gregorius-nyssenus.apologia-in-hexaemeron pg044_0059.2
εὔωστο , πῶς ἡ εἰς τὸ ξηρὸν τῶν ἀτμῶν μεταποίησις οὐκ ἐλαττοῖ τὸ ὑγρόν , τὸ ἐπικρατεῖν τῆς θερμῆς οὐσίας ἐκδηλοῦνμενον . Πρὸς δὲ ταῦτα καλῶς ἂν ἔχοι ἑτέραν ἀκολουθίαν ἐξευρεῖν τῇ θεωρίᾳ τοῦ λόγου συμβαίνουσαν · ἴσως γὰρ ἄν γένοιτο ἡμῖν διὰ τῆς φιλοπονωτέρας προσεδρίας , μὴ διαμαρτεῖν τῆς πρὸςηκούσης περὶ τοῦ σκέμματος ὑπολήψεως . Ἦκουσα τῆς προφητείας τὸ μεγαλεῖον τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως διὰ τῶν ἐν τῇ κτίσει θαυμάτων διεξιούσης , ἐν οἷς φησι · « Τίς ἐμέτρησεν τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ , καὶ τὸν οὐρανὸν σπιθαμῇ , καὶ πᾶσαν τὴν γῆν δρακί ; τίς ἐστησε τὰ ὄρια σταθμῷ , καὶ τὰς νάπας ζυγῷ ; » δι’ ὧν οἶμαι σαφῶς ἴδιος μέτρος τῶν στοιχείων ἕκαστον περιγεγραφάμε τὸν προφήτην διδάσκειν , τῆς περιεκτικῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως , ἣν χεῖρα καὶ δραχά , καὶ σπιθαμὴν ὀνομάζει , ἰδίοις ἕκαστον τῶν δυνεῶν ἐν τῷ καθήκοντι μέτρῳ περιειγυώσης . Εἰ οὖν μεμέτρηται σύφαντος τῇ θείᾳ δυνάμει , καὶ τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ , καὶ τῇ δραχὶ πᾶσα ἡ γῆ , καὶ ζυγοστατοῦνται αἱ νάπαι , καὶ φανερὸς τοῖς ὄρεσιν ἀφορίζει σταθμὸς , ἀνάγκη πᾶσα μένειν ἕκαστον ἐπὶ τοῦ ἰδίου μέτρου καὶ σταθμοῦ , μήτε αὐξήσεως , μήτε κολοδώσεως ἐν τοῖς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ μεμετρημένοις , καὶ ὑπ’ αὐτοῦ περιεχομένοις δυναμένως γενέσθαι . Εἰ οὖν μήτε προσθήκη , μήτε ἐλάττωσις περὶ τὰ ὄντα συμβαίνειν ἡ προφητεία μαρτύρεται , πάντως ἐπὶ τῷ ἰδίῳ ἕκαστον μέτρῳ εἰσαὶ διαμένει , τῆς τρεπτῆς φύσεως τῆς ἐν τοῖς οὖσι Θεορουμένης , πάντα εἰς ἄλληλα μεταβαλλούσης , καὶ ἕκαστον εἰς τὸ ἕτερον ἀλλοιοῦσης , καὶ πάλιν ἀπ’ ἐκείνου διὰ μεταβολῆς τε καὶ ἀλλοιώσεως εἰς τὸ ἐξ ἀρχῆς αὐθὶς ἐπαναγούσης . Ἄλλ’ ὅτι μὲν ὁ ὑγρὸς οὗτος ἀτμὸς , ἐν τῷ φλογμῷ διαγενωμένος , εἰς τὴν γειδὴ μεταβαίνει ποιότητα , πρὸς τὸ ξηρὸν μεταληθεὶς διὰ τῆς ἐξοπτήσεως , τοῦτο ἐν τοῖς προλαβοῦσι λόγοις ἐν τῷ κατὰ τὸ ἔλαιον ὑποδειγματὶ μετρίως νενόηται ,
Lemmas: εὔωστο , πῶς ὁ εἰς ὁ ξηρός ὁ ἀτμός μεταποίησις οὐ ἐλασσόω ὁ ὑγρός , ὁ ἐπικρατέω ὁ θερμός οὐσία ἐκδηλόω . πρός δέ οὗτος καλῶς εἄν ἔχω ἕτερος ἀκολουθία ἐξευρίσκω ὁ θεωρία ὁ λόγος συμβαίνω · ἴσως γάρ ἄν γίγνομαι ἐγώ διά ὁ φιλόπονος προσεδρία , μή διαμαρτάνω ὁ πράσκω περί ὁ σκέμμα ὑπόληψις . ἀκούω ὁ προφητεία ὁ μεγαλεῖον ὁ ὁ Θεός δύναμις διά ὁ ἐν ὁ κτίζω θαῦμα διέξειμι , ἐν ὅς φημί · « Τῖς μετρέω ὁ χείρ ὁ ὕδωρ , καί ὁ οὐρανός σπιθαμή , καί πᾶς ὁ γῆ δράξ ; τίς ἵστημι ὁ όριο σταθμός , καί ὁ νάπη ζυγόν ; » διά ὅς οἴομαι σαφῶς ἴδιος μέτρος ὁ στοιχεῖον ἕκαστος περιγράφω ὁ προφήτης διδάσκω , ὁ περιεκτικός ὁ Θεός δύναμις , ὅς χείρ καί δραχά , καί σπιθαμή ὀνομάζω , ἴδιος ἕκαστος ὁ δυνεος ἐν ὁ καθήκω μέτρον περιειγυωθεω . εἰμί οὖν μετρέω σύφας ὁ θεῖος δύναμις , καί ὁ χείρ ὁ ὕδωρ , καί ὁ δραχὶ πᾶς ὁ γῆ , καί ζυγοστατέω ὁ νάπη , καί φανερός ὁ ὄρος ἀφορίζω σταθμός , ἀνάγκη πᾶς μένω ἕκαστος ἐπί ὁ ἴδιος μέτρον καί σταθμός , μήτε αὔξησις , μήτε κολοδώσεως ἐν ὁ ὑπό ὁ Θεός μετρέω , καί ὑπό αὐτός περιέχω δύναμαι γίγνομαι . εἰμί οὖν μήτε προσθήκη , μήτε ἐλάττωσις περί ὁ εἰμί συμβαίνω ὁ προφητεία μαρτύρομαι , πάντως ἐπί ὁ ἴδιος ἕκαστος μέτρον ἵημι διαμένω , ὁ τρεπτός φύσις ὁ ἐν ὁ εἰμί θεορουμενω , πᾶς εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω , καί ἕκαστος εἰς ὁ ἕτερος ἀλλοιόω , καί πάλιν ἀπό ἐκεῖνος διά μεταβολεύς τε καί ἀλλοίωσις εἰς ὁ ἐκ ἀρχή αὐθίς ἐπανάγω . ἄλλος ὅτι μέν ὁ ὑγρός οὗτος ἀτμός , ἐν ὁ φλογμός διαγιγνώσκω , εἰς ὁ γειδὴ μεταβαίνω ποιότης , πρός ὁ ξηρός μεταλήθω διά ὁ ἐξόπτησις , οὗτος ἐν ὁ προλαμβάνω λόγος ἐν ὁ κατά ὁ ἔλαιον ὑπόδειγμα μέτριος νοέω ,