ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.28
σωτῆρος ἀποπλανηθέντες ὁδοῦ , τοῦ καθηγουμένου
Lemmas: σωτήρ ἀποπλανάω ὁδός , ὁ καθηγέομαι
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.29
πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐν χρείᾳ γεγόναμεν ὥστε εἰ ἀληθῆ
Lemmas: πρός ὁ ἀγαθός ἐν χρεία γίγνομαι ὥστε εἰμί ἀληθής
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.30
ταῦτα τῇ περὶ τὸν Κύριον σαρκὶ προσαμαρτυρεῖ ὁ
Lemmas: οὗτος ὁ περί ὁ κύριος σάρξ προσαμαρτυρεω ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.31
C λογογράφος , ὅτι καὶ πέφυκον ἡγεμονεύεσθαι , καὶ
Lemmas: C λογογράφος , ὅτι καί πεφύκω ἡγεμονεύω , καί
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.32
ἀτρέπτου τοῦ καθηγουμένου χρήζει , οὐδὲν ἕτερον , ἢ
Lemmas: ἄτρεπτος ὁ καθηγέομαι χρῄζω , οὐδείς ἕτερος , ἢ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.33
τὸ ἡμέτερον σύγκριμα διερμηνεύει τῷ λόγῳ . Εἰ δὲ
Lemmas: ὁ ἡμέτερος σύγκριμα διερμηνεύω ὁ λόγος . εἰμί δέ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.34
ἐν τῇ σαρκὶ ὁρίζεται τὴν θεότητα , τὸ δὲ θεῖον , ἕως
Lemmas: ἐν ὁ σάρξ ὁρίζω ὁ θεότης , ὁ δέ θέω , ἠώς
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.35
ἂν ἡ ( 60 ) τοῦτο , ὁ λέγεται , ἄλλου τοῦ ὁδηγοῦντος οὐκ
Lemmas: εἄν ὁ ( 60 ) οὗτος , ὁ λέγω , ἄλλος ὁ ὁδηγέω οὐ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.36
ἐπιδέεται , οὐδὲ γὰρ ἐπιδέεται τὴν πρὸς τὸ χειρόν
Lemmas: ἐπιδέω , οὐδέ γάρ ἐπιδέω ὁ πρός ὁ χείρων
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.37
τροπὴν καὶ ἀλλοίωσιν · μάτην οὖν ( 61 ) αὐτῷ τὰ περὶ
Lemmas: τροπή καί ἀλλοίωσις · μάτην οὖν ( 61 ) αὐτός ὁ περί
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.38
τῆς σαρκὸς νῦν εἰρημένα διεβράφθηται ( 62 ) ( 63 ) εἰ
Lemmas: ὁ σάρξ νῦν εἴρω διεβράφθηται ( 62 ) ( 63 ) εἰμί
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.39
γὰρ θεία τις αὕτη , δῆλον ὅτι καὶ ἀτρεπτος · εἰ δὲ
Lemmas: γάρ θεῖος τις οὗτος , δῆλος ὅτι καί ἄτρεπτος · εἰμί δέ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.40
τρεπτή , πάντως οὐ θεία .
Lemmas: τρεπτός , πάντως οὖον θεῖος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.41
usque ad illa , πῶς μία αἱ δύο φύσεις εἰσί .
Lemmas: usque ad illa , πῶς εἷς ὁ δύο φύσις εἰμί .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0615.42
δὲ θεὸν ἕως ἂν ἡ .
Lemmas: δέ θεός ἠώς εἄν ὁ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0616.1
( 65 ) Corr . παθητικήν .
Lemmas: ( 65 ) Corr . παθητικός .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0616.2
( 72 ) Corr . ὑποχρέασις .
Lemmas: ( 72 ) Corr . ὑποχρέασις .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0616.3
( 73 ) Corr . μαρτυρεῖται .
Lemmas: ( 73 ) Corr . μαρτυρέω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0616.4
( 65 ) Corr . παθητικήν .
Lemmas: ( 65 ) Corr . παθητικός .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0616.5
( 72 ) Corr . ὑποχρέασις .
Lemmas: ( 72 ) Corr . ὑποχρέασις .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0616.6
( 73 ) Corr . μαρτυρεῖται .
Lemmas: ( 73 ) Corr . μαρτυρέω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0617.1
A προαιρέσεως ἀναμάρτητον , οὐδὲ ἐπαινετὸν ἐστι πᾶντως , ἢ οὕτως καὶ τοὺς ὑπὸ δεσμῶν πρὸς κακοῦργίαν κωλυομένους ἐπαινεῖσθαι , οὐς ἀφίστησι τῆς τῶν κακῶν ἐνεργείας ὁ δεσμός , οὐχ ἡ γνώμη . Ἄλλ’ ἀδιάστατος , φησί , τὴν σάρκα ἡ θεότης προσάγει τῷ ἀδιάστατον , δηλαδή , τῷ ἐκούσιον λέγει . Πῶς οὖν ἐν τῇ ἐθελοντῇ τῇ ἀρετῇ προσάγειν , θέλημα οἰκείαν μὴ κεκτημένης ; Τὸ γὰρ προαιρεῖσθαι , καὶ βούλεσθαι , καὶ τὸ συμφέροντος ἐκλογὴν , καὶ τὸ βλάπτοντος μεταβολήν ( 74 ) , ταῦτα πάντα διανοίας ἐστίν · τὸ δὲ διανοεῖσθαι τῶν ἀνοήτων οὐκ ἔστιν . Εἰ οὖν ἀδιάστατος τῷ Θεῷ προσοικειοῦται ἡ σάρξ , μαρτυρεῖται παρὰ τούτων διὰ τοῦ λογογράφου μὴ ἀπροαιρέτως ( 75 ) εἶναι ἡ σάρξ , μηδὲ ἀκρίτως τε καὶ ἀπεισιχέτως τοῦ λυσιτελοῦντος σχεῖν ( 76 ) · τὸ δὲ τοιοῦτον οὐκ ἔστι τις ἀλογίαν εἶποι . Πῶς γὰρ ἂν γένοιτο ἐν τῷ ἀλόγῳ ὁ λόγος ; Ὦστε οὐ μόνον εἶναι τὸν νοῦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ , οὐ · ὡν λέγει συντεθῆναι , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τοὺς ἄλλους εἶναι . Ἡ γὰρ ἐκούσιός τε καὶ ἀδιάστατος πρὸς τὸ ἀγαθὸν ὁρμή , μαρτυρία τῆς τοῦ νοῦ τελειότητος γίνεται , καὶ ὅτι διανοίας ἐστὶν ἡ πρὸς τὸ χρεῖζον οἰκειώσις , διὰ τῶν ἐφεξῆς εἰρημένων μάλιστα δείκνυται , οὕτω κατὰ τὴν λέξιν ἔχοντων , Μεταδιδόντος γὰρ , φησί , τῆς καθαρᾶς ἀρετῆς παντὶ τῷ ὑποχείριῳ τῷ . Εἰ οὖν ἐν τῷ νῷ θεωρεῖ τὴν ἀρετὴν καθαρότητα , πῶς ἐξοικίζει τῆς σαρκὸς ἐκείνης ( 77 ) τὸν νοῦν , ἐν ᾧ τὴν καθαρότητα βλέπει ; Ἀνάγκη γὰρ ἐν ἐξ ἀμφοτέρων διημαρτηθῆναι τῷ λόγῳ , ἢ τὸ μελεχθὲν εἶναι τῷ νῷ τὴν ἀρετὴν , ἢ τὸ ἄνευ εἶναι τὴν σάρκα , τὴν ἀδιάστατος τῇ ἀρετῇ ( 78 ) προσάγειν .
Lemmas: A προαίρεσις ἀναμάρτητος , οὐδέ ἐπαινετός εἰμί πάντως , ἢ οὕτως καί ὁ ὑπό δεσμός πρός κακουργία κωλύω ἐπαινέω , οὖς ἀφίστημι ὁ ὁ κακός ἐνέργεια ὁ δεσμός , οὐ ὁ γνώμη . ἄλλος ἀδιάστατος , φημί , ὁ σάρξ ὁ θεότης προσάγω ὁ ἀδιάστατος , δηλαδή , ὁ ἑκούσιος λέγω . Πῶς οὖν ἐν ὁ ἐθελοντής ὁ ἀρετή προσάγω , θέλημα οἰκεῖος μή κτάομαι ; ὁ γάρ προαιρέω , καί βούλομαι , καί ὁ συμφέρω ἐκλογή , καί ὁ βλάπτω μεταβολή ( 74 ) , οὗτος πᾶς διάνοια εἰμί · ὁ δέ διανοέομαι ὁ ἀνόητος οὐ εἰμί . εἰμί οὖν ἀδιάστατος ὁ Θεός προσοικειόω ὁ σάρξ , μαρτυρέω παρά οὗτος διά ὁ λογογράφος μή ἀπροαίρετος ( 75 ) εἰμί ὁ σάρξ , μηδέ ἄκριτος τε καί ἀπεισιχέτως ὁ λυσιτελέω ἔχω ( 76 ) · ὁ δέ τοιοῦτος οὐ εἰμί τις ἀλογία εἶπος . Πῶς γάρ εἄν γίγνομαι ἐν ὁ ἄλογος ὁ λόγος ; ὥστε οὖον μόνος εἰμί ὁ νόος ἐν ὁ ἄνθρωπος , οὖον · ὡς λέγω συντίθημι , ἀλλά καί ὑπέρ ὁ ἄλλος εἰμί . ὁ γάρ ἑκούσιος τε καί ἀδιάστατος πρός ὁ ἀγαθός ὁρμή , μαρτυρία ὁ ὁ νόος τελειότης γίγνομαι , καί ὅτι διάνοια εἰμί ὁ πρός ὁ χρεῖζον οἰκείωσις , διά ὁ ἐφεξῆς εἴρω μάλιστα δείκνυμι , οὗτος κατά ὁ λέξις ἔχω , μεταδίδωμι γάρ , φημί , ὁ καθαρός ἀρετή πᾶς ὁ ὑποχείριος ὁ . εἰμί οὖν ἐν ὁ νάω θεωρέω ὁ ἀρετή καθαρότης , πῶς ἐξοικίζω ὁ σάρξ ἐκεῖνος ( 77 ) ὁ νόος , ἐν ὅς ὁ καθαρότης βλέπω ; Ἀνάγκη γάρ ἐν ἐκ ἀμφότερος διαμαρτάνω ὁ λόγος , ἢ ὁ μελεχθὲν εἰμί ὁ νάω ὁ ἀρετή , ἢ ὁ ἄνευ εἰμί ὁ σάρξ , ὁ ἀδιάστατος ὁ ἀρετή ( 78 ) προσάγω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0617.2
