gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0248.1
διάνοιαν ἔχει τὸ , οὐ τὴν οὐσίαν καθ' ἣν ἐστιν εἷς , χωριζόμενον εἰς πλείους , ἢ ἄλλοτε ἄλλον γινόμενον , ἢ τού εἶναι ὅ ἐστιν μεθιστάμενον ; Οὐτ' ἄν αὐτὸς εἴποι · οὔτε τινὰ τῶν συμμαχοῦντων αὐτῷ νομίζω δύνασθαι ἄν ἐξευρεῖν σκιὰν τινὰ διανοίας ἐν τοῖς εἰρημένοις . Οὐ τὴν οὐσίαν καθ' ἣν ἐστίν εἷς . Χωριζόμενον αὐτὸν λέγει τῆς οὐσίας αὐτοῦ , μὴ χωριζόμεθα , ἢ τὴν οὐσίαν λέγει ἀπ' αὐτοῦ μὴ μερίζεσθαι . Ψόφος τις ἐστι , καὶ ἦχος μάταιος εἰκῇ συγκεῖμένος , ὁ ἀσπαστος οὗτος λόγος . Καὶ τί χρή παραμένειν τῇ ἐξετάσει τῶν ἀδιανοήτων τούτων ῥημάτων ; Πῶς γὰρ τις τῆς ἑαυτοῦ οὐσίας χωρισθεὶς ἐν τῷ εἶναι μένει ; " Ἡ πῶς ἡ οὐσία τινὸς μερισθεῖσα , ἐφ' ἑαυτὴς δεῖκνυται ; " Ἡ πῶς ἐστι δυνατόν ἀπὸ τοῦ ἐν φύσει ἐκδόντα , ἄλλον γενέσθαι ἔξω ἑαυτοῦ γενομένου ; " Ἄλλ' οὐδὲ ἐκ μίας , φησίν , οὐσίας εἰς ὑποστάσεις τρεῖς σχηματίζεται μεν . Παντὶ γὰρ καθάπαξ ἐστίν εἷς , κατὰ τὰ αὐτὰ τε καὶ ὡσαύτως διαμένων μόνος . Τὸ μὲν οὖν ἀδιάνοητον ἐν τοῖς εἰρημένοις , παντὶ δῆλον ἐστιν καὶ πρὸ τῶν ἡμετέρων οἷμαι λόγων · τούτοις δὲ ἀντιλεῖτω ὁ νομίζων εἶναι τινα ἐν τοῖς λεγομένοις · νοῦν ἢ διάνοιαν · ὁ γὰρ κρίνειν ἐπισχερούμενος λόγῳ δύνασιν , ἀπαξιώσει τοῖς ἀνυποστάτοις συμπλέκεσθαι . Τίνα γὰρ λόγῳ ἔχει κατὰ τοῦ ἡμετέρου δόγματος , τὸ λέγειν , Οὐ τὴν οὐσίαν , καθ' ἣν ἐστίν εἷς χωριζόμενον , ἢ μεριζόμενον εἰς πλείους , ἢ ἄλλοτε ἄλλον γινόμενον · ἢ τοῦ εἶναι ὅ ἐστι μεθιστάμενον · οὔτε ἐκ μίας οὐσίας εἰς ὑποστάσεις τρεῖς σχηματίζομεν ; " Ἄ μὴτε λέγεται παρὰ τῶν Χριστιανῶν , μὴτε πιστεύεται · μὴτε ἐκ τοῦ ἀκολουθοῦ διὰ τῶν παρ' ἡμῖν ὁμολογουμένων νοεῖται . Τίς γὰρ εἶπε τοῦτο ποτε , ἢ λέγοντος ἤκουσεν ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ , ὅτι ὁ Πατὴρ τὴν οὐσίαν ἢ χωρίζεται ἢ μερίζεται , ἢ ἄλλοτε ἄλλος γίνεται , ἔξω ἑαυτοῦ γινόμενος , ἢ εἰς ὑποστάσεις τρεῖς σχηματίζεται ; 'Εαυτῷ ταῦτα λαλεῖ ὁ Εὐνόμιος · οὐ πρὸς ἡμᾶς μαχόμενος , ἀλλ' ἰδίας φληνφίας ἐφρων · πολλῇ καταμίψας τῇ ἀσδείᾳ τῶν λεγομένων τὴν ἀνοιαν . " Ἡμεῖς γὰρ ἐπίσης ἀσδεῖς τε καὶ ἄθεον λέγομεν , καὶ τὸ κτιστὸν λέγειν τὸν Δεσπότην τῆς κτίσεως · καὶ τὸ οἰσθαι τὸν Πατέρα καθὸ ἐστι , χωρίζεσθαι ἢ τέμνεσθαι , ἢ ἑαυτοῦ ἐξίστασθαι , ἢ εἰς ὑποστάσεις τρεῖς σχηματίζεσθαι · ὥσπερ τινὰ πηλόν , ἢ κηρόν , ἐν μορφαῖς διαφόροις διαπλασσόμενον .
