ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0648.1
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Lemmas: Του ΕΝ Ἅγιος Γρηγόριος
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0648.2
ΛΟΓΟΣ
Lemmas: Λόγος
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0648.3
ΚΑΤΑ ΑΡΕΙΟΥ ΚΑΙ ΣΑΒΕΛΛΙΟΥ .
Lemmas: κατά Ἄρειος ΚΑΙ ΕΛ .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0648.4
α' . « Ἐξερεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθὸν ( 1 ) , » ἀφτὶως ὁ Ψαλμωδὸς εἶπεν . Τοῦτον τὸν ἀγαθὸν λόγον τοῦ Θεοῦ οἱ μὲν κατὰ Ἄρειον καὶ Ἀχιλλίου ( 2 ) τὴν ἀσεβεστάτην φωνὴν προιέμενοι , ἐτόλμησαν κτίσμα καὶ ποίημα διακρύζειν , καὶ πολλοὺς τῇ ἑαυτῶν ἐφελκυσαν πλάνῃ . Οἱ δὲ κατὰ Σαβέλλιον , τάναντία τούτων φρονούντες , ἀναιρεῖν μὲν πειρῶνται τὴν ὑπόστασιν τοῦ Υἱοῦ · αὐτὸν δὲ τὸν Πατέρα ἕνα δὺο δυσὶν ὀνόμασι γεραῖροντα οἴονται , υἱοπάτορα ( 3 ) προσογορεύοντες . Αἱ δὲ ἐκάτεραι δόξαι αὗται ὡσπερ παῖδες δύο τέθηνται ὑπὸ τῶν προηγουμενῶν · δέξαι δὲ μέση τις ὁδὸς στενὴ καὶ τελειμένη ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωὴν , κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον · ταύτης οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκκλίνοντες , τῆς ἑτέρας θόραμα γίνονται . Σὺ δέ μοι δοκεῖς ( 4 ) δεδοικέναι τὰς ἐκάτερων ἐμπτώσεις , καὶ αὐτὴν ἀποφεύγειν τὴν ἀλήθειαν οὐδν , οἶωμενος μὴ δεῖν περὶ Θεοῦ λόγον προχειρίζεσθαι . Ὅρα τοίνυν μὴ , τῇ τῶν δυοῖν πλάνῃ εὐλαβούμενος , ἀσεβείας τιμωρίαν ὀφλήσεις · αὐτὸς ὁ Σωτὴρ πρὸ τῆς ἀληθοῦς ὁδοῦ ἑστηκὼς χεῖρας λέγων · « Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια . » Μὴ ἐκκλίνης εἰς τὰ δεξιὰ ἢ εἰς τὰ ἀριστερά , ὅπως μηδετέρα αὐτῶν προστύχῃς . Καὶ πάλιν · « Ἐγώ εἰμι ἡ θύρα τῶν προβάτων · ὁ μὴ εἰσιὼν δι’ ἐμοῦ , ἀλλὰ ἀλλαγὸθεν ἀναβαίνων , κλέπτης ἐστὶ καὶ λῃστής , » ὃς καὶ ὑπὸ παιδὸς ἀλοῦς ἀπολεῖται . Ἀκούετέων τοίνυν οἱ πρὸς τὴν τῶν ἐκάτερων πλάνην ἐπιτρέψαντες τὸν νοῦν , ὡς κατὰ φύσιν ὁ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς Υἱὸς Θεοῦ ἐστι τε καὶ προσογορεύεται , καὶ οὐ ποίημα ὡν κατὰ χρήσιν ὀνομάζεται ,
Lemmas: ὅς . « Ἐξερεύω ὁ Καρδίη ἐγώ λόγος ἀγαθός ( 1 ) , » ἀφτὶως ὁ ψαλμῳδός λέγω . οὗτος ὁ ἀγαθός λόγος ὁ θεός ὁ μέν κατά Ἄρειος καί Αχίλλι ( 2 ) ὁ ἀσεβής φωνή προίημι , τολμάω κτίσμα καί ποίημα διακρύπτω , καί πολύς ὁ ἑαυτοῦ ἐφέλκω πλάνη . ὁ δέ κατά Σαβέλλιος , τἀναντία οὗτος φρονέω , ἀναιρέω μέν πειράω ὁ ὑπόστασις ὁ υἱός · αὐτός δέ ὁ Πατέρας εἷς δύο δύο ὄνομα γεραίρω οἴομαι , υἱοπάτωρ ( 3 ) προσογορευειμι . ὁ δέ ἑκάτερος δόξα αὐτός ὡς παῖς δύο τίθημι ὑπό ὁ προηγούμενος · δέχομαι δέ μέσος τις οὐδός στενός καί τελέω ὁ ἀπάγω εἰς ὁ ζωή , κατά ὁ Εὐαγγέλιος · οὗτος ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος ἐκκλίνω , ὁ ἕτερος θόραμα γίγνομαι . σύ δέ ἐγώ δοκέω ( 4 ) δείδω ὁ εκάτερος ἔμπτωσις , καί αὐτός ἀποφεύγω ὁ ἀλήθεια οὐδν , οἰάω μή δεῖ περί θεός λόγος προχειρίζω . Όρα τοίνυν μή , ὁ ὁ δύο πλάνη εὐλαβέομαι , ἀσέβεια τιμωρία ὀφλισκάνω · αὐτός ὁ Σωτήρ πρό ὁ ἀληθής ὁδός ἵστημι χείρ λέγω · « Ἐγώ εἰμί ὁ οὐδός καί ὁ ἀλήθεια . » μή ἐκκλίνω εἰς ὁ δεξιός ἢ εἰς ὁ ἀριστερός , ὅπως μηδέτερος αὐτός πρόστυχος . καί πάλιν · « Ἐγώ εἰμί ὁ θύρα ὁ πρόβατον · ὁ μή εἰσέρχομαι διά ἐγώ , ἀλλά ἀλλάσσω ἀναβαίνω , κλέπτης εἰμί καί λῃστής , » ὅς καί ὑπό παῖς ἁλίσκομαι ἀπόλλυμι . ακουετος τοίνυν ὁ πρός ὁ ὁ εκάτερος πλάνη ἐπιτρέπω ὁ νόος , ὡς κατά φύσις ὁ Σωτήρ ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός γιός θεός εἰμί τε καί προσογορευομαι , καί οὐ ποίημα ὅς κατά χρῆσις ὀνομάζω ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0649.1
ὡσπερ ἡμεῖς , Υἱός · καὶ ὅτι οὐκ ἔχων ἀρχήν , ἀλλὰ ἀτίδιος · διὰ τοῦτο καὶ ἐν ἀτελεύτητοις αἰῶσιν κατ’ ἰδίαν ὑπόστασιν συμβασιλεύσει τῷ Πατρί .
