gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0496.1
καὶ ὁμοιότητα τῶν ἀνθρώπων , καὶ τὸν Θεὸν διεξοδικῶ κεχρήσθαι κατασκευάσει , καὶ φωνὴν καὶ φθόγγην διατυποῦντι . τὰ νοήματα . Εἰ τοίνυν τοῦτο νοεῖ , πάντως ὅτι καὶ τὰ τοιούτοις ἀκόλουθα οὐχ ἀρνήσεται . Ὁ γὰρ παρ’ ἡμῶν λόγος τῶν φωνητικῶν ἐκφωνεῖται μορίων , ἀρτηρίας , γλώσσης , ὀδόντων , στόματος , συνεργούσης πρὸς τὴν ἐκφώνησιν . καὶ τῆς τοῦ ἀέρος ἰλκὸς καὶ τοῦ ἐνδοθεν πνεύματος . Ὑπικ-ι μεν γὰρ ἡμῖν ἀρτηρία κάτωθεν αἰδοῦ τινος δίχην ἐνηρμοσμένη τῇ φάρυγγι · ἡ δὲ ὑπερίω διὰ τοῦ ὑπερκειμένου κενώματος τοῦ κατὰ τοὺς μυκτηρας διήκοντος , καθάπερ τις μαγὰς ἀναβὲν ἐπιπλατύνει τῷ ἤχῳ τὸν φθόγγον . Ἄλλα καὶ αἱ παρειαὶ συνεργοῦσι τῷ λόγῳ , κατὰ τὰς ποίας τῶν ἀδρόμων τυπώσεις κοιλαίνόμεναι τε καὶ πλατυνούμεναι , καὶ διὰ στενοῦ πάλιν τὸν φθόγγον προάγουσαι κατὰ τὰς πολυτρόπους τῆς γλώσσης ἀναστροφάς , ἃς ποιεῖται ἄλλο τε κατ’ ἄλλο μέρος ἑαυτῆς , ἢ τοῖς ὀδοῦσιν ἢ τῇ ὑπερίᾳ τῷ δ’ αὐτῆς παρὶόν πνεῦμα παρατραχῶς πως , ἢ παραβλίθουσα . Συντελεῖ δὲ τι καὶ ἡ τῶν χειλῶν ὑπουργία , ἐν διαφόρῳ τῇ τῆς κινήσεως τρόπῳ ποικίλως συνεργἀπτοντοῦ τοῦ φθόγγου , καὶ τὸν τῶν ῥημάτων τύπον συναπαρξίζουσα . Εἰ τοίνυν ὁ Θεὸς τὰ ὀνόματα τοῖς πράγμασι τίθεται , καθὼς ὁ νέος τῆς θείας ἱστορίας ἐξηγητὴς διεσάφησε , βλάστην καὶ βοτάνην , καὶ ξύλον , καὶ καρπὸν ὀνομάζων , ἀνάγκη πᾶσα μὴ ἄλλως τοῦτων ἑκάστον εἰπεῖν αὐτόν , ἢ ὡς λέγεται , κατὰ τὰς τῶν συλλαβῶν φημὶ συμπλοχάς , ὧν αἱ μὲν διὰ χειλῶν , αἱ δὲ διὰ γλώσσης , αἱ δὲ ἑκάτερας ἀποτυποῦνται . Εἰ οὖν οὐχ ἂν ἑτέρως ἐκφωνηθεῖν τὸ ὄνομα , μὴ τῶν φωνητικῶν μορίων διὰ τῆς ποίας κινήσεως ἀπογεννώμεν τὰς συλλαβὰς καὶ τὸν λόγον , πάντως ὅτι καὶ ταῦτα προστίθησι τῷ Θεῷ , καὶ διὰ τὴν τοῦ λόγου χρείαν διασχηματίσει τὸ Θεῖον . Ἡ γὰρ ποιά πρὸς τὴν φωνὴν ἐκτελοῦντων μορίων διάπλασις , ἐν σχήματι πάντως ἐστὶ · σχῆμα