gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0198.1
θεϊαν τε καὶ μακαρίαν φύσιν καθαρεύειν ἀπὸ τοῦ κατὰ τὸν φθόνον πάθους ὑποληψόμεθα ; Ποῖα οὖν εὐ-αρετῆς αἰτία τοῦ ταῦτα οὕτω παρὰ τῷ Θεῷ τῶν ἔλεον ἐπὶ τοῦ Μονογενοῦς καὶ τοῦ Πνεύματος διατε-τάχθαι ; Ἄλλ’ οὐχ ἔχεισεν , ἔγιν . Πόθεν οὖν ἄλλοθεν , εἰ μὴ κατὰ τὴν φύσιν οἰκείως ἔχουσιν , ἡ συμφυὴς αὐ-τοῖς τάξις ἐνδύεται ; Ἄλλ’ ἴσως τὸ ὑφεῖμένον τῆς οὐ-σίας ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος , τὸ συμφυὲς ὀνομάζει τῆς τάξεως . Ἄλλ’ ἐγὼ καὶ αὐτοῦ τούτου δόξαι τὴν αἰτίαν μαθεῖν , δι’ ἣν ὁ Υἱὸς κατὰ τὴν οὐ-σίαν ἡλάττωται , τῆς οὐσίας καὶ ἐνεργείας ἐν τοῖς ἴσοις καὶ τοῖς αὐτοῖς γνωρίσμασι τε καὶ ἰδιώμασι εὐρισκομέναι . Εἰ δὲ οὐχ αὐτὸς τῆς τε οὐσίας καὶ τῆς ἐνεργείας ὁ λόγος , ἀλλὰ διάφορον ἐφ’ ἑκατέρον τὸ σημαίνον , πῶς διὰ τῶν ἑνῶν καὶ ἀλλοτρίων αἱ ἀποδείξεις τοῖς ζητουμένοις ἐπάγονται ; Πάτερ ἄν εἰ τις , πολυπραγμονοῦμένης τῆς ἀνθρωπίνης οὐσίας , καὶ ζητουμένου εἰ χαλκευτικὸν εἶναι ὁ ἄνθρωπος , ἡ γραμματικῆς δεκτικόν , εἰς ἀπολῦσιν τοῦ προτεθέντος παραλαβόν οἰκίας ἡ πλοίου κατασκευὴν , ἣν ὁ οἰκοδόμος ἢ ὁ ναυπηγὸς ἐπεχάρτε · Ἐπειτα ἰσχυρι-ζατο τῷ σοφῷ τούτῳ λόγῳ , ὅτι παῖς ἐνεργείαις τὰς οὐσίας γνωρίζομεν · ἐνέργεια δὲ τοῦ ἀνθρώπου , ἡ οἰ-κία καὶ τὸ πλοῖον . Ἐκ τούτων ἄρα καταλαμβάνομεν τὸ πλατυνύχων καὶ γελαστικὸν εἶναι τὸν ἄνθρωπον , ἀπλούστατε ; Ἄλλ’ οὐ τοῦτο , φαῖς τις ἄν , τὸ ζητου-μένον ἐστιν , εἰ τινὰ κίνησιν καὶ ἐνέργειαν ὁ ἄνθρω-πος ἔχει , ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἐνεργεῖν τί ποτε κατὰ τὴν φύ-σιν ἐστίν · ὁ πολλοῦ δὲ μαθεῖν ἐκ τῆς ἀποκρίσεως . Καὶ γὰρ εἰ περὶ ἀνέμου τι μαθεῖν ἐβουλήμεν , οὐχ ἂν ψάμμου σωρείαν ἐξ ἀνέμου συστάσαν , ἢ ἀχύρου θη-μόνας , ἢ χόνοιν διὰ χονοῦν δείξας , ἐντελῆ ἄν τοῦ ζη-τουμένου τὸν λόγον ἀπέδωκας . Ἕτερος γὰρ τοῦ ἀνέμου ὁ λόγος · καὶ ἄλλα ταῦτα ἀντὶ τοῦ ζητουμένου δεικνύμενα . Πῶς οὖν οὗτος ταῖς ἐνεργείαις τὰς οὐ-σίας δείκνυσιν , καὶ τὸν τοῦ εἶναι λόγον αὐτοῦ τοῦ ὄν-τος , ἐκ τῶν γενομένων παρὰ τοῦ ὄντος παριστῆσιν ; Quomodo igitur iste ex operationibus substantias demonstrat , et rationem essendi ipsius entis ex effecti-bus entis ?