Lemmas: ὡς ἐγώ , υἱός · καί ὅτι οὐ ἔχω ἀρχή , ἀλλά ἀτίδιος · διά οὗτος καί ἐν ἀτελεύτητος αἰών κατά ἴδιος ὑπόστασις συμβασιλεύω ὁ πατήρ .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0649.3
γ’ . Μέμνημαι δὲ ὑποσχόμενος ἐμπροσθεν ὡσπερ δι’ ἐσόπτρου δεῖξαι ὑμῖν τὴν εἰκόνα τῶν περὶ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱόν · ἐπεὶπερ ἀνθρωπίνῃ λόγῳ τὰ κατὰ τὴν θείαν φύσιν οὐχ ὑποτέτακται . Ὁπότε γὰρ αὐτὸς ὁ Θεὸς οὐ κατὰ τὴν ἰδίαν τοῦ μεγέθους δύναμιν διελέχεται ἡμῖν , ἀλλὰ συμμετρεῖ ταῖς ἀνθρωπίαις ἀκοαῖς τὴν ἑαυτοῦ φωνήν , ὅπως οἷοί τε ὦμεν ταῖς ἀκοαῖς τὴν θείαν φωνὴν ὑποδέξασθαι . Καὶ γὰρ τὸ καὶ τὸ ἀνύπιστον καὶ ἀπερίληπτον μέγεθος αὐτοῦ συμμετρεῖ ταῖς τῶν ἀνθρώπων ὄψεσι , καὶ Θεὸς ὢν , ἄνθρωπος πέφηνεν · ἐξέτασε γὰρ ἑαυτὸν μορφὴν δούλου λαβὼν , ἵνα δυνηθῶμεν οἱ ἄνθρωποι θεάσασθαι Θεόν . Ὄσπερ οὖν πεπίστευμεν ὅτι οὐχ ὢν ἄνθρωπος , πέφηνεν μὲν ἄνθρωπος , κατὰ φύσιν δὲ Θεὸς ἦν τε καὶ ἔστι , τὸ ἀπερίληπτον μέγεθος αὐτοῦ σώματι περιγράψας , καὶ δι’ ἑαυτοῦ , ὡσπερ δι’ ἐσόπτρου , τὸ ὅλον ἡμῖν μέ -
Lemmas: γε . μιμνήσκω δέ ὑπισχνέομαι ἔμπροσθεν ὡς διά ἔσοπτρος δείκνυμι σύ ὁ εἰκών ὁ περί ὁ Πατέρας καί ὁ υἱός · ἐπεί ἀνθρώπινος λόγος ὁ κατά ὁ θεῖος φύσις οὐ ὑποτάσσω . ὁπότε γάρ αὐτός ὁ θεός οὐ κατά ὁ ἴδιος ὁ μέγεθος δύναμις διαλέγω ἐγώ , ἀλλά συμμετρέω ὁ ἀνθρωπία ἀκοή ὁ ἑαυτοῦ φωνή , ὅπως οἷος τε εἰμί ὁ ἀκοή ὁ θεῖος φωνή ὑποδέχομαι . καί γάρ ὁ καί ὁ ανυπιστος καί ἀπερίληπτος μέγεθος αὐτός συμμετρέω ὁ ὁ ἄνθρωπος ὄψις , καί θεός εἰμί , ἄνθρωπος φαίνω · εξετάζω γάρ ἑαυτοῦ μορφή δοῦλος λαμβάνω , ἵνα δύναμαι ὁ ἄνθρωπος θεάομαι θεός . ὅσπερ οὖν πιστεύω ὅτι οὐ εἰμί ἄνθρωπος , φαίνω μέν ἄνθρωπος , κατά φύσις δέ θεός εἰμί τε καί εἰμί , ὁ ἀπερίληπτος μέγεθος αὐτός σῶμα περιγράφω , καί διά ἑαυτοῦ , ὡς διά ἔσοπτρος , ὁ ὅλος ἐγώ ἐγώ -
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0650.1
γθος τοῦ Θεοῦ πεφήνας , ἧν ὡσπερ διόπτρα τοῦτω χρησάμενοι , καὶ τοῦ Πατρὸς θεαταὶ γεγόνεμε · εἰκῶν γὰρ τοῦ ἀοράτου Θεοῦ κατὰ τὸν Ἀπόστολον τυγχάνων εἰρήκεν · « Ὁ θεωρῶν ἐμέ , θεωρῶν τὸν Πατέρα · » οὕτως καὶ διὰ τῶν ἐν ταῖς Γραφαῖς κατὰ τὸ μέτρον τῶν ἀκοῶν ἡμῶν εἰρημένων , μὴ ἀρμοζόντων δὲ πολλῶς τῇ ἀσθένει δι’ ἀσθένειαν λόγου , ἀναλόγως θεωρῶμεν αὐτὸν τῇ διανοίᾳ · ὡσπερ γὰρ Θεὸς σώματι περιέγραπτος ἡμῖν ὡςπερ διὰ τὰς ὄψεις , οὕτως καὶ ὁ λόγος , μικρότερος ἢ κατὰ Θεόν , κεκήρυκται διὰ τὰς ἀκοάς .