C Ὅσα δὲ προσέθηκε κατὰ τὸ ἀπρόσκολόν τε ( 79 ) καὶ ἀνακόλουθον , περιττὸν ὁμαι διεξετάζειν , τοιούτων ἔχοντα τὸν τρόπον · Καὶ πᾶσι , φησί , τοῖς νοερῶς ὁμοιοῦμένοις Χριστῷ , καὶ μὴ σαρκικῶς ἀνομοιομένοις . Τί γὰρ βούλεται τῶν εἰρημένων ναυτία , διδασκέτωσαν ταῦτα οἱ θαυμασταὶ τῆς ἀπάτης · ἡμεῖς δὲ πρὸς τὰ ἐφεξῆς τοῦ λόγου προελθώμεν . Καὶ εἰ ἀνθρώπῳ , φησί , συνήρμοθ ὁ Θεός , τέλειος τελεῖῳ , δύο ἄν ἦσαν , εἰς μὲν φύσει Υἱὸς Θεοῦ , εἰς δὲ θετός . Πόσως ἂν μάθωμεν παρὰ τῶν τα τοιαῦτα πεπαιδευμένων , εἰ τὸν ἔννοον ( 80 ) καὶ τέλειον ἄνθρωπον υἱὸν θετὸν λέγουσι , τὸν ἀνόητον ἄνθρωπον , οὕτω γὰρ πάντως τὸν μὴ ἔχοντα νοῦν ὀνομάζουσι , τί προσερούσι ; Ὁ γὰρ μονογενὴς Θεὸς αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν ἀνελλιπὴς καὶ τέλειος ὤν , τὴν τοῦ ἀληθινοῦ Υἱοῦ προσηγόριαν ἔχει , ἐπαληθεύουσα τὴν κλῆσιν ( 81 ) τῆς φύσεως · ἡ δὲ προσθήκη τοῦ ἡμελοῦς ἀνθρώπου ποῖον ὄνομα ἔχει ; Εἰ γὰρ ὁ τέλειος ἄνθρωπος θετὸς υἱὸς κατὰ τὸν Ἀπολιναρίων λέγεται ,
Lemmas: C ὅσα δέ προστίθημι κατά ὁ ἀπρόσκολόν τε ( 79 ) καί ἀνακόλουθος , περισσός ὁμός διεξετάζω , τοιοῦτος ἔχω ὁ τρόπος · καί πᾶς , φημί , ὁ νοερός ὁμοιόω Χριστός , καί μή σαρκικός ἀνομοιόω . τις γάρ βούλομαι ὁ εἴρω ναυτία , διδάσκω οὗτος ὁ θαυμαστός ὁ ἀπάτη · ἐγώ δέ πρός ὁ ἐφεξῆς ὁ λόγος προέρχομαι . καί εἰμί ἄνθρωπος , φημί , συναρμόζω ὁ Θεός , τέλειος τελέω , δύο ἄν εἰμί , εἰς μέν φύσις υἱός Θεός , εἰς δέ θετός . πόσος εἄν μανθάνω παρά ὁ ὁ τοιοῦτος παιδεύω , εἰμί ὁ ἔννοος ( 80 ) καί τέλειος ἄνθρωπος υἱός θετός λέγω , ὁ ἀνόητος ἄνθρωπος , οὗτος γάρ πάντως ὁ μή ἔχω νόος ὀνομάζω , τίς προσφωνέω ; ὁ γάρ μονογενής θεός αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἀνελλιπής καί τέλειος εἰμί , ὁ ὁ ἀληθινός υἱός προσηγορία ἔχω , ἐπαληθεύω ὁ κλῆσις ( 81 ) ὁ φύσις · ὁ δέ προσθήκη ὁ ἀμελής ἄνθρωπος ποῖος ὄνομα ἔχω ; εἰμί γάρ ὁ τέλειος ἄνθρωπος θετός υἱός κατά ὁ Ἀπολινάριος λέγω ,
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0617.3
( 74 ) Corr . ἀποβολή .
Lemmas: ( 74 ) Corr . ἀποβολή .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0617.4
( 75 ) Corr . ἀπροαιρέτως .
Lemmas: ( 75 ) Corr . ἀπροαίρετος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0617.5
( 76 ) Corr . ἔχειν .
Lemmas: ( 76 ) Corr . ἔχω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0618.2
( 82 ) Corr . ἡτοι τῷ .
Lemmas: ( 82 ) Corr . ἤτοι ὁ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0618.3
( 84 ) Corr . εἰ γὰρ αἰσχρόν τι καί .
Lemmas: ( 84 ) Corr . εἰμί γάρ αἰσχρός τίς καί .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0618.4
( 85 ) Corr . ἀνθρώπου .
Lemmas: ( 85 ) Corr . ἄνθρωπος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0618.5
( 87 ) Corr . τὸ γε .
Lemmas: ( 87 ) Corr . ὁ γε .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0618.6
( 89 ) Corr . ἐφευρίσκον .
Lemmas: ( 89 ) Corr . ἐφευρίσκω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0618.7
( 90 ) Corr . ἐπικρατοῦντι τι .
Lemmas: ( 90 ) Corr . ἐπικρατέω τίς .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0619.2
Ἐπὶ τούτοις φησίν · Εἰ ὁ Θεὸν δεξάμενος , Θεὸς ἐστὶν ἀληθινός , πολλοὶ ἄν εἶεν Θεοί , ἐπειδὴ πολλοὶ δέχονται τὸν Θεόν . Τί οὖν καὶ πρὸς τοῦτο ἡμεῖς ; Ὅτι μὲν Ὁ Θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ , κόσμον
Lemmas: ἐπί οὗτος φημί · εἰμί ὁ θεός δέχομαι , θεός εἰμί ἀληθινός , πολύς ἄν ἄγω θεός , ἐπεί πολύς δέχομαι ὁ Θεός . τις οὖν καί πρός οὗτος ἐγώ ; ὅτι2 μέν ὁ θεός εἰμί ἐν Χριστός , κόσμος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0621.1
οὐτως ἡμῶναι πρὸς Θεόν , ως ( 15 ) ἡ σάρξ ἡ προσληφθεῖσα . Ὁ τῆς περιεσχεμένης αὐτοῦ ἀποφάσεως ! Οὐδὲν οὖτως ἡμῶναι πρὸς Θεόν , ως ἡ εἰρή , οὐδὲ ἡ ἀγαθότης , οὐδὲ ἡ αἰδιότης ( 16 ) , οὐδὲ ἡ ἀφθαρσία , οὐδὲ τὸ ἐπὶ πάντων κράτος , οὐδὲ ἄλλο τι τῶν θεοπρεπῶν νοημάτων , ἀλλὰ πάντα ταῦτα , τῆς σαρκός ἐστι δεῦτερα , συγχρίσει τῇ πρὸς τὸν Θεόν , καὶ τῇ πρὸς ταύτην τῆς τοῦ Θεοῦ ἐνώσεως , καὶ σαρκὶ τῆς ἐπιχτιοθεῖσης . Ὁμολογεῖ ( 17 ) αὐτὸ τοῦτο ὁ λογογράφος ὁ γὰρ προσειληφθαι αὐτὴν εἰπών , τὸ ἐπιγεννηματικὸν αὐτῆς ἐνεδείξατο .
Lemmas: οὕτως ἡμῶναι πρός Θεός , ως ( 15 ) ὁ σάρξ ὁ προσλαμβάνω . ὁ ὁ περιέχω αὐτός ἀπόφασις ! οὐδείς οὖτως ἡμῶναι πρός Θεός , ως ὁ εἴρω , οὐδέ ὁ ἀγαθότης , οὐδέ ὁ αιδιοτω ( 16 ) , οὐδέ ὁ ἀφθαρσία , οὐδέ ὁ ἐπί πᾶς κράτος , οὐδέ ἄλλος τίς ὁ θεοπρεπής νόημα , ἀλλά πᾶς οὗτος , ὁ σάρξ εἰμί δύο , συγχρίω ὁ πρός ὁ Θεός , καί ὁ πρός οὗτος ὁ ὁ Θεός ένωση , καί σάρξ ὁ επιχτιοθεω . ὁμολογέω ( 17 ) αὐτός οὗτος ὁ λογογράφος ὁ γάρ προσλαμβάνω αὐτός εἶπον , ὁ ἐπιγεννηματικός αὐτός ἐνδείκνυμι .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0624.1
* Ἄρα οὐκ ἀριθμεῖ τὸ οἰκετικὸν ἐν τοῖς ζῴοις , ὅτι μὴ αὐτεξουσίων οἰκονομεῖται παρὰ τὸν βίον , τῇ ἐπικρατοῦσῃ δυναστείᾳ δεδουλωμένον ; Ἐν γὰρ τῷ αὐτεξουσῶ τῷ ζῶν εἶναι , τίνα ( 45 ) ὁ λογογράφος ὁρίζεται . Ὁ δὲ μὴ πάρεισιν ἡ αὐτοκράτης τοῦ θελήματος κίνησις , μηδὲ ζῶν οἴεσθαι τοῦτον εἶναι νομοθετεῖ . Οὐκοῦν νεκρὸς ἦν ἐκεῖνος ὁ Χαναῖν , ὅτε τοῖς ἀδελφοῖς διὰ τὴν ἀταξίαν κατεδουλώθη , νεκρὸς ὁ οἰκέτης τοῦ Ἀβραάμ , νεκρὸς Γιεζὶ τῷ τοῦ Ἑλισσαίου παιδάριον , καὶ ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα χρόνοις νεκρὸς ὁ Ὀνησίμος , νεκροὶ πάντες οἱ ἐκατοντάρχαι δουλεύοντες . Καὶ τί ταῦτα λέγω , τεθνάσι πάντες οἱ ὑπεξευγμένοι ταῖς τῶν κρατούντων ἀρχαῖς , ἐν οἷς κωλύεται τὸ αὐτεξούσιον βούλημα . Ἄλλα καὶ οἱς ὁ Παῦλος νομοθετεῖ ταῖς ὑπερεχούσαις ἐξουσίαις ὑποτάσσεσθαι , νεκροὶ πάντως εἰσί , κἂν ψυχᾷ ζῶι , τῇ ἀπουσίᾳ τοῦ αὐτεξουσίου φθαρέντες , καὶ μηκέτι ζῶα εἶναι δυνάμενοι . Τοῦτο γὰρ κελεύει ὁ Ἀπολιναρίου μῦθος , ἵνα τὴν ἀψυχον ἐκείνην σάρκα συζεύξῃ τῷ ἐπὶ πάντων Θεῷ , εἴτ᾽ οὖν ἀψυχον , εἴτ᾽ οὖν ἀνόητον , πρὸς ἀμφοτέρα γὰρ ἐπίσης ὁ μῦθος βλέπει . Ἄλλὰ τὸ μὲν ἀψυχὸν νεκρὸς ἐστι . Τὸ δὲ δίχα διανοίας ἐμψυχον κτῆνός ἐστιν , ὃπερ οὐδὲ αὐτὸς οὗτος ἀποφαίνει ὡς ἀτόπον , ἀφαιρούμενος τῆς σαρκὸς ἐκείνης τὸ αὐτεξούσιον · τῶν γὰρ ἀλόγων ἰδίων , τὸ μὴ ἐφ᾽ ἑαυτῶν εἶναι , ἀλλ᾽ ὑποταγῆναι τῇ τοῦ ἀνθρώπου ἀρχῇ .
Lemmas: * ἄρας οὐ ἀριθμέω ὁ οἰκετικός ἐν ὁ ζῷον , ὅτι μή αὐτεξούσιος οἰκονομέω παρά ὁ βίος , ὁ ἐπικρατέω δυναστεία δουλόω ; ἐν γάρ ὁ αυτεξουω ὁ ζῶ εἰμί , τίς ( 45 ) ὁ λογογράφος ὁρίζω . ὁ δέ μή πάρειμι ὁ Αὐτοκράτης ὁ θέλημα κίνησις , μηδέ ζῶ οἴομαι οὗτος εἰμί νομοθετέω . οὐκοῦν νεκρός εἰμί ἐκεῖνος ὁ Χάνης , ὅτε ὁ ἀδελφός διά ὁ ἀταξία καταδουλόω , νεκρός ὁ οἰκέτης ὁ Ἀβραάμ , νεκρός γιζί ὁ ὁ Ἐλισσαῖος παιδάριον , καί ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος νεκρός ὁ Ὀνήσιμος , νεκρός πᾶς ὁ ἑκατοντάρχης δουλεύω . καί τίς οὗτος λέγω , θνῄσκω πᾶς ὁ ὑπεξευγμένοι ὁ ὁ κρατέω ἀρχή , ἐν ὅς κωλύω ὁ αὐτεξούσιος βούλημα . ἄλλος καί οἱςστις ὁ Παῦλος νομοθετέω ὁ ὑπερέχω ἐξουσία ὑποτάσσω , νεκρός πάντως εἰμί , κἀν ψυχή Ζωί , ὁ ἀπουσία ὁ αὐτεξούσιος φθείρω , καί μηκέτι ζῷον εἰμί δύναμαι . οὗτος γάρ κελεύω ὁ Ἀπολινάριος μῦθος , ἵνα ὁ ἀψυχέω ἐκεῖνος σάρξ σύζευξη ὁ ἐπί πᾶς Θεός , ἔτι οὖν ἀψυχέω , ἔτι οὖν ἀνόητος , πρός ἀμφότερος γάρ ἐπίσης ὁ μῦθος βλέπω . ἀλλά ὁ μέν ἀψυχὸν νεκρός εἰμί . ὁ δέ δίχα διάνοια ἐμψύχω κτῆνος εἰμί , ὅσπερ οὐδέ αὐτός οὗτος ἀποφαίνω ὡς ἄτοπος , ἀφαιρέω ὁ σάρξ ἐκεῖνος ὁ αὐτεξούσιος · ὁ γάρ ἄλογος ἴδιος , ὁ μή ἐπί ἑαυτοῦ εἰμί , ἀλλά ὑποτάσσω ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀρχή .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0624.2
Ἄλλ᾽ ἐξασθω καὶ ταῦτα , πρὸς δὲ τὰ ἐκείνης τοῦ λόγου μετελθώμεν · λέγω δὲ τῇ ἐμαυτοῦ φωνῇ τὴν τοῦ ἐναν-τίου δίναντος συντομίας χάριν . Ἐκ τριῶν εἶναι τὸν ἄνθρωπὸν φησιν , πνεύματος , καὶ ψυχῆς , καὶ σώματος , ὡς καὶ τοῦ Ἀποστόλου τοῦτο διὰ τῆς πρὸς Θεσσαλονι-χεῖς Ἐπιστολῆς δογματίζοντος , καὶ ἐπάγει τῆς ὕμνωδίας ( 46 ) τῶν τριῶν παίδων τοῦτο τὸ μέρος , τὸ Εὐλογεῖτε , πνεύματα καὶ ψυχαὶ δικαίων · εἶτα καὶ τὸ , Ἐν πνεύματι , φησὶ , λατρεύειν τῷ Κυρίῳ · καὶ τὴν τοῦ Εὐαγγελίου φωνὴν παρατίθεται , δι᾽ ἧς διδασκόμεθα , τοὺς προσκυνούντας Θεῷ ( 47 ) ἐν πνεύματι δεῖν προσκυνεῖν . Ταῦτα διεξελθὼν , προστιθῆσι εἶναι ( 48 ) τι παρὰ τοῦτο , τὴν σάρκα τὴν ἀντιστρατευομένην τῷ πνεύματι · ταύτην δὲ οὐκ ἀψυχον λέγει , ὡς διὰ τοῦτο ( 49 ) δεῖκνυσθαι τρίτον εἶναι τὸ πνεῦμα παρὰ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα . Εἰ οὖν ἐκ τριῶν , φησίν , ὁ ἄνθρωπος , ἄνθρωπος δὲ καὶ ὁ Κύριος , ἐκ τριῶν πάντως ἐστὶ καὶ ὁ Κύριος , πνεύματος , καὶ ψυχῆς , καὶ σώματος . Ἵνα τοίνυν τὸ διημαρτημένον αὐτοῦ τῆς περὶ τῶν θείων Γραφῶν ὑπολήψεως γένηται δήλον , ἐν ὀλίγῳ τὰ καθ᾽ ἕκαστον τῶν εἰρημένων διαληψόμεθα . Καὶ πρῶτον γε τὸ ἀποστολικὸν ἐξετάσωμεν . Οὐ γὰρ
Lemmas: ἄλλος ξαίνω καί οὗτος , πρός δέ ὁ ἐκεῖνος ὁ λόγος μετέρχομαι · λέγω δέ ὁ ἐμαυτοῦ φωνή ὁ ὁ ἐνάντιος δίναντος συντομία χάρις . ἐκ τρεῖς εἰμί ὁ ἄνθρωπος φημί , πνεῦμα , καί Ψυχή , καί σῶμα , ὡς καί ὁ ἀπόστολος οὗτος διά ὁ πρός Θεσσαλονι-χεῖς Ἐπιστολή δογματίζω , καί ἐπάγω ὁ ὑμνῳδία ( 46 ) ὁ τρεῖς παῖς οὗτος ὁ μέρος , ὁ εὐλογέω , πνεῦμα καί ψυχή Δίκαιος · εἶτα καί ὁ , ἐν πνεῦμα , φημί , λατρεύω ὁ κύριος · καί ὁ ὁ Εὐαγγέλιος φωνή παρατίθημι , διά ὅς διδάσκω , ὁ προσκυνέω Θεός ( 47 ) ἐν πνεῦμα δήω προσκυνέω . οὗτος διεξέρχομαι , προστίθημι εἰμί ( 48 ) τίς παρά οὗτος , ὁ σάρξ ὁ ἀντιστρατεύω ὁ πνεῦμα · οὗτος δέ οὐ ἀψυχέω λέγω , ὡς διά οὗτος ( 49 ) δείκνυμι τρίτος εἰμί ὁ πνεῦμα παρά ὁ ψυχή καί ὁ σῶμα . εἰμί οὖν ἐκ τρεῖς , φημί , ὁ ἄνθρωπος , ἄνθρωπος δέ καί ὁ Κύριος , ἐκ τρεῖς πάντως εἰμί καί ὁ Κύριος , πνεῦμα , καί Ψυχή , καί σῶμα . ἵνα τοίνυν ὁ διαμαρτάνω αὐτός ὁ περί ὁ θεῖον Γραφής ὑπόληψις γίγνομαι δῆλος , ἐν ὀλίγος ὁ κατά ἕκαστος ὁ εἴρω διαλαμβάνω . καί πρῶτος γε ὁ ἀποστολικός ἐξετάζω . οὖον γάρ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0625.1
( 50 ) Corr . ἀχριδύσαντα καὶ πρὸς .
Lemmas: ( 50 ) Corr . αχριδυοδοω καί πρός .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0625.2
( 52 ) Corr . ὑποδέθηκε τοῦ τὸν ὁσον .
Lemmas: ( 52 ) Corr . υποδένομαι ὁ ὁ ὅσος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0626.1
λιναριος , δια τουτου ιδιως τον νουν ευλογεσθαι , και το σωμα παλιν και την ψυχην ιδιαζοντως διαστελλαι ( 55 ) της επ' εκαστου τωντων ευλογιας την δυναμιν , πως ολονληρον το σωμα φυλασσεται , το παντη , και παντως εν τη θανατη διαπεσομενον ; Πως ολονληρον το δι εγκρατειας υποπτεζομενον τε και μινουομενον , και δια της σκληροτερας δουλαγωγιας σαφροποιουμενον ; Πως αν τις επιποι τον πεπυχον εκεινον Λαζαρον μη διημαρτηκεναι της ευλογιας , τοις τοιουτοις ελκεσει βριοντα , και δια των ιχρων εκθαπανωμενον ; 'Αλλα , χαν παραδοξον ειπεν , εν εκεινω τω σωματι τω διεφρυχηται τοις ελκεσιν , εντελες ην η ευλογια του Παυλου . ολονληρον γαρ αυτου το σωμα τη ψυχη δια της πνευματικης πολιτειας δεστω ( 56 ) , οτι ου κατεπαταθη ταις της σαρκος αναγκαις απο της ψυλωστερας επιδοος εις τι των απρεπων νοημα των ου γαρ παρεσχε η αχρη τη ψυχη περιστασων , ουδε επενουθετο παθει τοις σωματικοις η διανοια .
