gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0635.1
τὴν διάνοιαν , ὅτι ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἐκ νοερᾶς ψυχῆς , σώματι συνδραμούσης , τὴν ὑπόστασιν ἔχει : φύσις δὲ τὸ συναμφότερον ἀφορμῆς τινος ( 31 ) ὑλικῆς προκαταβαλλομένης αὐτοῦ τὴς συστάσεως . Ἡ δὲ ὕλη ἐκείνη θείᾳ δυνάμει ζωοπλασθεῖσα , ἄνθρωπος γίνεται , ὡς εἰ γε δοῖη τις , καθ’ ὑπόθεσιν , μὴ συμπαρατεῖναι τὴν δημιουργικὴν τοῦ Θεοῦ δύναμιν πρὸς τὴν τοῦ πλασσομένου σύστασιν , ἀργὴ πάντως μένει καὶ ἀκίνητος , μὴ ζωογνοούμενη διὰ τῆς ποιητικῆς ἐνεργείας ἡ ὕλη . Ὥσπερ οὖν ἐφ’ ἡμῶν ζωοποιὸς τις δύναμις ἐνθεωρεῖται τῇ ὕλῃ , ἀφ’ ἧς ὁ ἐκ ψυχῆς τε καὶ σώματος συνεστὼς ἄνθρωπος διαπλάσσεται : οὕτως ἐπὶ τῆς παρθένιας , ἡ τοῦ Ὑψίστου δύναμις , διὰ τοῦ ζωοποιίουτος Πνεύματος ἄλλως τῇ ἀμᾶντως σώματι ἐμφυεῖσα , καὶ ὕλην τῆς σαρκός , τὴν ἀφθορίαν τῆς Παρθένου ποιησαμένη , τὴν ἐκ τοῦ παρθενικοῦ σώματος πρὸς τὸ πλασσίμενον συνεισφορὰν παρεδέξατο , καὶ οὕτως ἐκτίσθη ὁ καινὸς ὡς ἀληθῶς ἄνθρωπος , ὁ πρῶτος καὶ μόνος τὸν τοιούτον τρόπον τῆς ὑποστάσεως ἐφ’ ἑαυτοῦ καταδείξας , ὁ κατὰ Θεὸν κτισθείς , οὐ κατὰ ἄνθρωπον , τῆς θείας δυνάμεως κατὰ τὸ ἴσον διὰ πάσης τῆς τοῦ συγχρίματος φύσεως διηκούσης , ὡς μηδ’ ἕτερον ( 32 ) ἀμοιρεῖν τῆς θεότητος , ἀλλ’ ἐν ἀμφοτέροις , ἐν ψυχῇ λέγω καὶ σώματι , καθὼς εἴκδε , ἑκάτερω ( 33 ) προσχωρῆσαι καὶ καταλλάλην εἶναι . Ὥσπερ οὖν τοῦ ἀνθρώπου τικτομένου , ἡ θεότης τοῦ γεννηθῆναι οὐκ ἐδεῖτο , πρὸ πάντων αἰώνων οὖσα καὶ εἰς ἀεὶ διαμένουσα , ἀλλ’ ἅπαξ ἐν γενωμένη ( 34 ) κατὰ τὴν σύστασιν τοῦ ἀνθρώπου , καὶ κατὰ τὴν γέννησιν ( 35 ) ἐκείνη συναναφαίνεται : οὕτως οὐδὲ τοῦ ἀναστάναι χρεῖζει ἡ ἀεὶ ζῶσα , ἀλλὰ ἐν τῷ διὰ τῆς θείας δυνάμεως εἰς τὴν ζωὴν ἐπαναγομένῳ ἀνίσταται , οὐκ αὐτὴ ( 36 ) ἐγείρομένη ( οὐδὲ γὰρ πέπτωκεν ) , ἀλλ’ ἐν ἑαυτῇ τὸν πεπτωκότα ἐγείρουσα . Εἰ οὖν τὸ Θεῖον οὔτε γεννηθῆναι , οὔτε ( 37 ) ἀναστᾶσαι δεῖται , δηλονότι καὶ τὸ πάθος , οὐχ ὡς τῆς θεότητος πασχούσης , ἐπιτελεῖται , ἀλλ’ ὡς ἐν τῷ πάσχοντι οὖσης , καὶ , διὰ τῆς πρὸς τὸν πεπονθότα ἐνώσεως , τὸ ἐκείνου πάθος οἰκειουμένης . Ἡ γὰρ θεία φύσις , καθὼς εἴρηται ( 38 ) , τῇ τε ψυχῇ καὶ τῷ σώματι καταλλάλην ἐμφυεῖσα , καὶ ἐν πρὸς ἑκάτερον γενομένη : ἐπεὶδὴ ( 39 ) Ἄμεταμέλητα , φησί , τοῦ Θεοῦ τὰ χαρίσματα , οὐδὲτερον τούτων ὑποχωρεῖ , [ 40 ] ἀλλὰ εἰς τὸ διηνεκὲς παραμένει . Οὐδὲ γὰρ ἐστὶ τὸ χωρίζον τινὰ τῆς πρὸς τὸν Θεὸν συναφείας , πλὴν ἁμαρτίας : οὐ δὲ ἡ ζωὸ ἀναμάρτητος , τούτου πάντως ἀχώριστος ἡ πρὸς ( 41 ) τὸν Θεὸν ἕνωσις .
