ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0569.1
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ
Lemmas: ὁ ΕΝ Ἅγιος πατήρ Ἥμων
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0569.2
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Lemmas: Γρηγόριος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0569.3
ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ
Lemmas: ἐπίσκοπος νύσσω
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0569.4
ΠΡΟΣ ΤΑ ΑΠΟΛΙΝΑΡΙΟΥ .
Lemmas: προς ὁ ΟΠ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0569.5
Καλὸν ἂν γένοιτο προοίμιον ἡμῖν τοῦ λόγου ἢ τοῦ Κυρίου φωνή , καλεῖουσα προσέχειν ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν , οἵτινες ἔρχονται , φησί , πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύματι ( 2 ) προβάτων , ἔσωθεν δὲ εἰσὶ λύκοι ἄρπαγες · ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς . Εἰ οὖν ὁ καρπὸς διαχρίνει τὸ τε ἀληθινὸν πρόβατον , καὶ τὸν τῶν προβάτων φθορέα , τὸν ἐν ἡμέρῳ σχήματι ( 3 ) πρὸς τὸ σύστημα τῆς ποίμνης ἀφυλάκτως παραδιδόμενον , καὶ τὸ ὑποκεκρυμμένον τῷ ἡμέρῳ πολέμιον στόμα εἰς τοῦμφανὲς ἄγει , ζητεῖν προσήκει τοὺς καρπούς · τοὺς τε καλοὺς , καὶ τοὺς χείρονας , δι' ὧν τὸ σχῆμα τῆς ἀπάτης ἀνακαλύπτεται · φησὶ γὰρ , ὅτι Ἐκ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς . Πᾶσης τοίνυν διδασκαλίας ὁ μὲν ἀγαθὸς καρπὸς κατὰ τε τὴν ἐμὴν κρίσιν ἢ προσθήκη τῶν κατὰ τὴν Ἐκκλησίαν σωζομένων ἐστίν · ὁ δὲ φθαρτικὸς καὶ δηλητηριὸς ἢ τῶν συνεστώτων διάλυσις . Εἰ τοίνυν τις αὐξοὶ διὰ τῶν λόγων τὸ πολ -
Lemmas: κηλόν εἄν γίγνομαι προοίμιον ἐγώ ὁ λόγος ἢ ὁ κύριος φωνή , καλέω προσέχω ἀπό ὁ ψευδοπροφήτης , ὅστις ἔρχομαι , φημί , πρός σύ ἐν ἔνδυμα ( 2 ) πρόβατον , ἔσωθεν δέ εἰμί λύκος ἅρπαξ · ἀπό ὁ καρπός αὐτός ἐπιγιγνώσκω αὐτός . εἰμί οὖν ὁ καρπός1 διαχρίω ὁ τε ἀληθινός πρόβατον , καί ὁ ὁ πρόβατον φθορεύς , ὁ ἐν ἥμερος σχῆμα ( 3 ) πρός ὁ σύστημα ὁ ποίμνη ἀφύλακτος παραδίδωμι , καί ὁ ὑποκρύπτω ὁ ἥμερος πολέμιος στόμα εἰς τοῦμφανὲς ἄγω , ζητέω προσήκω ὁ καρπός · ὁ τε καλός , καί ὁ χείρων , διά ὅς ὁ σχῆμα ὁ ἀπάτη ἀνακαλύπτω · φημί γάρ , ὅτι ἐκ ὁ καρπός αὐτός ἐπιγιγνώσκω αὐτός . Πᾶς τοίνυν διδασκαλία ὁ μέν ἀγαθός καρπός1 κατά τε ὁ ἐμός κρίσις ἢ προσθήκη ὁ κατά ὁ ἐκκλησία σώζω εἰμί · ὁ δέ φθαρτικός καί δηλητήριος ἢ ὁ συνίστημι διάλυσις . εἰμί τοίνυν τις αὐξάνω διά ὁ λόγος ὁ πολ -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0569.6
( 3 ) Corr . ἡμέρῳ τῷ σχήματι .
Lemmas: ( 3 ) Corr . ἥμερος ὁ σχῆμα .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0570.1
μινον · καὶ εἰς πάντα τὰ χλῆν τῆς οἰκίας ἐκτείνει τὴν ἀμπέλον καὶ περιφυτεύσει τῇ Δεσποτικῇ τραπέζῃ τοὺς ἀπὸ τῆς ( 4 ) ἀγριελαιοῦ πλάνης , εἰς ἐλαίων ( 5 ) μεταποιούμενος νεόφυτον , καὶ τὰς μυστικὰς ῥάβδους ἐμβάλλει τῷ γλυκεῖ καὶ ποτίμῳ νάμᾳτι τῆς διδασκαλίας , δι’ ὧν πολυγονεῖται τὰ ποίμνια , ὥστε τοῦ μὲν Λαβὰν ἐλατοῦσθαι τὴν χεῖρᾶν , εὐθηνεῖσθαι δὲ τὸ μέρος τοῦ Ἰακώβ , καὶ πληθύνεσθαι τῇ ἐπισήμῳ γονῇ ( 6 ) · εἰ τοιούτων τις τὸν καρπὸν τῆς διδασκαλίας ἐπιδεικνύοιτο ( καρπὸς γὰρ ἐστι , καθὼς εἴρηται , ἡ τῆς ἀληθείας ἐπαύξησις ) , ἀληθῶς ἐστι προφήτης , κατὰ τὸν θεῖον σκοπὸν ὑποφητεύων τῷ πνεύματι . Εἰ δὲ τις ἀποσιλᾷ τῆς ἀμπέλου τὰς κληματίδας , ἐρημῶσι ( 7 ) ἐπὶ τὴν θείαν τράπεζαν , ἀναρβίζων τὴν φυτείαν , ἐπιβολαίνει δὲ τῷ πνευματικῷ ποτιστηρίῳ , ὡς ( 8 ) μηκέτι τὰ πρόβατα κατὰ τὰς ῥάβδους τοῦ πατριάρχου κισοῦν , μηδὲ ταῖς ἐπισήμοις γοναῖς πληθύνειν τὸ ποίμνιον , ἀλλ’ ἀποδουλομεῖσθαι τῆς τροφίμου νομῆς , τοῦτέστι τῶν πατρικῶν παραδόσεων , καὶ ἔξω τῆς μάνδρας ἀλλίζεσθαι , καὶ πρὸς ἀλλοτρίας νομὰς διασιχίζεσθαι · οὗ’ ἄν τοιούτος τὸ λύκειον σχῆμα , τὸ ἀποκεκρυμμένον τῇ τοῦ προβάτου δόρᾳ .
Lemmas: μίνω · καί εἰς πᾶς ὁ χλῆν ὁ οἰκίον ἐκτείνω ὁ ἄμπελος καί περιφυτεύω ὁ δεσποτικός τράπεζα ὁ ἀπό ὁ ( 4 ) ἀγριέλαιος πλάνης , εἰς ἔλαιον ( 5 ) μεταποιέω νεόφυτος , καί ὁ μυστικός ῥάβδος ἐμβάλλω ὁ γλυκύς καί πότιμος νᾶμα ὁ διδασκαλία , διά ὅς πολυγονέομαι ὁ ποίμνιον , ὥστε ὁ μέν λαβά ἐλασσόω ὁ χείρα , εὐθηνέω δέ ὁ μέρος ὁ Ἰακώβ , καί πληθύνω ὁ ἐπίσημος γονεύς ( 6 ) · εἰμί τοιοῦτος τις ὁ καρπός ὁ διδασκαλία ἐπιδείκνυμι ( καρπός1 γάρ εἰμί , καθώς εἴρω , ὁ ὁ ἀλήθεια Ἐπαύξησις ) , ἀληθής εἰμί προφήτης , κατά ὁ θέω σκοπός ὑποφητεύω ὁ πνεῦμα . εἰμί δέ τις Ἀπόσιλα ὁ ἄμπελος ὁ κληματίς , ἐρημόω ( 7 ) ἐπί ὁ θεῖος τράπεζα , αναρβιζω ὁ φυτεία , ἐπιβολαίνει δέ ὁ πνευματικός ποτιστήριον , ὡς ( 8 ) μηκέτι ὁ πρόβατον κατά ὁ ῥάβδος ὁ πατριάρχης κινέω , μηδέ ὁ ἐπίσημος γονεύς πληθύνω ὁ ποίμνη , ἀλλά αποδουλομειεπομαι ὁ τρόφιμος νομή , τουτέστι ὁ πατρικός παράδοσις , καί ἔξω ὁ μάνδρα αλλιζω , καί πρός ἀλλότριος νομάς διασχίζω · οὖον ἄν τοιούτος ὁ Λύκειον σχῆμα , ὁ ἀποκρύπτω ὁ ὁ πρόβατον δορά .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0570.2
Οὐκοῦν ἐξετάσωμεν τί ἡμῖν ἡ τοῦ Ἀπολλιναρίου τοῦ Σύρου διδασκαλία ἐδίδαξε , προσθήκην τῶν ποιμνίων ἢ μειωσίν , συναγωγὴν τῶν διεσκορπισμένων ἢ τῶν συνεστῶτων διάλυσι , συγγορίαν ἢ ἀνατροπὴν τῶν πατρικῶν δογμάτων . Εἰ μὲν οὖν πρὸς τὸ κρεῖττον ἢ σπουδὴ τοῦ προειρημένου βλέπει , πρόβατον τάντως , καὶ οὐχὶ λύκος ἐστιν · εἰ δὲ τὸ ἐμπαλιν , Προστέχετε ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν , φησιν ὁ Κύριος · μὴ λανθάνειν τὸ στόμα τὸ ἐπὶ λύβῃ καὶ ἀφανισμῷ τοῦ προσερχομένου σώματος τεθημένων τοῖς τῆς καινοτομίας ὀδοῦσι καὶ κατασπαράξον τὸ ὅμις σῶμα τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας . Ὥς δ’ ἂν μὴ δοκοῖν λωδορία τὸ λεγόμενον εἶναι , ἕνα τῶν παρ’ αὐτῷ περιφερομένων λόγων προσθήσωμεν , οὗ ἡ ἐπιγραφὴ ἐστιν αὕτη · Ἀπόδειξις , φησι , περὶ τῆς θείας σαρκώσεως τῆς καθ’ ὁμοίωσιν ἀνθρώπου . Τάχα δ’ ἂν τις δι’ ἀκριβείας τὸν τῆς ἐπιγραφῆς νοῦν ἀπογυμνώσας , οὐχ ἂν δεηθείη δι’ αὐτῆς τῆς λογογραφίας ( 9 ) ἐλέγχει τὴν ἀτοπίαν τοῦ δόγματος . Ἀπόδειξις , φησι , περὶ τῆς θείας σαρκώσεως τῆς καθ’ ὁμοίωσιν ἀνθρώπου . Κρεῖττον δ’ ἂν εἴη τὰς θείας παραθέσθαι φωνὰς εἰς ἔλεγχον τῆς καινῆς ταύτης ὀνοματοποιίας . Ὁ Λόγος , φησι , σάρξ ἐγένετο · καὶ , Ἡ δόξα κατασκηνῶσεν ἐν τῇ τῇ ἡμῶν · καὶ , Ὁ Θεὸς ἐφανερῶθη ἐν σαρκί , ὡς ἂν δι’ ἐκάστου
