ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0204.1
A οὐδενὶ τοσοῦτον χαίρει Θεός , ὅσον ἀνθρώπου διορθώσει καὶ σωτηρίᾳ , ὑπὲρ οὗ λόγος ἅπας καὶ ἅπας μυστηριον · ἵνα γέννηθε ὡς φωστήρες ἐν κόσμῳ , ζωτικὴ τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις δύναμις , ἵνα φῶτα τέλεια τῷ μεγάλῳ φωτὶ παραστάντες , καὶ τὴν ἐκείνου μνηθῆτε φωταγωγίαν , ἐλλαμπόμενοι τῇ Τριάδι χαθαρώτερον καὶ τρανότερον , ἥς νῦν μετριῶς ὑποδέδεχε ( 90 ) τὴν μίαν αὐτῆν ἐκ μιᾶς τῆς θεότητος , ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , ᾧ ἡ δόξα , καὶ τὸ κράτος ( 91 ) εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: A οὐδείς τοσοῦτος χαίρω Θεός , ὅσος ἄνθρωπος διόρθωσις καί σωτηρία , ὑπέρ ὅς λόγος ἅπας καί ἅπας μυστήριον · ἵνα γεννάω ὡς φωστήρ ἐν κόσμος , ζωτικός ὁ ἄλλος ἄνθρωπος δύναμις , ἵνα φάος τέλειος ὁ μέγας φάος παρίστημι , καί ὁ ἐκεῖνος μιμνήσκω φωταγωγία , ἐλλάμπω ὁ Τριάς καθαρός καί τρανής , ἥς νῦν μέτριος ὑποδείκνυμι ( 90 ) ὁ εἷς αὐτός ἐκ εἷς ὁ θεότης , ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , ὅς ὁ δόξα , καί ὁ κράτος ( 91 ) εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0204.2
ΛΟΓΟΣ Μ<sup>α</sup> .
Lemmas: Λόγος Μῃ .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0204.3
Εἰς τὸ ἅγιον βάπτισμα .
Lemmas: εἰς ὁ ἅγιος βάπτισμα .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0204.4
A . Χθὲς τῇ λαμπρᾷ τῶν Φώτων ἡμέρᾳ πανηγυρίσαντες ( καὶ γὰρ ἔπρεπε χαρμόνως θάσθαι τῆς σωτηρίας τῆς ἡμετέρας , καὶ πολλῷ μᾶλλον ( 92 ) τῇ γαμηλία , καὶ γενέθλια , καὶ ὀνομαστήρια , τοῖς σαρκὸς φίλοις , κουρόσυνά ( 93 ) τε καὶ κατοικεσία ( 94 ) , καὶ ἐτῆσια ( 95 ) , ὅσα τε ἄλλα πανηγυρίζουσι ἄνθρωποι ) , σήμερον περὶ τοῦ βαπτίσματος βραχέα διαλεξόμεθα ( 96 ) , καὶ τῆς ἐντεῦθεν ἡμῖν ὑπαρχούσης εὐεργεσίας · εἰ καὶ χθὲς ἡμᾶς ὁ λόγος παρέδραμε , τῆς ὥρας κατεπειγούσης , καὶ ἅμα τοῦ λόγου τὸν χόρον φεύγοντος . Κόρος δὲ ( 97 ) λόγου πολέμιος ἀκοαῖς , ὡς ὑπερβάλλουσα τροφὴ σώμασι ( 98 ) . Προσἔχειν δὲ ἀξιον τοῖς λεγομένοις , καὶ μὴ παρέργως , ἀλλὰ προθύμως τὸν περὶ τῆλικούτων δέξασθαι λόγον · ἐπεὶδὲ καὶ τοῦτο ἐστὶ φωτισμός , τὸ γνῶναι τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν .
Lemmas: A . χθές ὁ λαμπρός ὁ Φώτων ἡμέρα πανηγυρίζω ( καί γάρ πρέπω χάρμων θάω ὁ σωτηρία ὁ ἡμέτερος , καί πολύς μᾶλλον ( 92 ) ὁ γαμήλιος , καί γενέθλιος , καί ὀνομαστήρια , ὁ σάρξ φίλος , κουροσύνη ( 93 ) τε καί κατοικεσία ( 94 ) , καί ετήσιος ( 95 ) , ὅσος τε ἄλλος πανηγυρίζω ἄνθρωπος ) , σήμερον περί ὁ βάπτισμα βραχύς διαλέγω ( 96 ) , καί ὁ ἐντεῦθεν ἐγώ ὑπάρχω εὐεργεσία · εἰμί καί χθές ἐγώ ὁ λόγος παρατρέχω , ὁ ὥρα κατεπείγω , καί ἅμα ὁ λόγος ὁ χόρος φεύγω . Κόρος δέ ( 97 ) λόγος πολέμιος ἀκοή , ὡς ὑπερβάλλω τροφή σῶμα ( 98 ) . προσέχω δέ ἀσιος ὁ λέγω , καί μή πάρεργον , ἀλλά προθύμως ὁ περί τηλικόσδε δέχομαι λόγος · ἐφοράω καί οὗτος εἰμί φωτισμός , ὁ γιγνώσκω ὁ μυστήριον ὁ δύναμις .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0204.5
B . Τρισχῶν γέννησιν ἡμῖν οἶδεν ὁ Λόγος · τὴν ἐξ σωμάτων , τὴν ἐξ βαπτίσματος , καὶ ( 99 ) τὴν ἐξ ἀναστάσεως . Τούτων δὲ ( 1 ) , ἡ μὲν νυκτερινὴ τέ ἐστι , καὶ δοῦλη , καὶ ἐμπαθής · ἡ δὲ ἡμερινή , καὶ ἐλευθέρα , καὶ λυτικὴ παθῶν , πᾶν τὸ ἀπὸ γενέσεως κάλλισμα περιτέμνουσα , καὶ πρὸς τὴν ἄνω ζωὴν ἐπαν -
Lemmas: B . τριεχω γέννησις ἐγώ οἶδα ὁ Λόγος · ὁ ἐκ σῶμα , ὁ ἐκ βάπτισμα , καί ( 99 ) ὁ ἐκ ἀνάστασις . οὗτος δέ ( 1 ) , ὁ μέν νυκτερινός τε εἰμί , καί δοῦλος , καί ἐμπαθής · ὁ δέ ἡμερινός , καί ἐλεύθερος , καί λυτικός πάθος , πᾶς ὁ ἀπό γένεσις καλλισμαω περιτέμνω , καί πρός ὁ ἄνω ζωή ἐπήν -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0205.1
ἀγουςα ( 2 ) · ἡ δὲ φοβερωτέρα καὶ συντομωτέρα , ἅπιν τὸ πλάσμα ( 3 ) συνάγουςα ἐν βραχεῖ τῷ πλάτῃ παραστησόμενον , καὶ λόγῳ ὑφῆκεν αὐτῆς ἐνταῦθα δουλείας , καὶ πολιτείας , εἴτε τῇ σαρκὶ μόνον ἐπηκολούθησεν , εἴτε τῷ Πνεύματι συναπλῆδε ( 4 ) , καὶ τὴν γῆν ἡδίστην τῆς ἀναπλάσεως . Ταύτας δὲ τὰς γεννήσεις ἅπασας παρ' ἑαυτοῦ τιμήσας ὁ ἡμῶν Χριστὸς φαίνεται · τὴν μὲν , τῷ ἐμφυσήματι ( 5 ) τῷ πρώτῳ καὶ ζωτικῷ · τὴν δὲ , τῇ σαρκώσει , καὶ τῷ βαπτίσματι , ὅπερ αὐτὸς ἐδραπέτιστο · τὴν δὲ , τῇ ἀναστάσει , ἧς αὐτὸς ἀπήρξατο · ὡς ἐγένετο πρωτότοκος ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς , οὕτω καὶ πρωτότοκος ἐκ νεκρῶν γενέσθαι καταξιώσας .
