gregorius-nyssenus.adversus-macedonianos-de-spiritu-sancto pg045_0667.1
ἀ ποιούντων , ἀλλὰ τῶν ποιηθέντων ἐστι , καὶ οὐχὶ τῆς θείας , ἀλλὰ τῆς κτιστῆς φύσεως εἶναι προσῆκει νομίζειν , τοῦτον τὸν λόγον ἀποκρινόμεθ᾽ , ὅτι τοῦς οὕτως ἔχοντας ἐν Χριστιανοῖς ἀριθμεῖν οὐκ ἐμπαδοῦμεν . Ὦσπερ γὰρ ἄνθρωπον οὐχ ἂν τις προσείποι τὸ ἀτελεσφόρητον ἔμβρυον , ἀλλὰ δύναμιν εἴπερ ἐτελεσφόρηθη , εἰς ἄνθρωπὸν γένεσιν προελθεῖν , ἕως δ᾽ ἂν ἐν τῷ ἀτελεῖ ᾖ , ἄλλο τί ἐστι καὶ οὐχ ἄνθρωπος · οὕτως τὸν μὴ δι᾽ ὅλου τοῦ μυστηρίου τὴν ἀληθῆ μόρφωσιν τῆς εὐσεβείας δεξάμενον , χριστιανὸν οὐκ οἶδεν ὁ λόγος . Ἔστι γὰρ καὶ ᾿Ιουδαίων ἀκούειν Θεὸν ὁμολογουμένων καὶ Θεὸν τὸν ἡμέτερον . Συντίθεσαι αὐτοῖς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ καὶ ὁ Κύριος , ὅτι οὐχ ἄλλον νομίζουσι Θεὸν ἢ τὸν Πατέρα τοῦ Μονογενοῦς , ᾿Ον ὑμεῖς , φησί , λέγετε ὅτι Θεὸς ἡμῶν ἐστιν . Ἀρ᾽ οὖν Χριστιανὸς ὀνομαστέον τοὺς ᾿Ιουδαίους , ὅτι τὸν παρ᾽ ἡμῶν προσκυνοῦμενον , καὶ αὐτοὶ σέβειν ὁμολογοῦσιν ; Οἴδα καὶ Μανιχαίους τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ περιφέροντας . Τί οὖν ; Ἐπειδὴ σεβάσιμον παρὰ τούτοις τὸ παρ᾽ ἡμῶν προσκυνοῦμενον ὄνομα , διὰ τοῦτο καὶ αὐτοὺς ἐν Χριστιανοῖς ἀριθμήσομεν ; Οὕτως καὶ ὁ τὸν Πατέρα μὲν ὁμολογῶν , καὶ τὸν Υἱὸν παραδεχόμενος , ἀθετῶν δὲ τὴν μεγαλοσύνην τοῦ Πνεύματος , ἠρνήται τὴν πίστιν , καὶ ἐστὶν ἀπίστου χειρόν , καὶ τὸ ὄνομα Χριστιανοῦ καταφθείδεται . ᾿Αρτίον εἶναι κελεύει τὸν τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπον ὁ ᾿Απόστολος . ᾿Αρτίον δ᾽ ἂν εἴη ἐπὶ μὲν τοῦ κοινοῦ ἀνθρώπου τὸ παντὶ λόγῳ συμπληρωμένον τῆς φύσεως , λογικὸν τε γὰρ εἶναι χρή , νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικόν , ζωῆς μετέχον , ὀρθιον τῷ σχήματι , γελαστικόν , πλατυνύχιον . Εἰ δὲ ὀνομάζοι μὲν τις ἄνθρωπον , τὰ δὲ εἰρημένα σημεῖα τῆς φύσεως μὴ ἔχοι ἐπὶ τούτου παρέχεσθαι , μάτην ἐτίμησε τῷ προσρήματι . Οὕτως καὶ ὁ Χριστιανὸς τῇ εἰς Πατέρα , καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα πίστει χαρακτηρίζεται · αὕτη ἐστὶν ἡ μορφὴ τοῦ κατὰ τὸ μυστήριον τῆς ἀληθείας μεμορφωμένου . Τί δὲ ἕτερως ἡ μορφὴ διακειμένη τύχη , οὐχ ἐπιγνώσομαι τοῦ ἀμόρφου τὴν φύσιν · σύγχυσις ἐστὶ τοῦ χαρακτῆρος καὶ τῆς κατὰ φύσιν μορφῆς ἀλλοτρίωσις καὶ παραλλαγὴ τῶν γνωριστικῶν σημείων τῆς ἀνθρωπότητος , ἐταν μὴ συμπαραληφθῇ τῇ πίστει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . ᾿Αληθεύει γὰρ τοῦ ᾿Εκκλησιαστοῦ ὁ λόγος · ὅτι οὗτος οὐχὶ ζῶν ἐστιν ἄνθρωπος , ἀλλὰ ὀστᾶ , καθὼς ἐκεῖνος φησιν , ἐν τῇ γαστρὶ τῆς κυοφορούσης . Πῶς Χριστὸν ὁμολογήσει , ὁ μὴ συνειποιοῦν τῷ χρισθέντι τὸ χρίσμα ; « Τοῦτον ἔχρισεν , » φησιν , « ὁ Θεὸς ἐν Πνεύματι ἁγίῳ . »
