gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0560.2
Ἡμεῖς δὲ τοῦ διδάσκειν ἡ μανθάνειν τὰ τοιαῦτα τοῖς φιλοτίμοις παραχωρήσαντες , μόνον τὸν νοῦν ἐξετάζομεν , εἰ τῆς εὐσεβοῦς τε καὶ θεοπρεποῦς ὑπολήψεως ἄνθος ἐστίν , ἢ κεχρύσται . Εἰ μὲν οὖν ἢ οὐχ ἡν πρότερον ὁ Θεὸς ἔσται ποτέ , οὐκ ἂν κυρίως οὔτε ἀτελεύτητος , οὔτε ἀναρχὸς λέγοιτο . Ὁσαύτως δὲ οὔτε ἀναλλοίωτος , οὔτε ἀσώματος , οὔτε ἀφθαρτος , εἴπερ ὑπονοοῖτο περὶ αὐτὸν , ἢ σῶμα , ἢ φθορά , ἢ ἀλλοίωσις , ἢ τι τοιούτων . Εἰ δὲ τούτων εὐαγὲς ἐστιν οὐδὲν περὶ αὐτὸν ἐννοεῖν , ἀσεβὲς ἂν εἴη πάντως τοῖς χωριστικοῖς τῶν ἀπεραιομένων ῥήμασιν ἐπ’ αὐτῷ κεχρῆσθαι , καὶ λέγειν ταῦτα ἂ ἤδη πολλάκις εἰρήκαμεν , ἀφθαρτὸν τε καὶ ἀτελεύτητον καὶ ἀγέννητον , καὶ ὅσα τοῦ τοιούτου εἴδους ἐστὶ , τῆς ἐγκειμένης ἑκάστῳ τούτων τῶν ὀνομάτων ἐμφάσεως , μόνον τὸν χωρισμὸν τῶν ἡμῖν προχειμένων εἰς κατανόησιν διδασκούσης , οὐκ αὐτὴν τὴν φύσιν τὴν τῶν ἀπεραιομένων κεχωρισμένην ἐρμηνεύουσης . Τί γὰρ οὐκ ἐστὶ τοῦ Θεοῦ τῆς τῶν ὀνομάτων τούτων σημασίας προδεικνυούσης , εἰ ἔστιν ἑκεῖνο κατὰ τὴν φύσιν ὁ ταῦτα οὐκ ἐστίν , ἐν ἀδήλῳ μένει . Ἄλλὰ καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ὀνομάτων , ὧν ἡ σημασία θέσεως τινὸς ἐστὶν ἐνδεικτικὴ καὶ ὑπάρξεως , οὐκ αὐτῆς τῆς θείας φύσεως , ἀλλὰ τῶν περὶ αὐτὴν εὐσεβῶς θεωρουμένων τὴν ἐνδειξιν ἔχει · νοήσαντες γὰρ ὅτι οὐδὲν τῶν ὄντων , τῶν τε φαινομένων καὶ τῶν νοουμένων αὐτομάτων τινα καὶ τυχαίαν ἔχει τὴν σύστασιν , ἀλλὰ ὅ τί περ ἐν τοῖς οὖσι καταλαμβάνεται , τῆς πάντων τῶν ὄντων ὑπερκειμένης φύσεως ἐξήπται , κάκειθεν τὴν αἰτίαν τῆς ὑπάρξεως ἔχει , τὸ τε κάλλος καὶ τὸ μέγεθος τῶν ἐν τῇ κτίσει θαυμάτων κατανοήσαντες , ἐκ πάντων τούτων καὶ τῶν τοιούτων ἄλλα νοήματα περὶ τὸν Θεὸν λαμβάνοντες , ἰδίους ὀνόμασιν ἑκάστου τῶν ἐγγινομένων ἡμῖν νοημάτων διερμηνεύομεν ἀκολουθοῦντες τῇ συμβουλῇ τῆς Σοφίας , ἡ φησιν , ἐκ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων ἀναλογιζεῖν τῶν πάντων γενεσιουργὸν θεωρεῖσθαι . Δημιουργὸν μὲν τὸν ποιητὴν τῶν ὄντων προσαγορεύομεν , δυνατὸν δὲ τὸν τῆς τοιαύτης περιχαρησάντα κτίσεως , ἡ ἐλήφρεσεν ἡ δύναμις οὐσίαν ποιῆσαι τὴν βούλησιν . Τὸ τε τῆς ζωῆς ἅγιον ἀγαθὸν ἐννοήσαντες , nilium genitorem oportere contemplari ¹¹ . Opificem autem eum qui tantam creaturam suo dominio