Lemmas: ὁ διάνοια , ὅτι ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἐκ νοερός Ψυχή , σῶμα συντρέχω , ὁ ὑπόστασις ἔχω : φύσις δέ ὁ συναμφότεροι ἀφορμή τις ( 31 ) ὑλικός προκαταβάλλω αὐτός σής σύστασις . ὁ δέ ὕλη ἐκεῖνος θεῖος δύναμις ζωοπλασσω , ἄνθρωπος γίγνομαι , ὡς εἰμί γε δήω τις , κατά ὑπόθεσις , μή συμπαρατείνω ὁ δημιουργικός ὁ Θεός δύναμις πρός ὁ ὁ πλάσσω σύστασις , ἀργός πάντως μένω καί ἀκίνητος , μή ζωογνοουμενω διά ὁ ποιητικός ἐνέργεια ὁ ὕλη . ὥσπερ οὖν ἐπί ἐγώ ζωοποιός τις δύναμις ἐνθεωρέω ὁ ὕλη , ἀπό ὅς ὁ ἐκ Ψυχή τε καί σῶμα συνίστημι ἄνθρωπος διαπλάσσω : οὕτως ἐπί ὁ παρθενίη , ὁ ὁ ὕψιστος δύναμις , διά ὁ ζῳοποιός πνεῦμα ἄλλως ὁ ἀμᾶντως σῶμα ἐμφύω , καί ὕλη ὁ σάρξ , ὁ ἀφθορία ὁ παρθένος ποιέω , ὁ ἐκ ὁ παρθενικός σῶμα πρός ὁ πλάσσω συνεισφορά παραδέχομαι , καί οὕτως κτίζω ὁ καινός ὡς ἀληθής ἄνθρωπος , ὁ πρῶτος καί μόνος ὁ τοιοῦτος τρόπος ὁ ὑπόστασις ἐπί ἑαυτοῦ καταδείκνυμι , ὁ κατά θεός κτίζω , οὖον κατά ἄνθρωπος , ὁ θεῖος δύναμις κατά ὁ ἴσος διά πᾶς ὁ ὁ συγχριμα φύσις διήκω , ὡς μηδέ ἕτερος ( 32 ) ἀμοιρέω ὁ θεότης , ἀλλά ἐν ἀμφότερος , ἐν Ψυχή λέγω καί σῶμα , καθώς εἰ , ἑκάτερος ( 33 ) προσχωρέω καί καταλλάλην εἰμί . ὥσπερ οὖν ὁ ἄνθρωπος τίκτω , ὁ θεότης ὁ γεννάω οὐ δήω , πρό πᾶς αἰών εἰμί καί εἰς ἀεί διαμένω , ἀλλά ἅπαξ ἐν γίγνομαι ( 34 ) κατά ὁ σύστασις ὁ ἄνθρωπος , καί κατά ὁ γέννησις ( 35 ) ἐκεῖνος συναναφαίνω : οὕτως οὐδέ ὁ ἀνίστημι χρῄζω ὁ ἀεί ζῶ , ἀλλά ἐν ὁ διά ὁ θεῖος δύναμις εἰς ὁ ζωή ἐπανάγω ἀνίστημι , οὐ αὐτός ( 36 ) ἐγείρω ( οὐδέ γάρ πίπτω ) , ἀλλά ἐν ἑαυτοῦ ὁ πίπτω ἐγείρω . εἰμί οὖν ὁ θεῖον οὔτε γεννάω , οὔτε ( 37 ) ἀνίστημι δήω , δηλονότι καί ὁ πάθος , οὐ ὡς ὁ θεότης πάσχω , ἐπιτελέω , ἀλλά ὡς ἐν ὁ πάσχω εἰμί , καί , διά ὁ πρός ὁ πάσχω ένωση , ὁ ἐκεῖνος πάθος οἰκειόω . ὁ γάρ θεῖος φύσις , καθώς εἴρω ( 38 ) , ὁ τε Ψυχή καί ὁ σῶμα καταλλάλην ἐμφύω , καί ἐν πρός ἑκάτερος γίγνομαι : ἐπειδή ( 39 ) αμεταμέλητος , φημί , ὁ Θεός ὁ χάρισμα , οὐδέτερος οὗτος ὑποχωρέω , [ 40 ] ἀλλά εἰς ὁ διηνεκής παραμένω . οὐδέ γάρ εἰμί ὁ χωρίζω τις ὁ πρός ὁ θεός συνάφεια , πλήν ἁμαρτία : οὖον δέ ὁ ζάω ἀναμάρτητος , οὗτος πάντως ἀχώριστος ὁ πρός ( 41 ) ὁ θεός ἕνωσις .