gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0649.2
β’ . Ἄλλ’ ἴσως εἴποι τις ἄν · Πᾶν τὸ ἀναρχον , καὶ ἀγέννητον ἄν εἴη · πῶς ὁ Υἱὸς εἰκῶτως ἂν προσαγορεύοιτο Ἀναρχος , οὐ καὶ τοῦνομα ἐμφανὸν ἀρχῆς ἔχει ; Υἱὸς γὰρ ἐκ τοῦ γεγεννηθαι ὀνόμασται . Γένεσις δὲ ὅτι ὑπ’ ἀρχῆ ὑποπέπτωκεν , οὐχ ἄν τις ἀνῃμάντο . Εἰ οὖν Υἱὸς τυγχάνει , δηλοῦται ἡμῖν ἐκ τῆς γεννήσεως ἀρχὴν εἰληφώς · ἴσως δὲ καὶ τέλος ἔξει , εἴποι τις ἄν κατὰ τὸν φιλόσοφον λόγον · καὶ ὁ Ἀπόστολος δὲ φησὶ ὑποταγήσεσθαι αὐτὸν τῷ ὑποτάξαντι αὐτῷ τὰ πάντα , καὶ παραδώσεσθαι αὐτὸν τῷ βασιλεῖ·αὶ τῷ Πατρὶ καὶ Θεῷ · ὡς ὑπελήφθαι αὐτὸν οὐχ ὄντα πρὸ τοῦ γεννηθαι , πάλιν εἰς τὸ μὴ εἶναι χωρήσειν . Ἀνάβηθι μοι ἐπὶ τῆς ἀσφαλοῦς πίστεως , μὴ συνηρπασθῆς ὡσπερ βιαία πνοῇ τῇ τῶν τοιούτων λογισμῶν ἀπάτη , ὡς χνοῦς ὃν ἐκρίπτεται ὁ ἄνεμος , ἐκ τῆς στενῆς καὶ εὐθείας ὁδοῦ ἐπὶ βάραθρα τῆς ἀπωλείας · Εἰ γὰρ ὁ Πατὴρ τῶν ὅλων ἀγέννητος καὶ ἀτίδιος , σοφός τε καὶ δυνατός , ὁ δ’ Ἀπόστολος , τὴν εἰς αὐτὸν πίστιν εὐαγγελιζόμενος , διακηρύττει πᾶσι Χριστὸν Θεοῦ δύναμιν καὶ Θεοῦ σοφίαν , πῶς ὄν τολμῶσιν ὑπὸ χρόνον ἄγειν αὐτοῦ τὴν γέννησιν , καὶ οὐκ ἀτίδιον οὐδὲ ἀναρχον ὑπολαμβάνειν ; Εἰ γὰρ κατὰ τὴν τινων ὑπόληψιν ὑπὸ χρόνου μοῖραν πέπτωκεν ἡ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν γένεσις , ἠτίμασται ἐκ οὐ μόνον ὁ Υἱός , ἀλλὰ καὶ ὁ Πατὴρ κατὰ τὴν τοῦ Υἱοῦ φωνήν · « Οὐτε ἐμὲ οἴδατε οὔτε τὸν Πατέρα . Ὁ μὴ τιμῶν τὸν Υἱόν , οὐ τιμᾷ τὸν Πατέρα » · ὅς μὲν , ὡς οὐχ ὢν πρὸ τοῦ γενέσθαι , ὅς δὲ , ὡς μὴ ἔχων δύναμιν καὶ σοφίαν πρὸ τοῦ εἶναι τὸν Υἱόν . Ἀκολούθως δ’ ἄν ὑπολαμβάνοιεν οἱ τοιούτοι · μηδὲ Θεὸν εἶναι τὸν Πατέρα ποτέ , πρὶν γενέσθαι τοῦ Υἱοῦ · πῶς γὰρ ἂν Θεός , εἰ μὴ δύναμιν καὶ σοφίαν ἐπέκτητο ; Εἰ δὲ ἀεὶ ὢν Θεὸς ὑπὸ τῶν θείων ἡμῖν Γραφῶν τεθέσπισται , δεῖ ἄρα σοφίαν καὶ δύναμιν , τοῦτέστι τὸν Χριστόν , ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ πιστευθῆς .