Lemmas: ἐγώ δέ ὁ διδάσκω ὁ μανθάνω ὁ τοιοῦτος ὁ φιλότιμος παραχωρέω , μόνος ὁ νόος ἐξετάζω , εἰμί ὁ εὐσεβής τε καί θεοπρεπής ὑπόληψις ἄνθος εἰμί , ἢ κεχρυειμι . εἰμί μέν οὖν ἢ οὐ ἐάν πρότερος ὁ θεός εἰμί ποτός , οὐ εἄν κύριος οὔτε ἀτελεύτητος , οὔτε ἄναρχος λέγω . ὁσάυτος δέ οὔτε ἀναλλοίωτος , οὔτε ἀσώματος , οὔτε ἄφθαρτος , εἴπερ ὑπονοέω περί αὐτός , ἢ σῶμα , ἢ φθορά , ἢ ἀλλοίωσις , ἢ τίς τοιοῦτος . εἰμί δέ οὗτος εὐαγής εἰμί οὐδείς περί αὐτός ἐννοέω , ἀσεβής εἄν εἰμί πάντως ὁ χωριστικός ὁ ἀπεράω ῥῆμα ἐπί αὐτός χράομαι , καί λέγω οὗτος ὅς ἤδη πολλάκις εἴρω , ἄφθαρτος τε καί ἀτελεύτητος καί ἀγέννητος , καί ὅσος ὁ τοιοῦτος εἶδος εἰμί , ὁ ἔγκειμαι ἕκαστος οὗτος ὁ ὄνομα ἔμφασις , μόνος ὁ χωρισμός ὁ ἐγώ προχέω εἰς κατανόησις διδάσκω , οὐ αὐτός ὁ φύσις ὁ ὁ ἀπεράω χωρίζω ἐρμηνεύω . τις γάρ οὐ εἰμί ὁ Θεός ὁ ὁ ὄνομα οὗτος σημασία προδείκνυμι , εἰμί εἰμί ἐκεῖνος κατά ὁ φύσις ὁ οὗτος οὐ εἰμί , ἐν ἄδηλος μένω . ἀλλά καί ὁ λοιπάς ὁ ὄνομα , ὅς ὁ σημασία θέσις τις εἰμί ἐνδεικτικός καί ὕπαρξις , οὐ αὐτός ὁ θεῖος φύσις , ἀλλά ὁ περί αὐτός εὐσεβής θεωρέω ὁ ἔνδειξις ἔχω · νοέω γάρ ὅτι οὐδείς ὁ εἰμί , ὁ τε φαίνω καί ὁ νοέω αὐτόματος τις καί τυχαῖος ἔχω ὁ σύστασις , ἀλλά ὅς τίς περ ἐν ὁ εἰμί καταλαμβάνω , ὁ πᾶς ὁ εἰμί ὑπέρκειμαι φύσις ἐξάπτω , κακείθεν ὁ αἴτιος ὁ ὕπαρξις ἔχω , ὁ τε κάλλος καί ὁ μέγεθος ὁ ἐν ὁ κτίζω θαῦμα κατανοέω , ἐκ πᾶς οὗτος καί ὁ τοιοῦτος ἄλλος νόημα περί ὁ θεός λαμβάνω , ἴδιος ὄνομα ἕκαστος ὁ ἐγγίγνομαι ἐγώ νόημα διερμηνεύω ἀκολουθέω ὁ συμβουλή ὁ Σοφία , ὁ φημί , ἐκ μέγεθος καί καλλονή κτίσμα ἀναλογίζω ὁ πᾶς γενεσιουργός θεωρέω . Δημιουργός μέν ὁ ποιητής ὁ εἰμί προσαγορεύω , δυνατός δέ ὁ ὁ τοιοῦτος περιχαρησάντα κτίσις , ὁ λαμβάνω ὁ δύναμις οὐσία ποιέω ὁ βούλησις . ὁ τε ὁ ζωή ἅγιος ἀγαθός ἐννοέω , nilium genitorem oportere contemplari ¹¹ . Opificem autem eum qui tantam creaturam suo dominio