gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0632.1
διὰ τούτων δηλουμένων τε καὶ ὀνομαζομένων , Κύριον καὶ Χριστὸν , οὐδὲν ἀνεκτότερον εἰς ἀσέβειαν τῆς παντελῶς ἀρνήσεως τοῦ ὀνόματος χρινοῦν . Ὁ γὰρ μὴ ἐξ ἀρχῆς λέγων εἶναι Χριστὸν ( Χριστὸς δὲ θεοῦ δύναμις , καὶ θεοῦ σοφία , καὶ πᾶν ὑψηλὸν τε καὶ θεοπρεπὲς ἐστιν ὄνομα ) , οὐδ’ ἄν ἄλλο τι λέγῃ εἶναι , ὁ διὰ τοῦ μεγάλου τούτου νοεῖται ὀνόματος . Ὦσπερ γὰρ ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου προσηγორίᾳ τὸ λογικὸν ἐστι , καὶ τὸ ἐπιστήμης δεκτικόν , καὶ εἴ τι ἄλλο γνωριστικὸν τῆς φύσεως ἰδίωμα λέγεται · εἰ δὲ τις μὴ εἶναι λέγοι τὸν ἄνθρωπον , συνανηρηται πάντως τῇ τοῦ ὀνόματος ἀθετήσει καὶ τὰ λοιπὰ τῆς φύσεως ἰδίωματα · τὸν ( 10 ) αὐτὸν τρόπον ὁ Χριστὸς ἐστιν ἡ δύναμις , ἡ σοφία , ἡ χαρακτήρ , τὸ ἀπαύγασμα · ὁ ἐκεῖνον ἐξ ἀρχῆς μὴ εἶναι λέγων , ἀθετεῖ πάντως καὶ τὰ μετ’ ἐκείνου νοούμενα . Διὸ φαμεν διὰ τῶν ἁγίων Γραφῶν ὀφειλοῦμεν , ἀεὶ τὸν Χριστὸν εἶναι , τῇ τοῦ Πατρὸς ἀτιδότητι συνθεωροῦντες . Ὡς γὰρ πάντοτε θεὸς ὁ μονογενὴς θεός , καὶ οὐκ ἐκ μετανοίας γίνε-ται ( 11 ) , οὐδὲ διὰ τινὸς προκοπῆς ἀπὸ ταπεινοτέρας καταστάσεως ἐπὶ τὴν δεδημένην μέθεσιν · οὕτως καὶ ἡ δύναμις , καὶ σοφία , καὶ πᾶν θεοπρεπὲς ὄνομα , συν-αξιῶν ἐστι τῇ θεότητι , ὡς μηδὲν ἐπιγιγνώσθαι κατὰ προσθήκην εἰς δόξαν τῆς φύσεως , ὁ μὴ ἐξ ἀρχῆς ἦν . Τὸ δὲ τοῦ Χριστοῦ ὄνομα , διαφερόντως φαμέν ἐξ ἀτι-δίου περὶ τὸν Μονογενῆ θεωρεῖσθαι , ὑπ’ αὐτῆς τῆς τοῦ ὀνόματος ἐμφάσεως ( 12 ) πρὸς τὴν ὑπόληψιν ταύ-την χειραγωγοῦμενον . Τῆς γὰρ ἁγίας Τριάδος διδα-σκαλίαν περιέχει ἡ τοῦ ὀνόματος τούτου ὁμολογία , ἐκάστου τῶν πεπιστευμένων προσώπων ἐμφαινομένου τῇ προσηγორίᾳ ταύτῃ κατὰ τὸ πρόσφορον . Καὶ ὡς ἂν μὴ παρ’ ἑαυτῶν λέγουν τὶ δοκιμίζων , τὰ τῆς προφη-τείας παραθήσομαι ῥήματα . Ὁ θρόνος σου , φησίν , ὁ θεός , εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος , ῥάβδος εὐθύ-τητος , ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου . Ἡγάπησας δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν · διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ θεός , ὁ θεός σου , ἐλαίῳ ἀγαλλιά-σεως παρὰ τοὺς μετάρχους σου . Ἐν τούτοις γὰρ διὰ μὲν τοῦ θρόνου τὴν ἐπὶ πάντων ἀρχὴν διασημαίνει ὁ λόγος . Ἡ δὲ ῥάβδος τῆς εὐθύτητος τὸ ἀδίκαστον ἐρμηνεύει τῆς κρίσεως . Τὸ δὲ τῆς ἀγαλλιάσεως ἐλαῖον , τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος παρίστησι δύναμιν , ἥ χρίεται παρὰ τοῦ θεοῦ ὁ θεός , τοῦτέστι , παρὰ τοῦ Πατρὸς ὁ Μονογενής , ἐπειδὴ ἠγάπησε δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησεν ἀδικίαν . Εἰ μὲν οὖν ἦν ποτε , ὅτε οὐκ ἦν φίλος τῆς δικαιοσύνης , ἐχθρὸς δὲ τῆς ἀδικίας , ἀκλουθὸν ἦν τὸ μηδὲ χειρισθᾶι ποτὲ λέγειν , τὸν διὰ τοῦτο χειρισθᾶι λεγόμενον , ὅτι ἠγάπησε δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησεν ἀδικίαν . Εἰ δὲ πάντοτε φίλος δικαιο-σύνης , οὐ γὰρ ἂν ποτε ἑαυτὸν μισήσας , δικαιο-σύνην ( 13 ) ἂν , πάντοτε δηλονότι καὶ ἐν τῇ χρίσματι θεωρεῖται . Ὦσπερ οὖν ὁ δίκαιος οὐκ ἄδικος ( 14 ) , οὕ-τως οὐδὲ Χριστὸς ἂν εἴη ποτὲ ὁ Χριστός · ὁ δὲ μη-δέποτε ἄχριστος , ἀεὶ πάντως Χριστός . Ὅτι τοίνυν ὁ