Lemmas: λιναριος , διά οὗτος ἰδίως ὁ νόος εὐλογέω , και ὁ σῶμα πάλιν και ὁ Ψυχή ιδιαζόντως διαστέλλω ( 55 ) ὁ ἐπί ἕκαστος θάω εὐλογία ὁ δύναμις , πως ολονληρον ὁ σῶμα φυλάσσω , ὁ πάντῃ , και πᾶς εν ὅς Θανάτη διαπίπτω ; πως ολονληρον ὁ Ζεύς ἐγκράτεια υποπτεζομενω τε και μινουω , και διά ὁ σκληρός δουλαγωγία σαφροποιεω ; πως αν τις πιπώ ὁ πεπυχον ἐκεῖνος Λάζαρος μη διαμαρτάνω ὁ εὐλογία , ὁ τοιοῦτος ἕλκω βριειμι , και διά ὁ ιχρων εκθαπανωμενον ; 'Αλλα , χήν παράδοξος εἶπον , εν ἐκεῖνος ὁ σῶμα ὁ διαφρύγω ὁ ἕλκος , ἐντελής ἐάν ὁ εὐλογία ὁ Παῦλος . ολονληρον γαρ αὐτός ὁ σῶμα ὅς Ψυχή διά ὁ πνευματικός πολιτεία δίειμι ( 56 ) , ὅτι ου κατεπαταθη ὅς ὁ σάρξ ἀνάγκη ἀπό ὁ ψυλωστερας επιδοος εἰς τίς ὁ απρεπής νόημα ὁ ου γαρ παρέχω ὁ αχρη ὅς Ψυχή περιίστημι , οὐδέ ἐπινουθετέω πάθος ὁ σωματικός ὁ διάνοια .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0626.2
" Η τε των τριων υμνωδια παιδων , πνευματα και ψυχας δικαιων προς κοινωνιαν της δοξολογιας παραλαμβανουσα , ουκ ιδια τας ψυχας αινει διακελευεται , και ιδια των ψυχων τα πνευματα , καθως ο 'Απολιναριος οεται . Τις γαρ αν γενοντο της ψυχης ιδιαζων αινος , μη δια της διανοιας ( 57 ) πληρουμενος ; ψυχη γαρ διανοιας κεχωρισμενη , καθως ηδη πολλakis εφηται , κτηνος εστι της λογικης τε και διανοητικης ενεργειας αμετοχον . Τι ουν δρα τον νουν , καθως ουτος φησιν , αποχωριζει της ψυχης ημων ( 58 ) , δεδωσθω δυνατον ειναι παρα των πνευματων πληρουσθαι τον αινον τω Θεω , διον νουν ειναι λεγει τα πνευματα . Ει δε την ψυχην αλλο τι παρα τον νουν οεται , πως αινεσει τον Θεον ο ανθρωπος ; τις εξ ανοιας αρεσει ( 59 ) τω Θεω υμνωδια ; Τις δ' αν ετι χρεία γενοντο του νου τη ψυχη , ειπερ επι της θειας δοξολογιας αυταρκης εφη ( 60 ) καθ' εαυτην υμνωδουσα , και μηδεν της του νου συνεργιας προσδεομενη ; 'Αλλ' ου ταυτα παρα των εξηγησαμενων ημιν μεμαθηκαμεν . 'Αλλ' επειδη ισαγγελοι εσιν αι ψυραι ( 61 ) , των σωματικων λυθησαι δεσμων , καθως ο Κυριος λεγει , δια τουτο τη μετα των πνευματων συγγια την προς τους αγγελους των ψυχων ομοιτητα ο λογος ενδεικνυται : πνευματα γαρ οι αγγελοι κατα τον ειποντα Προφητην , 'Ο ποιων τους αγγελους αυτου πνευματα , μεθ' ων υμνηθειν οι τρεις παιδες και τας των δικαιων εδειοτο ψυχας . 'Ο δε Σωτηρ λεγων εν πνευματι δειν προσκυνειν τον Θεον , ου τον νουν οηλοι τη προσηγωρια του πνευματος , αλλα το μη δειν σωματικας τι -
Lemmas: " ὁ τε ὁ τρεῖς ὑμνῳδία παῖς , πνεῦμα και Ψυχή Δίκαιος προς κοινωνία ὁ δοξολογία παραλαμβάνω , οὐ ἴδιος ὅς Ψυχή αἰνέω διακελεύω , και ἴδιος ὁ Ψυχή ὁ πνεῦμα , καθώς ὁ 'Απολιναριος οὗτος . τις γαρ αν γίγνομαι ὁ Ψυχή ἰδιάζω αἶνος , μη διά ὁ διάνοια ( 57 ) πληρόω ; Ψυχή γαρ διάνοια χωρίζω , καθώς ἤδη πολ φημί , κτῆνος εἰμί ὁ λογικός τε και διανοητικός ἐνέργεια αμέτοχος . τις οὖν δράω ὁ νόος , καθώς οὗτος φημί , ἀποχωρίζω ὁ Ψυχή ἥμων ( 58 ) , δίδωμι δυνατός εἰμί παρά ὁ πνεῦμα πληρόω ὁ αἶνος ὁ θέω , δῖος νόος εἰμί λέγω ὁ πνεῦμα . ει δέ ὁ Ψυχή ἄλλος τίς παρά ὁ νόος οὗτος , πως αἴνεσις ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος ; τις ἕξ ἄνοια ἀρέσκω ( 59 ) ὁ θέω ὑμνῳδία ; τις δέ αν ἔτι χρεία γίγνομαι ὁ νόος ὅς Ψυχή , εἴπερ ἐπί ὁ θεῖος δοξολογία αὐτάρκης φημί ( 60 ) κατά ἑαυτοῦ ὑμνῳδέω , και μηδείς ὁ ὁ νόος συνεργία προσδέω ; Αλ ου Ούτος παρά ὁ ἐξηγέομαι ἡμεῖς μανθάνω . Αλ ἐπειδή εἰσάγγελος ἀδήν ὁ ψυραι ( 61 ) , ὁ σωματικός λύω δεσμός , καθώς ὁ κύριος λέγω , διά οὗτος ὅς μετά ὁ πνεῦμα συγγια ὁ προς ὁ ἄγγελος ὁ Ψυχή ομοιτηταω ὁ λόγος ἐνδείκνυμι : πνεῦμα γαρ ὁ ἄγγελος κατά ὁ εἶπον Προφήτης , 'Ο ποιέω ὁ ἄγγελος αὐτός πνεῦμα , μετά εἰμί υμνώ ὁ τρεις παῖς και ὅς ὁ Δίκαιος δείδω Ψυχή . 'Ο δέ Σωτήρ λέγω εν πνεῦμα δήω προσκυνέω ὁ θεός , ου ὁ νόος οηλοι ὅς προσηγωρια ὁ πνεῦμα , ἀλλά ὁ μη δήω σωματικός τίς -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0626.3
( 56 ) Corr . συνεσώθη .
Lemmas: ( 56 ) Corr . συσσῴζω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0626.4
( 57 ) Corr . μη της διανοιας .
Lemmas: ( 57 ) Corr . μη ὁ διάνοια .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0626.5
( 61 ) Corr . ισαγγελοι των δικαιων εσιν αι ψυραι , et mox εκλυθησεται .
Lemmas: ( 61 ) Corr . εἰσάγγελος ὁ Δίκαιος ἀδήν ὁ ψυραι , et mox ἐκλύω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0627.1
A νας ( 62 ) περὶ τὸ θεῖον τὰς ὑπολήψεις ἔχειν . Ἐπαῖδη γὰρ ἡ Σαμαρεῖτις φησι πρὸς τὸν Κύριον ἐν τῷ ὄρει δεῖν προσκυνεῖν τῷ Θεῷ , ὡς ἐμπεριγεγραμμένον τόπῳ ( 63 ) , ὅπερ οὐκ ἔξω τῆς σωματικῆς ὑπονοίας ἐστι , διὰ τοῦτο φησι πρὸς τὴν πεπλανημένην ἐν τῇ ἀληθείας ὁ Λόγος , ὅτι πνεῦμα ὁ Θεὸς ( 64 ) , τοὔστιν ἀσώματος , καὶ τοὺς προσκυνούσας αὐτὸν , μὴ ( 65 ) σωματικῶς δυνάσθαι προσεγγίζειν τῷ ἀσωμάτῳ , ἀλλ' ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ πληροῦν τὴν προσκύνησιν . Ἀντιδιαστέλλει γὰρ τὰς διδασκαλίας φωνὰς ταῖς διπλαῖς ἀγνοίαις , τὴν μὲν ἀλήθειαν τῷ τύπῳ , τὸ δὲ πνεῦμα ἀντιδιαίρῶν ταῖς σωματικαῖς ὑπολήψεσι . Τοῦτο γὰρ καὶ ὁ Παῦλος οὐτε ἐν τύπῳ , οὔτε ἐν σώματι , ἀλλ' ἐν πνεύματι λατρεύειν φησι τῷ Κυρίῳ , τῇ ἀληθείᾳ ἐπόμενος . Τὸ δὲ λέγειν , ὅτι ἡ σάρξ τῷ νόμῳ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται , αὐτόθεν ἔχει τῆς τοῦ δόγματος αὐτῶν ἀπάτης τὸν ἔλεγχον · τὸ γὰρ ἀντιπαρατεῖσθαι , καὶ αἰχμαλωτίζειν , καὶ μὴ ὑποτάσσεσθαι , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα , προαιρέσεώς ἐστιν ἐνεργήματα . Νοῦ δὲ μὴ ὄντος , οὐδ' ἂν ἡ προαίρεσις εἴη . Οὐκοῦν ἢν φησιν Ἀπολλινάριος σάρκα ἐμψυχον ( 66 ) καὶ ἐμπροαιρέτον , ταύτην οὐδὲ τοῦ νοῦ κεχωρισθαι ὁμολογεῖ . Ἄλλὰ κἂν σάρξ λέγεται μόνον , τὸν τῆς ἀνθρωπότητος ( 67 ) λόγον ἐν ἑαυτῇ περιέχει , ὡς μὴ δυνάσθαι τινὸς τῶν συμπληρωτικῶν τῆς φύσεως λείποντος , ἀνθρώπων λέγεσθαι ( 68 ) .
Lemmas: A νάω ( 62 ) περί ὁ θέω ὁ ὑπόληψις ἔχω . Ἐπαῖδη γάρ ὁ Σαμαρείτης φημί πρός ὁ κύριος ἐν ὁ ὄρος δήω προσκυνέω ὁ Θεός , ὡς ἐμπεριγράφω τόπος ( 63 ) , ὅσπερ οὐ ἔξω ὁ σωματικός ὑπόνοια εἰμί , διά οὗτος φημί πρός ὁ πλανάω ἐν ὁ ἀλήθεια ὁ Λόγος , ὅτι πνεῦμα ὁ θεός ( 64 ) , ἔτος ἀσώματος , καί ὁ προσκυνέω αὐτός , μή ( 65 ) σωματικός δυέναμαι προσεγγίζω ὁ ἀσώματος , ἀλλά ἐν πνεῦμα καί ἀλήθεια πληρόω ὁ προσκύνησις . ἀντιδιαστέλλω γάρ ὁ διδασκαλία φωνή ὁ διπλόος ἄγνοια , ὁ μέν ἀλήθεια ὁ τύπος , ὁ δέ πνεῦμα ἀντιδιαιρέω ὁ σωματικός ὑπόληψις . οὗτος γάρ καί ὁ Παῦλος οὐ ἐν τύπος , οὔτε ἐν σῶμα , ἀλλά ἐν πνεῦμα λατρεύω φημί ὁ κύριος , ὁ ἀλήθεια ἔπω . ὁ δέ λέγω , ὅτι ὁ σάρξ ὁ νόμος ὁ Θεός οὐ ὑποτάσσω , αὐτόθεν ἔχω ὁ ὁ δόγμα αὐτός ἀπάτη ὁ ἔλεγχος · ὁ γάρ ἀντιπαρατείνω , καί αἰχμαλωτίζω , καί μή ὑποτάσσω , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος , προαίρεσις εἰμί ἐνέργημα . νῆ δέ μή εἰμί , οὐδέ εἄν ὁ προαίρεσις εἰμί . οὐκοῦν εἄν φημί Ἀπολλινάριος σάρξ ἐμψύχω ( 66 ) καί εμπροαειρω , οὗτος οὐδέ ὁ νόος χωρίζω ὁμολογέω . ἀλλά κἀν σάρξ λέγω μόνος , ὁ ὁ ἀνθρωπότης ( 67 ) λόγος ἐν ἑαυτοῦ περιέχω , ὡς μή δυέναμαι τις ὁ συμπληρωτικός ὁ φύσις λείπω , ἄνθρωπος λέγω ( 68 ) .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0627.2
Ἄλλ' ἐκ τριῶν , φησίν , ὁ ἄνθρωπος . Δεδοθῶ τοῦτο , κἂν μὴ κατ' ἀνάγκην ἡμᾶς ὁ λόγος τῇ συγκαταθέσει προάγῃ . Ἄλλὰ καὶ ὁ Κύριος , ἄνθρωπος , φησι , λεγόμενος , ἐκ τριῶν κάκεινος , πνεύματος καὶ ψυχῆς καὶ σώματος . Οὐδὲ τοῦτο τέως ἀντιμαχόμεθα · πάντα γὰρ ὅσα τὴν ἡμετέραν συμπληροῖ φύσιν , καὶ περὶ ἐκείνου τὸν ἄνθρωπον εἶναι τις λέγων , οὐχ ἀμαρτήσει . Ἄλλὰ καὶ ἐπουράνιος ἄνθρωπος , περὶ τοῦ Κυρίου τοῦτο λέγει , καὶ πνεῦμα ζωοποιόν . Καὶ ταῦτα δεχόμεθα · ἡμετέρα γὰρ , εἰ πρὸς τὸ δέον ἐκληφθεῖ αὐτῷ ( 69 ) ἡ διάνοια . Ὁ γὰρ ἀναχραθεὶς τῷ ἐπουρανίῳ , καὶ μεταποιήσας διὰ τῆς πρὸς τὸ χρεῖτον ἐπιμείας τὸ γῆινον , οὐχ ἂν ( 70 ) χοϊκός , ἀλλ' ἐπουράνιος λέγοιτο . Καὶ τῷ ζωοποιῷ Πνεύματι ( 71 ) ὁ δὲ ποιῶν ἐφ' ἡμῶν τὴν ἐνέργειαν , καὶ πνεῦμα ἐστι ζωοποιόν . Ἄλλ' ἴδωμεν πρὸς τί χρήται ( 72 ) τοῖς εἰρημένοις ὁ λογογράφος . Εἰ ἐκ πάντων , φησι , τῶν ἰσῶν ἡμῖν ἐστι τοῖς χοϊκοῖς ὁ ἐπουράνιος ἄνθρωπος ( 73 ) , ( ὥστε καὶ τὸ πνεῦμα ἴσον ἔχειν τοῖς χοϊκοῖς ) , οὐχ ἐπουράνιος ἀλλ' ἐπουράνιος Θεοῦ δοχειον .
