gregorius-nyssenus.ad-ablabium-quod-non-sint-tres-dei pg045_0071.1
ὑποστάσεων ἀριθμῶν ἡ ἁγία Τριάς , ἀλλὰ μία τις γίνεται τοῦ ἀγαθοῦ θελήματος κίνησις τε καὶ διακόσμησις , ἐκ Πατρὸς διὰ τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸ Πνεῦμα διεξαγομένη : ὡς γὰρ οὐ λέγομεν τρεῖς ζωοποιούς τούς τὴν μίαν ἐνεργοῦντας ζωήν , οὐδὲ τρεῖς ἀγαθούς τούς ἐν αὐτῇ τῇ ἀγαθότητι θεωρουμένους , οὐδὲ τὰ ἄλλα πάντα πληθυντικῶς ἐξαγγέλλομεν : οὕτως οὐδὲ τρεῖς θεοὺς ὀνομάζειν δυνάμεθα , τοὺς τὴν θεϊχὴν ταύτην , ἥτοι ἐποπτικὴν δύναμιν τε καὶ ἐνέργειαν συννημέμως καὶ ἀδιακρίτως δι’ ἀλλήλων ἐφ’ ἡμῶν τε καὶ πάσης τῆς κτίσεως ἐνεργοῦντας . Ὦσπερ γὰρ μαθόντες περὶ τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων τῆς Γραφῆς λεγοῦσης , κρίνειν αὐτὸν πᾶσαν τὴν γῆν , κριτὴν τοῦ παντὸς αὐτὸν εἶναι διὰ τοῦ Υἱοῦ φάμεν . Καὶ πάλιν ἀκούσαντες , ὅτι ὁ Πατὴρ κρίνει οὐδένα , οὐχ ὑπομένου μάχεσθαι πρὸς ἑαυτὴν τὴν Γραφήν . Ὁ γὰρ κρίνων πᾶσαν τὴν γῆν διὰ τοῦ Υἱοῦ , ᾧ πᾶσαν δέδωκε τὴν κρίσιν , τοῦτο ποιεῖ : καὶ πᾶν τὸ παρὰ τοῦ Μονογενοῦς γινόμενον , εἰς τὸν Πατέρα τὴν ἀναφορὰν ἔχει , ὥστε καὶ κριτὴν αὐτὸν τοῦ παντὸς εἶναι , καὶ κρίνειν μηδένα διὰ τὸ πᾶσαν , ὡς εἴρηται , τὴν κρίσιν τῷ Υἱῷ δεδωκέναι , καὶ πᾶσαν τὴν τοῦ Υἱοῦ κρίσιν τοῦ πατρικοῦ μὴ ἀπηλλοτριωθῆναι βουλήματος : καὶ οὐχ ἄν τις εὐλόγως , ἢ δύο κριτὰς εἴποι , ἢ τὸν ἕτερον ἠλλοτριωθῆναι τῆς κατὰ τὴν κρίσιν ἐξουσίας τε καὶ δυνάμεως : οὕτως καὶ ἐπὶ τοῦ τῆς θεότητος λόγου , Χριστὸς θεοῦ δύναμις , καὶ θεοῦ σοφία : καὶ τὴν ἐποπτικὴν τε καὶ θεατικὴν δύναμιν , ἣνπερ δὴ θεότητα λέγομεν , διὰ τοῦ Μονογενοῦς ὁ Πατὴρ ἐνεργεῖ , τοῦ δὲ Υἱοῦ πᾶσαν δύναμιν ἐν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι τελειοῦντος , καὶ κρινοῦντος μὲν , καθὼς Ἠσαΐας φησιν , ἐν πνεύματι κρίσεως , καὶ πνεύματι καύσεως : ἐνεργοῦντος δὲ κατὰ τὴν Εὐαγγελίου φωνήν , ἣν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους πεποίηται . Λέγει γὰρ · Εἰ δὲ ἐγὼ ἐν Πνεύματι θεοῦ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια : ἀπὸ μέρους πᾶν εἶδος εὐεργεσίας περιλαμβάνων , διὰ τῆς κατὰ τὴν ἐνέργειαν ἐνότητος : οἷς γὰρ δι’ ἀλλήλων ἐνεργεῖται τὸ ἐν , εἰς πολλοὺς καταμερισθῆναι τὸ ὄνομα τῆς ἐνεργείας οὐ δύναται . Ἐπεὶδὴ γὰρ εἷς ὁ τῆς ἐποπτικῆς τε καὶ θεατικῆς δυνάμεως λόγος ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ Πνεύματι ἁγίῳ , καθὼς ἐν τοῖς ἐμπροσθεν εἴρηται , ἐκ μὲν τοῦ Πατρὸς , ὡς ἐκ πηγῆς τινος ἀφορμώμενος , ὑπὸ δὲ τοῦ Υἱοῦ ἐνεργοῦμενος , ἐν δὲ τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος τελιοῦν τὴν χάριν , καὶ οὐ διαχρίνεται πρὸς τὰς ὑποστάσεις οὐδεμία ἐνέργεια , ἰδιαζούσης παρ’ ἑκάστης καὶ ἀποτεταγμένης δίχα τῆς συνθεωρουμένης ἐπιτελουμένη · ἄλλὰ πᾶσα πρόνοια καὶ κηδεμονία , καὶ τοῦ παντὸς ἐπιστάσις , τῶν τε κατὰ τὴν αἰσθητὴν κτίσιν , καὶ τῶν κατὰ τὴν ὑπερχόσμιον φύσιν , ἣτε συντηρητικὴ τῶν δυναν , καὶ διορθωτικὴ τῶν πλημμελουμένων , καὶ διδακτικὴ τῶν κατορθουμένων , μία ἐστὶ καὶ οὐχὶ τρεῖς , παρὰ μὲν τῆς ἁγίας Τριάδος κατορθουμένη , οὐ μὴν κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν τῇ πίστει θεωρουμένων προσώπων ἀρχὴ τεμνομένη , ὡς ἕκαστον τῶν ἐνεργημάτων ἀφ’ ἑαυτοῦ θεωρουμένου , ἢ τοῦ Πατρὸς εἶναι μόνου , ἢ τοῦ
Lemmas: ὑπόστασις ἀριθμός ὁ ἅγιος Τριάς , ἀλλά εἷς τις γίγνομαι ὁ ἀγαθός θέλημα κίνησις τε καί διακόσμησις , ἐκ Πατρός διά ὁ υἱός πρός ὁ πνεῦμα διεξάγω : ὡς γάρ οὐ λέγω τρεῖς ζωοποιός ὁ ὁ εἷς ἐνεργέω ζωή , οὐδέ τρεῖς ἀγαθός ὁ ἐν αὐτός ὁ ἀγαθότης θεωρέω , οὐδέ ὁ ἄλλος πᾶς πληθυντικός ἐξαγγέλλω : οὕτως οὐδέ τρεῖς θεός ὀνομάζω δύναμαι , ὁ ὁ θεικός οὗτος , ἤτοι ἐποπτικός δύναμις τε καί ἐνέργεια συννημέμως καί ἀδιάκριτος διά ἀλλήλων ἐπί ἐγώ τε καί πᾶς ὁ κτίσις ἐνεργέω . ὥσπερ γάρ μανθάνω περί ὁ θεός ὁ ὅλος ὁ Γραφής λέγω , κρίνω αὐτός πᾶς ὁ γῆ , κριτής ὁ πᾶς αὐτός ἔρχομαι διά ὁ υἱός φημί . καί πάλιν ἀκούω , ὅτι ὁ Πατήρ κρίνω οὐδείς , οὐ ὑπομένω μάχομαι πρός ἑαυτοῦ ὁ γραφή . ὁ γάρ κρίνω πᾶς ὁ γῆ διά ὁ υἱός , ὅς πᾶς δίδωμι ὁ κρίσις , οὗτος ποιέω : καί πᾶς ὁ παρά ὁ Μονογενώ γίγνομαι , εἰς ὁ Πατέρας ὁ ἀναφορά ἔχω , ὥστε καί κριτής αὐτός ὁ πᾶς ἔρχομαι , καί κρίνω μηδείς διά ὁ πᾶς , ὡς λέγω , ὁ κρίσις ὁ υἱός δίδωμι , καί πᾶς ὁ ὁ υἱός κρίσις ὁ πατρικός μή ἀπαλλοτριόω βούλημα : καί οὐ ἄν τις εὔλογος , ἢ δύο κριτής λέγω , ἢ ὁ ἕτερος ἀλλοτριόω ὁ κατά ὁ κρίσις ἐξουσία τε καί δύναμις : οὕτως καί ἐπί ὁ ὁ θεότης λόγος , Χριστός θεός δύναμις , καί θεός σοφία : καί ὁ ἐποπτικός τε καί θεατικός δύναμις , ὅς δή θεότης λέγω , διά ὁ Μονογενώ ὁ Πατήρ ἐνεργέω , ὁ δέ υἱός πᾶς δύναμις ἐν ὁ ἅγιος πνεῦμα τελειόω , καί κρίνω μέν , καθώς Ἠσαΐας φημί , ἐν πνεῦμα κρίσις , καί πνεῦμα καῦσις : ἐνεργέω δέ κατά ὁ Εὐαγγέλιος φωνή , ὅς πρός ὁ Ἰουδαῖος ποιέω . λέγος γάρ · εἰμί δέ ἐγώ ἐν πνεῦμα θεός ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος : ἀπό μέρος πᾶς εἶδος εὐεργεσία περιλαμβάνω , διά ὁ κατά ὁ ἐνέργεια ἑνότης : ὅς γάρ διά ἀλλήλων ἐνεργέω ὁ ἐν , εἰς πολύς καταμερίζω ὁ ὄνομα ὁ ἐνέργεια οὐ δύναμαι . ἐπειδή γάρ εἷς ὁ ὁ ἐποπτικός τε καί θεατικός δύναμις λόγος ἐν πατήρ καί υἱός καί πνεῦμα ἅγιος , καθώς ἐν ὁ ἔμπροσθεν λέγω , ἐκ μέν ὁ Πατρός , ὡς ἐκ πηγή τις ἀφορμάω , ὑπό δέ ὁ υἱός ἐνεργέω , ἐν δέ ὁ δύναμις ὁ πνεῦμα τέλλω ὁ χάρις , καί οὐ διαχρίω πρός ὁ ὑπόστασις οὐδείς ἐνέργεια , ἰδιάζω παρά ἕκαστος καί ἀποτάσσω δίχα ὁ συνθεωρέω ἐπιτελέω · ἄλλος πᾶς πρόνοια καί κηδεμονία , καί ὁ πᾶς Ἐπίστασις , ὁ τε κατά ὁ αἰσθητός κτίσις , καί ὁ κατά ὁ ὑπερκόσμιος φύσις , ὅστε συντηρητικός ὁ δύο , καί διορθωτικός ὁ πλημμελέω , καί διδακτικός ὁ κατορθόω , εἷς εἰμί καί οὐ τρεῖς , παρά μέν ὁ ἅγιος Τριάς κατορθόω , οὐ μήν κατά ὁ ἀριθμός ὁ ἐν ὁ πίστις θεωρέω πρόσωπον ἀρχή τέμνω , ὡς ἕκαστος ὁ ἐνέργημα ἀπό ἑαυτοῦ θεωρέω , ἢ ὁ Πατρός ἔρχομαι μόνος , ἢ ὁ