Lemmas: διά οὗτος δηλέομαι τε καί ὀνομάζω , κύριος καί Χριστός , οὐδείς ἀνεκτός εἰς ἀσέβεια ὁ παντελῶς ἄρνησις ὁ ὄνομα χρίω . ὁ γάρ μή ἐκ ἀρχή λέγω εἰμί Χριστός ( Χριστός δέ θεός δύναμις , καί θεός σοφία , καί πᾶς ὑψηλός τε καί θεοπρεπής εἰμί ὄνομα ) , οὐδέ ἄν ἄλλος τίς λέγω εἰμί , ὁ διά ὁ μέγας οὗτος νοέω ὄνομα . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ ὁ ἄνθρωπος προσηγორίᾳ ὁ λογικός εἰμί , καί ὁ ἐπιστήμη δεκτικός , καί εἰμί τίς ἄλλος γνωριστικός ὁ φύσις ἰδίωμα λέγω · εἰμί δέ τις μή εἰμί λέγω ὁ ἄνθρωπος , συναναιρέω πάντως ὁ ὁ ὄνομα ἀθετέω καί ὁ λοιπάς ὁ φύσις ἰδίωμα · ὁ ( 10 ) αὐτός τρόπος ὁ Χριστός εἰμί ὁ δύναμις , ὁ σοφία , ὁ χαρακτήρ , ὁ ἀπαύγασμα · ὁ ἐκεῖνος ἐκ ἀρχή μή εἰμί λέγω , ἀθετέω πάντως καί ὁ μετά ἐκεῖνος νοέω . Διὸ φημί διά ὁ ἅγιος Γραφής ὀφειλέω , ἀεί ὁ Χριστός εἰμί , ὁ ὁ πατήρ ἀτιδότητι συνθεωρέω . ὡς γάρ πάντοτε θεός ὁ μονογενής θεός , καί οὐ ἐκ μετάνοια γίγνομαι ( 11 ) , οὐδέ διά τις προκοπή ἀπό ταπεινός κατάστασις ἐπί ὁ ἐσθίω μέθεσις · οὕτως καί ὁ δύναμις , καί σοφία , καί πᾶς θεοπρεπής ὄνομα , συνάγω εἰμί ὁ θεότης , ὡς μηδείς ἐπιγιγνώσκω κατά προσθήκη εἰς δόξα ὁ φύσις , ὁ μή ἐκ ἀρχή εἰμί . ὁ δέ ὁ Χριστός ὄνομα , διαφερόντως φημί ἐκ ἀτι-δίου περί ὁ Μονογενεύς θεωρέω , ὑπό αὐτός ὁ ὁ ὄνομα ἔμφασις ( 12 ) πρός ὁ ὑπόληψις οὗτος χειραγωγέω . ὁ γάρ ἅγιος Τριάς διδασκαλία περιέχω ὁ ὁ ὄνομα οὗτος ὁμολογία , ἕκαστος ὁ πιστεύω πρόσωπον ἐμφαίνω ὁ προσηγორίᾳ οὗτος κατά ὁ πρόσφορος . καί ὡς εἄν μή παρά ἑαυτοῦ λέω τίς δοκιμάζω , ὁ ὁ προφητεία παρατίθημι ῥῆμα . ὁ θρόνος σύ , φημί , ὁ θεός , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών , ῥάβδος εὐθύτης , ὁ ῥάβδος ὁ βασίλεια σύ . ἀγαπάω δικαιοσύνη , καί μισέω ἀνομία · διά οὗτος χρίω σύ ὁ θεός , ὁ θεός σύ , ἔλαιον ἀγαλλίασις παρά ὁ μετάρχους σύ . ἐν οὗτος γάρ διά μέν ὁ θρόνος ὁ ἐπί πᾶς ἀρχή διασημαίνω ὁ λόγος . ὁ δέ ῥάβδος ὁ εὐθύτης ὁ ἀδίκαστος ἑρμηνεύω ὁ κρίσις . ὁ δέ ὁ ἀγαλλίασις ἔλαιον , ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα παρίστημι δύναμις , ὅς χρίω παρά ὁ θεός ὁ θεός , τουτέστι , παρά ὁ πατήρ ὁ Μονογενής , ἐπεί ἀγαπάω δικαιοσύνη , καί μισέω ἀδικία . εἰμί μέν οὖν εἰμί ποτός , ὅτε οὐ εἰμί φίλος ὁ δικαιοσύνη , ἐχθρός δέ ὁ ἀδικία , ἀκλουθὸν εἰμί ὁ μηδέ χειρίζω ποτέ λέγω , ὁ διά οὗτος χειρίζω λέγω , ὅτι ἀγαπάω δικαιοσύνη , καί μισέω ἀδικία . εἰμί δέ πάντοτε φίλος δικαιόσυνος , οὖον γάρ εἄν ποτός ἑαυτοῦ μισέω , δικαιόσυνος ( 13 ) εἄν , πάντοτε δηλονότι καί ἐν ὁ χρῖσμα θεωρέω . ὥσπερ οὖν ὁ δίκαιος οὐ ἄδικος ( 14 ) , οὗτος οὐδέ Χριστός εἄν εἰμί ποτέ ὁ Χριστός · ὁ δέ μηδέπω ἀχριστός , ἀεί πάντως Χριστός . ὅτι2 τοίνυν ὁ