Lemmas: ἄγω ( 2 ) · ὁ δέ φοβερός καί σύντομος , θέραψ ὁ πλάσμα ( 3 ) συνάγω ἐν βραχύς ὁ πλάτη παρίστημι , καί λόγος ὑφίημι αὐτός ἐνταῦθα δουλεία , καί πολιτεία , εἴτε ὁ σάρξ μόνος ἐπακολουθέω , εἴτε ὁ πνεῦμα συναπλῆδε ( 4 ) , καί ὁ γῆ ἡδύς ὁ ἀνάπλασις . οὗτος δέ ὁ γεννάω πάσσω παρά ἑαυτοῦ τιμάω ὁ ἐγώ Χριστός φαίνω · ὁ μέν , ὁ ἐμφύσημα ( 5 ) ὁ πρῶτος καί ζωτικός · ὁ δέ , ὁ σάρκωσις , καί ὁ βάπτισμα , ὅσπερ αὐτός δραπέτης · ὁ δέ , ὁ ἀνάστασις , ὅς αὐτός ἀπάρχομαι · ὡς γίγνομαι πρωτότοκος ἐν πολύς ἀδελφός , οὗτος καί πρωτότοκος ἐκ νεκρός γίγνομαι καταξιόω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0205.2
Γ' . Περὶ μὲν δὴ τῶν δύο γεννήσεων , τῆς πρώτης τὲ B σημα , καὶ τῆς ( 6 ) τελευταίας , φιλοσοφεῖν , οὐ τοῦ παρόντος καιροῦ · περὶ δὲ τῆς μέσης , καὶ τῆς νῦν ἡμῖν ἀναγκαίας , ἥς ἐπώνυμος ἡ τῶν φώτων ἡμέρα , φιλοσοφησωμεν ( 7 ) · Τὸ φῶτισμα , λαμπρότης ἐστὶ ψυχῶν , βίου μεταθέσεως , ἐπερώτημα ( 8 ) τῆς εἰς Θεὸν συνειδήσεως · τὸ φῶτισμα , βοήθεια τῆς ἀσθενείας τῆς ἡμετέρας · τὸ φῶτισμα , σαρκὸς ἀπόθεσις , Πνεύματος ἀκολούθησις , Λόγου κοινωνία , πλάσματος ἐπανόρθωσις , κατακλύσεως ἀμαρτίας , φωτὸς μετουσία , σκότους κατάλυσις · τὸ φῶτισμα , δῆγμα πρὸς Θεόν , συνεκδημία Χριστοῦ ( 9 ) , ἔρεισμα πιστεύσεως , νοῦ τελείωσις , κλεῖς οὐρανίων βασιλείας , ζωῆς ἀμερής , δουλείας ἀναίρεσις , δεσμῶν ἐκλύσις , συνθέσεως μεταποίησις ( 10 ) · τὸ φῶτισμα ( τί δὲ πλέον καταριθμεῖν ) , σὲν τοῦ Θεοῦ δώρων ( 11 ) τὸ κάλλιστον καὶ μεγαλοπρεπέστατον . Ὅπερ γὰρ ( 12 ) Ἁγια ἁγίων καλεῖται τινὰ , καὶ Ἁγίατα ( 13 ) ἁμαρτῶν ( ἐμπειρικτικώτερα γὰρ ἐστὶ καὶ κυριώτερα ) · οὕτω καὶ αὐτὸ πάντων ἄλλων τῶν παρ' ἡμῖν φωτισμῶν ὑπ' ἀγιώτερον .
Lemmas: Γε . περι μέν δή ὁ δύο γέννησις , ὁ πρῶτος τε B σῆμα , καί ὁ ( 6 ) τελευταῖος , φιλοσοφέω , οὖον ὁ πάρειμι καιρός · περί δέ ὁ μέσος , καί ὁ νῦν ἐγώ ἀναγκαῖος , ἥς ἐπώνυμος ὁ ὁ φάος ἡμέρα , φιλοσοφέω ( 7 ) · ὁ φώτισμα , λαμπρότης εἰμί Ψυχή , βίος μετάθεσις , ἐπερώτημα ( 8 ) ὁ εἰς θεός συνείδησις · ὁ φώτισμα , βοήθεια ὁ ἀσθένεια ὁ ἡμέτερος · ὁ φώτισμα , σάρξ ἀπόθεσις , πνεῦμα ἀκολούθησις , Λόγος κοινωνία , πλάσμα ἐπανόρθωσις , κατάκλυσις ἁμαρτία , φάος μετουσία , σκότος κατάλυσις · ὁ φώτισμα , δῆγμα πρός Θεός , συνεκδημία Χριστός ( 9 ) , ἔρεισμα πίστευσις , νόος τελείωσις , κλείς οὐράνιος βασίλεια , ζωή ἀμερής , δουλεία ἀναίρεσις , δεσμός ἔκλυσις , σύνθεσις μεταποίησις ( 10 ) · ὁ φώτισμα ( τίς δέ πλέω καταριθμέω ) , Σεν ὁ Θεός δῶρον ( 11 ) ὁ καλῶς καί μεγαλοπρεπής . ὅπερ γάρ ( 12 ) Ἅγιος ἅγιος καλέω τις , καί Ἁγίας ( 13 ) ἁμαρτέω ( ἐμπειρικός γάρ εἰμί καί κύριος ) · οὗτος καί αὐτός πᾶς ἄλλος ὁ παρά ἐγώ φωτισμός ὑπό ἄγιος .