gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0622.1
εὐθὺς ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ λόγου διδάσκειν κατεπαγγέλεται , ὅτι καθ’ ὁμοίωσιν ἀνθρώπου καὶ τὸ θεῖον ἐν σαρκὶ θεωρεῖται , καὶ νῦν ἐν τῇ μέρει τοῦ τοῦ λόγου ( 26 ) σαφῶς κατασκευάζει . δεῖ ἐν τούτῳ πρόσωπον , καὶ ζῶν ἐν , ἢ τε σάρξ καὶ ὁ Κύριος , ὡσαύτως λέγει , Παῦλον τὸν αὐτὸν εἶναι τῷ χρυπτῷ τῷ φαινομένῳ ( 27 ) , διὰ τὸ τοῦ σώματος πρὸς τὴν ψυχὴν συμφῦτον . Τί οὖν ἄρα ἐπεξεῖναι προσήκει τοῖς εἰρημένοις καὶ ἀντιμάχεσθαι ; Καὶ πῶς οὐκ ἂν τις ἡμᾶς ἀφραίνειν κατηγίαστο τοῖς παρεξηγημένοις τῶν νοημάτων ἐνισταμένους ; Οὐκοῦν τὸ μετά τοῦτο κατανοήσωμεν . Εἰ μηδὲν , φησί , ποίημα προσκυνητὸν μετὰ τοῦ Κυρίου , ὡς ἡ σάρξ αὐτοῦ . Τίς ἀγωνοθετήσει περὶ τῶν ἐν ἀσεβείᾳ πρωτείων ἀγωνιζομένῳ τῷ Ἀπολιναρίῳ πρὸς τὸν Εὐνόμιον ; τὰς ἄρα τῶν ἀριστείων ἐν τοῖς κατὰ τῆς ἀληθείας ἰδρύσιν ἀξιοθήσεται ; Τάχα ἄκριστος ἐπ’ ἀμφότεράν ἢ νικητὴν ἀμφηρίστην ( 28 ) καὶ ἰσοπαλεῖ τῆς ἀσεβείας καταλειφθήσεται . Ὁ μὲν γὰρ ποίημα τὸν μονογενῆ Θεὸν ( 29 ) λέγων , νοερὸν τε αὐτόν , καὶ ἔξω τῆς ἀντιτύπου φύσεως εἶναι οὐκ ἀποστερεῖται · αὐτὸς δὲ ( 30 ) σύνθετον ἐξ ἀρχῆς αὐτὸν ἐξ ἐτεροφυῶν ἀναπλάσας , ἐκ σαρκὸς τε καὶ θεότητος συγκεκροτημένον ἐν εἶναι ζῶν κατασκευάζει , καθ’ ὁμοίωσιν ( 31 ) τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως . Ἡ μὲν γὰρ τοῦ ποιήματος προσκύνησις ἐπ’ ἀμφὼν ἰση · ἀλλ’ ἐκεῖνος μὲν τὴν νοερὰν τε καὶ ἀσώματον φύσιν πεποιθόθαι φησιν · οὗτος δὲ προστίθησι καὶ τὸ , σαρκῶδη φύσιν εἶναι περὶ τὸ ποίημα , καὶ ταύτην προσκυνεῖσθαι πλέον τῶν λοιπῶν ποιημάτων , ὡς καὶ ἄλλοις ποίημασι προσομοιούμενης τῆς προσκυνήσεως , ὅ καὶ τοῖς τῷ Εὐνομίῳ πρεσβευούσιν ἀσεβείας εἶναι ὁμολογεῖται . Οὐκοῦν ἐγὼ κατὰ τοῦ Εὐνομίου τὰ νικητήρια , καὶ ἐπαγαλλιάσω ( 32 ) τοῖς τῆς ἀσεβείας στεφάνοις καλλωπιζόμενος · ὅση γὰρ ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει τῆς ψυχῆς τὸ σῶμα κατωτέστερον , τοσοῦτον ἐν τοῖς τὰ ποίηματα προσκυνοῦσιν , ὁ τὴν σάρκα προσκυνεῖν νομοθετῶν τῶν τὸ νοερὸν ποίημα σεβομένων ἐν τῷ λόγῳ τῆς ἀσεβείας ἐστὶν ἀτοπιώτερος , καὶ μάλιστα εἰ καὶ ἄλλα προσκυνεῖσθαι ποίηματα λέγοι , ὧν τὸ πλέον ἢ σάρξ διὰ συγχρήσεως κατὰ τὴν παρασύντην ἔχει · Οὐδὲν γὰρ , φησί , ποίημα προσκυνητόν , ὡς ἡ σάρξ τοῦ Κυρίου . Πάντα μὲν γὰρ ἐπίσης κάτω τῆς θείας ( 33 ) ἐστὶ δυνάμεως , ὅσαπερ ἐν τῇ κτίσει καταλαμβάνεται , κἂν ἀσώματον ἢ , κἂν μετὰ σώματος . Ἀλλ’ ἔχει πρὸς ἑαυτὴν ἡ κτίσις διὰ συγχρήσεως ὑπερβολήν , καὶ ἐλάττωσι , τῆς τῶν ἀσωμάτων φύσεως προτερεούσης ( 34 ) παρὰ τὴν αἰσθητὴν τε καὶ σωματικὴν κατάστασιν . Ὥστε καθὼς μὲν τῷ ποιήματι λατρεύειν ὀνοῦν δεῖν Εὐνόμιός τε καὶ Ἀπολιναρίος . Ἰσοπαλεῖς ἐν τῷ λόγῳ τῆς ἀσεβείας εἰσὶ καὶ ἀμφηρίστοι · ὁ δὲ τῇ σαρκὶ παρὰ τὴν νοερὰν φύσιν τὰ πρωτεία νέμων , τὸ πλέον εἰς ἀσέβειαν ἔχει . Ἀκουσάτωσαν οἱ μαθηταὶ τῆς ἀπάτης πρὸς τίνᾳ τῷ διδασκάλῳ αὐτῶν καὶ περὶ τίνων ἡ ἔρις .
