gregorius-nyssenus.ad-theophilum-adversus-apollinaristas pg045_0644.1
ἑτέρου υἱοῦ κατασκευὴν ποιA θαι . Οἴόμεθα γὰρ ὅτι κατὰ τὸ μέτρον τῆς ἑκάστου δυνάμεως τῶν δεχομένων τὴν θείαν ἐπιφάνειαν , διὰ γέγονε τὴς ὑπερεχοῦσης φύσεως ἡ ὄψιασις , μεῖζον μὲν καὶ θεοπρεπεστέρα τοῖς δυναμένοις καθιέσθαι τοῦ ὑψους , ἐλάττων δὲ καὶ σμικροπρεπεστέρα τοῖς ἀχωροῦσι τοῦ μεῖζονος . Οὐ γάριν οὐχ ὁμοίως ταῖς προλαβοῦσαις ἐπιφανείαις ἐν τῇ διὰ σαρκὸς οἰκονομίᾳ τῇ τῶν ἀνθρώπων ζωῇ ἐπιφαίνεται . Ἄλλ’ ἐπειδὴ πάντες , καθὼς φησιν ὁ Προφήτης , ἐξέκλινάν τε καὶ ἠχρεώθησαν , καὶ οὐκ ἦν , καθὼς γέγραπται , ὁ δυνάμενος συνιέναι καὶ ἐκζητῆσαι τὸ τῆς θεότητος ὕψος , διὰ τοῦτο τῇ σαρκωδεστέρα γενεᾷ ἐπιφαίνωμενος ὁ μονογενὴς Υἱός , ἀρξ γίνεταί , κατὰ τὴν βραχύτητα τοῦ δεχομένου ἐαυτὸν συστεῖλας : μᾶλλον δέ , καθὼς φησιν ἡ Γραφή , ἐαυτὸν κενώσας , ἵνα ὅσον χωρεῖ ἡ φύσις , τοσοῦτον δέξηται . Τὸ γὰρ εἶναι τὴν γενεὰν ἐκεῖνην , παρὰ τὰς προλαβοῦσας , κατάκριτον , σαφῶς παρὰ τῆς τοῦ Κυρίου φωνῆς μεμαρτήκαμεν , ἐν οἷς Σοδομίτας τε αὐτῶν ἀνεκτοτέρους εἶναι φησι , καὶ Νινευῖτας , καὶ τὴν τοῦ Νότου βασιλίσσαν κατακρίνειν ἐν τῇ ἀναστάσει τὴν γενεὰν ἐκείνην , ὁ Κύριος διωρισάτω . Εἰ μὲν οὖν πάντες κατὰ τὸν Μωϋσέα δυνατοὶ εἶχον ἐντὸς γενέσθαι τοῦ γνόφου , ἐν ᾧ εἶδεν ὁ Μωϋσῆς τὰ ἀθέατα · ἢ κατὰ τὸν ὤφλην Ἰαλῶν , τριῶν ὥραν ἐν ὑπεραρθῆναι , καὶ ἐν τῷ παραδείσῳ περὶ τῶν ὑπὲρ λόγον πραγμάτων διδαχθῆναι τὰ ἀρῆστα · ἢ κατὰ τὸν ζηλωτὴν Ἠλίαν , τῷ πυρὶ πρὸς τὸν αἰθέριον χῶρον συνC ἐπαρθῆναι , καὶ μὴ βαρυνθῆναι τῷ ἐρολίῳ τοῦ σώματος · ἢ κατὰ τὸν Ἰεζεκιὴλ τε καὶ Ἠσαΐαν ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς δόξης ἰδεῖν , ἢ ὑπὸ τῶν Χερουβὶμ ἐπαιρόμενον , ἢ ὑπὸ τῶν Σεραφὶμ δοξαζόμενον , οὐδ’ ἂν ἐγένετο πάντως χρεία τῆς διὰ σαρκὸς τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐπιφανείας , πάντων τοιούτων ὄντων . Ἐπεὶ δέ , καθὼς ὁ Κύριος