δὲ , σώματος τέρας · πᾶν δὲ σῶμα τὸ σύνθετον εἶναι οὐ διαπέφευγεν . Ὅπου δὲ θεωρεῖται σύνθεσις , ἐκεῖ καταλαμβάνεται πάντως καὶ ἡ τοῦ συνθέτου διάλυσις . Ἡ δὲ διάλυσις , ταύτον κατὰ τὴν ἐνοιάν ἐστι τῇ φθορᾷ · οὐκοῦν τοῦτο τῆς καθ’ ἡμῶν νίκης τῷ λογογράφῳ τὸ πέρας , τὸ δεῖξαι τὸν ἴδιον ἑαυτοῦ Θεόν , ὃν διὰ τοῦ ὀνόματος τῆς ἀγεννησίας ἀνέπλασε , φθεγγομένου μεν , ἵνα μὴ ἀμοιρήση τῆς τῶν ὀνομάτων εὐρέσεως · σχηματιζόμενον δὲ τοῖς φωνητικοῖς μέλεσι , ἵνα τὰ ὀνόματα φθέγγηται · τῆς δὲ τοῦ σώματος φύσεως διὰ τὴν τῶν σχημάτων ἀνάγκην , οὐχ ὁμοίον . Οὐ γὰρ ἂν ἐφ’ ἑαυτοῦ τι θεωρηθεῖν σχῆμα μὴ ἐν σώματι πάντως τυπούμενον , κατ’ ὀλίγον δὲ προϊόντα πρὸς τὰ συμφυῆ διάλυσιν · διὰ δὲ ταύτης εἰς φθορὰν καταλήγοντα . Τοιαύτη τοῦ προσεφάτου Θεοῦ ἡ φύσις διὰ τῆς ἀκολουθίας τῶν εἰρημένων ὑπὸ τοῦ νέου θεοποιοῦ ἀναπέφηνεν . Ἄλλὰ ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν γεγραμμένων , καὶ φησι ταῦτα τὸν Μωϋσῆν διαρρήδην βοᾷν · ὅτι Εἶπε τὸ Θεός · καὶ προσετίθησι τὰ ῥήματα , τὸ Γενηθήτω φῶς , καὶ Γενηθήτω στερέωμα , καὶ Συραχθήτω τὰ ὕδατα , καὶ Ὀφθήτω ἡ ξηρά , καὶ Βλαστησάτω ἡ γῆ ,
Lemmas: καί ὁμοιότης ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ θεός διεξοδικός χράομαι κατασκευάζω , καί φωνή καί φθογγή διατυπόω . ὁ νόημα . εἰμί τοίνυν οὗτος νοέω , πάντως ὅτι καί ὁ τοιοῦτος ἀκόλουθος οὐ ἀρνέομαι . ὁ γάρ παρά ἐγώ λόγος ὁ φωνητικός ἐκφωνέω μόριον , ἀρτηρία , γλῶσσα , ὀδούς , στόμα , συνεργέω πρός ὁ ἐκφώνησις . καί ὁ ὁ ἀήρ Ίλκος καί ὁ ἔνδοθεν πνεῦμα . Ὑπικ-ι μέν γάρ ἐγώ ἀρτηρία κάτωθεν αἰδέομαι τις διχάω ἐναρμόζω ὁ φάρυγξ · ὁ δέ ὑπέρειμι διά ὁ ὑπέρκειμαι κένωμα ὁ κατά ὁ μυκτήρ διήκω , καθάπερ τις μαγάς ανάβω ἐπιπλατύνω ὁ ἦχος ὁ φθόγγος . ἄλλος καί ὁ παρειά συνεργέω ὁ λόγος , κατά ὁ Ποίας ὁ ἄδρομος τύπωσις κοιλαίνω τε καί πλατύνω , καί διά στενός πάλιν ὁ φθόγγος προάγω κατά ὁ πολύτροπος