gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0597.1
φσιν · Οἱ δὲ ἐν σχήματι πίστως ἀπιστοῦσι τῷ ἐκ γυναικὸς τεχθῆναι Θεῷ , καὶ σταυρωθῆναι πρὸς ᾿Ιουδαίους , ὁμοίως ἐκείνοις ἐπαισχύνονται [ 92 ] διὸ καὶ αὐτὸς ἐπαισχυνθήσεται αὐτῶν . Τὸ μὲν οὖν ἁπαῖς κατὰ τῶν ὑπεναντίων χρήσθαι , τίς οὐκ οἶδεν ὅτι τῶν ἀτονοῦντων ἐστὶ περὶ ὧ συνουλοῦσιν ἑαυτοῖς ; Ἡμεῖς δὲ τοσοῦτον φάμεν , ὅτι δύο προκειμένων βαράθρων , ἐνδὲν μὲν τοῦ κατὰ τὸν ᾿Απολιναρίων , ἐτιρωδὲν δὲ τοῦ κατὰ τὸν ᾿Αρειον πτώματος , ἴσον μὲν καθ᾽ ἑτερον ( 93 ) τοῖς καταπίπτουσι ἐστι τὸ σύντριμμα · πλὴν ἐν κακῶν ἐκλογῇ , κουφότερον δοκεῖ τὸ κατὰ τὸν ᾿Αρειον κλάσμα . ᾿Αμφότεροι μὲν γὰρ πρὸς τὸ ταπεινότερον τὴν ἀχράστον τοῦ Μονογενοῦς φύσιν καθέλκουσιν · ἄλλ᾽ ὁ μὲν ᾿Αρειος τῇ ἀσωμάτῳ τῶν ἀγγέλων φύσει προσοικεῖ τὸν τῶν ἀγγέλων δεσπότην , κατὰ τὸ ἴσον ἐλαττοῦσθαι τῆς τοῦ ἀκτίστου φύσεως , καὶ τοῦτον καθεῖναι διὰ κτίσεως εἶναι ἀποφηναμένος . Οὗτος ( 94 ) δὲ τοσοῦτον ἐπιτείνει τὴν ἀτοπίαν , ὥστε καὶ ἀνθρώπῳ τῷ παρ᾽ ἀγγέλους ἐλαττωμένῳ κρίνειν ὁμότιμον , καὶ σαρκῶδη εἶναι τὴν φύσιν αὐτοῦ διορίζειν . Ὅσῳ δὲ κρείττων τῶν σωμάτων ἡ ἀσώματος φύσις , τοσοῦτον ἡ κατὰ ᾿Αρειον ἀσέβεια τῆς ᾿Απολιναρίου πλάνης ἀρετωτέρα . Τίς οὖν ἐν σχήματι πίστεως ἀπιστος , ἐρμηνεύων ( 95 ) τὸ ἐκ τῆς Παρθένου μυστήριον ; Προδῶσω γὰρ τῷ κοινῷ τὴν τε καωμωδυμένην ἡμῶν παρὰ τοῦ λογογράφου πίστιν , καὶ τὴν ἐκείνου ὑπόληψιν . Ἡμεῖς γὰρ φάμεν , ὅτι εὐλὸς τε καὶ ἀεὶς καὶ ἀσώματος κατ᾽ οὐσίαν Θεὸς ( 96 ) ὤν , οἰκονομίᾳ τινὶ φιλανθρώπῳ πρὸς τῇ τέλει τῆς τοῦ παντὸς συμπληρώσεως , ἤδη τῆς κακίας εἰς τὸ ( 97 ) ἄκρότατον αὐξηθείσης , τότε ἐπὶ καθαρώσει τῆς ἁμαρτίας , τῇ ἀνθρωπίνῃ κατακρινάται φύσει , οἷον τις ἥλιος ἐν γνοφώδει ( 98 ) σπηλαίῳ εἰσῳχίζομενος , καὶ διὰ τοῦ φωτὸς ἐξαφανίζων τῇ παρουσίᾳ τὸ σκότος . Τὸν γὰρ ἡμέτερον μῦπον εἰς ἑαυτὸν ἀναλαβὼν , οὐχ αὐτὸς ἐμολύνεται τῷ μιάσματι · ἀλλ᾽ ἐν ἑαυτῷ καθαρίζει τὸν μῦπον · Τὸ γὰρ φῶς , φησίν , ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐλάμψεν . Ἡ δὲ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν . Ὅπερ καὶ ἐπὶ τῆς ἰατρίας γίνεται . Ἐπαχθείσης γὰρ τῷ νοσήματι τῆς ἰάσεως , εἰς ἀφανισμὸν μεταχωρεῖ τὸ ἀρρώστημα , οὐκ εἰς τὴν ἰατρικὴν τέχνην ἀντιμεθίσταται . Οὗτος ὁ ἡμέτερος λόγος . ᾿Ο δὲ φησίν , ἐναρχον εἶναι τὸ καταρχὰς ( 99 ) τὸν Θεόν , καὶ οὕτως ἐπ᾽ ἑσχάτων ἡμερῶν τὸ τεχθὲν ἐκεῖνο τὸ δραστὸν καὶ ψηλαφητὸν σῶμα , τὸ διὰ τῆς ἀνθρωπίνης τροφῆς καὶ κατ᾽ ὀλίγον προσθήκας αὐξανόμενον , ἐκεῖνο εἶναι ὁ πρὸ τῶν ὄντων ἀπάντων ἦν , ὁ καὶ τοὺς ἀνθρώπους ἐποίησε , καὶ πᾶσαν πτισιν δραστὴν τε καὶ ἀόρατον , ὁ καὶ τοῦ κόπου ἀθωθεῖναι καὶ ἐν ἀδημονίᾳ θανάτῳ δέχεται πείραν . Οὐκ οἶδα πῶς ὁ σοφὸς , ὅτε μὲν οἱ οὐρανοί , καὶ ἡ γῆ , καὶ πάντα τὰ ἐν τῇ κτίσει συνίστατο θαύματα , κόπον οὐδένα προσμαρτυρῶν τῷ
