gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0465.1
μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων κατὰ τινὰ τῶν γινωσκομένων ἀναλογίαν εἰς γνῶσιν ἔρχεται τοῦ εἶναι , μόνον τὴν πίστιν διὰ τῶν ἐνεργειῶν , οὐ τὴν γνῶσιν τοῦτέστι · χαριζόμενος . Ταύτην τούτων τῆς διανοίας παρὰ πᾶσι τοῖς Χριστιανοῖς κεκρατηκυίαν , τοὺς γε τῆς ἐπωνυμίας ταύτης ἀξίους , ἐκείνους φημί , προσκυνεῖν παρὰ τοῦ νόμου μεμαθηκότας μηδὲν δ μὴ ὂντιν ἀληθῶς Θεόν , αὐτῷ τῷ προσκυνεῖν τὸν μονογενῆ Θεόν , ὁμολογοῦσιν ἐν ἀληθείᾳ καὶ οὐ ψευδώνυμον εἶναι Θεόν , ἤλθεν ἡ φθοροποιὸς ἔρωσις τῆς Ἐκκλησίας ἡ ἀχρεῖουσα τὰ εὐσεβῆ σπέρματα , ἡ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἀπάτης συνηγυρος ἔχουσα τι καὶ τῆς Ἑλληνικῆς ἀθεσίας . Τῷ μὲν γὰρ κτιστὸν ἀναπλάττειν Θεόν , τῆς τῶν Ἑλλήνων ἀπάτης συνηγυρος γίνεται · τῷ δὲ μὴ παραδέχεσθαι τὸν Υἱόν , τὴν Ἰουδαϊκὴν συνίστησι πλάνην · αὕτη τοίνυν ἡ αἵρεσις ἡ παραγραφομένη , τὴν ἀλήθειαν τοῦ Κυρίου δέσποτα , καὶ παρασκευάζουσα μὴ ἀκτιστον αὐτὸν εἶναι ὑπολαμβάνειν · καὶ μὴ ἔχειν ὅπερ κατ’ οὐσίαν καὶ δύναμιν καὶ ἀξίαν ἐστὶν ὁ Πατὴρ . Ἐπεὶδὴ πανταχόθεν τῆς ἀληθείας περιλαμπούσης , οὐδεμίαν ἔχει κατασκευὴν τὰ ζωφῶδῃ ταῦτα νοήματα · πάντα τῶν ὀνομάτων ὑπεριδόντες τῶν εἰς θεοπρεπῆ τινα δοξολογίαν παρὰ τῆς Γραφῆς εὑρεθέντων , ὁμοίως ἐπὶ τοῦ Πατρός καὶ τοῦ Υἱοῦ λεγομένων , ἤλθον ἐπὶ τὴν ἀγεννησίαν ὄνομα , τὸ παρ’ αὐτῶν τούτων ἐπὶ ἀθεσίᾳ τῆς μεγαλειότητος τοῦ μονογενοῦς Θεοῦ συμπεπλασμένον . Τῆς γὰρ εὐσεβοῦς ὁμολογίας τὴν εἰς τὸν μονογενῆ Θεὸν πίστιν δογματίζουσης , ἵνα πάντες τιμῶσι τὸν Υἱὸν καθὼς τιμῶσι τὸν Πατέρα , πάσας οὖτοι τὰς εὐσεβεῖς φωνάς , αἷς τὸ τοῦ Υἱοῦ μεγαλεῖότης ὁμοίως πρὸς τὴν τοῦ Πατρὸς ἀξίαν διασημαίνεται , παρασιώμενοι , ἐντεῦθεν ἑαυτοῖς τῆς ἀθέου περὶ τὸ δόγμα παρανομίας τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ὑποθέσεις ἐπινούουν . Ἐπεὶδὴ γὰρ ὁ μονογενὴς Θεός , ὡς τὸ τοῦ Εὐαγγελίου διδάσκει