gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0528.1
Τὸ γὰρ φάσκειν αὐτὸν πρεσβυεστάτην αἰῶνα ἔπει τοῦ Θεοῦ τοῦ γεννῆσαι τὸν Υἱὸν εἶναι τὴν ἀδέσποτον ἔχουσαν , καὶ τὴν ἀνυπερέλκτον δύναμιν , ὅπερ οὐ περὶ τοῦ κόσμου μόνον καὶ τῶν ἐν αὐτῷ στοιχείων , ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν ἑρπετῶν καὶ θηρίων ἐστιν εἰπεῖν · καὶ τοῦτο ὡς πρῶτον ἐπὶ τῆς τοῦ μονογενοῦς Θεοῦ ὑπολήψεως τὸν σερμὸν θεολόγον ἐκτίθεσθαι · ἢ τὸ λέγειν καὶ πρὸ τῆς τῶν ὀνομάτων γεννήσεως Ἄγεννητον , ἢ Πατέρα , ἢ τὰ λοιπὰ τῶν ὀνομάτων προσαγορευσάμενα τὸν Θεόν · καθάπερ δεδιδότα , μὴ τοῦ ὀνόματος παρὰ τοῖς μήπω γεγονόσι σιωπηθέντος , ἑαυτὸν ἀγνοήσειεν , ἢ εἰς λῆθην ἑαυτοῦ πέσοι , τῇ σιωπῇ τοῦ ὀνόματος ὃ ἐστιν ἀγνοήσεως . Ἡ δὲ χλευαστικὴ τῶν ἡμετέρων λόγων καταδρομή , ὅσον τὸ δριμὺ τε καὶ ἀχρύγουν ἔχει , δι’ ὧν κατασκευάζει τὸ ἄτοπον , ὅτι ὁ πρὸ πάντων αἰώνων καὶ χρόνων καὶ πάσης αἰσθήσεως τε καὶ νοητῆς φύσεως γεγονὼς Πατὴρ , πῶς περιμένει τοὺς ἀνθρώπους , ἵνα διὰ τῆς τούτων ὀνομασιᾶς ἐπινοίας , οὐχ ὀνομαζόμενος , ὡς φησιν ἑκεῖνος , οὔτε ὑπὸ τοῦ Υἱοῦ , οὔτε ὑπὸ τῶν δι’ ἑκεῖνον γενομένων νοητῶν οὐσιῶν ; Οὐδὲνὰ γὰρ οὕτως οἶμαι κορύζης εἶναι βαθείας μεσόν , ὡς ἀγνοεῖν ὅτι ὁ μονογενὴς Θεός , ὃ ἐν Πατρὶ ὤν , καὶ ἐν αὐτῷ τὸν Πατέρα βλέπων , ὀνόματος ἢ ῥήματος πρὸς τὴν τοῦ ὑποκειμένου γνώσιν οὐχ ἐπιδέεται , οὔτε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , τὸ τὰ τοῦ Θεοῦ βάθη διερευνημένον , διὰ τῆς ὀνομαστικῆς προσηγορίας πρὸς τὴν τοῦ ζητουμένου γνώσιν ἐνάγεται . Οὔτε ἡ ἀσώματος τῶν ὑπερχοσμίων δυνάμεων φύσις , φωνὴ καὶ γλῶττῃ κατονομάζει τὸ Θεὸν ἐπὶ μερῆ τῆς ἄλλου καὶ νοερᾶς φύσεως , ἢ κατὰ τὸν μεν ἐνέργεια λόγος ἐστιν , οὐδὲν τῇ ὀλικῇ τῶν ὁργάνων ὑπηρεσίᾳ συγχρώμενος . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως , οὐδὲν ἂν ἐδέξεσθην ἡμῖν τῆς τῶν ῥημάτων τε καὶ ὀνομάτων χρήσεως , εἰ δυνατὸν ἦν γυμνὰ προδεικνύειν ἀλλήλοις τὰ τῆς διανοίας κινήματα . Νυνὶ δὲ τῶν ἐγγινομένων ἡμῖν νοημάτων , διὰ τὸ τὸ σαρκίνην περίβολὴν τὴν φύσιν ἡμῶν περιείργεσθαι , φανερωθῆναι μὴ δυνάμενων , ἀναγκαίως καθάπερ σημεῖα τοῖς πράγμασι τὰς ποίας τῶν ὀνομάτων ὑφάσεις ἐπιβάλλοντες , δι’ ἑκείνων τὰς τοῦ νοῦ κινήσεις ἀλλήλοις δημιοῦσόμεν . Εἰ δὲ πως ἦν ἀπογυμνοῦν ἐξέρος τὰ τῆς διανοίας κινήματα , χαίρειν τὴν περίοδικὴν τῶν ὀνομάτων ὑπηρεσίαν ἐάσαντες , τηλαυγέστηρον ἂν καὶ καθαρώτερον ἀλλήλοις συνεγενόμεθα , αὐτὴν τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν , περὶ ἣν ὁ νοῦς καταγίνεται ταῖς τῆς διανοίας ὁρμαῖς ἐκκαλύπτοντες . Νυνὶ δὲ τοῦτο χάριν τὴν μὲν τινὶ τῶν ὄντων ὄνομα οὐρανὸν ἐθέμεθα , ἑτέρῳ δὲ γῆν , καὶ ἄλλῳ ἄλλο τι . Καὶ τὸ πρὸς τί πως ἔχειν , ἢ τὸ ἐνεργεῖν , ἢ τὸ πάσχειν , πάντα ταῦτα ἰδιαζούσαι ἐπισημαίνομεθα ταῖς φωναῖς · ὡς ἂν μὴ ἀχοινώνητός τε καὶ ἀγνώστος ἡ τοῦ νοῦ κίνησις ἐν ἡμῖν μένοι . Ἡ δὲ ὑπερχοσμιος ἐκεῖνη καὶ ἄυλος φύσις , τῆς σωματικῆς περιοχῆς ἐλευθέρα οὖσα καὶ ἄνετος , οὔτε ἐπὶ τῆς ὑπερκειμένης φύσεως ὀνομάτων δεῖται ἢ ῥημάτων , ἀλλ’ εἴπω καὶ μνημονεύεται παρὰ τῆς νοερᾶς φύσεως λόγος τις ἐν ἱεραῖς Βίβλοις ἀνάγραπτος , ἡμῶν ἕνεκεν τῶν ἀκούοντων τὸ
Lemmas: ὁ γάρ φάσκω αὐτός πρέσβυς αἰών ἔπος ὁ Θεός ὁ γεννάω ὁ υἱός εἰμί ὁ ἀδέσποτος ἔχω , καί ὁ ἀνυπερέλκτον δύναμις , ὅσπερ οὖον περί ὁ κόσμος μόνος καί ὁ ἐν αὐτός στοιχεῖον , ἀλλά καί περί ὁ ἑρπετόν καί θηρίον εἰμί εἶπον · καί οὗτος ὡς πρῶτος ἐπί ὁ ὁ μονογενής Θεός ὑπόληψις ὁ σερμὸν θεολόγος ἐκτίθημι · ἢ ὁ λέγω καί πρό ὁ ὁ ὄνομα γέννησις αγέννητος , ἢ πατήρ , ἢ ὁ λοιπάς ὁ ὄνομα προσαγορεύω ὁ Θεός · καθάπερ δίδωμι , μή ὁ ὄνομα παρά ὁ μήπω γίγνομαι σιωπάω , ἑαυτοῦ ἀγνοέω , ἢ εἰς λήθη ἑαυτοῦ πίπτω , ὁ σιωπή ὁ ὄνομα ὅς εἰμί ἀγνόησις . ὁ δέ χλευαστικός ὁ ἡμέτερος λόγος καταδρομή , ὅσος ὁ δριμύς τε καί ἀχρύγουν ἔχω , διά ὅς κατασκευάζω ὁ ἄτοπος , ὅτι ὁ πρό πᾶς αἰών καί χρόνος καί πᾶς αἴσθησις