Lemmas: εὐθύς ἐν ὁ ἐπιγραφή ὁ λόγος διδάσκω κατεπαγγέλλω , ὅτι κατά ὁμοίωσις ἄνθρωπος καί ὁ θέω ἐν σάρξ θεωρέω , καί νῦν ἐν ὁ μέρος ὁ ὁ λόγος ( 26 ) σαφῶς κατασκευάζω . δεῖ ἐν οὗτος πρόσωπον , καί ζῶ ἐν , ἢ τε σάρξ καί ὁ Κύριος , ὡσαύτως λέγω , Παῦλος ὁ αὐτός εἰμί ὁ κρυπτός ὁ φαίνω ( 27 ) , διά ὁ ὁ σῶμα πρός ὁ ψυχή συμφύω . τις οὖν ἄρα ἐπεξίημι προσήκω ὁ εἴρω καί ἀντιμάχομαι ; καί πῶς οὐ εἄν τις ἐγώ ἀφραίνω κατηγιαστος ὁ παρεξηγημένος ὁ νόημα ἐνίστημι ; οὐκοῦν ὁ μετά οὗτος κατανοέω . εἰμί μηδείς , φημί , ποίημα προσκυνητός μετά ὁ κύριος , ὡς ὁ σάρξ αὐτός . Τῖς ἀγωνοθετέω περί ὁ ἐν ἀσέβεια πρωτεῖος ἀγωνίζομαι ὁ απολιναριον πρός ὁ Εὐνόμιον ; ὁ ἄρα ὁ ἀριστεῖα ἐν ὁ κατά ὁ ἀλήθεια ἵδρυσις ἀξιόω ; Τάχα ἄκριστος ἐπί ἀμφότερος ἢ νικητής ἀμφήριστος ( 28 ) καί ἰσοπαλής ὁ ἀσέβεια καταλείπω . ὁ μέν γάρ ποίημα ὁ μονογενής θεός ( 29 ) λέγω , νοερός τε αὐτός , καί ἔξω ὁ ἀντίτυπος φύσις εἰμί οὐ ἀποστερέω · αὐτός δέ ( 30 ) συντίθημι ἐκ ἀρχή αὐτός ἐκ ετεροφυω ἀναπολάζω , ἐκ σάρξ τε καί θεότης συγκροτέω ἐν εἰμί ζῶ κατασκευάζω , κατά ὁμοίωσις ( 31 ) ὁ ἀνθρώπινος φύσις . ὁ μέν γάρ ὁ ποίημα προσκύνησις ἐπί Ἀμφῶν ἴσος · ἀλλά ἐκεῖνος μέν ὁ νοερός τε καί ἀσώματος φύσις ποιέω φημί · οὗτος δέ προστίθημι καί ὁ , σαρκώδης φύσις εἰμί περί ὁ ποίημα , καί οὗτος προσκυνέω πλέω ὁ λοιπός ποίημα , ὡς καί ἄλλος ποίημα προσομοιόω ὁ προσκύνησις , ὅς καί ὁ ὁ Εὐνόμιος πρεσβεύω ἀσέβεια εἰμί ὁμολογέω . οὐκοῦν ἐγώ κατά ὁ Εὐνόμιος ὁ νικητήριος , καί επαγαλλιαειδω ( 32 ) ὁ ὁ ἀσέβεια στέφανος καλλωπίζω · ὅσος γάρ ἐν ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὁ Ψυχή ὁ σῶμα κατωτέστερον , τοσοῦτος ἐν ὁ ὁ ποίημα προσκυνέω , ὁ ὁ σάρξ προσκυνέω νομοθέτης ὁ ὁ νοερός ποίημα σέβω ἐν ὁ λόγος ὁ ἀσέβεια εἰμί ἄτοπος , καί μάλιστα εἰμί καί ἄλλος προσκυνέω ποίημα λέγω , ὅς ὁ πλέω ἢ σάρξ διά σύγχρησις κατά ὁ παρασυντιν ἔχω · οὐδείς γάρ , φημί , ποίημα προσκυνέω , ὡς ὁ σάρξ ὁ κύριος . Πάν μέν γάρ ἐπίσης κάτω ὁ θεῖος ( 33 ) εἰμί δύναμις , ὅσος ἐν ὁ κτίζω καταλαμβάνω , κἀν ἀσώματος ἢ , κἀν μετά σῶμα . ἀλλά ἔχω πρός ἑαυτοῦ ὁ κτίσις διά σύγχρησις ὑπερβολή , καί ἐλάττωσις , ὁ ὁ ἀσώματος φύσις προτερέω ( 34 ) παρά ὁ αἰσθητός τε καί σωματικός κατάστασις . ὥστε καθώς μέν ὁ ποίημα λατρεύω ὀνέω δήω Εὐνόμιος τε καί Ἀπολινάριος . ἰσοπαλής ἐν ὁ λόγος ὁ ἀσέβεια εἰμί καί ἀμφήριστος · ὁ δέ ὁ σάρξ παρά ὁ νοερός φύσις ὁ πρωτεῖος νέμω , ὁ πλέω εἰς ἀσέβεια ἔχω . ἀκούω ὁ μαθητής ὁ ἀπάτη πρός τίς ὁ διδάσκαλος αὐτός καί περί τίνω ὁ Ἔρις .