gregorius-nyssenus.apologia-in-hexaemeron pg044_0050.1
σίων ὀνομάτων κοινωνῆς , ὁμοῦτος ἤν ἡ φύσις , ἐν τῷ Δ εἰπεῖν , οὐχ ὅτι Ἐγένετο ὑποκάτω , ἡ Ἦν ὑπέρανω τοῦ στερεώματος · καὶ δ ἤν ὑποκάτω τοῦ στερεώματος , ἄλλο τι ἐπάνω ἦν . Εἰ δὲ τὸ μὲν εὐθὺς ἐν ζῳφῷ πρὸς τὴν κάτω θέσιν ἀπεωρισμένον ἐστὶ · τὸ δὲ οὐχ ἐν ζῳφῷ · ἐν φωτὶ γὰρ πάντως ἐστὶ τὸ ἐν πνεύματι Θεοῦ , καὶ τοῦ ζῳφοῦ κεχωρισται , ὅμα δὲ καὶ ὑπέρανω ἤν τοῦ ἀναδειχθέντος μεταξὺ στερεώματος , κρινάτω ὁ συνεθὴς ἀκροατής , εἰ τὴς πρεπούσης ὑπολήψεως ὁ λόγος ἡμῶν ἐν τοῖς εἰρημένοις παρεστοχάσατο . Τὰ μὲν οὖν περὶ τῆς πρώτης τῶν ὄντων συστάσεως ἡμῖν ὑπονοηθέντα , καὶ πῶς ἐν τῇ δυνάμει τῆς οὐσίας οὐ δευτερεύει τὸ φῶς τῶν ὄντων , κλὴν ἡ Γραφὴ πρὸ τοῦ φωτὸς ἱστορεῖσθαι τὸ σχότος λέγει , καὶ ὅσα περὶ τοῦ στερεώματος στοχαστικῶς ἐνεσησάμεν , καὶ περὶ τῆς τῶν ὑδάτων διαφοράς , ὧν ἡ φύσις πρὸς τὰ κατωφερεῖς τε καὶ κούφον μεμερισται , τὰς καταλλήλους ἡμῖν περὶ ἑκάτερου τῶν ὁμωνύμων λεγομένων ὑπονοίας ἐντίθησι , ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα ἐστίν . Ἐπειδὴ δὲ διεκρίθη μὲν ἀπ’ ἀλλήλων τὰ ὕδατα , τὰ τε ὁρώμενα καὶ τὰ νοούμενα , καὶ μέσος ὅρος ἀπεδείχθη τῆς διπλῆς τῶν ὑδάτων φύσεως ὁ οὐρανός , ὁ ἐν ἀρχῇ μὲν γεγενῆσθαι μετὰ τῆς γῆς καὶ πάντων τῶν πρὸς τὴν κατασκευὴν τοῦ κόσμου καταβληθέντων λεγόμενος , νυνὶ δὲ τελειωθείς τε καὶ ὀνομασθείς ἐν τῇ ἀναδείξει τοῦ στερεώματος τοῦ διὰ τῆς περιδρομῆς τοῦ πυρὸς ὁρισθέντος , καὶ ἡ δευτέρα τοῦ φωτὸς κυκλοφορία , πάλιν τὸ ὑποκείμενον ἀνὰ μέρος ἐπεσκότισέ τε καὶ ἐφώτισεν . Ὅπερ καὶ ὀνομασθῆν κατὰ τὴν προλαθοῦσαν ἀκολουθίαν , καὶ τοῦτο ἡμέρα . Ἀναγκαίως δὲ καὶ ἀκολούθως καὶ ἡ τοῦ ἀριθμοῦ φύσις συνεσιῆλθε τῇ κτίσει . Οὐδὲν γὰρ ἑτέρων ἐστὶν ἀριθμός , εἰ μὴ μονάδων σύνθεσις . Πάν δὲ τὸ ὡρισμένην τινὶ περιγραφῇ θεωρούμενον , μονὰς ὀνομάζεται . Ἐπεὶ οὖν πανταχόθεν ὁ κύκλος ἀνελλειπὴς ἐστὶν ἐν ἑαυτῷ ὁριζόμενος · καλῶς ὁ λόγος ἐν τῷ ὀνόμασε τὴν μίαν τοῦ κύκλου περίοδον , εἰπών · « Ἐγένετο ἐσπέρα καὶ ἐγένετο πρωὶ ἡμέρα μία » καὶ πάλιν τὴν ἄλλην ὡσαύτως ἐν . Συνθεὶς δὲ ἀμφότερα , δύο ἐποίησε . Καὶ οὕτως ὁ λόγος τὴν τοῦ ἀριθμοῦ γένεσιν τοῖς μορίοις συνήγαγε τῆς κτίσεως , τὴν ἀκολουθίαν τῆς τάξεως τοῖς ὀνόμασι τοῦ ἀριθμοῦ σημειούμενος . « Ἐγένετο » γάρ , φησίν , « ἐσπέρα , καὶ ἐγένετο πρωὶ ἡμέρα δευτέρα . »
