gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0650.2
δ . Δεῖδεικται δὲ , ὡσπερ προείρημεν , διὰ ταύτης τῆς Γραφῆς ὡς ἀνθρώπινος λόγος Θεὸν τε καὶ τὰ κατ’ αὐτὸν οὐκ ἂν ἐνδέξαιτο . Ἐπεὶδὴ γὰρ οὐχ ὑπολείπεται μέρος λόγου τὸ μηνύον τὴν ἀδιόθητον τοῦ Υἱοῦ , τῇ προθέσει ὡσπερ αἰνίγματι σημαίνει σύγχρονον εἶναι τῷ Πατρὶ τὴν Γραφὴν λέγουσα · « Πρὸ ἐωσφόρου ἐγέννησά σε · » καὶ , « Πρὸ πάντων τῶν βουνῶν γεννή με · » καὶ ἑκάστου δημιουργήματος . Τοῦτο τὸ μέρος τοῦ λόγου προτίθεται ἡ Γραφή , ἀναρχον αὐτὸν ἀποφαίνε · τὸ γὰρ προὑπάρχειν πάντων ἢν , καὶ μάλιστα ὅτε , πρὸ τῶν αἰώνων , λέγει , εἰς τὸ ἀδίων καὶ ἀναρχον τρέπει ἡμῶν τὸ νοῦν . Πῶς οὖν τῷ Πατρὶ συναυλ[ι ] καθε[]ζόμενος ( 5 ) τὸ Υἱὸς εἶναι καὶ γεγεννησθαι ἐπιγράφεται , εἰκόνα σοι τούτων προτείνω , ἐπειπερ τῶν κατὰ φύσιν οὐ καθίσταται ὁ λόγος , τὴν ἀκτίνα ὑπὸ τοῦ ἡλίου . Πῶς οὐκ ἂν φήσεις τετέχθαι καὶ τὸ φῶς ὑπὸ τοῦ λύχνου ; Ἄλλ’ ὡσπερ οὐ πρότερον ὁ ἥλιος , ἐπειτα ἡ ἀκτὶς , ἀλλ’ ἅμα τῷ εἶναι ἢ γεγεννᾶται τὸν ἥλιον , ἐστι τε καὶ γένεσιν ἡ ἀκτὶς · καὶ ἅμα τῷ ὑπάρχειν τὸν λύχνον , ὑπῆρξε καὶ τὸ φῶς · καὶ τὸ γεννήσεσθαι ὑπὸ τοῦ λύχνου , οὐ μετὰ τινὰ χρόνον , ἀλλὰ σὺν αὐτῷ γεγεννημένον φαίνεται · οὕτως οὐ πρότερος Θεός , μετέπειτα δὲ ἡ σοφία αὐτοῦ , ἀλλ’ ἅμα τῷ εἶναι τὸν Θεὸν ὅλων , ἦν δὲ πάντοτε , ἦν δὲ καὶ ἡ σοφία , τοῦτέστιν ὁ Χριστός · καὶ τοῦ γεγεννημένη ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , καὶ γέννημα εἰκῶτως προσαγορεύεται ἡ σοφία τοῦ διαδεικνυμένου αὐτήν . Τὸ δὲ , « Πρὸ πάντων βουνῶν γεννή με , » ἐμφαίνει πάντοτε γεγεννημένον τοῖς ἀνθρώποις ὑπὸ τοῦ Πατρὸς τὸν Σωτήρα . Καὶ τὸ , « Σήμερον γεγέννηκά σε , » καὶ τοῦ προγεγεννημένου καὶ ἀεὶ συνόντα , ὑπὸ χρόνου μέρει τὸ σήμερον ἄγουσα ἡ Γραφὴ σημαίνει , ἀεὶ τοῖς καθεξῆς προῦσιν αὐτῷ γεννᾶσθαι , ἄχρις οὗ τὸ σήμερον καλεῖται . Εἰ ποτὲ δὲ τὸ σήμερον τῷ κόσμῳ τούτῳ συμπεριορισθῇ τοῖς τέλεσιν , οὐκέτι γεννᾶται , ἀλλ’ ἅπαξ τοῖς ἅπασι γεγεννημένος , καὶ πάντων κριτὴς καὶ δικαστὴς καθεζόμενος ζώντων καὶ νεκρῶν εἰς αἰῶνα βασιλεύσει σὺν τῷ Πατρὶ .
