴη ταύτην , ἐπίσης πάντως τῷ τε ἐνεργηθέντι , καὶ τῇ ἐνεργούσῃ συνάπτεται · ὡςπερ ἐπὶ πάσης κατασκευῆς , ὁμοίως ἐπὶ τε τοῦ γινομένου καὶ τοῦ ποιούντος · ἔστιν ἰδεῖν τὴν ἐνέργειαν , μὴτε τοῦ τεχνευόντος χωριζομένην , καὶ τῇ κατασκευῇ τῶν αποτελεσμάτων ἐπαιρουμένην . Εἰ δὲ οὐσίαν αὐ-τὴν λέγει τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας κεχωρισμένην , ἐκ ταύτης ὁμολογῶν εἶναι τὸν Κύριον , δηλὸς · ἔστι ταύτην ἀντὶ τοῦ Πατρὸς ἐπὶ τοῦ Μονογενοῦς βλέπειν , ὡς δύο Πατέρας ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ νοεῖσθαι · τὸν μὲν ὀνομαζόμε-νον μόνον , ὃν δὴ καὶ ἀγέννητον λέγει , μὴ κοινωνοῦντα δὲ τῆς γεννήσεως · τὸν δὲ , τὰ τοῦ Πατρὸς ἐπὶ τοῦ Μονογενοῦς ἐνεργοῦσαν , ἣν γέννησιν ὀνομάζει . Καὶ τοῦτο μᾶλλον δι’ αὐτῶν τῶν Εὐνομίου λόγων , ἢ διὰ τῶν ἡμετέρων ἐλέγχεται .
Lemmas: A περί οὗτος ἐγώ διάνοια ἐκκαθαίρω , μηκέτι συνδιαβαπτίζω ὁ λόγος ὁ ὅμοιος κακός , πλήν οὗτος μόνος οὐ ἄκαιρος ἠώς προστίθημι ὁ πολύς ἐκλέγω · φημί κατά ὁ ἴσος , καί ὁ ὁ πατήρ οὐσία συζεύγνυμι τις ὁ ἀγέννησιν ἐπιδίδωμι . Ζεύς ὁ ὅμοιος ὁ λόγος προέρχομαι , καθώς ἐπί ὁ υἱός συνεπέκρανεν σαφῶς διά ὁ ὁ ἐναντίος κατασκευή , ὁ δόγμα ὁ εὐσέβεια κρατύνω , ὁ μή οὗτος εἰμί ὁ οὐσία ὁ ἀγέννησιν τε καί ὁ γέννησις · ἀλλά ἐπιθεωρέω μέν οὗτος ὁ ὑπόκειμαι , ἄλλος δέ τίς παρά οὗτος εἰμί ὁ ἴδιος λόγος ὁ ὑπόκειμαι , ἐπί ὅς μηδείς διαφορά εὑρίσκω , διά ὁ χωρίζω ὁ οὐσία ὁ κατά ὁ γεννητός τε καί ἀγέννητος διαφορά · λείπω κατά πᾶς ἀνάγκη ὁ ἀπαράλλακτος ἐπί ἄμφω ὁ οὐσία συντίθημι . “ ἐπί καί οὗτος ὁ εἴρω προσεξελάμβανεν · Πῶς χωρίζω ὁ πατήρ λέγω ὁ γέννησις , οὐσία αὐτός νοέω , ἢ ἐνέργεια ; ἄλλος εἰμί μέν ἐνέργεια εἰμί οὗτος , ἐπίσης πάντως ὁ τε ἐνεργέω , καί ὁ ἐνεργέω συνάπτω · ὡς ἐπί πᾶς κατασκευή , ὁμοίως ἐπί τε ὁ γίγνομαι καί ὁ ποιέω · εἰμί ὁράω ὁ ἐνέργεια , μήτε ὁ τεχνεύω χωρίζω , καί ὁ κατασκευή ὁ ἀποτέλεσμα ἐπαίρω . εἰμί δέ οὐσία αὐ-τός λέγω ὁ ὁ πατήρ οὐσία χωρίζω , ἐκ οὗτος ὁμολογέω εἰμί ὁ κύριος , δῆλος · εἰμί οὗτος ἀντί ὁ πατήρ ἐπί ὁ Μονογενώ βλέπω , ὡς δύο Πατέρας ἐπί ὁ υἱός νοέω · ὁ μέν ὀνομάζω μόνος , ὅς δή καί ἀγέννητος λέγω , μή κοινωνέω δέ ὁ γέννησις · ὁ δέ , ὁ ὁ πατήρ ἐπί ὁ Μονογενώ ἐνεργέω , ὅς γέννησις ὀνομάζω . καί οὗτος μᾶλλον διά αὐτός ὁ Εὐνόμιος λόγος , ἢ διά ὁ ἡμέτερος ἐλέγχω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0426.2
B Λέγει γὰρ ἐν τοῖς ἐφεξῆς · Ὁ δὲ Θεὸς χωρὶς γεν-νήσεως ὤν , καὶ πρὸ τοῦ γεννηθῆναι ἐστι · καὶ μετ’ ὅλῃν · Ἡ γὰρ ἐκ τοῦ γεννηθῆναι τοῦ εἶναι , οὐτος πρὶν γεννηθῆναι οὐκ ἦν . Οὐκοῦν ἡ ἡ γέννησις μὲν κεχωρίσται τοῦ Πατρὸς , τῷ δὲ Υἱῷ ἐκ τοῦ γεννηθῆ-ναι τὸ εἶναι ἐστιν · ἄρα ἀνενέργητος ὁ Πατὴρ ἐπὶ τῆς τοῦ Μονογενοῦς ὑποστάσεως , ὁ κεχωρισμένος τῆς γεννήσεως , ἀφ’ ἧς ὁ Υἱὸς τὸ εἶναι ἔχει . Εἰ οὖν ἡλλο-τρίωται τῆς τοῦ Υἱοῦ γεννήσεως ὁ Πατήρ , ἢ ἄλλον τινὰ Πατέρα τοῦ Υἱοῦ διὰ τοῦ τῆς γεννήσεως ὀνόματος ἀναπλάσσοιεν , ἢ αὐτογεννητὸν τινα καὶ αὐτογενέ-θλον τὸν Υἱὸν οἱ σοφοὶ διὰ τῶν εἰρημένων ἀποδει-κνύσουσιν . Ὀρᾷς τὸ πεφωρα μένον τῆς διανοίας τοῦ τὴν ἁμαρτίαν ἡμῖν ἄνω καὶ κάτω διὰ τῶν ἰδίων λόγων προφέροντος ; ὡς διαπλανᾶται ταῖς πολυθλασίαις , μᾶλ-λον δὲ ταῖς ἀνοδίαις ἢ βλαστημᾶ , δι’ οὐδενὸς βεβαίου πρὸς τὸ σκοπὸν ἑαυτῆς προοῦσα . Καὶ ὡς ἐστιν ἐπὶ τῶν νηπίων ἰδεῖν , ὅταν ὑφ’ ἠλικίας ἀθρόοντες , ἐν ψάμμῳ τινὶ μιμῶνται τὰς τῶν οἰκοδομημάτων κατα-σκευάς · οἷς οὐ κατὰ σκοπὸν ἢ μίμησις τεχνικῶς πρὸς τὸ ἀρχέτυπον ὁμοιοῦται · ἀλλὰ πρότερον ὑπ’ ἀνοίας τι κατὰ τὸ συμβὰν ἐξεργάσαντο · εἶτα βουλεύονται τί χρή ὀνομάσαι τὸ κατασκευάσμα . Ταύτην καὶ ἐπὶ τοῦ λογογράφου τὴν ἀγχινοῦν βλέπω . Οἷον γὰρ τινα ψάμμον σιορείαν κατὰ τὸ ἐπελθὸν αὐτῷ τὰ τῆς ἀσε -
Lemmas: B Λέγος γάρ ἐν ὁ ἐφεξῆς · ὁ δέ θεός Χωρὶς γέννηση εἰμί , καί πρό ὁ γεννάω εἰμί · καί μετά ὅλος · ὁ γάρ ἐκ ὁ γεννάω ὁ εἰμί , οὐτος πρίν γεννάω οὐ εἰμί . οὐκοῦν ὁ ὁ γέννησις μέν χωρίζω ὁ πατήρ , ὁ δέ υἱός ἐκ ὁ γεννάω ὁ εἰμί εἰμί · ἄρα ἀνενέργητος ὁ πατήρ ἐπί ὁ ὁ Μονογενώ ὑπόστασις , ὁ χωρίζω ὁ γέννησις , ἀπό ὅς ὁ υἱός ὁ εἰμί ἔχω . εἰμί οὖν ἀλλοτριόω ὁ ὁ υἱός γέννησις ὁ Πατήρ , ἢ ἄλλος τις πατήρ ὁ υἱός διά ὁ ὁ γέννησις ὄνομα ἀναπλάσσω , ἢ αὐτογεννητὸν τις καί αὐτογένεθλος ὁ υἱός ὁ σοφός διά ὁ εἴρω ἀποδείκνυμι . ὁράω ὁ φωράω μένω ὁ διάνοια ὁ ὁ ἁμαρτία ἐγώ ἄνω καί κάτω διά ὁ ἴδιος λόγος προφέρω ; ὡς διαπλανάω ὁ πολυθλασιος , μᾶλλος δέ ὁ ἀνοδία ἢ βλασφημώ , διά οὐδείς βέβαιος πρός ὁ σκοπός ἑαυτοῦ πρόειμι . καί ὡς εἰμί ἐπί ὁ νήπιος ὁράω , ὅταν ὑπό ἡλικία αθροειμι , ἐν ψάμμος τις μιμέομαι ὁ ὁ οἰκοδόμημα κατασκευή · ὅς οὖον κατά σκοπός ἢ μίμησις τεχνικός πρός ὁ ἀρχέτυπος ὁμοιόω · ἀλλά πρότερος ὑπό ἄνοια τίς κατά ὁ συμβαίνω ἐξεργάζομαι · εἶτα βουλεύω τίς χρή ὀνομάζω ὁ κατασκεύασμα . οὗτος καί ἐπί ὁ λογογράφος ὁ ἀγχίνοος βλέπω . οἷος γάρ τις ψάμμος σιορείαν κατά ὁ ἐπέρχομαι αὐτός ὁ ὁ ἀάω -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0427.1
Δελας ῥήματα συμφορήσας , μετὰ ταῦτα λογίζεται τὴν ἀδιανοήτον βλασφημίαν , πρὸς ὃ τι βλέπει , διχὰ τινὸς λογικῆς ἀκολουθίας ἐκ τοῦ αὐτομάτου διὰ τῶν εἰρημένων ἀναφύοιαν . Οὐ γὰρ οἶμαι κατὰ πρόθεσιν αὐτῷ τὴν τῆς γενέσεως ὑπόστασιν ἀναπεπλάσθαι , ἀντὶ Πατρὸς τῇ οὐσίᾳ τοῦ Υἱοῦ γυνομένην . Οὐδὲ τὸ ἀλλοτρίον ἀποδειχθῆναι τῆς γεννήσεως τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα , ὃ σκοπὸς ἦν , ὡς οἴμαι , τῷ ῥήτορι , οὐδὲ ἡ αὐτογένεσλος τερατεία , διὰ τινὸς προβουλευσάμεως ἐπεισυγέθη . Ἄλλὰ πάντα τὰ τοιαῦτα διανοίας χωρὶς ἀπὸ μέσης τῷ λογογράφῳ , ὡς μὴδὲ πολλῆς δεῖον ἐν τούτοις κατηγορίας εἶναι , τὸν πλημμελοῦντα μὲν ἐν τοῖς δόγμασιν , οὐκ εἰδὸτα δὲ , καθὼς φησιν ὁ Ἀπόστολος , οὔτε ὃ λέγει , οὔτε περὶ τίνων διαβεβαιούται .
