gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0472.1
τινι μέλιτι καταχρώσαντες , ἐπειδὰν ἐγχέωσι τὴν ἀπάτην τῇ ψυχῇ τοῦ ἀκούοντος , τὴν περὶ τοῦ μὴ εἶναι Θεὸν ἀληθινὸν τὸν Μονογενῆ Θεόν · τὰ ἄλλα πάντα τοῦτο καὶ σιωπῶντες συγχρεῖγχαγάζονται . Τῷ γὰρ πεισθέντι μὴ ἀληθῆ εἶναι Θεὸν ἐπακολουθεῖ τὸ μηδὲ ἄλλο τι τῶν θεοπρεπῶς περὶ αὐτοῦ λεγομένων ἐν ἀληθείᾳ λέγεσθαι . Εἰ γὰρ οὔτε Υἱός , οὔτε Θεὸς ἐξ ἀληθείας , ἀλλ’ ἐκ καταχρήσεως τούτων ὀνόσεων , πάντως δτι καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ὀνομάτων , οἷς παρὰ τῆς θείας Γραφῆς ὀνομάζεται , τῆς ἀληθείας κεχωρισται . Οὐ γὰρ δὴ τὸ μὲν ἀληθῶς ἐπ’ αὐτοῦ ῥηθήσεται , τὸ δὲ ἀμοιρήσει τῆς ἀληθείας . Ἄλλα πάντως ἀλλήλοις ἀκολουθήσει πάντα · ὥστε εἰ μὲν ἀληθῶς εἴη Θεός , καὶ κριτὴν , καὶ βασιλέα , καὶ τὰ καθ’ ἕκαστον τῶν λεγομένων εἶναι · ὡς λέγεται . Εἰ δὲ ἡ θεότης ψευδοῖτο , μηδὲ ἕλλο τι τῶν περὶ αὐτοῦ ἀληθεύει . Πεισθέντων τοίνυν τῶν ἡπατημένων τῷ ψευδώνυμον ἐπὶ τοῦ Μονογενοῦς εἶναι τὴν τῆς θεότητος κλῆσιν τὸ μηδὲ λατρεύειν , μηδὲ σέβειν , μηδὲ δλως τὴν Θεῷ χρεωστούμενην ἀπονέμειν τιμὴν , συγκαταεσχύσαται . Ἴνα τοίνυν ἐνεργὴς αὐτὸς ἡ κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἐπιχείρησις γένηται , ταύτην εὕροντο τῆς βλασφημίας τὴν μεθόδον · Συμβουλεύουσι μὴ δεῖν τὴν ἐν τοῖς ἄλλοις ὀνόμασι κοινωνίαν ἐπισκοπεῖν , δι’ ὧν τὸ ὁμότιμον τῆς ἀξίας τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα διασημαίνεται , ἀλλ’ ἐκ τῆς τοῦ ἀγεννήτου πρὸς τὸ γεννητὸν ἀντιθέσεως τὸ παρηλλαγμένον τῆς φύσεως συλλογίζεσθαι · τοῦτο γὰρ εἶναι τὴν θείαν φύσιν , ὅπερ σημαίνει τὸ τῆς ἀγεννησίας ὄνομα . Εἰτα πάντων τῶν ἀνθρώπων τῶν γε νοῦν ἔχόντων ἀμήχανον εἶναι λογιζομένων δυνάμει τινὶ ῥημάτων τὴν ἄπραστον φύσιν ἐξαγγελλθῆναι , οὔτε τῆς γνώσεως ἡμῶν τοσοῦτον ἐκτεινομένης , ὡς εἰς τὰ ὑπερεπέκεινα τῶν γιγνωσκομένων φθάνειν , οὔτε τῆς τῶν λόγων ὑπηρεσίας τοσαύτῃ δύναμιν ἐν ἡμῖν κεκληρωμένης , ὡς ἰκανὴν εἶναι τὸ νοηθὲν ἐξαγγελλαι , εἴπερ τι δλως