gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0611.2
A τοῖς ἀντιθέτοις ἀντιδιαστέλλει τῷ νῷ τὴν σοφίαν , ὥσπερ ἀμήχανον ἐν τῷ αὐτῷ , καὶ περὶ τὸν αὐτὸν εἶναι τὰ δύο · Διὸ φησιν , Εἰ μὴ νοὺς ἐναρχος ἦν ( 21 ) , σοφία ἦν ὡς εἰ τις λέγοι , εἰ μὴ ὑγεία ἐστὶ , νόσος εἶναι . Τίς οὖν ἡ κατασκευή ; Εἰ σοφία , φησίν , ἦν ἐν τῷ νῷ , οὐ κατέβη ὁ Κύριος , οὐδὲ ἐκένωσεν ἑαυτόν . Ὦ τῆς ἀναγκαιωτάτου ἀνάγκης ! Πῶς κατασκευάζει τὸ μὴ καταδεχθῆναι τὸν Κύριον ἐκ τοῦ δεῖξαι , ὅτι σοφία ἦν ; Οὐκοῦν εἰ ἐκ τοῦ σοφίαν αὐτὸν εἶναι , ἀθετεῖ καὶ ἡ κάθοδος , ὁ τὴν κατάβασιν ὁμολογῶν , τὸ μὴ εἶναι σοφίαν ἐξ ἀνάγκης κατασκευάζει . Ἄλλὰ μὴν ὁμολογεῖται παρὰ τοῦ Ἀπολιναρίου κάθοδος . Ἄρα ( 22 ) καὶ τὸ μὴ εἶναι σοφίαν τὸν κατελθόντα θάτα παρ’ ἐκείνου συνομολογήται ( 23 ) . Τοιαῦτα τοῦ γενναίου τὰ σοφὰ κατὰ τῆς ἀληθείας ἐπιχειρήματα . Εἶτα ἐπὶ τῆς ἀσυνηθῆτος ἀκολουθίας τῇ προτάσει ταύτῃ ( 24 ) τὴν ἐκ τῶν μὴ τιθέντων κατασκευήν , ἔχουσαν οὕτως · Διὰ τοῦτο καὶ ἄνθρωπος ἦν · ἄνθρωπος γὰρ τοῦς ἐν σαρκὶ κατὰ τὸν Παῦλον . Παρατιμῶμαι δὲ τοὺς ἐντυγχάνοντας μὴ παρ’ ἡμῶν οἴσθαι κατὰ τινα παιδίαν ἐπὶ γέλων τὰ τοιαῦτα , ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Ἀπολιναρίου συμπλασθῆναι · ἔξεστι γὰρ καὶ ἐξ αὐτῶν παρ’ αὐτοῦ γεγραμμένων μαθεῖν , ὅτι κατὰ τὴν λέξιν ὁ παρ’ ἐκείνου προενηγεται λόγος , οὕτως ἔχων . Κατὰ ποῖον τοίνυν Παῦλον νοὺς ἐναρχος ἄνθρωπος λέγεται ; Εἴπατω τινα ἕτερον ἐν κρυπτῷ ἔχει Παῦλον ; Ὁ γὰρ δοῦλος Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁ κλητὸς Ἀπόστολος , ἐν πᾶσι τοῖς παρ’ αὐτοῦ γεγραμμένοις τοιούτου εἶπεν οὐδέν . Εἰ οὖν μήτε ἡ ἀκολουθία , μήτε ἡ μαρτυρία τὸν λόγον συνίστησι , πόθεν ἡ ἀλλόκοτος αὕτη δογματοποιία τὸ πιστὸν ἔχει ; Πάλιν ἕτερον τοῖς εἰρημένοις ἐπάγει νόημα . Ἐπεὶδὴ ἄνθρωπος , φησίν , ἦν καὶ ἐπονομάσθαι , οὗτος ὁ χοϊκός . Πάλιν λέγω ἐπιληθῆναι τῆς Μαρίας , ἧ εὐαγγελίζεται ὁ Γαβριήλ , ἐφ’ ἣν ἐληλυθὲναι τὸ ἅγιον Πνεῦμα πιστεύεται , ἡ ἐπισκιάσει τοῦ Ὑψίστου τὴν δύναμιν , ἀφ’ ἧς τίκτεται ὁ Ἰησοῦς , ὁ ἔχων τὴν ἀρχὴν ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτοῦ , τοῦτέστιν ὁ βαστάζων ἐφ’ ἑαυτοῦ τὴν ἀρχήν . Ἀρχὴ δὲ πάντως ἐστὶν ὁ Θεὸς Λόγος , ὁ ἐν ἀρχῇ ( 25 ) ὤν , καὶ ἀρχὴ ὤν , καθὼς φησὶ πού τῆς Γραφῆς ὁ λόγος , ὅτι Ἐγὼ εἰμὶ ἡ ἀρχή . Ἡ τοίνυν δεῖξάτω μὴ ἐν γῇ τὴν Παρθένον , ἡ ἀνθρώπου οὐράνιον μὴ πλασθῆναι , μηδὲ φοβεῖτω τοὺς ἀμαθιστάτους , ὡς εἰς τὸ Θεῖον ἐξαιμαρτόντας , ὡς τὸ ἀνθρώπινον ( 26 ) παραδεξάμενοι , μὴ συνομολογεῖν τῷ Θεῷ . Ἡ μὲν γὰρ ἐκ γυναικὸς γέννησις τὸ ἀνθρώπινον ἔχει · ἡ δὲ παρθενία ὑπερεσθῆκασα τῷ τόκῳ , τὸ ὑπὲρ ἀνθρώπων ἐδείξεν . Ὦστε τὸ μὲν γεννηθὲν ἄνθρωπος · ἡ δὲ πρὸς τὴν γέννησιν δύναμις , οὐκ ἐξ ἀνθρώπων , ἀλλὰ διὰ Πνεύματος ἁγίου καὶ τῆς τοῦ Ὑψίστου δυνάμεως . Οὐκοῦν κατὰ τὸν ἀληθῆ λόγον
