gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0638.1
ὁ ἀνθρώπινος νοῦς ἐστὶ τῇ θεότητι , εἴπερ , καθὼς φησὶν ὁ Ἀπολλινάριος , νοῦς ἀνθρώπου ἡ θεία φύσις ἐγένετο . Εἰ γὰρ ὁμοίως ἡ ἀνθρωπίνη δέχεται φύσις , ἡ τὸν νοῦν τὸν ἡμέτερον , ἢ ἀντὶ τοῦ τὸν θεόν , ἰσομεγέθη ταῦτα τὰ εἴη ἀλλήλοις καὶ ἰσοστάσια , εἴπερ ἐν ᾧ χωρεῖται ὁ νοῦς , ἐν τούτῳ καὶ ἡ θεότης περιλαμβάνοιτο · ὡς εἰ τις ἀγγείλῳ τινὶ κενῷ ( 58 ) σίτον , ἢ ἑτέρῳ τινὶ σπερματικῷ ἀπομετρήσῃ , οὐχ ἂν τις εἴποι τῷ τῷ αὐτῷ μέτρῳ ἰσούμενον , κατὰ τὸ ποσὸν διαφέρειν τοῦ ἄλλου · ἴσος γὰρ ἐστὶ πυρὲς ταῖς ὀλύραις , ὅταν ἀποκεχωρισμένων τοῦ μεδίμνου τῶν σπερμάτων ἐκεῖνων ( 59 ) ἀντιπληρώσῃ τὸ ἕτερον ἔργον . Οὐκοῦν εἰ ἀντὶ τοῦ νοῦ ἡ θεότης γίνεται , οὐχ ἂν τις ὑπερβάλλειν εἴποι παρὰ τὸν νοῦν τὴν θεότητα , εἴπερ ὁμοίως ἐκεῖνῳ χωρεῖται καὶ αὐτὴ ὑπὸ τῆς φύσεως . Ἡ οὖν ἴσος ἐστιν ὁ νοῦς τῇ θεότητι , καθὼς ὁ Ἀπολλινάριος βούλεται , καὶ ἀπὸ τούτου πρὸς ἐκεῖνο μεταστάς , οὐχ ἠλλοιώθη · ἡ καταδεεστέρον ὁ νοῦς παρὰ τὸ Θείον , ὁ τοῦτο ( 60 ) ἐξ ἐκείνου γενόμενος , πρὸς τὸ εὐτελέστερον ἠλλοιώθη . Ἄλλὰ τίς οὐχ εἶδεν ὅτι κατὰ τὸ ἴσον ὑποδέχθηκε τῇ ἀπροσίτῳ τε καὶ ἀπροσπέλαστῳ φύσει ( 61 ) πᾶν τὸ ἐν τῇ κτίσει νοούμενον , ὡς ἴσῃν τὴν ( 62 ) τροφήν , κἂν εἰς κτίσμα , κἂν εἰς νοῦν τις λέγῃ μεταβεβληθῆσαι τὸ Θείον ; Ἵστε εἰ τὸ ἐν νῷ ( 63 ) γενέσθαι τροφήν ὁ Ἀπολλινάριος ( 64 ) οὐχ οἶεται , εἴδ᾽ τὸ δίχα διανοίας καταμῆθηναι τῷ ἀνθρώπῳ , προσμαρτυρεῖ τῷ ἀναχραθέντι τὸ ἀναλλοίωτον · ἀλλ᾽ εἴπερ ( 65 ) οὐχ ἠλλοιώθη , σάρξ γενόμενος , πολὺ μᾶλλον ἐν τῷ ἀτρέπτῳ διέμεινε , καὶ πρὸς τὸν νοῦν ποιησάμενος τὴν ἀνάχρασιν . Εἰ δὲ τῷ ἐν νῷ γενέσθαι καταγνορεῖ τὴν τροφήν , καὶ ἡ πρὸς τὴν σάρκα οἰκείωσις οὐχ ἐκφεύγει πάντως τὴν κατηγορίαν τῆς ἀλλοιώσεως .
Lemmas: ὁ ἀνθρώπινος νόος εἰμί ὁ θεότης , εἴπερ , καθώς φημί ὁ Ἀπολλινάριος , νόος ἄνθρωπος ὁ θεῖος φύσις γίγνομαι . εἰμί γάρ ὁμοίως ὁ ἀνθρώπινος δέχομαι φύσις , ὁ ὁ νόος ὁ ἡμέτερος , ἢ ἀντί ὁ ὁ θεός , ἰσομεγέθης οὗτος ὁ εἰμί ἀλλήλων καί ἰσοστάσιος , εἴπερ ἐν ὅς χωρέω ὁ νόος , ἐν οὗτος καί ὁ θεότης περιλαμβάνω · ὡς εἰμί τις ἀγγέλλω τις κενός ( 58 ) σῖτος , ἢ ἕτερος τις σπερματικός ἀπομετρέω , οὐ εἄν τις εἶπον ὁ ὁ αὐτός μέτρον ἰσόω , κατά ὁ ποσός διαφέρω ὁ ἄλλος · ἴσος γάρ εἰμί πυρά ὁ ὄλυρα , ὅταν ἀποχωρίζω ὁ μέδιμνος ὁ σπέρμα ἐκεῖνος ( 59 ) ἀντιπληρόω ὁ ἕτερος ἔργον . οὐκοῦν εἰμί ἀντί ὁ νόος ὁ θεότης γίγνομαι , οὐ εἄν τις ὑπερβάλλω εἶπον παρά ὁ νόος ὁ θεότης , εἴπερ ὁμοίως ἐκεῖνος χωρέω καί αὐτός ὑπό ὁ φύσις . ὁ οὖν ἴσος εἰμί ὁ νόος ὁ θεότης , καθώς ὁ Ἀπολλινάριος βούλομαι , καί ἀπό οὗτος πρός ἐκεῖνος μεθίστημι , οὐ ἀλλοιόω · ὁ καταδεής ὁ νόος παρά ὁ θεῖον , ὁ οὗτος ( 60 ) ἐκ ἐκεῖνος γίγνομαι , πρός ὁ εὐτελής ἀλλοιόω . ἀλλά τίς οὐ ὁράω ὅτι κατά ὁ ἴσος υποδέχομαι ὁ ἀπρόσιτος τε καί ἀπροσπέλαστος φύσις ( 61 ) πᾶς ὁ ἐν ὁ κτίζω νοέω , ὡς ἴσος ὁ ( 62 ) τροφή , κἀν εἰς κτίσμα , κἀν εἰς νόος τις λέγω μεταβάλλω ὁ θεῖον ; οἶδα εἰμί ὁ ἐν νάω ( 63 ) γίγνομαι τροφή ὁ Ἀπολλινάριος ( 64 ) οὐ οἴομαι , εἶδος ὁ δίχα διάνοια καταμάω ὁ ἄνθρωπος , προσμαρτυρέω ὁ ἀναχράομαι ὁ ἀναλλοίωτος · ἀλλά εἴπερ ( 65 ) οὐ ἀλλοιόω , σάρξ γίγνομαι , πολύς μᾶλλον ἐν ὁ ἄτρεπτος διαμένω , καί πρός ὁ νόος ποιέω ὁ ἀνάκρασις . εἰμί δέ ὁ ἐν νάω γίγνομαι καταγιγνώσκω ὁ τροφή , καί ὁ πρός ὁ σάρξ οἰκείωσις οὐ ἐκφεύγω πάντως ὁ κατηγορία ὁ ἀλλοίωσις .