Lemmas: βε . ἄλλος ἴσως λέγω τις ἄν · Πᾶν ὁ ἄναρχος , καί ἀγέννητος ἄν εἰμί · πῶς ὁ υἱός εἰκώς ἄν προσαγορεύω ἄναρχος , οὐ καί ὄνομα ἐμφανόν ἀρχή ἔχω ; υἱός γάρ ἐκ ὁ γεννάω ὀνομάζω . Γένεσις δέ ὅτι ὑπό ἀρχή ὑποπίπτω , οὐ ἄν τις ἀναμιμνήσκω . εἰμί οὖν υἱός τυγχάνω , δηλόω ἐγώ ἐκ ὁ γέννησις ἀρχή λαμβάνω · ἴσως δέ καί τέλος ἔχω , λέγω τις ἄν κατά ὁ φιλόσοφος λόγος · καί ὁ ἀπόστολος δέ φημί ὑποτάσσω αὐτός ὁ ὑποτάσσω αὐτός ὁ πᾶς , καί παραδίδωμι αὐτός ὁ βασιλεῖ·αὶ ὁ πατήρ καί θεός · ὡς ὑπολαμβάνω αὐτός οὐ εἰμί πρό ὁ γεννάω , πάλιν εἰς ὁ μή ἔρχομαι χωρέω . ἀνάπτω ἐγώ ἐπί ὁ ἀσφαλής πίστη , μή συναρπάζω ὡς βίαιος πνοή ὁ ὁ τοιοῦτος λογισμός ἀπάτη , ὡς χνόος ὅς ἐκρίπτω ὁ ἄνεμος , ἐκ ὁ στενός καί εὐθύς ὁδός ἐπί βάραθρον ὁ ἀπώλεια · εἰμί γάρ ὁ Πατήρ ὁ ὅλος ἀγέννητος καί ἀτίδιος , σοφός τε καί δυνατός , ὁ δέ ἀπόστολος , ὁ εἰς αὐτός πίστις εὐαγγελίζομαι , διακηρύσσω πᾶς Χριστός θεός δύναμις καί θεός σοφία , πῶς εἰμί τολμάω ὑπό χρόνος ἄγω αὐτός ὁ γέννησις , καί οὐ ατιδιος οὐδέ ἄναρχος ὑπολαμβάνω ; εἰμί γάρ κατά ὁ τις ὑπόληψις ὑπό χρόνος μοῖρα πίπτω ὁ ὁ Σωτήρ ἐγώ γένεσις , ἀτιμάζω ἐκ οὐ μόνος ὁ υἱός , ἀλλά καί ὁ Πατήρ κατά ὁ ὁ υἱός φωνή · « οὐ ἐγώ οἶδα οὔτε ὁ Πατέρας . ὁ μή τιμόω ὁ υἱός , οὐ τιμάω ὁ Πατέρας » · ὅς μέν , ὡς οὐ εἰμί πρό ὁ γίγνομαι , ὅς δέ , ὡς μή ἔχω δύναμις καί σοφία πρό ὁ ἔρχομαι ὁ υἱός . ἀκόλουθος δέ ἄν ὑπολαμβάνω ὁ τοιοῦτος · μηδέ θεός ἔρχομαι ὁ Πατέρας ποτέ , πρίν γίγνομαι ὁ υἱός · πῶς γάρ ἄν θεός , εἰμί μή δύναμις καί σοφία ἐπικτάομαι ; εἰμί δέ ἀεί εἰμί θεός ὑπό ὁ θεῖος ἐγώ Γραφής θεσπίζω , δέω ἄρα σοφία καί δύναμις , τουτέστι ὁ Χριστός , ἔχω μετά ἑαυτοῦ πιστεύω .