gregorius-nyssenus.contra-eunomium pg045_0294.1
παλαιωτρᾷ τοῦ ψεύδους , εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀπάτης ἄγωνας ἑαυτὸν ἐπιρρώσας · ἀναγκαῖως καὶ νῦν δι’ ἡμῶν ὁ τῆς ἀληθείας λόγος , πρὸς τὴν τοῦ ψεύδους ἀνατροπὴν ἀντειργείρεται , τὴν νικηποῦν τὲ καὶ ἀγωνοθέτην τῆς νίκης ἀναθεὶς τὰς ἐλπίδας , καὶ ἅμα τὴν κακοτεχνίαν τῶν τοῦ ἐναντίου παλαισμάτων ἐνδυναμούμενος . Ὁμολογοῦμεν γὰρ ἀνεπαισχύντως ἡμεῖς , μήτε τινὰ λόγον διὰ ῥητορικῆς τετήρημεν ἐπὶ τοῖς ἀγῶσι παρεσκευάσθαι , μήτε δεινότητα διαλεκτικῆς ἀγχινοίας εἰς συμμαχίαν κατὰ τῶν ἀντιτεταγμένων προβάλλεσθαι , ἢ καὶ τὴν ἀλήθειαν πολλάκις εἰς ὑπόνοιαν ψεύδους ἐπὶ τῶν ἀπειρῶν ἀντιμεθίστησιν . Ἄλλὰ μία δύναμις τοῦ ἐν ἡμῖν λόγου κατὰ τοῦ ψεύδους ἐστίν . Πρῶτον μὲν αὐτὸς ὁ ἀληθινὸς λόγος , ἰσχὺς τοῦ ἡμετέρου , τὴν παιδευσιν , ἀλλὰ σοφὴν , ἐν προπαιδεύσεως γενέσθαι πρῶτον διακελεύεται , εἰθ’ οὕτως τὴν ἐκ τῆς Παροιμιῶν παιδείαν χωρεῖν . Φρονήσεως γὰρ εἶναι λόγους ῥησί , διὰ στροφῆς τὸν ἀναστρέφειν ἐκκαλύπτουσα . Τὸ γὰρ μὴ ἐπ’ εὐθείας νοούμενον , στροφῆς τινος χρήζει πρὸς τὴν τοῦ κεχρυμμένου κατάληψιν . Καὶ ὡςπερ ὁ Παῦλος , ἀλλάξων ἑαυτοῦ τὴν φωνὴν ἐπηγγείλατο , μέλλων μετατιθέναι τὴν ἱστορίαν εἰς τροπικὴν θεωρίαν · οὕτως ἐνετύθη ἡ τῶν κεχρυμμένων φανέρωσις , στροφὴ τοῦ λόγου παρὰ τοῦ Σολομῶντος κατοικαλέται · ὡς οὐ δυναμένω κατανοηθῆναι τοῦ κάλλους τῶν νοημάτων , εἰ μὴ τις τοῦ λόγου τὸ προφανὲς μεν εἰς τὸ ἔμπαινον ἀναστρέψας , ἴδοι τὴν ἀποκεχρυμμένην αὐτῆς τοῦ νοήματος . Οἷον ἐπὶ τοῦ πτεροῦ συμβαίνει , ὃ κατὰ τὸ οὐραῖον ὁ ταῦτὸς καλλωπίζεται . Ἐπὶ τοῦτο γὰρ ὁ μὲν τὰ νῶτα τοῦ πτεροῦ θεασάμενος , κατὰ τὸ ἀκαλλές τε καὶ ἀμορφον , καταφρονεῖ πάντως ὡς εὐτελοῦς τοῦ θεάματος . Εἰ δὲ τις ἀναστρέψας αὐτοῦ τὴν ἑτέραν ὄψιν προδείξειεν , ὄψι τὴν ποικίλην ζωγραφίαν τῆς φύσεως , καὶ τὴν ἡμιτελῆ κύκλον ἐν πορφύρᾳ τῇ βαφῇ κατὰ τὸ μέσον ἐκλάμποντα , καὶ τὸν χρυσοειδῆ περὶ τὸν κύκλον ἀέρα , τοῖς πολυχρώοις ἴρισι κατὰ τὸ ἄκρον διεζωσμένον τε καὶ λαμπόμενον . Ἐπεὶ οὖν οὐδὲν τῷ προχειρῷ τῆς λέξεως ἐπεστι κάλλος · Πᾶσα γὰρ , φησίν , ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ὀσώδεν , ἐν τοῖς χρυσοῖς νοήμασι τῷ κρυπτῷ διαλάμπονσα κόσμω · ἀναγκαῖως ὁ Σολομὼν τοῖς ἐντυγχάνουσι τῷ βιβλίῳ τούτῳ τὴν τοῦ λόγου στροφὴν ὑποτίθεται , ἵνα διὰ τούτου νοήσωσι παραβολὴν καὶ σκοτεινὸν λόγον , ῥήσεις τε σοφῶν καὶ αἰνίγματα . Quare cum in orationis primo prospectu nulla inest pulchritudo : Omnis enim , inquit , gloria filiae regis ab intus , in aureis intellectionibus occulto refulgens ornatu : necessario Solomon , hunc librum legentibus , sermonem invertre praecepit , ut hoc modo intelligant parabolam et obscurum sermonem , verba sapientium et aenigmata eorum .