ὑψηλὸν τε καὶ θεῖον ἐπὶ νοῦν ἕλθοι . Πάλιν οἱ σοφοὶ οὗτοι πολλὴν ἀδελτηρίαν καὶ τῆς λογικῆς ἐπιστήμης ἀπειρίαν τῶν πολλῶν καταψηφίζομενοι , αὐτοὶ τε εἰδέναι διαδεδαιούται ταύτην , καὶ οἷς ἂν ἐθελῶσι δύνασθαι τὴν περὶ τούτων ἐμπειρίαν γνῶσιν , καὶ διὰ τοῦτο λέγουσι μηδὲν ἕτερον εἶναι τὴν θείαν φύσιν , πλὴν τὴν ἀγεννησίαν αὐτὴν · καὶ ταύτην κυριωτάτην καὶ ἀνωτάτην καὶ ἀνωτάτω προσαγορεύουσι , ὅπαν τὸ μεγαλεῖον τῆς θεότητος τῇ φωνῇ ταύτῃ ἐγκατακλείουσι · ὡς ἐκ τοῦτο κατασκευάζεσθαι · εἰ ἡ ἀγεννησία τὸ κυριώτατον τῆς οὐσίας ἐστὶ , καὶ τὰ λοιπὰ τῶν θεοπρεπῶν ὀνομάτων ταύτῃ συνήρτηται . ἡ θεότης , ἡ δύναμις , ἡ ἀφθαρσία , καὶ τὰ ἄλλα πάντα . Εἰ οὖν ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα ἡ ἀγεννησία ἐστὶ , πάντως εἰ τοῦτο μὴ λέγεται , οὐδὲ ἕκεινα ἐστίν . Ὡς γὰρ τὸ λογικόν , καὶ τὸ γελαστικόν , καὶ τὸ ἐπιστήμης δεκτικόν , ἴδιον τοῦ ἀνθρώπου ἐστίν · εἰ δὲ τι μὴ ἐστὶν ἄνθρωπος , οὐδὲ ἐν τοῖς ἰδύμασι πάντως ἕσται τῆς φύσεως , οὕτως εἴπερ ἀγεννησία ἐστιν ἡ ἀληθινὴ θεότης , ψ τὸ ὄνομα τοῦτο μὴ πρόσἐστιν , οὐδὲ ἄλλο τι τῶν τὴν θεότητα χαρακτηριζόντων τοῦτο πάντως ἐφευρεθήσεται . Τὴς οὖν ἀγεννησίας περὶ τὸν Υἱὸν μὴ λεγομένης , οὐ μηδὲ τὰ λοιπὰ πάντα τῶν ὀψηλῶν τε καὶ θεοπρεπῶν ὀνομάτων , ἐπ’ αὐτοῦ
Lemmas: τις μέλι καταχράω , ἐπειδάν ἐγχέω ὁ ἀπάτη ὁ Ψυχή ὁ ἀκούω , ὁ περί ὁ μή εἰμί θεός ἀληθινός ὁ Μονογενεύς Θεός · ὁ ἄλλος πᾶς οὗτος καί σιωπάω συγχρειγχαγαζοντ . ὁ γάρ πείθω μή ἀληθής εἰμί θεός ἐπακολουθέω ὁ μηδέ ἄλλος τίς ὁ θεοπρεπῶς περί αὐτός λέγω ἐν ἀλήθεια λέγω . εἰμί γάρ οὔτε υἱός , οὔτε θεός ἐκ ἀλήθεια , ἀλλά ἐκ κατάχρησις οὗτος ὄνοσις , πάντως δ καί ὁ λοιπάς ὁ ὄνομα , ὅς παρά ὁ θεῖος γραφή ὀνομάζω , ὁ ἀλήθεια χωρίζω . οὖον γάρ δή ὁ μέν ἀληθής ἐπί αὐτός εἴρω , ὁ δέ ἀμοιρέω ὁ ἀλήθεια . ἄλλος πάντως ἀλλήλων ἀκολουθέω πᾶς · ὥστε εἰμί μέν ἀληθής εἰμί Θεός , καί κριτής , καί βασιλεύς , καί ὁ κατά ἕκαστος ὁ λέγω εἰμί · ὡς λέγω . εἰμί δέ ὁ θεότης ψεύδω , μηδέ Ἔλλο τίς ὁ περί αὐτός ἀληθεύω . πείθω