gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0489.1
A 'Αλλ' ἀκούσωμεν πῶς κατὰ τὸν ἐπιβάλλοντα τῇ χρείᾳ τρόπον , καὶ τὸν προλαβόντα τύπον · οὕτω γὰρ τοῖς ἰσοτύποις τῶν ὀνομάτων πάλιν ἡμῖν ἀναφαίνεται · πῶς διὰ τούτων διαλύειν μὲν φησι τὴν περὶ αὐτοῦ γενομένην ὑπόνοιαν , περιστελεῖν δὲ τὴν τῶν ἠπατημένων ἀγνοίαν . Αὐταῖς γὰρ χρῶμαι τοῦ διθυραμβιστοῦ ταῖς ὁμοιόληκτοις φωναῖς · Εἰπόντες , φησίν , ὅτι τὰ κατ' ἐπίνοιαν λεγόμενα ταῖς φωναῖς συνδιαλύεσθαι πέφυκεν , ἐπηγάγομεν τούτοις · Ὁ δὲ Θεός , καὶ σιωπῶντων καὶ φθεγγομένων γεγονότων , καὶ πρὸ τοῦ γεγονότων τὰ ὀνόματα , ἦν τε καὶ ἐστιν ἀγένητος . Μαθῶμεν τοίνυν κοινὸν ῥημάτων ἐπίνοιαν , ἢ ὀνομάτων θέσει , πρὸς αὐτὰ τὰ πράγματα , ἃ διὰ τῆς ποίας τῶν ὀνομάτων τε καὶ ῥημάτων φωνῆς σημειοῦμεθα . Ὥστε εἰ ἀγεννητὸς ἐστὶν ὁ Θεὸς πρὸ τῆς ἀνθρωπίνης συστάσεως , τὴν ἐραφαντικὴν τῆς τοιαύτης ὑπολήψεως φωνὴν ὡς τῷ φθόγγῳ συνδιαχεομένην ἀχρῶν χρῆναι , εἰ κατ' ἐπίνοιαν ἀνθρωπίνην ὀνομασθεῖσα τύχοι . Οὐ γὰρ ταὐτὸν ἐστὶ τὸ εἶναι , τῷ λέγεσθαι . Ἄλλ' ἐστὶ μὲν τῇ φύσει ὅπερ ἐστὶν ὁ Θεός . Λέγεται δὲ παρ' ἡμῶν , ὡς ἂν ἡ δυνατόν ἐξαγγεῖλαι διὰ τὴν τῆς φύσεως ἡμῶν πτωχείαν , ἢ τὰς ἐν τῇ ψυχῇ διαθέσεις ἀδήλους ἔχει , μὴ διὰ φωνῆς · ἐκκαλυπτομένας καὶ λόγου . Οὐκοῦν τὸ μὴ ἐξ αἰτίας αὐτὸν εἶναι νοήσαντες , ἐπίνοιαν τὴν νόησιν ταύτην διὰ τῆς τοῦ ἀγεννήτου φωνῆς ἐξαγγέλλομεν . Τίς οὖν ἡ βλάβη τῷ οὕτως ὄντι , τὸ ὡς ἐστὶ παρ' ἡμῶν ὀνομάζεσθαι ; Οὐ γὰρ ἐκ τοῦ ῥηθῆναι ἀγέννητον , καὶ τὸ ὑπάρχειν ἀγεννητὸς ἐστίν , ἀλλ' ἐκ τοῦ εἶναι καὶ τὸ ῥηθῆναι προσγίνεται . Τοῦτο δὲ οὐ σύνοιδεν ὁ λεπτὸς τὴν διάνοιαν , οὔδ' τὰ παρ' αὐτοῦ τεθέντα σαφῶς κατενόησεν . Ἡ γὰρ ἂν ἐπαύσατο τοὺς δι' ἐπινοίας τὴν ἀγεννησίαν ὀνοματοποιεῖν κακίζων . Σκοπεῖτε γὰρ ὅ φησι · Τὰ κατ' ἐπίνοιαν λεγόμενα ταῖς φωναῖς συνδιαλύεται · ὁ δὲ Θεὸς καὶ γεγεννημένων , καὶ πρὸ τοῦ γενέσθαι τὰ ὀνόματα , καὶ ἦν , καὶ ἐστὶν ἀγέννητος . Ὁρᾷς ὅτι τὸ μὲν εἶναι ὅπερ ἐστίν , ἔχει πρὸ τῆς τῶν πάντων ὑπάρξεως καὶ σιωπῶντων καὶ φθεγγομένων , οὔτε μᾶλλον οὔτε ἧττον ὁ ἐστὶν ὤν . Ἡ δὲ τῶν ῥημάτων τε καὶ ὀνομάτων χρῆσις μετὰ τῶν ἀνθρώπων κατασκευὴν ἐλογίσθαι τῶν τῇ λογικῇ δυνάμει παρὰ τοῦ Θεοῦ τιμηθέντων . Εἰ οὖν ὑστέρια μὲν τοῦ παποιητοῦς ἡ κτίσις , τῆς κτίσεως δὲ πᾶσης ἔσχατος ὁ ἄνθρωπός ἐστιν , ἴδιον δὲ τοῦ ἀνθρώπου ὁ λόγος · λόγου δὲ μέρη ῥήματα τε καὶ ὀνόματα , ὄνομα δὲ ἡ ἀγεννησία · πῶς οὐ συνίησιν οἷς κατασκευάζει τούτοις · μαχόμενος ; Ἡμεῖς τε γὰρ φασιν ἐφευρῆσθαι τοῖς οὕσι τὰ γνωριστικά τῶν ὄντων ὀνόματα διὰ τῆς ἀνθρωπίνης ἐνοίας , κακίζειν ὑστερόχρονους τοὺς κεχρῆσθαι τῷ λόγῳ τῆς θείας ἀναδειχθῆναι ζωῆς · εἶναι δὲ τὴν θείαν φύσιν ὡς νῦν · τέ ἐστι καὶ ἀεὶ ἦν , ἀγεννητῶς . Εἰ οὖν ἐκεῖνος τὸ προὑπάρχειν τῷ ἀνθρώπῳ ὁμολογεῖ τὴν μακαρίαν ζωήν . Πάλιν γὰρ ἐπαναστρέφειν τῷ αὐτῷ χρήσομαι λόγῳ · ἡμεῖς τε τὸ χρόνῳ ὑστερόν φύσιν τοὺς ἀνθρώπους · οὐχ ἀντιλέγομεν , ῥήμασι δὲ κεχρῆσθαι φασιν καὶ ὀνόμασιν , ἀφ' οὗ τε συνέστημεν καὶ τὸ λογικὸν εἶναι
Lemmas: A Αλ ἀκούω πῶς κατά ὁ ἐπιβάλλω ὁ χρεία τρόπος , καί ὁ προλαμβάνω τύπος · οὗτος γάρ ὁ ἰσότυπος ὁ ὄνομα πάλιν ἐγώ ἀναφαίνω · πῶς διά οὗτος διαλύω μέν φημί ὁ περί αὐτός γίγνομαι ὑπόνοια , περιστέλλω δέ ὁ ὁ ἀπατάω ἄγνοια . αὐτός γάρ χράω ὁ διθυραμβιστής ὁ ὁμοιόληκτος φωνή · εἶπον , φημί , ὅτι ὁ κατά ἐπίνοια λέγω ὁ φωνή συνδιαλύω φύω , ἐπάγω οὗτος · ὁ δέ Θεός , καί σιωπάω καί φθέγγομαι γίγνομαι , καί πρό ὁ γίγνομαι ὁ ὄνομα , εἰμί τε καί εἰμί ἀγένητος . μανθάνω τοίνυν κοινός ῥῆμα ἐπίνοια , ἢ ὄνομα θέσις , πρός αὐτός ὁ πρᾶγμα , ὁ διά ὁ Ποίας ὁ ὄνομα τε καί ῥῆμα φωνή σημειόω . ὥστε εἰμί αγέννητος εἰμί ὁ θεός πρό ὁ ἀνθρώπινος σύστασις , ὁ ἐραφαντικὴν ὁ τοιοῦτος ὑπόληψις φωνή ὡς ὁ φθόγγος