Lemmas: παλαιωτρᾷ ὁ ψεῦδος , εἰς ὁ ὑπέρ ὁ ἀπάτη ἀγών ἑαυτοῦ ἐπιρρώννυμι · ἀναγκαῖος καί νῦν διά ἐγώ ὁ ὁ ἀλήθεια λόγος , πρός ὁ ὁ ψεῦδος ἀνατροπή ἀντειργείρεται , ὁ νικηποῦν τε καί ἀγωνοθέτης ὁ Νίκη ἀνατίθημι ὁ ἐλπίς , καί ἅμα ὁ κακοτεχνία ὁ ὁ ἐναντίος πάλαισμα ἐνδυναμόω . ὁμολογέω γάρ ἀνεπαίσχυντος ἐγώ , μήτε τις λόγος διά ῥητορικός τηρέω ἐπί ὁ ἀγών παρασκευάζω , μήτε δεινότης διαλεκτική ἀγχίνοια εἰς συμμαχία κατά ὁ ἀντιτάσσω προβάλλω , ἢ καί ὁ ἀλήθεια πολλάκις εἰς ὑπόνοια ψεῦδος ἐπί ὁ ἤπειρος ἀντιμεθίστημι . ἀλλά εἷς δύναμις ὁ ἐν ἐγώ λόγος κατά ὁ ψεῦδος εἰμί . Πρῶτος μέν αὐτός ὁ ἀληθινός λόγος , ἰσχύς ὁ ἡμέτερος , ὁ παίδευσις , ἀλλά σοφός , ἐν προπαίδευσις γίγνομαι πρῶτος διακελεύομαι , εἶτα οὕτως ὁ ἐκ ὁ παροιμία παιδεία χωρέω . Φρόνησις γάρ εἰμί λόγος ῥῆσις , διά στροφή ὁ ἀναστρέφω ἐκκαλύπτω . ὁ γάρ μή ἐπί εὐθύς νοέω , στροφή τις χρῄζω πρός ὁ ὁ κρύπτω κατάληψις . καί ὡς ὁ Παῦλος , ἀλλάσσω ἑαυτοῦ ὁ φωνή ἐπαγγέλλω , μέλλω μετατίθημι ὁ ἱστορία εἰς τροπικός θεωρία · οὕτως ἐντύω ὁ ὁ κρύπτω φανέρωσις , στροφή ὁ λόγος παρά ὁ Σολομών κατοικαλημι · ὡς οὖον δύναμαι κατανοέω ὁ κάλλος ὁ νόημα , εἰμί μή τις ὁ λόγος ὁ προφανής μέν εἰς ὁ ἐμφαίνω ἀναστρέφω , ὁράω ὁ ἀποκρύπτω αὐτός ὁ νόημα . οἷος ἐπί ὁ πτερόν συμβαίνω , ὅς κατά ὁ οὐραῖος ὁ αὐτός καλλωπίζω . ἐπί οὗτος γάρ ὁ μέν ὁ νῶτον ὁ πτερόν θεάομαι , κατά ὁ ἀκαλλής τε καί ἄμορφος , καταφρονέω πάντως ὡς εὐτελής ὁ θέαμα . εἰμί δέ τις ἀναστρέφω αὐτός ὁ ἕτερος ὄψις προδείκνυμι , ὄψις ὁ ποικίλος ζωγραφία ὁ φύσις , καί ὁ ἡμιτελής κύκλος ἐν πορφύρα ὁ βαφή κατά ὁ μέσος ἐκλάμπω , καί ὁ χρυσοειδής περί ὁ κύκλος ἀήρ , ὁ πολυχρώοις ἶρις κατά ὁ ἄκρος διαζώννυμι τε καί λάμπω . ἐπεί οὖν οὐδείς ὁ πρόχειρον ὁ λέξις ἔπειμι κάλλος · πᾶσα γάρ , φημί , ὁ δόξα ὁ θυγάτηρ ὁ βασιλεύς ὄσος , ἐν ὁ χρυσός νόημα ὁ κρυπτός διαλάμπω κόσμος · ἀναγκαῖος ὁ Σολομών ὁ ἐντυγχάνω ὁ βιβλίον οὗτος ὁ ὁ λόγος στροφή ὑποτίθημι , ἵνα διά οὗτος νοέω παραβολή καί σκοτεινός λόγος , ῥῆσις τε σοφός καί αἴνιγμα . Quare cum in orationis primo prospectu nulla inest pulchritudo : Omnis enim , inquit , gloria filiae regis ab intus , in aureis intellectionibus occulto refulgens ornatu : necessario Solomon , hunc librum legentibus , sermonem invertre praecepit , ut hoc modo intelligant parabolam et obscurum sermonem , verba sapientium et aenigmata eorum .