Lemmas: οὐκοῦν ἐξετάζω τίς ἐγώ ὁ ὁ Ἀπολλινάριος ὁ Σύρος διδασκαλία διδάσκω , προσθήκη ὁ ποίμνιον ἢ μειόω , συναγωγή ὁ διασκορπίζω ἢ ὁ συνίστημι διάλυσις , συγγορίαν ἢ ἀνατροπή ὁ πατρικός δόγμα . εἰμί μέν οὖν πρός ὁ ἀγαθός ἢ σπουδή ὁ προερέω βλέπω , πρόβατον τάντος , καί οὐ λύκος εἰμί · εἰμί δέ ὁ ἐμπαλῶ , Προστέχετε ἀπό ὁ ψευδοπροφήτης , φημί ὁ Κύριος · μή λανθάνω ὁ στόμα ὁ ἐπί Λύβη καί ἀφανισμός ὁ προσέρχομαι σῶμα τίθημι ὁ ὁ καινοτομία ὀδούς καί κατασπαράζω ὁ ὅμις σῶμα ὁ ὁ Θεός ἐκκλησία . ὥ δέ εἄν μή δοκός λωδοριον ὁ λέγω εἰμί , εἷς ὁ παρά αὐτός περιφέρω λόγος προστίθημι , ὅς ὁ ἐπιγραφή εἰμί οὗτος · Ἀπόδειξις , φημί , περί ὁ θεῖος σάρκωσις ὁ κατά ὁμοίωσις ἄνθρωπος . Τάχα δέ εἄν τις διά ἀκρίβεια ὁ ὁ ἐπιγραφή νόος ἀπογυμνόω , οὐ εἄν δήω διά αὐτός ὁ λογογραφία ( 9 ) ἔλεγχος ὁ ἀτοπία ὁ δόγμα . Ἀπόδειξις , φημί , περί ὁ θεῖος σάρκωσις ὁ κατά ὁμοίωσις ἄνθρωπος . κρείσσων δέ εἄν εἰμί ὁ θεῖος παρατίθημι φωνή εἰς ἔλεγχος ὁ καινός οὗτος ὀνοματοποιία . ὁ Λόγος , φημί , σάρξ γίγνομαι · καί , ὁ δόξα κατασκηνώνω ἐν ὁ ὁ ἐγώ · καί , ὁ θεός φανερόω ἐν σάρξ , ὡς εἄν διά ἕκαστος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0571.1
A ἁμάδομεν τῶν εἰρημένων ὅτι ἀεὶ ἀτρέπτων ἦν τὸ θεῖον τῇ οὐσίᾳ , καὶ ἀναλλοιώτων , ἐν τῇ τρεπτῇ καὶ ἀλλοιωμένῃ γίνεται φύσει , ἵνα τῷ ἰδίῳ ἀτρέπτῳ τὴν ἡμετέραν πρὸς τὸ κακὸν τροπὴν ἐξιώσῃται . Οὕτω δὲ φησὶν ὁ Θεὸν ἐν σαρκὶ πεφανερῶσθαι , ἔπερ ταὐτὸν ἐστὶ τῷ ( 10 ) , μὴ τὸν Λόγον σάρκα γενέσθαι , τὸν ἐν ὀνομάτι ἀνθρώπου καὶ σχήματι , τῇ ζωῇ τῶν ἀνθρώπων διὰ τοῦ δουλικοῦ προσώπου καθωμολογησάμεν · ἀλλὰ θεῖαν τινὰ σάρκωσιν ἀνατυπῶσαι τῷ Λόγῳ , οὐχ οἶδα τί σημαίνων τῷ ῥήματι , πότερον τροπὴν τῆς θεότητος ἀπὸ τῆς ἀπλῆς αὐτοῦ καὶ ἀσυνθέτου φύσεως εἰς σαρκῶδη ἀντιτυπίαν ἀλλοιώσεως τῆς μενούσης τῆς θείας οὐσίας ἐφ’ ἑαυτῆς , ἢ δὴν τινὰ σάρκωσιν θεῖαν μεθόριον τῆς τῶν ἀνθρώπων τε καὶ τοῦ Θεοῦ φύσεως ἀναφανέναι , οὔτε ἀνθρώπων οὖσαν , οὔτε Θεόν , μετέχουσαν δὲ πως ( 11 ) ἀμφοτέρων · ἥτις ( 12 ) τῷ μὲν σάρκωσις εἶναι , συγγενὴς πρὸς τὸ ἀνθρώπινον ἔχει , τῷ ( 13 ) δὲ θεῖα εἶναι , κρατεῖτωσαν ἐστί , ἢ κατ’ ἀνθρώπων . Ἄλλὰ μὴν Θεὸς εἶναι οὐ δύναται · ἀπλοῖον γὰρ τῇ φύσει τὸ Θεῖόν ἐστι καὶ ἀσύνθετον · οὐ δὲ ἡ ἀπλότης ( 14 ) , τοῦτο κατὰ τὸ ἴσον πάντως καὶ ἡ θεότης χαρῶται . Ἄνθρωπος δὲ αὐ πάλιν οὐκ ἐστίν . Ὁ γὰρ ἐκ ψυχῆς νοερᾶς , καὶ σώματος συνιστάμενος , ἄνθρωπος λέγεται · ψὶ δὲ μὴ συνυπεννοεῖται τὰ δύο , πῶς ἢ τοῦ ἀνθρώπου κλῆσις ἐφαρμοσθήσεται ; Ἄνθρώπου γὰρ σῶμα λέγομεν , καὶ ψυχὴν ἀνθρώπου , ὅσῳ ἂν ἐφ’ ἑαυτοῦ ἕκαστερον τούτων θεωρῆται . Ἡ δὲ συνδρομὴ τούτων τῶν δύο , ἄνθρωπος καὶ ἐστι , καὶ λέγεται .
Lemmas: A ἁμάδομεν ὁ εἴρω ὅτι ἀεί ἄτρεπτος εἰμί ὁ θέω ὁ οὐσία , καί αναλλοίωτος , ἐν ὁ τρεπτός καί αλλοιωμένος γίγνομαι φύσις , ἵνα ὁ ἴδιος ἄτρεπτος ὁ ἡμέτερος πρός ὁ κακός τροπή ἐξιόω . οὕτως δέ φημί ὁ θεός ἐν σάρξ φανερόω , ἔπερος αὐτός εἰμί ὁ ( 10 ) , μή ὁ Λόγος σάρξ γίγνομαι , ὁ ἐν ὄνομα ἄνθρωπος καί σχῆμα , ὁ ζωή ὁ ἄνθρωπος διά ὁ δουλικός πρόσωπον καθομολογέω · ἀλλά θεῖος τις σάρκωσις ἀνατυπόω ὁ Λόγος , οὐ οἶδα τίς σημαίνω ὁ ῥῆμα , πότερος τροπή ὁ θεότης ἀπό ὁ ἁπλόος αὐτός καί ἀσύνθετος φύσις εἰς σαρκώδης ἀντιτυπία ἀλλοίωσις ὁ Μένων ὁ θεῖος οὐσία ἐπί ἑαυτοῦ , ἢ δήν τις σάρκωσις θεῖος μεθόριος ὁ ὁ ἄνθρωπος τε καί ὁ Θεός φύσις ἀναφαίνω , οὔτε ἄνθρωπος εἰμί , οὔτε Θεός , μετέχω δέ πως ( 11 ) ἀμφότερος · ὅστις ( 12 ) ὁ μέν σάρκωσις εἰμί , συγγενής πρός ὁ ἀνθρώπινος ἔχω , ὁ ( 13 ) δέ θεῖον εἰμί , κρατέω εἰμί , ἢ κατά ἄνθρωπος . ἀλλά μήv θεός εἰμί οὖον δύναμαι · ἀπόλλυμι γάρ ὁ φύσις ὁ θεῖος1 εἰμί καί ἀσύνθετος · οὖον δέ ὁ ἁπλότης ( 14 ) , οὗτος κατά ὁ ἴσος πάντως καί ὁ θεότης χαίρω . Ἄνθρωπος δέ αὖος πάλιν οὐ εἰμί . ὁ γάρ ἐκ Ψυχή νοερός , καί σῶμα συνίστημι , ἄνθρωπος λέγω · ψεῖ δέ μή συνυπεννοιημι ὁ δύο , πῶς ἢ ὁ ἄνθρωπος κλῆσις ἐφαρμόζω ; Ἄνθρωπος γάρ σῶμα λέγω , καί ψυχή ἄνθρωπος , ὅσος εἄν ἐπί ἑαυτοῦ ἑκαστέρω οὗτος θεωρέω . ὁ δέ συνδρομή οὗτος ὁ δύο , ἄνθρωπος καί εἰμί , καί λέγω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0571.2
C Τί οὖν ἐστιν ἡ θεία σάρκωσις , ἡ μήτε ἄνθρωπος οὖσα , μήτε Θεός , ἣν ἀναπλάσειε ἢ τοῦ λόγου ἐπιγραφὴ ( 15 ) , οὐκ ἐστὶν ἐκ τῶν ἐξητασμένων εὑρεῖν . Ἀποδείξεις , φησὶ , περὶ τῆς θείας σάρκωσεως , τῆς καθ’ ὁμοίωσιν ἀνθρώπου . Τί ποῦτο πάλιν ἐνδεικνύται , τὸ , καθ’ ὁμοίωσιν ἀνθρώπου ; Ὅτι ἡ θεία σάρκωσις ὁμοίως τῇ ἀνθρωπίνῃ συνίσταται . Πότε τοῦτο ; Ἄρα ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ; καὶ ποῦ τὸ τῆς παρθενίας μυστήριον ; Οὐ γὰρ καθ’ ὁμοίωσιν ἀνθρώπου σαρκοῦται ὁ Κύριος , καθὼς ὁ λογογράφος φησίν , ἀλλὰ θείᾳ δυνάμει , καὶ Πνεύματι ἀγίῳ , καθὼς τὸ Εὐαγγέλιον λέγει , ἀλλὰ πρὸ τῶν αἰώνων . Καὶ πῶς ὁμοιοῦται τῷ μὴ ὄντι · τὸ δν ; Τελευταῖος μὲν γὰρ τῶν κατὰ τὴν κτίσιν ὁ ἄνθρωπος · ὁ δὲ Κύριος ( 16 ) βασιλεὺς πρὸ αἰώνων . Κατὰ ποίου τοίνυν ἀνθρώπου ὁμοίωσιν ἐκεῖνη ἡ θεία σάρκωσις κατὰ τὸ προαιώνιον γίνεται ; Κατὰ τὴν τοῦ Ἄδαμ ; Ἄλλ’ οὕτω ἦν . Ἄλλὰ καθ’ ἑτέρων τινὰ ἀνθρώπων ; Καὶ τὶς οὗτος ὁ προνοούμενος τοῦ Ἄδαμ ἄνθρωπος , ἵνα κατὰ τὸ ἐγχειμένον ὑπόδειγμα ὁμοιωθῇ τοῦ Θεοῦ ἡ σάρκωσις ; Τὸ
Lemmas: C τις οὖν εἰμί ὁ θεῖος σάρκωσις , ὁ μήτε ἄνθρωπος εἰμί , μήτε Θεός , ὅς ἀναπλάσσω ἢ ὁ λόγος ἐπιγραφή ( 15 ) , οὐ εἰμί ἐκ ὁ ἐξετάζω εὑρίσκω . Ἀπόδειξις , φημί , περί ὁ θεῖος σάρκωσις , ὁ κατά ὁμοίωσις ἄνθρωπος . τις Πούτο πάλιν ἐνδείκνυμι , ὁ , κατά ὁμοίωσις ἄνθρωπος ; ὅτι2 ὁ θεῖος σάρκωσις ὁμοίως ὁ ἀνθρώπινος συνίστημι . πότος οὗτος ; ἄρας ἐπί ἔσχατος ὁ ἡμέρα ; καί ποῦ ὁ ὁ παρθενίη μυστήριον ; οὖον γάρ κατά ὁμοίωσις ἄνθρωπος σαρκόω ὁ Κύριος , καθώς ὁ λογογράφος φημί , ἀλλά θεῖος δύναμις , καί πνεῦμα ἅγιος , καθώς ὁ Εὐαγγέλιος λέγω , ἀλλά πρό ὁ αἰών . καί πῶς ὁμοιόω ὁ μή εἰμί · ὁ δν ; τελευταῖος μέν γάρ ὁ κατά ὁ κτίσις ὁ ἄνθρωπος · ὁ δέ Κύριος ( 16 ) βασιλεύς πρό αἰών . κατά ποῖος τοίνυν ἄνθρωπος ὁμοίωσις ἐκεῖνος ὁ θεῖος σάρκωσις κατά ὁ προαιώνιος γίγνομαι ; κατά ὁ ὁ Άδαμ ; ἄλλος οὗτος εἰμί . ἀλλά κατά ἕτερος τις ἄνθρωπος ; καί τις οὗτος ὁ προνοέω ὁ Άδαμ ἄνθρωπος , ἵνα κατά ὁ ἐγχέω ὑπόδειγμα ὁμοιόω ὁ Θεός ὁ σάρκωσις ; ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.1
( 17 ) Corr . κατὰ ταύτων .
