gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0277.1
Πατρὶ . Τοῦ δὲ τοιούτου λόγου τὸ κατὰ τὴν φύσιν οὐκ εἰκὼν διανυμφεύει · ὡς ἐπὶ τοῦ Σὲθ καὶ τοῦ Ἀδάμ · ἡ θεόπνευστος μαρτυρεῖ διδασκαλία · μικρὰ φρονήσας ὁ δογματιστὴς τῶν συνετῶς ἀκροωμένων , τὴν κενὴν ἐπήγαγεν ὀνομασίαν τῆς τοῦ Υἱοῦ προσήγορον , εἰκόνα καὶ σφραγίδα τῆς τοῦ Παντοκράτορος ἐνεργείας αὐτὸν ὁρισάμενος . Υἱὸς γὰρ ἐστι , φησίν , εἰκὼν καὶ σφραγὶς τῆς τοῦ Παντοκράτορος ἐνεργείας . Αὐτὸ μοι τοῦτο πρῶτον ὁ ἔχων ὦτα ἀκοῦσαι ἐπισκεψάσθω . Τίς ἐστιν ἡ τῆς ἐνεργείας σφραγίς ; Πᾶσα γὰρ ἐνέργεια , ἐν μὲν τῷ ἐκπονῶντι τὸ σπουδαιζόμενον θεωρεῖται . Περαιωθέντος δὲ τοῦ σπουδαιζομένου , καθ’ ἑαυτὴν οὐχ ὑφέστηκεν · οὐ γὰρ ἐνέργεια τοῦ δρόμου , ἢ διὰ τῶν ποδῶν ἐστι κίνησις · παυσάμενης δὲ τῆς κινήσεως , οὐκέτι ἐστὶν ἐφ’ ἑαυτῆς ἡ ἐνέργεια . Οὕτως καὶ ἐπὶ παντὸς ἐστὶν ἐπιτηδεύματος τὸ ἴσον εἰπεῖν , τῇ σπουδῇ τῆς περὶ τι πονούσης , συναπαλλοῦν καὶ τὴν ἐνέργειαν · ἐφ’ ἑαυτῆς δὲ οὐκ οὔσαν οὔτε ἐνεργούντος τινὸς τὴν προκειμένην ἀσπουδὴν , οὔτε εἰ τῆς σπουδῆς ἀπολήξειε . Τί οὖν λέγει εἶναι καθ’ ἑαυτὴν τὴν ἐνέργειαν , τὴν οὔτε οὐσίαν οὖσαν , οὔτε χαρακτήρα , οὔτε ὑπόστασιν ; Οὐκοῦν τοῦ ἀνυπστάτου αὐτὸν εἶπεν ὁμοίωμα · τὸ δὲ τῷ ἀνυπάρκῃ ὁμοιον , οὐδὲ αὐτὸ πάντως ἐστίν · αὕτη τῶν κενῶν δογμάτων ἡ τερατεία , τὸ πιστεύειν εἰς τὸ μὴ ὄν . Τὸ γὰρ μὴ τῷ ὄντι ὁμοιον , οὐχ ἔστι πάντως . Ὦ Παῦλε , καὶ Ἰωάννη , καὶ ὁ λοιπὸς τῶν εὐαγγελιστῶν τε καὶ τῶν ἀποστόλων χορός · τίνες τῇ ὑμετέρᾳ φωνῇ τὰς λοβόλους γλώσσας ἐαυτῶν ἀνθοπλίζουσι ; Τίνες ταῖς οὐρανίαις ὑμῶν βρονταῖς τὰς βατραχωδεῖς ἐαυτῶν φωνὰς ἀντεχεῖται ; Τί οὖν λέγει ὁ υἱὸς τῆς βροντῆς ; Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν , καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος . Τί δὲ ὁ μετ’ ἐκείνου , ἄλλος ἐκείνος , ὁ ἐνδὸς τῶν οὐρανίων ἀθύων γενόμενος , ὁ ἐν τῷ παραδείσῳ μυηθεὶς τὰ ἀπόρρητα ; Ὦρ , φησίν , ἀπαύγασμα τῆς δόξης , καὶ χαρακτήρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ . Τί μετὰ τούτους λέγει ὁ ἐγαστριμύθος ; Σφραγὶς , φησί , τῆς ἐνεργείας τοῦ Παντοκράτορος · τρίτον αὐτὸν μετὰ τοῦ Πατρὸς ποιεῖ , τῇ ἀνυπάρκτῃ ἐκείνῃ ἐνεργείᾳ μεσιτευομένου · μᾶλλον δὲ πρὸς τὸ δοκοῦν τῇ ἀνυπαρξίᾳ τυπούμενον . Ἐνεργείας ἐστὶ σφραγὶς ὁ ἐν ἀρχῇ ὤν , Λόγος Θεός , καὶ τῇ ἀϊδίῳ τῆς ἀρχῆς τῶν ὄντων ἐνθεωρούμενος , ὁ Μονογενὴς Θεός , ὁ ὤν ἐν τοῖς κόλποις τοῦ Πατρός , ὁ τὰ σύμπαντα φέρων τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ , ὁ ποιητὴς τῶν αἰώνων , ἐξ οὗ τὰ πάντα , καὶ δι’ οὗ τὰ πάντα , ὁ κατέχων τὸν γύρον τῆς γῆς , ὁ διελιπὼς τὸν οὐρανὸν σπιθαμῇ , ὁ περιμετρῶν τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ , ὁ περιδεξαμένος πάντων τῶν ὄντων , ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατοικῶν καὶ τὰ ταπεινὰ θεωρῶν , μᾶλλον δὲ ἐπιδὼν , ἵνα ποιήσῃ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἑαυτῷ ὑποπόδιον , τῷ ἔχειν τοῦ Λόγου ἐντυπωθίσαν · ἐνεργείας ἐστὶ σφραγὶς , ἢ μορφὴ τοῦ Θεοῦ . Οὐκοῦν ἐνέργεια ἐστὶν ὁ Θεός , οὐχ ὑπόστασις . Καὶ μὴν αὐτὸ τοῦτο διερμηνεύων φησίν ὁ Παῦλος , ὅτι χαρακτήρ ἐστιν οὐ τῆς ἐνεργείας , ἀλλὰ τῆς ὑποστάσεως · ἢ τὴς δόξης
Lemmas: πατήρ . ὁ δέ τοιοῦτος λόγος ὁ κατά ὁ φύσις οὐ εἰκών διανυμφεύει · ὡς ἐπί ὁ Σέθ καί ὁ Ἀδάμ · ὁ θεόπνευστος μαρτυρέω διδασκαλία · μικρός φρονέω ὁ δογματιστής ὁ συνετός ἀκροάομαι , ὁ κενός ἐπάγω ὀνομασία ὁ ὁ υἱός προσήγορος , εἰκών καί σφραγίς ὁ ὁ Παντοκράτωρ ἐνέργεια αὐτός ὁρίζω . υἱός γάρ εἰμί , φημί , εἰκών καί σφραγίς ὁ ὁ Παντοκράτωρ ἐνέργεια . αὐτός ἐγώ οὗτος πρῶτος ὁ ἔχω οὖς ἀκούω ἐπισκοπέω . Τῖς εἰμί ὁ ὁ ἐνέργεια σφραγίς ; πᾶσα γάρ ἐνέργεια , ἐν μέν ὁ ἐκπονέω ὁ σπουδάζω θεωρέω . περαιόω δέ ὁ σπουδάζω , κατά ἑαυτοῦ οὐ ὑφίστημι · οὖον γάρ ἐνέργεια ὁ δρόμος , ἢ διά ὁ πούς εἰμί κίνησις · παύω δέ ὁ κίνησις , οὐκέτι εἰμί ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ἐνέργεια . οὕτως καί ἐπί πᾶς εἰμί ἐπιτήδευμα ὁ ἴσος εἶπον , ὁ σπουδή ὁ περί τίς πονέω , συναπαλλοῦν καί ὁ ἐνέργεια · ἐπί ἑαυτοῦ δέ οὐ εἰμί οὔτε ἐνεργέω τις ὁ πρόκειμαι ἀσπουδής , οὔτε εἰμί ὁ σπουδή ἀπολήγω . τις οὖν λέγω εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐνέργεια , ὁ οὔτε οὐσία εἰμί , οὔτε χαρακτήρ , οὔτε ὑπόστασις ; οὐκοῦν ὁ ἀνυπόστατος αὐτός εἶπον ὁμοίωμα · ὁ δέ ὁ ἀνυπάρκῃ ὅμοιος , οὐδέ αὐτός πάντως εἰμί · οὗτος ὁ κενός δόγμα ὁ τερατεία , ὁ πιστεύω εἰς ὁ μή εἰμί . ὁ γάρ μή ὁ εἰμί ὅμοιος , οὐ εἰμί πάντως . ὦ Παῦλος , καί Ἰωάννης , καί ὁ λοιπός ὁ εὐαγγελιστής τε καί ὁ ἀπόστολος χορός · τίς ὁ ὑμέτερος φωνή ὁ λόβολος γλῶσσα ἑαυτοῦ ἀνθοπλίζω ; τίνω ὁ οὐράνιος σύ βροντή ὁ βατραχώδης ἑαυτοῦ φωνή ἀντέχω ; τις οὖν λέγω ὁ υἱός ὁ βροντή ; ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ Θεός , καί θεός εἰμί ὁ Λόγος . τις δέ ὁ μετά ἐκεῖνος , ἄλλος ἐκείνος , ὁ ἔνδον ὁ οὐράνιος ἄθυς γίγνομαι , ὁ ἐν ὁ παράδεισος μυέω ὁ ἀπόρρητος ; ὦρ , φημί , ἀπαύγασμα ὁ δόξα , καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις αὐτός . τις μετά οὗτος λέγω ὁ εγαστριμυανθος ; Σφραγίς , φημί , ὁ ἐνέργεια ὁ Παντοκράτωρ · τρίτος αὐτός μετά ὁ πατήρ ποιέω , ὁ ανύπαρκτος ἐκεῖνος ἐνέργεια μεσιτεύω · μᾶλλον δέ πρός ὁ δοκέω ὁ ανυπαρξία τυπόω . ἐνέργεια εἰμί σφραγίς ὁ ἐν ἀρχή εἰμί , Λόγος Θεός , καί ὁ ἀΐδιος ὁ ἀρχή ὁ εἰμί ἐνθεωρέω , ὁ Μονογενής Θεός , ὁ εἰμί ἐν ὁ κόλπος ὁ πατήρ , ὁ ὁ σύμπας φέρω ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις αὐτός , ὁ ποιητής ὁ αἰών , ἐκ ὅς ὁ πᾶς , καί διά ὅς ὁ πᾶς , ὁ κατέχω ὁ γῦρος ὁ γῆ , ὁ διαλείπω ὁ οὐρανός σπιθαμή , ὁ περίμετρον ὁ χείρ ὁ ὕδωρ , ὁ περιδέχομαι πᾶς ὁ εἰμί , ὁ ἐν ὑψηλός κατοικέω καί ὁ ταπεινός θεωρός , μᾶλλον δέ ἐπεῖδον , ἵνα ποιέω πᾶς ὁ οἰκέω ἑαυτοῦ ὑποπόδιον , ὁ ἔχω ὁ Λόγος ἐντυπόω · ἐνέργεια εἰμί σφραγίς , ἢ μορφή ὁ Θεός . οὐκοῦν ἐνέργεια εἰμί ὁ Θεός , οὐ ὑπόστασις . καί μήv αὐτός οὗτος διερμηνεύω φημί ὁ Παῦλος , ὅτι χαρακτήρ εἰμί οὖον ὁ ἐνέργεια , ἀλλά ὁ ὑπόστασις · ἢ σής δόξα