gregorius-nyssenus.apologia-in-hexaemeron pg044_0040.1
οὐρανοῦ μνήμην παροίηται ὁ Παῦλος , ὃν ἡ δημι-ουργία οὐκ ἔχει . Ἄρα καὶ ἐνταῦθα ἡ τοῦ δευτέρου μνήμη τῶν ζητουμένων ἐστίν . Οἱ ταῦτα τοίνυν καὶ τὰ τοιαῦτα προφέροντες , οὐ μοι δοκοῦσιν ἐπισκέψαι τὸν σκοπὸν τῆς τοῦ πατρὸς ἡμῶν διδασκαλίας , ὃς δῆμω τοσοῦτω διαλεγόμενος ἐν ἐκκλησίᾳ πολυανδρούσῃ , κατάλληλον ἐξανάγκῃ ἐποιεῖτο τοῖς δεχομένοις τὸν λόγον . Ἐν γὰρ τοσοῦτοις τοῖς ἀκούουσι , πολλοὶ μὲν ἦσαν καὶ οἱ τῶν ὑψηλοτέρων ἐπαίνων λόγων · πολλάπλαστοι δὲ οἱ τῆς λεπτοτέρας ἐξετάσεως τῶν νοημάτων οὐκ ἐρριχνούμενοι , ἄνδρες ἰδιῶται καὶ βαναῦσοι ταῖς ἐπιδηρίοις ἐργασίαις προσαγο-λουμένοι , καὶ ὁ ἐν γυναιξὶ λαὸς τῶν τοιούτων μαθημάτων ἀγύμναστος , καὶ ἡ νεολαία τῶν παίδων , καὶ οἱ παρηλίκησεροι κατὰ τὸν χρόνον , πάντες οὖτοι τῶν τοιούτων ἐδέοντο λόγων , τῶν μετὰ τινος εὐλήπτου ψυχαγωγίας διὰ τῆς φαινομένης κτίσεως , καὶ τῶν ἐν ταύτῃ καλῶν πρὸς τὴν τοῦ ποιητοῦν τὰ πάντα γνώσιν ἐργαζομένων . Ἄστε εἰ μὲν πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς τοῦ μεγάλου διδασκάλου χρίνει τις τὰ λεγόμενα , λείπει τοῖς εἰρημένοις οὐδέν . Οὐ γὰρ ἀγνο-οτικώτερον ἐνεστήσατο λόγον πρὸς τὰς τῶν ζητημάτων ἐνστάσεις ἐκθύμως διαπλεκόμενος , ἀλλὰ τῆς ἀπλουστέρας τῶν ῥημάτων ἐξηγήσεως ὅλος ἦν , ὥστε πρόσφορον τῇ ἀπλότητι τῶν ἀκουόντων παραθέσθαι τὸν λόγον , μετὰ τοῦ καὶ τοῖς μειζόνοις ἀχρασταῖς συναβαίνειν πως αὐτοῦ τὴν ἐξήγησιν , τὰ ποικιλὰ μαθήματα τῆς ἑξῶ φιλοσοφίας παραθείνυσαν . Ὥστε παρὰ μὲν τῶν πολλῶν νοεῖσθαι , παρὰ δὲ τῶν ὑπερεχόντων θαυμάζεσθαι . Εἰ δὲ σὺ , καθάπερ ἐπὶ τοῦ Σιναίου ὄρους καταλιπὼν κάτω τὸν πολὺν λαόν , καὶ ὑπὲρ τοὺς ἄλλους ὑψωθείς τὴν διάνοιαν , συν-εἰσλθεῖν φιλονεῖς τῷ μεγάλῳ Μωϋσῇ , εἰς τὸν γνόφον τῆς τῶν ἀπορρήτων θεωρίας , ἐν ᾧ ἐκεῖνος γενόμενος , εἶδὲ τε τὰ ἀθέατα καὶ τῶν ἀλάλητων ἐπη τῆχράσατο , καὶ ζητεῖς γνῶναι τὴν ἀναγκαίαν τῆς κτίσεως τάξιν , πῶς τοῦ οὐρανοῦ , καὶ τῆς γῆς γεγονότων , τὸ μὲν φῶς ἀναμένει τὸ θεῖον πρόσταγμα , πρὸς τὸ γενέσθαι φῶς · τὸ δὲ σκότος καὶ ἄνευ προσταγματος ἦν .