τε καί νοητός φύσις γίγνομαι πατήρ , πῶς περιμένω ὁ ἄνθρωπος , ἵνα διά ὁ οὗτος ὀνομασία ἐπίνοια , οὐ ὀνομάζω , ὡς φημί ἐκεῖνος , οὔτε ὑπό ὁ υἱός , οὔτε ὑπό ὁ διά ἐκεῖνος γίγνομαι νοητός οὐσία ; οὐδείς γάρ οὕτως οἴομαι κόρυζα εἰμί βαθύς μέσος , ὡς ἀγνοέω ὅτι ὁ μονογενής Θεός , ὅς ἐν πατήρ εἰμί , καί ἐν αὐτός ὁ πατήρ βλέπω , ὄνομα ἢ ῥῆμα πρός ὁ ὁ ὑπόκειμαι γνῶσις οὐ ἐπιδέω , οὔτε ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ ὁ ὁ Θεός βάθος διερευνάω , διά ὁ ὀνομαστικός προσηγορία πρός ὁ ὁ ζητέω γνῶσις ἐνάγω . οὔτε ὁ ἀσώματος ὁ ὑπερκόσμιος δύναμις φύσις , φωνή καί γλῶσσα κατονομάζω ὁ θεός ἐπί μέρος ὁ ἄλλος καί νοερός φύσις , ἢ κατά ὁ μέν ἐνέργεια λόγος εἰμί , οὐδείς ὁ ολικός ὁ ὄργανον ὑπηρεσία συγχράομαι . καί γάρ ἐπί ὁ ἀνθρώπινος φύσις , οὐδείς εἄν δέχομαι ἐγώ ὁ ὁ ῥῆμα τε καί ὄνομα χρῆσις , εἰμί δυνατός εἰμί γυμνός προδείκνυμι ἀλλήλων ὁ ὁ διάνοια κίνημα . νυνί δέ ὁ ἐγγίγνομαι ἐγώ νόημα , διά ὁ ὁ σάρκινος περιβολή ὁ φύσις ἐγώ περιέργω , φανερόω μή δυνάμενος , ἀναγκαῖος καθάπερ σημεῖον ὁ πρᾶγμα ὁ Ποίας ὁ ὄνομα ὕφασις ἐπιβάλλω , διά ἐκεῖνος ὁ ὁ νόος κινέω ἀλλήλων δημιουω . εἰμί δέ πως εἰμί ἀπογυμνόω ξηρός ὁ ὁ διάνοια κίνημα , χαίρω ὁ περιοδικός ὁ ὄνομα ὑπηρεσία ἐάω , τηλαυγής εἄν καί καθαρός ἀλλήλων συγγίγνομαι , αὐτός ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις , περί ὅς ὁ νόος καταγίγνομαι ὁ ὁ διάνοια ὁρμή ἐκκαλύπτω . νυνί δέ οὗτος χάρις ὁ μέν τις ὁ εἰμί ὄνομα οὐρανός τίθημι , ἕτερος δέ γῆ , καί ἄλλος ἄλλος τίς . καί ὁ πρός τίς πως ἔχω , ἢ ὁ ἐνεργέω , ἢ ὁ πάσχω , πᾶς οὗτος ἰδιάζω ἐπισημαίνω ὁ φωνή · ὡς εἄν μή ἀχοινώνητός τε καί ἄγνωστος ὁ ὁ νόος κίνησις ἐν ἐγώ μένω . ὁ δέ ὑπερχοσμιος ἐκεῖνος καί ἄυλος φύσις , ὁ σωματικός περιοχή ἐλεύθερος εἰμί καί ἄνετος , οὔτε ἐπί ὁ ὑπέρκειμαι φύσις ὄνομα δήω ἢ ῥῆμα , ἀλλά εἶπον καί μνημονεύω παρά ὁ νοερός φύσις λόγος τις ἐν ἱερός Βίβλος ἀνάγραπτος , ἐγώ ἕνεκα ὁ ἀκούω ὁ