Lemmas: γθος ὁ θεός φαίνω , ἧμαι ὡς διόπτρα οὗτος χράω , καί ὁ Πατρός θεατής γίγνομαι · εἰκών γάρ ὁ ἀόρατος θεός κατά ὁ ἀπόστολος τυγχάνω εἴρω · « ὁ θεωρέω ἐγώ , θεωρέω ὁ Πατέρας · » οὕτως καί διά ὁ ἐν ὁ γραφή κατά ὁ μέτρον ὁ ἀκοή ἐγώ λέγω , μή ἁρμόζω δέ πολλός ὁ ἀσθενέω διά ἀσθένεια λόγος , ἀνάλογος θεωρέω αὐτός ὁ διάνοια · ὡς γάρ θεός σῶμα περιγράφω ἐγώ ὡς διά ὁ ὄψις , οὕτως καί ὁ λόγος , μικρός ἢ κατά θεός , κηρύσσω διά ὁ ἀκοή .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0650.3
ε’ . Ἴνα δὲ μὴ καὶ τῷ , « Κύριος ἐκτίσέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ , » ἐμποσῇ λογισμοὺς τοῖς διεφθορὸς τὴν διάνοιαν , οὐδὲ τοῦτο παριτέον . Οἱ γὰρ ἐρμηνεῖς βραχὺ τι τῆς Ἑβραϊδὸς ἀκριβείας τῶν Γρα -
Lemmas: εἰ . ἵνα δέ μή καί ὁ , « κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὀδούς αὐτός εἰς έργο αὐτός , » ἐμπίπτω λογισμός ὁ διαφθείρω ὁ διάνοια , οὐδέ οὗτος παριτέον . ὁ γάρ ἑρμηνεύς βραχύς τίς ὁ Ἑβραΐς ἀκρίβεια ὁ γράω -
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0654.1
δῶμα , ὡς προέφημεν , τῆς βασιλείας , ἀλλὰ τοὺς βασιλευθέντας ἀπ' αὐτοῦ καὶ ὑποταγέντας αὐτῷ . Ταύτην τὴν βασιλείαν προσενενοχὺς καὶ παραδεξάμενος , ἔρει · Τοῦτο βασιλεῖον , τοῦτο ἱεράτευμα , ἔθνος ἅγιον , λαὸς εἰς περιποίησιν μοι · καὶ , Ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παῖδια ἃ μοι ἔδωκεν ὁ Θεός · αὐτὸς γὰρ ἔδωκεν αὐτῷ , ὑποτάξας αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη · Δώσω γὰρ σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου , καὶ τὴν κατάσχεσιν σου ἐκ πέρατα τῆς γῆς . »
Lemmas: δῶμα , ὡς πρόφημι , ὁ βασίλεια , ἀλλά ὁ βασιλεύω ἀπό αὐτός καί ὑποτάσσω αὐτός . οὗτος ὁ βασίλειος προσφέρω καί παραδέχομαι , ῥέω · Τοῦτης βασίλειος , οὗτος ἱεράτευμα , ἔθνος ἅγιος , λαός εἰς περιποίησις ἐγώ · καί , ἰδέ ἐγώ καί ὁ παιδιά ὅς ἐγώ δίδωμι ὁ θεός · αὐτός γάρ δίδωμι αὐτός , ὑποτάσσω αὐτός πᾶς ὁ ἔθνος · δίνω γάρ σύ ἔθνος ὁ κληρονομία σύ , καί ὁ κατάσχεσις σύ ἐκ πέρας ὁ γῆ . »
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0654.2
ἡ . Ἰδοὺ δὲ καὶ τὸ , « Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἓν ἐσμεν , » μὴ ἀναλεῖν τὴν ὑπόστασιν τοῦ Υἱοῦ · ἔν γὰρ εἰσι τὴν οὐσίαν , ἐν τῇ δόξᾳ , ἐν εἰσι τὴν γνώμην , ἐν εἰσι τὴν φρόνησιν , οὐχ ἓν δὲ τὴν ὑπόστασιν . Δειχθήσεται δὲ καὶ ἐκ τοῦ Ἀποστόλου ὅτι τὸ ἓν οὐκ ἔστι μία καὶ τῆς αὐτῆς ὑποστάσεως , ὡς πολλάκις τάττεται , ὡς ἐπὶ τοῦ φυτεύοντος καὶ τοῦ ποτίζοντος ( 11 ) . Τὸ δ' ἐπιμεριζόμενον ὄνομα διαιρεῖ τὴν ὑπόστασιν · « Ἕκαστος δὲ ἐκ ἰδίων μισθὸν λήμψεται κατὰ τὸν ἴδιον κόπον · » οὕτως τὸ ἓν οὐκ ἀνααιρετικὸν τῆς ἑτέρας ὑποστάσεως ὑπάρχον νενοήσω . Μηδὲτέρου τοίνυν τούτων ἀπάδειν ἀλλήλοις ἀποδεικνυμένων , ἀλλὰ συμπεφωνηκότων πρὸς τὴν εὐθεῖαν πίστιν , πέπαυσό τοῦ Σαβελλίου φρονεῖν , Ἐκλιπὼν ἀπὸ κακοπροσύχους , καὶ ποιήσων ἀγαθὸν τῇ ἀληθείᾳ πειθόμενος . Ἱκανὰ σοι καὶ ταῦτα μόνα πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ φαῦλα φρονεῖν .