Lemmas: Δέλας ῥῆμα συμφορέω , μετά οὗτος λογίζομαι ὁ ἀδιανόητος βλασφημία , πρός ὅς τίς βλέπω , διχή τις λογικός ἀκολουθία ἐκ ὁ αὐτόματος διά ὁ εἴρω ἀναφύω . οὖον γάρ οἴομαι κατά πρόθεσις αὐτός ὁ ὁ γένεσις ὑπόστασις ἀναπλάσσω , ἀντί πατήρ ὁ οὐσία ὁ υἱός γίγνομαι . οὐδέ ὁ ἀλλότριος ἀποδείκνυμι ὁ γέννησις ὁ υἱός ὁ πατήρ , ὅς σκοπός εἰμί , ὡς οἴμη , ὁ ῥήτωρ , οὐδέ ὁ αὐτογενής τερατεία , διά τις προβουλεύω ἐπεισυγέθη . ἀλλά πᾶς ὁ τοιοῦτος διάνοια Χωρὶς ἀπό μέσος ὁ λογογράφος , ὡς μηδέ πολύς δείδω ἐν οὗτος κατηγορία εἰμί , ὁ πλημμελέω μέν ἐν ὁ δόγμα , οὐ οἶδα δέ , καθώς φημί ὁ ἀπόστολος , οὔτε ὅς λέγω , οὔτε περί τίνω διαβεβαιόω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0427.2
Ὅ γὰρ ἐκ τοῦ γεννηθῆναι , φησὶ , τὸ εἶναι , οὕτως πρὸ τῆς γεννήσεως οὐκ ἦν . Εἰ ἀντὶ τοῦ Πατρὸς νοοῦν τὴν γέννησιν λέγει , κάγὼ συντιθέμαι , καὶ ὁ ἀντιλέγων οὐκ ἔστιν . Ταὐτὸ γὰρ ἐστὶ δι’ ἑκατέρας σημῆναι τῆς λέξεως , ἐκ τε τοῦ εἰπεῖν , ὅτι Ἄβραὰμ ἐγέννησεν τὸν Ἰσαὰκ , καὶ ἀντὶ τοῦ ἐγέννησεν , ὅτι πατὴρ ἐγένετο τοῦ Ἰσαὰκ . Ἐπεὶ οὖν ταὐτὸν ἐστὶ τῷ γεγεννημένῳ τὸ πατέρα εἶναι , εἰ τις πρὸς ἕτερον τύπων μεταλλάβοι τὰ ῥήματα , ταὐτὴν οὖσα τῇ γεννήσει ἡ πατρότης ἀναδειχθήσεται . Εἰ οὖν οὕτω φησιν ὁ Εὐνόμιος , ὅτι Ὅ γὰρ ἐκ τοῦ Πατρὸς τὸ εἶναι , οὕτως πρὸ τοῦ Πατρὸς οὐκ ἦν , ὑγιαίνει ὁ λόγος , καὶ ἡμεῖς τοῖς εἰρημένοις ἐπιψηφίζομεν . Εἰ δὲ πρὸς ἐκείνην ἀνατρέχει τῷ λόγῳ τὴν γέννησιν , καὶ κεχωρισθαι μὲν φησὶ τοῦ Πατρὸς , συνεῦξθαι δὲ τῷ Υἱῷ , μάταιον ἡγοῦμαι τῇ τῶν ἀδιανοήτων ἐμφυλοχωρῶν θεωρίᾳ . Οὐδὲ γὰρ εἰ πράγμα κατ’ ἰδίαν ὑπόστασιν θεωρούμενον , τὴν γέννησιν οἴεται , οὔτε εἰ πρὸς τὸ ἀνυπόστατον ταῖς ἐννοίαις διὰ τοῦ ὀνόματος ὑποσέρεται , μέχρι τοῦ νῦν ἐκ τῶν εἰρημένων κατιδεῖν δυνάμεθα . Φέρεται γὰρ ὁμοίως πρὸς ἑκατέραν τῶν ὑπολήψεων τὸ ἀπαγχὲς τοῦ λόγου καὶ ἀρίζων , πρὸς τὸ δοκοῦν τῷ νοοῦντι περιελιθόμενον .
Lemmas: ὅς γάρ ἐκ ὁ γεννάω , φημί , ὁ εἰμί , οὕτως πρό ὁ γέννησις οὐ εἰμί . εἰμί ἀντί ὁ πατήρ νοέω ὁ γέννησις λέγω , κἀγώ συντίθημι , καί ὁ ἀντιλέγω οὐ εἰμί . ταὐτό γάρ εἰμί διά ἑκάτερος σημαίνω ὁ λέξις , ἐκ τε ὁ εἶπον , ὅτι Ἀβραάμ γεννάω ὁ Ἰσαάκ , καί ἀντί ὁ γεννάω , ὅτι πατήρ γίγνομαι ὁ Ἰσαάκ . ἐπεί οὖν αὐτός εἰμί ὁ γεννάω ὁ πατήρ εἰμί , εἰμί τις πρός ἕτερος τύπος μεταλαμβάνω ὁ ῥῆμα , ταὐτός εἰμί ὁ γεννάω ὁ πατρότης ἀναδείκνυμι . εἰμί οὖν οὗτος φημί ὁ Εὐνόμιος , ὅτι ὅς γάρ ἐκ ὁ πατήρ ὁ εἰμί , οὕτως πρό ὁ πατήρ οὐ εἰμί , ὑγιαίνω ὁ λόγος , καί ἐγώ ὁ εἴρω ἐπιψηφίζω . εἰμί δέ πρός ἐκεῖνος ἀνατρέχω ὁ λόγος ὁ γέννησις , καί χωρίζω μέν φημί ὁ πατήρ , συνεύχομαι δέ ὁ υἱός , μάταιος ἡγέομαι ὁ ὁ ἀδιανόητος εμφυλοχωρα θεωρία . οὐδέ γάρ εἰμί πράγμα κατά ἴδιος ὑπόστασις θεωρέω , ὁ γέννησις οἴομαι , οὔτε εἰμί πρός ὁ ἀνυπόστατος ὁ ἔννοια διά ὁ ὄνομα ὑποσαίρω , μέχρι ὁ νῦν ἐκ ὁ εἴρω καθοράω δύναμαι . φέρω γάρ ὁμοίως πρός ἑκάτερος ὁ ὑπόληψις ὁ ἀπάγχω ὁ λόγος καί ἄριζος , πρός ὁ δοκέω ὁ νοέω περιέρχομαι .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0427.3
Ἄλλ’ οὔπω τὰ χαλεπὰ τῆς βλασφημίας ἐξητασται · ἄπερ ἤδη τῶν γεγραμμένων ἡ ἀκολουθία προστίθησι , καὶ δὴ τὰ εἰρημένα κατὰ λέξιν διασκέψωμεθα . Οὐδὲ δὲ πῶς ἐστὶ τολμῆσαι προσενεγκεῖν διὰ στόματος τὴν φρικιὼν τε καὶ ἀθεον τοῦ χριστομάχου λογογράφου . Δέδοικα γὰρ μήποτε καθ’ ὁμοιότητα τῶν δηλητηρίων φαρμάκων ἐναπόθηται τῷ στόματι , δι’ οὗ τὸ ῥῆμα παρέχεται , τῆς φθοροποιού πικρίας τὸ λείψανον . Πιστεύσαι δὲ τῷ προσερχομένον · Θεῷ , φησὶν ὁ Ἀπόστολος , ὅτι ἐστιν . Οὐκοῦν τῶν θεότητος γνώρισμα , τὸ ἀληθῶς εἶναι · ὁ δὲ κατασκευάζει τὸν ἀληθῶς ὄντα , ἢ μὴ κυρίως εἶναι , ἢ μὴ καθόλου εἶναι , ὅπερ ἴσον ἐστὶ τῷ μηδὲ ὡς εἶναι . Ὅ γὰρ μὴ κυρίως ὤν , οὐδὲ ἐστὶν ὡς . Οἷον τρέχειν λέγεται κατὰ τὴν ἐνύπνιον φαντασίαν ὁ τῇ σπουδῇ τοῦ δρόμου ἐμφανταζόμενος . Ἄλλ’ ἐπεὶδὴ ψευδῶς τὴν ὁρμὴν τοῦ ἀληθοῦς ὑποχρίνεται δρόμου , διὰ τοῦτο ἡ
Lemmas: ἄλλος οὔπω ὁ χαλεπός ὁ βλασφημία ἐξετάζω · Ἄπερ ἤδη ὁ γράφω ὁ ἀκολουθία προστίθημι , καί δή ὁ εἴρω κατά λέξις διασκέπτομαι . οὐδέ δέ πῶς εἰμί τολμάω προσφέρω διά στόμα ὁ φρικιό τε καί ἄθεος ὁ χριστομάχος λογογράφος . δείδω γάρ μήποτε κατά ὁμοιότης ὁ δηλητήριος φάρμακον ἐναπόθομαι ὁ στόμα , διά ὅς ὁ ῥῆμα παρέχω , ὁ φθοροποιός πικρία ὁ λείψανον . πιστεύω δέ ὁ προσέρχομαι · Θεός , φημί ὁ ἀπόστολος , ὅτι εἰμί . οὐκοῦν ὁ θεότης γνώρισμα , ὁ ἀληθής εἰμί · ὁ δέ κατασκευάζω ὁ ἀληθής εἰμί , ἢ μή κύριος εἰμί , ἢ μή καθόλου εἰμί , ὅσπερ ἴσος εἰμί ὁ μηδέ ὡς εἰμί . ὅς γάρ μή κύριος εἰμί , οὐδέ εἰμί ὡς . οἷος τρέχω λέγω κατά ὁ ἐνύπνιον φαντασία ὁ ὁ σπουδή ὁ δρόμος ἐμφαντάζομαι . ἄλλος ἐπειδή ψευδής ὁ ὁρμή ὁ ἀληθής ὑποχρίω δρόμος , διά οὗτος ὁ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0428.1
φαντασία δρόμος οὐκ ἔστιν . Ἄλλὰ κἂν οὕτως ἐκ καταχρήσεως λέγεται , ψευδωνύμῳ τῇ κλήσει κατονωμαζεται . Οὐκοῦν ὁ τολμῶν τὸν μονογενῆ Θεὸν λέγειν ἢ μὴ εἶναι , ἢ μὴ κυρίως εἶναι , σαφῶς τὴν εἰς αὐτὸν πίστιν διαγράφει τοῦ δόγματος . Τίς γὰρ ἂν ἐτι μὴ δυνε πιστεύσειεν ; " Ἡ τίς ἂν πρόσδοιτο τοῦτο , ὅδ τὸ εἶναι ἀκρονον ἀποδείκνεται παρὰ τῶν ἐχθρῶν τοῦ ἀληθινοῦ Κυρίου καὶ ἀνυπόστατον .
