gregorius-nyssenus.antirrheticus-adversus-apollinarium pg045_0604.1
A εὐχόμενος , ἄνθρωπος ἢ Θεός ; Εἰ Θεὸν εἶναι ( 44 ) τὸν εὐχόμενον οἶεται , ἴσην αὐτῷ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ἐνόρῃ τὴν ἀσθένειαν . Πῶς οὖν Θεός , μηδὲν οἴσθω ἀγαθὸν ἔχων , ἀλλὰ τῆς ὑπερκειμένης συμμάχιας δεόμενος ; Εἶτα καὶ πῶς καταγινώσκει τὴν θεότητος τοῦ ἰδίου θελήματος ; Ἀγαθὸν ἢν ἢ κακόν , ὁ ἡβούλετο ( 45 ) ; Εἰ μὲν γὰρ ἀγαθόν , διὰ τί οὐκ εἰς πέρας ἄγεται ὁ ἡβούλετο ( 46 ) ; Εἰ δὲ κακόν , ( 47 ) τίς πρὸς τὸ κακὸν τῇ θεότητι ἡ οἰκείωσις ; Ἀλλ’ ὅπερ ἔφη , ὅτι οὐ συνίησιν ( 48 ) εἰς τὸ ἐναντίον περιτρέπων τὸν λόγον . Εἰ γὰρ τοῦ Μονογενοῦς ἐστι Θεοῦ ἡ φωνὴ ἡ λέγουσα , Μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα γενέσθω , ἀλλὰ τὸ σόν , αὐτὸς ὁ λόγος περὶ ἑαυτοῦ , δεῖ διὰ τινὸς ἐναντιστοῦτος στρέφεσθαι ( 49 ) , καὶ οὐδαμοῦ τὸ στάσιμον ἔχει . Ὁ γὰρ μὴ βουλομένου ( 50 ) τοῦ ἰδίου θελήμαγενέσθαι , αὐτὸ τοῦτο ( 51 ) βούλεται πάντως , τὸ μὴ γενέσθαι ὁ βούλεται . Πῶς οὖν ἡ εὐχὴ πρὸς πέρας ἀχθήσεται λέγοντος , ὅτι Τοῦτο θέλω ἵνα ὁ θέλω μὴ γέννηται ; Πρὸς τοὺν ἄντων πάντως τοῦ σπουδαζομένου ( 52 ) περιτραπήσεται , καὶ ἀμηχανήσει καθ’ ἑκάτερον ὁ τῆς τοιαύτης ἐπαίων εὐχῆς . Ὦστερ γὰρ ἂν ποιήσῃ , πρὸς τὸ ἀβούλητον τὸ εὐχόμενον περιτρέπει τὴν ἐκδασιν . Ποιήσῃ τὸ βούλημα ( 53 ) τοῦ εὐχομένου ; Ἀλλ’ ἡ εὐχὴ ἐστι τὸ μὴ γενέσθαι ὁ βούλεται ( 54 ) . Μὴ ποιήσῃ ( 55 ) ὁ βούλεται ; Ἀλλὰ ὁ εὐχόμενος βούλεται γενέσθαι αὐτό ( 56 ) , ὁ μὴ βούλεται · ὥστε κατὰ πάντα τρόπον πᾶν μεταλαμβάνον ἀπατάττει τὸ νόημα , αὐτὸ ἑαυτῷ μαχομένου , καὶ ὑφ’ ἑαυτοῦ καθαροῦμένου . Τῆς δὲ τοιαύτης κατὰ τὸν λόγον ἀμηχανίας μία γένοιτο ἂν παραμυθία , ἢ ἀληθὴς τοῦ μυστηρίου ὁμολογία , ὅτι τὸ μὲν δεῖλῃ πρὸς τὸ πάθος , τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας ἐστι , καθὼς φησι καὶ ὁ Κύριος , Τὸ πνεῦμα πρόθυμον εἶναι λέγων ἀσθενὴ δὲ τὴν σάρκα · τὸ δὲ ἀνέχεσθαι ( 57 ) τὸ ἐξ οἰκονομίας πάθος , τῆς θείας ἐστὶ καὶ βουλῆς καὶ δυνάμεως . Ἐπεὶδὴ τοίνυν ἄλλο τὸ ἀνθρώπινον βούλημα ( 58 ) , καὶ τὸ θεῖον ἄλλο , φθέγγεται ( 59 ) μὲν , ὡς ἐκ τοῦ ἀνθρώπου , ὁ τῆς ἀσθενείας ( 60 ) τῆς φύσεως πρόσφορον , ὁ τὰ ἡμέτερα πάθη οἰκειωσάμενος · ἐπάγει δὲ τὴν δευτέραν φωνήν , τὸ ὑψηλὸν τε καὶ θεοπρεπὲς βούλημα κυρωθῆναι παρὰ τὸ ἀνθρώπινον ὑπὲρ τῆς τῶν ἀνθρώπων
