gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0165.1
A Εἶτα καθεῖνε τούτοις προσεξετάσωμεν . Ἔργον ὀνομάζει τῆς οὐσίας τὴν οὐσίαν · τὴν μὲν δευτέραν τῆς πρώτης · τῆς δὲ δευτέρας πάλιν , τὴν τρίτην . Τίνι τρόπῳ προσεπόδειξας τὸν λόγον ; τισὶ κατασκευαῖς εἰς τοῦτο χρησάμενος ; ἐκ ποίας μεθόδου τοῦ δειν ἐνέργειας τῆς προλαθοῦσης τὴν ἐφεξῆς εἶναι πιστεύειν συναγάχσας ; Εἰ μὲν γὰρ ἐκ τῶν λοιπῶν τῶν ἐν τῇ κτίσει θεωρουμένων ἔδει καὶ περὶ τούτων ἀναλογίσασθαι , ἔχει μὲν οὐδ’ οὕτως καλῶς ἐκ τῶν καταωτέρων καὶ τῶν ὑπερχειμένων στοχαζέσθαι · πλὴν ἀλλ’ ἔχει τι συγγνωστον ἴσως ὁ λόγος , διὰ τῶν φαινομένων ἐν τοῖς ἀκαταλήπτους πλανευόμενος . Νυνὶ δὲ τίς τοῦτο λέγειν ἐπιχειρήσει , ὅτι οὐρανὸς μὲν ἔργον Θεοῦ , οὐρανοῦ δὲ ἥλιος · καὶ ἡλίου σελήνη , καὶ ταύτῆς ἀστέρες , καθεῖνον ἄλλο εἷς τῶν ἐν τῇ κτίσει ; B Ἕνός γὰρ ἔργα τὰ πάντα , ἐπειδὴ εἷς Θεὸς καὶ Πατὴρ πάντων , ἐξ οὗ τὰ πάντα . Εἰ δὲ τι καὶ δι’ ἀλλήλων γίνεται , ὥσπερ ἡ τῶν ζῴων γένεσις , οὐδὲ τοῦτο ἕτερον ἐξ ἑτέρου γίνεται , διαμενουσῆς ἐν τοῖς ἐπιγινομένοις τῆς φύσεως . Πῶς οὖν ἐπ’ οὐδενὸς τῶν ἐν τῇ κτίσει θεωρουμένων ἔχων τοῦ τοιούτου εἰπεῖν , ἐπὶ τῆς ὑπερχειμένης οὐσίας τοῦτο κατασκευάζει , τὸ ἔργον εἶναι τὴν δευτέραν τῆς πρώτης , καὶ ταύτην τῆς ἐφεξῆς ; Εἰ δὲ τὴν ζωῶν γένεσιν ἐννοήσας , ἐνετεύδεν ἐπανάστασθαι καὶ περὶ τῆς ἀχρήστου φύσεως ὁμοιοπαθῶν τι λογισάσθαι , ὥστε ἔργον νοηθῆναι τὴν ἐφεξῆς τοῦ προάγοντος , οὐδ’ ἐν τούτῳ τὸ ἀκόλουθον διασώζει τῷ λόγῳ . Τὰ γὰρ ἐξ ἑτέρων γινόμενα , ὁμοιογενῆ πάντως ἐστὶ τοῖς ἐξ ὧν γίνεται . Ὁ δὲ τὸ ξένον τε καὶ ἀλλόφυλον τοῖς δι’ ἀλλήλων γεγεννημένοις προσμαρτυρεῖ , ἵνα δείξῃ τὴν περιουσίαν τοῦ ψεύδους . ὥσπερ δεξιὸς ἀγωνιστὴς διπλῇ τῇ χειρὶ βάλλειν ἐπιχειρῶν τὴν ἀλήθειαν . Ἵνα γὰρ τὸ ὑφεῖσθαι καὶ κατὰ τὴν φυσικὴν ἀξίαν ἡλαττωμένον τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος ἐπιδείξῃ , ἕτερον ἐξ ἑτέρου γενομένου λέγει · ὡς μήποτε εἰς οἰκειότητος ἔνοιαν ἐκ τοῦ τοιούτου τρόπου τῆς ὑπάρξεως ἐλθοιεν οἱ τὴν ἐξ ἀλλήλων γένεσιν μεμαθηκότες , καὶ αὐτὴ μάχεται τῇ τῆς φύσεως λόγῳ , καὶ ἕτερον ἐξ ἑτέρου γενέσθαι λέγων , καὶ νόθον τὸν γεγεννημένον , ὡς πρὸς τὴν τοῦ γεγεννηκότος φύσιν , ἀποφαίνόμενος .