Lemmas: φαντασία δρόμος οὐ εἰμί . ἀλλά κἀν οὕτως ἐκ κατάχρησις λέγω , ψευδώνυμος ὁ κλῆσις κατονομάζω . οὐκοῦν ὁ τολμάω ὁ μονογενής θεός λέγω ἢ μή εἰμί , ἢ μή κύριος εἰμί , σαφῶς ὁ εἰς αὐτός πίστις διαγράφω ὁ δόγμα . Τῖς γάρ εἄν ἔτι μή δύο πιστεύω ; " ὁ τίς εἄν προσδέω οὗτος , ὅδε ὁ εἰμί ἀκρονον ἀποδείκνυμι παρά ὁ ἐχθρός ὁ ἀληθινός κύριος καί ἀνυπόστατος .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0429.2
Ἄλλὰ καὶ κυριευεσθαι λέγει παρὰ τοῦ Πατρὸς τοῦ Υἱοῦ τὴν οὐσίαν , οὕτω λέγων τῷ ῥήματι · Οὐ γὰρ οἰκειοῦται ταύτην τὴν ἀξίαν ὁ διὰ τοῦ Πατρὸς ὢν καὶ ζῶν , τῆς καὶ τούτου κυριευούσης οὐσίας πρὸς ἑαυτὴν ἐλκούσης τὴν τοῦ ὄντος ἔννοιαν . Εἰ μὲν
Lemmas: ἀλλά καί κυριεύω λέγω παρά ὁ πατήρ ὁ υἱός ὁ οὐσία , οὗτος λέγω ὁ ῥῆμα · οὖον γάρ οἰκειόω οὗτος ὁ ἄξιος ὁ διά ὁ πατήρ εἰμί καί ζῶ , ὁ καί οὗτος κυριεύω οὐσία πρός ἑαυτοῦ ἕλκω ὁ ὁ εἰμί ἔννοια . εἰμί μέν
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0430.2
Ἄλλ' ἴσως πάλιν ἡμῖν πρὸς ταῦτα τὴν συνηθῆ σοφίαν ἀντιπροβάλλεται , καὶ λέξει τὴν αὐτὴν καὶ δουλεύειν καὶ Κύριον εἶναι , ὑπὸ μὲν τοῦ κρατοῦντος κυριεούμενον , τῶν δὲ λοιπῶν κυριεύοντα . Λέγεται δὲ τὰ σοφὰ ταῦτα κατὰ τὰς τριόδους παρὰ τῶν ἐραστῶν τῆς ἀπάτης περιφερόμενα , οἱ διὰ τῶν ἀνθρωπίνων περιστάσεων τὰς ματαίας ἑαυτῶν ὑπολήψεις περὶ τὸ Θεῖον κρατύνουσιν . Ἐπεὶδὴ γὰρ αἱ κατὰ τὸν βίον τοῦτον συντυχίαι , τῶν τοιούτων ἡμῖν πραγμάτων τὰ ὑποδείγματα φέρουσιν , οἷον ἐπ' οἰκίας ἐστὶν εὐπρωτέρας ἰδεῖν , τὸν δραστηκώτερον τε καὶ εὐνούστερον τῶν ὁμοδούλων προτεταγμένον τῶν προσταγμάτων τοῦ δεσπότου , τὴν κατὰ τῶν ὁμοτίμων ὑπεροχὴν λαχόντα , ταύτην μεταφέρουσιν ἐπὶ τὰ θεία δόγματα τὴν διάνοιαν · ὥστε τὸν μονογενῆ Θεὸν ὑπεξευγμένον τῇ δυναστείᾳ τοῦ ὑπερέχοντος , μηδὲν ἐμποδίζεσθαι τῇ
Lemmas: ἄλλος ἴσως πάλιν ἐγώ πρός οὗτος ὁ συνήθης σοφία ἀντιπροβάλλω , καί λέγω ὁ αὐτός καί δουλεύω καί κύριος εἰμί , ὑπό μέν ὁ κράτος κυριεύω , ὁ δέ λοιπός κυριεύω . λέγω δέ ὁ σοφός οὗτος κατά ὁ τριόδους παρά ὁ ἐραστής ὁ ἀπάτη περιφέρω , ὁ διά ὁ ἀνθρώπινος περίστασις ὁ μάταιος ἑαυτοῦ ὑπόληψις περί ὁ θεῖον κρατύνω . ἐπειδή γάρ ὁ κατά ὁ βίος οὗτος συντυχία , ὁ τοιοῦτος ἐγώ πρᾶγμα ὁ ὑπόδειγμα φέρω , οἷος ἐπί οἰκίον εἰμί εὐπρωτέρας ὁράω , ὁ δραστικός τε καί εὔνους ὁ ὁμόδουλος προτάσσω ὁ πρόσταγμα ὁ δεσπότης , ὁ κατά ὁ ὁμότιμος ὑπεροχή λαγχάνω , οὗτος μεταφέρω ἐπί ὁ θεῖος δόγμα ὁ διάνοια · ὥστε ὁ μονογενής θεός ὑπεκφεύγω ὁ δυναστεία ὁ ὑπερέχω , μηδείς ἐμποδίζω ὁ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0432.1
οἶδεν ὅτι ὁ δοῦλος τῇ φύσει καὶ πρὸ δεσποτικῆς ἀνάγκης ἠχολιμένος , οὐδὲ τοῦ κατὰ τὸν φόβον πάθους ἔκτὸς ἂν εἴη ; συνέξευκται γὰρ πῶς τῇ φύσει τῆς δουλείας ὁ φόβος . Καὶ τοῦτο μάρτυς ὁ θεῖος Ἀπόστολος εἰπών , ὅτι Οὐκ ἐλάβετε πνεῦμα δουλείας πάλιν εἰς φόβον . " Ὡστε καθ' ὁμοιότητα τῶν ἀνθρώπων καὶ τὸ κατὰ τὸν φόβον πάθος ἐπιβρυλλησοῦσι τῷ ὁμοδούλῳ Θεῷ .
Lemmas: οἶδα ὅτι ὁ δοῦλος ὁ φύσις καί πρό δεσποτικός ἀνάγκη ηχολιμην , οὐδέ ὁ κατά ὁ φόβος πάθος ἕκτος εἄν εἰμί ; συσκευάζω γάρ πῶς ὁ φύσις ὁ δουλεία ὁ φόβος . καί οὗτος μάρτυς ὁ θεῖος ἀπόστολος εἶπον , ὅτι οὐ λαμβάνω πνεῦμα δουλεία πάλιν εἰς φόβος . " ὡστε κατά ὁμοιότης ὁ ἄνθρωπος καί ὁ κατά ὁ φόβος πάθος επιβρυλλησους ὁ ὁμόδουλος Θεός .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0433.1
A τὸν Πατέρα εἰς δουλείαν κατάγεσθαι . Οὐδὲν γὰρ ἐστὶ τῶν ἐν τῷ Υἱῷ θεωρουμένων , ὃ μὴ τοῦ Πατρὸς ἐστὶ πάντως . Πάντα ἄρ , φησί , τὰ ἐμὰ σά , καὶ τὰ σὰ ἐμὰ . Τί οὖν ἐροῦσιν οἱ δειλαιοί ; Τί οὖν εὐλογώτερον τὸν Υἱὸν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Πατρὸς ἐνδοξάζεσθαι τὸν εἰπόντα , ὅτι Τὰ σὰ ἐμὰ · καὶ δεδοξάσθαι ἐν αὐτοῖς · ἢ τὸν Πατέρα τῇ ἀτιμίᾳ τῆς δουλείας τοῦ Υἱοῦ καθυβριζεσθαι ; Οὐ γὰρ ἐστὶ τὸν πάντα τὰ τοῦ Υἱοῦ ἐν ἑαυτῷ περιέχοντα , καὶ αὐτὸν ἐν τῷ Υἱῷ ὄντα , μὴ καὶ ἐν τῇ δουλείᾳ τοῦ Υἱοῦ πάντως εἶναι , καὶ ἐν αὐτῇ τὴν δουλείαν ἔχειν . Ταῦτα κατορθοῖ διὰ τῆς σοφίας Εὐνόμιος , δι’ ὧν καθυβρίζει τῇ δουλείᾳ τὸν Κύριον , τὴν αὐτὴν ἀτιμίαν τῇ ἀκράτῳ δόξῃ τοῦ Πατρὸς προστριβόμενος .
