gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0498.1
AΘεῖον ταῖς ἀντιληπτικαῖς ἐνεργείαις , ὡς παρ’ ἡμῖν διηρημένος ἕκαστον τῶν αἰσθητηρίων τοῦ συγγενοῦς ἐπιόρᾳσεται , τοῦ ὁρατοῦ μὲν ἡ ὄρασις , τοῦ ἀκουστοῦ δὲ ἡ κατὰ τὴν ἀκοὴν αἴσθησις · καὶ οὔτε γεύεται ἡ ὄψις , οὔτε ἡ ἀκοὴ τῶν ἐντάσει τῇ τῶν χρωμῶν ἀντιλήψιν ἔχει , ἀλλὰ παραμένει ἕκαστον τῇ μὲν ἐνεργείᾳ , εἰς ἣν ἐτάχθη παρὰ τῆς φύσεως , ἀναλαβόντων τρόπον τινὰ πρὸς ὃ μὴ πέφυκεν διαμένον , καὶ ἀγευστον τῆς ἀπολαύσεως ἧς καρποῦνται τὰ γείτων αἰσθήσεις . Ἐκεῖ δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλ’ ὅλον δι’ ὅλου τὸ Θεῖον ὄρασις ἐστι καὶ ἀκοὴ καὶ γνῶσις . Οὐ γὰρ δὴ θέμις καὶ τὰς ζωωδεστέρας τῶν αἰσθήσεων ἐφαρμόζειν τῇ ἀχράτῳ φύσει , πλὴν εἰ χρή τι καὶ ταπεινὸν ὑποθέσθαι , καὶ καταγαγεῖν εἰς γαμασίχλους ὑπολήψεις τὸ θεῖον · ὥστε λαλεῖν μὲν οἰσεῖν ῥήματα διὰ στόματος τὸν Πατέρα , ἐνεργεῖν δὲ τὴν ἀκοὴν τοῦ Υἱοῦ , τί τὸ μέσον ὑποτιθέμεθα τοῦ διάγον τὴν πατρικὴν φωνὴν εἰς τὴν σοῦ Υἱοῦ ἀκοήν ; Κτιστὸν εἶναι χρή τοῦτο ἢ ἀκτιστον ; ἀλλὰ κτιστὸν μὲν οὐκ ἔστιν εἰπεῖν , πρὸ γὰρ τοῦ συστήσεσθαι κτίσιν ὁ Λόγος ἐγένετο . Ἄκτιστον δὲ πλὴν τῆς θείας φύσεως , ἔστιν οὐδέν . Εἰ οὖν κτίσις οὐκ ἦν , ὁ δὲ μνημονευθεὶς ἐν τῇ κοσμογενείᾳ λόγος , τῆς κτίσεως πρεσβύτερος ἦν . Ἄρα ὁ λέγων ῥήματα καὶ φωνὴν ἔχον διὰ τοῦ λόγου σημαίνεσθαι , τί τὸ μεταξὺ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πατρὸς ὑποθήσεται , ψ διατυπούσῃ ἡ φωνὴ καὶ τὰ ῥήματα ; Εἰ γὰρ ἔστι μέσον , ἐν ἰδιαζούσῃ φύσει πάντως ἔστιν , ὡς μήτε τῷ Πατρὶ ταῦτόν εἶναι , μήτε τῷ Υἱῷ κατὰ τὴν φύσιν συμβαίνειν . Ἄλλ’ ἕτερόν τι πάντως , ὅν διίστησιν ἀπ’ ἀλλήλων τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱόν , μεταξὺ τῶν δύο παρενειργόμενον . Τί οὖν τοῦτο ; Κτιστὸν οὐκ ἔστι · νεωτέρα γὰρ ἡ κτίσις τοῦ Λόγου , γεννητὸν τὸν Μονογενῆ ἐδιάξαμεν , ἀγέννητον πλὴν τοῦ Πατρὸς ἔστιν οὐδέν . Οὐκοῦν ἐξ ἀνάγκης τὸ μηδὲν εἶναι μέσον τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ νοεῖν ὁ τῆς ἀληθείας λόγος συναναγκάζει . Ὅπου δὲ διάστασις οὐκ ἐπνοεῖται , τὸ συνημμένον πάντως ὁμολογεῖται · τὸ δὲ διὰ πάντων συνημμένον , φωνὴ καὶ λόγῳ οὐ μεσιτεύεται · συνημμένον δὲ λέγω τὸ ἐν πᾶσιν ἀχώριστον · οὐ γὰρ σωματικὴν τινὰ συμφυίαν ἐπὶ τῆς νοερᾶς φύσεως τὸ ὄνομα τῆς συναφείας ἐνδείκνυται , ἀλλὰ τὴν τοῦ νοητοῦ πρὸς τὸ νοητὸν διὰ τῆς ταυτότητος τῶν θελημάτων , ἐνώσις τε καὶ ἀνάκρασιν . non enim corporalem aliquam compagem in intelligente natura nomen compagis indicat , sed intelli - gibilibus cum intelligibili , per identitatem voluntatum , unionemque et temperationem .
