gregorius-nyssenus.ad-imaginem-dei-et-ad-similitudinem-sp pg044_0681.4
Οι τὴν ἑαυτῶν ἀπλῶς τοῦ προσώπου θεάτεστον ὡραιότητα κατανοεῖν βουλέμενοι , οὐχ ἄλλως πως τὴν οἰκείαν εἰκόνα καὶ τοῦ προσώπου τὸν χαρακτῆρα ἐνοπτρίζεσθαι δύνανται · ἀλλ' ἡ διὰ τινὸς καθαρωτάτου ἐσόπτρου , ἐν ᾧ τὴν οἰκείαν τῆς ὄψεως εἰκόνα προσεγγίζοντες , ἐν αὐτῷ καὶ δι' αὐτοῦ ὁρῶσι τινὸς ἐνδὸν ἀντιμίμου τινὰ χαρακτῆρα κατ' εἰκόνα καὶ καθ' ὁμοίωσιν ἑαυτῶν . Οὐκοῦν καὶ ἡμεῖς ὡς ἐν ἐσόπτρῳ τινὶ πρὸς τὴν θείαν ἀκτίνα τοῦ νοεροῦ ἡλίου ἀτενίσαντες , ἐκεῖθεν ἐναργῶς τὸ ἀποσκίασμα καὶ τὴν μορφὴν καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ κατ' εἰκόνα καὶ καθ' ὁμοίωσιν τῆς ἡμετέρας καταμάθωμεν φύσεως . " Ἔστι γὰρ , ἔστιν , ὡς ἐμοὶ γε δοκεῖ , ἡ τοῦ ἀνθρώπου κατασκευὴ φοβερὰ τις καὶ δυσερμηνευτος , καὶ πολλὰ καὶ ἀπόκρυφα ἐν αὐτῇ μυστήρια Θεοῦ ἐξεκονοῦσα . Καὶ ὡςπερ ἡ τοῦ ὀφθαλμοῦ φύσις τὰ μὲν ἔκτος ἑαυτῆς εὐχέρως κατανοεῖ , ἑαυτὴν δὲ κατανοῆσαι ὅπολὰ ἐστιν οὐ δύναται · οὕτω παντὶ ὀφθαλμῷ ἀνθρωπίνης διανοίας δυσθεώρητος καὶ δυσκατάληπτος ὁ τῆς ἡμετέρας δημιουργίας λόγος καθέστηκε . Συντελέσας γὰρ ὁ Κτίστης τὸν ἀπλοῦν καὶ νοερώτατον τῶν ἀοράτων δυνάμεων κόσμον , μεθ' ὃν καὶ τὸν ὀλίκον τοῦτον καὶ ὁρώμενον , τὸν ἐκ τεσσάρων στοιχείων συγκείμενον , τότε φησί , Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ' ὁμοίωσιν , καὶ ποιεῖ ζῷον , ὡςπερ τινὰ μικτὸν κόσμον συγγενῆ τῶν δύο κόσμων , ἐξ ἀσωμάτου καὶ ἀθανάτου καὶ ἀφθάρτου ψυχῆς , καὶ ἐξ ὀλικοῦ καὶ ὁρωμένου τετραστοίχου σώματος συγκείμενον . Οὕτως γενομένου πάλιν φησιν ἡ Γραφή , ὅτι Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον , κατ' εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν · Θεὸν καὶ λέγει τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα . Πολλαὶ μὲν οὖν καὶ διάφοροι γνώμαι περὶ τούτου τοῖς ἐξηγηταῖς ἐρρήθησαν . Οἱ μὲν γὰρ τὸ ἀρχῆσαι καὶ ἐξουσιαστικὸν τοῦ ἀνθρώπου τὸ κατ' εἰκόνα Θεοῦ καὶ ὁμοίωσιν εἶπον , ἕτεροι δὲ τὸ νοερὸν καὶ ὁράτον τῆς ψυχῆς . " Αλλοι τὸ ἀφθαρτον καὶ ἀναμάρτητον , ὅτε γέγονεν ὁ
Lemmas: ὁ ὁ ἑαυτοῦ ἀπλόος ὁ πρόσωπον θεάομαι ὡραιότης κατανοέω βούλομαι , οὐ ἄλλως πως ὁ οἰκεῖος εἰκών καί ὁ πρόσωπον ὁ χαρακτήρ ἐνοπτρίζω δύναμαι · ἀλλά ὁ διά τις καθαρός εἴσοπτρον , ἐν ὅς ὁ οἰκεῖος ὁ ὄψις εἰκών προσεγγίζω , ἐν αὐτός καί διά αὐτός ὁράω τις ἐνδίδωμι ἀντίμιμος τις χαρακτήρ κατά εἰκών καί κατά ὁμοίωσις ἑαυτοῦ . οὐκοῦν καί ἐγώ ὡς ἐν εἴσοπτρον τις πρός ὁ θεῖος ἄκτινος ὁ νοερός ἥλιος ἀτενίζω , ἐκεῖθεν ἐναργής ὁ ἀποσκίασμα καί ὁ μορφή καί ὁ εἰκών ὁ κατά εἰκών καί κατά ὁμοίωσις ὁ ἡμέτερος καταμανθάνω φύσις . " εἰμί γάρ , εἰμί , ὡς ἐγώ γε δοκέω , ὁ ὁ ἄνθρωπος κατασκευή φοβερός τις καί δυσερμήνευτος , καί πολύς καί ἀπόκρυφος ἐν αὐτός μυστήριον Θεός εξεκονεω . καί ὡς ὁ ὁ ὀφθαλμός φύσις ὁ μέν ἕκτος ἑαυτοῦ εὐκέραος κατανοέω , ἑαυτοῦ δέ κατανοέω ὅπολὰ εἰμί οὖον δύναμαι · οὗτος πᾶς ὀφθαλμός ἀνθρώπινος διάνοια δυσθεώρητος καί δυσκατάληπτος ὁ ὁ ἡμέτερος δημιουργία λόγος καθίστημι . συντελέω γάρ ὁ Κτίστης ὁ ἀπολόω καί νοερός ὁ ἀόρατος δύναμις κόσμος , μετά ὅς καί ὁ ὄλιξ οὗτος καί ὁράω , ὁ ἐκ τέσσαρες στοιχεῖον σύγκειμαι , τότε φημί , ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις , καί ποιέω ζῷον , ὡς τις μικτός κόσμος συγγενής ὁ δύο κόσμος , ἐκ ἀσώματος καί ἀθάνατος καί ἄφθαρτος Ψυχή , καί ἐκ ολικός καί ὁράω τετράστοιχος σῶμα σύγκειμαι . οὕτως γίγνομαι πάλιν φημί ὁ γραφή , ὅτι καί ποιέω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , κατά εἰκών Θεός ποιέω αὐτός · θεός καί λέγω ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα . πολλή μέν οὖν καί διάφορος γνώμη περί οὗτος ὁ ἐξηγητής εἴρω . ὁ μέν γάρ ὁ ἄρχω καί ἐξουσιαστικός ὁ ἄνθρωπος ὁ κατά εἰκών Θεός καί ὁμοίωσις εἶπον , ἕτερος δέ ὁ νοερός καί ὁράω ὁ Ψυχή . " ἄλλος ὁ ἄφθαρτος καί ἀναμάρτητος , ὅτε γίγνομαι ὁ