Lemmas: φ · ὁ δέ ἐν σχῆμα πιστῶς ἀπιστέω ὁ ἐκ γυνή τίκτω Θεός , καί σταυρόω πρός Ἰουδαῖος , ὁμοίως ἐκεῖνος ἐπαισχύνομαι [ 92 ] διό καί αὐτός ἐπαισχύνομαι αὐτός . ὁ μέν οὖν ἄπαις κατά ὁ ὑπεναντίος χράω , τίς οὐ οἶδα ὅτι ὁ ἀτονέω εἰμί περί ἵημι συνουλόω ἑαυτοῦ ; ἐγώ δέ τοσοῦτος φημί , ὅτι δύο πρόκειμαι βάραθρον , ἐνδέω μέν ὁ κατά ὁ Ἀπολινάριος , ἐτιρωδὲν δέ ὁ κατά ὁ ᾿Αρειον πτῶμα , ἴσος μέν κατά ἕτερος ( 93 ) ὁ καταπίπτω εἰμί ὁ σύντριμμα · πλήν ἐν κακός ἐκλογή , κοῦφος δοκέω ὁ κατά ὁ ᾿Αρειον κλάσμα . Αμφότερος μέν γάρ πρός ὁ ταπεινός ὁ ἀχράστον ὁ Μονογενώ φύσις καθέλκω · ἄλλος ὁ μέν ᾿Αρειος ὁ ἀσώματος ὁ ἄγγελος φύσις προσοικέω ὁ ὁ ἄγγελος δεσπότης , κατά ὁ ἴσος ἐλασσόω ὁ ὁ ἄκτιστος φύσις , καί οὗτος καθίημι διά κτίσις εἰμί ἀποφαίνω . οὗτος ( 94 ) δέ τοσοῦτος ἐπιτείνω ὁ ἀτοπία , ὥστε καί ἄνθρωπος ὁ παρά ἄγγελος ἐλασσόω κρίνω ὁμότιμος , καί σαρκώδης εἰμί ὁ φύσις αὐτός διορίζω . ὅσος δέ ἀγαθός ὁ σῶμα ὁ ἀσώματος φύσις , τοσοῦτος ὁ κατά ᾿Αρειον ἀσέβεια ὁ ᾿απολιναριον πλάνης ἄρετος . Τῖς οὖν ἐν σχῆμα πίστις ἄπιστος , ἑρμηνεύω ( 95 ) ὁ ἐκ ὁ παρθένος μυστήριον ; προδίδωμι γάρ ὁ κοινός ὁ τε καωμωδυμένην ἐγώ παρά ὁ λογογράφος πίστις , καί ὁ ἐκεῖνος ὑπόληψις . ἐγώ γάρ φημί , ὅτι εὐλή τε καί ἄημι καί ἀσώματος κατά οὐσία θεός ( 96 ) εἰμί , οἰκονομία τις φιλάνθρωπον πρός ὁ τέλος ὁ ὁ πᾶς συμπλήρωσις , ἤδη ὁ κακία εἰς ὁ ( 97 ) ἄκρος αὐξάνω , τότε ἐπί καθαίρω ὁ ἁμαρτία , ὁ ἀνθρώπινος κατακρίνω φύσις , οἷος τις ἥλιος ἐν γνοφώδης ( 98 ) σπήλαιον εἰσῳχίζομενος , καί διά ὁ φάος ἐξαφανίζω ὁ παρουσία ὁ σκότος . ὁ γάρ ἡμέτερος μῦπον εἰς ἑαυτοῦ ἀναλαμβάνω , οὐ αὐτός μολύνω ὁ μίασμα · ἀλλά ἐν ἑαυτοῦ καθαρίζω ὁ μῦπον · ὁ γάρ φάος , φημί , ἐν ὁ σκοτία λάμπω . ὁ δέ σκοτία αὐτός οὖον καταλαμβάνω . ὅπερ καί ἐπί ὁ ἰάτρια γίγνομαι . ἐπάγω γάρ ὁ νόσημα ὁ ἴασις , εἰς ἀφανισμός μεταχωρέω ὁ ἀρρώστημα , οὐ εἰς ὁ ἰατρικός τέχνη ἀντιμεθίστημι . οὗτος ὁ ἡμέτερος λόγος . ᾿Ο δέ φημί , ἐνάρχομαι εἰμί ὁ καταρχή ( 99 ) ὁ Θεός , καί οὕτως ἐπί ἔσχατος ἡμέρα ὁ τίκτω ἐκεῖνος ὁ δράω καί ψηλαφητός σῶμα , ὁ διά ὁ ἀνθρώπινος τροφή καί κατά ὀλίγος προσθήκη αὐξάνω , ἐκεῖνος εἰμί ὁ πρό ὁ εἰμί ἀπαντάω εἰμί , ὁ καί ὁ ἄνθρωπος ποιέω , καί πᾶς πτίσις δράστης τε καί ἀόρατος , ὁ καί ὁ κόπος ἀθωθεῖναι καί ἐν ἀδημονία θάνατος δέχομαι πείρω . οὐ οἶδα πῶς ὁ σοφός , ὅτε μέν ὁ οὐρανός , καί ὁ γῆ , καί πᾶς ὁ ἐν ὁ κτίζω συνίστημι θαῦμα , κόπος οὐδείς προσμαρτυρέω ὁ