Lemmas: ὁ . ἰδέ δέ καί ὁ , « ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί , » μή ἀναλεῖ ὁ ὑπόστασις ὁ υἱός · ἐν γάρ εἰμί ὁ οὐσία , ἐν ὁ δόξα , ἐν εἰμί ὁ γνώμη , ἐν εἰμί ὁ φρόνησις , οὐ εἷς δέ ὁ ὑπόστασις . δείκνυμι δέ καί ἐκ ὁ ἀπόστολος ὅτι ὁ εἷς οὐ εἰμί εἷς καί ὁ αὐτηες͂ς ὑπόστασις , ὡς πολλάκις τάσσω , ὡς ἐπί ὁ φυτεύω καί ὁ ποτίζω ( 11 ) . Τέ δέ ἐπιμερίζω ὄνομα διαιρέω ὁ ὑπόστασις · « ἕκαστος δέ ἐκ ἴδιος μισθός λαμβάνω κατά ὁ ἴδιος κόπος · » οὕτως ὁ εἷς οὐ ἀναιρετικός ὁ ἕτερος ὑπόστασις ὑπάρχω νοέω . μηδέτερος τοίνυν οὗτος ἀπᾴδω ἀλλήλων ἀποδείκνυμι , ἀλλά συμφωνέω πρός ὁ εὐθύς πίστις , παύω ὁ Σαβέλλιος φρονέω , ἐκλείπω ἀπό κακοπροσύχους , καί ποιέω ἀγαθός ὁ ἀλήθεια πείθω . ἱκανός σύ καί οὗτος μόνος πρός ἀπόδειξις ὁ φαῦλος φρονέω .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0654.3
θ' . Ἰδοὶ μοι καὶ σὺ Ἀρειομαντὴν Ἀχιλλίων ( 12 ) . Πιστὸν δὲ δυστυχῶς τί ποτε καταλιπὼν τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν κατὰ τῶν τῆς ἀτιμίας τοῦ Υἱοῦ βαράθρων ἐλλαχας , ποίημα αὐτὸν καὶ ἀλλότριον τῆς τοῦ Θεοῦ οὐσίας ὑπονόησας ; Οὐχ ἱκανὰ σοι πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ γεγεννηθῆναι ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ μόνα τὰ ὀνόματα , ὅτι σοφία καὶ δύναμις Θεοῦ προσηγόρευται ; Σοφία καὶ δύναμις , ὅτι ἀχειροποίητοι μὲν καὶ ἀκατασκευάστοι σιν , ἀρεταὶ δὲ ψυχῆς καὶ ὡσπερ ἀποφοραὶ νοῦ ὑπερβιωμένου τῇ τῆς σοφίας βλάστη , πάντως ἂν συνεπνεύσεις . Εἰ δ' ἐκτίστα καὶ κατεσκευάσται ἡ σοφία , ἐν τινὶ χρόνῳ , ὡς ἔφης , ἢ παντὸς χρόνου καὶ δημιουργήματος πρεσβυτάτη , τοῦτέστιν ὁ Υἱός , ὅρα μὴ μοι δοκοῖς ἀπάδων σου τῆς οἰήσεως ἀποφαίνων τὸ , « Χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν . » Ἠ εἰ ταύτην ἐκτιθεῖσαι ( 13 ) φαῖς , καὶ τοῦτο ἡμῖν ἀναφανδὸν δειξεν παπείρασο , ὡς ἑτέρα τις ἂν εἴη σοφία ταύτης πρεσβυτέρα , δι' ἧς ἡ δευτέρα κατεσκευάσται . Ἄνευ γὰρ σοφίας ἀδύνατον κατασκευασθῆναι τι . Διὰ τοῦτο παρὰ τῷ Πατρὶ ἡ σοφία καὶ πρωτότοκος πάσης κτίσεως , ἵνα δι' αὐτῆς τὰ πάντα κατασκευασθῇ . Καὶ Λόγος δὲ προσηγόρευται ὁ Υἱὸς ἵνα γεγεννῆται ἀποδεῖξθῇ , καὶ μὴ κτιστὸς ὑποληφθῇ · λόγος γὰρ τίκτεται , ἀλλ' οὐ κτίζεται , διὰ στόματος μὲν προφερόμενος , ἐκ καρδίας δὲ κινούμενος . Ὁ Πατὴρ μαρτυρεῖ
Lemmas: ὁ . ἰδοί ἐγώ καί σύ αρειομαντης Ἀχιλλίων ( 12 ) . πιστόν δέ δυστυχής τίς ποτέ καταλείπω ὁ εὐθύς ὁδός κατά ὁ ὁ ἀτιμία ὁ υἱός βάραθρον ἐλλαχας , ποίημα αὐτός καί ἀλλότριος ὁ ὁ θεός οὐσία ὑπονοέω ; οὐ ἱκανός σύ πρός ἀπόδειξις ὁ γεννάω ἐκ ὁ Πατρός καί μόνος ὁ ὄνομα , ὅτι σοφία καί δύναμις θεός προσαγορεύω ; Σοφία καί δύναμις , ὅτι αχειροποίητος μέν καί ἀκατασκεύαστος βρόχος , ἀρετή δέ ψυχή καί ὡς ἀποφορά νόος ὑπερβιόω ὁ ὁ σοφία βλάστη , πάντως ἄν συνεπνεύσεις . εἰμί δέ κτίστης καί κατασκευάζω ὁ σοφία , ἐν τις χρόνος , ὡς φημί , ἢ πᾶς χρόνος καί δημιούργημα πρέσβυς , τουτέστιν ὁ υἱός , ὁράω μή ἐγώ δοκέω ἀπᾴδω σύ ὁ οἴησις ἀποφαίνω ὁ , « Χωρὶς αὐτός γίνομαι οὐδέ εἷς . » ἤ εἰμί οὗτος ἐκτίθημι ( 13 ) Φάις , καί οὗτος ἐγώ ἀναφανδόν δείκνυμι παπείρασο , ὡς ἕτερος τις ἄν εἰμί σοφία οὗτος πρέσβυς , διά ὅς ὁ δεύτερος κατασκευάζω . ἄνευ γάρ σοφία ἀδύνατος κατασκευάζω τίς . Ζεύς οὗτος παρά ὁ πατήρ ὁ σοφία καί πρωτότοκος πᾶς κτίσις , ἵνα διά αὐτηες͂ς ὁ πᾶς κατασκευάζω . καί Λόγος δέ προσαγορεύω ὁ υἱός ἵνα γεννάω ἀποδείκνυμι , καί μή Κτιστὸς ὑπολαμβάνω · λόγος γάρ τίκτω , ἀλλά οὐ κτίζω , διά στόμα μέν προφέρω , ἐκ καρδία δέ κινέω . ὁ Πατήρ μαρτυρέω
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.1
μοι λέγων · « Ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν .
Lemmas: ἐγώ λέγω · « ξηρεύγω ὁ Καρδίη ἐγώ λόγος ἀγαθός .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.2
» Συνομολογεῖ καὶ ὁ Υἱός · « Ἐγὼ ἐκ στόματος
Lemmas: » συνομολογέω καί ὁ υἱός · « ἐγώ ἐκ στόμα
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.3
ὑψίστου ἐξῆλθον ( 14 ) . » Πῶς γενεχὲ σου ἡ διάνοια
Lemmas: ὕψιστος ἐξέρχομαι ( 14 ) . » Πῶς γενεχὲ σύ ὁ διάνοια
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.4
τὸ ἐπλικούτον ὀχθος τοῦ τολμηματος , ποίημα αὐτὴν
Lemmas: ὁ πλίσσω ὄχθος ὁ τόλμημα , ποίημα αὐτός
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.5
ὀπειληφται ;
Lemmas: ὀπειληφται ;
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.6
1 . Ἀκῆσας τῶν προειληφότων περὶ τοῦ Υἱοῦ ,
Lemmas: 1 . Ἀκῆσας ὁ προλαμβάνω περί ὁ υἱός ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.7
ἄκουσ δὴ καὶ τοῦ νῦν ἐπελθόντος , ὡς τὸ ἦν ἐν παρα -
Lemmas: ἄκος δή καί ὁ νῦν ἐπέρχομαι , ὡς ὁ εἰμί ἐν παρά -
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.8
τατικῷ χρόνῳ κείμενον ἀϊδιότητος ἔχει τὴν σημασίαν ·
Lemmas: τατικός χρόνος κεῖμαι ἀιδιότης ἔχω ὁ σημασία ·
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.9
« Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος . » Ἀρχὴν δὲ Θεοῦ ἀνθρωπίνῳ
Lemmas: « ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος . » Ἀρχή δέ θεός ἀνθρώπινος
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.10
λόγῳ οὐ κατελίπται . Διὰ τοῦτο δὴ , ὡς ἐν τοῖς
Lemmas: λόγος οὐ καταλείπω . Ζεύς οὗτος δή , ὡς ἐν ὁ
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.11
ἐμπροσθεν εἴρηκαμεν , ὁ δὴ ποτε μέρος λόγου τέθεικεν
Lemmas: ἔμπροσθεν εἴρω , ὁ δή ποτέ μέρος λόγος τίθημι
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.12
ἡ Γραφή , τὸ ἐν ἀρχῇ νοεῖ μοι ἀρχὴν θεϊκὴν ἀϊδίον
Lemmas: ὁ Γραφή , ὁ ἐν ἀρχή νοέω ἐγώ ἀρχή θεικός ἀΐδιος
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.13
οὔσαν . Ταύτῳ δὲ ποθεν σημαντικὸν καὶ τὸ ἦν . Τὸ δὲ ,
Lemmas: εἰμί . ταύτος δέ πόθεν σημαντικός καί ὁ εἰμί . Τέ δέ ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.14
ὁ Λόγος , τὴν ὁμοούσιον ὑπόστασιν πρὸς τὸν Πατέρα
Lemmas: ὁ Λόγος , ὁ ὁμοούσιος ὑπόστασις πρός ὁ Πατέρας
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.15
δείκνυσιν · ἵνα δὴ μὴ δοκῶμεν τὸν Υἱὸν εἶναι ποτε ὅτε
Lemmas: δείκνυμι · ἵνα δή μή δοκέω ὁ υἱός ἔρχομαι ποτέ ὅτε
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.16
ἀφανὴς ἦν ἐν τῷ Πατρὶ κρυπτόμενος , καὶ ἵνα μὴ
Lemmas: ἀφανής εἰμί ἐν ὁ πατήρ κρύπτω , καί ἵνα μή
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.17
προσφοριχὸν λόγον καὶ ἐνδιάθετον ὑπολαμβάνωμεν ,
Lemmas: προσφοριχὸν λόγος καί ἐνδιάθετος ὑπολαμβάνω ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.18
( τὸν γὰρ τοῦτον Λόγον ἐν τινὶ εἶναι χρή ἐνοῖα ἢ ἐν
Lemmas: ( ὁ γάρ οὗτος Λόγος ἐν τις ἔρχομαι χράω ἐνοῖα ἢ ἐν
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.19
γράμματι , καθ' ἑαυτὸν ὑπόστασιν οὐκ ἔχοντα ; ) διὰ
Lemmas: γράμμα , κατά ἑαυτοῦ ὑπόστασις οὐ ἔχω ; ) διά
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.20
ταῦτα εἴρηκε καὶ ὁ Ἰωάννης , « Καὶ ὁ Λόγος ἦν , » οὐχ
Lemmas: οὗτος λέγω καί ὁ Ἰωάννης , « καί ὁ Λόγος εἰμί , » οὐ
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.21
ἐν τῷ Θεῷ , ἀλλὰ « πρὸς τὸν Θεόν , » ἰδίαν ὑπόστασιν
Lemmas: ἐν ὁ θεός , ἀλλά « πρός ὁ θεός , » ἴδιος ὑπόστασις
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.22
ἐπιγράφων τῷ Λόγῳ ἐκ πατρικῆς οὐσίας ὑφεστῶσαν .
Lemmas: ἐπιγράφω ὁ Λόγος ἐκ πατρικός οὐσία ὑφίστημι .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.23
Τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἵνα μὴ νοοῖτο σοφία ἡ τεχνιτευ -
Lemmas: ὁ αὐτός τρόπος καί ἵνα μή νοέω σοφία ὁ τεχνιτεύω -
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.24
τικὴ , ἢ τὸ εἶναι ἐν τινὶ ἔχουσα ἢ ἐν ἀνδρὶ ἢ ἐν κατασκευάσματι ,
Lemmas: τιμή , ἢ ὁ ἔρχομαι ἐν τις ἔχω ἢ ἐν ἀνήρ ἢ ἐν κατασκεύασμα ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.25
εἴρηκεν , Ἦν πρὸς τὸν Θεόν , ἵνα νοηθῇ
Lemmas: λέγω , Ἦς πρός ὁ θεός , ἵνα νοέω
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.26
Θεὸς ἐκ Θεοῦ ὑπάρχων . Πρὸς δὲ , καὶ τὴν προσομο -
Lemmas: θεός ἐκ θεός ὑπάρχω . πρός δέ , καί ὁ προσομος -
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.27
ρίαν εἴληχε · Καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος · Θεὸς δὲ ὁ τε
Lemmas: Ριάν λαγχάνω · καί θεός εἰμί ὁ Λόγος · θεός δέ ὁ τε
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.28
ἀρχὴν οὐκ ἄν ἔχοι · ἐπεὶ οὐκ ἄν εἴη Θεός · ὅπερ οὐ
Lemmas: ἀρχή οὐ ἄν ἔχω · ἐπεί οὐ ἄν εἰμί θεός · ὅς οὐ
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.29
μόνον ἡμεῖς , ἀλλὰ καὶ φιλοσόφων παῖδες θεσιζῶσιν ,
Lemmas: μόνος ἐγώ , ἀλλά καί φιλόσοφος παῖς θεσιζω ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.30
ὧν οὐ προσήκὲ σε ἥττονα τὴν κατὰ Θεὸν κακτῆσθαι
Lemmas: ὅς οὐ προσήκω σύ κακός ὁ κατά θεός κακτῆσθαι
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.31
γνώσιν .