Lemmas: δ . Δείδω δέ , ὡς προλέγω , διά οὗτος ὁ Γραφής ὡς ἀνθρώπινος λόγος θεός τε καί ὁ κατά αὐτός οὐ ἄν ἐνδέχομαι . ἐπειδή γάρ οὐ ὑπολείπω μέρος λόγος ὁ μηνύω ὁ αδιοθεω ὁ υἱός , ὁ πρόθεσις ὡς αἴνιγμα σημαίνω σύγχρονος ἔρχομαι ὁ πατήρ ὁ γραφή λέγω · « πρό ἑωσφόρος γεννάω σύ · » καί , « πρό πᾶς ὁ βουνός γέννα ἐγώ · » καί ἕκαστος δημιούργημα . Τοῦτης ὁ μέρος ὁ λόγος προτίθημι ὁ Γραφή , ἄναρχος αὐτός ἀποφαίνω · ὁ γάρ προυπάρχω πᾶς εἄν , καί μάλιστα ὅτε , πρό ὁ αἰών , λέγω , εἰς ὁ ἀδίων καί ἄναρχος τρέπω ἐγώ ὁ νόος . Πῶς οὖν ὁ πατήρ συναυλίζω ] καθέζομαι ( 5 ) ὁ υἱός ἔρχομαι καί γεννάω ἐπιγράφω , εἰκών σύ οὗτος προτείνω , ἐπεί ὁ κατά φύσις οὐ καθίστημι ὁ λόγος , ὁ ἀκτίς ὑπό ὁ ἥλιος . Πῶς οὐ ἄν φημί τίκτω καί ὁ φάος ὑπό ὁ λύχνος ; ἄλλος ὡς οὐ πρότερος ὁ ἥλιος , ἔπειτα ὁ ἀκτίς , ἀλλά ἅμα ὁ ἔρχομαι ἢ γεννάω ὁ ἥλιος , εἰμί τε καί γένεσις ὁ ἀκτίς · καί ἅμα ὁ ὑπάρχω ὁ λύχνος , ὑπάρχω καί ὁ φάος · καί ὁ γεννάω ὑπό ὁ λύχνος , οὐ μετά τις χρόνος , ἀλλά σύν αὐτός γεννάω φαίνω · οὕτως οὐ πρότερος θεός , μετέπειτα δέ ὁ σοφία αὐτός , ἀλλά ἅμα ὁ ἔρχομαι ὁ θεός ὅλος , εἰμί δέ πάντοτε , εἰμί δέ καί ὁ σοφία , τουτέστιν ὁ Χριστός · καί ὁ γεννάω ὑπό ὁ θεός , καί γέννημα εἰκώς προσαγορεύω ὁ σοφία ὁ διαδείκνυμι αὐτός . Τέ δέ , « πρό πᾶς βουνός γέννα ἐγώ , » ἐμφαίνω πάντοτε γεννάω ὁ ἄνθρωπος ὑπό ὁ Πατρός ὁ Σωτήρας . καί ὁ , « σήμερον γεννάω σύ , » καί ὁ προγίγνομαι καί ἀεί σύνειμι , ὑπό χρόνος μέρος ὁ σήμερον ἄγω ὁ Γραφή σημαίνω , ἀεί ὁ καθεξῆς πρόειμι αὐτός γεννάω , ἄχρι ὅς ὁ σήμερον καλέω . εἰμί ποτέ δέ ὁ σήμερον ὁ κόσμος οὗτος συμπεριορίζω ὁ τέλος , οὐκέτι γεννάω , ἀλλά ἅπαξ ὁ ἅπας γεννάω , καί πᾶς κριτής καί δικαστής καθέζομαι ζάω καί νεκρός εἰς αἰών βασιλεύω σύν ὁ πατήρ .