gregorius-nyssenus.apologia-in-hexaemeron pg044_0067.2
Aἡ γονοῦσα ( a ) μετὰ τὴν δευτέραν κίνησιν ἐν τῇ ἰδίᾳ φορᾷ , τὸν ὑποδεδηκότα κύκλον διαλαμβάνειν : καὶ πάλιν ἐκ τρίτου καὶ τετάρτου καὶ ἕως ἐξόδου πρὸς λόγον τῆς κατὰ τὸ τάχος φύσεως . Τοσοῦτον ὑποκαταβαίνει τοῦ ἀνωτέρου ἕκαστον , ὅσον αὐτῷ σχολαιτέρα τῶν ὑπερχεμένων ἡ φύσις ἐστὶ πρὸς τὴν κίνησιν . Ταῦτα οὖν γίνεται κατὰ τὴν τετάρτην ἡμέραν , οὐ τότε τοῦ φωτὸς δημιουργηθέντος , ἀλλὰ τῆς φωτιστικῆς ἰδιότητος περὶ τὸ κατὰ φύσιν ἑαυτῇ καὶ κατάλληλον ἀθορσεύσεως · τὰ τε ἄλλα ἐξεφάνη τῶν προταθέντων , καὶ οἱ ἐν μεῖζονι ὀγκῷ περὶ τὰ λοιπὰ καθορώμενοι , ὁ ἥλιος τε καὶ ἡ σελήνη , ὧν ἡ μὲν γένεσις , ἐν τῇ πρώτῃ καταβολῇ , τοῦ φωτὸς τὰς ἀφορμὰς ἔσχεν , ἡ δὲ σύστασις ἑκάστου ( ἐπεὶδὴ πάντως ἐν χρόνῳ κινεῖται πᾶν τὸ κινοῦμενον , καὶ δεῖ τὴν τῶν μορίων πρὸς ἀλλήλας συνδρομὴν , καὶ χρονικοῦ τινὸς διαστήματος ) ἐν ταῖς τρισὶν ἡμέραις ἐτελειώθη · ὡς μηδὲν ἔξω τῆς ἀκολουθίας παρὰ τοῦ μεγάλου Μωϋσέως ἐν τῇ τῶν ὀντων διασκευῇ γεγράφθαι , εἰ πάντων κατὰ τὸ ἀθρόον παρὰ τῆς τοῦ Δημιουργοῦ δυνάμεως ὁλικῶς προκαταβεβλημένων , πρὸς τὴν τῶν ὀντων σύστασιν , ἡ μερικὴ τῶν ἐν τῷ κόσμῳ τεθεωρημένων ἀνάδειξις , τάξει τινὶ φυσικῇ καὶ ἀκολουθίᾳ ἐν ῥητῷ διαστήματι ἐτελειώθη · τότε μὲν ἀθρόου τοῦ φωτὸς ἐκφανέντος , νῦν δὲ πάσης τῆς φωτιστικῆς φύσεως ἰδικῶς διαφανείσης , ὧν ἐστι καὶ ὁ ἥλιος , καὶ ἡ σελήνη . Καὶ ὡσπερ ἐπὶ τῶν ρευστῶν τινὰ δύναμιν ἔχοντων , κἂν πάντα ρέῃ , οὐ πάντως ὁμογενὲς ἔχει πρὸς ἄλληλα , ἀλλὰ τις ἐστὶν ἐκάστῳ διαφορά πρὸς τὸ ἕτερον , οἷον ἐν ἐλαίῳ καὶ ὑδραργύρῳ καὶ ὕδατι , ἅπερ εἰ τις ἀνάχας πάντα πρὸς ἄλληλα ἐνὶ περιδαλῷ ἀγγείῳ , βραχέος ἐγγενόμενου χρόνου , πρῶτον βεῖται τὸν ὑδράργυρον , διὰ τὸ βαρύτεραν τε καὶ κατωφερεστέραν εἶναι τῶν ἄλλων , τοῖς ἰδίοις συμφυομένη μορίοις , κἂν πανταχῇ ταῦτα διεσχεδασμένα τύχῃ · ἔπειτα τὸ ὕδωρ πρὸς ἑαυτὸ συναγόμενον · εἶτα τὸ ἐλαίου τὰ μόρια πᾶσι τοῖς ὁποκειμένοις ἐπιπολάζοντα , καὶ περὶ ἑαυτὰ συνιστάμενα · οὕτως ὁμοῖ δεῖν καὶ περὶ τῆς προκειμένης θεωρίας στοχάζεσθαι , τοσοῦτον ὑπαλλάξαντας ὅδε διὰ τοῦ βάρους γινόμενον , ἐπὶ τῆς ἀνωφεροῦς φύσεως κατὰ τὸ ἑμπάλιν θεωρήσαι . Πάντων γὰρ ἀναφερομένων ὑπὸ κουφότητος ἅμα τῇ πρώτῃ τῶν ὀντων καταβολῇ , ὡς εἶχε τάχους ἕκαστον κατὰ τὴν ἔχειμένην τῷ ἴσοδρομοῦντι ἀλλήλοις πάντα συνδραμεῖν , καὶ οὕτως ἀλλήλων , τῶν ὁσαύτως περιχυτῶν τε καὶ δυναμένων .