Lemmas: γνῶσις .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.32
1α . Ἴνα δὲ πιστεύωμεν αὐτὸν ὑφεστάναι Θεόν ,
Lemmas: Λα . ἵνα δέ πιστεύω αὐτός ὑφίστημι θεός ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.33
αὐτὸν ὄντα ἐξ ἑαυτοῦ , ἐμόρφωσεν αὐτὸν ἀνθρωπίνως
Lemmas: αὐτός εἰμί ἐκ ἑαυτοῦ , μορφόω αὐτός ἀνθρώπινος
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.34
ὁ Πατήρ , σαρκὶ αὐτὸν περιγράψας , ἵνα ἀνθρωπίαις
Lemmas: ὁ Πατήρ , σάρξ αὐτός περιγράφω , ἵνα ἀνθρωπία
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.35
ὀψεσιν ἐμφανίσῃ Υἱόν . Καὶ Θεὸν ὄντα εἰδὼς ὑφεστάναι ,
Lemmas: ὄψις ἐμφανίζω υἱός . καί θεός εἰμί οἶδα ὑφίστημι ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.36
μὴ μοι φαντάσθης εὐτέλεστερον ἢ μικρότερον
Lemmas: μή ἐγώ φαντάζω εὐτελής ἢ μικρός
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.37
τὸν Υἱόν , τῷ εἰρηκέναι , « Ὁ πέμψας με Πατὴρ μείζων
Lemmas: ὁ υἱός , ὁ λέγω , « ὁ πέμπω ἐγώ Πατήρ μέγας
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.38
μου ἐστίν . » Ἔδει γὰρ αὐτὸν ἐνανθρωποῦντα
Lemmas: ἐγώ εἰμί . » δέω γάρ αὐτός ἐνανθρωπέω
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.39
ταπεινόφροσι λόγοις ἐμφαίνειν τὸ ἑαυτοῦ μέγεθος .
Lemmas: ταπεινόφρων λόγος ἐμφαίνω ὁ ἑαυτοῦ μέγεθος .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.40
Αὐτὸς εἴρηκε · « Ἐπαινέτω σε ὁ πέλας , καὶ μὴ τὸ σὸν
Lemmas: αὐτός λέγω · « ἐπαινετός σύ ὁ πέλας , καί μή ὁ σός
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.41
στόμα . » Τί γὰρ οὐκ ἔδει ταπεινοφρονούντα , ἥττονα
Lemmas: στόμα . » τις γάρ οὐ δέω ταπεινοφρονέω , κακός
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.42
τοῦ Πατρὸς ἑαυτὸν ἀποδεικνύναι , τοῦ ἀπεριγράπτου
Lemmas: ὁ Πατρός ἑαυτοῦ ἀποδείκνυμι , ὁ απερίγραπτος
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.43
καὶ τὰ πάντα πληρούντος , τὸν τέως σαρκὶ περιγραφόμενον
Lemmas: καί ὁ πᾶς πληρόω , ὁ τέως σάρξ περιγράφω
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.44
καὶ ὀψεσιν ἀνθρωπίαις μετροῦμενον ; Οὐ
Lemmas: καί ὄψις ἀνθρωπία μετρέω ; οὐ
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.45
μὴν ἀλλὰ καὶ τὸν αἴτιον τοῦ εἶναι μεῖζονα ἑαυτοῦ
Lemmas: μήν ἀλλά καί ὁ αἴτιος ὁ ἔρχομαι μέγας ἑαυτοῦ
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.46
ἀποκαλεῖν , οὐκ ἀλλότριον ἀληθείας ( 15 ) . Εἰ μὴ γὰρ
Lemmas: ἀποκαλέω , οὐ ἀλλότριος ἀλήθεια ( 15 ) . εἰμί μή γάρ
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.47
Θεός , ποῦ ἡ σοφία ; Καὶ εἰ μὴ ὁ Πατήρ , ποῦ ὁ Υἱός ;
Lemmas: θεός , ποῦ ὁ σοφία ; καί εἰμί μή ὁ Πατήρ , ποῦ ὁ υἱός ;
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.48
Ὅρα δὴ μοι πάντη καὶ πάντως τὸν Υἱὸν ταπεινο -
Lemmas: ὁράω δή ἐγώ πάντῃ καί πάντως ὁ υἱός ταπεινός -
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0655.49
φρονούντα , καὶ τὸ δεῖκν μέγεθος ἄμα ἐνδεικνύμενον ,
Lemmas: φρονέω , καί ὁ δέχομαι μέγεθος ἄμη ἐνδείκνυμι ,
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0656.1
πρῶτον ὅταν λέγῃ πρὸς τὸν νεανίσχον ἀγαθὸν αὐτὸν προσαγορευσάντα · Τί με λέγεις ἀγαθόν ; Οὐδεὶς ἀγαθός , εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός . » Καὶ εἰκῶς γε τοῦτο ἀπεφήνατο : « Ὁ γὰρ ἀνθρώπος οὐ πέφηνα , εἴποι ἄν , ὦ νεανία , σὺ δὲ εἶς ἕνα τῶν γραμματέων διδασκάλων με προσειπὼν προσέθηκες τὸ ἀγαθόν . Οὐδεὶς δὲ ἀνθρώπων ἀγαθός , μόνῃ δὲ Θεῷ οἰκεῖούται ἡ προσἡγορία . Μάτην δρα ὀνόμασας ἀγαθὸν τὸν πένυς ἀνθρωπὸν σοι πεφηγότα . Οὕτω γοῦν ἀποφηνάμενος , τὴν μὲν ταπεινοφροσύνην τῷ ἀνδρὶ ἐνεδείξατο εἰπὼν · Οὐδεὶς ἀγαθός , ὃν ὑπελήφης σὺ . Τὸ δέ , « Εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός » προσθεὶς , αὐτὸς δὲ καὶ Πατὴρ ἐν εἰσί , μυστικῶς δρὰ μετὰ ταπεινοφροσύνης τὴν ἀλήθειαν διεξελυθὼς , συμμετόχον τῷ Πατρὶ τῆς ἀγαθότητος ἀπαδείκνυσι . Τὸ οὖν , « Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐσμεν » καὶ τὸ , « Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί , » ἴσον ἀποδεικνύσι τῷ Πατρὶ . Δεῖ γὰρ εἶναι τέλειον ἐκ τοῦ τελείου Πατρὸς τὸν Υἱόν .