Lemmas: ( 17 ) Corr . κατά οὗτος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.2
ἡμῶν θεότης .
Lemmas: ἐγώ θεότης .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.3
( 19 ) Corr . τῇ et mox ὁμοιώσει .
Lemmas: ( 19 ) Corr . ὁ et mox ὁμοιόω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.4
( 20 ) Ita corr . prius erat ὁτ' ἡ κατ' ἄνθρωπον . F . ὁτε ἡ .
Lemmas: ( 20 ) Ita corr . prius erat ὅτι ὁ κατά ἄνθρωπος . F . ὅτε ὁ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.5
scribitur τὸ γὰρ κατά .
Lemmas: scribitur ὁ γάρ κατά .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.6
( 22 ) Corr . κέρδος .
Lemmas: ( 22 ) Corr . κέρδος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.7
( 24 ) Corr . δεῖ νομιζεσθαι .
Lemmas: ( 24 ) Corr . δεῖ νομίζω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.8
'Ιουδαίων . Corr . καὶ τῶν 'Ιουδαίων . Sed legendum ἡ
Lemmas: Ἰουδαῖος . Corr . καί ὁ Ἰουδαῖος . Sed legendum ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0572.9
( 26 ) Corr . γένεσιν .
Lemmas: ( 26 ) Corr . γένεσις .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.1
nempe divinum hominem esse . Errantes itaque θοῦσθαι μὲν τὰς ἠπατημένας περὶ τοῦ δόγματος
Lemmas: nempe divinum hominem esse . Errantes itaque θουω μέν ὁ ἀπατάω περί ὁ δόγμα
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.2
sibi confingere quæ non sunt , cumque rebus uni - κτα μάχεσθαι προσῆκον ἦν , ἀλλὰ πρὸς τὰ λεγόμενα
Lemmas: sibi confingere quæ non sunt , cumque rebus uni - κτάομαι μάχομαι προσήκω εἰμί , ἀλλά πρός ὁ λέγω
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.3
mine subsistentibus pugnare , sed adversus ea quæ παρὰ τῶν ἀντιδιατιθεμένων ὀπλίζεσθαι . Οὐδὲ γὰρ
Lemmas: mine subsistentibus pugnare , sed adversus ea quæ παρά ὁ ἀντιδιατίθεμαι ὁπλίζω . οὐδέ γάρ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.4
enim peritus quisquam medicus morbis qui nun - τὴν ἑαυτῶν τέχνην ἀντεισάγουσιν · ἀλλὰ πρὸς τὸ γε -
Lemmas: enim peritus quisquam medicus morbis qui nun - ὁ ἑαυτοῦ τέχνη ἀντείνω · ἀλλά πρός ὁ γε -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.5
ferat quempiam qui Deum in carne non apparui-e , νεωθῆσαι , ἀλλ᾽ ἔνθεον ἄνθρωπον τὸν Χριστόν , εἶτα ( 27 )
Lemmas: ferat quempiam qui Deum in carne non apparui-e , νεόω , ἀλλά ἔνθεος ἄνθρωπος ὁ Χριστός , εἶτα ( 27 )
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.6
proprium suum dogma astruendum , gradum ἀνάγκην ἑαυτῷ σχηματίζεται ( 30 ) · ἀλλ᾽ ὡς ἂν ἴδῃ
Lemmas: proprium suum dogma astruendum , gradum ἀνάγκη ἑαυτοῦ σχηματίζω ( 30 ) · ἀλλά ὡς εἄν ὁράω
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.7
quemdam atque aditum sibi faceret , quod a ne - τινα ( 31 ) καὶ ἀκολουθίαν πρὸς τὴν κατασκευὴν τοῦ
Lemmas: quemdam atque aditum sibi faceret , quod a ne - τις ( 31 ) καί ἀκολουθία πρός ὁ κατασκευή ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.8
minie dictum fuit , tanquam dictum supposuit , ut καθ᾽ ἑαυτοῦ δόγματος λάβῃ , τοῦ μὲν λεγόν , ὡς εἰρη -
Lemmas: minie dictum fuit , tanquam dictum supposuit , ut κατά ἑαυτοῦ δόγμα λαμβάνω , ὁ μέν λέγω , ὡς εἴρω -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.9
demque non in humanitate passionem suscepisse , θνητὴν τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τὴν θεότητα , καὶ οὐχὶ
Lemmas: demque non in humanitate passionem suscepisse , θνητός ὁ μονογενής υἱός ὁ θεότης , καί οὐ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.10
tuerunt : quæ autem ex ejus dictis consequi vel ipsi C τὰ δὲ ἡ ἀκολουθία καὶ τοῖς ἄγαν νηπίοις προσδείκνυσι
Lemmas: tuerunt : quæ autem ex ejus dictis consequi vel ipsi C ὁ δέ ὁ ἀκολουθία καί ὁ ἄγαν νήπιος προσδείκνυμι
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.11
lux , et potentia ; hæc enim omnia secundum di - ἀγαθότης , καὶ τὸ φῶς , καὶ ἡ δύναμις · ταῦτα γὰρ
Lemmas: lux , et potentia ; hæc enim omnia secundum di - ἀγαθότης , καί ὁ φάος , καί ὁ δύναμις · οὗτος γάρ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.12
existat , omnia simul perimantur . Si igitur per συνηφανίσθη τῷ θανάτῳ πάντα τὰ συννημένως περὶ
Lemmas: existat , omnia simul perimantur . Si igitur per συναφανίζομαι ὁ θάνατος πᾶς ὁ συννημένως περί
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.13
divinitate per mortem extincta sunt , non erat πρὸς τὸ κρεῖττον ὀνομαζομένων οὐδέν · Θεοῦ γὰρ
Lemmas: divinitate per mortem extincta sunt , non erat πρός ὁ ἀγαθός ὀνομάζω οὐδείς · Θεός γάρ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.14
non aliud quidpiam eorum quæ boni nomine appel - πιστεύεται , ὅπερ ὄντος μὲν τοῦ Υἱοῦ , ἔστι · μὴ ὄντος ·
Lemmas: non aliud quidpiam eorum quæ boni nomine appel - πιστεύω , ὅσπερ εἰμί μέν ὁ υἱός , εἰμί · μή εἰμί ·
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.15
27 Corr . Χριστὸν εἶναι , εἶτα . δὲ , πάντως οὐκ ἔστι , διὰ τὸ ἐν αὐτῷ εἶναι πάντα τὰ
Lemmas: 27 Corr . Χριστός εἰμί , εἶτα . δέ , πάντως οὐ εἰμί , διά ὁ ἐν αὐτός εἰμί πᾶς ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.16
33 Corr . ἐπίστορες . τὸ ἕτερον .
Lemmas: 33 Corr . ἐπίστωρ . ὁ ἕτερος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0573.17
36 Corr . Θεοῦ γὰρ πάντα εἶναι ταῦτα ὁ Υἱὸς λέ -
Lemmas: 36 Corr . Θεός γάρ πᾶς εἰμί οὗτος ὁ υἱός λεʹ -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.1
A τοῦ Πατρὸς ὁμολογεῖσθαι . Εἰ οὖν ἀπεσδέθη ( 37 ) τῷ θανάτῳ ἡ δύναμις , Χριστὸς δὲ Θεοῦ ἐστι δύναμις · ποία πάλιν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ἀνεκλήθη δύναμις , τῆς μὲν οὖσης τῷ θανάτῳ ἀφανισθείσης , ἑτέρας δὲ οὐχ ὑπολειφθείσης ; Τὴν γὰρ τοῦ Πατρὸς δύναμιν ἐν τῷ Υἱῷ εἶναι καὶ περὰ τῶν μαχομένων ἡμῖν ὁμολογεῖται ( 38 ) . Εἰ οὖν μία ἡ δύναμις , αὕτη δὲ ὑπὸ τοῦ θανάτου δυναστευθεῖσα , εἰς ἀφανισμὸν μετεχώρησεν ἐν τῷ καιρῷ τῆς τοῦ πάθους οἰκονομίας , τίς ἄλλη δύναμις παρ’ αὐτὸν ἀναπλάττεται ἐς ταύτην ἐκ τοῦ θανάτου ἀνακαλουμένη τὴν δύναμιν ; Εἰ γὰρ τοῦτο λέγοιεν ὅτι ἡ μὲν ἀπέθανεν , ἡ δὲ ἀθάνατος ἐμείνεν , οὐκέτι ἐν τῷ Υἱῷ τὴν τοῦ Πατρὸς δύναμιν εἶναι ὁμολογήσουσι , καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἀκολουθοῦντος τὰς αὐτοῦ ( 39 ) τοῦ Κυρίου φωνὰς παραγράφονται , ὡς οὐχ ἀληθῶς ἔχούσας , αἳ πάντα τὰ τοῦ Πατρὸς τὰ ( 40 ) τοῦ Υἱοῦ εἶναι διαμαρτύρονται . Ὁ γὰρ πάντα ἔχων τὰ τοῦ Πατρὸς , καὶ τὴν ἀθανασίαν πάντως τοῦ Υἱοῦ ἐν αὐτῷ ( 41 ) ἔχει · ἡ δὲ ἀθανασία , ὡς εἰ ( 42 ) τοῦτο δ’ λέγεται , ἀμίξως τε καὶ ἀκοινωνήτως πρὸς τὸν θάνατον ἔχει . Εἰ οὖν δυνηθὲν λέγοιεν τὸν θάνατον , τὸ μὴ ἔχειν ἐν αὐτῷ ( 43 ) τὴν τοῦ Πατρὸς ἀθανασίαν κατασκευάσουσιν . Ἄλλὰ μὴν ἀληθεύει ὁ λέγων , ὅλον ( 44 ) ἔχειν ἐν ἑαυτῷ τὸν Πατέρα · ψεύδε-ται δρα ὁ θνητὸν κατασκευάζων τοῦτον ᾧ πᾶσα ἡ τοῦ Πατρὸς ἀδιότης ἐγκαθορᾶται . Ἐπεὶ οὖν μία Πατρὸς καὶ Υἱοῦ κατὰ λόγον τῶν εὐσεβούντων ἡ δύναμις · ἐν γὰρ τῷ Πατρὶ τὸν Υἱὸν βλέπομεν , καὶ ἐν τῷ Υἱῷ τὸν Πατέρα · σαφῶς ἀποδεῖκνυται , ὅτι τὸ μὲν ἐμπαθὲς τῇ φύσει τὸν θάνατον δέχεται , τὸ δὲ ἀπαράδεκτον πάθους ἐν τῷ παθητῷ τὴν ἀπάθειαν ἐνήργησεν .