Lemmas: A ὁ πατήρ εἰς δουλεία κατάγω . οὐδείς γάρ εἰμί ὁ ἐν ὁ υἱός θεωρέω , ὅς μή ὁ πατήρ εἰμί πάντως . Πάν ἄρα , φημί , ὁ ἐμός σός , καί ὁ σός ἐμός . τις οὖν εἴρω ὁ δειλαιος ; τις οὖν εὔλογος ὁ υἱός ὁ βασίλεια ὁ πατήρ ἐνδοξάζομαι ὁ εἶπον , ὅτι ὁ σός ἐμός · καί δοξάζω ἐν αὐτός · ἢ ὁ πατήρ ὁ ἀτιμία ὁ δουλεία ὁ υἱός καθυβρίζω ; οὖον γάρ εἰμί ὁ πᾶς ὁ ὁ υἱός ἐν ἑαυτοῦ περιέχω , καί αὐτός ἐν ὁ υἱός εἰμί , μή καί ἐν ὁ δουλεία ὁ υἱός πάντως εἰμί , καί ἐν αὐτός ὁ δουλεία ἔχω . οὗτος κατορθόω διά ὁ σοφία Εὐνόμιος , διά ὅς καθυβρίζω ὁ δουλεία ὁ κύριος , ὁ αὐτός ἀτιμία ὁ ἄκρατος δόξα ὁ πατήρ προστρίβω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0434.1
οὐσία τὴν τοῦ ὄντος ἔννοιαν . Τί βούλεται αὐτῷ ὁ ἄληθὴς τοῦ ὄντος ; Καὶ πῶς προσεφέβη τοῖς εἰρημένοις ἢ τοῦ ἔλεκεν λέξις ; Κρινεῖ πάντως ὁ ἐπεσεχόμενος δυνάμιν λόγων · ἀλλὰ καὶ τοῦτο συγχῶμεν · ἐκεῖνον δὲ παλιν τὸν λόγον ἀναλήψομεθα · ὅτι οὐ διδῶν εἶναι κατ’ οὐσίαν ἢ τὸ ὄνομα τοῦ ὄντος οὐ καταλείπει , καὶ τὴ μάτην σκιωχᾶι περὶ τοῦ μὴ ὄντος μαχόμενος , ὡς τοιοῦδε ὄντος ; Τὸ γὰρ μὴ ὄν , οὔτε ὁμοίον τινι πάντως ἐστιν , οὔτε ἀνόμοιον . Ἄλλὰ διδούς τὸ εἶναι ἀπαγορεύει τὸ λέγεσθαι . Ὦ κενῆς ἀκριβείας ! ἐν τῷ μείζονι συγχωροῦντα , μικρολογεισθαι περὶ τὸν ψόφον τοῦ ῥήματος . Πῶς δὲ ὁ κυρεύων , ὡς φησι , τοῦ Υἱοῦ πρὸς ἑαυτὸν ἔλκει τοῦ ὄντος τὴν ἔννοιαν ; Εἰ μὲν γὰρ τὴν ἑαυτοῦ οὐσίαν ἔλκειν φησι τὸν Πατέρα , περὶ τὸς οὖτος ὁ ἄληθμὸς . Πάρεισι γὰρ αὐτῷ τὸ εἶναι καὶ μὴ ἑλκόμενον . Εἰ δὲ τοῦ Υἱοῦ τὸ εἶναι παρὰ τοῦ Πατρὸς φησιν ἑλκεσθαι , πῶς ἀποσταθήσεται τοῦ ὄντος τὸ εἶναι , καὶ πρὸς τὴν ἑλκοντα μεταχωρήσει ; κατιδὼν οὐχ ἔγω . Ἄρα μὴ τὴν Σαβελλίου πλάνην φαντάζεται ; Ὡς οὐχ ὄντος τοῦ Υἱοῦ καθ’ ἑαυτὸν · τῇ δὲ τοῦ Πατρὸς ὑποστάσει συναφεῖντος . Καὶ τοῦτο βούλεται αὐτῷ τὸ ἑλκεσθαι τὴν τοῦ ὄντος ἔννοιαν παρὰ τῆς τοῦ Υἱοῦ κυριευούσης οὐσίας , ἢ εἶναι καθ’ ὑπόστασιν τὸν Υἱὸν οὐχ ἀρνοῦμενος , τῆς τοῦ ὄντος αὐτὸν φησι σημασίας ἀπομερίζεσθαι . Καὶ πῶς ἐστι διαζευγνῦναι τῆς τοῦ εἶναι διανοίας τὸ ὄν ; Ἔως γὰρ ἢ πᾶν ὅπερ ἂν ἢ , μὴ εἶναι ὁ ἐστι φύσιν οὐχ ἔχει .
Lemmas: οὐσία ὁ ὁ εἰμί ἔννοια . τις βούλομαι αὐτός ὁ ἀληθής ὁ εἰμί ; καί πῶς προσεφέβη ὁ εἴρω ἢ ὁ ἔλκω λέξις ; κρίνω πάντως ὁ ἐπέχω δυνάμις λόγος · ἀλλά καί οὗτος συγχέω · ἐκεῖνος δέ πάλιν ὁ λόγος ἀναλαμβάνω · ὅτι οὖον δίδωμι εἰμί κατά οὐσία ἢ ὁ ὄνομα ὁ εἰμί οὖον καταλείπω , καί ὅς μάτην σκιωχᾶι περί ὁ μή εἰμί μάχομαι , ὡς τοιόσδε εἰμί ; ὁ γάρ μή εἰμί , οὔτε ὅμοιος τις πάντως εἰμί , οὔτε ἀνόμοιος . ἀλλά δίδωμι ὁ εἰμί ἀπαγορεύω ὁ λέγω . ὦ κενός ἀκρίβεια ! ἐν ὁ μείζων συγχωρέω , μικρολογέω περί ὁ ψόφος ὁ ῥῆμα . Πῶς δέ ὁ κύρω , ὡς φημί , ὁ υἱός πρός ἑαυτοῦ ἕλκω ὁ εἰμί ὁ ἔννοια ; εἰμί μέν γάρ ὁ ἑαυτοῦ οὐσία ἕλκω φημί ὁ πατήρ , περί τός οὗτος ὁ ἄληθμὸς . πάρειμι γάρ αὐτός ὁ εἰμί καί μή ἕλκω . εἰμί δέ ὁ υἱός ὁ εἰμί παρά ὁ πατήρ φημί ἕλκω , πῶς ἀφίστημι ὁ εἰμί ὁ εἰμί , καί πρός ὁ ἕλκω μεταχώρησις ; κατεῖδον οὐ ἐγώ . ἄρας μή ὁ Σαβέλλιος πλάνη φαντάζω ; ὡς οὐ εἰμί ὁ υἱός κατά ἑαυτοῦ · ὁ δέ ὁ πατήρ ὑπόστασις συναφίημι . καί οὗτος βούλομαι αὐτός ὁ ἕλκω ὁ ὁ εἰμί ἔννοια παρά ὁ ὁ υἱός κυριεύω οὐσία , ἢ εἰμί κατά ὑπόστασις ὁ υἱός οὐ ἀρνέομαι , ὁ ὁ εἰμί αὐτός φημί σημασία ἀπομερίζω . καί πῶς εἰμί διαζεύγνυμαι ὁ ὁ εἰμί διάνοια ὁ εἰμί ; ἔως γάρ ἢ πᾶς ὅσπερ εἄν ἢ , μή εἰμί ὁ εἰμί φύσις οὐ ἔχω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0434.2
ΚΑΤΑ ΕΥΝΟΜΙΟΥ ΛΟΓΟΣ ΙΑ' .
Lemmas: κατά ΟΥ Λόγος ἰά .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0434.3
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΕΚΑΤΟΥ ΛΟΓΟΥ .
Lemmas: κεφάλαιος ὁ ἑνδέκατος Λόγος .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0434.4
α' . Ὁ ια' λόγος οὐ τῷ Πατρὶ μόνον τοῦ ἀγαθοῦ τὴν ἐπωνυμίαν ὀφείλεσθαι , ὡς φησιν ὁ Εὐνόμιος , ὁ μὴ μὴς Μανιχαίου καὶ Βαρδισάνου , ἀλλὰ καὶ Υἱῷ , τῷ διὰ σωληθρωπίας καὶ ἀγαθότητος τὸν ἄνθρωπον πλάσαντι , καὶ διὰ σταυροῦ καὶ θανάτου ἀναπλάσαντι , ἢ τοῦ ἀγαθοῦ προσωνυμία ὀφείλεται , δείκνυσι .
Lemmas: ὅς . ὁ ἰά λόγος οὖον ὁ πατήρ μόνος ὁ ἀγαθός ὁ ἐπωνυμία ὀφείλω , ὡς φημί ὁ Εὐνόμιος , ὁ μή μείς Μανιχαῖος καί Βαρδισάνου , ἀλλά καί υἱός , ὁ διά σωληθρωπίας καί ἀγαθότης ὁ ἄνθρωπος πλάσσω , καί διά σταυρός καί θάνατος ἀναπλάσσω , ἢ ὁ ἀγαθός προσωνυμία ὀφείλω , δείκνυμι .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0434.5
β' . Καὶ ὅτι οὐ διθεὶ ἀγαθοῦ καὶ κακοῦ , ὡς Μαρκίων ὁ ὁμόφρων αὐτοῦ οἴεται , παροῦσας ἐκ τῆς εὐαγγελικῆς βίβλου τῆς , Διδάσκαλε ἀγαθέ , λεγούσης , καὶ τῆς τοῦ ἀμελῶτος παραβολῆς . Ἵναὶ τε καὶ Παύλον ἀποδεικνύει · καὶ ὅτι οὐ τὴν ἐπωνυμίαν τοῦ ὄντος ἢ ἀγαθοῦ , ἢ τὴν τοῦ Πατρὸς ἀλλοτριῶσιν ὁ Υἱὸς ἀρνεῖται , ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν γινομένων ἐξουσίαν προσήκειν αὐτῷ φησιν .