Lemmas: πρῶτος ὅταν λέγω πρός ὁ νεανιεχω ἀγαθός αὐτός προσαγορεύω · τις ἐγώ λέγω ἀγαθός ; οὐδείς ἀγαθός , εἰμί μή εἷς ὁ θεός . » καί ἵημι γε οὗτος ἀποφαίνω : « ὁ γάρ ἄνθρωπος οὐ φαίνω , λέγω ἄν , ὦ νεανίας , σύ δέ εἰμί εἷς ὁ γραμματεύς διδάσκαλος ἐγώ προσλέγω προστίθημι ὁ ἀγαθός . οὐδείς δέ ἄνθρωπος ἀγαθός , μόνος δέ θεός οἰκειόω ὁ προσηγορία . Μάτος δράω ὀνομάζω ἀγαθός ὁ Πένυς ἄνθρωπος σύ πήγνυμι . οὕτως γοῦν ἀποφαίνω , ὁ μέν ταπεινοφροσύνη ὁ ἀνήρ ἐνδείκνυμι λέγω · οὐδείς ἀγαθός , ὅς ὑπολαμβάνω σύ . Τέ δέ , « εἰμί μή εἷς ὁ θεός » προστίθημι , αὐτός δέ καί Πατήρ ἐν εἰμί , μυστικός δράω μετά ταπεινοφροσύνη ὁ ἀλήθεια διεξέρχομαι , συμμετέχω ὁ πατήρ ὁ ἀγαθότης ἀποδείκνυμι . Τέ οὖν , « ἐγώ καί ὁ Πατήρ ἐν εἰμί » καί ὁ , « ἐγώ ἐν ὁ πατήρ καί ὁ Πατήρ ἐν ἐγώ , » ἴσος ἀποδείκνυμι ὁ πατήρ . δέω γάρ ἔρχομαι τέλειος ἐκ ὁ τέλειος Πατρός ὁ υἱός .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0657.1
ἀλλήλων διαπεφυκότα , καὶ τῷ δοκεῖν ἀναμιγμένω πολλὴν ἔχουσι τὴν διαφορὰν · φῶς γὰρ καὶ ἀνεμοὶ οὐχ ὁμοῖα διαστήκασιν ἀλλήλων . Τοῦτο δὲ ἀπεκείασον τὴν θεότητα , καὶ μεῖζόν τι τῆς διὰ λόγου ἀποδείξεως ὑπονοήσεις , εὑρὼς ἄν τοὺς κατεχούσιν ἐν κατ’ οὐσίαν καὶ ὁμορροσύνην , καὶ τὸν ἕνα εἰς Πατέρα καὶ Υἱόν , καθάπερ προέφημεν , ὑποστάσει καὶ προσῳγορίᾳ διαφ . . . ( 17 ) μένον .
Lemmas: ἀλλήλων διαφύομαι , καί ὁ δοκέω ἀναμείγνυμι πολύς ἔχω ὁ διαφορά · φάος γάρ καί ἄνεμος οὐ ὅμοιος διΐστημι ἀλλήλων . Τοῦτης δέ απεκειαειδω ὁ θεότης , καί μέγας τίς ὁ διά λόγος ἀπόδειξις ὑπονοέω , εὐρώς ἄν ὁ κατέχω ἐν κατά οὐσία καί ομορροσυνειμι , καί ὁ εἷς εἰς Πατέρας καί υἱός , καθά πρόφημι , ὑπόστασις καί προσωγοριον διαφ . . . ( 17 ) μένω .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0657.2
17 . Πάντως δὲ κινήσεις μοι καὶ τοῦτο · Εἰ τὰ πάντα πεπλήρωκεν ὁ Πατήρ , αὐτὸς δὲ καὶ ὁ Υἱός , ποῖος ὑπολείπεται τόπος τῇ ἀντικειμένῃ δυνάμει ; Μεθ’ ἑαυτοῦ γὰρ ἔχειν τὸν ἐναντίον , οὐκ ἂν ἀρμόζοι Θεῷ . Εἰ δ’ ὅπου τυγχάνει καὶ ὁ τῆς κακίας ἄρχων , μὴ καὶ Θεὸς ἐνῆν ἐνταῦθα , περίγραμμα δὲ καὶ μερικὸς ἀποδειχθήσεται ὁ Θεός . Ἄλλα φημὶ ἔγωγε πανταχοῦ εἶναι , καὶ μὴ εἶναι ὅπου οὐκ ἔστι Θεός , εἰ καὶ ὁ τῆς κακίας ἄρχων τυγχάνει που ὤν . Οὐδὲ γὰρ αἱ τοῦ ἡλίου ἀκτῖνες κατὰ βορβόρων καὶ λύρρων φερόμεναι μόλυνονται , ἀλλὰ μᾶλλον ἀφανιστικαὶ τυγχάνουσι καταξηραίνουσαι τῷ καύματι · οὕτω καὶ ὁ Θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκων » προσαγορεύεται · καὶ « Πῦρ ἐναντίον αὐτοῦ καυθήσεται · » ἵνα τοῖς μὲν προσφιλὲς λύχνος καὶ φῶς ᾖ , τοῖς δὲ ἐχθροῖς πῦρ καταναλίσκον · « Φλογεῖ » γὰρ , φησί , « κύκλῳ τοὺς ἐχθρούς αὐτοῦ . » Διὸ δὴ καὶ ὁ τῆς κακίας ἄρχων βουλόμενος διαφεύγειν τὰς πυρφόρους τοῦ Θεοῦ βολάς , πάντα τόπον διαθεῖ · πανταχοῦ δ’ εὑρίσκων τὸν Θεόν , διεῖσι πάσας ἀνθρωπότητας · εἰθ’ εὑρίσκαι τινας τῷ Πνεύματι ζέοντας , ἀποφεύγει καὶ τὸν παρ’ αὐτῶν καύσωνα . Κατάδυσιν δ’ εὑρὼν ἐν τινὶ μὴ ἔχοντι Πνεῦμα Θεοῦ σσαρωμένην καὶ κεκοσμημένην , ἐπ’ ὀλίγον ἀναπαύσει ( 18 ) , συναναλωθήσεται τῷ ὑποδεξαμένῳ · ὁμοίως γὰρ ἐχθρὸς ὀφθήσεται καὶ ὁ ὑποδεξάμενος , τὸν ἀνταίροντα τῷ Θεῷ φίλον ποιούμενος .