Lemmas: A εὔχομαι , ἄνθρωπος ἢ Θεός ; εἰμί θεός εἰμί ( 44 ) ὁ εὔχομαι οἴομαι , ἴσος αὐτός πρός ὁ ἄνθρωπος ἐνοράω ὁ ἀσθένεια . Πῶς οὖν Θεός , μηδείς οἴομαι ἀγαθός ἔχω , ἀλλά ὁ ὑπέρκειμαι συμμαχία δήω ; εἶτα καί πῶς καταγιγνώσκω ὁ θεότης ὁ ἴδιος θέλημα ; Ἀγαθός εἄν ἢ κακός , ὁ βούλομαι ( 45 ) ; εἰμί μέν γάρ ἀγαθός , διά τίς οὐ εἰς πέρας ἄγω ὁ βούλομαι ( 46 ) ; εἰμί δέ κακός , ( 47 ) τίς πρός ὁ κακός ὁ θεότης ὁ οἰκείωσις ; ἀλλά ὅσπερ φημί , ὅτι οὖον συνίημι ( 48 ) εἰς ὁ ἐναντίος περιτρέπω ὁ λόγος . εἰμί γάρ ὁ Μονογενώ εἰμί Θεός ὁ φωνή ὁ λέγω , μή ὁ ἐμός θέλημα γίγνομαι , ἀλλά ὁ σός , αὐτός ὁ λόγος περί ἑαυτοῦ , δεῖ διά τις εναντιστουος στρέφω ( 49 ) , καί οὐδαμοῦ ὁ στάσιμος ἔχω . ὁ γάρ μή βούλομαι ( 50 ) ὁ ἴδιος θελήμαγενέσθαι , αὐτός οὗτος ( 51 ) βούλομαι πάντως , ὁ μή γίγνομαι ὁ βούλομαι . Πῶς οὖν ὁ εὐχή πρός πέρας ἄγω λέγω , ὅτι οὗτος ἐθέλω ἵνα ὁ ἐθέλω μή γεννητής ; πρός ὅς Ἄντων πάντως ὁ σπουδάζω ( 52 ) περιτρέπω , καί ἀμηχανάω κατά ἑκάτερος ὁ ὁ τοιοῦτος ἐπαΐω εὐχή . Ὅστερ γάρ εἄν ποιέω , πρός ὁ ἀβούλητος ὁ εὔχομαι περιτρέπω ὁ ἐκδασιν . ποιέω ὁ βούλημα ( 53 ) ὁ εὔχομαι ; ἀλλά ὁ εὐχή εἰμί ὁ μή γίγνομαι ὁ βούλομαι ( 54 ) . μή ποιέω ( 55 ) ὁ βούλομαι ; ἀλλά ὁ εὔχομαι βούλομαι γίγνομαι αὐτός ( 56 ) , ὁ μή βούλομαι · ὥστε κατά πᾶς τρόπος πᾶς μεταλαμβάνω ἀπατάττει ὁ νόημα , αὐτός ἑαυτοῦ μάχομαι , καί ὑπό ἑαυτοῦ καθαίρω . ὁ δέ τοιοῦτος κατά ὁ λόγος ἀμηχανία εἷς γίγνομαι εἄν παραμυθία , ἢ ἀληθής ὁ μυστήριον ὁμολογία , ὅτι ὁ μέν δείλη πρός ὁ πάθος , ὁ ἀνθρώπινος ἀσθένεια εἰμί , καθώς φημί καί ὁ Κύριος , ὁ πνεῦμα πρόθυμος εἰμί λέγω ἀσθενής δέ ὁ σάρξ · ὁ δέ ἀνέχω ( 57 ) ὁ ἐκ οἰκονομία πάθος , ὁ θεῖος εἰμί καί βουλή καί δύναμις . ἐπειδή τοίνυν ἄλλος ὁ ἀνθρώπινος βούλημα ( 58 ) , καί ὁ θέω ἄλλος , φθέγγομαι ( 59 ) μέν , ὡς ἐκ ὁ ἄνθρωπος , ὁ ὁ ἀσθένεια ( 60 ) ὁ φύσις πρόσφορος , ὁ ὁ ἡμέτερος πάθος οἰκειόω · ἐπάγω δέ ὁ δύο φωνή , ὁ ὑψηλός τε καί θεοπρεπής βούλημα κυρόω παρά ὁ ἀνθρώπινος ὑπέρ ὁ ὁ ἄνθρωπος