Lemmas: Ὑ γονάω ( a ) μετά ὁ δύο κίνησις ἐν ὁ ἴδιος φορός , ὁ ὑποδέω κύκλος διαλαμβάνω : καί πάλιν ἐκ τρίτος καί τέταρτος καί ἠώς ἔξοδος πρός λόγος ὁ κατά ὁ τάχος φύσις . τοσοῦτος ὑποκαταβαίνω ὁ ἀνώτερος ἕκαστος , ὅσος αὐτός σχολαῖος ὁ ὑπερχέω ὁ φύσις εἰμί πρός ὁ κίνησις . οὗτος οὖν γίγνομαι κατά ὁ τέταρτος ἡμέρα , οὖον τότε ὁ φάος δημιουργέω , ἀλλά ὁ φωτιστικός ἰδιότης περί ὁ κατά φύσις ἑαυτοῦ καί κατάλληλος ἀθορσεύσεως · ὁ τε ἄλλος ἐκφαίνω ὁ προτείνω , καί ὁ ἐν μείζων ὄγκος περί ὁ λοιπάς καθοράω , ὁ ἥλιος τε καί ὁ σελήνη , ὅς ὁ μέν γένεσις , ἐν ὁ πρῶτος καταβολή , ὁ φάος ὁ ἀφορμή ἔχω , ὁ δέ σύστασις ἕκαστος ( ἐπειδή πάντως ἐν χρόνος κινέω πᾶς ὁ κινέω , καί δεῖ ὁ ὁ μόριον πρός ἀλλήλων συνδρομή , καί χρονικός τις διάστημα ) ἐν ὁ τρεῖς ἡμέρα τελειόω · ὡς μηδείς ἔξω ὁ ἀκολουθία παρά ὁ μέγας Μωϋσῆς ἐν ὁ ὁ εἰμί διασκευή γράφω , εἰμί πᾶς κατά ὁ ἀθρόος παρά ὁ ὁ Δημιουργός δύναμις ὁλικός προκαταβάλλω , πρός ὁ ὁ εἰμί σύστασις , ὁ μερικός ὁ ἐν ὁ κόσμος θεωρέω ἀνάδειξις , τάξις τις φυσικός καί ἀκολουθία ἐν ῥητός διάστημα τελειόω · τότε μέν ἀθρόος ὁ φάος ἐκφαίνω , νῦν δέ πᾶς ὁ φωτιστικός φύσις ἰδικός διαφαίνω , ὅς εἰμί καί ὁ ἥλιος , καί ὁ σελήνη . καί ὡς ἐπί ὁ ρευστός τις δύναμις ἔχω , κἀν πᾶς ἐρέω , οὖον πάντως ὁμογενής ἔχω πρός ἀλλήλων , ἀλλά τις εἰμί ἕκαστος διαφορά πρός ὁ ἕτερος , οἷος ἐν ἔλαιον καί ὑδράργυρος καί ὕδωρ , ὅσπερ εἰμί τις ἄναξ πᾶς πρός ἀλλήλων ἐν περιδαλος ἀγγεῖον , βραχύς ἐγγίγνομαι χρόνος , πρῶτος βαίνω ὁ ὑδράργυρος , διά ὁ βαρύς τε καί κατωφερής εἰμί ὁ ἄλλος , ὁ ἴδιος συμφύω μόριον , κἀν πανταχῇ οὗτος διασκεδάννυμι τυγχάνω · ἔπειτα ὁ ὕδωρ πρός ἑαυτοῦ συνάγω · εἶτα ὁ ἔλαιον ὁ μόριον πᾶς ὁ οποκειμαι ἐπιπολάζω , καί περί ἑαυτοῦ συνιστάω · οὕτως ὁμός δήω καί περί ὁ πρόκειμαι θεωρία στοχάζομαι , τοσοῦτος ὑπαλλάσσω ὅδε διά ὁ βάρος γίγνομαι , ἐπί ὁ ἀνωφερής φύσις κατά ὁ ἐμπαλῶ θεωρέω . Πάντων γάρ ἀναφέρω ὑπό κουφότης ἅμα ὁ πρῶτος ὁ εἰμί καταβολή , ὡς ἔχω τάχος ἕκαστος κατά ὁ χέω ὁ ἰσοδρομέω ἀλλήλων πᾶς συντρέχω , καί οὕτως ἀλλήλων , ὁ ὁσάυτος περιχύτης τε καί δύναμαι .