Lemmas: 17 . πάντως δέ κίνησις ἐγώ καί οὗτος · εἰμί ὁ πᾶς πληρόω ὁ Πατήρ , αὐτός δέ καί ὁ υἱός , ποῖος ὑπολείπω τόπος ὁ ἀντίκειμαι δύναμις ; μετά ἑαυτοῦ γάρ ἔχω ὁ ἐναντίος , οὐ ἄν ἁρμόζω θεός . εἰμί δέ ὅπου τυγχάνω καί ὁ ὁ κακία ἄρχων , μή καί θεός ἔνειμι ἐνταῦθα , περίγραμμα δέ καί μερικός ἀποδείκνυμι ὁ θεός . Ἀλλᾶ φημί ἐγώ πανταχοῦ ἔρχομαι , καί μή ἔρχομαι ὅπου οὐ εἰμί θεός , εἰμί καί ὁ ὁ κακία ἄρχων τυγχάνω ποῦ εἰμί . οὐδέ γάρ ὁ ὁ ἥλιος ἀκτίς κατά βόρβορος καί λύρρος φέρω μολύνω , ἀλλά μᾶλλον ἀφανιστικός τυγχάνω καταξηραίνω ὁ καῦμα · οὕτως καί ὁ θεός ἐγώ πῦρ καταναλίσκω » προσαγορεύω · καί « πῦρ ἐναντίον αὐτός καίω · » ἵνα ὁ μέν προσφιλής λύχνος καί φάος εἰμί , ὁ δέ ἐχθρός πῦρ καταναλίσκω · « φλογέω » γάρ , φημί , « κύκλος ὁ ἐχθρός αὐτός . » Διὸ δή καί ὁ ὁ κακία ἄρχων βούλομαι διαφεύγω ὁ πυρφόρος ὁ θεός βολά , πᾶς τόπος διαθέω · πανταχοῦ δέ εὑρίσκω ὁ θεός , διίημι πᾶς ἀνθρωπότης · εἶτα εὑρίσκω τις ὁ πνεῦμα ζέω , ἀποφεύγω καί ὁ παρά αὐτός καύσων . κατάδυσις δέ εὑρίσκω ἐν τις μή ἔχω πνεῦμα θεός σαρωμένος καί κοσμέω , ἐπί ὀλίγος ἀνάπαυσις ( 18 ) , συναναλίσκω ὁ ὑποδείκνυμι · ὅμοιος γάρ ἐχθρός ὁράω καί ὁ ὑποδέχομαι , ὁ ἀνταίρω ὁ θεός φίλος ποιέω .
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0657.3
18 . Ἰκανῶς ὁμαι πρὸς ἀπόδειξιν καὶ τούτοις ἐπεξείναι . Μὴ δὲ τοῦθ’ ὑπολειφθῶ μοι λελήσθαι , ἢ καὶ τῇ πρὸς τὰ ἄλλα ὁρμῇ παραπλεύσαντι ὡςπερ βιαίᾳ συνωσθέντι · πῶς , πῶς σύν τοῖς ἄπασιν οὐδ’ ὁ Υἱὸς οἶδε τὴν ἡμέραν , ὁ ἐν ἑαυτῷ ἔχων τὸν Πατέρα , καὶ αὐτὸς ὤν ἐν τῷ Πατρὶ ( 19 ) ; Ἄλλα καὶ τοῦτο ταπεινοφροσύνης ὑπερβολὴς ( 20 ) ἔμφασιν ἔχει . Ἔδει γὰρ ὑπερβαλλόντως τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ταπεινοῦν ἑαυτόν , ἐπεὶ καὶ τὴν ἄλλην πολιτείαν καθ’ ὑπερβολὴν καὶ λίστα διεδέξατο . Εἰπὼν δὲ μὴ ἐγνωκέναι , τὸ μὲν ταπεινοφρονεῖν τοῖς ἀκροωμένοις ἐνέφηνεν . Ἵνα δὲ μὴ δοκῇ ψευδὴς εἶναι , εἶπεν · « Εἰ μὴ ὁ Πατὴρ οἶδε μόνος , » τῷ μὲν λόγῳ ἀνθνημένως εἰδέναι , τῇ δὲ δυνάμει τοῦ αἰνίγματος ὁμολογήσας · εἰδὼς γὰρ μόνου τοῦ Πατρὸς , οἶδεν δὲ καὶ ὁ Υἱός , ἐν ὧν αὐτὸς καὶ ὁ Πατήρ . Διὸ δὴ ἐκ τούτου κατορθώματα συμβέβηκα
Lemmas: 18 . ἱκανός ὁμός πρός ἀπόδειξις καί οὗτος ἐπέξειμι . μή δέ οὗτος ὑπολείπω ἐγώ λανθάνω , ἢ καί ὁ πρός ὁ ἄλλος ὁρμή παραπλέω ὡς βίαιος συνίημι · πῶς , πῶς σῦς ὁ ἅπας οὐδέ ὁ υἱός οἶδα ὁ ἡμέρα , ὁ ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ Πατέρας , καί αὐτός εἰμί ἐν ὁ πατήρ ( 19 ) ; Ἀλλᾶ καί οὗτος ταπεινοφροσύνη ὑπερβολή ( 20 ) ἔμφασις ἔχω . δέω γάρ ὑπερβαλλόντως ὁ υἱός ὁ θεός ταπεινόω ἑαυτοῦ , ἐπεί καί ὁ ἄλλος πολιτεία κατά ὑπερβολή καί λίστα διαδέχομαι . εἶπον δέ μή γιγνώσκω , ὁ μέν ταπεινοφρονέω ὁ ἀκροάομαι ἐμφαίνω . ἵνα δέ μή δοκέω ψευδής ἔρχομαι , λέγω · « εἰμί μή ὁ Πατήρ οἶδα μόνος , » ὁ μέν λόγος ἀνθνημένως οἶδα , ὁ δέ δύναμις ὁ αἴνιγμα ὁμολογέω · οἶδα γάρ μόνος ὁ Πατρός , οἶδα δέ καί ὁ υἱός , ἐν ὅς αὐτός καί ὁ Πατήρ . Διὸ δή ἐκ οὗτος κατόρθωμα συμβαίνω
gregorius-nyssenus.adversus-arium-et-sabellium-de-patre-et-filio pg045_0657.4
<note>(20 ) Cod . ὑπερβολήν . Videtur scribendum ὑπερ-βολὴς aut ὑπερβολικὴν .
Lemmas: <note>(20 ) Cod . ὑπερβολή . Videtur scribendum ὑπερβολή aut ὑπερβολικός .