gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0606.1
δόγματος , δι' ὃν ἂν σοφώτερον ἡμῶν ταῖς βλασφη-μίαις καθιχνεῖται ( 74 ) , παρίδειν οἶμαι χρήναι τὸν γε νοῦν ἔχοντα , καὶ τῇ ἀχὼ τῶν ἐντυγχανόντων ἐπιτρέ-φαι τὴν κρίσιν , τίνες οἱ παραχράζει τῆς ἀποστο-λικῆς εἰσὶ πίστεως , ἡμεῖς οἱ κατὰ τὴν τοῦ Παύλου φωνὴν γνόντες μὲν κατὰ σάρκα Χριστόν , νῦν δὲ οὐκ ἔτι γινώσκοντες · ἢ ὁ πάντοτε , καὶ πρὸ τῆς κατὰ ἄνθρωπον οἰκονομίας , καὶ μετὰ τοῦτο τὸν σάρκινον ἑαυτοῦ Θεὸν περιφέρων τῷ λόγῳ προστιθεῖ ; ( 75 ) δὲ τὴν παρὰ τῶν Ἰουδαίων γεγεννημένην κατ' αὐτοῦ βλασφημίαν , τὸ φάγον αὐτὸν λέγεσθαι παρ' ἐκεῖ-νων καὶ οἰνοπότην , καὶ φησιν ἀναγκαῖα εἶναι ταῦτα ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου ( 76 ) . Τίς οὖν ὁ ἄνθρωπος ὁ παρὰ τῶν Ἰουδαίων ἐπὶ βρωσίᾳ τε καὶ τῇ πόσει ὀνειδιζό-μενος ; Μετέχων τούτων , ἢ ἀμέτοχος ὤν ; Ἄλλ' εἰ μὲν μὴ μετέχε , δόξαις ἂν · εἰ δὲ μετέχε , γέγονε τὸ μετεχόμενον · τὸ δὲ οὐράνιον διὰ τῶν γηνίων οὐ τρέ-φεται . Ὥς τῶν τῶν ἀτόπων ἐναντιότητος ! Πῶς ἐν τῷ αὐτῷ τοῖς ἐναντίοις καταβάλλεται πτώμασι ! Νῦν μὲν λέγει , κρεῖττονα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως εἶναι τὸν σωματικῶς προφαίνόμενον ( 77 ) . Πάλιν δὲ καὶ τῶν ἀνθρώπων καταδεεστέρον δείκνυσι , ἡρωτη-ριασμένον τῷ κρείττονι . Τῶν γὰρ ἐν ἡμῖν τὸ ὑπερ-έχον ἐστὶν ἡ διάνοια , ἥς ἀμείρον εἶναι τὴν σάρκα λέγει , ἐν ᾧ ὁ Θεὸς ἐφανέρωθη · καὶ τοῦτο σαφῶς διὰ τῶν ἐφεξῆς ἀγώνων κατασκευάζων , ἐφ' ὃν εἰ μὴ τις περιττὸν ἠγοῖτο τὴν ἐπιμελίαν τῶν ματαίων ἐξετάσειν , δι' ὧν γυν τοῖς εἰρημένοις ἐπιπράττοῦμεθα . Πάλιν γὰρ πλήθος ὑδρεῶν ἐπαντήσας τῇ συγγραφῇ , τοιοῦτον καθ' ἡμῶν λόγον προτείνεται , ἀδικεῖν λέγων τοὺς ταῦ-τον εἶναι φάσκοντας σαρξὶς ἑνωσιν καὶ ἀνθρώπου πρόσληψιν . Ἐγὼ δὲ κἂν ἀγνοιοτέρον εἶναι δοκῇ τὸ λεγόμενον , οὐκ ἐπικρύπτωμαι τὴν ἀλήθειαν , ὅτι οὐδ' ἑτερον τῶν εἰρημένων ὁ καθ' ἡμᾶς ἰδιωτισμὸς δι' ἀκριβείας συνίστησι . Τί γὰρ διαφέρει σαρξὶς ἑνωσις καὶ ἀνθρώπου πρόσληψις , οὕτωσι κατὰ τὸ πρόχειρον ἐρμη-νεύειν οὐκ εὐπορον , διότι πολλάχως νοεῖται ἡ ἕνωσις καὶ ἀριθμῷ , καὶ εἴδει , καὶ φύσει , καὶ ἐπιτηδεύμασι , καὶ μαθήμασι , καὶ τοῖς κατὰ κακὰ , ἢ ἀρετὴν ( 78 ) ἰδιώμασι καὶ ἐπιτηδεύμασι . Τίς οὖν ἐστιν ἡ τῆς σαρκὸς ἕνωσις , εἴτε πρὸς ἑαυτὴν , εἴτε πρὸς ἕτερον ἐνοούμενη ( 79 ) , τῶν ἐρμηνευόντων τὸν λόγον δεῖγμα . Ἡ τε τοῦ ἀνθρώ-που πρόσληψις πῶς γίνεται , ποίου , καὶ πόθεν , καὶ πῶς , καὶ παρὰ τίνος , καὶ τίνα τρόπον προσελιλημμέ-νου , ( 80 ) , ἐπίσης τῷ προλαβόντι ἡμῖν ( 81 ) ἐν τοῖς ἀγνοουμένοις ἐστίν . Ἐκὼς γὰρ ἂν μὴ τῷ θεῖς τῆς Γραφῆς ἁλᾶτι τὸν περὶ μυστηρίου λόγον ( 82 ) ἐπαρ-τύπων προσφέρῃ , τὸ μελωματισμένον τῆς ἑξω σοφίας ἁλᾶς πατεῖσθαι παρὰ τῶν πιστῶν καταλείψαν . Τίς τῶν εὐαγγελιστῶν σαρξὶς ἑνωσιν διηγήσατο ; Ποῖον δὲ τῶν ἀποστολικῶν διηγημάτων τὴν τοῦ ἀνθρώπου