Lemmas: ἄλλος ἐκ τρεῖς , φημί , ὁ ἄνθρωπος . δίδωμι οὗτος , κἀν μή κατά ἀνάγκη ἐγώ ὁ λόγος ὁ συγκατάθεσις προάγω . ἀλλά καί ὁ Κύριος , ἄνθρωπος , φημί , λέγω , ἐκ τρεῖς κενός , πνεῦμα καί Ψυχή καί σῶμα . οὐδέ οὗτος τέως ἀντιμάχομαι · πᾶς γάρ ὅσος ὁ ἡμέτερος συμπληρόω φύσις , καί περί ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος εἰμί τις λέγω , οὐ ἁμαρτάνω . ἀλλά καί ἐπουράνιος ἄνθρωπος , περί ὁ κύριος οὗτος λέγω , καί πνεῦμα ζωοποιός . καί οὗτος δέχομαι · ἡμέτερος γάρ , εἰμί πρός ὁ δήω ἐκλαμβάνω αὐτός ( 69 ) ὁ διάνοια . ὁ γάρ ἀναχράομαι ὁ ἐπουράνιος , καί μεταποιέω διά ὁ πρός ὁ χρέω επιμειης ὁ γήινος , οὐ εἄν ( 70 ) χοϊκός , ἀλλά ἐπουράνιος λέγω . καί ὁ ζωοποιός πνεῦμα ( 71 ) ὁ δέ ποιέω ἐπί ἐγώ ὁ ἐνέργεια , καί πνεῦμα εἰμί ζωοποιός . ἄλλος ὁράω πρός τίς χράω ( 72 ) ὁ εἴρω ὁ λογογράφος . εἰμί ἐκ πᾶς , φημί , ὁ ἴσος ἐγώ εἰμί ὁ χοϊκός ὁ ἐπουράνιος ἄνθρωπος ( 73 ) , ( ὥστε καί ὁ πνεῦμα ἴσος ἔχω ὁ χοϊκός ) , οὐ ἐπουράνιος ἀλλά ἐπουράνιος Θεός δοχεῖον .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0628.1
Πολὺ μὲν ἐν τοῖς εἰρημένοις ἐστὶ τὸ ἀσαφές , καὶ δυσφόρατον ( 74 ) , διὰ τὴν ἐρμηνευτικὴν ἀτονίαν · πλὴν ἀλλὰ ῥάδιον ἀνακαλύψαι τὸ βούλημα . Φησὶ γάρ , εἰ μὲν ἐλλιπὴς εἴη τῷ νῷ ἕκεινος ( 74 * ) ὁ ἄνθρωπος , ἐπουράνιον αὐτὸν εἶναι · εἰ δὲ ἄρτιος εἴη , μηκέτι ἐπουράνιον , ἀλλὰ δοχεῖον γενέσθαι ( 75 ) τοῦ ἐπουρανίου Θεοῦ . " Εν τούτοις δὲ τί ἄν τις τῶν εἰρημένων πρὸ τοῦ ἑτέρου βεβούλευατο ; Τὸ ἐμποδίζεσθαι τῇ ἀριότητι τὸ Θεῖον οἰεῖσθαι , ὡς οἰκειοτέρας παρὰ τὸν νοῦν τῆς σαρκὸς οὐσίας πρὸς τὴν τῆς θεότητος ἔνωσιν · ἢ τὸ τὸν Θεὸν μὲν ἐπουράνιον πιστεύειν εἶναι , τὸν δὲ δεξάμενον ἐν ἑαυτῷ τὸν Θεὸν τὸν οὐράνιον , μὴ ἔχει εἶναι , ὅπου ὁ Θεὸς εἶναι πιστεύεται · ἀλλ' ἐτεροῦν παρὰ τὸν οὐρανὸν ( 76 ) εἶναι καὶ ἄλλο τι παρὰ τοῦτο κατονομάζεσθαι ; Εἰ γάρ , φησίν ( 77 ) ὁ Ἀπολλινάριος , οὐρανίου Θεοῦ δοχεῖόν ἐστιν , ὁ δὲ Θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἔνω , καθὼς ὁ Ἐκκλησιαστὴς λέγει · ἄρα ὁ ( 78 ) χωρῆσας ἐν ἑαυτῷ τὸν Θεόν , μετὰ τοῦ χωρηθέντος ἐστιν , ἐπουράνιος ἀντὶ χοϊκοῦ κυρίως λεγόμενος . Ὡς καὶ δι' ὧν φησιν ὁ λογογράφος , εἴπερ τὸ ἀκλουθὸν τοῖς ἰδίοις λόγοις ἐπίστατο ( 79 ) , σαφῶς τὸ δόγμα τῆς ἀληθείας κατασκευάζεται , τῇ σοφίᾳ τῶν ἐχθρῶν κρατυνόντων .
Lemmas: Πολύς μέν ἐν ὁ εἴρω εἰμί ὁ ἀσαφής , καί δύσφορος ( 74 ) , διά ὁ ἑρμηνευτικός ἀτονία · πλήν ἀλλά ῥούδιον ἀνακαλύπτω ὁ βούλημα . φημί γάρ , εἰμί μέν ἐλλιπής εἰμί ὁ νάω ἐκεῖνος ( 74 * ) ὁ ἄνθρωπος , ἐπουράνιος αὐτός εἰμί · εἰμί δέ ἄρτιος εἰμί , μηκέτι ἐπουράνιος , ἀλλά δοχεῖον γίγνομαι ( 75 ) ὁ ἐπουράνιος Θεός . " εν οὗτος δέ τίς ἄν τις ὁ εἴρω πρό ὁ ἕτερος βουλεύω ; ὁ ἐμποδίζω ὁ ἄριος ὁ θεῖον οἴομαι , ὡς οἰκεῖος παρά ὁ νόος ὁ σάρξ οὐσία πρός ὁ ὁ θεότης ἔνειμι · ἢ ὁ ὁ θεός μέν ἐπουράνιος πιστεύω εἰμί , ὁ δέ δέχομαι ἐν ἑαυτοῦ ὁ θεός ὁ οὐράνιος , μή ἔχω εἰμί , ὅπου ὁ θεός εἰμί πιστεύω · ἀλλά τερέω παρά ὁ οὐρανός ( 76 ) εἰμί καί ἄλλος τίς παρά οὗτος κατονομάζω ; εἰμί γάρ , φημί ( 77 ) ὁ Ἀπολλινάριος , οὐράνιος Θεός δοχεῖον εἰμί , ὁ δέ θεός ἐν ὁ οὐρανός ἔνειμι , καθώς ὁ ἐκκλησιαστής λέγω · ἄρα ὁ ( 78 ) χωρέω ἐν ἑαυτοῦ ὁ Θεός , μετά ὁ χωρέω εἰμί , ἐπουράνιος ἀντί χοϊκός κύριος λέγω . ὡς καί διά ὅς φημί ὁ λογογράφος , εἴπερ ὁ ἀκλουθὸν ὁ ἴδιος λόγος ἐπίσταμαι ( 79 ) , σαφῶς ὁ δόγμα ὁ ἀλήθεια κατασκευάζω , ὁ σοφία ὁ ἐχθρός κρατύνω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0628.2
Ἄλλὰ δὲ ἐφεῖς , ἐξετάσωμεν . Εἰ δὲ ἡμεῖς μὲν , φησίν , ἐκ τριῶν · αὐτὸς δὲ ἐκ τεσσάρων · οὐκ ἄνθρωπος , ἀλλὰ Ἀνθρωπόθεος . Μὴ γελᾶτω πρὸς τὸ μωροφανὲς τοῦ ῥήματος καὶ ἀνύπτον ὁ ἐντυγχάνων τῷ λόγῳ · σιναζέτω δὲ μᾶλλον πρὸς τὴν ἑκούσιον πηρωσιν τῶν τῇ ἀλογίᾳ ταύτῃ δεδουλωμένων . Ἐὰν πᾶσα ἡ ἀνθρωπίνη φύσις τῇ ἐπισκηνώσει τῆς θείας δυνάμεως σώζηται , Ἀνθρωπόθεος ὁ ( 80 ) Θεὸς Ἀδφόρος ὀνομασθήσεται , καὶ καθάπερ οἱ μῦθοι , ἐκ διαφόρων συμπλέκοντες φύσεων , τερατεύονται ζῴων , καὶ σχήματα , καὶ ὀνόματα , ἵππελάφους , καὶ τραγελάφους , καὶ τὰ τοιαῦτα πλάσσοντες τε καὶ ὀνομάζοντες , οὕτως καὶ ὁ νέος μυθοποιὸς κατὰ τοὺς διδασκάλους αὐτοῦ τῆς ποιήσεως καταχλεῦάζει τὸ θεῖον μυστήριον , καὶ τοῦ Ἀποστόλου διαβρήδην βοῦντος , ὅτι Δι' ( 81 ) ἀνθρώπου ἀνάστασις ἐκ νεκρῶν , οὐχ ἡμίσεως ἄνθρώπου , οὐδὲ μικρὸν τι ὑπὲρ τὸ ἡμισυ ἔχοντος , ἀλλὰ τῇ ἀπολύτῳ τῆς φωνῆς ἀμείτῳν ἐνδειξαμένου τὴν φύσιν , τὴν σημαινομένην ἐν τῷ ὀνόματι · οὗτος μινώταυρον ἡμῖν τὴν τῆς αἱσχρᾶς ταύτης ὀνοματοποιίας τερατεύεται τὸ μυστήριον ( 82 ) , πολλάς παρέχων τοῖς ἀλλοτρίοις τῆς πίστεως ἀφορμάς , δι' ὧν εἴρηνεν , εἰς τὸ χλευάζειν τὸν λόγον τῆς πίστεως . Οὐ γὰρ ἐστὶ τὸν διασῦρειν ἐπὶ γέλῳσι τὰ δόγματα θέλοντα , τῆς ἀπόπου ταύτης συνθέσεως τὸν λόγον ( 83 ) ἀποτραπῆναι ,
Lemmas: ἀλλά δέ ἐφίημι , ἐξετάζω . εἰμί δέ ἐγώ μέν , φημί , ἐκ τρεῖς · αὐτός δέ ἐκ τέσσαρες · οὐ ἄνθρωπος , ἀλλά Ἀνθρωπόθεος . μή γελάω πρός ὁ μωροφανής ὁ ῥῆμα καί ἀνύπτον ὁ ἐντυγχάνω ὁ λόγος · σιναζέτω δέ μᾶλλον πρός ὁ ἑκούσιος πήρωσις ὁ ὁ ἀλογία οὗτος δουλόω . ἐάν πᾶς ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ ἐπισκηνόω ὁ θεῖος δύναμις σῴζω , Ἀνθρωπόθεος ὁ ( 80 ) θεός Ἀδφόρος ὀνομάζω , καί καθάπερ ὁ μῦθος , ἐκ διάφορος συμπλέκω φύσις , τερατεύομαι ζῷον , καί σχῆμα , καί ὄνομα , ἱππέλαφος , καί τραγέλαφος , καί ὁ τοιοῦτος πλάσσω τε καί ὀνομάζω , οὕτως καί ὁ νέος μυθοποιός κατά ὁ διδάσκαλος αὐτός ὁ ποίησις καταχλευάζω ὁ θέω μυστήριον , καί ὁ ἀπόστολος διαβρέχω βοῦς , ὅτι διά ( 81 ) ἄνθρωπος ἀνάστασις ἐκ νεκρός , οὐ ἥμισυς ἄνθρωπος , οὐδέ μικρός τίς ὑπέρ ὁ ἡμισς ἔχω , ἀλλά ὁ ἀπόλυτος ὁ φωνή αμειος ἐνδείκνυμι ὁ φύσις , ὁ σημαίνω ἐν ὁ ὄνομα · οὗτος Μινώταυρος ἐγώ ὁ ὁ αἰσχρός οὗτος ὀνοματοποιία τερατεύομαι ὁ μυστήριον ( 82 ) , πολύς παρέχω ὁ ἀλλότριος ὁ πίστις ἀφορμή , διά ὅς ῥαίνω , εἰς ὁ χλευάζω ὁ λόγος ὁ πίστις . οὖον γάρ εἰμί ὁ διασύρω ἐπί γέλως ὁ δόγμα ἐθέλω , ὁ ἀπόπου οὗτος σύνθεσις ὁ λόγος ( 83 ) ἀποτρέπω ,