ὁ γλῶσσα ἀναστροφή , ὅς ποιέω ἄλλος τε κατά ἄλλος μέρος ἑαυτοῦ , ἢ ὁ ὀδούς ἢ ὁ ὑπερίᾳ ὁ δέ αὐτός Πάριον πνεῦμα παρατραχῶς πως , ἢ παραβάλλω . Συντελής δέ τίς καί ὁ ὁ χεῖλος ὑπουργία , ἐν διάφορος ὁ ὁ κίνησις τρόπος ποικίλως συνεργἀπτοντοῦ ὁ φθόγγος , καί ὁ ὁ ῥῆμα τύπος συναπαρξιζεω . εἰμί τοίνυν ὁ θεός ὁ ὄνομα ὁ πρᾶγμα τίθημι , καθώς ὁ νέος ὁ θεῖος ἱστορία ἐξηγητής διασαφέω , βλάστη καί βοτάνη , καί ξύλον , καί καρπός ὀνομάζω , ἀνάγκη πᾶς μή ἄλλως τοῦτις ἕκαστος εἶπον αὐτός , ἢ ὡς λέγω , κατά ὁ ὁ συλλαβή φημί συμπλοχαω , ὅς ὁ μέν διά χεῖλος , ὁ δέ διά γλῶσσα , ὁ δέ ἑκάτερος ἀποτυπόω . εἰμί οὖν οὐ εἄν ἑτέρως εκφωνώ ὁ ὄνομα , μή ὁ φωνητικός μόριον διά ὁ Ποίας κίνησις ἀπογεννάω ὁ συλλαβή καί ὁ λόγος , πάντως ὅτι καί οὗτος προστίθημι ὁ Θεός , καί διά ὁ ὁ λόγος χρεία διασχημάτισις ὁ θεῖον . ὁ γάρ ποιός πρός ὁ φωνή ἐκτελέω μόριον διάπλασις , ἐν σχῆμα πάντως εἰμί · σχῆμα δέ , σῶμα τέρας · πᾶς δέ σῶμα ὁ συντίθημι εἰμί οὖον διαφεύγω . ὅπου δέ θεωρέω σύνθεσις , ἐκεῖ καταλαμβάνω πάντως καί ὁ ὁ σύνθετος διάλυσις . ὁ δέ διάλυσις , αὐτός κατά ὁ νοια εἰμί ὁ φθορά · οὐκοῦν οὗτος ὁ κατά ἐγώ Νίκη ὁ λογογράφος ὁ πέρας , ὁ δείκνυμι ὁ ἴδιος ἑαυτοῦ Θεός , ὅς διά ὁ ὄνομα ὁ ἀγεννησία ἀναπλάσσω , φθέγγομαι μέν , ἵνα μή ἀμοιρέω ὁ ὁ ὄνομα εύρεση · σχηματίζω δέ ὁ φωνητικός μέλος , ἵνα ὁ ὄνομα φθέγγομαι · ὁ δέ ὁ σῶμα φύσις διά ὁ ὁ σχῆμα ἀνάγκη , οὐ ὅμοιος . οὖον γάρ εἄν ἐπί ἑαυτοῦ τίς θεωρώ σχῆμα μή ἐν σῶμα πάντως τυπόω , κατά ὀλίγος δέ πρόειμι πρός ὁ συμφυής διάλυσις · διά δέ οὗτος εἰς φθορά καταλήγοντα . τοιοῦτος ὁ προσφάτης Θεός ὁ φύσις διά ὁ ἀκολουθία ὁ εἴρω ὑπό ὁ νέος θεοποιέω ἀναφαίνω . ἀλλά ἀντιλαμβάνω ὁ γράφω , καί φημί οὗτος ὁ Μωϋσῆς διαρρήδην βοάω · ὅτι εἶπον ὁ Θεός · καί προστίθημι ὁ ῥῆμα , ὁ γίγνομαι φάος , καί γίγνομαι στερέωμα , καί συρασσω ὁ ὕδωρ , καί ὁράω ὁ ξηρός , καί βλαστάνω ὁ γῆ ,