Lemmas: βε . καί ὅτι οὖον διθεὶ ἀγαθός καί κακός , ὡς Μαρκίων ὁ Ὁμόφρων αὐτός οἴομαι , πάρειμι ἐκ ὁ εὐαγγελικός Βίβλος ὁ , διδάσκαλος ἀγαθός , λέγω , καί ὁ ὁ ἀμελέω παραβολή . εἶμι τε καί Παῦλος ἀποδείκνυμι · καί ὅτι οὖον ὁ ἐπωνυμία ὁ εἰμί ἢ ἀγαθός , ἢ ὁ ὁ πατήρ ἀλλοτριόω ὁ υἱός ἀρνέομαι , ἀλλά καί ὁ ὁ γίγνομαι ἐξουσία προσήκω αὐτός φημί .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0434.6
γ' . Εἶτα τὴν τοῦ Εὐνομίου ἀμαθίαν καὶ τὸ ἀσυμφρόνως καὶ γελοῖον τῶν λόγων αὐτοῦ ἐκτίθεται , ἀγγέλων τοῦ ὄντος τὸν Υἱὸν λέγοντος , καὶ κατώτερον τῆς θείας φύσεως , ὅσον τῶν ἑαυτοῦ ὁ Υἱὸς ὑπερέχει κτισμάτων . Πρὸς ἄ
Lemmas: γε . εἶτα ὁ ὁ Εὐνόμιος ἀμαθία καί ὁ ασυμφροναω καί γελοῖος ὁ λόγος αὐτός ἐκτίθημι , ἄγγελος ὁ εἰμί ὁ υἱός λέγω , καί κατώτερος ὁ θεῖος φύσις , ὅσος ὁ ἑαυτοῦ ὁ υἱός ὑπερέχω κτίσμα . πρός ὅς
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0435.1
γενναλα καὶ σφοδρὰ ἡ ἀντίθesis , καὶ ὁ ἐλεγχος ὀργιλώτερος , καὶ ὅτι ὁ χρηματίζων τὸν Μωϋ σεὶ αὐτὸς ἐστὶν ὧν , ὁ μονογενὴς Υἱός , ὃς τῷ Μωϋσεῖ εἰποῦντι , Εἰ μὴ αὐτὸς συμπορεύη ἡμῖν , μὴ με ἀναγάγης ἐντεῦθεν , ἀπεκρίθη : δτι Καὶ τοῦτον σοῦ τὸν λόγον ποιήσω · ὃς καὶ ἄγγελος καλεῖται παρὰ τὸ Μωϋσεῖος , καὶ Ἠσαΐου · ἐν ᾧ παρἡγόρη , ὅτι Παῖδιον ἐγεννήθη ἡμῖν .
Lemmas: γενναλα καί σφοδρός ὁ ἀντίθesis , καί ὁ ἔλεγχος ὀργίλος , καί ὅτι ὁ χρηματίζω ὁ μωϋ σέω αὐτός εἰμί ὅς , ὁ μονογενής υἱός , ὅς ὁ Μωϋσῆς εἶπον , εἰμί μή αὐτός συμπορεύομαι ἐγώ , μή ἐγώ ἀνάγω ἐντεῦθεν , ἀποκρίνω : δ καί οὗτος σύ ὁ λόγος ποιέω · ὅς καί ἄγγελος καλέω παρά ὁ μωυθειος , καί Ἠσαΐας · ἐν ὅς Παρηγόρη , ὅτι παιδίον γεννάω ἐγώ .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0435.2
δ Μετὰ τοῦτο πλήθος τῆς ἀντιλήψεως δεδιώς , τὰ πολλὰ τοῦ ἀντιχάλου παράθηκεν , ὡς ἤδη προανατεταγμένα . Τὰ δὲ λειπόμενα διὰ τοὺς οἰομένους κράτιστα εἶναι , διὰ βραχέων ἐπιτεμὼν , τὴν τοῦ Εὐνομίου βλασφημίαν διελέγχει , λέγωντος , ὅπερ ἐπὶ πάσης τῆς κτίσεως ζωὰ τα καὶ φυτὰ εἰσι , πρὸ τῆς ἰδίας γεννήσεως μὴ ὄντα · τοῦτο καὶ τὸν Κύριον εἶναι , καὶ ὁμοίως τῆς τῶν βατράχων γενέσεως , ψεῦ τῆς βλασφημίας !
Lemmas: δ μετά οὗτος πλήθος ὁ ἀντίληψις δείδω , ὁ πολύς ὁ ἀντικαλέω παρατίθημι , ὡς ἤδη προανατάσσω . ὁ δέ λείπω διά ὁ οἴομαι ἀγαθός εἰμί , διά βραχύς ἐπιτέμνω , ὁ ὁ Εὐνόμιος βλασφημία διελέγχω , λέγω , ὅσπερ ἐπί πᾶς ὁ κτίσις ζωός ὁ καί φυτόν εἰμί , πρό ὁ ἴδιος γέννησις μή εἰμί · οὗτος καί ὁ κύριος εἰμί , καί ὁμοίως ὁ ὁ βάτραχος γένεσις , ψεύδω ὁ βλασφημία !
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0435.3
ε Πάλιν τε Κύριον αὐτὸν , καὶ Θεὸν καὶ δημιουργγὸν πάσης τε νοητῆς καὶ αἰσθήτης κτίσεως ὁ Εὐνόμιος καλεῖ , παρὰ τοῦ Πατρὸς τὴν δύναμιν τῆς δημιουργίας , καὶ τὴν ἐπιτροπὴν εἰληφότα , καθάπερ χειροτέχνης παρὰ τοῦ μισθουμένου τὴν δημιουργίαν ἐπιτραπεῖς , ἐπίκτητον τε καὶ ἐξώθεν τῆς δημιουργίας τὴν δύναμιν εἰληφότα ἐκ τῆς ἀποκλήρωσεως αὐτῇ δυνάμεως κατὰ τὰς ποίας τῶν ἀστέρων ἐπιλασίας τε καὶ ἀποστάσεις , τῆς εἰμαρμένης ἐκκληρωθὲσαι τοῖς τικτομένοις τὰς ἀποκλήρωσες τῶν αἰών . Καὶ τὰ πολλὰ παραλεῖπον ἐκ τῶν παρ' αὐτῷ γεγραμμένων , τὴν βλασφημίαν ἐλέγχει τῇ καὶ ἁγγέλοις ὁμοίως γεγονότα τὸν ποιητὴν τῶν ἀπάντων , καὶ μηδὲν τῆς πάντων γενέσεως τῇ τοῦ Μονογενοῦς ἀπάδειν ὑπόστασις : μήτε θείων μυστηρίων , μήτε ἦθος , μήτε τι τῶν τῆς θεοσεβείας διδασκάλων πειθόμενον πρὸς τὴν τῆς εὐσεβείας εὐρεσιν , εἰ μὴ Μανιχαίων , Κόλουθων , Ἀρειῶν , Ἀέτιων , καὶ τοὺς κατ' αὐτούς , ἤρουν πάντα τὰ τῶν Χριστιανῶν , καὶ παλγνιον τὰ τῆς Ἐκκλησίας ἦθος , καὶ σεβάσμια ἠγοῦντο μυστήρια · μηδὲ τῶν Ἑλλήνων διαφέρων , οἱ μέγαν Θεὸν ὑπερέχοντα τῶν ἄλλων ἐκ τοῦ καθ' ἡμᾶς ὑπέλαβον δόγματος . Οὕτως οὖν καὶ ὁ νέος οὗτος εἰδωλολάτρης ὁμοίως κηρύσσει καὶ εἰς δημιουργοῦ καὶ Κτίστης τὸ βάπτισμα γίνεσθαι , μὴ δεδιὼς τὴν ἀπὸ τῶν προσθήκην ἢ Ἐλλείψιν ἐν ταῖς θείαις ποιούμενων Γραφαῖς . Ἀντίχριστὸν τε τοῦτον ἀποδεῖξας , τὸν λόγον πληροῖ .