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.1
xàn τὸ τοῦ λογογράφου , xàn τὸ ἡμέτερον ἐπικρατέστερον
Lemmas: xàn ὁ ὁ λογογράφος , xàn ὁ ἡμέτερος ἐπικρατής
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.2
εἶναι δεῖξῃ · ὅ·τι γὰρ ἂν ἐξ ἀμφοτέρων εἴπης ,
Lemmas: εἰμί δείκνυμι · ὅ·τι γάρ εἄν ἐκ ἀμφότερος εἶπον ,
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.3
τὴν ἐκ τῶν δύο φύσεων σύνθεσιν οὐκ ἀφαιρήσεις τοῦ
Lemmas: ὁ ἐκ ὁ δύο φύσις σύνθεσις οὐ ἀφαιρέω ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.4
λόγου . Οὐ γὰρ ὁ ( 84 ) ἄνθρωπος φήσας εἶναι τὴν σάρκα ,
Lemmas: λόγος . οὖον γάρ ὁ ( 84 ) ἄνθρωπος φημί εἰμί ὁ σάρξ ,
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.5
τὸ μὴδὲ σάρκα αὐτὴν εἶναι κατασκευάζει · ἡ δὲ σὰρξ
Lemmas: ὁ μηδέ σάρξ αὐτός εἰμί κατασκευάζω · ὁ δέ σάρξ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.6
ἐμψύχω ( 85 ) τινὶ φύσει διοικούμενη , καὶ ζωτικὴν ἐν
Lemmas: ἐμψύχω ( 85 ) τις φύσις διοικέω , καί ζωτικός ἐν
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.7
ἑαυτῇ δύναμιν ἔχουσα , καθὼς καὶ ὁ ᾿Απολλινάριος
Lemmas: ἑαυτοῦ δύναμις ἔχω , καθώς καί ὁ Απολλινάριος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.8
βούλεται , τὴν τοῦ ἀνθρώπου προσῳγορίαν κυρίως
Lemmas: βούλομαι , ὁ ὁ ἄνθρωπος προσῳγορίαν κύριος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.9
ἔχει ( 86 ) · ὁ δὲ προσλαβόμενος αὐτήν , καὶ ἐαυτὸν ἐν
Lemmas: ἔχω ( 86 ) · ὁ δέ προσλαμβάνω αὐτός , καί ἑαυτοῦ ἐν
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.10
ἐκείνης φανερῶσας , ἕτερος τῇ φύσει πάντως παρ᾽
Lemmas: ἐκεῖνος φανερόω , ἕτερος ὁ φύσις πάντως παρά
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.11
ἐκείνην ( 87 ) ἐστίν · αὐτὸ γὰρ τὸ τῆς προσλήψεως
Lemmas: ἐκεῖνος ( 87 ) εἰμί · αὐτός γάρ ὁ ὁ πρόσληψις
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.12
ὄνομα τὴν κατὰ φύσιν ἑτερότητα τοῦ προσλαβομένου
Lemmas: ὄνομα ὁ κατά φύσις ἑτερότης ὁ προσλαμβάνω
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.13
παρὰ τὸ προσειλημμένον ἐνδείκνυται . (( 88 ) Τί οὖν
Lemmas: παρά ὁ προσλαμβάνω ἐνδείκνυμι . (( 88 ) τις οὖν
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.14
τὸ κυλιόν ἔσται ) , xàn ταῦτα κρατῇ , τὸν ἐν σαρκὶ
Lemmas: ὁ κυλίω εἰμί ) , xàn οὗτος κρατέω , ὁ ἐν σάρξ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.15
φανερωθέντα Θεὸν διὰ τῆς ἀτόπου ἐκείνης ὀνοματοποιίας
Lemmas: φανερόω θεός διά ὁ ἄτοπος ἐκεῖνος ὀνοματοποιία
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.16
ὑβρίζεσθαι , ὥστε καὶ τὸν οὕτως συνειστηκότα
Lemmas: ὑβρίζω , ὥστε καί ὁ οὕτως συνίστημι
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.17
κατὰ τὴν τολμηρὰν τοῦ ᾿Απολλιναρίου φωνὴν ᾿Ανθρωπό -
Lemmas: κατά ὁ τολμηρός ὁ Απολλινάριος φωνή ᾿Ανθρωπό -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.18
θεον λέγεσθαι ; Οὐδὲ γὰρ τὸν τραγέλαφον ( 89 ) , ἐπειδὴ
Lemmas: θεός λέγω ; οὐδέ γάρ ὁ τραγέλαφος ( 89 ) , ἐπεί
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.19
δὴν τῷ ἐλάφῳ ἐξ ἡμισείας προσεφύη τὸ τράγος , ἢ
Lemmas: δήν ὁ ἔλαφος ἐκ ἥμισυς προσφύω ὁ τράγος , ἢ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.20
τὸ ἔμπαιλιν περὶ τὴν τῶν ζῴων ἐγένετο μίξιν , ὥστε
Lemmas: ὁ εμπαιλις περί ὁ ὁ ζῷον γίγνομαι μίξις , ὥστε
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.21
ἀχραὶφῳ τράγῳ προσφυῆσαι τὸ ἐλαφίου μέρος , διὰ
Lemmas: ἀχραὶφῳ τράγος προσφύω ὁ ἐλάφιον μέρος , διά
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.22
τοῦτο κατὰ τὸν εἰρημένον τρόπον ὁ μῦθος ὀνόμασεν ,
Lemmas: οὗτος κατά ὁ εἴρω τρόπος ὁ μῦθος ονομάζω ,
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.23
ἀλλὰ τὸ ὁπωσοῦν μετασχεῖν ἐκατέρας τῆς φύσεως ἢ
Lemmas: ἀλλά ὁ ὁπωσοῦν μετέχω ἑκάτερος ὁ φύσις ἢ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.24
τῶν ὀνομάτων σύνθεσις διεργυνεύει . ᾿Ωστε κατὰ τὴν
Lemmas: ὁ ὄνομα σύνθεσις διεργυνευω . ᾿Ωστε κατά ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.25
λογογράφου , ἢ ἐστὶν ὁ αὐτὸς ἄνθρωπος καὶ Θεός ,
Lemmas: λογογράφος , ἢ εἰμί ὁ αὐτός ἄνθρωπος καί Θεός ,
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.26
ὁπωσοῦν τὴν συνάφειαν ἔχων , εἰτε πάσης συνδρομῆς
Lemmas: ὁπωσοῦν ὁ συνάφεια ἔχω , εἴτε πᾶς συνδρομή
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.27
τῆς φύσεως , εἰτε καὶ ἐλλείψεως ( 90 ) ἔχούσης , τὴν
Lemmas: ὁ φύσις , εἴτε καί ἔλλειψις ( 90 ) ἔχω , ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.28
ἀτοπον ἐκείνην τοῦ ὀνόματος σύνθεσιν οὐ διαφεύξεται .
Lemmas: ἄτοπος ἐκεῖνος ὁ ὄνομα σύνθεσις οὖον διαφεύγω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.29
Καὶ εἰ ταῦτα παρ᾽ αὐτοῦ μαθόντες οἱ ᾿Ελληνες
Lemmas: καί εἰμί οὗτος παρά αὐτός μανθάνω ὁ ᾿Ελληνες
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.30
καυμωδοῦν ἡμῶν τὸ μυστήριον , πάντως ὁ τὴν ἀφορμὴν
Lemmas: καυμωδοῦν ἐγώ ὁ μυστήριον , πάντως ὁ ὁ ἀφορμή
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.31
παρασχὼν τῆς βλασφημίας ἐν τῇ προσφ[ωνῇ ]
Lemmas: παρέχω ὁ βλασφημία ἐν ὁ προσφωνέω ]
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.32
κατάρρα γενήσεται , ἢ φησιν ( 91 ) , Οὗοι δι᾽ οὗ τὸ
Lemmas: εἰμταρρα γίγνομαι , ἢ φημί ( 91 ) , Οὗοι διά ὅς ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.33
ὄνομά μου βλασφημεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσιν .
Lemmas: ὄνομα ἐγώ βλασφημέω ἐν ὁ ἔθνος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.34
Οἱα δὲ τοῖς εἰρημένοις προστιθήσι πάλιν , κατανοήσωμεν .
Lemmas: οἶος δέ ὁ εἴρω προστίθημι πάλιν , κατανοέω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.35
Εἰ ἐκ δύο , φησὶ , τελείων , οὔτε ἐν ᾧ Θεός
Lemmas: εἰμί ἐκ δύο , φημί , τέλειος , οὔτε ἐν ὅς Θεός
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.36
ἐστίν , ἐν τούτῳ ἄνθρωπός ἐστιν , οὔτε ἐν ᾧ ἄνθρωπος ,
Lemmas: εἰμί , ἐν οὗτος ἄνθρωπος εἰμί , οὔτε ἐν ὅς ἄνθρωπος ,
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.37
ἐν τούτῳ Θεός . Εἰ δὲ ἡ ἀπολείπουσος καὶ
Lemmas: ἐν οὗτος Θεός . εἰμί δέ ὁ ἀπολείπω καί
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.38
τελείου κατὰ τὸν ἐκείνου λόγον , εἶναι δοθεῖς τὸ σύγ -
Lemmas: τέλειος κατά ὁ ἐκεῖνος λόγος , εἰμί δίδωμι ὁ σὺγ -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.39
χριμα ( 92 ) , ἂρ᾽ οὐχὶ τὸ ἴσον παρὰ τῶν τὰ τοιαῦτα
Lemmas: χρῖμα ( 92 ) , ἄρα οὐ ὁ ἴσος παρά ὁ ὁ τοιοῦτος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.40
τολμούντων ῥηθήσεται , ὅτι ἐν ᾧ Θεός ἐστιν ἄνθρωπος
Lemmas: τολμέω εἴρω , ὅτι ἐν ὅς Θεός εἰμί ἄνθρωπος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.41
οὐκ ἐστὶ , καὶ ἐν ᾧ ἄνθρωπός ἐστι Θεὸς οὐκ ἐστίν ;
Lemmas: οὐ εἰμί , καί ἐν ὅς ἄνθρωπος εἰμί θεός οὐ εἰμί ;
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.42
᾿Ετερος γὰρ πανεὶ τρόπω ὁ τε τῆς θεότητος , καὶ τῆς
Lemmas: ᾿Ετερος γάρ πανής τρόπος ὁ τε ὁ θεότης , καί ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.43
ἀνθρωπότητος λόγος , καὶ οὐκ ἂν τις τὴν ἐλάττωσιν
Lemmas: ἀνθρωπότης λόγος , καί οὐ εἄν τις ὁ ἐλάττωσις
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.44
τῆς ἀνθρωπότητος , ὅρον εἶναι τῆς θείας ὑπονοήσει
Lemmas: ὁ ἀνθρωπότης , ὅρος εἰμί ὁ θεῖος ὑπονοέω
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.45
φύσεως · οὐ γὰρ ἐν τῷ τοῦτο μὴ εἶναι , ἢ ἀτελὴς εἶναι
Lemmas: φύσις · οὖον γάρ ἐν ὁ οὗτος μή εἰμί , ἢ ἀτελής εἰμί
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.46
ἐκείνός ἐστιν ( 93 ) , ἀλλ᾽ ἕκαστον ἂρ᾽ ἐαυτοῦ νοοῦμενον ,
Lemmas: ἐκεῖνος εἰμί ( 93 ) , ἀλλά ἕκαστος ἄρα ἑαυτοῦ νοέω ,
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.47
ἐν ἰδίους θεωρεῖται νοήμασιν . ᾿Ως γὰρ Θεὸν
Lemmas: ἐν ἴδιος θεωρέω νόημα . Ως γάρ θεός
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.48
ἀκούσας , ὅσα περὶ Θεοῦ πρέπει νοεῖν , διὰ τῆς προ -
Lemmas: ἀκούω , ὅσος περί Θεός πρέπω νοέω , διά ὁ προ -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.49
ηγρίας ταύτης συμπαραδέδεται , καὶ ὁ τὴν τοῦ
Lemmas: ἄγριος οὗτος συμπαραδίδωμι , καί ὁ ὁ ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.50
ἀνθρώπου προσῳγορίαν παραδεξάμενος , πᾶσαν τὴν
Lemmas: ἄνθρωπος προσῳγορίαν παραδέχομαι , πᾶς ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.51
ptum fuerat τῶν τραγελάφων .
Lemmas: ptum fuerat ὁ τραγέλαφος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.52
( 90 ) Corr . ἐλλείψεως .
Lemmas: ( 90 ) Corr . ἔλλειψις .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.53
( 91 ) Corr . ὡς φησὶ .
Lemmas: ( 91 ) Corr . ὡς φημί .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.54
( 92 ) Ita corr . : male antea εἶναι δοθέντος τὸ σύγχρι -
Lemmas: ( 92 ) Ita corr . : male antea εἰμί δίδωμι ὁ σύγχρι -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.55
μα · ἂρ᾽ οὐχί .
Lemmas: μή · ἄρα οὐ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.56
( 93 ) Corr . ἐκεῖνός ἐστιν .
Lemmas: ( 93 ) Corr . ἐκεῖνος εἰμί .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0629.57
( 85 ) Corr . ἐν ἀψύχω .
Lemmas: ( 85 ) Corr . ἐν ἀψυχέω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0630.1
φύσιν διὰ τῆς φωνῆς ταύτης ἀνετυμπάνωσατο , καὶ οὐδεμίαν σύγχυσιν ἢ διάνοια τῶν λεγομένων ( 94 ) πάσχει , ὥστε ἐν θατέρῳ τῶν ὀνομάτων ἐννοῆσαι τὸ ἕτερον . Οὔτε γὰρ ἐν τούτῳ ἐκεῖνο , οὔτε ἐν ἐκείνῳ τοῦτο σημαίνεται , ἀλλ’ ἕκαστα τῶν ὀνομάτων τῇ κατὰ φύσιν παραμένει διανοίᾳ , καὶ ( 95 ) κατ’ οὐδένα τρόπον αἱ ἐμφάσεις αὐτῶν πρὸς ἀλλήλας ὑπαλλάγηνται . Τὸ δὲ ἀτελὲς καὶ τὸ ( 96 ) τέλειον , ἕτερων νοημάτων ὑπόθεσις τῷ ἀκούοντι γίνεται . Τέλειον μὲν γὰρ φαμεν τὸ συμπληρωμένον τῷ ἰδίῳ λόγῳ τῆς φύσεως · ἀτελὲς δὲ τὸ ἐναντίον . Οὐδὲτερον δὲ τούτων ἐφ’ ἑαυτοῦ λεγόμενον , οὔτε ἀνθρώπων , οὔτε Θεὸν ἐρμηνεύει , ἀλλ’ ὥσπερ ( 97 ) ἂν συνονομασθῇ πράγματι , ἢ ὀνόματι , ἢ πλήρης , ἢ ἐλλειπὴς ( 98 ) τὸ δηλούμενον ἐννοεῖν ὑποτίθεται . Πῶς οὖν , εἰ ἀτελὴς εἴη ὁ ἄνθρωπος , Θεὸς εἶναι τὸ ἀτελὲς παρὰ τοῦ Ἀπολλιναρίου κατασκευάζεται , B ὡς συμβαινούσης τῷ λόγῳ τῆς θεότητος , τῆς κατὰ τὴν φύσιν ἡμῶν καλοδύσεως ;
Lemmas: φύσις διά ὁ φωνή οὗτος ἀνετυμπάνωσατο , καί οὐδείς σύγχυσις ἢ διάνοια ὁ λέγω ( 94 ) πάσχω , ὥστε ἐν ἕτερος ὁ ὄνομα ἐννοέω ὁ ἕτερος . οὔτε γάρ ἐν οὗτος ἐκεῖνος , οὔτε ἐν ἐκεῖνος οὗτος σημαίνω , ἀλλά ἕκαστος ὁ ὄνομα ὁ κατά φύσις παραμένω διάνοια , καί ( 95 ) κατά οὐδείς τρόπος ὁ ἔμφασις αὐτός πρός ἀλλήλων ὑπαλλάσσω . ὁ δέ ἀτελής καί ὁ ( 96 ) τέλειος , έτερος νόημα ὑπόθεσις ὁ ἀκούω γίγνομαι . Τέλειος μέν γάρ φημί ὁ συμπληρόω ὁ ἴδιος λόγος ὁ φύσις · ἀτελής δέ ὁ ἐναντίος . οὐδέτερος δέ οὗτος ἐπί ἑαυτοῦ λέγω , οὔτε ἄνθρωπος , οὔτε θεός ἑρμηνεύω , ἀλλά ὥσπερ ( 97 ) εἄν συνονομάζω πρᾶγμα , ἢ ὄνομα , ἢ πλήρης , ἢ ἐλλιπής ( 98 ) ὁ δηλέομαι ἐννοέω ὑποτίθημι . Πῶς οὖν , εἰμί ἀτελής εἰμί ὁ ἄνθρωπος , θεός εἰμί ὁ ἀτελής παρά ὁ Ἀπολλινάριος κατασκευάζω , B ὡς συμβαίνω ὁ λόγος ὁ θεότης , ὁ κατά ὁ φύσις ἐγώ καλοδυσις ;
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0630.2