Lemmas: A ὁ πατήρ ὁμολογέω . εἰμί οὖν ἀφοράω ( 37 ) ὁ θάνατος ὁ δύναμις , Χριστός δέ Θεός εἰμί δύναμις · ποῖος πάλιν ἐκ ὁ μή εἰμί ἀνακαλέω δύναμις , ὁ μέν εἰμί ὁ θάνατος ἀφανίζω , ἕτερος δέ οὐ ὑπολείπω ; ὁ γάρ ὁ πατήρ δύναμις ἐν ὁ υἱός εἰμί καί περάω ὁ μάχομαι ἐγώ ὁμολογέω ( 38 ) . εἰμί οὖν εἷς ὁ δύναμις , οὗτος δέ ὑπό ὁ θάνατος δυναστεύω , εἰς ἀφανισμός μεταχωρέω ἐν ὁ καιρός ὁ ὁ πάθος οἰκονομία , τίς ἄλλος δύναμις παρά αὐτός ἀναπλάσσω εἰς οὗτος ἐκ ὁ θάνατος ἀνακαλέω ὁ δύναμις ; εἰμί γάρ οὗτος λέγω ὅτι ὁ μέν ἀποθνῄσκω , ὁ δέ ἀθάνατος μένω , οὐκέτι ἐν ὁ υἱός ὁ ὁ πατήρ δύναμις εἰμί ὁμολογέω , καί οὕτως ἐκ ὁ ἀκολουθέω ὁ αὐτός ( 39 ) ὁ κύριος φωνή παραγράφω , ὡς οὐ ἀληθής ἔχω , ὅς πᾶς ὁ ὁ πατήρ ὁ ( 40 ) ὁ υἱός εἰμί διαμαρτύρομαι . ὁ γάρ πᾶς ἔχω ὁ ὁ πατήρ , καί ὁ ἀθανασία πάντως ὁ υἱός ἐν αὐτός ( 41 ) ἔχω · ὁ δέ ἀθανασία , ὡς εἰμί ( 42 ) οὗτος δέ λέγω , ἄμιξος τε καί ἀκοινώνητος πρός ὁ θάνατος ἔχω . εἰμί οὖν δύναμαι λέγω ὁ θάνατος , ὁ μή ἔχω ἐν αὐτός ( 43 ) ὁ ὁ πατήρ ἀθανασία κατασκευάζω . ἀλλά μήv ἀληθεύω ὁ λέγω , ὅλος ( 44 ) ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ πατήρ · ψεύδω δράω ὁ θνητός κατασκευάζω οὗτος ὅς πᾶς ὁ ὁ πατήρ αδιοτω ἐγκαθοράω . ἐπεί οὖν εἷς πατήρ καί υἱός κατά λόγος ὁ εὐσεβέω ὁ δύναμις · ἐν γάρ ὁ πατήρ ὁ υἱός βλέπω , καί ἐν ὁ υἱός ὁ πατήρ · σαφῶς ἀποδείκνυμι , ὅτι ὁ μέν ἐμπαθής ὁ φύσις ὁ θάνατος δέχομαι , ὁ δέ ἀπαράδεκτος πάθος ἐν ὁ παθητός ὁ ἀπάθεια ἐνεργέω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.2
C Ἄλλὰ πρὸς τὸ ( 45 ) ἐφεξῆς τοῦ λόγου προελθώμεν . Λέγω δὲ πάλιν τῇ ἑαυτοῦ φωνῇ , συνελὼν ἐν βραχεῖ τὴν διάνοιαν . Φησὶ γὰρ , τὸ ἄνθρωπον ἔνθεον τὸν Χριστὸν ὀνομάζειν , ἐναντίον εἶναι ταῖς ἀποστο-λικαῖς διδασκαλίαις · ἀλλοτριον δὲ τῶν συνόδων · Παῦλον δέ , καὶ Φωτεινόν , καὶ Μάρκελλον τῆς τοιαύτης διαστροφῆς καταρξαι . Εἶτα κατὰ τοὺς δεινοὺς τῶν ἀγωνιστῶν , ὡς προσεμπλαχεὶς τῷ δια-λεγομένῳ ( 46 ) , καὶ εὐρὼν τὸν αὐθέντην τοῦ ρήμα-τος , τοῦτο φησι · Πῶς ἔρεις ἐκ τῆς ἄνθρωπον , τὸν ἐξ οὐρανοῦ καταδεδηχέναι μαρτυρούμενον ἄν-θρωπον , καὶ Υἱὸν ἀνθρώπου ἀνυπορευθῆναι ( 47 ) ; Πάλιν ἐν τούτοις ἡ κατασκευή τῶν προλαβόντων ἑτέρας ἀτοπίας ἐστὶν ἀρχή . Ἵνα γὰρ δείξῃ Θεὸν τεθνηκὸτα , οὐδὲν ὅλως καταδέχεται τῆς γηγινος φύ-σεως περὶ αὐτὸν θεωρεῖσθαι . Ἐπεὶδὴ ὅλως ( 48 ) τῇ
Lemmas: C ἀλλά πρός ὁ ( 45 ) ἐφεξῆς ὁ λόγος προέρχομαι . λέγω δέ πάλιν ὁ ἑαυτοῦ φωνή , συναιρέω ἐν βραχύς ὁ διάνοια . φημί γάρ , ὁ ἄνθρωπος ἔνθεος ὁ Χριστός ὀνομάζω , ἐναντίος εἰμί ὁ ἀποστολικός διδασκαλία · ἀλλότριος δέ ὁ σύνοδος · Παῦλος δέ , καί Φωτεινός , καί Μάρκελλος ὁ τοιοῦτος διαστροφή καταρράσσω . εἶτα κατά ὁ δεινός ὁ ἀγωνιστής , ὡς προσεμπλάσσω ὁ διαλέγω ( 46 ) , καί εὑρίσκω ὁ αὐθέντης ὁ ῥῆμα , οὗτος φημί · Πῶς εἴρω ἐκ ὁ ἄνθρωπος , ὁ ἐκ οὐρανός καταδέχομαι μαρτυρέω ἄνθρωπος , καί υἱός ἄνθρωπος ανυπορευω ( 47 ) ; πάλιν ἐν οὗτος ὁ κατασκευή ὁ προλαμβάνω ἕτερος ἀτοπία εἰμί ἀρχή . ἵνα γάρ δείκνυμι θεός θνῄσκω , οὐδείς ὅλως καταδέχομαι ὁ γηγινος φύσις περί αὐτός θεωρέω . ἐπειδή ὅλως ( 48 ) ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.3
( 37 ) Corr . ἐναπεσδέθη .
Lemmas: ( 37 ) Corr . ἐναποδίδωμι .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.4
( 38 ) Corr . ὁμολογεῖται .
Lemmas: ( 38 ) Corr . ὁμολογέω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.5
( 39 ) Corr . αὐτάς .
Lemmas: ( 39 ) Corr . αὐτός .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.6
( 41 ) Corr . ἑαυτῷ .
Lemmas: ( 41 ) Corr . ἑαυτοῦ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.7
( 42 ) Corr . ὡς ἂν ἢ .
Lemmas: ( 42 ) Corr . ὡς εἄν ἢ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.8
( 43 ) Corr . ἔχειν αὐτό , ἐν ἑαυτῷ .
Lemmas: ( 43 ) Corr . ἔχω αὐτός , ἐν ἑαυτοῦ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.9
( 46 ) Corr . προσδιαλεγόμενῳ .
Lemmas: ( 46 ) Corr . προσδιαλέγομαι .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0574.10
( 47 ) Corr . legit , Υἱὸν ἀνθρώπου τὸν Θεόν , καὶ Θεοῦ Υἱὸν ἀναγορευθῆναι .
Lemmas: ( 47 ) Corr . legit , υἱός ἄνθρωπος ὁ Θεός , καί Θεός υἱός ἀναγορεύω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0575.2
Ἄλλὰ Θεὸς μὲν , φησί , τῷ πνεύματι τῷ σαρκωθέντι · ἄνθρωπος δὲ τῇ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ προσληφθείσῃ σαρκί . Τί ἐστι πάλιν τοῦ πνεύματος σάρκωσις , ἔκτος τῆς πρὸς τὴν ἡμετέραν σάρκα ἐνώσεως ; πόθεν δὲ προσελήφθη ἄνθρωπος , εἰ μὴ ἐκ τοῦ πρώτου ( ἀνθρώπου ( 51 ) , ὃς τὴν πρώτην γένεσιν ἐκ γῆς , οὐκ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ) γενεαλογουὸς τοῦ Μωϋσέως ἡκοῦσαμεν ; Λαβὼν γὰρ ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , τὸν ἄνθρωπον ἐπλάσεν · ἄλλην δὲ ἀνθρώπου κατα -
Lemmas: ἀλλά θεός μέν , φημί , ὁ πνεῦμα ὁ σαρκόω · ἄνθρωπος δέ ὁ ὑπό ὁ Θεός προσλαμβάνω σάρξ . τις εἰμί πάλιν ὁ πνεῦμα σάρκωσις , ἕκτος ὁ πρός ὁ ἡμέτερος σάρξ ένωση ; πόθεν δέ προσλαμβάνω ἄνθρωπος , εἰμί μή ἐκ ὁ πρῶτος ( ἄνθρωπος ( 51 ) , ὅς ὁ πρῶτος γένεσις ἐκ γῆ , οὐ ἐκ ὁ οὐρανός ) γενεαλογέω ὁ Μωϋσῆς ἀκούω ; λαμβάνω γάρ ὁ θεός χόω ἀπό ὁ γῆ , ὁ ἄνθρωπος πλάσσω · ἄλλος δέ ἄνθρωπος κατά -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0576.2
Οὐκοῦν ἐξ αὐτῶν , δι’ ὧν εἴσται συνιστῆν τὸν ἑαυ-τοῦ λόγον , αἱ παρατιθεῖσαι ἡμῖν φωναὶ τὸ ἀσεβὲς τοῦ κατ’ αὐτὸν δόγματος διελέγχουσιν . Οὐ γὰρ ἐν τούτοις μόνοις ( 57 ) ὁ Ἀπόστολος ἀνθίστησι τὴν σάρκα τῷ πνεύματι , τοῦτέστι , τὴν πονηρὰν προαίρεσιν τῇ
Lemmas: οὐκοῦν ἐκ αὐτός , διά ὅς εἰμί συνίστημι ὁ ἑαυτοῦ λόγος , ὁ παρατίθημι ἐγώ φωνή ὁ ἀσεβής ὁ κατά αὐτός δόγμα διελέγχω . οὖον γάρ ἐν οὗτος μόνος ( 57 ) ὁ ἀπόστολος ἀνθίστημι ὁ σάρξ ὁ πνεῦμα , τουτέστι , ὁ πονηρός προαίρεσις ὁ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0577.1
( 58 ) Corr . σάρκινοι .
