gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0342.2
Τούτων δὲ ἡμῖν οὕτως διευκρινηθέντων , κατανοήσωμεν καὶ ἐπὶ λογογράφου , πῶς παρηλλάχθαι λέγει τὰς οὐσίας ἀλλήλων ἐπὶ τοῦ Πατρὸς τε καὶ Υἱοῦ . Τί τοῦτο λέγων ; Ἄρ' ὡς τοῦ Πατρὸς μὲν ἄντος κατὰ φύσιν , τοῦ δὲ Υἱοῦ παρηλλαγμένου τῆς φύσεως . Ἡ τὴν τῆς ἀρετῆς παρατροπὴν τῷ ῥήματι τούτῳ διεργανεύει , χωρίζων τῷ τῆς παραλλαγῆς ὀνόματι τὸ κακὸν ἀπὸ τοῦ κρείττονος , ὡς ταύτην μὲν ἐν τῷ καλῷ τὴν οὐσίαν βλέπειν , ἐν δὲ τῷ ἐναντίῳ τὴν ἄλλην ; ἢ κατὰ τὸν λόγον τῆς τῶν στοιχείων ἐναντιώσεως , καὶ τὴν θείαν οὐσίαν παρηλλάχθαι τὴν ἑτέραν ἐκ τῆς ἑτέρας διςχωρίζεται ; ἢ ὡς ἔχει πρὸς εἰρήνην ὁ πόλεμος , καὶ πρὸς θάνατον ἡ ζωή , καὶ τὴν πρὸς τὰ τοιαῦτα πάντα τούτων τρόπον μάχην ἐνορᾷ ταῖς οὐσίαις ; Ὡς μὴ ἂν αὐτὰς μετ' ἀλλήλων συμβῆναι · τῷ τὴν μίξιν τῶν ἐναντίων δαπανητικὴν κατὰ τῶν μιγνυμένων ἔχειν τὴν δύναμιν . Καθὼς φησι περὶ τοῦ τοιούτου δόγματος ἡ παροιμιώδης Σοφία , ὅτι · ὕδωρ καὶ πῦρ οὐ μὴ εἰπωσιν , Ἀρχεῖ τὴν ἰσοπαλίαν τε καὶ ἰσοστάσιον τῶν ἐναντίων φύσιν , καὶ τὴν κατ' ἀλλήλων φθορὰν διὰ τοῦ αἰνιττομένου λέμματος · κατ' οὐδὲν τούτων εἶναι λέγει τὴν ἐν ταῖς οὐσίαις ἐκείναις παραλλαγὴν καθορᾶν ; Οὐκοῦν εἴπατόν τὸ παρὰ ταῦτα νοούμενον . Ἄλλ' οὐχ ἂν εἰπεῖν ἔχοι · κἂν δὲ συνήθῃ λέγει · ὅτι ὁ Υἱὸς πρὸς τὸν γεγεννηκότα παρηλλάκται . Τοῦτο γὰρ μᾶλλον ἢ ἀτοπία τῶν παρ' αὐτοῦ λεγομένων ἐλέγχεται · τί γὰρ οὕτω προσφῶς τε καὶ ἀρμόδιως ἄλλη ἄλλο ἐμψύχεται τε καὶ ἐναρμόζεται , ὡς ἢ σχετικὴ πρὸς τὸν Πατέρα τοῦ Υἱοῦ σημασία ; Ἀποδείξει δὲ τούτου , ὅτι · κἂν μὴ τὰ δύο ῥηθῇ ταῦτα ὀνόματα , τῷ ἐνὶ καὶ τῷ παρατεθεῖν συσσημαίνεται · οὕτως ἔχεται · καὶ ἐνήμεροισιν τῷ ἑτέρῳ τὸ ἕτερον , καὶ ἐν τῷ ἐνὶ καθορᾶται ἀμφότερα , ὡς μὴ ἂν ἐφ' ἑαυτοῦ νοηθῆναι τούτων τι χωρὶς τοῦ ἄλλου . Τὸ δὲ παρηλλαγμένον , τῷ ἀρμόζοντι πάντως ἐξ ἐναντίου καὶ νοεῖται καὶ λέγεται . Οἷον ἡ σπάρτος πρὸς τὴν εὐθείαν ἀρμόδιως ἔχει · τὸ δὲ σκολιὸν τῷ εὐθεῖ παρατιθέμενον , οὐχ ἀρμόζει · καὶ τοῖς μουσικοῖς σύνθες τὴν συμφωνίαν τῶν τόνων ἀρμονίαν προσαγορεύειν , ἀνάρμοστον δὲ τὸ ἐκτροπὸν τε καὶ ἀπρόσχορον . Οὐκοῦν ταῦτόν ἐστι παρηλλαγμένον τε εἰπεῖν καὶ ἀνάρμοστον . Εἰ οὖν παρίσταται κατὰ τὸν τῆς αἰρέσεως λόγον πρὸς τὴν τοῦ Πατρὸς οὐσίαν , ἢ τοῦ μονογενοῦς Θεοῦ φύσις , οὐδὲ ἀρμόζεται πάντως · τὸ δὲ ἀνάρμοστον οὐχ ἂν γένηται ἐν ἐκείνοις ᾧ ἐναρμοσθήναι οὐ δύναται . Ἄσπερ γὰρ μίας οὐσίας μορφῆς , ἐπὶ τε τοῦ χηροῦ καὶ τῆς ἐν τῇ σφενδόνῃ γλυφίδος , ὅταν ἐντεθῇ πάλιν τῇ σφενδόνῃ , ὁ ἐκτυπωθεὶς παρὰ ταύτης κηρὸς ἐναρμόζει τὸν περὶ ἑαυτὸν χαρακτῆρα τῇ περιέχοντι τοὺς ἰδίους καταλαμβάνων τύπους ἐν τῷ χαράγματι , πρὸς τε τὰ κοῖλα διαδυόμενος , καὶ τὰς ἐξοχὰς τῆς γλυφίδος ἰδίως ἀναδεχόμενος τύπους . Εἰ δὲ ξένος τις καὶ ἄλλότριος τύπος ἐντεθεῖν τῇ γλυφῇ τῆς σφενδόνης , τραχύνει καὶ συγχέει τὴν ἰδίαν μορφὴν τοῖς ἀνοικείοις
Lemmas: οὗτος δέ ἐγώ οὕτως διευκρίνω , κατανοέω καί ἐπί λογογράφος , πῶς παραλλάσσω λέγω ὁ οὐσία ἀλλήλων ἐπί ὁ πατήρ τε καί υἱός . τις οὗτος λέγω ; ἄρα ὡς ὁ πατήρ μέν Ἄντος κατά φύσις , ὁ δέ υἱός παραλλάσσω ὁ φύσις . ὁ ὁ ὁ ἀρετή παρατροπή ὁ ῥῆμα οὗτος διεργανεύει , χωρίζω ὁ ὁ παραλλαγή ὄνομα ὁ κακός ἀπό ὁ ἀγαθός , ὡς οὗτος μέν ἐν ὁ καλός ὁ οὐσία βλέπω , ἐν δέ ὁ ἐναντίος ὁ ἄλλος ; ἢ κατά ὁ λόγος ὁ ὁ στοιχεῖον ἐναντίωσις , καί ὁ θεῖος οὐσία παραλλάσσω ὁ ἕτερος ἐκ ὁ ἕτερος διαχωρίζω ; ἢ ὡς ἔχω πρός εἰρήνη ὁ πόλεμος , καί πρός θάνατος ὁ ζωή , καί ὁ πρός ὁ τοιοῦτος πᾶς οὗτος τρόπος μάχη ἐνοράω ὁ οὐσία ; ὡς μή εἄν αὐτός μετά ἀλλήλων συμβαίνω · ὁ ὁ μίξις ὁ ἐναντίος δαπανητικός κατά ὁ μείγνυμι ἔχω ὁ δύναμις . καθώς φημί περί ὁ τοιοῦτος δόγμα ὁ παροιμιώδης Σοφία , ὅτι · ὕδωρ καί πῦρ οὖον μή εἶπον , ἄρχω ὁ ἰσοπαλία τε καί ἰσοστάσιος ὁ ἐναντίος φύσις , καί ὁ κατά ἀλλήλων φθορά διά ὁ αἰνίσσομαι λέμμα · κατά οὐδείς οὗτος εἰμί λέγω ὁ ἐν ὁ οὐσία ἐκεῖνος παραλλαγή καθοράω ; οὐκοῦν λέγω ὁ παρά οὗτος νοέω . ἄλλος οὐ εἄν εἶπον ἔχω · κἀν δέ συνήθης λέγω · ὅτι ὁ υἱός πρός ὁ γεννάω παραλλάσσω . οὗτος γάρ μᾶλλον ἢ ἀτοπία ὁ παρά αὐτός λέγω ἐλέγχω · τίς γάρ οὗτος προσπάω τε καί ἁρμοδίως ἄλλος ἄλλος ἐμψύχω τε καί ἐναρμόζω , ὡς ἢ σχετικός πρός ὁ πατήρ ὁ υἱός σημασία ; ἀποδείκνυμι δέ οὗτος , ὅτι · κἀν μή ὁ δύο εἴρω οὗτος ὄνομα , ὁ ἐν καί ὁ παρατίθεμαι συσσημαίνομαι · οὕτως ἔχω · καί ἐνήμερος ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος , καί ἐν ὁ ἐν καθοράω ἀμφότερος , ὡς μή εἄν ἐπί ἑαυτοῦ νοέω οὗτος τίς Χωρὶς ὁ ἄλλος . ὁ δέ παραλλάσσω , ὁ ἀρμόζω πάντως ἐκ ἐναντίος καί νοέω καί λέγω . οἷος ὁ σπάρτον πρός ὁ εὐθεία ἁρμοδίως ἔχω · ὁ δέ σκολιός ὁ εὐθύς παρατίθημι , οὐ ἁρμόζω · καί ὁ μουσικός συντίθημι ὁ συμφωνία ὁ τόνος ἁρμονία προσαγορεύω , ἀνάρμοστος δέ ὁ ἐκτροπή τε καί ἀπρόσχορον . οὐκοῦν αὐτός εἰμί παραλλάσσω τε εἶπον καί ἀνάρμοστος . εἰμί οὖν παρίστημι κατά ὁ ὁ αἵρεσις λόγος πρός ὁ ὁ πατήρ οὐσία , ἢ ὁ μονογενής Θεός φύσις , οὐδέ ἁρμόζω πάντως · ὁ δέ ἀνάρμοστος οὐ εἄν γίγνομαι ἐν ἐκεῖνος ὅς ἐναρμόζω οὖον δύναμαι . Ἄσπερ γάρ μίας οὐσία μορφή , ἐπί τε ὁ χῆρος καί ὁ ἐν ὁ σφενδόνη γλυφίς , ὅταν ἐντίθημι πάλιν ὁ σφενδόνη , ὁ ἐκτυπόω παρά οὗτος κηρός ἐναρμόζω ὁ περί ἑαυτοῦ χαρακτήρ ὁ περιέχω ὁ ἴδιος καταλαμβάνω τύπος ἐν ὁ χάραγμα , πρός τε ὁ κοῖλος διαδύνω , καί ὁ ἐξοχή ὁ γλυφίς ἰδίως ἀναδέχομαι τύπος . εἰμί δέ ξένος τις καί ἀλλότριος τύπος ἐντίθημι ὁ γλυφή ὁ σφενδόνη , τραχύνω καί συγχέω ὁ ἴδιος μορφή ὁ ἀνοίκειος