Lemmas: θεῖος τε καί μακάριος φύσις καθαρεύω ἀπό ὁ κατά ὁ φθόνος πάθος ὑπολαμβάνω ; Ποίας οὖν εὐ-αρετῆς αἰτία ὁ οὗτος οὗτος παρά ὁ Θεός ὁ ἔλεος ἐπί ὁ Μονογενώ καί ὁ πνεῦμα διατάσσω ; ἄλλος οὐ χέω , γίγνομαι . πόθεν οὖν ἄλλοθεν , εἰμί μή κατά ὁ φύσις οἰκεῖος ἔχω , ὁ συμφυής αὐ-τός τάξις ἐνδύω ; ἄλλος ἴσως ὁ ὑφίημι ὁ οὐσία ἐπί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα , ὁ συμφυής ὀνομάζω ὁ τάξις . ἄλλος ἐγώ καί αὐτός οὗτος δόξα ὁ αἴτιος μανθάνω , διά ὅς ὁ υἱός κατά ὁ οὐσία ἐλασσόω , ὁ οὐσία καί ἐνέργεια ἐν ὁ ἴσος καί ὁ αὐτός γνώρισμα τε καί ἰδίωμα εὑρίσκω . εἰμί δέ οὐ αὐτός ὁ τε οὐσία καί ὁ ἐνέργεια ὁ λόγος , ἀλλά διάφορος ἐπί ἑκάτερος ὁ σημαίνω , πῶς διά ὁ ἑνόω καί ἀλλότριος ὁ ἀποδείκνυμι ὁ ζητέω ἐπάγω ; πατήρ ἄν εἰμί τις , πολυπραγμονέω ὁ ἀνθρώπινος οὐσία , καί ζητέω εἰμί χαλκευτικός εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὁ γραμματικός δεκτικός , εἰς ἀπόλυσις ὁ προτίθημι παραλαμβάνω οἰκίον ὁ πλοῖον κατασκευή , ὅς ὁ οἰκοδόμος ἢ ὁ ναυπηγός ἐπιχαίρω · ἔπειτα ἰσχυρίζομαι ὁ σοφός οὗτος λόγος , ὅτι παῖς ἐνέργεια ὁ οὐσία γνωρίζω · ἐνέργεια δέ ὁ ἄνθρωπος , ὁ οἴκιος καί ὁ πλοῖον . ἐκ οὗτος ἄρα καταλαμβάνω ὁ πλατυνυχη καί γελαστικός εἰμί ὁ ἄνθρωπος , απλός ; ἄλλος οὖον οὗτος , Φάις τις ἄν , ὁ ζητέω εἰμί , εἰμί τις κίνησις καί ἐνέργεια ὁ ἄνθρωπος ἔχω , ἀλλά αὐτός ὁ ἐνεργέω τίς ποτός κατά ὁ φύσις εἰμί · ὁ πολύς δέ μανθάνω ἐκ ὁ ἀπόκρισις . καί γάρ εἰμί περί ἄνεμος τίς μανθάνω βούλομαι , οὐ εἄν ψάμμος σωρεία ἐκ ἄνεμος συνίστημι , ἢ ἄχυρον θημών , ἢ χονοος διά χόω δείκνυμι , ἐντελής ἄν ὁ ζητέω ὁ λόγος ἀποδίδωμι . ἕτερος γάρ ὁ ἄνεμος ὁ λόγος · καί ἄλλος οὗτος ἀντί ὁ ζητέω δείκνυμι . Πῶς οὖν οὗτος ὁ ἐνέργεια ὁ οὐσία δείκνυμι , καί ὁ ὁ εἰμί λόγος αὐτός ὁ εἰμί , ἐκ ὁ γίγνομαι παρά ὁ εἰμί παρίστημι ; Quomodo igitur iste ex operationibus substantias demonstrat , et rationem essendi ipsius entis ex effecti-bus entis ?