gregorius-nyssenus.ad-ablabium-quod-non-sint-tres-dei pg045_0072.2
Εἰ δὲ πᾶν ἀγαθὸν πρᾶγμα καὶ δνομα , τῆς ἀνάρχου ἐνδυνάμεως τε καὶ βουλῆς · ἐξημμένον ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος διὰ τοῦ μονογενοῦς Θεοῦ ἀρχόντος καὶ ἀδιαστάτως εἰς τελείωσιν ἄγεται , οὐδεμίας παρατάσεως ἐν τῇ τοῦ θελοῦ βουλῆσεως κινήσει ἀπὸ τοῦ Πατρὸς διὰ τοῦ Υἱοῦ , ἐπὶ τὸ Πνεῦμα γινομένης · ἢ νοουμένης · ἐν δὲ τῶν ἀγαθῶν ὀνομάτων τε καὶ νοημάτων καὶ ἡ θεότης · οὐκ ἂν εἰκῶς εἰς πλῆθος τὸ ὄνομα διαχέοιτο , τῆς κατὰ τὴν ἐνέργειαν ἐνότητος κυλλούσης τὴν πληθυντικὴν ἀρίθμησιν . Καὶ ὅσπερ εἰς ὁ Σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων , μάλιστα πιστῶν , ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου ὀνόμασται , καὶ οὐδὲς ἐκ τῆς φωνῆς ταύτης ἢ τὸν Υἱὸν λέγει μὴ σώζειν τοὺς πιστεύοντας , ἢ διὰ τοῦ Πνεύματος τὴν σωτηρίαν τοῖς μετέχουσι γίνεσθαι · ἀλλὰ γίνεται πάντων Σωτὴρ ὁ ἐπὶ πάντων Θεός , ἐνεργοῦντος τοῦ Υἱοῦ τὴν σωτηρίαν ἐν τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι , καὶ οὐδὲν μᾶλλον διὰ τοῦτο τρεῖς σωτῆρες ὑπὸ τῆς Γραφῆς ὀνομάζονται , εἰ καὶ ὁμολογεῖται παρὰ τῆς ἁγίας Τριάδος ἡ σωτηρία · οὕτως οὐδὲ τρεῖς θεοὶ κατὰ τὴν ἀποδοθεμένην τῆς θεότητος σημασίαν , κἂν ἐφαρμόζει ἡ τοιαύτη κλῆσις τῇ ἁγίᾳ Τριάδι . Μάχεσθαι δὲ πρὸς τοὺς ἀντιλέγοντας , μὴ δεῖν ἐνέργειαν νοεῖν τὴν θεότητα , οὐ πᾶν τι τῶν ἀναγκαίων μοι δοκεῖ , ὡς πρὸς τὴν παροῦσαν τοῦ λόγου κατασκευήν . Ἡμεῖς μὲν γὰρ ἀόριστον · καὶ ἀπερίληπτον τὴν θείαν φύσιν εἶναι πιστεύοντες , οὐδεμίαν αὐτῆς ἐπινοοῦμεν περίληψιν , ἀλλὰ κατὰ πάντα τρόπον ἐν ἀπειρίᾳ νοεῖσθαι τὴν φύσιν διοριζόμεθα . Τὸ δὲ καθόλου ἀπειρον , οὐ τινὶ μὲν ὁριζεται , τινὶ δὲ οὔχί · ἀλλὰ κατὰ πάντα λόγον ἐκφεύγει τὸν ὅρον ἡ ἀπειρία . Οὐκοῦν τὸ ἐκτὸς ὅρου , οὐδὲ ὀνόματι πάντως ὁρίζεται . Ὡς ἂν οὖν διαμένωι , ἐπὶ τῆς θείας φύσεως τοῦ ἀορίστου ἡ ἔννοια , ὑπὲρ πᾶν ὄνομά φαμεν εἶναι τὸ θεῖον , ἡ δὲ θεότης ἐν τῶν ὀνομάτων ἐστίν . Οὐκοῦν οὐ δύναται τὸ αὐτὸ καὶ ὄνομα εἶναι , καὶ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα νομίζεσθαι .