Lemmas: ε πάλιν τε κύριος αὐτός , καί θεός καί δημιουργός πᾶς τε νοητός καί αἰσθητής κτίσις ὁ Εὐνόμιος καλέω , παρά ὁ πατήρ ὁ δύναμις ὁ δημιουργία , καί ὁ ἐπιτροπή λαμβάνω , καθάπερ χειροτέχνης παρά ὁ μισθόω ὁ δημιουργία ἐπιτρέπω , Ἐπίκτητος τε καί ἔξωθεν ὁ δημιουργία ὁ δύναμις λαμβάνω ἐκ ὁ ἀποκλήρωσις αὐτός δύναμις κατά ὁ Ποίας ὁ ἀστήρ επιλασιος τε καί ἀπόστασις , ὁ εἴμαρμαι ἐκκληρόω ὁ τίκτω ὁ αποκληρώνω ὁ αἰών . καί ὁ πολύς παραλείπω ἐκ ὁ παρά αὐτός γράφω , ὁ βλασφημία ἔλεγχος ὁ καί ἄγγελος ὁμοίως γίγνομαι ὁ ποιητής ὁ ἀπαντάω , καί μηδείς ὁ πᾶς γένεσις ὁ ὁ Μονογενώ ἀπᾴδω ὑπόστασις : μήτε θεῖον μυστήριον , μήτε ἦθος , μήτε τίς ὁ ὁ θεοσέβεια διδάσκαλος πείθω πρός ὁ ὁ εὐσέβεια εὐρύς , εἰμί μή Μανιχαῖος , Κόλουθος , Ἀγαθός , Ἀετίων , καί ὁ κατά αὐτός , ἀρόω πᾶς ὁ ὁ Χριστιανός , καί παλγνιον ὁ ὁ ἐκκλησία ἦθος , καί σεβάσμιος ἡγέομαι μυστήριον · μηδέ ὁ Ἕλλην διαφέρω , ὁ μέγας θεός ὑπερέχω ὁ ἄλλος ἐκ ὁ κατά ἐγώ ὑπολαμβάνω δόγμα . οὕτως οὖν καί ὁ νέος οὗτος εἰδωλολάτρης ὁμοίως κηρύσσω καί εἰς δημιουργός καί Κτίστης ὁ βάπτισμα γίγνομαι , μή δείδω ὁ ἀπό ὁ προσθήκη ἢ ἔλλειψις ἐν ὁ θεῖος ποιέω γραφή . ἀντίχριστος τε οὗτος ἀποδείκνυμι , ὁ λόγος πληρόω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0435.4
Ἄλλα καὶ πρὸς τὸ ἐφεξὴς τοῦ λόγου προελθωμεν . Αὐτοῦ , φησὶ , τοῦ Μονογενοῦς ἀποδιδόντος τῷ Πατρὶ τὴν μόνην κατ' ἀξίαν ὀφειλομένην ἐπωνυμίαν . Ὁ γὰρ τὴν τοῦ ἀγαθοῦ πρόσρησιν μόνην προσήκειν διδάξας ἐκεῖνῳ τῷ καὶ τῆς σχετέρας καὶ πάσης ἀγαθότητος αἰτίῳ , καὶ πᾶν τὸ τε ὄν καὶ γινόμενον ἀγαθὸν ἐπ' ἐκεῖνον οἴρει . Σκοπὴ γὰρ τῶν τότε γινομένων ὠνειώσατο τὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν τοῦ ὄντος ἐπωνυμίαν . Ἐως μὲν οὖν τιὰ προκαλύμμασιν ὑποκρύπτων τὴν βλασφημίαν ταῖς τῶν λογισμῶν περιδοῖς , κατὰ τὸ λεληθὸς τοὺς ἀπατωμένους προσήγετο , προσέχειν ᾠμὴν δεῖν τὸν νοῦν τοῖς κατὰ τὸ λανθάνον κακουργουμένοις , καὶ ὡς ἂν οἷόν τε παραγυμνῶν τῷ λόγῳ τὸν θλεθρον . Ἐπεὶ δὲ παντὸς ἀπατηλοῦ προσωπείου τοῦ ψεύδους ἀπογυμνώσας , λαμπράν ἐπὶ λέξεως τὴν βλασφημίαν ἐκτίθεται , περιττὸν ἠγοῦμαι τοῖς οὐκ ἀρνοῦμένοις τὴν ἀσέβειαν τοὺς διὰ τῶν λογισμῶν ἐλέγχους ἐπάγειν , μάταιον ὑπομένειν
Lemmas: ἄλλος καί πρός ὁ ἐφεξής ὁ λόγος προέρχομαι . αὐτός , φημί , ὁ Μονογενώ ἀποδίδωμι ὁ πατήρ ὁ μόνος κατά ἄξιος ὀφείλω ἐπωνυμία . ὁ γάρ ὁ ὁ ἀγαθός πρόσρησις μόνος προσήκω διδάσκω ἐκεῖνος ὁ καί ὁ σχετέρας καί πᾶς ἀγαθότης αἴτιος , καί πᾶς ὁ τε εἰμί καί γίγνομαι ἀγαθός ἐπί ἐκεῖνος ὁράω . σκοπή γάρ ὁ τότε γίγνομαι ὠνέομαι ὁ ἐξουσία καί ὁ ὁ εἰμί ἐπωνυμία . Ἠώς μέν οὖν τιά προκάλυμμα ὑποκρύπτω ὁ βλασφημία ὁ ὁ λογισμός περιδέω , κατά ὁ λανθάνω ὁ ἀπατάω προσάγω , προσέχω ὠμός δήω ὁ νόος ὁ κατά ὁ λανθάνω κακουργέω , καί ὡς εἄν οἷος τε παραγυμνόω ὁ λόγος ὁ θλεθρον . ἐπεί δέ πᾶς ἀπατηλός προσωπεῖον ὁ ψεῦδος ἀπογυμνόω , λαμπρός ἐπί λέξις ὁ βλασφημία ἐκτίθημι , περισσός ἠγέω ὁ οὐ ἀρνέομαι ὁ ἀσέβεια ὁ διά ὁ λογισμός ἔλεγχος ἐπάγω , μάταιος ὑπομένω
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0437.1
μη αγαθός προδήλως ἔχει τὸ ἀντιφωνούμενον ὀνομα · πρὸς δὲ τὴν τοῦ Μονογενοῦς ἔννοιαν ἐξωθεῖν ὁ χριστομάχος βιάζεται · ἄλλος Μάνης , ἡ Βαρδησάνης τῇ Ἐκκλησίᾳ γινόμενος . Ταῦτά ἐστιν ἐν οἷς οὐδὲν τὸν λόγον ἡμῶν εἶναι φαμεν τῆς σιωπῆς ἐνεργέστερον . Μυρία τις εἰπὼν καὶ πάντας λογισμοὺς ἀνακινήσας οὐκ ἂν εἴποι τοιούτων εἰς κατηγορίαν οὐδὲν , οἷον παρ' αὐτῶν ἐκείνων ἐν παρρησίᾳ κηρύσσεται . Τί γὰρ ἂν τις πρὸς κακίαν εὑροὶ πικρότερον , ἢ τὸ μὴ λέγειν ἀγαθὸν εἶναι τὸν ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχοντα , καὶ οὐχ ἀρπαγμὸν ἠγησάμενον τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ , ἀλλ' ἐπὶ τὸ ταπεινὸν τῆς ἀνθρωπίνης καταδῦναι φύσεως , διὰ μόνην φιλανθρωπίαν τοῦτο ποιήσαντα ; Ἄντι τίνος οὖν , εἴπε μοι , ταῦτα τῷ Κυρίῳ ἀνταποδίδετε ; χρήσομαι γὰρ τῇ Μωϋσέως πρὸς τοὺς Ἰσραηλίτας φωνῇ . Οὐχ ἀγαθός , ὅστις σε κόνιν ἄψυχον ὄντα θεοειδὴ κάλλει κατακοσμήσας , ἔμψυχον εἰκόνα τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως ἀνέστησας ; Οὐχ ἀγαθός , ὅ διὰ σὲ μορφὴν δούλου λαβὼν , καὶ ἀντὶ τῆς προκειμένης αὐτῷ χαρᾶς τὰ παθήματα τῆς σῆς ἁμαρτίας ἀναλαβόμενος , καὶ τοῦς ἑαυτὸν ἀντάλλαγμα τοῦ σοῦ θανάτου , καὶ ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα καὶ ἁμαρτία γενόμενος ;