Lemmas: A εἶτα καθίημι οὗτος προσεξετάζω . ἔργον ὀνομάζω ὁ οὐσία ὁ οὐσία · ὁ μέν δύο ὁ πρῶτος · ὁ δέ δύο πάλιν , ὁ τρίτος . τίς τρόπος προσεποδεικνυμι ὁ λόγος ; τις κατασκευή εἰς οὗτος χράω ; ἐκ Ποίας μέθοδος ὁ δήω ενέργεια ὁ προλανθανω ὁ ἐφεξῆς εἰμί πιστεύω συνάγχω ; εἰμί μέν γάρ ἐκ ὁ λοιπός ὁ ἐν ὁ κτίζω θεωρέω ἐσθίω καί περί οὗτος ἀναλογίζομαι , ἔχω μέν οὐδέ οὕτως καλῶς ἐκ ὁ καταωτέρων καί ὁ ὑπέρκειμαι στοχάζομαι · πλήν ἀλλά ἔχω τίς συγγιγνώσκω ἴσως ὁ λόγος , διά ὁ φαίνω ἐν ὁ ἀκατάληπτος πλανεύω . νυνί δέ τίς οὗτος λέγω ἐπιχείρησις , ὅτι οὐρανός μέν ἔργον Θεός , οὐρανός δέ ἥλιος · καί ἥλιος σελήνη , καί οὗτος ἀστήρ , καθίημι ἄλλος εἷς ὁ ἐν ὁ κτίζω ; B εἷς γάρ ἔργον ὁ πᾶς , ἐπεί εἷς θεός καί πατήρ πᾶς , ἐκ ὅς ὁ πᾶς . εἰμί δέ τίς καί διά ἀλλήλων γίγνομαι , ὥσπερ ὁ ὁ ζῷον γένεσις , οὐδέ οὗτος ἕτερος ἐκ ἕτερος γίγνομαι , διαμένων ἐν ὁ ἐπιγίγνομαι ὁ φύσις . Πῶς οὖν ἐπί οὐδείς ὁ ἐν ὁ κτίζω θεωρέω ἔχω ὁ τοιοῦτος εἶπον , ἐπί ὁ ὑπερχέω οὐσία οὗτος κατασκευάζω , ὁ ἔργον εἰμί ὁ δύο ὁ πρῶτος , καί οὗτος ὁ ἐφεξῆς ; εἰμί δέ ὁ ζωή γένεσις ἐννοέω , ἐνετεύδεν ἐπανίστημι καί περί ὁ ἄχρηστος φύσις ὁμοιοπαθής τίς λογίζομαι , ὥστε ἔργον νοέω ὁ ἐφεξῆς ὁ προάγω , οὐδέ ἐν οὗτος ὁ ἀκόλουθος διασῴζω ὁ λόγος . ὁ γάρ ἐκ ἕτερος γίγνομαι , ὁμοιογενής πάντως εἰμί ὁ ἐκ ὅς γίγνομαι . ὁ δέ ὁ ξένος τε καί ἀλλόφυλος ὁ διά ἀλλήλων γεννάω προσμαρτυρέω , ἵνα δείκνυμι ὁ περιουσία ὁ ψεῦδος . ὥσπερ δεξιός ἀγωνιστής διπλόος ὁ χείρ βάλλω ἐπιχειρέω ὁ ἀλήθεια . ἵνα γάρ ὁ ὑφάω καί κατά ὁ φυσικός ἄξιος ἐλασσόω ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα ἐπιδείκνυμι , ἕτερος ἐκ ἕτερος γίγνομαι λέγω · ὡς μήποτε εἰς οἰκειότης νοια ἐκ ὁ τοιοῦτος τρόπος ὁ ὕπαρξις ἔρχομαι ὁ ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις μανθάνω , καί αὐτός μάχομαι ὁ ὁ φύσις λόγος , καί ἕτερος ἐκ ἕτερος γίγνομαι λέγω , καί νόθος ὁ γεννάω , ὡς πρός ὁ ὁ γεννάω φύσις , ἀποφαίνω .