gregorius-nyssenus.adversus-eos-qui-castigationes-aegre-ferunt pg046_0162.2
Ταῦτα οὐκ ἔστι τοῦ λογικοῦ , ἀλλ’ εἰς μωρίαν τὸ λογικὸν παρατρέποντος . Δικαιοσύνην οὐχ ἀσκεῖς , τὴν ἀρετὴν οὐ μανθάνεις , εὐχῆς ἀμελεῖς . Καὶ τοῦτο ἐδήλωσεν ἡ χθὲς ἡμέρα . Ποίοις γὰρ ὀφθαλμοῖς τὴν Κυριακὴν ὄψας , ὁ ἀτιμάσας τὸ Σάββατον ; Ἡ οὐχ εἶδας ὡς ἀδελφαὶ αὗται αἱ ἡμέραι ; · χῶν εἰς τὴν ἑτέραν ἐξυβρίσας , τῇ ἑτέρᾳ προσκρούεις ; Ἐχὼν νοῦν καὶ λόγον , οὐ πρεσβὲς τὸ πρέπον καὶ συμφέρον , οὐδὲ ἐμμελῶς ποιῇ τῆς σαυτοῦ ἀθανασίας τὴν ἐπιμέλειαν , οὐδὲ δια[σ]κέπτῃ τὴν σαυτοῦ φύσιν ὅστις εἶ , καὶ τί γενέσθαι δύνασαι · γαστρὶ δὲ καὶ λαγνείαις , καὶ ἀργίᾳ , καὶ ὕπνῳ τοῦ Θεοῦ καὶ εὐεργέτου προδίδως τὸ δῶρον , ἵνα σοι ἀχρεῖον , καὶ ἀνωφελὲς καὶ μάταιον γένηται . Αἰσχιστον τοῦτο , καὶ νηπίας φρενός , καὶ τῆς ἐπαχθοῦς κατηγόρου ἀξίον . Ἦττον δ’ ἂν τὴν χαοὴν , εἰ μὴ νοοῦντες οἴχομεν καὶ παρ’ ἑαυτῶν τὸ συμφέρον , ἄλλο γοῦν εἰσηγουμένου τὸ χρήσιμον , ἐπειθόμεθα . Τὸ δὲ οὐχ οὕτως ἔχει , ἀλλὰ καὶ σφόδρα τοῖς διδασκάλους ἀχθοῦμεθα , καὶ χαλεπῶς αὐτῶν τὴν νοῦθεσίαν φέρομεν , καὶ ταῖς συμβουλαῖς βαρυνόμεθα . Ναυτιῶμεν δὲ πρὸς τὴν παιδείαν τῶν καλῶν , ὡς οἱ χακότιτοι τῶν ἀρρώστων πρὸς τὰ δίκαια τὰ παρὰ τῶν ἰατρῶν αὐτοῖς ὁρεγόμενα . Κἂν ἐπίκληις γένηται , χαλεπαινόμεν · χἂν τραχυτέρου ἀκούσωμεν ῥήματος , δυσανασχετοῦμεν · χἂν ἀπόλειψιν ἡμῖν ἀφορισμὸν ἢ θύρασι τῆς ἐκκλησίας , βλασφημοῦμεν . Οὕτως δὲ οὐκ ἔστι μανθάνοντων τρόπος , οὐδὲ ὑπαχὴ μαθητῶν , ἀλλὰ στασιάσεων καὶ μαχομένων φιλονειχία . Παιδίου γὰρ τάξιν ὁ μαθητὴς ἐπὶ χεῖν ὀφείλει , ὃς τέχνης ἢ ἐπιστήμης ἐπιθυμῆσει μίαν τῶν ἐξωθεν · ὁ δὲ εὐσέβειαν ἀκούμενος , μετὰ πλείονος τῆς προσθήκης εἶναι βρέφος ὀφείλει · ἐπεὶ καὶ ὁ Κύριος ἐκεῖνον τὴν ἡλικίαν ὡς εὐπεῖδη τοῖς παρ’ ἑαυτοῦ ἐπαίνοις ἐσχόνησεν . Τὸ παιδίον τοίνυν οὐκ ἐμβαίνει τοὺς χαρακτήρας καὶ τὰς γραμμὰς ἄσπερ ἂν ὁ διδάσκαλος τῷ χηρῷ ἐνσημάνηται · οὐδὲ στοιχεῖα καινοτομεῖ , ὑπ’ ἐξουσίας ἐμπλήκτου νεωτερικόν περὶ τὰ γράμματα · ἀλλὰ πρῶτον μὲν τῇ γραφῇ τοῦ τοῦ διδασκάλου τύποις ἐνασχεῖ τὴν χεῖρα · ὀνόματα δὲ οὐκ ἄλλα τοῖς στοιχείοις ἐπιλέγει ,