Lemmas: διάνοια ἔχω ὁ , οὖον ὁ οὐσία κατά ὅς εἰμί εἷς , χωρίζω εἰς πλείων , ἢ ἄλλοτε ἄλλος γίγνομαι , ἢ ὅς εἰμί ὅς εἰμί μεθίστημι ; οὐ ἄν αὐτός εἶπον · οὔτε τις ὁ συμμαχέω αὐτός νομίζω δύναμαι ἄν ἐξευρίσκω σκιά τις διάνοια ἐν ὁ εἴρω . οὖον ὁ οὐσία κατά ὅς εἰμί εἷς . χωρίζω αὐτός λέγω ὁ οὐσία αὐτός , μή χωρίζω , ἢ ὁ οὐσία λέγω ἀπό αὐτός μή μερίζω . ψόφος τις εἰμί , καί ἦχος μάταιος εἰκῇ σύγκειμαι , ὁ ἀσπαστος οὗτος λόγος . καί τίς χρή παραμένω ὁ ἐξέτασις ὁ ἀδιανόητος οὗτος ῥῆμα ; Πῶς γάρ τις ὁ ἑαυτοῦ οὐσία χωρίζω ἐν ὁ εἰμί μένω ; " ὁ πῶς ὁ οὐσία τις μερίζω , ἐπί ἑαυτοῦ δείκνυμι ; " ὁ πῶς εἰμί δυνατός ἀπό ὁ ἐν φύσις ἐκδίδωμι , ἄλλος γίγνομαι ἔξω ἑαυτοῦ γίγνομαι ; " ἄλλος οὐδέ ἐκ μίας , φημί , οὐσία εἰς ὑπόστασις τρεῖς σχηματίζω μέν . Πᾶς γάρ καθάπαξ εἰμί εἷς , κατά ὁ αὐτός τε καί ὡσαύτως διαμένω μόνος . ὁ μέν οὖν αδιανοητος ἐν ὁ εἴρω , πᾶς δῆλος εἰμί καί πρό ὁ ἡμέτερος οἴομαι λόγος · οὗτος δέ ἀντιλέγω ὁ νομίζω εἰμί τις ἐν ὁ λέγω · νόος ἢ διάνοια · ὁ γάρ κρίνω επισχερουμην λόγος δύνασις , ἀπαξιόω ὁ ἀνυπόστατος συμπλέκω . τίς γάρ λόγος ἔχω κατά ὁ ἡμέτερος δόγμα , ὁ λέγω , οὖον ὁ οὐσία , κατά ὅς εἰμί εἷς χωρίζω , ἢ μερίζω εἰς πλείων , ἢ ἄλλοτε ἄλλος γίγνομαι · ἢ ὁ εἰμί ὅς εἰμί μεθίστημι · οὔτε ἐκ μίας οὐσία εἰς ὑπόστασις τρεῖς σχηματίζω ; " ὅς μήτε λέγω παρά ὁ Χριστιανός , μήτε πιστεύω · μήτε ἐκ ὁ ἀκολουθέω διά ὁ παρά ἐγώ ὁμολογέω νοέω . Τῖς γάρ εἶπον οὗτος ποτός , ἢ λέγω ἀκούω ἐν ὁ ὁ Θεός ἐκκλησία , ὅτι ὁ πατήρ ὁ οὐσία ἢ χωρίζω ἢ μερίζω , ἢ ἄλλοτε ἄλλος γίγνομαι , ἔξω ἑαυτοῦ γίγνομαι , ἢ εἰς ὑπόστασις τρεῖς σχηματίζω ; Εαυτός οὗτος λαλέω ὁ Εὐνόμιος · οὖον πρός ἐγώ μάχομαι , ἀλλά ἴδιος φληνφίας φρέω · πολύς καταμείβω ὁ ἀσδείᾳ ὁ λέγω ὁ ἄνοια . " ἐγώ γάρ ἐπίσης ἀσδεῖς τε καί ἄθεος λέγω , καί ὁ κτιστός λέγω ὁ δεσπότης ὁ κτίσις · καί ὁ οἴομαι ὁ πατήρ καθό εἰμί , χωρίζω ἢ τέμνω , ἢ ἑαυτοῦ ἐξίστημι , ἢ εἰς ὑπόστασις τρεῖς σχηματίζω · ὥσπερ τις πηλός , ἢ κῆρ , ἐν μορφή διάφορος διαπλάσσω .