gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0447.1
Δ εὐσεβείας μυστηρίων , τῇ δὲ τῶν δογμάτων ἀκριβείᾳ . » Ὅτι μὲν οὖν οὔτε τοῖς εὐαγγελισταῖς , οὔτε τοῖς ἀποστόλοις , οὔτε τινὶ τῶν τῆς ἀρχαιοτέρας Γραφῆς καθηγησαμένων πεισθεὶς , ταῦτα γράφει , παντὶ δῆλον τῷ τὴν ἱερὰν καὶ θείαν οὐχ ἀγνοοῦντι Γραφήν . Ἀκόλουθον δ' ἂν εἴη λέγειν αὐτὸν καὶ μακαρίους ἂν δρας οἴεσθαι λέγειν , Μανιχαῖον , Νικόλαον , Ἀκολουθον , Ἀέτιον , Ἄρειον , καὶ πάντας τοὺς τοῦ αὐτοῦ χοροῦ , οἵς ἀκολουθοῦν ταῦτα νομοθετεῖ , ὅτι οὐδὲ τῶν ὀνομάτων ἡ ὁμολογία , οὔτε τὰ ἔθη τῆς Ἐκκλησίας , οὔτε τὰ μυστικὰ σύμβολα κυροῖ τὴν εὐσέβειαν . » Ἡμεῖς δὲ μεμαθηκότες παρὰ τῆς ἁγίας φωνῆς , ὅτι Ἄν μὴ τις γεννηθῇ ἄνωθεν ἐξ ὕδατος καὶ Πνεύματος , οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ , καὶ ὅτι Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα , καὶ πίνων μου τὸ αἷμα , ἐκεῖνος ἔχει ζωὴν εἰς τὸν αἰῶνα · πεπεισμένα τῇ ὁμολογίᾳ τῶν θείων ὀνομάτων , Πατρὸς λέγω καὶ Υἱοῦ , καὶ Πνεύματος ἁγίου , κυροῦσθαι τὴν τῆς εὐσεβείας μυστήριον , καὶ τῇ τῶν μυστικῶν ἔθων τε καὶ συμβόλων κοινωνίᾳ τὴν σωτηρίαν κρατυνοῦσθαι . Δόγματα δὲ δι' ἐπιμελείας καὶ τοῖς ἔξω τοῦ μυστηρίου πολλάκις ἐξετάζεται · καὶ πολλῶν ἐστιν ἀκούειν ὑπόθεσιν ἑαυτοῖς εἰς λόγων ἀμιλλὰν τὸ ἡμέτερον δόγμα προβαλλομένων · καὶ τινὰς αὐτῶν , καὶ κατ' ἐπιτυχἄνοντας τῆς ἀληθείας πολλάκις , καὶ οὐδὲν ἧττον ἑλλοτριωμένους τῆς πίστεως . Ἐπειδὴ τοίνυν καταφρονεῖ μὲν τῶν σεμνῶν ὀνομάτων , δι' ὧν τῆς θειοτέρας γεννήσεως ἡ δύναμις τοῖς διὰ πίστεως μετιούσιν τὴν χάριν νέμει , περιφροῦ δὲ τὴν τῶν μυστικῶν συμβόλων τε καὶ ἔθων κοινωνίαν , ἐν οἷς ὁ Χριστιανισμὸς τὴν ἰσχὺν ἔχει , ἐπιψαμεν τὸ τοῦ Προφήτου , μικρὸν παρῳδήσαντες πρὸς τοὺς ἀκροατὰς τῆς ἀπάτης , ὅτι Ἓως πότε βαρυκαρδίοι ; Ἵνα τί ἀγαπᾶτε τὴν ἀπωλειαν καὶ ζητεῖτε ψεῦδος ; Πῶς οὐχ ὁρᾷτε τὸν διώκτην τῆς πίστεως , εἰς παράβασιν τοῦ Χριστιανισμοῦ τοὺς πειθομένους αὐτῷ προκαλοῦμενον ; Εἰ γὰρ ἀχρηστος μὲν εἶ τῶν σεμνῶν τε καὶ τιμίων τῆς ἁγίας Τριάδος ὀνομάτων ὁμολογία , ἀνόντα δὲ τὰ ἔθη τῆς Ἐκκλησίας , ἐν δὲ τοῖς ἔθεσι τούτοις ἐστὶν ἡ σφραγίς , ἡ προσευχή , τὸ βάπτισμα , ἡ τῶν ἁμαρτιῶν ἐξομολόγησις , ἡ περὶ τὰς ἐντολὰς προθυμία , ἡ περὶ τὸ ἦθος κατόρθωσις , τὸ κατὰ σωφροσύνην βίον , τὸ πρὸς τὸ δίκαιον βλέπειν , τὸ μὴ ταῖς ἐπιθυμίαις ἐθίζεσθαι , μήτε ἡδονὴς ἥττασθαι , μήτε ἀρετῆς ἀπολείπεσθαι . Εἰ οὖν μηδὲν τῶν τοιούτων ἔθων ἐπ' ἀγαθῷ κατορθοῦσθαι λέγει , μηδὲ τὰ μυστικὰ σύμβολα φυλακτήρια μὲν τῶν περὶ τὴν ψυχὴν ἀγαθῶν , καθὼς πεπιστεύκαμεν , γίνεσθαι · ἀποτρόπαια δὲ τῶν κατ' ἐπιβουλὴν τοῦ πονηροῦ τοῖς πεπιστευκόσιν ἐπαγομένων · τί ἄλλο καὶ οὐχὶ φανερῶς ἐμβοᾷ τοῖς ἀνθρώποις , λῆρον ἡγεῖσθαι τῶν Χριστιανῶν τὸ μυστήριον , καταγελάειν τῆς σεμνότητος τῶν θείων ὀνομάτων , παίγνιον οἴεσθαι τὰ τῆς Ἐκκλησίας ἔθη , φλυαρίας τινὰ καὶ μωρίαν τὰ κατὰ τὸ μυστήριον ἐνεργούμενα πάντα ; Τί πλὴν οἱ τῷ Ἑλληνισμῷ παραμένοντες εἰς διαβολὴν τοῦ καθ' ἡμᾶς προφερόμενοι δόγματος ; Οὐχὶ κλαῖνον γέλωτος ἀφορμὴν τὸ σεμνὸν ποιοῦνται τῶν ὀνομάτων ,
Lemmas: δ εὐσέβεια μυστήριον , ὁ δέ ὁ δόγμα ἀκρίβεια . » ὅτι2 μέν οὖν οὔτε ὁ εὐαγγελιστής , οὔτε ὁ ἀπόστολος , οὔτε τις ὁ ὁ ἀρχαῖος γραφή καθηγέομαι πείθω , οὗτος γράφω , πᾶς δῆλος ὁ ὁ ἱερά καί θεῖος οὐ ἀγνοέω γραφή . ἀκόλουθος δέ εἄν εἰμί λέγω αὐτός καί μακάριος εἄν δράω οἴομαι λέγω , Μανιχαῖος , Νικόλαος , ἀκόλουθος , Ἀέτιος , Ἄρειος , καί πᾶς ὁ ὁ αὐτός χορός , οἶς ἀκολουθέω οὗτος νομοθετέω , ὅτι οὐδέ ὁ ὄνομα ὁ ὁμολογία , οὔτε ὁ ἔθος ὁ ἐκκλησία , οὔτε ὁ μυστικός σύμβολον κυρόω ὁ εὐσέβεια . » ἐγώ δέ μανθάνω παρά ὁ ἅγιος φωνή , ὅτι ἄν μή τις γεννάω ἄνωθεν ἐκ ὕδωρ καί πνεῦμα , οὖον μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ Θεός , καί ὅτι ὁ τρώγω ἐγώ ὁ σάρξ , καί πίνω ἐγώ ὁ αἷμα , ἐκεῖνος ἔχω ζωή εἰς ὁ αἰών · πείθω ὁ ὁμολογία ὁ θεῖον ὄνομα , πατήρ λέγω καί υἱός , καί πνεῦμα ἅγιος , κυρόω ὁ ὁ εὐσέβεια μυστήριον , καί ὁ ὁ μυστικός ἔθω τε καί σύμβολον κοινωνία ὁ σωτηρία κρατύνω . δόγμα δέ διά ἐπιμέλεια καί ὁ ἔξω ὁ μυστήριον πολλάκις ἐξετάζω · καί πολύς εἰμί ἀκούω ὑπόθεσις ἑαυτοῦ εἰς λόγος ἅμιλλα ὁ ἡμέτερος δόγμα προβάλλω · καί τις αὐτός , καί κατά ἐπιτυγχάνω ὁ ἀλήθεια πολλάκις , καί οὐδείς κακός ἑλλοτριωμένους ὁ πίστις . ἐπεί τοίνυν καταφρονέω μέν ὁ σεμνός ὄνομα , διά ὅς ὁ θεῖος γέννησις ὁ δύναμις ὁ διά πίστις μέτειμι ὁ χάρις νέμω , περιφρεω δέ ὁ ὁ μυστικός σύμβολον τε καί ἔθω κοινωνία , ἐν ὅς ὁ χριστιανισμός ὁ ἰσχύς ἔχω , ἐπιψάω ὁ ὁ Προφήτου , μικρός παροράω πρός ὁ ἀκροατής ὁ ἀπάτη , ὅτι Ἕως πότε βαρυκάρδιος ; ἵνα τίς ἀγαπάω ὁ ἀπώλεια καί ζητέω ψεῦδος ; Πῶς οὐ ὁράω ὁ διώκτης ὁ πίστις , εἰς παράβασις ὁ χριστιανισμός ὁ πείθω αὐτός προκαλέω ; εἰμί γάρ ἄχρηστος μέν εἰμί ὁ σεμνός τε καί τίμιος ὁ ἅγιος Τριάς ὄνομα ὁμολογία , ἄνειμι δέ ὁ ἔθος ὁ ἐκκλησία , ἐν δέ ὁ ἔθος οὗτος εἰμί ὁ σφραγίς , ὁ προσευχή , ὁ βάπτισμα , ὁ ὁ ἁμαρτία ἐξομολόγησις , ὁ περί ὁ ἐντολή προθυμία , ὁ περί ὁ ἦθος κατόρθωσις , ὁ κατά σωφροσύνη βίος , ὁ πρός ὁ Δίκαιος βλέπω , ὁ μή ὁ ἐπιθυμία ἐθίζω , μήτε ἡδονή ἡσσάομαι , μήτε ἀρετή ἀπολείπω . εἰμί οὖν μηδείς ὁ τοιοῦτος ἔθω ἐπί ἀγαθός κατορθόω λέγω , μηδέ ὁ μυστικός σύμβολον φυλακτήριον μέν ὁ περί ὁ ψυχή ἀγαθός , καθώς πιστεύω , γίγνομαι · ἀποτρόπαιος δέ ὁ κατά ἐπιβουλή ὁ πονηρός ὁ πιστεύω ἐπάγω · τίς ἄλλος καί οὐ φανερῶς ἐμβοάω ὁ ἄνθρωπος , λῆρος ἡγέομαι ὁ Χριστιανός ὁ μυστήριον , καταγελάω ὁ σεμνότης ὁ θεῖον ὄνομα , παίγνιον οἴομαι ὁ ὁ ἐκκλησία ἔθος , φλυαρία τις καί μωρία ὁ κατά ὁ μυστήριον ἐνεργέω πᾶς ; τις πλήν ὁ ὁ Ἑλληνισμός παραμένω εἰς διαβολή ὁ κατά ἐγώ προφέρω δόγμα ; οὐ κλαῖνον γέλως ἀφορμή ὁ σεμνός ποιέω ὁ ὄνομα ,