συνδιαχέω ἀχρῶν χρή , εἰμί κατά ἐπίνοια ἀνθρώπινος ὀνομάζω τυγχάνω . οὖον γάρ αὐτός εἰμί ὁ εἰμί , ὁ λέγω . ἄλλος εἰμί μέν ὁ φύσις ὅσπερ εἰμί ὁ Θεός . λέγω δέ παρά ἐγώ , ὡς εἄν ὁ δυνατός ἐξαγγέλλω διά ὁ ὁ φύσις ἐγώ πτωχεία , ἢ ὁ ἐν ὁ Ψυχή διάθεσις ἄδηλος ἔχω , μή διά φωνή · ἐκκαλύπτω καί λόγος . οὐκοῦν ὁ μή ἐκ αἴτιος αὐτός εἰμί νοέω , ἐπίνοια ὁ νόησις οὗτος διά ὁ ὁ ἀγέννητος φωνή ἐξαγγέλλω . Τῖς οὖν ὁ βλάβη ὁ οὕτως εἰμί , ὁ ὡς εἰμί παρά ἐγώ ὀνομάζω ; οὖον γάρ ἐκ ὁ εἴρω ἀγέννητος , καί ὁ ὑπάρχω αγέννητος εἰμί , ἀλλά ἐκ ὁ εἰμί καί ὁ εἴρω προσγίγνομαι . οὗτος δέ οὖον σύνοιδα ὁ λεπτός ὁ διάνοια , οὐδέ ὁ παρά αὐτός τίθημι σαφῶς κατανοέω . ὁ γάρ εἄν παύω ὁ διά ἐπίνοια ὁ ἀγεννησία ὀνοματοποιέω κακίζω . σκοπάω γάρ ὅς φημί · ὁ κατά ἐπίνοια λέγω ὁ φωνή συνδιαλύω · ὁ δέ θεός καί γεννάω , καί πρό ὁ γίγνομαι ὁ ὄνομα , καί εἰμί , καί εἰμί ἀγέννητος . ὁράω ὅτι ὁ μέν εἰμί ὅσπερ εἰμί , ἔχω πρό ὁ ὁ πᾶς ὕπαρξις καί σιωπάω καί φθέγγομαι , οὔτε μᾶλλον οὔτε κακός ὁ εἰμί εἰμί . ὁ δέ ὁ ῥῆμα τε καί ὄνομα χρῆσις μετά ὁ ἄνθρωπος κατασκευή λογίζομαι ὁ ὁ λογικός δύναμις παρά ὁ Θεός τιμάω . εἰμί οὖν υστερία μέν ὁ ποιητός ὁ κτίσις , ὁ κτίσις δέ πᾶς ἔσχατος ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ἴδιος δέ ὁ ἄνθρωπος ὁ λόγος · λόγος δέ μέρος ῥῆμα τε καί ὄνομα , ὄνομα δέ ὁ ἀγεννησία · πῶς οὖον συνίημι ὅς κατασκευάζω οὗτος · μάχομαι ; ἐγώ τε γάρ φημί ἐφευρίσκω ὁ εἰμί ὁ γνωριστικός ὁ εἰμί ὄνομα διά ὁ ἀνθρώπινος ενοια , κακίζω υστερόχρονος ὁ χράομαι ὁ λόγος ὁ θεῖος ἀναδείκνυμι ζωή · εἰμί δέ ὁ θεῖος φύσις ὡς νῦν · τε εἰμί καί ἀεί εἰμί , ἀγεννητῶς . εἰμί οὖν ἐκεῖνος ὁ προυπάρχω ὁ ἄνθρωπος ὁμολογέω ὁ μακάριος ζωή . πάλιν γάρ ἐπαναστρέφω ὁ αὐτός χράω λόγος · ἐγώ τε ὁ χρόνος ὕστερος φύσις ὁ ἄνθρωπος · οὐ ἀντιλέγω , ῥῆμα δέ χράομαι φημί καί ὄνομα , ἀπό ὅς τε συνίστημι καί ὁ λογικός εἰμί