gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0398.1
Ἄλλὰ πρὸς τὸ ἡμῖν εὐσύνοπτον τὴν διδασκαλίαν ἀγουσα , ταῖς τετριμμέναις ἐν τῇ συνθείᾳ τῶν ἀνθρώπων φωναῖς τὰ ὑπὲρ πάσης σημασίας πράγματα διορίζει , ἀναλογικῶς ἡμῖν , δι’ ἑκάστου τῶν περὶ Θεοῦ λεγομένων , πρὸς τινὰ ἀναγομένων ὑψηλοτέρων ὑπονοίαν . Οὕτως οὖν καὶ τὰ πολλὰ τῆς γεννήσεως εἴδη παρὰ τῆς θεοπνεύστου διδασκαλίας εἰς παράστασιν τῆς ἀρρήτου τοῦ Μονογενοῦς ὑποστάσεως παραλαμβάνει , τοσοῦτον ἀφ’ ἑκάστου λαμβάνουσα , ὅσον εὐάγες ἐστὶν εἰς τὰς περὶ Θεοῦ ὑπολήψεις παραληφθηναι . Ὡς γὰρ τῶν δακτύλων μνήμῃ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ , καὶ τῆς χειρὸς καὶ τοῦ βραχίονος , οὐ τῇ τῶν ὀστῶν καὶ νεύρων καὶ σαρκῶν καὶ συνδέσμων τοῦ μέλους κατασκευῇ ὑπογράφει τῷ λόγῳ , ἀλλὰ τὴν πρακτικὴν αὐτοῦ καὶ ἐνεργητικὴν δύναμιν τῷ τοιούτῳ διασημαίνει ὀνόματι , καὶ δι’ ἑκάστου τῶν ἄλλων τὰ κατάλληλα τῶν περὶ Θεοῦ νοουμένων ἐνδείκνυται , οὐ συμπαράδειγμένῃ τῆς σωματικῆς τῶν ὀνομάτων ἐμφάσεως · οὕτως καὶ τὰ τῶν γενέσεων τούτων εἴδη λέγει μὲν ἐπὶ τῆς θείας φύσεως , οὐ μὴν οὕτως λέγει , ὡς νοεῖν οἷδεν ἡ καθ’ ἡμᾶς συνθεία . Τὰ μὲν γὰρ περὶ τῆς κατασκευαστικῆς λέγῃ δυνάμεως , γέννησιν μὲν ὀνομάζει τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν , διὰ τὸ δεῖν πρὸς τὸ ταπεινὸν τῆς θείας δυνάμεως καταβῆναι τὸν λόγον · οὐ μὴν ἐνδείκνυται τὰ ὅσα παρ’ ἡμῖν τῇ κατασκευαστικῇ γενέσει συνθεωρεῖται , οὐ τόπον , οὐ χρόνον , οὐχ ὁ λόγος παρασκευὴν , οὐχ ὀργάνων συνεργίαν , οὐ τὸν ἐπὶ τοῖς γινομένοις θόρυβον , ἀλλὰ ταῦτα μὲν καταλείπουσα , μεγαλοφῶς καὶ ὑψηλῶς τῷ Θεῷ προσαρτυρεῖ τῶν δυντῶν τὴν γέννησιν · ὡς ὅταν λέγῃ , ὅτι Αὐτὸς εἴπερ καὶ ἐνεργήθησαν , αὐτὸς ἐγενέλητο καὶ ἐκτίσθησαν . Πάλιν ὅταν τὴν ἀπόρρητον τε καὶ ὑπὲρ λόγον τοῦ Μονογενοῦς ἀπὸ τοῦ Πατρὸς ὑπόστασιν ἐρμηνεύῃ , διὰ τὸ ἀχώρητον εἶναι τὴν ἀνθρωπίνην πτωχείαν τῶν ὑπὲρ λόγον τε καὶ ἔννοιαν διδασμάτων , ἐκεῖ τοῖς ἡμετέροις συγχέρεται , καὶ Υἱὸν ὀνομάζει , ὅπερ ἡ παρ’ ἡμῖν συνθεία τοῖς ἀπὸ ὑλῆς καὶ φύσεως ἀποτικτομένοις ὄνομα τίθεται . Ἄλλ’ ὡσπερ τὴν τῆς κτίσεως γένεσιν ἐπὶ τοῦ Θεοῦ ὁ λόγος εἰπὼν , τὸ διὰ τινος ὑλῆς γίνεσθαι αὐτὴν οὐ προσέθηκεν , οὐσίαν ὑλῆς , καὶ τόπον , καὶ χρόνον , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα , τὴν τοῦ δεληκματος δύναμιν εἶναι ἀποφηναμένος · οὕτως καὶ ἐνταῦθα Υἱὸν εἰπὼν , ἀφῆκε πάντα τε τὰ ἄλλα ὅσα περὶ τὴν κάτω γέννησιν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ὁρᾷ , πᾶθῃ λέγω καὶ διαθέσει καὶ τὴν ἐκ τοῦ χρόνου συνέργειαν , καὶ τὴν τοῦ τόπου χρείαν , καὶ πρὸ πάντων τὴν ὑλὴν , ὧν ἄνευ ἀπάντων ἡ κάτω γέννησις ἐκ τῆς φύσεως οὐ συνίσταται . Πάσης δὲ τοιαύτης ἔννοιᾶς ὑλῆς τε καὶ διαστηματικῆς μὴ συμπαρηγοθεῖσης ἐν τῇ τοῦ Υἱοῦ σημασίᾳ , μόνη ὑπελείφθη ἡ φύσις · καὶ διὰ τοῦτο τῇ τοῦ Υἱοῦ φωνῇ τὸ οἰκεῖον καὶ γνήσιον τῆς ἐκ τοῦ Πατρὸς ἀναδείξεως ἐπὶ τοῦ Μονο -