Lemmas: οὗτος οὐ εἰμί ὁ λογικός , ἀλλά εἰς μωρία ὁ λογικός παρατρέπω . Δικαιοσύνη οὐ ἀσκέω , ὁ ἀρετή οὐ μανθάνω , εὐχή ἀμελέω . καί οὗτος δηλόω ὁ χθές ἡμέρα . ποῖος γάρ ὀφθαλμός ὁ Κυριακός ὁράω , ὁ ἀτιμάζω ὁ σάββατον ; ὁ οὐ εἶδας ὡς ἀδελφή αὐτός ὁ ἡμέρα ; · χοῦς εἰς ὁ ἕτερος ἐξυβρίζω , ὁ ἕτερος προσκρούω ; Έχων νόος καί λόγος , οὐ πρεσβὲς ὁ πρέπει καί συμφέρω , οὐδέ ἐμμελής ποιέω ὁ σεαυτοῦ ἀθανασία ὁ ἐπιμέλεια , οὐδέ διασκέπτομαι ὁ σεαυτοῦ φύσις ὅστις εἰμί , καί τι γίγνομαι δύναμαι · γαστήρ δέ καί λαγνεία , καί ἀργία , καί ὕπνος ὁ θεός καί εὐεργέτης προδίδωμι ὁ δῶρον , ἵνα σύ ἀχρεῖος , καί ἀνωφελής καί μάταιος γίγνομαι . αισχιστος οὗτος , καί νήπιος φρήν , καί ὁ ἐπαχθής κατήγορος ἄξιος . ἥσσων δέ ἄν ὁ χαός , εἰμί μή νοέω οἴχω καί παρά ἑαυτοῦ ὁ συμφέρω , ἄλλος γοῦν εἰσηγέομαι ὁ χρήσιμος , πείθω . Τέ δέ οὐ οὕτως ἔχω , ἀλλά καί σφόδρα ὁ διδάσκαλος ἀχθέω , καί χαλεπός αὐτός ὁ νουθεσία φέρω , καί ὁ συμβουλή βαρύνω . ναυτιάω δέ πρός ὁ παιδεία ὁ καλός , ὡς ὁ χάκος ὁ ἄρρωστος πρός ὁ δίκαιος ὁ παρά ὁ ἰατρός αὐτός ὁράω . κἀν ἐπίκλησις γίγνομαι , χαλεπαίνω · εἷς τραχύς ἀκούω ῥῆμα , δυσανασχετέω · εἷς ἀπόλειψις ἐγώ ἀφορισμός ἢ θύρασι ὁ ἐκκλησία , βλασφημέω . οὕτως δέ οὐ εἰμί μανθάνω τρόπος , οὐδέ ὑπαχὴ μαθητής , ἀλλά στασίασις καί μάχομαι φιλονειχιος . Παϊδίου γάρ τάξις ὁ μαθητής ἐπί χέω ὀφείλω , ὅς τέχνη ἢ ἐπιστήμη ἐπιθυμέω εἷς ὁ ἐξωθεν · ὁ δέ εὐσέβεια ἀκέω , μετά πολύς ὁ προσθήκη ἔρχομαι βρέφος ὀφείλω · ἐπεί καί ὁ κύριος ἐκεῖνος ὁ ἡλικία ὡς ὑφοράω ὁ παρά ἑαυτοῦ ἔπαινος ἔχω . Τέ παιδίον τοίνυν οὐ ἐμβαίνω ὁ χαρακτήρ καί ὁ γραμμή ὅς ἄν ὁ διδάσκαλος ὁ χηρῶ ἐνσημαίνω · οὐδέ στοιχεῖον καινοτομέω , ὑπό ἐξουσία ἔμπληκτος νεωτερικός περί ὁ γράμμα · ἀλλά πρῶτος μέν ὁ γραφή ὁ ὁ διδάσκαλος τύπος ἐνέχω ὁ χείρ · ὄνομα δέ οὐ ἄλλος ὁ στοιχεῖον ἐπιλέγω ,