φωνή , ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐξῆλθε , καὶ παρ’ αὐτοῦ ἐστιν · ἄλλοις ὀνόμασι τὴν παρ’ αὐτοῦ διάνοιαν μεταβαλόντες δι’ ἐκείνων τὴν ἀληθινὴν πίστιν κατασπαράσσωσι . Τὸ γὰρ μὴ ἐκ τινος ὑπερκειμένης αἰτίας εἶναι τὸν Πατέρα , τῆς ἀληθείας διδασκούσης , οὗτοι ἀγεννησίαν ὠνόμασαν τὸ τοιούτον νόημα · καὶ τὴν ἐκ Πατρὸς τοῦ Μονογενοῦς ὑπόστασιν , τῷ τῆς γεννήσεως διασημαίνουσι ῥήματι . Εἶτα συνθέντες τὰς δύο φωνάς , τὴν ἀγεννησίαν τε καὶ τὴν γέννησιν ἀντιφατικῶς ἐναντιούμενὰς ἀλλήλαις , ἐντεῦθεν τοὺς ἀνόητους τῶν ἐπομένων αὐτοῖς παρακινέουσι . Τὸ γὰρ ἐγεννήθη καὶ οὐκ ἐγεννήθη , ὡς ἂν τις ὑποδείγματι σαφηνίσαιε , τοιούτον ἐστίν , ὅσον καὶ τὸ κάθηται καὶ οὐ κάθηται , καὶ ὅσα τῷ τοιούτῳ λέγεται τρόπῳ · οὗ δὲ τῆς κατὰ φύσιν τῶν ῥημάτων ἐμφάσεως τὰς φωνὰς ταύτας παρακινήσαντες , ἄλλην αὐτὰς ἐφαρμόζειν διάνοιαν ἐπὶ καθαιρέσει τῆς εὐσεβείας φιλονεικοῦσι . Ἰσοδυναμοῦσης γὰρ , καθὼς εἴρηται , τῆς τῶν ῥημάτων σημασίας τῷ , κάθηται καὶ οὐ κάθηται · ἀναφαίνεται γὰρ πως ἐν ἀντέρῳ τῶν σημασιμένων τὸ ἕτερον · ταύτην τὴν περὶ τὸ σχῆμα τῆς προφορᾶς ἐναντίωσιν τῇ κατὰ τὴν οὐσίαν παραλλάξει , ἐνδεικτικὴν εἶναι σοφίζονται . Τῷ μὲν τὴν γέννησιν , τῷ δὲ τὴν μὴ γέννησιν οὕτως εἶναι διοριζόμενοι · καὶ -
Lemmas: μέγεθος καί καλλονή κτίσμα κατά τις ὁ γιγνώσκω ἀναλογία εἰς γνῶσις ἔρχομαι ὁ εἰμί , μόνος ὁ πίστις διά ὁ ἐνέργεια , οὖον ὁ γνῶσις τουτέστι · χαρίζομαι . οὗτος οὗτος ὁ διάνοια παρά πᾶς ὁ Χριστιανός κρατέω , ὁ γε ὁ ἐπωνυμία οὗτος ἄξιος , ἐκεῖνος φημί , προσκυνέω παρά ὁ νόμος μανθάνω μηδείς δ μή Όντίν ἀληθής Θεός , αὐτός ὁ προσκυνέω ὁ μονογενής Θεός , ὁμολογέω ἐν ἀλήθεια καί οὖον ψευδώνυμος εἰμί Θεός , ἔρχομαι ὁ φθοροποιός ἐράω ὁ ἐκκλησία ὁ ἀχρειόω ὁ εὐσεβής σπέρμα , ὁ ὁ Ἰουδαϊκός ἀπάτη συνηγυρος ἔχω τίς καί ὁ Ἑλληνικός ἀθεσία . ὁ μέν γάρ κτιστός ἀναπλάσσω Θεός , ὁ ὁ Ἕλλην ἀπάτη συνηγυρος γίγνομαι · ὁ δέ μή παραδέχομαι ὁ υἱός , ὁ Ἰουδαικός