Lemmas: σίον ὄνομα κοινωνέω , ὁμός ἐάν ὁ φύσις , ἐν ὁ δ εἶπον , οὐ ὅτι γίγνομαι ὑποκάτω , ὁ ἦς ὑπεράνω ὁ στερέωμα · καί δ ἐάν ὑποκάτω ὁ στερέωμα , ἄλλος τίς ἐπάνω εἰμί . εἰμί δέ ὁ μέν εὐθύς ἐν ζῷον πρός ὁ κάτω θέσις ἀπεωρισμένον εἰμί · ὁ δέ οὐ ἐν ζῷον · ἐν φάος γάρ πάντως εἰμί ὁ ἐν πνεῦμα Θεός , καί ὁ Ζώφου χωρίζω , Όμα δέ καί ὑπεράνω ἐάν ὁ ἀναδείκνυμι μεταξύ στερέωμα , κρίνω ὁ συνίημι ἀκροατής , εἰμί σής πρέπω ὑπόληψις ὁ λόγος ἐγώ ἐν ὁ εἴρω παραστοχάζομαι . ὁ μέν οὖν περί ὁ πρῶτος ὁ εἰμί σύστασις ἐγώ ὑπονοέω , καί πῶς ἐν ὁ δύναμις ὁ οὐσία οὖον δευτερεύω ὁ φάος ὁ εἰμί , κλῆς ὁ γραφή πρό ὁ φάος ἱστορέω ὁ σχοος λέγω , καί ὅσος περί ὁ στερέωμα στοχαστικός ἐνίημι , καί περί ὁ ὁ ὕδωρ διαφορά , ὅς ὁ φύσις πρός ὁ κατωφερής τε καί κοῦφος μερίζω , ὁ κατάλληλος ἐγώ περί ἑκάτερος ὁ ὁμώνυμος λέγω ὑπόνοια ἐντίθημι , οὗτος καί ὁ τοιοῦτος εἰμί . ἐπεί δέ διακρίνω μέν ἀπό ἀλλήλων ὁ ὕδωρ , ὁ τε ὁράω καί ὁ νοέω , καί μέσος ὅρος ἀποδείκνυμι ὁ διπλόος ὁ ὕδωρ φύσις ὁ οὐρανός , ὁ ἐν ἀρχή μέν γίγνομαι μετά ὁ γῆ καί πᾶς ὁ πρός ὁ κατασκευή ὁ κόσμος καταβάλλω λέγω , νυνί δέ τελειώνω τε καί ὀνομάζω ἐν ὁ ἀνάδειξις ὁ στερέωμα ὁ διά ὁ περιδρομεύς ὁ πυρός ὁρίζω , καί ὁ δύο ὁ φάος κυκλοφορία , πάλιν ὁ ὑπόκειμαι ἀνά μέρος ἐπισκοτίζω τε καί φωτίζω . ὅπερ καί ὀνομάζω κατά ὁ προλανθανω ἀκολουθία , καί οὗτος ἡμέρα . ἀναγκαῖος δέ καί ἀκόλουθος καί ὁ ὁ ἀριθμός φύσις συνεισέρχομαι ὁ κτίζω . οὐδείς γάρ ἕτερος εἰμί ἀριθμός , εἰμί μή μόνος σύνθεσις . Πάν δέ ὁ ὁρίζω τις περιγραφή θεωρέω , μονή ὀνομάζω . ἐπεί οὖν πανταχόθεν ὁ κύκλος ἀνελλειπὴς εἰμί ἐν ἑαυτοῦ ὁρίζω · καλῶς ὁ λόγος ἐν ὁ ονομάζω ὁ εἷς ὁ κύκλος περίοδος , εἶπον · « γίγνομαι ἑσπέρα καί γίγνομαι πρωί ἡμέρα εἷς » καί πάλιν ὁ ἄλλος ὡσαύτως ἐν . συντίθημι δέ ἀμφότερος , δύο ποιέω . καί οὕτως ὁ λόγος ὁ ὁ ἀριθμός γένεσις ὁ μόριον συνάγω ὁ κτίσις , ὁ ἀκολουθία ὁ τάξις ὁ ὄνομα ὁ ἀριθμός σημειόω . « γίγνομαι » γάρ , φημί , « ἑσπέρα , καί γίγνομαι πρωί ἡμέρα δύο . »