Lemmas: ὅς ποιέω , ἀλλά ὁ ποιέω εἰμί , καί οὐ ὁ θεῖος , ἀλλά ὁ κτιστός φύσις εἰμί προσήκω νομίζω , οὗτος ὁ λόγος ἀποκρίνω , ὅτι ὁ οὕτως ἔχω ἐν Χριστιανός ἀριθμέω οὐ εμπαδουμην . ὥσπερ γάρ ἄνθρωπος οὐ εἄν τις προσεῖπον ὁ ἀτελεσφόρητος ἔμβρυον , ἀλλά δύναμις εἴπερ τελεσφορέω , εἰς ἄνθρωπος γένεσις προέρχομαι , ἠώς δέ εἄν ἐν ὁ ἀτελής εἰμί , ἄλλος τίς εἰμί καί οὐ ἄνθρωπος · οὕτως ὁ μή διά ὅλος ὁ μυστήριον ὁ ἀληθής μόρφωσις ὁ εὐσέβεια δέχομαι , χριστιανός οὐ οἶδα ὁ λόγος . εἰμί γάρ καί Ἰουδαῖος ἀκούω θεός ὁμολογέω καί θεός ὁ ἡμέτερος . συντίθημι αὐτός ἐν ὁ Εὐαγγέλιος καί ὁ Κύριος , ὅτι οὐ ἄλλος νομίζω θεός ἢ ὁ πατήρ ὁ Μονογενώ , Ο σύ , φημί , λέγω ὅτι θεός ἐγώ εἰμί . ἀρά οὖν Χριστιανός ὀνομαστέον ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι ὁ παρά ἐγώ προσκυνέω , καί αὐτός σέβω ὁμολογέω ; οἰδέω καί Μανιχαῖος ὁ ὄνομα ὁ Χριστός περιφέρω . τις οὖν ; ἐπεί σεβάσιμον παρά οὗτος ὁ παρά ἐγώ προσκυνέω ὄνομα , διά οὗτος καί αὐτός ἐν Χριστιανός ἀριθμέω ; οὕτως καί ὁ ὁ πατήρ μέν ὁμολογέω , καί ὁ υἱός παραδέχομαι , ἀθετέω δέ ὁ μεγαλοσύνη ὁ πνεῦμα , ἀρνέομαι ὁ πίστις , καί εἰμί ἄπιστος χείρων , καί ὁ ὄνομα Χριστιανός καταφθειδετος . ᾿Αρτίον εἰμί κελεύω ὁ ὁ Θεός ἄνθρωπος ὁ Απόστολος . ᾿Αρτίον δέ εἄν εἰμί ἐπί μέν ὁ κοινός ἄνθρωπος ὁ πᾶς λόγος συμπληρόω ὁ φύσις , λογικός τε γάρ εἰμί χρή , νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός , ζωή μετέχω , ὄρθιος ὁ σχῆμα , γελαστικός , πλατυνυχιος . εἰμί δέ ὀνομάζω μέν τις ἄνθρωπος , ὁ δέ εἴρω σημεῖον ὁ φύσις μή ἔχω ἐπί οὗτος παρέχω , μάτην τιμάω ὁ πρόσρημα . οὕτως καί ὁ Χριστιανός ὁ εἰς πατήρ , καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα πίστις χαρακτηρίζω · οὗτος εἰμί ὁ μορφή ὁ κατά ὁ μυστήριον ὁ ἀλήθεια μορφόω . τις δέ ἑτέρως ὁ μορφή διάκειμαι τύχη , οὐ ἐπιγιγνώσκω ὁ ἄμορφος ὁ φύσις · σύγχυσις εἰμί ὁ χαρακτήρ καί ὁ κατά φύσις μορφή ἀλλοτρίωσις καί παραλλαγή ὁ γνωριστικός σημεῖον ὁ ἀνθρωπότης , ὅς μή συμπαραλαμβάνω ὁ πίστις ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . Αληθεύω γάρ ὁ ᾿εκκλησιαστος ὁ λόγος · ὅτι οὗτος οὐ ζῶ εἰμί ἄνθρωπος , ἀλλά ὀστέον , καθώς ἐκεῖνος φημί , ἐν ὁ γαστήρ ὁ κυοφορέω . Πῶς Χριστός ὁμολογέω , ὁ μή συνεῖπον ὁ χρίω ὁ χρίσμα ; « οὗτος χρίω , » φημί , « ὁ θεός ἐν πνεῦμα ἅγιος . »