gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0422.1
τὴν τῶν ἀκούοντων διάνοιαν , δυνατὸν ἂν ἦν Ἰσὼς παραχρῆμα συλλαβεῖν τὴν περίοδον τοῦ λόγου , διαδιδάσκοντος πολλάκις τοῦ ἐγκεκλειμένου νοήματος τὸν ἀκούοντα . Ἐπεὶ δὲ τὰ θεῖα προβάλλεται ῥήματα , πάντως οὐδεὶς καταμύεται τοὺς τὴν θεόπνευστον διδασκαλίαν πᾶσι κοινὴν προκειμένην πιστευομένους . Ἐπειδὴ τοίνυν θύρα , φησίν , ὀνομάσθη ὁ Κύριος , ἐκ τούτου κατασκευάζεται τὸ καταληπτὴν εἶναι τοῦ Θεοῦ τὴν οὐσίαν · ἀλλ’ οὐ δέχεται τὴν διάνοιαν ταύτην τὸ Εὐαγγέλιον . Αὐτὴς γὰρ ἀκούσωμεν τῆς θείας φωνῆς · Ἐγὼ εἰμί , φησίν , ἡ θύρα · δι’ ἐμοῦ ἐὰν τις εἰσέλθῃ , σωθήσεται , καὶ εἰσελεύσεται , καὶ ἐξελεύσεται , καὶ νομὴν εὑρήσει . Τὸ τοίνυν ἐκ τούτων ἡ γνώσις τῆς οὐσίας ἐστιν ; Πλειόνων γὰρ ὄντων τῶν εἰρημένων , καὶ ἰδίαν ἑκάστου διάνοιαν κατὰ τὸ σημαίνόμενον ἔχοντος · οὔτε πάντα δυνατὸν ἐστὶ τῇ τῆς οὐσίας ἐντιθεῖσθαι λόγῳ , ὡς ἂν μὴ σύμμικτον ἐκ διαφόρων νοηθεῖν τὸ Θεῖον . Καὶ τὸ μᾶλλον κυρίως ἐφαρμόσαι τῷ προκειμένῳ δυνάμενον , οὐχ ἔστιν εὐχολῶς ἐκ τῶν κατειλεγμένων εὑρεῖν · ἡ θύρα ὁ Κύριος · Δι’ ἐμοῦ , φησίν , ἐὰν τις εἰσέλθῃ , σωθήσεται , καὶ εἰσελεύσεται , καὶ ἐξελεύσεται , καὶ νομὴν εὑρήσει · τὴν εἴσοδον εἴπωμεν ἀντὶ τῆς οὐσίας λέγειν αὐτὸν , ἢ τὴν αὐτὴν τῶν εἰσόντων , ἢ τὴν νομὴν , ἢ τὴν εὑρεσιν ; Ἐκαστον γὰρ τούτων ἰδιάζει τῷ σημαίνομένῳ , καὶ οὐ συμφωνεῖ πρὸς τὸ ἕτερον . Τὸ γὰρ ἐντὸς γενέσθαι τῇ ἐξελθεῖν ἐναντίον ἐκ τοῦ προχείρου δοκεῖ , καὶ τὰ ἄλλα ὡσαύτως . Ἄλλο γὰρ τὸ τῷ ἰδίῳ λόγῳ ἐστὶν ἡ νομή , ἕτερον δέ τι παρὰ τοῦτο ἡ εὑρεσις . Τί οὖν ἐκ τούτων τῷ τοῦ Πατρὸς οὐσία νομίζεται ; Οὐ γὰρ δὴ τὰ πάντα τὰς εἰπὼν μὴ συμφωνοῦντας τῇ σημασίᾳ πρὸς ἀλλήλα , τὴν ἀπλὴν τε καὶ ἀσύνθετον οὐσίαν διὰ τῶν ἀσυμφώνων ὑπέδειξε . Πῶς δ’ ἂν ἀληθεύοι ὁ Λόγος , ὅτι Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε · καὶ , Ὅν εἴδεν ἄνθρωπος οὐδεὶς , οὔτε ἰδεῖν δύναται · καὶ , ὅτι Οὐδεὶς ἔστιν , ὃς δύναται πρόσφορον Κυρίῳ καὶ ζῆσεσθαι · εἴπερ ἡ τὸ ἐντὸς τῆς θύρας ἢ τὸ ἐκτὸς τῆς νομῆς ἢ εὑρεσις , οὐσία Πατρὸς νομίζεται ; Οὐ μὴν ἐπεὶδὴ τοῦτο οὐκ ἔστιν , ἀργὸν τε καὶ ἀσπομὸν ἐπὶ τοῦ Κυρίου τὸ ὄνομα τῆς θύρας ὑπονοήσομεν . Ἀληθῶς γὰρ ὁ αὐτὸς ἐστὶ καὶ θύρα περιοχῆς , καὶ οἶκος καταφυγῆς , καθὼς ὁ Δαβὶδ ὀνομάζει , καὶ δι’ ἑαυτοῦ τοὺς εἰσιόντας δέχεται , καὶ ἐν ἑαυτῷ τοὺς ἐνδὸν γενομένους σώζει , καὶ πάλιν δι’ ἑαυτοῦ πρὸς τὴν νομὴν τῶν ἀρετῶν προάγει . Καὶ πάντα γίνεται τοῖς σωζομένοις , ἵνα ἑκάστῳ πρόσφορον ἑαυτὸν ποιήσῃ · καὶ ὁδός , καὶ ἀληθὴς , καὶ θύρα περιοχῆς , καὶ οἶκος καταφυγῆς , καὶ ὕδωρ ἀναπαύσεως , καὶ τόπος χλόης , ἣν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ νομὴν ὀνομάζει · ὁ δὲ καινὸς θεολόγος , διὰ τὴν γνώσιν τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας , θύραν φησὶν ὀνομάσθαι τὸν Κύριον . Τί οὖν οὐχὶ καὶ τὴν πέτραν , καὶ τὸν λίθον , καὶ τὴν πηγὴν , καὶ τὸ ξύλον , καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ὀνομάτων πρὸς τὴν αὐτὴν ἔλκει ἀνάλογίαν , ὡς ἂν τῷ πλήθει τῶν ἀλλοκότων μαρτυριῶν τὸ ἑαυτοῦ δόγμα πιστώσαιτο , δυνάμενος ἑκάστῳ τούτων τὸν αὐτὸν ἐφαρμόσαι λόγον , ὃν περὶ τῆς ὁδοῦ καὶ τῆς θύρας , καὶ τοῦ φωτὸς διεξῆλθεν ;
Lemmas: ὁ ὁ ἀκούω διάνοια , δυνατός εἄν εἰμί Ἰσῶς παραχρῆμα συλλαμβάνω ὁ περίοδος ὁ λόγος , διαδιδάσκω πολλάκις ὁ ἐγκλείω νόημα ὁ ἀκούω . ἐπεί δέ ὁ θεῖον προβάλλω ῥῆμα , πάντως οὐδείς καταμύω ὁ ὁ θεόπνευστος διδασκαλία πᾶς κοινός πρόκειμαι πιστεύω . ἐπεί τοίνυν θύρα , φημί , ὀνομάζω ὁ Κύριος , ἐκ οὗτος κατασκευάζω ὁ καταληπτός εἰμί ὁ Θεός ὁ οὐσία · ἀλλά οὖον δέχομαι ὁ διάνοια οὗτος ὁ Εὐαγγέλιος . αὐτός γάρ ἀκούω ὁ θεῖος φωνή · ἐγώ εἰμί , φημί , ὁ θύρα · διά ἐγώ ἐάν τις εἰσέρχομαι , σῴζω , καί εἰσέρχομαι , καί ἐξέρχομαι , καί νομή εὑρίσκω . ὁ τοίνυν ἐκ οὗτος ὁ γνῶσις ὁ οὐσία εἰμί ; πλείων γάρ εἰμί ὁ εἴρω , καί ἴδιος ἕκαστος διάνοια κατά ὁ σημαίνω ἔχω · οὔτε πᾶς δυνατός εἰμί ὁ ὁ οὐσία ἐντιθέω λόγος , ὡς εἄν