λέγει , γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς ἦν ἡ γενεὰ ἐκείνη · πονηρὰ μὲν , διὰ τὸ , καθὼς φησι τὸ Εὐαγγέλιον , ὅλον τότε τὸν κόσμον ἐν τῇ πονηρῷ κεῖσθαι · μοιχαλὶς δέ , διὰ τὸ ἀποστάσαι αὐτὴν τοῦ ἀγαθοῦ νυμφίου , καὶ τῷ διὰ κακίας μοιχευόντι τὰς ψυχὰς ἀνακράθηναι · τούτου χάριν ὁ ἀληθινὸς ἰατρός , τοὺς κακῶς ἔχοντας θεραπεύων , ὡς ἐπεζήτηι τὴν θεραπείαν ἡ νόσος , οὕτω προσήγαγε τῷ ἀρρώστῳ τὴν ἐπιμέλειαν , τρόπον τινὰ συνασθενήσας τῇ ἀσθενείᾳ τῆς ἡμετέρας φύσεως , καὶ ἀρξ γενόμενος , ὅτις ἐν τῇ αὐτῆς φύσει συνοισωμένην ἔχει τὴν ἀπόνοιαν , καθὼς διδάσκει ἡ θεία φωνή , ὅτι « Τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον , ἡ δὲ σάρξ , ἀσθενής . » Εἰ μὲν οὖν τὸ θεῖον ἐν τῷ ἀνθρωπίνῳ γενόμενον , καὶ ἐν τῷ θνητῷ τὸ ἀθάνατον , καὶ τὸ δυσαντὸν ἐν τῷ ἀσθενεῖ , καὶ ἐν τῷ τρεπτῷ τε καὶ φθερομένῳ τὸ ἀναλλοιωτὸν τε καὶ ἀφθαρτον , ἀφήκεν ἐπιμεῖναι τῷ θνητῷ τὸ θνητόν , ἢ τῇ φθορᾷ τὸ ἀφαρτόν , καὶ τὰ ἄλλα τοῖς ἄλλοις κατὰ ταῦτόν τρόπον , εἰκότως ἂν τις δυάδα τῷ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ ἐνεθεώρησε , τῶν κατὰ τὸ ἐναντίον θεωρουμένων ἑκάτερον ἰδιαζόντων ἐφ’ ἑαυτοῦ ἀριθμῶν . Εἰ δὲ τὸ θνητὸν ἐν τῷ ἀθανάτῳ γενόμε -
Lemmas: ἕτερος υἱός κατασκευή ποιός Θαΐς . οἴομαι γάρ ὅτι κατά ὁ μέτρον ὁ ἕκαστος δύναμις ὁ δέχομαι ὁ θεῖος ἐπιφάνεια , διά γίγνομαι σής υπερέχων φύσις ὁ ὄψιος , μέγας μέν καί θεοπρεπής ὁ δύναμαι καθίημι ὁ ὕψος , μικρός δέ καί σμικροπρεπεστέρα ὁ ἀχωρέω ὁ μείζων . οὐ γάριν οὐ ὅμοιος ὁ προλαμβάνω ἐπιφάνεια ἐν ὁ διά σάρξ οἰκονομία ὁ ὁ ἄνθρωπος ζωή ἐπιφαίνω . ἄλλος ἐπεί πᾶς , καθώς φημί ὁ Προφήτης , ἐκκλίνω τε καί ἀχρειόω , καί οὐ εἰμί , καθώς γράφω , ὁ δύναμαι συνίημι καί ἐκζητέω ὁ ὁ θεότης ὕψος , διά οὗτος ὁ σαρκώδης γενεά ἐπιφαίνω ὁ μονογενής υἱός , ἄρξ γίγνομαι , κατά ὁ βραχύτης ὁ δέχομαι ἑαυτοῦ συστέλλω : μᾶλλον δέ , καθώς φημί ὁ Γραφή , ἑαυτοῦ κενόω , ἵνα ὅσον χωρέω ὁ φύσις , τοσοῦτος δέχομαι . Τέ γάρ ἔρχομαι ὁ γενεά ἐκεῖνος , παρά ὁ προλαμβάνω , κατάκριτος , σαφής παρά ὁ ὁ κύριος φωνή μεμαρτήκαμεν , ἐν ὅς Σοδομίτης τε αὐτός ἄνεκτος ἔρχομαι φημί , καί Νινευῖται , καί ὁ ὁ Νότος βασίλισσα κατακρίνω ἐν ὁ ἀνάστασις ὁ γενεά ἐκεῖνος , ὁ κύριος διορίζω . εἰμί μέν οὖν πᾶς κατά ὁ Μωϋσῆς δυνατός ἔχω ἐντός γίγνομαι ὁ γνόφος , ἐν ὅς ὁράω ὁ Μωϋσῆς ὁ ἀθέατος · ἢ κατά ὁ ὀφλίσκω ἰάλλω , τρεῖς ὥρα ἵημι ὑπεραίρω , καί ἐν ὁ παράδεισος περί ὁ ὑπέρ λόγος πρᾶγμα διδάσκω ὁ ἀραρίσκω · ἢ κατά ὁ ζηλωτός Ἠλίας , ὁ πῦρ πρός ὁ αἰθέριος χῶρος συ ἐπαίρω , καί μή βαρύνω ὁ ἐρολίῳ ὁ σῶμα · ἢ κατά ὁ Ἰεζεκιήλ τε καί Ἠσαΐας ἐπί ὁ θρόνος ὁ δόξα ὁράω , ἢ ὑπό ὁ χερουβίν ἐπαίρω , ἢ ὑπό ὁ σεραφίμ δοξάζω , οὐδέ ἄν γίνομαι πάντως χρεῖος ὁ διά σάρξ ὁ θεός ἐγώ ἐπιφάνεια , πᾶς τοιοῦτος εἰμί . Ἐπεί δέ , καθώς ὁ κύριος λέγω , γενεά πονηρός καί μοιχαλίς εἰμί ὁ γενεά ἐκεῖνος · πονηρός μέν , διά ὁ , καθώς φημί ὁ Εὐαγγέλιος , ὅλος τότε ὁ κόσμος ἐν ὁ πονηρός κεῖμαι · μοιχαλίς δέ , διά ὁ ἀφίστημι αὐτός ὁ ἀγαθός νυμφίος , καί ὁ διά κακία μοιχεύω ὁ ψυχή ἀνακράθηναι · οὗτος χάρις ὁ ἀληθινός ἰατρός , ὁ κακῶς ἔχω θεραπεύω , ὡς ἐπιζητέω ὁ θεραπεία ὁ νόσος , οὕτως προσάγω ὁ ἄρρωστος ὁ ἐπιμέλεια , τρόπος τις συνασθενέω ὁ ἀσθένεια ὁ ἡμέτερος φύσις , καί ἄρξ γίγνομαι , ὅστις ἐν ὁ αὐτηες͂ς φύσις συνοισωμένην ἔχω ὁ ἀπόνοια , καθώς διδάσκω ὁ θεῖος φωνή , ὅτι « Τέ μέν πνεῦμα πρόθυμος , ὁ δέ σάρξ , ἀσθενής . » εἰμί μέν οὖν ὁ θεῖος ἐν ὁ ἀνθρώπινος γίγνομαι , καί ἐν ὁ θνητός ὁ ἀθάνατος , καί ὁ δυσαντὸν ἐν ὁ ἀσθενής , καί ἐν ὁ τρεπτός τε καί φθείρω ὁ ἀναλλοίωτος τε καί ἄφθαρτος , ἀφίημι ἐπιμένω ὁ θνητός ὁ θνητός , ἢ ὁ φθορά ὁ ἀφαρτόν , καί ὁ ἄλλος ὁ ἄλλος κατά αὐτός τρόπος , ἔοικα ἄν τις δυάς ὁ υἱός ὁ θεός ἐνθεωρέω , ὁ κατά ὁ ἐναντίος θεωρέω ἑκάτερος ἰδιάζω ἐπί ἑαυτοῦ ἀριθμός . εἰμί δέ ὁ θνητός ἐν ὁ ἀθάνατος γίνομαι -