gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0483.1
A γαλεῖν τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ; οὐκ ἐκ τῶν διὰ σαρκὸς θαυμάτων ποιηθέντων μόνον γινώσκειν χρή · μικρὰ γὰρ ταῦτα ὡς πρὸς τὴν λοιπὴν μεγαλοσφρίαν ἐξεταζόμενα . Σὺ δὲ ἀναβλέψον εἰς τὸν οὐρανόν , ἴδε τὰ ἐν αὐτῷ κάλλη , μετένεγκε τὴν διάνοιαν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς γῆς , ἐπὶ τὰ βάθη τοῦ ὕδατος , πάντα τὸν κόσμον τῇ διανοίᾳ λαβὼν , καὶ τὴν ὑπερχόσμιον φύσιν τῷ λογισμῷ κατανοήσας , ταῦτα γνώθι τὰ ληθινὰ τοῦ σοῦ διὰ σαρκὸς ἐπιδημήσαντος Ἐργά . Ἄντι , φησίν , ἄν καθ' ἕκαστον γράφηται , τὸ τί καὶ ὅπως , καὶ ὅθεν , καὶ πόσον , ὑπὲρ τὸ χωρῆμα τοῦ κόσμου τῆς περὶ αὐτοῦ τοῦ κόσμου διδασκαλίας ἔσται τὸ πλήθος . Ἐπεὶ γὰρ τὰ πάντα ὁ Θεὸς ἐν σοφίᾳ ἐποίησεν , ὅρον δὲ ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία οὐκ ἔχει , Τῆς γὰρ συνθέσεως αὐτοῦ , φησίν , οὐκ ἔστιν ἀριθμός · οἱ τοῖς ἰδίοις μέτροις πεπερασμένος κόσμος οὐ χωρεῖ ἐν ἑαυτῷ τῆς ἀορίστου σοφίας τὸν λόγον . Εἰ οὖν ὁ κόσμος ὅλος ἐλάττων ἐστίν , ἢ ὥστε τὴν διδασκαλίαν τῶν ἔργων τοῦ Κυρίου χωρήσαι , πόσοι κόσμοι χωρεῖσονται τὴν περὶ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων διήγησιν ; Τάχα γὰρ οὐδὲ ἡ βλάσφημος ἀρνήσεται γλῶσσα , τὸ ἀπειροπλάσιον εἶναι τὸν πωλητὴν τῶν πάντων , τῶν μόνω θελήματι παραχθέντων εἰς γένεσιν . Εἰ οὖν ἡ κτίσις πᾶσα τοῦ περὶ αὐτῆς λόγου ἐστὶν ἀχώρητος · τοῦτο γὰρ ὁ μέγας Ἰωάννης μαρτυρεῖ κατὰ γε τὸν ἡμέτερον λόγον · πῶς δὲ ἀνθρωπίνη βραχύτης ὅλον τὸν περὶ τοῦ Δεσπότου τῆς κτίσεως χωρήσει λόγον ; Εἰπάτωσιν οἱ τὰ μεγάλα φθεγγόμενοι , τί ἐστιν ἄνθρωπος , συγκρισει τοῦ παντὸς θεωρούμενος ; Ποῖον γεωμετρικὸν σημεῖον οὕτως ἀμερές ; Τί τῶν Ἐπικούρειων ἀτόμων οὕτω τῇ ματαιότητι τῶν ταῦτα θεωρούντων ἀπολεπτύνεται , καὶ ἔγγις τοῦ μὴ ὄντος γίνεται , ὡς ἀνθρωπίνη βραχύτης ἀντ' οὐδενὸς ἐστὶ πρὸς τὸ πᾶν κρινομένη , καθὼς φησι καὶ ὁ μέγας Δαβὶδ , καλῶς ἐπισκεψάμενος τὸν βραχύτην τῆς σαθένης , ὅτι Ἡ ὑπόστασις μου ὡσεὶ οὐδὲν ἐνώπιόν σου . Οὐ πανταλῶς εἶναι λέγων οὐδέν , ἀλλ' ὁμοιον τῷ μηδὲν , τὸ καθ' ὑπερβολὴν πᾶσαν βραχύ τῇ πρὸς τὸ ἀνύπαρκτον συγκρίσει διασημαίνων .