μή σύμμικτος ἐκ διάφορος νοέω ὁ θεῖον . καί ὁ μᾶλλον κύριος ἐφαρμόζω ὁ πρόκειμαι δύναμαι , οὐ εἰμί εὐχολῶς ἐκ ὁ καταλέγω εὑρίσκω · ὁ θύρα ὁ Κύριος · διά ἐγώ , φημί , ἐάν τις εἰσέρχομαι , σῴζω , καί εἰσέρχομαι , καί ἐξέρχομαι , καί νομή εὑρίσκω · ὁ εἴσοδος εἶπον ἀντί ὁ οὐσία λέγω αὐτός , ἢ ὁ αὐτός ὁ εἴσειμι , ἢ ὁ νομή , ἢ ὁ εὐρύς ; ἕκαστος γάρ οὗτος ἰδιάζω ὁ σημαίνω , καί οὖον συμφωνέω πρός ὁ ἕτερος . ὁ γάρ ἐντός γίγνομαι ὁ ἐξέρχομαι ἐναντίος ἐκ ὁ πρόχειρος δοκέω , καί ὁ ἄλλος ὡσαύτως . ἄλλος γάρ ὁ ὁ ἴδιος λόγος εἰμί ὁ νομή , ἕτερος δέ τίς παρά οὗτος ὁ εὕρεσις . τις οὖν ἐκ οὗτος ὁ ὁ πατήρ οὐσία νομίζω ; οὖον γάρ δή ὁ πᾶς ὁ εἶπον μή συμφωνέω ὁ σημασία πρός ἀλλήλων , ὁ ἁπλόος τε καί ἀσύνθετος οὐσία διά ὁ ἀσύμφωνος ὑποδείκνυμι . Πῶς δέ εἄν ἀληθεύω ὁ Λόγος , ὅτι θεός οὐδείς ὁράω πώποτε · καί , ὅς ὁράω ἄνθρωπος οὐδείς , οὔτε ὁράω δύναμαι · καί , ὅτι οὐδείς εἰμί , ὅς δύναμαι πρόσφορος κύριος καί ζῶ · εἴπερ ὁ ὁ ἐντός ὁ θύρα ἢ ὁ ἐκτός ὁ νομή ἢ εὕρεσις , οὐσία πατήρ νομίζω ; οὖον μήv ἐπειδή οὗτος οὐ εἰμί , ἀργός1 τε καί ἀσπομὸν ἐπί ὁ κύριος ὁ ὄνομα ὁ θύρα ὑπονοέω . ἀληθής γάρ ὁ αὐτός εἰμί καί θύρα περιοχή , καί οἶκος καταφυγή , καθώς ὁ Δαυίδ ὀνομάζω , καί διά ἑαυτοῦ ὁ εἰσέρχομαι δέχομαι , καί ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἐνδίδωμι γίγνομαι σῴζω , καί πάλιν διά ἑαυτοῦ πρός ὁ νομή ὁ ἀρετή προάγω . καί πᾶς γίγνομαι ὁ σῴζω , ἵνα ἕκαστος πρόσφορος ἑαυτοῦ ποιέω · καί ὁδός , καί ἀληθής , καί θύρα περιοχή , καί οἶκος καταφυγή , καί ὕδωρ ἀνάπαυσις , καί τόπος χλόη , ὅς ἐν ὁ Εὐαγγέλιος νομή ὀνομάζω · ὁ δέ καινός θεολόγος , διά ὁ γνῶσις ὁ ὁ πατήρ οὐσία , θύρα φημί ὀνομάζω ὁ κύριος . τις οὖν οὐ καί ὁ πέτρα , καί ὁ λίθος , καί ὁ πηγή , καί ὁ ξύλον , καί ὁ λοιπάς ὁ ὄνομα πρός ὁ αὐτός ἕλκω ἀναλογία , ὡς εἄν ὁ πλῆθος ὁ ἀλλόκοτος μαρτυρία ὁ ἑαυτοῦ δόγμα πιστόω , δύναμαι ἕκαστος οὗτος ὁ αὐτός ἐφαρμόζω λόγος , ὅς περί ὁ ὁδός καί ὁ θύρα , καί ὁ φάος διεξέρχομαι ;