Lemmas: μη αγαθός πρόδηλος ἔχω ὁ ἀντιφωνέω ὄνομα · πρός δέ ὁ ὁ Μονογενώ ἔννοια ἐξωθέω ὁ χριστομάχος βιάζομαι · ἄλλος Μάνης , ὁ Βαρδησάνης ὁ ἐκκλησία γίγνομαι . ταῦτα εἰμί ἐν ὅς οὐδείς ὁ λόγος ἐγώ εἰμί φημί ὁ σιωπή ἐνεργός . μυρίος τις εἶπον καί πᾶς λογισμός ἀνακινέω οὐ εἄν εἶπον τοιοῦτος εἰς κατηγορία οὐδείς , οἷος παρά αὐτός ἐκεῖνος ἐν παρρησία κηρύσσω . τις γάρ εἄν τις πρός κακία εὑρίσκω πικρός , ἢ ὁ μή λέγω ἀγαθός εἰμί ὁ ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , καί οὐ ἁρπαγμός ἡγέομαι ὁ εἰμί ἴσος Θεός , ἀλλά ἐπί ὁ ταπεινός ὁ ἀνθρώπινος καταδύω φύσις , διά μόνος φιλανθρωπία οὗτος ποιέω ; Αἴας τίς οὖν , εἶπον ἐγώ , οὗτος ὁ κύριος ἀνταποδίδω ; χράω γάρ ὁ Μωϋσῆς πρός ὁ Ἰσραηλίτης φωνή . οὐχ ἀγαθός , ὅστις σύ κόνις ἄψυχος εἰμί θεοειδής κάλλος κατακοσμέω , ἔμψυχος εἰκών ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἀνίστημι ; οὐχ ἀγαθός , ὅς διά σύ μορφή δοῦλος λαμβάνω , καί ἀντί ὁ πρόκειμαι αὐτός χαρά ὁ πάθημα ὁ σός ἁμαρτία ἀναλαμβάνω , καί ὁ ἑαυτοῦ ἀντάλλαγμα ὁ σύ θάνατος , καί ὑπέρ ἐγώ κατάρα καί ἁμαρτία γίγνομαι ;
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0437.2
Οὐδὲ Μαρκίων ὑμῶν ὁ τῶν ὑμετέρων δογμάτων προστάτης , κατὰ τοῦτο μέρος ἐπανορθώσατο · ψ χοινὸν μὲν πρὸς τὸ ὑμέτερον φρόνημα τῶν Θεῶν ἡ δυάς , καὶ τὸ παρηλλάχθαι κατὰ τὴν φύσιν ἑκάτερον πρὸς τὸ ἕτερον οἰεισθαι . Φιλανθρωπότερον δὲ τῇ ἀγαθότητι τῷ Θεῷ τοῦ Εὐαγγελίου προσμαρτυρεῖν . Ὑμεῖς δὲ καὶ τὸν τοῦ ἀγαθοῦ φύσεως τὸν μονογενῆ Θεὸν ἀφορίζετε , ὡς ἂν καὶ τὸν Μαρκίωνα τῇ κακίᾳ τοῦ δόγματος ὑμῶν παραδράμωσι . Ἄλλ' ἀντιλαμβάνονται τῶν γεγραμμένων , οὐχ ὅ φασὶ δίκαια πάσχιν ὑπὲρ τῶν τῆς Γραφῆς ῥημάτων κατηγορούμενοι . Αὐτὸν γὰρ λέγουσιν εἰρηκέναι τὸν Κύριον τῷ , Οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός . Οὐκοῦν ὡς ἂν μὴ καὶ κατὰ τῶν θείων ῥημάτων ἡ συκοφαντία τὴν ἰσχὺν ἔχοι , αὐτὸν τὸν Εὐαγγελικὸν λόγον ἐν ὀλίγῳ διαλῦσίμεθα . Νέον ἴδε τοῦτον ἡ ἱστορία τὸν πλούσιον , πρὸς ὃν φησι τὴν φωνὴν ταύτην Κύριος · ἀπολαυστικὸν οἴμαι τινὰ τῶν κατὰ τὸν βίον ἡδῶν , καὶ φιλοχτήμονα λυπεῖσθαι γὰρ αὐτὸν φησι πρὸς τὴν συμβουλήν τῆς τῶν προσόντων αὐτῷ ἀποκτήσεως , καὶ μὴ βούλεσθαι τῶν κτημάτων τὴν ζωὴν ἀνταλλάξαι . Οὗτος ἐπειδὴ τινὰ ζωῆς αἰωνίας ἐπιδημηκέναι διδάσκαλον ἠκούσεν , ἐλπίδι τοῦ εἰς ἀεὶ τρυφήσεως , παρατεινομένης αὐτῷ τῆς ζωῆς εἰς ἀτέλευτον , προσῆκ θεσπιεῖν τῇ τοῦ ἀγαθοῦ προσηγორία τὸν Κύριον , μᾶλλον δὲ οὐχὶ τὸν νοούμενον Κύριον , ἀλλὰ τὸν φαινόμενον ἐν τῇ τοῦ δούλου μορφῇ . Οὐ γὰρ ταῦτος , οἷς διασῦσαι τὸ καταπέτασμα τῆς σαρκός , καὶ διδεῖν ἰσχῦσαι τὴ τῆς θεότητος ἄδυτον . Ὁ τοίνυν τὰς καρδίας ὁρῶν Κύριος , εἰδὼς πρὸς ὅ τι βλέπων ὁ νέος ἱκέτευεν , ὅτι οὐχὶ πρὸς τὸ θεῖον εἶχε τὴν ψυχὴν ἀτενίζουσαν , ἀλλὰ τὸν ἄνθρωπον ἐπιπάρει διδάσκαλον ἀγαθὸν ὀνομάζων διὰ
Lemmas: οὐδέ Μαρκίων σύ ὁ ὁ ὑμέτερος δόγμα προστάτης , κατά οὗτος μέρος ἐπανορθόω · ψ χοινος μέν πρός ὁ ὑμέτερος φρόνημα ὁ θεός ὁ δυάς , καί ὁ παραλλάσσω κατά ὁ φύσις ἑκάτερος πρός ὁ ἕτερος οἴομαι . φιλάνθρωπος δέ ὁ ἀγαθότης ὁ Θεός ὁ Εὐαγγέλιος προσμαρτυρέω . σύ δέ καί ὁ ὁ ἀγαθός φύσις ὁ μονογενής θεός ἀφορίζω , ὡς εἄν καί ὁ Μαρκίων ὁ κακία ὁ δόγμα σύ παρατρέχω . ἄλλος ἀντιλαμβάνω ὁ γράφω , οὐ ὅς φημί Δίκαιος πάσχω ὑπέρ ὁ ὁ γραφή ῥῆμα κατηγορέω . αὐτός γάρ λέγω εἴρω ὁ κύριος ὁ , οὐδείς ἀγαθός εἰμί μή εἷς ὁ Θεός . οὐκοῦν ὡς εἄν μή καί κατά ὁ θεῖον ῥῆμα ὁ συκοφαντία ὁ ἰσχύς ἔχω , αὐτός ὁ εὐαγγελικός λόγος ἐν ὀλίγος διαλύω . Νέος ὁράω οὗτος ὁ ἱστορία ὁ πλούσιος , πρός ὅς φημί ὁ φωνή οὗτος Κύριος · ἀπολαυστικός οἴμη τις ὁ κατά ὁ βίος Ἠδωνός , καί φιλοχτήμονα λυπέω γάρ αὐτός φημί πρός ὁ συμβουλή ὁ ὁ πρόσειμι αὐτός ἀπόκτησις , καί μή βούλομαι ὁ κτῆμα ὁ ζωή ἀνταλλάσσω . οὗτος ἐπεί τις ζωή αἰώνιος ἐπιδημέω διδάσκαλος ἀκούω , ἐλπίς ὁ εἰς ἀεί τρύφησις , παρατείνω αὐτός ὁ ζωή εἰς ἀτέλευτος , προσήκω Θεσπιεύς ὁ ὁ ἀγαθός προσηγორία ὁ κύριος , μᾶλλον δέ οὐ ὁ νοέω κύριος , ἀλλά ὁ φαίνω ἐν ὁ ὁ δοῦλος μορφή . οὖον γάρ αὐτός , ὅς διασυσος ὁ καταπέτασμα ὁ σάρξ , καί δίδωμι ἰσχύω ὅς ὁ θεότης ἄδυτος . ὁ τοίνυν ὁ Καρδία ὁράω Κύριος , εἰδοί πρός ὅς τίς βλέπω ὁ νέος ἱκετεύω , ὅτι οὐ πρός ὁ θέω ἔχω ὁ ψυχή ἀτενίζω , ἀλλά ὁ ἄνθρωπος ἐπιπάρειμι διδάσκαλος ἀγαθός ὀνομάζω διά
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0438.1
την ἐλπίδα τοῦ μαθεῖν τὸ τοιοῦτο μάθημα , δι' οὐ χωλυθήσεσθαι προσδέξασθαι τὸν θάνατον . Οὐκοῦν εἰκῶτος ὁ παρακληθεὶς παρ' αὐτοῦ , οὕτως καὶ ἀποκρίνεται . Τῆς γὰρ ἐντελέξεως οὐ πρὸς τὸν Θεὸν Λόγον γεγενημένης , ἀκολούθως καὶ ἡ ἀποκρίσις ἐκ τοῦ ἀνθρωπίνου πρὸς τὸν ἰκτευσόντα γίνεται , διπλὴν ἐπάγουσα τῷ νέῳ τὴν παιδευσιν . Διδάσκει γὰρ κατὰ ταῦτον , ὅτι τε τῷ βίῳ προσῆκει , καὶ οὐχὶ ῥημάτων εὐφημίᾳ θεραπεύειν τὸ Θεῖον , ἐν τῷ τὰς ἐντολὰς ποιεῖν , καὶ προσθόντων πάντων ἀνεισθαι τὴν αἰώνιον ζωήν , καὶ ὅτι τὸ ἀνθρώπινον ἐν πονηρίᾳ διὰ τὴν ἁμαρτίαν γενόμενον , ἀποτέχεται τῆς κυρίας τοῦ ἀγαθοῦ κλήσεως . Καὶ διὰ τοῦτο φησι · Τί με λέγεις ἀγαθόν ; Διὰ τοῦ εἰπεῖν , ἐμέ , τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν τὴν περὶ αὐτὸν ὑποδείκνυντα τῷ λόγῳ · τῇ δὲ θεότητι προσαμαρτυρήσας τὴν ἀγαθότητα , ἐαυτὸν ἀντικρὺς ἀγαθὸν ἀπεφήνατο , - ὃν ἀληθῶς ὑπὸ τοῦ Εὐαγγελίου Θεὸν χρησομένου . Εἰ μὲν γὰρ ἀπεχοινίκετο τῆς τοῦ Θεοῦ προσηγορίας ὁ μονογενὴς Υἱός , οὐκ ἦν ἄτοπον ἴσως τὸ ἀλλότριον αὐτῷ καὶ τῆς τοῦ ἀγαθοῦ προσηγορίας οἴεσθαι .