Lemmas: εἰμί δέ πᾶς ἀγαθός πρᾶγμα καί δνομα , ὁ ἄναρχος ἐνδύναμος τε καί βουλή · ἐξάπτω ἐν ὁ δύναμις ὁ πνεῦμα διά ὁ μονογενής θεός άρχοντας καί ἀδιάστατος εἰς τελείωσις ἄγω , οὐδείς παράτασις ἐν ὁ ὁ θέλω βούλησις κίνησις ἀπό ὁ Πατρός διά ὁ υἱός , ἐπί ὁ πνεῦμα γίγνομαι · ἢ νοέω · ἐν δέ ὁ ἀγαθός ὄνομα τε καί νόημα καί ὁ θεότης · οὐ ἄν ἵημι εἰς πλῆθος ὁ ὄνομα διαχέω , ὁ κατά ὁ ἐνέργεια ἑνότης κυλλόω ὁ πληθυντικός ἀρίθμησις . καί ὅς εἰς ὁ Σωτήρ πᾶς ἄνθρωπος , μάλιστα πιστός , ὑπό ὁ ἀπόστολος ὀνομάζω , καί οὐδή ἐκ ὁ φωνή οὗτος ἢ ὁ υἱός λέγω μή σῴζω ὁ πιστεύω , ἢ διά ὁ πνεῦμα ὁ σωτηρία ὁ μετέχω γίγνομαι · ἀλλά γίγνομαι πᾶς Σωτήρ ὁ ἐπί πᾶς θεός , ἐνεργέω ὁ υἱός ὁ σωτηρία ἐν ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , καί οὐδείς μᾶλλον διά οὗτος τρεῖς σωτήρ ὑπό ὁ Γραφής ὀνομάζω , εἰμί καί ὁμολογέω παρά ὁ ἅγιος Τριάς ὁ σωτηρία · οὕτως οὐδέ τρεῖς θεός κατά ὁ ἀποδίδωμι ὁ θεότης σημασία , κἀν ἐφαρμόζω ὁ τοιοῦτος κλῆσις ὁ ἅγιος Τριάς . μάχομαι δέ πρός ὁ ἀντιλέγω , μή δεῖ ἐνέργεια νοέω ὁ θεότης , οὐ πᾶς τίς ὁ ἀναγκαῖος ἐγώ δοκέω , ὡς πρός ὁ πάρειμι ὁ λόγος κατασκευή . Ἡμεῖς μέν γάρ ἀόριστος · καί ἀπερίληπτος ὁ θεῖος φύσις ἔρχομαι πιστεύω , οὐδείς αὐτηες͂ς ἐπινοέω περίληψις , ἀλλά κατά πᾶς τρόπος ἐν ἀπειρία νοέω ὁ φύσις διορίζω . Τέ δέ καθόλου ἤπειρος , οὐ τις μέν ὁρίζω , τις δέ οὐ · ἀλλά κατά πᾶς λόγος ἐκφεύγω ὁ ὅρος ὁ ἀπειρία . Οὐκοῦν ὁ ἐκτός ὅρος , οὐδέ ὄνομα πάντως ὁρίζω . ὡς ἄν οὖν διαμένω , ἐπί ὁ θεῖος φύσις ὁ ἀόριστος ὁ ἔννοια , ὑπέρ πᾶς ὄνομα φημί ἔρχομαι ὁ θεῖος , ὁ δέ θεότης ἐν ὁ ὄνομα εἰμί . Οὐκοῦν οὐ δύναμαι ὁ αὐτός καί ὄνομα ἔρχομαι , καί ὑπέρ πᾶς ὄνομα νομίζω .