gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0608.1
ὁρωμένης , ἡ ἄλλῳ , τοῦτέστιν , ἡ κτηνίας ( 91 ) εἶναι τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον οἴεται , εἰθ’ οὕτως ἐπεμβαλεῖν τὸ νοερόν , ὅπερ ἄλλο τι παρὰ τὸ πνεῦμα εἶναι φησιν · ἐπὶ μὲν ἡμῶν νοῦν , ἐπὶ ἐκείνου δὲ Θεὸν ὀνομάζων · εἰ γὰρ τις οὐρανίου ἀνθρώπου πλάσας καθ’ ὁμοιότητα τοῦ χοϊκοῦ παρ’ αὐτὸ πρότερον ἐπεδείχθη , προσηγόρημεν ἂν δι’ ἀκολουθίας τῷ μύθῳ , μαθόντες παρὰ τῆς καινῆς ταύτης σοφίας , ὅτι τὸ μὲν ἐπίγειον τῶν ἀνθρώπων φύλον ἐκ νοερᾶς ψυχῆς καὶ σώματος τὴν σύλστασιν ἔχει · γένος δέ ἐστιν ( 92 ) ἐπουρανίων ἀνθρώπων , οἷς λόγος μὲν ἡ ψυχή , σῶμα δὲ ἀνθρώπινον , καὶ Θεὸς ἀντὶ νοῦ ( 93 ) τῷ λόγῳ τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς ἀνακρινόμενος · ἐξ ὧν εἶναι ἐπὶ γῆς φανέντα Ἀπολλινάριος οἴεται . Ἐκείνου δὲ μήτε ἀποδειχθέντος , μήτε ὄντος , τοῦ δὲ διὰ τῆς Παρθένου γεννηθέντος ἀθετουμένου , ὡς οὐδὲ τῆς Ἡμετέρας μετα - Bσχόντος φύσεως , ἀλλοτρίον ἤγοῦμαι καὶ ἀνακόλουθον σῶμα μὲν ὀνομάζεσθαι τὸ μὴ σῶμα , ψυχὴν δὲ ἀνθρώπου τὴν μὴ ψυχήν . Εἰ γὰρ μὴ νοεράν αὐτὴν τις εἶναι ὁμολογεῖ , οὐδὲ ἀνθρώπου αὐτὴν ὅλως συνθέτῃ . Τούτων δὲ μὴ ὄντων , τίνα καιρὸν ἔχει ἡ τριμερὴς ἐκείνη τοῦ ἀνθρώπου τοῦ ( 94 ) , ἥς τὸ μὲν δίμοιρον ἄνθρωπος , Θεὸς δὲ τὸ τρίτῃμερον ; Οὐ γὰρ ἂν , φησιν , ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπου γεγονὼς εἴη , εἰ μὴ συγχάροι , καθάπερ ἄνθρωπος , νοῦς ἐνσαρκος ὢν . Ἐγὼ δὲ εἰ μὲν ἐκείνος ὁ ἄνθρωπος ἄνους ἦν , ἐν ᾧ Θεὸς κατηλλάξε τὸν κόσμον ἐαυτῷ , εἰπεῖν οὐκ ἔχω · ὅτι δὲ ὁ ταῦτα γράφων , ἔξω διανοίας ἦν , καθ’ ὃν ἔγραφε ταῦτα χρόνον , κἂν ἐγὼ μὴ εἴπω , τὰ γεγραμμένα βοᾷ . Πῶς γίνεται ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπου , ὁ Cἄλλο τι παρὰ τὸν ἄνθρωπον ὢν , καὶ πάντη τῆς ἡμετέρας φύσεως ; ( 95 ) · Εἰ γὰρ νοερὰ ψυχὴ καὶ σῶμα τὸ ἀνθρώπινον σύγκριμα · μήτε δὲ τὸ σῶμα τοῦτο , μήτε ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐν τῷ παρ’ αὐτὸ ἀναπλάσθεντι ἐστι , πῶς δέχεται τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ἀνθρώπου τὸ τῆς ἡμετέρας ἐκφυλὸν φύσεως ; Ἄλλ’ οὐκ ἀνθρώπου αὐτὸν εἶναι φησιν , ἀλλὰ καθάπερ ἄνθρωπον , ἄνουν , ἐνσαρκον ὄντα . Ταῦτά ἐστιν ἃ με πείθει ἔξω διανοίας εἶναι τὸν γράφοντα . Πῶς ὁμοιοῦται τῇ φύσει τὸ μὴ μέτοχον τῆς φύσεως ; Τίς δέ ἐστιν ὁ ἐνσαρκος ἐκεῖνος νοῦς , ὁ συμφυὴς ( 96 ) τῆς σαρκὸς καὶ ἀχώριστος , ἀεὶ τοιούτος ὢν ; Οὐκοῦν καὶ ἐκ τοιούτου πάντως ἐστίν ; Οὐ γὰρ ἂν εἴη γεννητὴ σάρξ , εἰ μὴ ἀπὸ σαρκὸς γένοιτο , καθὼς φησὶ ποὺ ὁ Κύριος , ὅτι Τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστιν . Ἄλλ’ ὕστερον γίνεται . Ποῖον οὖν περιττειόμενος ( 97 ) σάρκα , ἐνσαρκος γίνεται ; Τὴν ὁσίαν ; Ἄλλ’ ἐκ τῆς αὐτῆς . Τὴν μὴ ὁσίαν ; Οὐκοῦν οὐ λέγεται ἐνσαρκος · οὗ γὰρ Dἂν ( 98 ) τῷ μὴ ὄντι ἐπωνομάζοιτο .
