gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0491.1
Α τὸ πρεσβύτερον τῶν ἐπινοούντων ἡγεῖσθαι τὴν ἐπινόησιν · καὶ ἔστι πρὸς τούτοις ὅσα ὑποδὸς ἐξέρχεται , ὡστερ οὐδὲ ἐκεῖνο φρονούντων , τῷ , τοὺς ἀνθρώπους καὶπερ ὄντας ὑστάτους τῶν τοῦ Θεοῦ δημιουργημάτων προτάττειν τῆς σφῶν αὐτῶν ἐπινοίας . Μεγάλην γὰρ ἂν δυνὴ τὴν ἰσχὺν ὁ λόγος εἴχεν , εἰπερ τις ἐκ μανίας ἢ παραφροσύνης ἐπίνοιαν εἶναι τὸν Θεὸν ἀπεφαίνετο . Εἰ δὲ οὐτος μὲν ὁ λόγος οὔτε ἐστιν , οὔτε μὲν γεγέννηται · ( τὶς γὰρ ἂν εἰς τοῦτο παραπλήξαι , ἐλάσειεν , ὥστε τὸν ὄντα ὄντα , καὶ τὰ ἄλλα πάντα ὅσα ἐστὶν εἰς γένεσιν ἀγαγόντα , τοῦτον μὴ καθ' ὑπόστασιν ἰδίαν λέγειν εἶναι , ἀλλ' ἐπίνοιαν ὀνόματος ἀποφαίνεισθαι ; ) τὶ μάτην σκιωχαιρεῖ , τοῖς οὐ τεθείσοι μαχομένους ; ἢ πρόδηλος αἰτία τῆς ἀνοήτου ταύτης φιλονεικίας , ὅτι τοὺς ἐξαπατηθέντας διὰ τοῦ κατ' ἀγεννησίαν σοφίσματος αἰσχυνόμενος , ἐπεὶ διηλέχθη πάμπολυ τῆς κατὰ τὴν οὐσίαν σημασίας κεχωρισμένον τὸ ὄνομα , ἐκὼν ποιεῖται τῶν λεγομένων τὴν σύγχυσιν , ἀπὸ τοῦ ὀνόματος ἐπὶ τὰ πράγματα μεταβαλλὼν τὴν μάχην , ὡς τοὺς ἀνεπιστότους εὐκόλως διὰ τῆς τοιαύτης παρακεραυνώσθαι σύγχυσεως , νομίζοντας ἢ ἐπίνοιαν τὸν Θεὸν παρ' ἡμῶν εἰρῆσθαι , ἢ τῆς τῶν ἀνθρωπίνων ὀνομάτων εὕρεσιν δευτέραν · καὶ διὰ τοῦτο καταλιπὼν ἀνέλεγκτον τὸ ἡμέτερον , μεταφέρει τὴν μάχην . Τὸ γὰρ παρ' ἡμῶν ἦν , καθὼς εἴρηται , τὸ τῆς ἀγεννησίας ὄνομα μὴ τὴν φύσιν ἐνδεικνύναι , ἀλλ' ἐξ ἐπινοίας ἐφαρμοζέιν τῇ φύσει , δι' ἧς τὸ ἄνευ αἰτίας αὐτὸν ὑφεστάναι σημαίνειν · τὸ δὲ παρ' αὐτῶν κατασκευαζόμενον ἦν , αὐτὴς εἶναι τῆς οὐσίας ἐνδεικτικὴν τὴν φωνήν . Πῶς τοίνυν κατεσκευάσθη τὸ οὕτως ἔχειν τὸν τοῦ ὀνόματος δύναμιν ; ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐτέρως πον πάντως πεπράγμεναι λόγοις . Ὁ δὲ πᾶς αὐτῷ πόνος εἰς τὸ ὑφεστάναι τὸν Θεὸν ἀγεννητὸς ἠσχολήται · ὁμοῖον ὡςπερ ἂν εἴ τις σαφῶς περὶ τούτων ἤρετο , τὶνα περὶ τοῦ ὀνόματος τῆς ἀγεννησίας ἔχει διάνοιαν , εἰτε ὡς ἐπινοουμένου πρὸς ἐνδείξιν τοῦ ἀνάρεχου εἶναι τὸ πρῶτον αἴτιον , εἰτε καὶ ὡς αὐτῆς δηλωτικοῦ τῆς οὐσίας · ὅ δὲ μάλ'α σμενὺς καὶ ἐπισπαστικὸς ἀπεκρινετο , τὸν οὐρανὸν καὶ γῆς τὸν Θεὸν ποιητὴν εἶναι μὴ ἀμφιβάλλειν . Ὡς τοίνυν οὕτος ὁ λόγος ἀπάδει τοῦ προταθέντος , καὶ οὐ συνήρτηται · κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον εὑροὺς ἂν καὶ ἐπὶ τῆς καλλιγραφείσης αὐτῷ παρ' ἡμῶν μάχης · τὸ πρὸς τὸν σκοπὸν ἀσυνάρτητον . Οὕτωσι δὲ σκοπήσωμεν .
