gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0338.1
Ἄλλὰ πρὸς τὴν ἀκολουθίαν μετῆλθον . Ἄμεσίτευτον δὲ φησιν εἶναι τῆς οὐσίας τὴν γέννησιν , καὶ ἀμερίστως σῴζειν τὴν πρὸς τὸν γεγεννηκότα καὶ ποιήσαντα καὶ κτίσαντα σχέσιν . Εἰ μὲν οὖν τὸ ἀμερίστον τε καὶ ἀμεσίτευτον εἰπὼν τῆς οὐσίας , ἐν τούτῳ τὸν λόγον ἔστησεν , οὐχ ἐν τῇ εὐσεβοῦς ὑπολήψεως παρετράπη , ἐπεὶ καὶ παρ’ ἡμῶν ὁμολογεῖται τοῦ Υἱοῦ τὸ πρὸς τὸν Πατέρα συναφὲς τε καὶ ἀμεσίτευτον · ὡς μηδὲν εἶναι τὸ διὰ μέσου τούτων παρενευρόμενον , ὃ μεταξὺ τῆς τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα συναφείας εὑρίσκεται , μὴ διαστηματικὸν τι νόημα , μὴ αὐτὸ τὸ ἀχαραὲς τε καὶ ἄτομον , ὁ διχῇ τεμνομένου τοῦ χρόνου , τῷ παρελθόντι τε καὶ τῷ μέλλοντι , κατὰ τὸ ἐνεστὸς ἀμέρως ἐφ’ ἑαυτοῦ νοεῖται , οὔτε τοῦ παρελθόντος , οὔτε μέλλοντος μέρος γενέσθαι δυνάμενον , διὰ τὸ εἶναι καθόλου ἀδιάστατον τε καὶ ἄτομον , καὶ ὅπερ ἂν προστεθῇ , ἀνεπίδηλον . Τὸ οὖν καθαρῶς ἄμεσον , οὐδενὶ τοιούτῳ μεστέχεσθαι λέγομεν . Οὐ γὰρ ἂν ἐτι ἄμεσον εἴη τὸ μέσῳ τινὶ διειρηγμένον . Εἰ τοίνυν χαλεπὲς ἀμεσίτευτον εἶναι εἰπὼν τοῦ Υἱοῦ τὴν γέννησιν , μηδὲν τῶν εἰρημένων ἠνέγχε , τὴν εὐσεβοῦς νοουμένην τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα συνάφειαν ἐδοκίμασεν . Ἐπειδὴ δὲ καθάπερ μεταμεληθεὶς ἐφ’ οἷς εἵργε , εὐθὺς ἐπήγαγεν , ὅτι Σῴζει τὴν πρὸς τὸν γεγεννηκότα καὶ πεποιηκότα , καὶ κτίσαντα σχέσιν , ἐμώλυν τὸς δευτέρως τὰ πρότερα , τῷ καθαρῶ λόγῳ τὴν βλάσφημον φωνὴν ἐπαμέσας . Δῆλον γὰρ ὅτι χαλεπὶ τὸ ἀμεσίτευτον , οὐ πρὸς τὸ εὐσεβὲς βλέπει . Ἄλλ’ ὡς ἂν τις λέγοι μεταξὺ τοῦ ἤλου καὶ τοῦ χαλκέως μεσιτεύειν τὴν σφύραν · ταύτης δὲ εἶναι τὴν κατασκευὴν ἀμεσίτευτον . Οὕτω γὰρ τῶν ὀργάνων ὑπὸ τῆς τέχνης ἐξευρημένων , ἐπινοῖα τινὶ τὴν σφῦραν δι’ ἑτέρου τινὸς ὀργάνου παρὰ τοῦ τεχνίτου πρώτῃ γενέσθαι , καὶ οὕτω διὰ ταύτης τὰ ἄλλα . Ταῦτα καὶ περὶ τοῦ Μονογενοῦς νοεῖν ἢ τοῦ ἀμεσιτεύτου λέξις τὸν λογογράφον ἐνδείκνυται . Καὶ οὐ μόνος ἐν τούτῳ πεπλάνηται κατὰ τὴν ἄτοπλον τοῦ δόγματος ὁ Εὐνόμιος · ἀλλ’ ἐστι καὶ ἐν τοῖς θεογνώστῳ παπρημένοις τὸ ἴσον εὑρεῖν · ὅς φησι τὸν Θεὸν βουλομένον τοῦτο τὸ πᾶν κατασκευάσαι , πρῶτον τὸν Υἱὸν οἷον τινὰ κανόνα τῆς δημιουργίας προὔποστησασθαι . Οὐδὲ ἐκείνος συνιδὼν ἐν τῷ λόγῳ τὸ ἄτοπον · ὅτι τὸ μὴ ἑαυτοῦ χάριν , ἀλλὰ δι’ ἄλλο τι ἀτιμότερον ἐστι πάντως τοῦ δι’ ἑαυτοῦ , ὡς τὸ γεωργικὸν ἔργαλεῖον τῆς ζωῆς χάριν ἐπιτηδεύομεν · οὐ μὴν ἐπίσης τιμᾶται τῇ ζωῇ καὶ τὸ ἄροτρον . Οὕτω τοίνυν καὶ εἰ διὰ τὸν κόσμον ὁ Κύριος , καὶ οὐχὶ δι’ ἐκεῖνον τὰ πάντα , προτιμωτέρα ἐν εἴη τοῦ Κυρίου πάντα , ὧν χάριν ἐκεῖνον γενέσθαι λέγουσι . Τοῦτο καὶ νῦν διὰ τοῦ λόγου κατασκευάζουσι δι’ ὧν ἀμεσίτευτον ἔχειν τὴν