Lemmas: ἀλλά πρός ὁ ἐγώ εὐσύνοπτος ὁ διδασκαλία ἄγω , ὁ τετριμμένος ἐν ὁ συνθεΐα ὁ ἄνθρωπος φωνή ὁ ὑπέρ πᾶς σημασία πρᾶγμα διορίζω , ἀναλογικῶς ἐγώ , διά ἕκαστος ὁ περί Θεός λέγω , πρός τις ἀνάγω ὑψηλός ὑπόνοια . οὕτως οὖν καί ὁ πολύς ὁ γέννησις εἶδος παρά ὁ θεόπνευστος διδασκαλία εἰς παράστασις ὁ ἄρρητος ὁ Μονογενώ ὑπόστασις παραλαμβάνω , τοσοῦτος ἀπό ἕκαστος λαμβάνω , ὅσος ευαγής εἰμί εἰς ὁ περί Θεός ὑπόληψις παραλαμβάνω . ὡς γάρ ὁ δάκτυλος μνήμη ἐπί ὁ Θεός , καί ὁ χείρ καί ὁ βραχύς , οὖον ὁ ὁ ὀστέον καί νεῦρον καί σάρξ καί σύνδεσμος ὁ μέλος κατασκευή ὑπογράφω ὁ λόγος , ἀλλά ὁ πρακτικός αὐτός καί ἐνεργητικός δύναμις ὁ τοιοῦτος διασημαίνω ὄνομα , καί διά ἕκαστος ὁ ἄλλος ὁ κατάλληλος ὁ περί Θεός νοέω ἐνδείκνυμι , οὖον συμπαραδείκνυμι ὁ σωματικός ὁ ὄνομα ἔμφασις · οὕτως καί ὁ ὁ γένεσις οὗτος εἶδος λέγω μέν ἐπί ὁ θεῖος φύσις , οὖον μήv οὕτως λέγω , ὡς νοέω οἶδα ὁ κατά ἐγώ συνθεΐα . ὁ μέν γάρ περί ὁ κατασκευαστικός λέγω δύναμις , γέννησις μέν ὀνομάζω ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια , διά ὁ δήω πρός ὁ ταπεινός ὁ θεῖος δύναμις καταβαίνω ὁ λόγος · οὖον μήv ἐνδείκνυμι ὁ ὅσος παρά ἐγώ ὁ κατασκευαστικός γένεσις συνθεωρέω , οὖον τόπος , οὖον χρόνος , οὐ ὁ λόγος παρασκευή , οὐ ὄργανον συνεργία , οὖον ὁ ἐπί ὁ γίγνομαι θόρυβος , ἀλλά οὗτος μέν καταλείπω , μεγαλοφαος καί ὑψηλός ὁ Θεός προσαρτυρεω ὁ δύο ὁ γέννησις · ὡς ὅταν λέγω , ὅτι αὐτός εἴπερ καί ἐνεργέω , αὐτός ἐγενέλητο καί κτίζω . πάλιν ὅταν ὁ ἀπόρρητος τε καί ὑπέρ λόγος ὁ Μονογενώ ἀπό ὁ πατήρ ὑπόστασις ἑρμηνεύω , διά ὁ ἀχώρητος εἰμί ὁ ἀνθρώπινος πτωχεία ὁ ὑπέρ λόγος τε καί ἔννοια διδασμάτων , ἐκεῖ ὁ ἡμέτερος συγχράομαι , καί υἱός ὀνομάζω , ὅσπερ ὁ παρά ἐγώ συνθεΐα ὁ ἀπό ὕλη καί φύσις ἀποτίκτω ὄνομα τίθημι . ἄλλος ὡς ὁ ὁ κτίσις γένεσις ἐπί ὁ Θεός ὁ λόγος εἶπον , ὁ διά τις ὕλη γίγνομαι αὐτός οὖον προστίθημι , οὐσία ὕλη , καί τόπος , καί χρόνος , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος , ὁ ὁ δεληκματος δύναμις εἰμί ἀποφαίνω · οὕτως καί ἐνταῦθα υἱός εἶπον , ἀφίημι πᾶς τε ὁ ἄλλος ὅσος περί ὁ κάτω γέννησις ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁράω , πάθος λέγω καί διάθεσις καί ὁ ἐκ ὁ χρόνος συνέργεια , καί ὁ ὁ τόπος χρεία , καί πρό πᾶς ὁ ὕλη , ὅς ἄνευ ἀπαντάω ὁ κάτω γέννησις ἐκ ὁ φύσις οὖον συνίστημι . Πάσης δέ τοιοῦτος ἔννοια ὕλη τε καί διαστηματικός μή συμπαρηγοθεω ἐν ὁ ὁ υἱός σημασία , μόνος ὑπολείπω ὁ φύσις · καί διά οὗτος ὁ ὁ υἱός φωνή ὁ οἰκέω καί γνήσιος ὁ ἐκ ὁ πατήρ ἀνάδειξις ἐπί ὁ Μόνος -