Lemmas: ( 58 ) Corr . σάρκινος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0577.2
ἀτεσιώτερα ζωή , ἀλλὰ καὶ πρὸς Κορινθίους φησί , τὸ ἐμπαθὲς αὐτοῖς ὀνειδίζων , ὅτι Σάρκινοι ἐστε . Ἄρα κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον , καθ’ ὃν πρὸς αὐτοὺς ὁ λόγος ἐγένετο , κατὰ τὴν τριμερῆ τοῦ Ἀπολλιναρίου τῶν ἀνθρώπων τομήν , ἀμέτοχοι τῆς κατὰ τὸν νοῦν ἐνεργείας ἦσαν οἱ ἄνθρωποι ; ἢ πάντως ἐκ τῆς ἀμέτρου πρὸς τὴν σάρκα διαθέσεως σάρκινοι παρὰ τοῦ Παύλου προσηγούμενοι , ἐκ τοῦ πλεονάζοντος τὴν ἐπιωνυμίαν λαβόντες ; Καὶ δείκνυσι τὸν τοιούτον λόγον ἡ σύμφρασις τῶν γεγραμμένων . Ὅπου γὰρ ἐν ὑμῖν , φησί , ζῆλος καὶ ἔρις , οὐχὶ σαρκοὶ ( 58 ) ἐστε ; Τὸ δὲ ζηλοῦν καὶ ἐρίζειν τῆς κατὰ τὸν νοῦν ἐνεργείας ἐστίν . Τὰ δὲ τούτων ἐχόμενα τῆς λογογραφίας , ἀπόδειξιν δῆθεν περιέχει διὰ πλειόνων μαρτυριῶν τοῦ ἐκ τριῶν συνιστάναι τὸν ἄνθρωπον , ἀπὸ σαρκὸς τε καὶ ψυχῆς , καὶ νοῦ , ἄπερ οὐ πόρρω τοῦ καθ’ ἡμᾶς ἐστὶ λόγου . Ταῦτό γὰρ ἐστὶν ἐκ νοερᾶς ψυχῆς καὶ σώματος τὸν ἄνθρωπον λέγειν , καὶ ἰδιαζόντως τὸν νοῦν ἐφ’ ἑαυτοῦ ἀριθμοῦντα , τριχῇ διείλει τὴν περὶ τὸν ἄνθρωπον θεωρίαν · εἰ καὶ ὅτι πολλάς τοῖς αἱρετικοῖς δίδωσιν ὁ λόγος ἐν τούτῳ λαβὰς . Δυνατὰι γὰρ , εἰ τὸ νοητικὸν ἐφ’ ἑαυτοῦ τις ἀριθμῶσι , ἕτερα τοῦ θυμοειδοῦς τὴν περιγραφὴν λέγειν , καὶ τοῦ ἐπιθυμητικοῦ πάλιν ἑτέραν . Ἵσως δ’ ἄν τις καὶ τὰ λοιπὰ τῆς ψυχῆς κινήματα κατὰ τὸν λόγον ἐξαριθμοῦντος , πολυχιδή ( 59 ) τινὰ καὶ πολυσύνθετον ἀντὶ τοῦ τριμεροῦς ἀποδείξει τὸν ἄνθρωπον .
Lemmas: ἀτεσιώτερα ζωή , ἀλλά καί πρός Κορίνθιος φημί , ὁ ἐμπαθής αὐτός ὀνειδίζω , ὅτι σάρκινος εἰμί . ἄρας κατά ὁ χρόνος ἐκεῖνος , κατά ὅς πρός αὐτός ὁ λόγος γίγνομαι , κατά ὁ τριμερής ὁ Ἀπολλινάριος ὁ ἄνθρωπος τομή , ἀμέτοχος ὁ κατά ὁ νόος ἐνέργεια εἰμί ὁ ἄνθρωπος ; ἢ πάντως ἐκ ὁ ἄμετρος πρός ὁ σάρξ διάθεσις σάρκινος παρά ὁ Παῦλος προσηγουμενοω , ἐκ ὁ πλεονάζω ὁ επιωνυεις λαμβάνω ; καί δείκνυμι ὁ τοιοῦτος λόγος ὁ σύμφρασις ὁ γράφω . ὅπου γάρ ἐν σύ , φημί , ζῆλος καί Ἔρις , οὐ σαρκόω ( 58 ) εἰμί ; ὁ δέ ζηλόω καί ἐρίζω ὁ κατά ὁ νόος ἐνέργεια εἰμί . ὁ δέ οὗτος ἔχω ὁ λογογραφία , ἀπόδειξις δῆθεν περιέχω διά πλείων μαρτυρία ὁ ἐκ τρεῖς συνίστημι ὁ ἄνθρωπος , ἀπό σάρξ τε καί Ψυχή , καί νόος , Ἄπερ οὖον πόρρω ὁ κατά ἐγώ εἰμί λόγος . αὐτός γάρ εἰμί ἐκ νοερός Ψυχή καί σῶμα ὁ ἄνθρωπος λέγω , καί ἰδιαζόντως ὁ νόος ἐπί ἑαυτοῦ ἀριθμέω , τριχῆ διειλέω ὁ περί ὁ ἄνθρωπος θεωρία · εἰμί καί ὅτι πολύς ὁ αἱρετικός δίδωμι ὁ λόγος ἐν οὗτος λαβή . δυνατός γάρ , εἰμί ὁ νοητικός ἐπί ἑαυτοῦ τις ἀριθμέω , ἕτερος ὁ θυμοειδής ὁ περιγραφή λέγω , καί ὁ ἐπιθυμητικός πάλιν ἕτερος . ἴσως δέ ἄν τις καί ὁ λοιπάς ὁ Ψυχή κίνημα κατά ὁ λόγος ἐξαριθμέω , πολυχιδή ( 59 ) τις καί πολυσύνθετος ἀντί ὁ τριμερής ἀποδείκνυμι ὁ ἄνθρωπος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0577.3
Ἄλλ’ ἄξωμεν ταῦτα , ὡς ἂν μὴ τοῖς καθ’ ἕκαστον ἐπαξιώμενοι εἰς ἀμέτριαν ἐκτεινόμεν τὴν ἀντίρρησιν , πρὸς δὲ τὰ ἑφεξῆς τοῦ λόγου προχωρῶμεν . Κατασκευάζας γὰρ διὰ πολλῶν τὸ τριφυές , ἢ τριμερὲς , ἢ ὅπως ἂν ἕδελι τις ὀνομάζειν τὸ ἀνθρώπινον σύγκριμα , μέμψιν τινων καὶ δογμάτων συνιστάνων ( 60 ) τῶν τε κατὰ Παῦλον τοῦ Σαμοσατέως συνελεγμένων , λέγοντος ( 61 ) , ἐξ οὐρανοῦ ἀποτεθεωθῆναι τὸν Κύριον καὶ τοῦ κατὰ Νικαίαν ἐκφωνηθέντος , οὗ τὴν ῥῆσιν ἐπὶ λέξεως τούτων τὸν τρόπον εἰρημένην παρέθετο , τὸ , Ἐξ οὐρανοῦ καταβάντα , καὶ σαρκωθέντα ( 62 ) , καὶ ἀνθρωπωσάμενον . Καὶ ταῦτα εἰπών , ὡς προκατασκευάσας τὸν μέλλοντα ῥηθῆσεθαι λόγον , οὕτως ἀπογυμνοῦ τοῦ ἰδίου βουλήματος τὴν διάνοιαν , καὶ φησιν , οὕτως προσοικεῖν τὸς ἀποδεικνύμενος , οὕτως κατὰ ( 63 ) τὴν λέξιν · Τὸ δὲ Πνεῦμα , τοῦτο ἐστὶν νοῦν , Θεὸν ἔχων ὁ Χριστὸς μετὰ ψυχῆς καὶ σώματος , εἰκῶς ἄνθρωπος ἐξ οὐρανοῦ λέγεται . Τί κοινὸν ἔχει τὰ εἰρημένα πρὸς τὰ πρόχοντα ; πῶ
Lemmas: ἄλλος ἄγω οὗτος , ὡς εἄν μή ὁ κατά ἕκαστος ἐπαξιόω εἰς ἀμετρία ἐκτείνω ὁ ἀντίρρησις , πρός δέ ὁ ἐφεξῆς ὁ λόγος προχωρέω . κατασκευαζα γάρ διά πολύς ὁ τριφυής , ἢ τριμερής , ἢ ὅπως εἄν ἕδελι τις ὀνομάζω ὁ ἀνθρώπινος σύγκριμα , μέμψις τίνω καί δόγμα συνίστημι ( 60 ) ὁ τε κατά Παῦλος ὁ Σαμοσατεύς συλλέγω , λέγω ( 61 ) , ἐκ οὐρανός ἀποτίθημι ὁ κύριος καί ὁ κατά νικαῖος ἐκφωνέω , ὅς ὁ ῥῆσις ἐπί λέξις οὗτος ὁ τρόπος εἴρω παρατίθημι , ὁ , ἐς οὐρανός καταβαίνω , καί σαρκόω ( 62 ) , καί ἀνθρωπέω . καί οὗτος εἶπον , ὡς προκατασκευάζω ὁ μέλλω εἴρω λόγος , οὕτως ἀπογυμνόω ὁ ἴδιος βούλημα ὁ διάνοια , καί φημί , οὕτως προσοικέω τός ἀποδείκνυμι , οὕτως κατά ( 63 ) ὁ λέξις · ὁ δέ πνεῦμα , οὗτος εἰμί νόος , θεός ἔχω ὁ Χριστός μετά Ψυχή καί σῶμα , ἵημι ἄνθρωπος ἐκ οὐρανός λέγω . τις κοινός ἔχω ὁ εἴρω πρός ὁ προχω ; πῶ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0577.4
( 63 ) Corr . προαποδεικνυμένως , ὅπως τὰ κατὰ .
Lemmas: ( 63 ) Corr . προαποδείκνυμι , ὅπως ὁ κατά .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0578.2
Πῶς τοίνυν ἐν τοῖσδε φησὶν ὁ λόγος , ὅπερ τῷ Ἀπολлинаρίῳ δοκεῖ , Τὸ πνεῦμα , τοῦτέστι τὸν νοῦν , Θεὸν ἔχων ὁ Χριστὸς μετὰ ψυχῆς καὶ σώματος , εἰκῶτως ἐξ
Lemmas: Πῶς τοίνυν ἐν ὅδε φημί ὁ λόγος , ὅσπερ ὁ Ἀπολлинаρίῳ δοκέω , ὁ πνεῦμα , τουτέστι ὁ νόος , θεός ἔχω ὁ Χριστός μετά Ψυχή καί σῶμα , εἰκῶτως ἐκ
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0579.1
A οὐρανοῦ ἄνθρωπος λέγεται ; Εἰ μὲν γὰρ ἕξεσι κτ᾽ ἔξουσίαν αὐτῷ πρὸς τὸ δοκοῦν ἕκαστι τὰ θεία λόγια , καὶ κατὰ τοὺς τῶν ὀνειρῶν ὑποκριτάς , ὅπερ ἂν ἐθέλῃ , τοῦτο τῷ γράμματι προσαρμόζειν τὸ νόημα , ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα τοῖς θείοις λόγοις ἐπισημίζειν νοήματα . Εἰ δὲ τοὺς τραγῳδίας μύθους , καὶ τὰς βεβήλους παρονομασίας κατὰ πάντα τρόπον ἀπαλειφθῆναι φησι δεῖν τ᾽ Ἀπόστολος , οὐδαμῶς συγχωρητέον αὐτῷ συναρμόζειν ἀλλήλοις τὰ ἀκοινωνήτα , καὶ προσκολλᾶν τὰ ἀσύμβατα . Καὶ μᾶλλον δ᾽ ἂν ἡμῖν αὐτὸς δι᾽ ὧν ἐπαγωγίζεται τοῖς εἰρημένοις πρὸς ἀνατροπὴν τοῦ δόγματος αὐτοῦ ( 71 ) συμμαχήσειε · φησὶ γὰρ ὅτι καὶ ὁ Παῦλος τὸν πρῶτον ᾿Αδὰμ ψυχὴν καλεῖ μετὰ σώματος οὖσαν , καλῶς τοῦτο καὶ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας εἰπών . ᾿Αρα οὖν ὁ πρῶτος ἄνθρωπος , ὁ εἰς ψυχὴν ζῶσαν παρὰ τοῦ Παύλου μνημονευθεὶς , κτηνεῖαν τινὰ ψυχὴν εἶχε , καὶ ἄλογον ; Καὶ μὴ οὐκ ὀλίγην αὐτῷ προσαρμαρτυρεῖ τῇ διανοητικῇ χάριτι ἡ ἱστορία · προσήγετο γὰρ αὐτῷ παρὰ τοῦ Θεοῦ τὰ ζῷα , τῆς δι᾽ ὧν ὀνομάτων εὐρέσεως ἐκείνους κύριος ἦν , τὸ προσφυὲς καὶ ἀρμόδιον ἑκάστῳ περινοῶν . ᾿Αλλὰ καὶ ἡ παρακοή , καὶ ἡ περὶ δὲ μὴ δέοντα συνιδίωσις , καὶ ἡ ἐπὶ τοῖς πεπραγμένοις αἰσχύνη , καὶ τὸ πρόσφορον ἐπὶ τοῖς ἐγκλήμασι ἀπολογίαν εὑρεῖν , πάντα ταῦτα τῆς κατὰ τὸν νοῦν ἐνεργείας ἀπόδειξες γίνεται . Τί δὴποτε τούτων παρεσιώπησεν παρὰ τοῦ Παύλου τὸ νοερὸν τῆς ψυχῆς ἐπὶ τοῦ ᾿Αδάμ ; ᾿Η ὁλοκλῶν τῷ μέρει συνωνομάζεται τὸ λοιπὸν ὅλον , ὡς τὸ , Πρὸς σὲ πᾶσα σάρξ ἥξει , διὰ τῆς σαρκὸς ἅλιν σημαίνειν ὁ Δαβὶδ τὸ ἀνθρώπινον · καὶ ὁ ᾿Ιακὼβ ἐν ἑβδομήκοντα πέντε ψυχαῖς τοῖς Αἰγυπτίοις ἐπιξενούμενος , οὐχ ἄνους , οὐδὲ ἄταρχος κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον ὑπὸ τῆς Γραφῆς ἱστορεῖται ;
Lemmas: A οὐρανός ἄνθρωπος λέγω ; εἰμί μέν γάρ ἕξις τύ ἐξουσία αὐτός πρός ὁ δοκέω ἕκαστος ὁ θεῖος λόγιος , καί κατά ὁ ὁ ὄνειρος ὑποκριτής , ὅσπερ εἄν ἐθέλω , οὗτος ὁ γράμμα προσαρμόζω ὁ νόημα , οὗτος καί ὁ τοιοῦτος ὁ θεῖον λόγος επισημιζεω νόημα . εἰμί δέ ὁ τραγῳδία μῦθος , καί ὁ βέβηλος παρονομασία κατά πᾶς τρόπος ἀπαλείφω φημί δήω τε ἀπόστολος , οὐδαμῶς συγχωρητέον αὐτός συναρμόζω ἀλλήλων ὁ ἀκοινώνητος , καί προσκολλάω ὁ ἀσύμβατος . καί μᾶλλον δέ εἄν ἐγώ αὐτός διά ὅς επαγωγιζω ὁ εἴρω πρός ἀνατροπή ὁ δόγμα αὐτός ( 71 ) συμμαχέω · φημί γάρ ὅτι καί ὁ Παῦλος ὁ πρῶτος Αδάμ ψυχή καλέω μετά σῶμα εἰμί , καλῶς οὗτος καί ὑπέρ ὁ ἀλήθεια εἶπον . Αρα οὖν ὁ πρῶτος ἄνθρωπος , ὁ εἰς ψυχή ζώννυμι παρά ὁ Παῦλος μνημονεύω , κτείνω τις ψυχή ἔχω , καί ἄλογος ; καί μή οὐ ὀλίγος αὐτός προσαρμαρτυρεω ὁ διανοητικός χάρις ὁ ἱστορία · προσάγω γάρ αὐτός παρά ὁ Θεός ὁ ζῷον , ὁ διά ὅς ὄνομα εύρεση ἐκεῖνος κύριος εἰμί , ὁ προσφυής καί Ἁρμόδιος ἕκαστος περινοέω . Αλλά καί ὁ παρακοή , καί ὁ περί δέ μή δήω συνιδιωσμος , καί ὁ ἐπί ὁ πράσσω αἰσχύνη , καί ὁ πρόσφορος ἐπί ὁ ἔγκλημα ἀπολογία εὑρίσκω , πᾶς οὗτος ὁ κατά ὁ νόος ἐνέργεια αποδεικνύω γίγνομαι . τις δήποτε οὗτος παρασιωπάω παρά ὁ Παῦλος ὁ νοερός ὁ Ψυχή ἐπί ὁ Αδάμ ; ᾿Η ὁλοκλῶν ὁ μέρος συνονομάζω ὁ λοιπός ὅλος , ὡς ὁ , πρός σύ πᾶς σάρξ ἥκω , διά ὁ σάρξ Ἆλιν σημαίνω ὁ Δαυίδ ὁ ἀνθρώπινος · καί ὁ Ἰακώβ ἐν ἑβδομήκοντα πέντε Ψυχή ὁ Αἰγύπτιος ἐπιξενόομαι , οὐ ἄνοος , οὐδέ ἄταρχος κατά ὁ χρόνος ἐκεῖνος ὑπό ὁ γραφή ἱστορέω ;
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0579.2
B ᾿Αλλὰ φασιν ὁ λογογράφος , ὅτι ᾿Ο δεύτερος ἄνθρωπος ἐξ οὐρανοῦ πνευματικὸς λέγεται , καὶ τοῦτο σημείον ποιεῖται τοῦ ἄνους εἶναι τὸν τῷ Θεῷ συγκραθέντα ἄνθρωπον . Καὶτοι πρόχειρος τῆς ἀτοπίας ὁ ἕλεγχος , ἐξ αὐτῶν , ὧν παρέθετο . ᾿Ο γὰρ εἰπών , Οἷος ὁ ἐπουράνιος , τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι , πᾶρρη τῆς τοιαύτης ὑπονοίας ἡμᾶς ἀφίστησιν . Εἰ γὰρ οἱ πιστευόντες τῷ ἐξ οὐρανῶν ἤκοντι , καὶ αὐτοὶ παρὰ τοῦ Παύλου ἐπουράνιοι λέγονται , οἱ μετασθεῖναι , καθὼς φησιν , εἰς οὐρανὸν τὸ πολίτευμα , καὶ οἷος ἐκεῖνος ὁ ἐπουράνιος , τοιούτους εἶναι καὶ τούτους τοὺς ἐπουρανίους φησὶν ὁ ᾿Απόστολος · οὐδὲν δὲ ἄνους τῶν παραδεξαμένων τὴν πίστιν ἀνάγκη πᾶσα τῇ ὁμοιοτικῇ ταύτῃ σύγκρισιν ἀποδεικνύν γενέσθαι τοῦ καθ᾽ ὁμοιότητα τῶν ἀνθρώπων καὶ ἐν ἐκείνῳ τὸν νοῦν εἶναι . Οἷος γὰρ , φησιν , ὁ ἐπουράνιος , τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι · ὥστε ἢ ἐν πᾶσι τὸν νοῦν , ἢ ἐν οὐδενὶ κατ᾽ ἀνάγκην ὁμολογήσομεν . ᾿Ωσπερ γὰρ τὰ τοῦ χοϊκοῦ ἰδιώματα τοῖς ἐξ ἐκεῖνου
Lemmas: B Αλλά φημί ὁ λογογράφος , ὅτι ᾿Ο δύο ἄνθρωπος ἐκ οὐρανός πνευματικός λέγω , καί οὗτος σημεῖον ποιέω ὁ ἄνοος εἰμί ὁ ὁ Θεός συγκεράννυμι ἄνθρωπος . καίτοι πρόχειρος ὁ ἀτοπία ὁ ἔλεγχος , ἐκ αὐτός , ὅς παρατίθημι . ᾿Ο γάρ εἶπον , Οἷος ὁ ἐπουράνιος , τοιοῦτος καί ὁ ἐπουράνιος , Πάρρη ὁ τοιοῦτος ὑπόνοια ἐγώ ἀφίστημι . εἰμί γάρ ὁ πιστεύω ὁ ἐκ οὐρανός ἥκω , καί αὐτός παρά ὁ Παῦλος ἐπουράνιος λέγω , ὁ μεθίστημι , καθώς φημί , εἰς οὐρανός ὁ πολίτευμα , καί οἷος ἐκεῖνος ὁ ἐπουράνιος , τοιοῦτος εἰμί καί οὗτος ὁ ἐπουράνιος φημί ὁ Απόστολος · οὐδείς δέ ἄνοος ὁ παραδέχομαι ὁ πίστις ἀνάγκη πᾶς ὁ ὅμοιος οὗτος σύγκρισις ἀποδείκνυμι γίγνομαι ὁ κατά ὁμοιότης ὁ ἄνθρωπος καί ἐν ἐκεῖνος ὁ νόος εἰμί . Οἷος γάρ , φημί , ὁ ἐπουράνιος , τοιοῦτος καί ὁ ἐπουράνιος · ὥστε ἢ ἐν πᾶς ὁ νόος , ἢ ἐν οὐδείς κατά ἀνάγκη ὁμολογέω . Ὠσπερ γάρ ὁ ὁ χοϊκός ἰδίωμα ὁ ἐκ ἐκεῖνος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0580.1
ἐνθεωρεῖται , οὕτως ἐπάναγες κατὰ τὴν τοῦ Ἀποστόλου ἀπόφασιν , τὸν κατὰ πάντα πεπειραμένον τοῦ ἡμετέρου βίου , καθ' ὁμοιότητα , χωρὶς ἁμαρτίας ( ὁ δὲ νοῦς ἁμαρτία οὐκ ἐστὶ ) πρὸς πᾶσαν ἡμῶν οἰκείως ἔχειν τὴν φύσιν . Οὕτως γὰρ ὁ ἀποστολικὸν ἀληθεύεται , τὸ ἡμᾶς κατ' ἐκεῖνον εἶναι , εἰ ὁμολογηθείη κάκεινο καθ' ἡμᾶς γεγεννηθῆναι , ἵνα ἐκ τοῦ γενέσθαι οἷος ἡμεῖς , ἡμᾶς ποιήσῃ οἷος ἐκεῖνος .