Lemmas: ὁράω , ὁ ἄλλος , τουτέστιν , ὁ κτηνίας ( 91 ) εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος οἴομαι , εἶτα οὕτως ἐπεμβάλλω ὁ νοερός , ὅσπερ ἄλλος τίς παρά ὁ πνεῦμα εἰμί φημί · ἐπί μέν ἐγώ νόος , ἐπί ἐκεῖνος δέ θεός ὀνομάζω · εἰμί γάρ τις οὐράνιος ἄνθρωπος πλάσσω κατά ὁμοιότης ὁ χοϊκός παρά αὐτός πρότερος ἐπιδείκνυμι , προσηγορέω εἄν διά ἀκολουθία ὁ μῦθος , μανθάνω παρά ὁ καινός οὗτος σοφία , ὅτι ὁ μέν ἐπίγειος ὁ ἄνθρωπος φῦλον ἐκ νοερός Ψυχή καί σῶμα ὁ σύλστασιν ἔχω · γένος δέ εἰμί ( 92 ) ἐπουράνιος ἄνθρωπος , ὅς λόγος μέν ὁ ψυχή , σῶμα δέ ἀνθρώπινος , καί θεός ἀντί νόος ( 93 ) ὁ λόγος ὁ σῶμα καί ὁ Ψυχή ἀνακρίνω · ἐκ ὅς εἰμί ἐπί γῆ φαίνω Ἀπολλινάριος οἴομαι . ἐκεῖνος δέ μήτε ἀποδείκνυμι , μήτε εἰμί , ὁ δέ διά ὁ παρθένος γεννάω ἀθετέω , ὡς οὐδέ ὁ Ἡμέτερος μετά - ἔχω φύσις , ἀλλότριος ἡγέομαι καί ἀνακόλουθος σῶμα μέν ὀνομάζω ὁ μή σῶμα , ψυχή δέ ἄνθρωπος ὁ μή Ψυχή . εἰμί γάρ μή νοερός αὐτός τις εἰμί ὁμολογέω , οὐδέ ἄνθρωπος αὐτός ὅλως σύνθετος . οὗτος δέ μή εἰμί , τίς καιρός ἔχω ὁ τριμερής ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος ὁ ( 94 ) , ἥς ὁ μέν δίμοιρος ἄνθρωπος , θεός δέ ὁ τρισημερον ; οὖον γάρ εἄν , φημί , ἐν ὁμοίωμα ἄνθρωπος γίγνομαι εἰμί , εἰμί μή συγχαίρω , καθάπερ ἄνθρωπος , νόος ἔνσαρκος εἰμί . ἐγώ δέ εἰμί μέν ἐκείνος ὁ ἄνθρωπος ἄνοος εἰμί , ἐν ὅς θεός καταλλάσσω ὁ κόσμος αὐτός , εἶπον οὐ ἔχω · ὅτι δέ ὁ οὗτος γράφω , ἔξω διάνοια εἰμί , κατά ὅς γράφω οὗτος χρόνος , κἀν ἐγώ μή εἶπον , ὁ γράφω βοάω . Πῶς γίγνομαι ἐν ὁμοίωμα ἄνθρωπος , ὁ ἄλλος τίς παρά ὁ ἄνθρωπος εἰμί , καί πάντῃ ὁ ἡμέτερος φύσις ; ( 95 ) · εἰμί γάρ νοερός ψυχή καί σῶμα ὁ ἀνθρώπινος σύγκριμα · μήτε δέ ὁ σῶμα οὗτος , μήτε ὁ ψυχή ἐκεῖνος ἐν ὁ παρά αὐτός ἀναπλάσσω εἰμί , πῶς δέχομαι ὁ ὁμοίωσις ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁ ἡμέτερος ἐκφυλὸν φύσις ; ἄλλος οὐ ἄνθρωπος αὐτός εἰμί φημί , ἀλλά καθάπερ ἄνθρωπος , ἄνοος , ἐνσαρκον εἰμί . ταῦτα εἰμί ὁ ἐγώ πείθω ἔξω διάνοια εἰμί ὁ γράφω . Πῶς ὁμοιόω ὁ φύσις ὁ μή μέτοχος ὁ φύσις ; Τῖς δέ εἰμί ὁ ἔνσαρκος ἐκεῖνος νόος , ὁ συμφυής ( 96 ) ὁ σάρξ καί ἀχώριστος , ἀεί τοιούτος εἰμί ; οὐκοῦν καί ἐκ τοιοῦτος πάντως εἰμί ; οὖον γάρ εἄν εἰμί γεννητός σάρξ , εἰμί μή ἀπό σάρξ γίγνομαι , καθώς φημί πού ὁ Κύριος , ὅτι ὁ γεννάω ἐκ ὁ σάρξ σάρξ εἰμί . ἄλλος ὕστερος γίγνομαι . Ποῖον οὖν περιτείνω ( 97 ) σάρξ , ἔνσαρκος γίγνομαι ; ὁ ὅσιος ; ἄλλος ἐκ ὁ αὐτός . ὁ μή ὅσιος ; οὐκοῦν οὖον λέγω ἔνσαρκος · ὅς γάρ ἄννα ( 98 ) ὁ μή εἰμί ἐπονομάζω .