Lemmas: A ὁ ἀντίθετος ἀντιδιαστέλλω ὁ νάω ὁ σοφία , ὥσπερ ἀμήχανος ἐν ὁ αὐτός , καί περί ὁ αὐτός εἰμί ὁ δύο · Διὸ φημί , εἰμί μή νόος ἐναρχος εἰμί ( 21 ) , σοφία εἰμί ὡς εἰμί τις λέγω , εἰμί μή ὑγεία εἰμί , νόσος εἰμί . Τῖς οὖν ὁ κατασκευή ; εἰμί σοφία , φημί , εἰμί ἐν ὁ νάω , οὖον καταβαίνω ὁ Κύριος , οὐδέ κενόω ἑαυτοῦ . ὦ ὁ ἀναγκαῖος ἀνάγκη ! Πῶς κατασκευάζω ὁ μή καταδέχομαι ὁ κύριος ἐκ ὁ δείκνυμι , ὅτι σοφία εἰμί ; οὐκοῦν εἰμί ἐκ ὁ σοφία αὐτός εἰμί , ἀθετέω καί ὁ κάθοδος , ὁ ὁ κατάβασις ὁμολογέω , ὁ μή εἰμί σοφία ἐκ ἀνάγκη κατασκευάζω . ἀλλά μήv ὁμολογέω παρά ὁ Ἀπολινάριος κάθοδος . ἄρας ( 22 ) καί ὁ μή εἰμί σοφία ὁ κατέρχομαι θάτης παρά ἐκεῖνος συνομολογέω ( 23 ) . τοιοῦτος ὁ γενναῖος ὁ σοφός κατά ὁ ἀλήθεια ἐπιχείρημα . εἶτα ἐπί ὁ ἀσυνηθῆτος ἀκολουθία ὁ πρότασις οὗτος ( 24 ) ὁ ἐκ ὁ μή τίθημι κατασκευή , ἔχω οὕτως · Ζεύς οὗτος καί ἄνθρωπος εἰμί · ἄνθρωπος γάρ ὁ ἐν σάρξ κατά ὁ Παῦλος . παρατιμάω δέ ὁ ἐντυγχάνω μή παρά ἐγώ οἴομαι κατά τις παιδεία ἐπί Γέλων ὁ τοιοῦτος , ὡς ἐκ πρόσωπον ὁ Ἀπολινάριος συμπλάσσω · ἔξεστι γάρ καί ἐκ αὐτός παρά αὐτός γράφω μανθάνω , ὅτι κατά ὁ λέξις ὁ παρά ἐκεῖνος προφέρω λόγος , οὕτως ἔχω . κατά ποῖος τοίνυν Παῦλος νόος ἐναρχος ἄνθρωπος λέγω ; εἶπον τις ἕτερος ἐν κρυπτός ἔχω Παῦλος ; ὁ γάρ δοῦλος Ἰησοῦς Χριστός ὁ κλητός ἀπόστολος , ἐν πᾶς ὁ παρά αὐτός γράφω τοιοῦτος εἶπον οὐδείς . εἰμί οὖν μήτε ὁ ἀκολουθία , μήτε ὁ μαρτυρία ὁ λόγος συνίστημι , πόθεν ὁ ἀλλόκοτος οὗτος δογματοποιία ὁ πιστόν ἔχω ; πάλιν ἕτερος ὁ εἴρω ἐπάγω νόημα . ἐπειδή ἄνθρωπος , φημί , εἰμί καί ἐπονομάζω , οὗτος ὁ χοϊκός . πάλιν λέγω πιλέω ὁ Μαρία , ἧ εὐαγγελίζω ὁ Γαβριήλ , ἐπί ὅς ἔρχομαι ὁ ἅγιος πνεῦμα πιστεύω , ὁ ἐπισκιάζω ὁ ὕψιστος ὁ δύναμις , ἀπό ὅς τίκτω ὁ Ἰησοῦς , ὁ ἔχω ὁ ἀρχή ἐπί ὁ ὦμος αὐτός , τουτέστιν ὁ βαστάζω ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ἀρχή . Ἀρχή δέ πάντως εἰμί ὁ θεός Λόγος , ὁ ἐν ἀρχή ( 25 ) εἰμί , καί ἀρχή εἰμί , καθώς φημί πού ὁ γραφή ὁ λόγος , ὅτι ἐγώ εἰμί ὁ ἀρχή . ὁ τοίνυν δείκνυμι μή ἐν γῆ ὁ παρθένος , ὁ ἄνθρωπος οὐράνιος μή πλάσσω , μηδέ φοβέω ὁ αμαθιστατος , ὡς εἰς ὁ θεῖον ἐξαιμαρτόντας , ὡς ὁ ἀνθρώπινος ( 26 ) παραδέχομαι , μή συνομολογέω ὁ Θεός . ὁ μέν γάρ ἐκ γυνή γέννησις ὁ ἀνθρώπινος ἔχω · ὁ δέ παρθενίη ὑπερείδω ὁ τόκος , ὁ ὑπέρ ἄνθρωπος δείκνυμι . ὥστε ὁ μέν γεννάω ἄνθρωπος · ὁ δέ πρός ὁ γέννησις δύναμις , οὐ ἐκ ἄνθρωπος , ἀλλά διά πνεῦμα ἅγιος καί ὁ ὁ ὕψιστος δύναμις . οὐκοῦν κατά ὁ ἀληθής λόγος