gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0546.2
Διαβάλλων γὰρ τὸν ἡμέτερον λόγον τὸν κατὰ διαφόρους ἐπιβολὰς λέγοντα τὴν περὶ Θεοῦ γνώσιν ἡμῖν συναγεῖρεσθαι , φησὶ μηκέτ' αὐτὸν παρ' ἡμῶν ἀπλοῦν εἶναι κατασκευάζεσθαι , ὡς μεταλαμβάνοντα τῶν νοημάτων τῶν δι' ἑκάστης προσηγορίας σημαινομένων , καὶ διὰ τῆς ἐκείνων μετουσίας συμπληροῦντα ἑαυτῷ τὴν κατὰ τὸ εἶναι τελείωσιν . Ταῦτα διὰ τῆς ἑαυτοῦ λέξεως συντέμνων αὐτοῦ τὴν μακρὰν ἀδολεσχίαν . Ἄλλὰ πρὸς τὴν ματαιαν ταύτην οἶμαι καὶ ἄτονον περιττολογίαν , οὐδὲ τὴν ἀντίρρησιν ἄν τινὰ τῶν εὐφρονούντων ἐξὼ τῆς κατὰ τὴν ἄνοιαν κατηγορίας ποιήσασθαι . Εἰ μὲν γὰρ τι τοιούτων ἐν τοῖς παρ' ἡμῶν εἰρημένοις ἦν , ἔδει πάντως ἡμᾶς ἢ ἀνατιθεσθαι τὰ μακρῶς εἰρημένα , ἢ τὸ ἀμφίβολον τῆς διανοίας πρὸς τὸ ἀνεύθυνον τῆς ἐρμηνείας ἄγειν . Ἐπεὶ δὲ οὔτε εἴρηται παρ' ἡμῶν τοιούτων οὐδέν , οὔτε ἢ τῶν εἰρημένων ἀκολουθία πρὸς τὴν τοιαύτην ἀνάγκην ἐξωθεῖ τὴν διάνοιαν , τί δεῖ τοὺς ὁμολογουμένως ἐνδιατριβόντας ἀποκνάλειν τοὺς ἐντυχάνοντας τῇ παρατάσει τοῦ λόγου ; Τίς γὰρ οὕτως ἐξὼ διανοίας ἐστίν , ὡς ἀκούσας διὰ πολλῶν νοημάτων τὰς εἰσαθείας περὶ Θεοῦ ὑπολήψεις ἀθροίζεσθαι , σύμθετον ἐν διαφόρων τὸ Θεῖον οἴεσθαι , ἢ ἐκ μεταλήψεως τινων ἑαυτῷ συναγεῖρειν τὴν τελειότητα ; Εὐρατοὶ τις καθ' ὑπόθεσιν γεωμετρίαν , ὁ δὲ αὐτὸς οὗτος ὑπειληφθῶ καὶ ἀστρονομίας ἐφρετὴς εἶναι , ἰατρικῆς τε πάλιν καὶ γραμματικῆς , καὶ γεωργίας , καὶ ἄλλων τοιούτων ἐπιστηδευμάτων τινῶν . Ἄρ' ἐπειδὴ πολλὰ καὶ διάφορα τὰ ὀνόματα τῶν ἐπιτηδευμάτων περὶ τὴν μίαν θεωρεῖται ψυχὴν , σύνθετος διὰ τοῦτο ἢ ψυχὴ νομισθήσεται ; Καίτοι γε πλεῖστον διαφέρει τὸ κατὰ τὴν ἰατρικὴν σημαινομένου τῆς ἀστρονομικῆς ἐπιστήμης , καὶ ἢ γραμματικὴ πρὸς τὴν γεωμετρίαν οὐδεμίαν κατὰ τὸ σημαινομένου τὴν κοινωνίαν ἔχει · οὐδ' αὖ πάλιν ἢ ναυτιλία , καὶ ἢ γεωπονία · ἄλλὰ μὴν περὶ τὴν ψυχὴν , τούτων ἑκάστης τὸν λόγον δυνατὸν ἀθροισθῆναι , καὶ οὐ διὰ τοῦτο πολυσύνθετος ἢ ψυχὴ γίνεται , οὐδὲ πάντα τὰ ὀνόματα τῶν ἐπιτηδευμάτων πρὸς ἓν σημαι-νόμενον ἀναχινδνᾶται . Εἰ τοίνυν ὁ ἀνθρώπινος νοῦς διὰ τοιούτων περὶ αὐτοῦ λεγομένων , οὐδὲν εἰς τὴν ἀπλότητα βλάπτεται , πῶς ἄν τις οἴηθείη τὸν Θεόν , εἰ σοφὸς , καὶ δίκαιος , καὶ ἀγαθός , καὶ ἀδύος , καὶ πάντα τὰ θεοπρεπεῖς καλοῖτο ὀνόματα , εἰ μὴ μία πᾶσι νομισθείη τοῖς ὀνόμασι σημασία , ἢ πολυμερὴ γίνεσθαι , ἢ ἐκ μετουσίας τούτων τὸ τέλειον ἑαυτῷ συναγεῖρειν τῆς φύσεως ;
Lemmas: διαβάλλω γάρ ὁ ἡμέτερος λόγος ὁ κατά διάφορος ἐπιβολή λέγω ὁ περί Θεός γνῶσις ἐγώ συναγείρω , φημί μηκέτι αὐτός παρά ἐγώ ἀπολόω εἰμί κατασκευάζω , ὡς μεταλαμβάνω ὁ νόημα ὁ διά ἕκαστος προσηγορία σημαίνω , καί διά ὁ ἐκεῖνος μετουσία συμπληρόω ἑαυτοῦ ὁ κατά ὁ εἰμί τελέω . οὗτος διά ὁ ἑαυτοῦ λέξις συντέμνω αὐτός ὁ μακράν ἀδολεσχία . ἀλλά πρός ὁ μάταιος οὗτος οἴομαι καί ἄτονος περισσολογία , οὐδέ ὁ ἀντίρρησις ἄν τις ὁ εὐφρονέω ἐξίημι ὁ κατά ὁ ἄνοια κατηγορία ποιέω . εἰμί μέν γάρ τίς τοιοῦτος ἐν ὁ παρά ἐγώ εἴρω εἰμί , ἐσθίω πάντως ἐγώ ἢ ἀνατίθημι ὁ μακρός εἴρω , ἢ ὁ ἀμφίβολος ὁ διάνοια πρός ὁ ἀνεύθυνος ὁ ἑρμηνεία ἄγω . ἐπεί δέ οὔτε εἴρω παρά ἐγώ τοιοῦτος οὐδείς , οὔτε ἢ ὁ εἴρω ἀκολουθία πρός ὁ τοιοῦτος ἀνάγκη ἐξωθέω ὁ διάνοια , τίς δεῖ ὁ ὁμολογουμένως ενδιατρίβω ἀποκνάλειν ὁ ἐντυγχάνω ὁ παράτασις ὁ λόγος ; Τῖς γάρ οὕτως ἐξίημι διάνοια εἰμί , ὡς ἀκούω διά πολύς νόημα ὁ εἰσαθείας περί Θεός ὑπόληψις ἀθροίζω , σύμθετον ἐν διάφορος ὁ θεῖον οἴομαι , ἢ ἐκ μετάληψις τίνω ἑαυτοῦ συναγείρω ὁ τελειότης ; Εὐρατοὶ τις κατά ὑπόθεσις γεωμετρία , ὁ δέ αὐτός οὗτος ὑπολαμβάνω καί ἀστρονομία ἐφρετὴς εἰμί , ἰατρικός τε πάλιν καί γραμματικός , καί γεωργία , καί ἄλλος τοιοῦτος επιστηδευματη τις . ἄρα ἐπεί πολύς καί διάφορος ὁ ὄνομα ὁ ἐπιτήδευμα περί ὁ εἷς θεωρέω ψυχή , σύνθετος διά οὗτος ἢ ψυχή νομίζω ; καίτοι γε πλεῖστος διαφέρω ὁ κατά ὁ ἰατρικός σημαίνω ὁ αστρονομικός ἐπιστήμη , καί ἢ γραμματικός πρός ὁ γεωμετρία οὐδείς κατά ὁ σημαίνω ὁ κοινωνία ἔχω · οὐδέ αὖος πάλιν ἢ ναυτιλία , καί ἢ γεωπονία · ἀλλά μήv περί ὁ ψυχή , οὗτος ἕκαστος ὁ λόγος δυνατός ἀθροίζω , καί οὖον διά οὗτος πολυσύνθετος ἢ ψυχή γίγνομαι , οὐδέ πᾶς ὁ ὄνομα ὁ ἐπιτήδευμα πρός εἷς σημαίνω ἀναχινδνᾶται . εἰμί τοίνυν ὁ ἀνθρώπινος νόος διά τοιοῦτος περί αὐτός λέγω , οὐδείς εἰς ὁ απλότητα βλάπτω , πῶς ἄν τις οἴομαι ὁ Θεός , εἰμί σοφός , καί δίκαιος , καί ἀγαθός , καί ἀδύος , καί πᾶς ὁ θεοπρεπής καλέω ὄνομα , εἰμί μή εἷς πᾶς νομίζω ὁ ὄνομα σημασία , ἢ πολυμερής γίγνομαι , ἢ ἐκ μετουσία οὗτος ὁ τέλειος ἑαυτοῦ συναγείρω ὁ φύσις ;