Lemmas: Α ὁ πρέσβυς ὁ ἐπινοέω ἡγέομαι ὁ ἐπινόησις · καί εἰμί πρός οὗτος ὅσος ὑποδίδωμι ἐξέρχομαι , ὡστερ οὐδέ ἐκεῖνος φρονέω , ὁ , ὁ ἄνθρωπος καίπερ εἰμί ὕστερος ὁ ὁ Θεός δημιούργημα προτάσσω ὁ σφεῖς αὐτός ἐπίνοια . μέγας γάρ εἄν δύναμαι ὁ ἰσχύς ὁ λόγος ἔχω , εἰ τις ἐκ μανία ἢ παραφροσύνη ἐπίνοια εἰμί ὁ θεός ἀποφαίνω . εἰμί δέ οὐτος μέν ὁ λόγος οὔτε εἰμί , οὔτε μέν γεννάω · ( τις γάρ εἄν εἰς οὗτος παραπλήσσω , ἐλαύνω , ὥστε ὁ εἰμί εἰμί , καί ὁ ἄλλος πᾶς ὅσος εἰμί εἰς γένεσις ἄγω , οὗτος μή κατά ὑπόστασις ἴδιος λέγω εἰμί , ἀλλά ἐπίνοια ὄνομα ἀποφαίνω ; ) τίς μάτην σκιωχαιρεω , ὁ οὖον τίθημι μάχομαι ; ἢ πρόδηλος αἰτία ὁ ἀνόητος οὗτος φιλονεικία , ὅτι ὁ ἐξαπατάω διά ὁ κατά ἀγεννησία σόφισμα αἰσχύνω , ἐπεί διαλέγω παμπολύς ὁ κατά ὁ οὐσία σημασία χωρίζω ὁ ὄνομα , ἔκω ποιέω ὁ λέγω ὁ σύγχυσις , ἀπό ὁ ὄνομα ἐπί ὁ πρᾶγμα μεταβάλλω ὁ μάχη , ὡς ὁ ανεπιστοος εὐκόλως διά ὁ τοιοῦτος παρακεραυνώσθαι σύγχυσις , νομίζω ἢ ἐπίνοια ὁ θεός παρά ἐγώ εἴρω , ἢ ὁ ὁ ἀνθρώπινος ὄνομα εὕρεσις δύο · καί διά οὗτος καταλείπω ἀνέλεγκτος ὁ ἡμέτερος , μεταφέρω ὁ μάχη . ὁ γάρ παρά ἐγώ εἰμί , καθώς εἴρω , ὁ ὁ ἀγεννησία ὄνομα μή ὁ φύσις ἐνδείκνυμι , ἀλλά ἐκ ἐπίνοια ἐφαρμόζω ὁ φύσις , διά ὅς ὁ ἄνευ αἴτιος αὐτός ὑφίστημι σημαίνω · ὁ δέ παρά αὐτός κατασκευάζω εἰμί , αὐτός εἰμί ὁ οὐσία ἐνδεικτικός ὁ φωνή . Πῶς τοίνυν κατασκευάζω ὁ οὕτως ἔχω ὁ ὁ ὄνομα δύναμις ; ἀλλά οὗτος μέν ἑτέρως πως πάντως πράσσω λόγος . ὁ δέ πᾶς αὐτός πόνος εἰς ὁ ὑφίστημι ὁ θεός αγέννητος ἀσχολέω · ὅμοιος ὡς εἄν εἰμί τις σαφῶς περί οὗτος ἔρομαι , τίς περί ὁ ὄνομα ὁ ἀγεννησία ἔχω διάνοια , εἴτε ὡς ἐπινοέω πρός ἔνδειξις ὁ ἄναρχος εἰμί ὁ πρῶτος αἴτιος , εἴτε καί ὡς αὐτός δηλωτικός ὁ οὐσία · ὅς δέ μάλα σμενὺς καί ἐπισπαστικός ἀποκρίνω , ὁ οὐρανός καί γῆ ὁ θεός ποιητής εἰμί μή ἀμφιβάλλω . ὡς τοίνυν οὗτος ὁ λόγος απάδει ὁ προταθείς , καί οὖον συναρτάω · κατά ὁ αὐτός τρόπος εὖρος εἄν καί ἐπί ὁ καλλιγραφέω αὐτός παρά ἐγώ μάχη · ὁ πρός ὁ σκοπός ἀσυνάρτητος . οὕτως δέ σκοπέω .