Lemmas: ὁ ἐλπίς ὁ μανθάνω ὁ τοιοῦτος μάθημα , διά οὖον χωλυτιθημι προσδέχομαι ὁ θάνατος . οὐκοῦν ἔοικα ὁ παρακλάομαι παρά αὐτός , οὕτως καί ἀποκρίνω . ὁ γάρ ἐντελέξεως οὖον πρός ὁ θεός Λόγος γίγνομαι , ἀκόλουθος καί ὁ ἀπόκρισις ἐκ ὁ ἀνθρώπινος πρός ὁ ἱκτεύω γίγνομαι , διπλός ἐπάγω ὁ νέος ὁ παίδευσις . διδάσκω γάρ κατά ταῦτος , ὅτι τε ὁ βίος προσήκω , καί οὐ ῥῆμα Εὐφημία θεραπεύω ὁ θεῖον , ἐν ὁ ὁ ἐντολή ποιέω , καί προστίθημι πᾶς ἀνίημι ὁ αἰώνιος ζωή , καί ὅτι ὁ ἀνθρώπινος ἐν πονηρία διά ὁ ἁμαρτία γίγνομαι , ἀποτέχεται ὁ κύριος ὁ ἀγαθός κλῆσις . καί διά οὗτος φημί · τις ἐγώ λέγω ἀγαθός ; Ζεύς ὁ εἶπον , ἐγώ , ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ περί αὐτός ὑποδείκνυμι ὁ λόγος · ὁ δέ θεότης προσαμαρτυρήσας ὁ ἀγαθότης , ἑαυτοῦ ἀντικρύς ἀγαθός ἀποφαίνω , - ὅς ἀληθής ὑπό ὁ Εὐαγγέλιος θεός χράω . εἰμί μέν γάρ ἀπεχοινίκετο ὁ ὁ Θεός προσηγορία ὁ μονογενής υἱός , οὐ εἰμί ἄτοπος ἴσως ὁ ἀλλότριος αὐτός καί ὁ ὁ ἀγαθός προσηγορία οἴομαι .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0439.2
Ἀλλ' οὐδεὶς , φησίν , ἀγαθός , εἰ μὴ εἰς ὁ Θεός . Τοῦτο παρὰ τῶν ἐναντίων προφέρεται , οὐδὲ αὐτὸ ἀποβάλλω τὸν λόγον . Οὐ μὴν ἀρνοῦμαι διὰ τοῦτο τοῦ Υἱοῦ τὴν ἀγαθότητα . Ὁ δὲ ὁμολογῶν Θεὸν εἶναι τὸν Κύριον , καὶ ἀγαθὸν αὐτῷ πάντως διὰ τῆς ὁμολογίας ταύτης συναμαρτύρησεν . Εἰ γὰρ ἴδιον Θεοῦ ἡ ἀγαθότης , Θεὸς δὲ ὁ Κύριος , ἀγαθὸς ἄρα διὰ τῶν τεθέντων ὁ Υἱὸς ἀναπέφηνεν . Ἀλλὰ , φησίν , τοῦ ἑνὸς ἡ λέξις ἀποκρίνει τὸν Υἱὸν τῆς τοῦ ἀγαθοῦ κοινωνίας . Ἀλλὰ ρᾳδίως δεῖξαι ὅτι οὐδὲ τὸ ἐν τοῦτο διαχωρίζει τοῦ Υἱοῦ τὸν Πατέρα . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων ἀπάντων , τὸ ἐν ἀσυνοῦστατον ἔχει τὴν σημασίαν . Ἐπὶ δὲ τοῦ Πατρὸς τε καὶ τοῦ Υἱοῦ , τὸ ἐν οὐκ ἐν μονότητι καθοράζεται · Ἐγὼ γὰρ , φησίν , καὶ ὁ Πατὴρ ἓν ἐσμέν . Εἰ οὖν εἰς μὲν ὁ ἀγαθός , ἑνότης δὲ τις ἐν τῷ Υἱῷ καὶ τῷ Πατρὶ θεωρεῖται · ἄρα ὁ Κύριος ἐνὶ μαρτυρίσας τὴν ἀγαθότητα , καὶ ἑαυτῷ διὰ τοῦ ἑνὸς τὴν ἐπωνυμίαν ταύτην προεσαρτήσας , τὸν ἐνὶ πρὸς τὸν Πατέρα , καὶ οὐκ ἀπορρήγνυμένῳ τῆς κατὰ φύσιν
Lemmas: ἀλλά οὐδείς , φημί , ἀγαθός , εἰμί μή εἰς ὁ Θεός . οὗτος παρά ὁ ἐναντίος προφέρω , οὐδέ αὐτός ἀποβάλλω ὁ λόγος . οὖον μήv ἀρνέομαι διά οὗτος ὁ υἱός ὁ ἀγαθότης . ὁ δέ ὁμολογέω θεός εἰμί ὁ κύριος , καί ἀγαθός αὐτός πάντως διά ὁ ὁμολογία οὗτος συναμαρτύρησεν . εἰμί γάρ ἴδιος Θεός ὁ ἀγαθότης , θεός δέ ὁ Κύριος , ἀγαθός ἄρα διά ὁ τίθημι ὁ υἱός ἀναφαίνω . ἀλλά , φημί , ὁ εἷς ὁ λέξις ἀποκρίνω ὁ υἱός ὁ ὁ ἀγαθός κοινωνία . ἀλλά ῥᾳδίως δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ ἐν οὗτος διαχωρίζω ὁ υἱός ὁ πατήρ . ἐπί μέν γάρ ὁ ἄλλος ἀπαντάω , ὁ ἐν ασυνουστερος ἔχω ὁ σημασία . ἐπί δέ ὁ πατήρ τε καί ὁ υἱός , ὁ ἐν οὐ ἐν μονότης καθοράω · ἐγώ γάρ , φημί , καί ὁ πατήρ εἷς εἰμί . εἰμί οὖν εἰς μέν ὁ ἀγαθός , ἑνότης δέ τις ἐν ὁ υἱός καί ὁ πατήρ θεωρέω · ἄρα ὁ Κύριος ἐν μαρτυρίζω ὁ ἀγαθότης , καί ἑαυτοῦ διά ὁ εἷς ὁ ἐπωνυμία οὗτος προσαρτάω , ὁ ἐν πρός ὁ πατήρ , καί οὐ ἀπορρήγνυμι ὁ κατά φύσις
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0440.2
B Οὐδὲ γὰρ κατὰ τινὰ προπετὴ καὶ ἀπερίσκεπτον ὀρμὴν ἄπαξ που τὸ τοιοῦτον παρασθεὶς ἑαυτοῦ , εἶτα ἐπανορθοῦνται τοῖς ἐφεξῆς τὸ πλημμέλημα , ἀλλ' ἐμφιλοχωρεῖ τῇ κακίᾳ , τοῖς δευτέροις φιλονεικοῦν ὑπερβαλεῖν τὰ φθασάντα · λέγει γὰρ προῖν , Τοσοῦτον αὐτὸν εἶναι κάτω τῆς θείας φύσεως , ὅσον ἀπ' ἐκείνου πρὸς τὸ ταπεινότερον τῶν ἀγγέλων ἀποδέθηκε φύσιν · οὐ τοῦτοις γράφων τοῖς ῥήμασιν , ἀλλὰ κατασκευάζων δι' ὧν λέγει τὴν τοιαύτην διάνοιαν . Ἔξεστι δὲ κρίναι τὸν λόγον τοῖς ἐντυχάνουσι , ἔχει γὰρ ὡς τὰ γεγραμμένα · Ὡς τὸ μὲν ἀγγέλος ὡς ἡμῖν
Lemmas: B οὐδέ γάρ κατά τις προπετής καί ἀπερίσκεπτος ὁρμή ἅπαξ ποῦ ὁ τοιοῦτος παρατίθημι ἑαυτοῦ , εἶτα ἐπανορθόω ὁ ἐφεξῆς ὁ πλημμέλημα , ἀλλά εμφιλοχωρώ ὁ κακία , ὁ δύο φιλονεικέω ὑπερβάλλω ὁ φθάνω · λέγω γάρ Πρόιν , τοσοῦτος αὐτός εἰμί κάτω ὁ θεῖος φύσις , ὅσος ἀπό ἐκεῖνος πρός ὁ ταπεινός ὁ ἄγγελος ἀποδίδωμι φύσις · οὖον οὗτος γράφω ὁ ῥῆμα , ἀλλά κατασκευάζω διά ὅς λέγω ὁ τοιοῦτος διάνοια . ἔξεστι δέ κρίνω ὁ λόγος ὁ ἐντυχάνω , ἔχω γάρ ὡς ὁ γράφω · ὡς ὁ μέν ἄγγελος ὡς ἐγώ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.1
Α θαι , σαφῶς ἐδίδαξε , δι’ ὅτου διήγγειλε τοὺς λόγους ,
Lemmas: Α Θαΐς , σαφῶς διδάσκω , διά ὅστις διαγγέλλω ὁ λόγος ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.2
καὶ τὸς ὤν · τῷ δὲ καὶ Θεὸς προσειρῖσθαι ,
Lemmas: καί τός εἰμί · ὁ δέ καί θεός προσλέγω ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.3
τὴν ἰδίαν ἐδείκνυε κατὰ πάντων ὑπεροχὴν . Ὁ γὰρ
Lemmas: ὁ ἴδιος δείκνυμι κατά πᾶς ὑπεροχή . ὁ γάρ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.4
τῶν δι’ αὐτοῦ γενομένων Θεός , ἄγγελος τοῦ ἐπὶ
Lemmas: ὁ διά αὐτός γίγνομαι Θεός , ἄγγελος ὁ ἐπί
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.5
πάντων Θεοῦ . Ἐγκόπτεται μεταξὺ τὸν λόγον θυμὸς
Lemmas: πᾶς Θεός . ἐγκόπτω μεταξύ ὁ λόγος θυμός
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.6
ἐμπεσὼν τῇ καρδίᾳ , καὶ συγχέεται πρὸς τὸ πάθος ὁ
Lemmas: ἐμπίπτω ὁ Καρδία , καί συγχέω πρός ὁ πάθος ὁ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.7
λογισμὸς εἰς ὀργὴν ὑπὸ τῶν λεγομένων παρακινωμένος .
Lemmas: λογισμός εἰς ὀργή ὑπό ὁ λέγω παρακινάω .
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.8
Καὶ τάχα μοι τὸ τοιοῦτο πάθος τῆς ψυχῆς οὐχ
Lemmas: καί τάχα ἐγώ ὁ τοιοῦτος πάθος ὁ Ψυχή οὐ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.9
ἀσύγγνωστον . Τίνι γὰρ οὐκ ἂν ἐκ τούτων ὁ θυμὸς
Lemmas: ἀσύγγνωστος . τίς γάρ οὐ εἄν ἐκ οὗτος ὁ θυμός
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.10
ἐπικέσειε ; Τοῦ μὲν Ἀποστόλου πᾶσαν ἀγγελικὴν φύσιν
Lemmas: ἐπικέσειε ; ὁ μέν ἀπόστολος πᾶς ἀγγελικός φύσις
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.11
ὑποχείριον εἶναι τῷ Κυρίῳ βοῶντος , συμπαρα -
Lemmas: ὑποχείριος εἰμί ὁ κύριος βοῦς , συμπαρά -
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.12
λαμβάνοντος δὲ εἰς μαρτυρίαν τοῦ δόγματος καὶ τὴν
Lemmas: λαμβάνω δέ εἰς μαρτυρία ὁ δόγμα καί ὁ
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.13
προφητικὴν μεγαλοφωνίαν . Ὅταν γὰρ , φησίν , εἰσαγῶν
Lemmas: προφητικός μεγαλοφωνία . ὅταν γάρ , φημί , εἰσάγω
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.14
τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην ,
Lemmas: ὁ πρωτότοκος εἰς ὁ οἰκέω ,
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.15
λέγει , Καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ πάντες ἄγγελoi
Lemmas: λέγω , καί προσκυνέω αὐτός πᾶς ἄγγελος
gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0441.16
αὐτοῦ , καὶ τὸ , Ὁ θρόνος σου , ὁ Θεός , εἰς
Lemmas: αὐτός , καί ὁ , ὁ θρόνος σύ , ὁ Θεός , εἰς