Lemmas: ἐνθεωρέω , οὕτως ἐπανάγω κατά ὁ ὁ ἀπόστολος ἀπόφασις , ὁ κατά πᾶς πειράω ὁ ἡμέτερος βίος , κατά ὁμοιότης , Χωρὶς ἁμαρτία ( ὁ δέ νόος ἁμαρτία οὐ εἰμί ) πρός πᾶς ἐγώ οἰκεῖος ἔχω ὁ φύσις . οὕτως γάρ ὁ ἀποστολικός ἀληθεύω , ὁ ἐγώ κατά ἐκεῖνος εἰμί , εἰμί ὁμολογέω ἐκεῖνος κατά ἐγώ γεννάω , ἵνα ἐκ ὁ γίγνομαι οἷος ἐγώ , ἐγώ ποιέω οἷος ἐκεῖνος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0581.1
A μὲν ἐπὶ λέξεως τοῦ λογογράφου τὰ ῥήματα . Ἐπεὶ δὲ ( 77 ) πως τῇ ἀτονίᾳ τῆς ἐρμηνευτικῆς δυνάμεως οὐκ ἄγαν ἐκδηλὸν ἔστιν ἐν σαφηνείᾳ τὸ νόημα · πρῶτον ἀπογυμνώσω τοῦ ζόφου τῆς λέξεως τὴν ἐγκειμένην διάνοιαν , εἴθ' οὕτω προσθήσω τῇ ἐξετάσει τὸν λόγον .
Lemmas: A μέν ἐπί λέξις ὁ λογογράφος ὁ ῥῆμα . ἐπεί δέ ( 77 ) πως ὁ ἀτονία ὁ ἑρμηνευτικός δύναμις οὐ ἄγαν ἐκδηλόω εἰμί ἐν σαφήνεια ὁ νόημα · πρῶτος ἀπογυμνόω ὁ ζόφος ὁ λέξις ὁ ἔγκειμαι διάνοια , ἔτι οὗτος προστίθημι ὁ ἐξέτασις ὁ λόγος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0583.1
( 99 ) Corr . πρὸς τοὺς .
Lemmas: ( 99 ) Corr . πρός ὁ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0583.3
Ἄλλὰ παραδραμεῖν οἶμαι χρήναι τὴν ἐφ' ἑκάστῳ τῶν εἰς τοῦτο παρατεθέντων αὐτῷ θείων λογίων πεπλανημένην ὑπόληψιν · τὰ γὰρ ἐκ τοῦ προχειροῦντα καταφανῆ , περιττὸν ἂν εἴη διεξετάζοντα μὴ -
Lemmas: ἀλλά παρατρέχω οἴομαι χρή ὁ ἐπί ἕκαστος ὁ εἰς οὗτος παρατίθημι αὐτός θεῖον λόγιος πλανάω ὑπόληψις · ὁ γάρ ἐκ ὁ προχειρέω καταφανής , περισσός εἄν εἰμί διεξετάζω μή -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0583.4
( 1)Corr . μαθηταῖς ἐωράτο , ἐωράτο δὲ στερεὰ καὶ ἀντιτυπός .
Lemmas: ( 1)Corr . μαθητής ὁράω , ὁράω δέ στερεός καί αντιτυπους .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0583.5
( 3 ) Corr . καὶ πᾶσαν .
Lemmas: ( 3 ) Corr . καί πᾶς .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0584.2
Ἐπεὶ οὖν ἔδει τὸν καλὸν ποιμένα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ( 7 ) θείναι ὑπὲρ προβάτων , ἵνα διὰ τοῦ ἰδίου θανάτου καταλύσῃ τὸν θάνατον , τότε γίνεται τὸ συναμφότερον ὁ ἀρχηγὸς τῆς σωτηρίας ἡμῶν τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει , καὶ ἱερεὺς , καὶ ἄμνος , ἐν τῷ δυναμένῳ δεξάσθαι τὴν κοινωνίαν τοῦ πάθους , ἐνεργήσας τὸν ὕπαντον ( 8 ) . Ἐπεὶδὴ γὰρ οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ὁ θάνατος , εἰ μὴ διάλυσις ψυχῆς τε καὶ σώματος , πρὸς ( 9 ) ἀμφότερα ἐαυτὸν ἐνώσατο , πρὸς τε τὴν ψυχὴν , φημί , καὶ τὸ σῶμα , οὐδ’ ἑτέρου χωρίζεται , Ἀμεταμέλητα
Lemmas: ἐπεί οὖν ἐσθίω ὁ καλός ποιμήν ὁ ψυχή αὐτός ( 7 ) τίθημι ὑπέρ πρόβατον , ἵνα διά ὁ ἴδιος θάνατος καταλύω ὁ θάνατος , τότε γίγνομαι ὁ συναμφότεροι ὁ ἀρχηγός ὁ σωτηρία ἐγώ ὁ ἀνθρώπινος φύσις , καί ἱερεύς , καί Ἄμνος , ἐν ὁ δύναμαι δέχομαι ὁ κοινωνία ὁ πάθος , ἐνεργέω ὁ ὑπαντάω ( 8 ) . ἐπειδή γάρ οὐδείς ἕτερος εἰμί ὁ θάνατος , εἰμί μή διάλυσις Ψυχή τε καί σῶμα , πρός ( 9 ) ἀμφότερος ἑαυτοῦ νοέω , πρός τε ὁ ψυχή , φημί , καί ὁ σῶμα , οὐδέ ἕτερος χωρίζω , ἀμεταμέλητος
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0584.3
( 5 ) Corr . ἡμῶν ὡς ποιμὴν τὸ πεπλανημένον .
Lemmas: ( 5 ) Corr . ἐγώ ὡς ποιμήν ὁ πλανάω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0584.4
( 7 ) Corr . ἑαυτοῦ .
Lemmas: ( 7 ) Corr . ἑαυτοῦ .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0584.5
( 9 ) Corr . ὁ πρὸς .
Lemmas: ( 9 ) Corr . ὁ πρός .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.1
ἐκεῖνός φησιν , οὐλἱ ἐπιχθονίως ἐπὶ τῇ εὐεργεσία γίνεται est , utra ex hisce opinionibus pia magis sit , an
Lemmas: ἐκεῖνος φημί , οὐλός ἐπιχθόνιος ἐπί ὁ εὐεργεσία γίγνομαι est , utra ex hisce opinionibus pia magis sit , an
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.2
ἡ σάρξ τῇ θεότητι , ἀλλὰ συνουσιωμένη καὶ σύμφυτος . scilicet ut nos dicimus , divina gloria per dispen -
Lemmas: ὁ σάρξ ὁ θεότης , ἀλλά συνουσιάζω καί σύμφυτος . scilicet ut nos dicimus , divina gloria per dispen -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.3
Εἰ δὲ Ζαχαρίας ὁ προφήτης εἰς τούτων ( 17 ) ἕτερον XVIII . An autem in alteram ex duabus hisce
Lemmas: εἰμί δέ Ζαχαρίας ὁ προφήτης εἰς οὗτος ( 17 ) ἕτερος XVIII . An autem in alteram ex duabus hisce
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.4
τοῖς αἰνίγμασι φέρεται , οὐδὲν οἶμαι δεῖν ἐξετάζειν τῷ sententiis Zacharias propheta suis obscuris locu -
Lemmas: ὁ αἴνιγμα φέρω , οὐδείς οἴομαι δήω ἐξετάζω ὁ sententiis Zacharias propheta suis obscuris locu -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.5
ἀδελφίᾳ πρὸς τὸ ὁμόφυλον χειρωμένων κινεῖν τὴν ῥομ - et super virum cohaerentem mihi 28 . Nos enim verba
Lemmas: Ἀδελφία πρός ὁ ὁμόφυλος χειρόω κινέω ὁ Ρομ - et super virum cohaerentem mihi 28 . Nos enim verba
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.6
ρίου τὴν ῥομφαίαν ἐγείρειν διὰ τὴν τοῦ νομέως προσ - injuste se gerunt gladium intendere putamus ; Apol -
Lemmas: Ῥίον ὁ ῥομφαία ἐγείρω διά ὁ ὁ νομεύς προς - injuste se gerunt gladium intendere putamus ; Apol -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.7
εἰς ἀρχὴν τεταγμένους , καὶ ποιμένας καὶ νομέας Dominum excitare ait , ignorans eos qui in prin -
Lemmas: εἰς ἀρχή τάσσω , καί ποιμήν καί νομεύς Dominum excitare ait , ignorans eos qui in prin -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.8
κατονομάζει ὁ λόγος · ὅσα δὲ πάλιν τῆς πρὸς Ἑβραίους cipum ordine censeantur pastores in multis Scri -
Lemmas: κατονομάζω ὁ λόγος · ὅσος δέ πάλιν ὁ πρός Ἑβραῖος cipum ordine censeantur pastores in multis Scri -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.9
ἐπιστολῆς πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἐπιστρέφει , οὕτως pturae locis nuncupari . Cæterum quæ ex Epistola
Lemmas: ἐπιστολή πρός ὁ αὐτός σκοπός ἐπιστρέφω , οὕτως pturae locis nuncupari . Cæterum quæ ex Epistola
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.10
ἔκδηλον τὴν ἐν ταῖς κατασκευαῖς ἀτοπίαν ἔχει , ὡς ad Hebræos rursus ad id probandum per vim
Lemmas: ἔκδηλος ὁ ἐν ὁ κατασκευή ἀτοπία ἔχω , ὡς ad Hebræos rursus ad id probandum per vim
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.11
παντὶ συνιδεῖν ῥάδιον , καὶ ( 18 ) εἰ μικρὸν τις μετέχοι trahit , manifestam adeo in argumentis inde de -
Lemmas: πᾶς συνοράω ῥούδιον , καί ( 18 ) εἰμί μικρός τις μετέχω trahit , manifestam adeo in argumentis inde de -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.12
σας τοῖς πατράσι τὸ πρότερον , ἀπόδειξις ἐστὶ , φησὶ in Filio locutum fuisse Deum , qui multifariam
Lemmas: σός ὁ πατήρ ὁ πρότερος , ἀπόδειξις εἰμί , φημί in Filio locutum fuisse Deum , qui multifariam