Πάλιν δὲ πρὸς τὸ ἐφεξῆς προάγων τὸν λόγον , φησίν · Οὐ δύναται σῶζειν τὸν κόσμον ὁ ἄνθρωπος μὴν ὧν ( 99 ) , καὶ τῇ κοινῇ τῶν ἀνθρώπων φθορᾷ ὑποκείμενος . Φημὶ τοῦτο χάρι · ὁ γὰρ αὐτάρκης ἦν ἡ ἀνθρωπίνη φύσις πρὸς τὸ ἑαυτῷ τὸ ἀγαθὸν καταστήσασθαι , περιττὸν τὸ μυστήριον . Ἐπειδὴ δὲ ἀμήχανον ἦν ἔξω θανάτου γενέσθαι , μὴ Θεοῦ τὴν σωτηρίαν πορίσαντος , διὰ τοῦτο τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ λάμπει διὰ σαρκός , ἵν’ ἐξορίσῃ διὰ σαρκὸς τὴν ἐκ τοῦ θανάτου ἀπωλείαν . Ἀλλ’ οὐδὲ ὑπὸ Θεοῦ , φησὶ , μὴ ἐπιμιχθέντος ἡμῖν , σωζόμεθα . Σωφρωνεῖν δοκεῖν ἐν τοῖς λεγομένοις ὁ λογογράφος , καὶ πρὸς τοὺς ἐμπαθῶς λογισμοὺς τὴν ψυχὴν ἐπαναίνει · ὁ γὰρ μείζων εἰπὼν τῶν κατὰ φύσιν διεστηκότων σημαίνει τὴν ἑνώσιν . Μίγνυται δέ , φησὶ , σάρξ γενόμενος , τοὔτεστιν ἄνθρωπος , καθὼς τὸ Εὐαγγέλιον λέγει , ὅτε σάρξ ἐγένετο , τότε αὐτὸν ἐν ἡμῖν ἐσκηνοῦντα . Οὐδὲ ταῦτα τοῦ ὑγιαίνοντος ἀπόδει λόγου , εἰ μὴ τι παρασαπρεῖ ( 1 ) αὐτῷ μετὰ ταῦτα τῆς ζιζανιώδους σπορᾶς . Οὕτω γὰρ ἡμέτερος , μᾶλλον δὲ τῆς ἀληθείας ὁ λόγος , ὅτι τότε ( 2 ) ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν , ὅτε σάρξ ἐγένετο , καὶ τὸ ἔμπαιιν , τότε σάρξ ἐγένετο , ὅτε ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν ( 3 ) . Εἰ οὖν ἐξ ἐκείνου ἡ σὰρξ ἀφ’ οὗ ἡ ἐν ἡμῖν κατασκήνωσις , ἄρα πρὶν εὐαγγελισθῆναι ὑπὸ τοῦ Γαβριὴλ τὴν Παρθένον , σάρξ οὐδέπω ὁ Λόγος D ἦν · καὶ ψευδὴς ὁ λέγων ἐκ τῶν ἀιώων καταδεδεχμένας πρὸς ἡμᾶς τὸ ἀνθρώπινον ( 4 ) , ( καὶ πρὸ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐκεῖνο εἶναι τὸν ἄνθρωπον ) , δι’ οὗ τὸ θεῖον τῇ ἀνθρωπίνῃ κατεμίχθη ζωῇ . Ἀλλ’ οὐδὲ λύει , φησὶ , τὴν τῶν ἀνθρώπων ἁμαρτίαν , μὴ ( 5 ) τετεμένος ἀνθρώπος ἀναμάρτητος , οὐδὲ
Lemmas: πάλιν δέ πρός ὁ ἐφεξῆς προάγω ὁ λόγος , φημί · οὖον δύναμαι σῴζω ὁ κόσμος ὁ ἄνθρωπος μήv ὅς ( 99 ) , καί ὁ κοινός ὁ ἄνθρωπος φθορά ὑπόκειμαι . φημί οὗτος χάρις · ὁ γάρ αὐτάρκης εἰμί ὁ ἀνθρώπινος φύσις πρός ὁ ἑαυτοῦ ὁ ἀγαθός καθίστημι , περισσός ὁ μυστήριον . ἐπεί δέ ἀμήχανος εἰμί ἔξω θάνατος γίγνομαι , μή Θεός ὁ σωτηρία πορίζω , διά οὗτος ὁ φάος ἐν ὁ σκοτία λάμπω διά σάρξ , ἵνα εξόριση διά σάρξ ὁ ἐκ ὁ θάνατος ἀπώλεια . ἀλλά οὐδέ ὑπό Θεός , φημί , μή ἐπιμείγνυμι ἐγώ , σῴζω . σωφρονέω δοκέω ἐν ὁ λέγω ὁ λογογράφος , καί πρός ὁ ἐμπαθῶς λογισμός ὁ ψυχή ἐπαναίνει · ὁ γάρ μείζων εἶπον ὁ κατά φύσις διίστημι σημαίνω ὁ ἔνειμι . μίγνυμι δέ , φημί , σάρξ γίγνομαι , τουτέστιν ἄνθρωπος , καθώς ὁ Εὐαγγέλιος λέγω , ὅτε σάρξ γίγνομαι , τότε αὐτός ἐν ἐγώ σκηνέω . οὐδέ οὗτος ὁ ὑγιαίνω ἀποδέω λόγος , εἰμί μή τίς παρασπείρω ( 1 ) αὐτός μετά οὗτος ὁ ζιζανιώδης σπορά . οὕτως γάρ ἡμέτερος , μᾶλλον δέ ὁ ἀλήθεια ὁ λόγος , ὅτι τότε ( 2 ) σκηνόω ἐν ἐγώ , ὅτε σάρξ γίγνομαι , καί ὁ ἔμπαις , τότε σάρξ γίγνομαι , ὅτε σκηνόω ἐν ἐγώ ( 3 ) . εἰμί οὖν ἐκ ἐκεῖνος ὁ σάρξ ἀπό ὅς ὁ ἐν ἐγώ κατασκήνωσις , ἄρα πρίν εὐαγγελίζω ὑπό ὁ Γαβριήλ ὁ παρθένος , σάρξ οὐδέπω ὁ Λόγος D εἰμί · καί ψευδής ὁ λέγω ἐκ ὁ ἀιών καταδέχομαι πρός ἐγώ ὁ ἀνθρώπινος ( 4 ) , ( καί πρό ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἐκεῖνος εἰμί ὁ ἄνθρωπος ) , διά ὅς ὁ θέω ὁ ἀνθρώπινος καταμείγνυμι ζωή . ἀλλά οὐδέ λύω , φημί , ὁ ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτία , μή ( 5 ) τίθημι ἄνθρωπος ἀναμάρτητος , οὐδέ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0631.1
Δ τὴν κατὰ πάστων ἀνθρώπων τοῦ θανάτου βασιλείαν καταλύει , εἰ μὴ ὡς ἄνθρωπος ἀπέθανε , καὶ ἀνέστη . Εἰς μέχρι τέλους ἦν · εὐγνώμως , τὰ ἐκ τῆς Ἐκκλησίας φθεγγόμενος · Πάλιν δὲ πρὸς ἑαυτὸν ἐπανέρχεται καὶ φησι , τὸν ἐκκλησιαστικὸν αἰτιώμενος λόγον , ὅτι περὶ τὸν ἄνθρωπον θεωροῦμεν τὸ πάθος , καὶ ἐπάγει · τὸν ἴδιον λόγον , εἰς Ἐλεγχὸν τῆς ὑπολήψεως ἡμῶν , ἔχοντα οὕτως · ( 6 ) Ἀνθρώπου δὲ , φησιν , θάνατος , οὐ καταργεῖ τὸν θάνατον . Τί κατασκευάζων ταῦτα φησιν ; Ὅτι αὐτοῦ ( 7 ) τοῦ Μονογενοῦς ἡ θεότης , αὐτὴ ἡ ἀλήθεια , αὐτὴ ἡ ζωὴ ἐν τῷ κατὰ τὸν σταυρὸν πάθει ἀπενεκρώθη , ὥστε κατὰ τὴν τριήμερον ἐκείνην τοῦ χρόνου περιγραφὴν , μὴ ζωὴν εἶναι , μὴ δύναμιν , μὴ δικαιοσύνην , μὴ φῶς , μὴ ἀλήθειαν , μὴ αὐτὴν τὴν θεότητα . Οὐ γὰρ μίας ἀποθανούσης θεότητος , ἑτέραν ὑπολειφθῆναι λέγει , διότι πολλοχοῦ δείκνυται Ἄρειν περὶ τούτου μαχόμενος , καὶ μίαν εἶναι κατασκευάζων τῆς Τριάδος θεότητα , ἥς ἐν τούτῳ νεκρωθείσης , καθὼς συγκατασκευάζει τῷ λόγῳ , πάντως ἑτέρα οὐκ ἦν . Καὶ πῶς ἄν τις ὑπονοήσειεν αὐτὸν ( 8 ) μὴ θνητὴν ποιεῖν τὴν θεότητα , συνιδεῖν οὐκ ἔχω . Οὐδὲ γὰρ ἕτερόν ἐστιν ἐκ’ ἀνθρώπου θάνατος , εἰ μὴ τοῦ συνθέτου διάλυσις · οὐδὲ γὰρ ἐν ἡμῖν τοῦ σώματος εἰς τὰ ἐξ ὧν σύγκειται λυομένου , καὶ ἡ ψυχὴ παρασπάπτεται τῇ διαλύσει τοῦ σώματος · ἀλλὰ τὸ μὲν σύνθετον διαλύεται , τὸ δὲ ἀσύνθετον ἀδιάλυτον μένει . Εἰ οὖν ψυχὴς οὐκ ἄπτεται θάνατος , πῶς ἡ θεότης ἀπονεκροῦται , λεγέτωσαν οἱ μὴ εἰδότες ἄ λέγουσι .
Lemmas: δ ὁ κατά παστός ἄνθρωπος ὁ θάνατος βασίλειος καταλύω , εἰμί μή ὡς ἄνθρωπος ἀποθνῄσκω , καί ἀνίστημι . εἰς μέχρι τέλος εἰμί · εὔγνωμος , ὁ ἐκ ὁ ἐκκλησία φθέγγομαι · πάλιν δέ πρός ἑαυτοῦ ἐπανέρχομαι καί φημί , ὁ ἐκκλησιαστικός αἰτιάομαι λόγος , ὅτι περί ὁ ἄνθρωπος θεωρέω ὁ πάθος , καί ἐπάγω · ὁ ἴδιος λόγος , εἰς ἐλέγχω ὁ ὑπόληψις ἐγώ , ἔχω οὕτως · ( 6 ) Ἄνθρωπος δέ , φημί , θάνατος , οὖον καταργέω ὁ θάνατος . τις κατασκευάζω οὗτος φημί ; ὅτι2 αὐτός ( 7 ) ὁ Μονογενώ ὁ θεότης , αὐτός ὁ ἀλήθεια , αὐτός ὁ ζωή ἐν ὁ κατά ὁ σταυρός πάθος ἀπενεκρώθη , ὥστε κατά ὁ τριήμερον ἐκεῖνος ὁ χρόνος περιγραφή , μή ζωή εἰμί , μή δύναμις , μή δικαιοσύνη , μή φάος , μή ἀλήθεια , μή αὐτός ὁ θεότης . οὖον γάρ μίας ἀποθνῄσκω θεότης , ἕτερος ὑπολείπω λέγω , διότι πολλοχοω δείκνυμι ἀείρω περί οὗτος μάχομαι , καί εἷς εἰμί κατασκευάζω ὁ Τριάς θεότης , ἥς ἐν οὗτος νεκρόω , καθώς συγκατασκευάζω ὁ λόγος , πάντως ἕτερος οὐ εἰμί . καί πῶς ἄν τις ὑπονοέω αὐτός ( 8 ) μή θνητός ποιέω ὁ θεότης , συνοράω οὐ ἔχω . οὐδέ γάρ ἕτερος εἰμί ἐπίτεξ ἄνθρωπος θάνατος , εἰμί μή ὁ σύνθετος διάλυσις · οὐδέ γάρ ἐν ἐγώ ὁ σῶμα εἰς ὁ ἐκ ὅς σύγκειμαι λύω , καί ὁ ψυχή παρασπάω ὁ διαλύω ὁ σῶμα · ἀλλά ὁ μέν συντίθημι διαλύω , ὁ δέ ἀσύνθετος ἀδιάλυτος μένω . εἰμί οὖν Ψυχή οὐ ἄπτω θάνατος , πῶς ὁ θεότης ἀπονεκρόω , λέγω ὁ μή οἶδα ὅς λέγω .