Lemmas: Θεῖος ὁ ἀντιληπτικός ἐνέργεια , ὡς παρά ἐγώ διαιρέω ἕκαστος ὁ αἰσθητήριον ὁ συγγενής ἐπιόρᾳσεται , ὁ ὁρατής μέν ὁ ὅρασις , ὁ ἀκουστής δέ ὁ κατά ὁ ἀκοή αἴσθησις · καί οὔτε γεύω ὁ ὄψις , οὔτε ὁ ἀκοή ὁ ἔντασις ὁ ὁ Χρώμων ἀντίληψις ἔχω , ἀλλά παραμένω ἕκαστος ὁ μέν ἐνέργεια , εἰς ὅς τάσσω παρά ὁ φύσις , ἀναλαμβάνω τρόπος τις πρός ὅς μή φύω διαμένω , καί άγευστος ὁ ἀπόλαυσις ὅς καρπέω ὁ γείτων αἴσθησις . ἐκεῖ δέ οὐ οὕτως , ἀλλά ὅλος διά ὅλος ὁ θεῖον ὅρασις εἰμί καί ἀκοή καί γνῶσις . οὖον γάρ δή θέμις καί ὁ ζωώδης ὁ αἴσθησις ἐφαρμόζω ὁ ἀχράτης φύσις , πλήν εἰμί χρή τίς καί ταπεινός ὑποτίθημι , καί κατάγω εἰς γαμασίχλους ὑπόληψις ὁ θέω · ὥστε λαλέω μέν φέρω ῥῆμα διά στόμα ὁ πατήρ , ἐνεργέω δέ ὁ ἀκοή ὁ υἱός , τίς ὁ μέσος ὑποτίθημι ὁ διάγω ὁ πατρικός φωνή εἰς ὁ σύ υἱός ἀκοή ; κτιστός εἰμί χρή οὗτος ἢ ἄκτιστος ; ἀλλά κτιστός μέν οὐ εἰμί εἶπον , πρό γάρ ὁ συνίστημι κτίσις ὁ Λόγος γίγνομαι . ἄκτιστον δέ πλήν ὁ θεῖος φύσις , εἰμί οὐδείς . εἰμί οὖν κτίσις οὐ εἰμί , ὁ δέ μνημονεύω ἐν ὁ κοσμογένεια λόγος , ὁ κτίσις πρέσβυς εἰμί . ἄρας ὁ λέγω ῥῆμα καί φωνή ἔχω διά ὁ λόγος σημαίνω , τίς ὁ μεταξύ ὁ υἱός καί ὁ πατήρ ὑποτίθημι , ψ διατυπόω ὁ φωνή καί ὁ ῥῆμα ; εἰμί γάρ εἰμί μέσος , ἐν ἰδιάζω φύσις πάντως εἰμί , ὡς μήτε ὁ πατήρ αὐτός εἰμί , μήτε ὁ υἱός κατά ὁ φύσις συμβαίνω . ἄλλος ἕτερος τίς πάντως , ὅς διίστημι ἀπό ἀλλήλων ὁ πατήρ καί ὁ υἱός , μεταξύ ὁ δύο παραφέρω . τις οὖν οὗτος ; κτιστός οὐ εἰμί · νέος γάρ ὁ κτίσις ὁ Λόγος , γεννητός ὁ Μονογενεύς διάγω , ἀγέννητος πλήν ὁ πατήρ εἰμί οὐδείς . οὐκοῦν ἐκ ἀνάγκη ὁ μηδείς εἰμί μέσος ὁ πατήρ καί ὁ υἱός νοέω ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος συναναγκάζω . ὅπου δέ διάστασις οὐ ἐπινοέω , ὁ συνάπτω πάντως ὁμολογέω · ὁ δέ διά πᾶς συνάπτω , φωνή καί λόγος οὖον μεσιτεύω · συνάπτω δέ λέγω ὁ ἐν πᾶς ἀχώριστος · οὖον γάρ σωματικός τις συμφυΐα ἐπί ὁ νοερός φύσις ὁ ὄνομα ὁ συνάφεια ἐνδείκνυμι , ἀλλά ὁ ὁ νοητός πρός ὁ νοητός διά ὁ ταυτότης ὁ θέλημα , ἕνωσις τε καί ἀνάκρασις . non enim corporalem aliquam compagem in intelligente natura nomen compagis indicat , sed intelli - gibilibus cum intelligibili , per identitatem voluntatum , unionemque et temperationem .