Lemmas: ἀλλά πρός ὁ ἀκολουθία μετέρχομαι . αμεσιτευος δέ φημί εἰμί ὁ οὐσία ὁ γέννησις , καί ἀμέριστος σῴζω ὁ πρός ὁ γεννάω καί ποιέω καί κτίζω σχέσις . εἰμί μέν οὖν ὁ ἀμέριστος τε καί ἀμεσίτευτος εἶπον ὁ οὐσία , ἐν οὗτος ὁ λόγος ἵστημι , οὐ ἐν ὁ εὐσεβής ὑπόληψις παρατρέπω , ἐπεί καί παρά ἐγώ ὁμολογέω ὁ υἱός ὁ πρός ὁ πατήρ συναφής τε καί ἀμεσίτευτος · ὡς μηδείς εἰμί ὁ διά μέσος οὗτος παρενευρομενω , ὅς μεταξύ ὁ ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ συνάφεια εὑρίσκω , μή διαστηματικός τίς νόημα , μή αὐτός ὁ ἀχαρεύς τε καί ἄτομος , ὁ διχή τέμνω ὁ χρόνος , ὁ παρέρχομαι τε καί ὁ μέλλω , κατά ὁ ἐνίστημι ἀμέρως ἐπί ἑαυτοῦ νοέω , οὔτε ὁ παρέρχομαι , οὔτε μέλλω μέρος γίγνομαι δύναμαι , διά ὁ εἰμί καθόλου ἀδιάστατος τε καί ἄτομος , καί ὅσπερ εἄν προστίθημι , ἀνεπίδηλος . ὁ οὖν καθαρός ἄμεσος , οὐδείς τοιοῦτος μεστέχεσθαι λέγω . οὖον γάρ εἄν ἔτι ἄμεσος εἰμί ὁ μέσος τις διειρηγμένον . εἰμί τοίνυν χαλεπός ἀμεσίτευτος εἰμί εἶπον ὁ υἱός ὁ γέννησις , μηδείς ὁ εἴρω φέρω , ὁ εὐσεβής νοέω ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ συνάφεια δοκιμάζω . ἐπεί δέ καθάπερ μεταμέλομαι ἐπί ὅς εἴργω , εὐθύς ἐπάγω , ὅτι σῴζω ὁ πρός ὁ γεννάω καί ποιέω , καί κτίζω σχέσις , μῶλυς τός δύο ὁ πρότερος , ὁ καθαίρω λόγος ὁ βλάσφημος φωνή ἐπαμέσας . Δῆλος γάρ ὅτι Χαλέπι ὁ ἀμεσίτευτος , οὖον πρός ὁ εὐσεβής βλέπω . ἄλλος ὡς εἄν τις λέγω μεταξύ ὁ ἦλον καί ὁ χάλκεος μεσιτεύω ὁ σφῦρα · οὗτος δέ εἰμί ὁ κατασκευή ἀμεσίτευτος . οὕτως γάρ ὁ ὄργανον ὑπό ὁ τέχνη ἐξευρίσκω , ἐπίνοια τις ὁ σφῦρα διά ἕτερος τις ὄργανον παρά ὁ τεχνίτης πρῶτος γίγνομαι , καί οὗτος διά οὗτος ὁ ἄλλος . οὗτος καί περί ὁ Μονογενώ νοέω ἢ ὁ αμεσίτευτος λέξις ὁ λογογράφος ἐνδείκνυμι . καί οὖον μόνος ἐν οὗτος πλανάω κατά ὁ ἄτοπλον ὁ δόγμα ὁ Εὐνόμιος · ἀλλά εἰμί καί ἐν ὁ θεόγνωστος παπρημένοις ὁ ἴσος εὑρίσκω · ὅς φημί ὁ θεός βούλομαι οὗτος ὁ πᾶς κατασκευάζω , πρῶτος ὁ υἱός οἷος τις κανών ὁ δημιουργία προυφιστημι . οὐδέ ἐκείνος σύν-εἶδον ἐν ὁ λόγος ὁ ἄτοπος · ὅτι ὁ μή ἑαυτοῦ χάρις , ἀλλά διά ἄλλος τίς ἄτιμος εἰμί πάντως ὁ διά ἑαυτοῦ , ὡς ὁ γεωργικός ἐργαλεῖον ὁ ζωή χάρις ἐπιτηδεύω · οὖον μήv ἐπίσης τιμάω ὁ ζωή καί ὁ ἄροτρον . οὕτως τοίνυν καί εἰμί διά ὁ κόσμος ὁ Κύριος , καί οὐ διά ἐκεῖνος ὁ πᾶς , πρότιμος ἐν εἰμί ὁ κύριος πᾶς , ὅς χάρις ἐκεῖνος γίγνομαι λέγω . οὗτος καί νῦν διά ὁ λόγος κατασκευάζω διά ὅς ἀμεσίτευτος ἔχω ὁ