Lemmas: δόγμα , διά ὅς εἄν σοφός ἐγώ ὁ βλασφημία καθίζω ( 74 ) , παροράω οἴομαι χρή ὁ γε νόος ἔχω , καί ὁ ἠχώ ὁ ἐντυγχάνω ἐπιτρέφω ὁ κρίσις , τίς ὁ παρακράζω ὁ ἀποστολικός εἰμί πίστις , ἐγώ ὁ κατά ὁ ὁ Παῦλος φωνή γιγνώσκω μέν κατά σάρξ Χριστός , νῦν δέ οὐ ἔτι γιγνώσκω · ἢ ὁ πάντοτε , καί πρό ὁ κατά ἄνθρωπος οἰκονομία , καί μετά οὗτος ὁ σάρκινος ἑαυτοῦ θεός περιφέρω ὁ λόγος προστίθημι ; ( 75 ) δέ ὁ παρά ὁ Ἰουδαῖος γεννάω κατά αὐτός βλασφημία , ὁ ἐσθίω αὐτός λέγω παρά ἐκεῖνος καί οἰνοπότης , καί φημί ἀναγκαῖος εἰμί οὗτος ἐπί ὁ ἄνθρωπος ( 76 ) . Τῖς οὖν ὁ ἄνθρωπος ὁ παρά ὁ Ἰουδαῖος ἐπί βρωσίᾳ τε καί ὁ πόσις ὀνειδίζω ; μετέχω οὗτος , ἢ ἀμέτοχος εἰμί ; ἄλλος εἰμί μέν μή μετέχω , δόξα εἄν · εἰμί δέ μετέχω , γίγνομαι ὁ μετέχω · ὁ δέ οὐράνιος διά ὁ γηνίων οὖον τρέφω . ὥ ὁ ὁ ἄτοπος ἐναντιότης ! Πῶς ἐν ὁ αὐτός ὁ ἐναντίος καταβάλλω πτῶμα ! νῦν μέν λέγω , ἀγαθός ὁ ἀνθρώπινος φύσις εἰμί ὁ σωματικός προφαίνω ( 77 ) . πάλιν δέ καί ὁ ἄνθρωπος καταδεής δείκνυμι , ηρωτη-ριασμενος ὁ ἀγαθός . ὁ γάρ ἐν ἐγώ ὁ ὑπερέχω εἰμί ὁ διάνοια , ἥς ἀμείρω εἰμί ὁ σάρξ λέγω , ἐν ὅς ὁ θεός φανερόω · καί οὗτος σαφῶς διά ὁ ἐφεξῆς ἀγών κατασκευάζω , ἐπί ὅς εἰμί μή τις περισσός ἡγέομαι ὁ ἐπιμελία ὁ μάταιος ἐξετάζω , διά ὅς γυμν ὁ εἴρω επιπραττουμεθη . πάλιν γάρ πλήθος Ὕδρεος ἐπαντήσας ὁ συγγράφω , τοιοῦτος κατά ἐγώ λόγος προτείνω , ἀδικέω λέγω ὁ ταῦτος εἰμί φάσκω σαρξὶς ἔνειμι καί ἄνθρωπος πρόσληψις . ἐγώ δέ κἀν αγνοιοτερος εἰμί δοκέω ὁ λέγω , οὐ ἐπικρύπτω ὁ ἀλήθεια , ὅτι οὐδέ ἕτερος ὁ εἴρω ὁ κατά ἐγώ ἰδιωτισμός διά ἀκρίβεια συνίστημι . τις γάρ διαφέρω σαρξὶς ἕνωσις καί ἄνθρωπος πρόσληψις , οὕτως κατά ὁ πρόχειρον ἐρμηνεύω οὐ εὔπορος , διότι πολλαχώς νοέω ὁ ἕνωσις καί ἀριθμός , καί εἶδος , καί φύσις , καί ἐπιτήδευμα , καί μάθημα , καί ὁ κατά κακός , ἢ ἀρετή ( 78 ) ἰδίωμα καί ἐπιτήδευμα . Τῖς οὖν εἰμί ὁ ὁ σάρξ ἕνωσις , εἴτε πρός ἑαυτοῦ , εἴτε πρός ἕτερος νοέω ( 79 ) , ὁ ἑρμηνεύω ὁ λόγος δεῖγμα . ὁ τε ὁ ἄνθρωπος πρόσληψις πῶς γίγνομαι , ποῖος , καί πόθεν , καί πῶς , καί παρά τίς , καί τίς τρόπος προσέρχομαι , ( 80 ) , ἐπίσης ὁ προλαμβάνω ἐγώ ( 81 ) ἐν ὁ ἀγνοέω εἰμί . πως γάρ εἄν μή ὁ θέω ὁ γραφή αλάτι ὁ περί μυστήριον λόγος ( 82 ) επαρ-τυπαω προσφέρω , ὁ μελωματισμένον ὁ ἔξω σοφία Ἀλᾶς πατέω παρά ὁ πιστός καταλείπω . Τῖς ὁ εὐαγγελιστής σαρξὶς ἔνειμι διηγέομαι ; Ποῖον δέ ὁ ἀποστολικός διήγημα ὁ ὁ ἄνθρωπος