συνίστημι πλάνη · οὗτος τοίνυν ὁ αἵρεσις ὁ παραγράφω , ὁ ἀλήθεια ὁ κύριος δεσπότης , καί παρασκευάζω μή ἄκτιστος αὐτός εἰμί ὑπολαμβάνω · καί μή ἔχω ὅσπερ κατά οὐσία καί δύναμις καί ἄξιος εἰμί ὁ πατήρ . ἐπειδή πανταχόθεν ὁ ἀλήθεια περιλάμπω , οὐδείς ἔχω κατασκευή ὁ ζοφώδης οὗτος νόημα · πᾶς ὁ ὄνομα ὑπεροράω ὁ εἰς θεοπρεπής τις δοξολογία παρά ὁ γραφή εὑρίσκω , ὁμοίως ἐπί ὁ πατήρ καί ὁ υἱός λέγω , ἔρχομαι ἐπί ὁ ἀγεννησία ὄνομα , ὁ παρά αὐτός οὗτος ἐπί ἀθεσία ὁ μεγαλειότης ὁ μονογενής Θεός συμπλάσσω . ὁ γάρ εὐσεβής ὁμολογία ὁ εἰς ὁ μονογενής θεός πίστις δογματίζω , ἵνα πᾶς τιμάω ὁ υἱός καθώς τιμάω ὁ πατήρ , πᾶς οὗτος ὁ εὐσεβής φωνή , ὅς ὁ ὁ υἱός μεγαλειότης ὁμοίως πρός ὁ ὁ πατήρ ἄξιος διασημαίνω , παρασιώμενοι , ἐντεῦθεν ἑαυτοῦ ὁ ἄθεος περί ὁ δόγμα παρανομία ὁ ἀρχή καί ὁ ὑπόθεσις ἐπινοέω . ἐπειδή γάρ ὁ μονογενής Θεός , ὡς ὁ ὁ Εὐαγγέλιος διδάσκω φωνή , ἐκ ὁ πατήρ ἐξέρχομαι , καί παρά αὐτός εἰμί · ἄλλος ὄνομα ὁ παρά αὐτός διάνοια μεταβάλλω διά ἐκεῖνος ὁ ἀληθινός πίστις κατασπαράσσω . ὁ γάρ μή ἐκ τις ὑπέρκειμαι αἴτιος εἰμί ὁ πατήρ , ὁ ἀλήθεια διδάσκω , οὗτος ἀγεννησία ὀνομάζω ὁ τοιοῦτος νόημα · καί ὁ ἐκ πατήρ ὁ Μονογενώ ὑπόστασις , ὁ ὁ γέννησις διασημαίνω ῥῆμα . εἶτα συντίθημι ὁ δύο φωνή , ὁ ἀγεννησία τε καί ὁ γέννησις ἀντιφατικός ἐναντιόομαι ἀλλήλων , ἐντεῦθεν ὁ ανόητος ὁ επομένη αὐτός παρακινέω . ὁ γάρ γεννάω καί οὐ γεννάω , ὡς εἄν τις ὑπόδειγμα σαφηνίζω , τοιοῦτος εἰμί , ὅσος καί ὁ κάθημαι καί οὖον κάθημαι , καί ὅσος ὁ τοιοῦτος λέγω τρόπος · ὅς δέ ὁ κατά φύσις ὁ ῥῆμα ἔμφασις ὁ φωνή οὗτος παρακινέω , ἄλλος αὐτός ἐφαρμόζω διάνοια ἐπί καθαίρεσις ὁ εὐσέβεια φιλονεικέω . Ἰσοδυναμέω γάρ , καθώς εἴρω , ὁ ὁ ῥῆμα σημασία ὁ , κάθημαι καί οὖον κάθημαι · ἀναφαίνω γάρ πως ἐν ἀντιλέγω ὁ σημασιμένων ὁ ἕτερος · οὗτος ὁ περί ὁ σχῆμα ὁ προφορά ἐναντίωσις ὁ κατά ὁ οὐσία παράλλαξις , ἐνδεικτικός εἰμί σοφίζω . ὁ μέν ὁ γέννησις , ὁ δέ ὁ μή γέννησις οὕτως εἰμί διορίζω · καί -