τοίνυν ὁ απατημένος ὁ ψευδώνυμος ἐπί ὁ Μονογενώ εἰμί ὁ ὁ θεότης κλῆσις ὁ μηδέ λατρεύω , μηδέ σέβω , μηδέ δλως ὁ Θεός χρεωστέω ἀπονέμω τιμή , συγκαταεσχυσαω . ἵνα τοίνυν ἐνεργός αὐτός ὁ κατά ὁ Σωτήρ ἐπιχείρησις γίγνομαι , οὗτος εὑρίσκω ὁ βλασφημία ὁ μέθοδος · συμβουλεύω μή δήω ὁ ἐν ὁ ἄλλος ὄνομα κοινωνία ἐπισκοπέω , διά ὅς ὁ ὁμότιμος ὁ ἄξιος ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ διασημαίνω , ἀλλά ἐκ ὁ ὁ ἀγέννητος πρός ὁ γεννητός ἀντίθεσις ὁ παραλλάσσω ὁ φύσις συλλογίζομαι · οὗτος γάρ εἰμί ὁ θεῖος φύσις , ὅσπερ σημαίνω ὁ ὁ ἀγεννησία ὄνομα . εἶτα πᾶς ὁ ἄνθρωπος ὁ γε νόος ἔχοω ἀμήχανος εἰμί λογίζομαι δύναμις τις ῥῆμα ὁ ἄφραστος φύσις ἐξαγγέλλω , οὔτε ὁ γνῶσις ἐγώ τοσοῦτος ἐκτείνω , ὡς εἰς ὁ ὑπερεπέκεινα ὁ γιγνώσκω φθάνω , οὔτε ὁ ὁ λόγος ὑπηρεσία τοσοῦτος δύναμις ἐν ἐγώ κληρόω , ὡς ἱκανός εἰμί ὁ νοέω ἐξαγγέλλω , εἴπερ τίς δλως ὑψηλός τε καί θέω ἐπί νόος ἔρχομαι . πάλιν ὁ σοφός οὗτος πολύς ἀδελτηρίαν καί ὁ λογικός ἐπιστήμη ἀπειρία ὁ πολύς καταψηφίζω , αὐτός τε οἶδα διαδεδαιουος οὗτος , καί ὅς εἄν ἐθέλω δύναμαι ὁ περί οὗτος ἐμπειρία γνῶσις , καί διά οὗτος λέγω μηδείς ἕτερος εἰμί ὁ θεῖος φύσις , πλήν ὁ ἀγεννησία αὐτός · καί οὗτος κύριος καί ἀνώτατος καί ἄνω2 προσαγορεύω , ὁράω ὁ μεγαλεῖον ὁ θεότης ὁ φωνή οὗτος ἐγκατακλείω · ὡς ἐκ οὗτος κατασκευάζω · εἰμί ὁ ἀγεννησία ὁ κύριος ὁ οὐσία εἰμί , καί ὁ λοιπάς ὁ θεοπρεπής ὄνομα οὗτος συναρτάω . ὁ θεότης , ὁ δύναμις , ὁ ἀφθαρσία , καί ὁ ἄλλος πᾶς . εἰμί οὖν οὗτος καί ὁ τοιοῦτος ὁ ἀγεννησία εἰμί , πάντως εἰμί οὗτος μή λέγω , οὐδέ ἐκεῖνος εἰμί . ὡς γάρ ὁ λογικός , καί ὁ γελαστικός , καί ὁ ἐπιστήμη δεκτικός , ἴδιος ὁ ἄνθρωπος εἰμί · εἰμί δέ τίς μή εἰμί ἄνθρωπος , οὐδέ ἐν ὁ ιδυπημα πάντως ἕννυμι ὁ φύσις , οὕτως εἴπερ ἀγεννησία εἰμί ὁ ἀληθινός θεότης , ψ ὁ ὄνομα οὗτος μή πρόσειμι , οὐδέ ἄλλος τίς ὁ ὁ θεότης χαρακτηρίζω οὗτος πάντως ἐφευρίσκω . σής οὖν ἀγεννησία περί ὁ υἱός μή λέγω , οὖον μηδέ ὁ λοιπάς πᾶς ὁ ὀψηλῶν τε καί θεοπρεπής ὄνομα , ἐπί αὐτός