gregorius-nazianzenus.in-sanctum-pascha-orat-45 pg036_0351.1
ΚΒ . Ἔστι τοίνυν ( 8 ) ἐξετάσαι πρᾶγμα καὶ δόγμα , τοῖς μὲν πολλοῖς παρορώμενον , ἐμοὶ δὲ , καὶ λίαν ἐξεταζόμενον . Τίνι γὰρ τὸ ὑπὲρ ἡμῶν αἴμα , καὶ περὶ τίνος ἐχέθην , τὸ μέγα καὶ περιβόητον τοῦ Θεοῦ , καὶ ἀρχιερέως , καὶ θύματος ; Κατειχόμεθα ( 9 ) μὲν γὰρ ὑπὸ τοῦ πονηροῦ , πεπραμένοι ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν , καὶ ἀντειλαβόντες τῆς χακίας τὴν ἁθονὴν . Εἰ δὲ τὸ λῦτρον οὐκ αὐτὸς τινὸς , ἢ τῷ κατεχόντος γίνεται , ζητῶ τίνι τοῦτο εἰσηνέχθη , καὶ δι’ ἣντινα τὴν αἰτίαν ; Εἰ μὲν τῷ πονηρῷ , φεῦ τῆς ὑβρεως · εἰ μὴ παρὰ τοῦ Θεοῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸν Θεὸν αὐτὸν λύτρον ὁ λῃστὴς λαμβάνει , καὶ μισθὸν οὕτως ὑπερφυῆ ( 10 ) τῆς ἑαυτοῦ τυραννίδος , δι’ ὃν καὶ ἡμῶν φείδεσθαι δίκαιον ἦν · εἰ δὲ τῷ Πατρὶ , πρῶτον μὲν πῶς ; Οὐχ ὑπ’ ἐκεῖνον γὰρ ἐκρατοῦμεθα . Δεύτερον δὲ , τίς ὁ λόγος , Μονογενοῦς αἷμα τέτρεψεν Πατέρα , ὃς οὐδὲ τὸν Ἰσαὰκ ἐδέξατο παρὰ τοῦ πατρὸς προσφερόμενον , ἀλλ’ ἀντηλάξατο τὴν θυσίαν , κριὸν ἀντιδοὺς τοῦ λογικοῦ θύματος ; Ἡ δήλον , ὅτι λαμβάνει μὲν ὁ Πατήρ , οὐχ αἰτήσας ( 11 ) , οὐδὲ δεηθείς , ἀλλὰ διὰ τὴν οἰκονομίαν , καὶ τὸ χρήναι ( 12 ) ἁγιασθῆναι τῷ ἀνθρωπίνῳ τοῦ Θεοῦ τὸν ἀνθρωπον · ἵν’ αὐτὸς ἡμᾶς ἐλέησαι , τοῦ τυράννου βίᾳ κρατηθῆναι , καὶ πρὸς ἑαυτὸν ( 13 ) ἐπαναγάγῃ διὰ τοῦ Υἱοῦ μεσιτεύσαντος , καὶ εἰς τιμὴν τοῦ Πατρὸς τοῦτο οἰκονομήσαντος , ὡς τὰ πάντα παραχωρῶν φαίνεται . Τὰ μὲν δὴ Χριστοῦ τοιαῦτα , καὶ τὰ πλεῖω σιγῇ ἀσέβειθω . Ὁ δὲ χαλκοὺς ὡς κρεμᾶται ( 14 ) μὲν κατὰ τῶν δακνόντων δρεῶν , οὐχ ὡς τύπος ( 15 ) δὲ τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν παθόντος , ἀλλ’ ὡς ἀντίτυπος · καὶ σώζει τοὺς εἰς αὐτὸν ὁρῶντας , οὐχ ὅτι ζῇ πιστευόμενος , ἀλλ’ ὅτι νεκένευται , καὶ συννεχροῖ τὰς ὑπ’ αὐτὸν ( 16 ) δυνάμεις , καταλυθείς , ὥσπερ ἦν ἀξίος . Καὶ τίς ὁ πρέπων αὐτῷ παρ’ ἡμῶν ἐπινάξιος ; Ποῦ σου , θάνατε , τὸ κέντρον ; Ποῦ σου , ἄδη , τὸ νῖκος ; Τῷ σταυρῷ βέβλησαι , τῇ ζωποίᾳ τεθανάτωσαι . Ἄπνους ( 17 ) , νεκρὸς , ἀκίνητος , ἀνενέργητος , καὶ , εἰ τὸ ( 18 ) σχῆμα σώζεις ὁρεως , ἐν ὑψὲ στηλιτευόμενος ( 19 ) .
Lemmas: ΚΒ . εἰμί τοίνυν ( 8 ) ἐξετάζω πρᾶγμα καί δόγμα , ὁ μέν πολύς παροράω , ἐγώ δέ , καί λίαν ἐξετάζω . τίς γάρ ὁ ὑπέρ ἐγώ αἷμα , καί περί τίς χέω , ὁ μέγας καί περιβόητος ὁ θεός , καί ἀρχιερεύς , καί θῦμα ; κατέχω ( 9 ) μέν γάρ ὑπό ὁ πονηρός , πιπράσκω ὑπό ὁ ἁμαρτία , καί ἀντιλαμβάνω ὁ κακία ὁ αθονη . εἰμί δέ ὁ λύτρον οὐ αὐτός τις , ἢ ὁ κατέχων γίγνομαι , ζητάω τίς οὗτος εἰσφέρω , καί διά ὅστις ὁ αἰτία ; εἰμί μέν ὁ πονηρός , φεῦ ὁ ὕβρις · εἰμί μή παρά ὁ θεός μόνος , ἀλλά καί ὁ θεός αὐτός λύτρον ὁ λῃστής λαμβάνω , καί μισθός οὕτως ὑπερφυής ( 10 ) ὁ ἑαυτοῦ τυραννίς , διά ὅς καί ἐγώ φείδομαι δίκαιος εἰμί · εἰμί δέ ὁ πατήρ , πρῶτος μέν πῶς ; οὐχ ὑπό ἐκεῖνος γάρ κρατέω . δεύτερος δέ , τίς ὁ λόγος , Μονογενώ αἷμα τρέπω Πατέρας , ὅς οὐδέ ὁ Ἰσαάκ δέχομαι παρά ὁ πατήρ προσφέρω , ἀλλά ἀντελαύνω ὁ θυσία , κριός ἀντιδίδωμι ὁ λογικός θῦμα ; ὁͅς δῆλος , ὅτι λαμβάνω μέν ὁ Πατήρ , οὐ αἰτέω ( 11 ) , οὐδέ δέω , ἀλλά διά ὁ οἰκονομία , καί ὁ χρή ( 12 ) ἁγιάζω ὁ ἀνθρώπινος ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος · ἵνα αὐτός ἐγώ ἐλεέω , ὁ τύραννος βία κρατέω , καί πρός ἑαυτοῦ ( 13 ) ἐπανάγω διά ὁ υἱός μεσιτεύω , καί εἰς τιμή ὁ Πατρός οὗτος οἰκονομέω , ὡς ὁ πᾶς παραχωρέω φαίνω . Τά μέν δή Χριστός τοιοῦτος , καί ὁ πλείων σιγή ἀσεβέω . ὁ δέ χαλκός ὡς κρεμάω ( 14 ) μέν κατά ὁ δάκνω δρεῶν , οὐ ὡς τύπος ( 15 ) δέ ὁ ὑπέρ ἐγώ πάσχω , ἀλλά ὡς ἀντίτυπος · καί σῴζω ὁ εἰς αὐτός ὁράω , οὐ ὅτι ζάω πιστεύω , ἀλλά ὅτι νεκενευος , καί συμφέρω ὁ ὑπό αὐτός ( 16 ) δύναμις , καταλύω , ὥσπερ εἰμί Ἀξιός . καί τίς ὁ πρέπω αὐτός παρά ἐγώ ἐπινάξιος ; Που σύ , θάνατος , ὁ κέντρον ; Που σύ , ᾅδης , ὁ νῖκος ; ὁ σταυρός βάλλω , ὁ ζωποίᾳ θανατόω . ἄπνοος ( 17 ) , νεκρός , ἀκίνητος , ἀνενέργητος , καί , εἰμί ὁ ( 18 ) σχῆμα σῴζω ὀρεύς , ἐν ὑψέω στηλιτεύω ( 19 ) .