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.13
νεύων δήθεν τὸν Ἀπόστολον · Ἐστι δὲ ἐν τούτοις κα - Dei qui nobis apparuit , humanitatem ante sæcula
Lemmas: νεύω δήθεν ὁ ἀπόστολος · εἰμί δέ ἐν οὗτος ἄν - Dei qui nobis apparuit , humanitatem ante sæcula
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.14
λέξεως , καὶ οὐδὲν παρ' ἡμῶν ἐν τοῖς εἰρημένοις πα - hoc est , per carnem , mundum a peccatis purget . Hæc
Lemmas: λέξις , καί οὐδείς παρά ἐγώ ἐν ὁ εἴρω πῃ - hoc est , per carnem , mundum a peccatis purget . Hæc
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.15
ἐστι τῶν αἰώνων , καθὼς τῷ λογογράφῳ δοκεῖ , καὶ ἡ in ejus dictis mutatum fuit . Si igitur homo qui
Lemmas: εἰμί ὁ αἰών , καθώς ὁ λογογράφος δοκέω , καί ὁ in ejus dictis mutatum fuit . Si igitur homo qui
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.16
ρακτηρίζει τοῦ Θεοῦ τὴν ὑπόστασιν , οὐκέτι μοι δοκεῖ tor est , et caro paternæ gloriæ splendor est , et
Lemmas: ρακτηριζεω ὁ Θεός ὁ ὑπόστασις , οὐκέτι ἐγώ δοκέω tor est , et caro paternæ gloriæ splendor est , et
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.17
καλῶς ἔχειν μάχεσθαι πρὸς τὸ εἰρημένον , θρηνεῖν δὲ servi forma substantiam Dei representat , non am -
Lemmas: καλῶς ἔχω μάχομαι πρός ὁ εἴρω , θρηνέω δέ servi forma substantiam Dei representat , non am -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.18
μᾶλλον τῆς ἀναστάσεως , τοὺς τὴν τοιαύτην παραδε - plius adversus hæc ejus dicta pugnandum mihi
Lemmas: μᾶλλον ὁ ἀνάστασις , ὁ ὁ τοιοῦτος παρά - plius adversus hæc ejus dicta pugnandum mihi
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.19
τῶν ἀβρωστούτων τε καὶ τεθνεώτων ἀπτόμενος , καὶ qui digitos in surdorum aures infert , qui ægrotos
Lemmas: ὁ αβρωστουος τε καί θνῄσκω ἅπτω , καί qui digitos in surdorum aures infert , qui ægrotos
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.20
δακρύων , καὶ δάκμων , καὶ λυπούμενος , καὶ πένθος bore requiescit , qui lacrymatur , qui mærore et
Lemmas: δάκρυ , καί δάκμων , καί λυπέω , καί πένθος bore requiescit , qui lacrymatur , qui mærore et
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.21
αἰτῶν · οὗτος κατ' αὐτὸ τὸ σαρκιδὲς τε καὶ ἀνθρώ - petit , et aquam poscit ; homo iste , quantum ad
Lemmas: αἰτέω · οὗτος κατά αὐτός ὁ σαρκιδὲς τε καί ἀνθρώ - petit , et aquam poscit ; homo iste , quantum ad
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.22
πινον , τῆς τῶν δυνάμεων προειποιμένα συστάσεως , καὶ ipsam carnem et humanitatem pertinet , prior om -
Lemmas: πίνω , ὁ ὁ δύναμις προεῖπον σύστασις , καί ipsam carnem et humanitatem pertinet , prior om -
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.23
Θεὸς ἡ σάρκως φύσις λέγεται ἡ σύνθετος , καὶ στερδὰ nium rerum creatione esse intelligitur , Deusque
Lemmas: θεός ὁ σαρκάω φύσις λέγω ὁ σύνθετος , καί στερδὰ nium rerum creatione esse intelligitur , Deusque
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.24
( 17 ) Corr . τοῦτον .
Lemmas: ( 17 ) Corr . οὗτος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.25
( 18 ) Corr . ῥάδιον εἶναι καὶ .
Lemmas: ( 18 ) Corr . ῥούδιον εἰμί καί .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.26
( 19 ) Corr . ὁ ἄνθρωπος .
Lemmas: ( 19 ) Corr . ὁ ἄνθρωπος .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.27
( 20 ) Corr . καινοφωνίαν .
Lemmas: ( 20 ) Corr . καινοφωνία .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0586.28
( 22 ) Corr . ἀναπαύων .
Lemmas: ( 22 ) Corr . ἀναπαύω .
gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0587.1
A ἄκοη · μὴδὲ μολυνθείη τὴ θεία , καὶ ἄχρηστα διγματα τοῖς σαρκωθεῖστέροις πάθεσι παρὰ τῶν ἐξυβριζόντων ( 23 ) τὸ Θεὸν καθυβριζόμενα . Τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ὅτι ὁ φανερωθεὶς ἡμῖν ἐν σαρκί ( 24 ) Θεός , κατὰ μὲν τὸν λόγον τῆς εἰσευδοῦς παραδόσεως ἄλιος , καὶ ἄφανής , καὶ ἀσύνθετος , καὶ ἕν καὶ ἕστιν ἀόριστος , καὶ ( 25 ) ἀπερίγραπτος , πανταχοῦ ὤν , καὶ διὰ πάσης τῆς κτίσεως διέχων , κατὰ δὲ τὸ φαινόμενον , ἐν ἀνθρωπίνῃ περιγραφῇ ἐωράτο ; ἀνάγκη γὰρ πᾶσα , πᾶν σῶμα ὑπὸ ἐπιφανείας τινὸς περιέχεσθαι . Αὕτη τοίνυν ἡ ἐπιφάνεια τοῦ ἐν αὐτῇ περιειλημμένου ( 26 ) σώματος ὅρος ἐστί · πᾶν δὲ τῷ ὅρω περιεχόμενον ( 27 ) , ὡρισμένη τινὶ ποσότητι περιείργεται · τὸ δὲ ὡρισμένον ἀόριστον εἶναι οὐ δύναται . Ἄλλὰ μὴν ὁ Προφήτης φησί , ὅτι Τῆς μεγαλωσύνης αὐτοῦ οὐκ ἔστι πέρας . Εἰ οὖν ἡ θεία φύσις , καθὼς φησιν ὁ λογογράφος , σάρξ ἐστιν · αὕτη δὲ ἀναγκαίως τῷ τῆς ἐπιφανείας περιλαμβάνεται πέρατι · πῶς ἡ τοῦ Θεοῦ μεγαλοσύνη κατὰ τὸν Προφήτην , εἰς ἄπειρον προέσιν ; ἢ πῶς διὰ τοῦ ὡρισμένου νοεῖται τὸ ἀόριστον , διὰ τοῦ πεπερασμένου τὸ ἄπειρον ; Μᾶλλον δὲ , ὃ καὶ φθάσαντες ἐν τοῖς προλαλοῦσιν εἴρηκαμεν , πῶς ἐκ τοῦ θανάτου τὸ ἰσχυρόν ; Εἰ γάρ , καθὼς φησιν , αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος , ὁ λαλῶν ( 28 ) , ποιητὴς τῶν αἰώνων ἐστιν , αὐτὸς ὁ δι’ ἑαυτοῦ , τοῦτέστι , διὰ τῆς σαρκός , καθὼς ὁ Ἀπολλινάριος ἐρμηνεύει , τὰ πάντα ποιῶν . Ἄσθενής δὲ παρὰ τῆς θείας φωνῆς ἡ σάρξ ὀνομάσθη · οὐδὲν ἕτερον , εἰ μὴ τὸ κράτος , καὶ τὴν ἰσχύν , καὶ τὴν δύναμιν , καὶ ὅσα ὑψηλά , καὶ θεοπρεπῆ νοήματα , ἔχοντα ( 29 ) τῆς ἀσθενείας ὁ λογογράφος εἶναι .
Lemmas: A ἀκοή · μηδέ μολύνω ὅς θεῖος , καί ἄχρηστος δεῖγμα ὁ σαρκόω πάθος παρά ὁ ἐξυβρίζω ( 23 ) ὁ θεός καθυβρίζω . Τῖς γάρ οὐ οἶδα ὅτι ὁ φανερόω ἐγώ ἐν σάρξ ( 24 ) Θεός , κατά μέν ὁ λόγος ὁ εἰσοράω παράδοσις Ἄλιος , καί ἀφανής , καί ἀσύνθετος , καί εἷς καί ἕστiν ἀόριστος , καί ( 25 ) ἀπερίγραπτος , πανταχοῦ εἰμί , καί διά πᾶς ὁ κτίσις διέχω , κατά δέ ὁ φαίνω , ἐν ἀνθρώπινος περιγραφή ὁράω ; ἀνάγκη γάρ πᾶς , πᾶς σῶμα ὑπό ἐπιφάνεια τις περιέχω . Ἄτη τοίνυν ὁ ἐπιφάνεια ὁ ἐν αὐτός περιλαμβάνω ( 26 ) σῶμα ὅρος εἰμί · πᾶς δέ ὁ ὅρος περιέχω ( 27 ) , ὁρίζω τις ποσότης περιέργω · ὁ δέ ὁρίζω ἀόριστος εἰμί οὖον δύναμαι . ἀλλά μήv ὁ Προφήτης φημί , ὅτι ὁ μεγαλωσύνη αὐτός οὐ εἰμί πέρας . εἰμί οὖν ὁ θεῖος φύσις , καθώς φημί ὁ λογογράφος , σάρξ εἰμί · οὗτος δέ ἀναγκαῖος ὁ ὁ ἐπιφάνεια περιλαμβάνω πέρας · πῶς ὁ ὁ Θεός μεγαλοσύνη κατά ὁ προφάω , εἰς ἤπειρος πρόειμι ; ἢ πῶς διά ὁ ὁρίζω νοέω ὁ ἀόριστος , διά ὁ περαίνω ὁ ἤπειρος ; μᾶλλος δέ , ὅς καί φθάνω ἐν ὁ προλαλέω εἴρω , πῶς ἐκ ὁ θάνατος ὁ ἰσχυρός ; εἰμί γάρ , καθώς φημί , αὐτός ὁ ἄνθρωπος , ὁ λαλέω ( 28 ) , ποιητής ὁ αἰών εἰμί , αὐτός ὁ διά ἑαυτοῦ , τουτέστι , διά ὁ σάρξ , καθώς ὁ Ἀπολλινάριος ἑρμηνεύω , ὁ πᾶς ποιέω . ἀσθενής δέ παρά ὁ θεῖος φωνή ὁ σάρξ ὀνομάζω · οὐδείς ἕτερος , εἰμί μή ὁ κράτος , καί ὁ ἰσχύς , καί ὁ δύναμις , καί ὅσος ὑψηλός , καί θεοπρεπής νόημα , ἔχω ( 29 ) ὁ ἀσθένεια ὁ λογογράφος εἰμί .