Lemmas: A γαλεῖν ὁ υἱός ὁ Θεός ; οὐ ἐκ ὁ διά σάρξ θαῦμα ποιέω μόνος γιγνώσκω χρή · μικρός γάρ οὗτος ὡς πρός ὁ λοιπός μεγαλοσφρίαν ἐξετάζω . σύ δέ ἀναβλέπω εἰς ὁ οὐρανός , ὁράω ὁ ἐν αὐτός κάλλος , μεταφέρω ὁ διάνοια ἐπί ὁ πλάτος ὁ γῆ , ἐπί ὁ βάθος ὁ ὕδωρ , πᾶς ὁ κόσμος ὁ διάνοια λαμβάνω , καί ὁ ὑπερκόσμιος φύσις ὁ λογισμός κατανοέω , οὗτος γιγνώσκω ὁ λίθινος ὁ σύ διά σάρξ ἐπιδημέω ἐργάομαι . Αἴας , φημί , ἄν κατά ἕκαστος γράφω , ὁ τίς καί ὅπως , καί ὅθεν , καί πόσος , ὑπέρ ὁ χώρημα ὁ κόσμος ὁ περί αὐτός ὁ κόσμος διδασκαλία εἰμί ὁ πλήθος . ἐπεί γάρ ὁ πᾶς ὁ θεός ἐν σοφία ποιέω , ὅρος δέ ὁ ὁ Θεός σοφία οὐ ἔχω , ὁ γάρ σύνθεσις αὐτός , φημί , οὐ εἰμί ἀριθμός · ὁ ὁ ἴδιος μέτρον περαίνω κόσμος οὖον χωρέω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἀόριστος σοφία ὁ λόγος . εἰμί οὖν ὁ κόσμος ὅλος μικρός εἰμί , ἢ ὥστε ὁ διδασκαλία ὁ ἔργον ὁ κύριος χωρέω , πόσος κόσμος χωρέω ὁ περί ὁ Θεός ὁ ὅλος διήγησις ; Τάχα γάρ οὐδέ ὁ βλάσφημος ἀρνέομαι γλῶσσα , ὁ ἀπειροπλάσιος εἰμί ὁ πωλητής ὁ πᾶς , ὁ μόνος θέλημα παράγω εἰς γένεσις . εἰμί οὖν ὁ κτίσις πᾶς ὁ περί αὐτός λόγος εἰμί Ἀχώρητος · οὗτος γάρ ὁ μέγας Ἰωάννης μαρτυρέω κατά γε ὁ ἡμέτερος λόγος · πῶς δέ ἀνθρώπινος βραχύτης ὅλος ὁ περί ὁ δεσπότης ὁ κτίσις χωρέω λόγος ; ειπατεω ὁ ὁ μέγας φθέγγομαι , τίς εἰμί ἄνθρωπος , σύγκρισις ὁ πᾶς θεωρέω ; Ποῖον γεωμετρικός σημεῖον οὕτως ἀμερής ; τις ὁ επικούρειος ἄτομος οὗτος ὁ ματαιότης ὁ οὗτος θεωρέω ἀπολεπτύνω , καί ἐγγίζω ὁ μή εἰμί γίγνομαι , ὡς ἀνθρώπινος βραχύτης ἀντί οὐδείς εἰμί πρός ὁ πᾶς κρίνω , καθώς φημί καί ὁ μέγας Δαυίδ , καλῶς ἐπισκοπέω ὁ βραχύτης ὁ σαθένης , ὅτι ὁ ὑπόστασις ἐγώ ὡσεί οὐδείς ἐνώπιον σύ . οὖον πανταλός εἰμί λέγω οὐδείς , ἀλλά ὅμοιος ὁ μηδείς , ὁ κατά ὑπερβολή πᾶς βραχύς ὁ πρός ὁ ἀνύπαρκτος σύγκρισις διασημαίνω .