Lemmas: οὐρανός μνήμη παρόω ὁ Παῦλος , ὅς ὁ δημιουργία οὐ ἔχω . ἄρας καί ἐνταῦθα ὁ ὁ δύο μνήμη ὁ ζητέω εἰμί . ὁ οὗτος τοίνυν καί ὁ τοιοῦτος προφέρω , οὖον ἐγώ δοκέω ἐπισκέπω ὁ σκοπός ὁ ὁ πατήρ ἐγώ διδασκαλία , ὅς δῆμος τοσοῦτος διαλέγω ἐν ἐκκλησία πολυανδρέω , κατάλληλος ἐξανάγω ποιέω ὁ δέχομαι ὁ λόγος . ἐν γάρ τοσοῦτος ὁ ἀκούω , πολύς μέν εἰμί καί ὁ ὁ ὑψηλός ἔπαινος λόγος · πολλάπλαστοι δέ ὁ ὁ λεπτός ἐξέτασις ὁ νόημα οὐ ερριχνουμενοω , ἀνήρ ἰδιώτης καί βάναυσος ὁ ἐπιδηρίοις ἐργασία προσαγο-λουμενοω , καί ὁ ἐν γυνή λαός ὁ τοιοῦτος μάθημα ἀγύμναστος , καί ὁ νεολαία ὁ παῖς , καί ὁ παρηλίκησεροι κατά ὁ χρόνος , πᾶς οὗτος ὁ τοιοῦτος δήω λόγος , ὁ μετά τις εύληπτος ψυχαγωγία διά ὁ φαίνω κτίσις , καί ὁ ἐν οὗτος καλός πρός ὁ ὁ ποιητός ὁ πᾶς γνῶσις ἐργάζομαι . Ἄστυ εἰμί μέν πρός ὁ σκοπός ὁ ὁ μέγας διδάσκαλος χρίω τις ὁ λέγω , λείπω ὁ εἴρω οὐδείς . οὖον γάρ ἀγνο-οτικώτερον ἐνίστημι λόγος πρός ὁ ὁ ζήτημα ἔνστασις ἔκθυμος διαπλεκόμενος , ἀλλά ὁ απλουστερος ὁ ῥῆμα ἐξήγησις ὅλος εἰμί , ὥστε πρόσφορος ὁ ἀπόλλυμι ὁ ἀκούω παρατίθημι ὁ λόγος , μετά ὁ καί ὁ μείζων ἀχρασταῖς συμβαίνω πως αὐτός ὁ ἐξήγησις , ὁ ποικίλος μάθημα ὁ ἐξίημι φιλοσοφία παρατίθημι . ὥστε παρά μέν ὁ πολύς νοέω , παρά δέ ὁ ὑπερέχω θαυμάζω . εἰμί δέ σύ , καθάπερ ἐπί ὁ Σιναῖον ὄρος καταλείπω κάτω ὁ πολύς λαός , καί ὑπέρ ὁ ἄλλος υψώνω ὁ διάνοια , συνεισέρχομαι φιλονεος ὁ μέγας Μωϋσῆς , εἰς ὁ γνόφος ὁ ὁ ἀπόρρητος θεωρία , ἐν ὅς ἐκεῖνος γίγνομαι , εἶδον τε ὁ ἀθέατος καί ὁ αλάλητος ἐπη τῆχράσατο , καί ζητέω γιγνώσκω ὁ ἀναγκαῖος ὁ κτίσις τάξις , πῶς ὁ οὐρανός , καί ὁ γῆ γίγνομαι , ὁ μέν φάος ἀναμένω ὁ θέω πρόσταγμα , πρός ὁ γίγνομαι φάος · ὁ δέ σκότος καί ἄνευ πρόσταγμα εἰμί .