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0205.3
Δ' . Καλεῖται μὲν , ὡςπερ Χριστὸς ὁ τοῦτο δότηρ , πολλοῖς καὶ διαφόροις ὀνόμασιν , οὕτω δὲ καὶ τὸ δώρημα · εἴτε διὰ τὸ περιχαρὲς τοῦ πράγματος τοῦτο παθόντων ἡμῶν ( φιλοῦσι γὰρ οἱ σφόδρα περὶ τι ἐρωτικῶς διακειμένοι , ἧδὼς συνειναι καὶ τοῖς ὀνόμασιν ) , εἴτε τοῦ πολυειδοῦς τῆς εὐεργεσίας πολλάς καὶ τὰς κλήσεις ἡμῖν δημιουργήσαντος ( 14 ) . Δῶρον καλοῦμεν , φῶτισμα , βάπτισμα , χρίσμα , φῶτισμα , ἀφθαρσίας ἐνδύμα , λουτρὸν παλιγγενεσίας , σφραγίδα , πᾶν ὅ τι σῆμον · δῶρον μὲν , ὡς καὶ μηδὲν προεισενεγκούσι
Lemmas: δέ . καλέω μέν , ὡς Χριστός ὁ οὗτος δοτήρ , πολύς καί διάφορος ὄνομα , οὗτος δέ καί ὁ δώρημα · εἴτε διά ὁ περιχαρής ὁ πρᾶγμα οὗτος πάσχω ἐγώ ( φιλέω γάρ ὁ σφόδρα περί τίς ἐρωτικός διάκειμαι , ὅδε συνίημι καί ὁ ὄνομα ) , εἴτε ὁ πολυειδής ὁ εὐεργεσία πολύς καί ὁ κλῆσις ἐγώ δημιουργέω ( 14 ) . Δῶρος καλέω , φώτισμα , βάπτισμα , χρίσμα , φώτισμα , ἀφθαρσία ἔνδυμα , λουτρόν παλιγγενεσία , σφραγίς , πᾶς ὅς τίς σημών · δῶρον μέν , ὡς καί μηδείς προεισφέρω
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0206.1
Δ διδόμενον · χάρισμα δὲ , ὡς καὶ ὀφείλουσι ( 15 ) · βάπτισμα δὲ , ὡς συνθαπτομένης ( 16 ) τῇ ὕδατι τῆς ἁμαρτίας · χρίσμα δὲ , ὡς ἱερὸν καὶ βασιλικὸν ( ταῦτα [ 17 ] γὰρ ἦν τὰ χριζόμενα ) · φωτισμὸς δὲ , ὡς λαμπρότητα · ἔνδυμα δὲ , ὡς αἰσχύνης κάλυμμα ( 18 ) · λουτρὸν δὲ , ὡς ἐκπλῦσιν · σφραγὶς δὲ , ὡς συντήρησιν , καὶ τῆς δεσποτείας σημείωσιν . Τούτῳ συγχαροῦσιν οὐρανοί · τοῦτο δοξάζουσιν ἄγγελοι , διὰ τὸ συγγενὲς τῆς λαμπρότητος · τοῦτο εἰκῶν τῆς ἐκεῖθεν μακαριότητος · τοῦτο ἡμεῖς ἐξυμενεῖν βουλομένθα μὲν , οὐ δυνάμεθα δὲ τῷ ἀξίῳ .
Lemmas: δ δίδωμι · χάρισμα δέ , ὡς καί ὀφείλω ( 15 ) · βάπτισμα δέ , ὡς συνθάπτω ( 16 ) ὁ ὕδωρ ὁ ἁμαρτία · χρίσμα δέ , ὡς ἱερόν καί βασιλικός ( οὗτος [ 17 ] γάρ εἰμί ὁ χρίζω ) · φωτισμός δέ , ὡς λαμπρότης · ἔνδυμα δέ , ὡς αἰσχύνη κάλυμμα ( 18 ) · λουτρόν δέ , ὡς ἔκπλυσις · σφραγίς δέ , ὡς συντήρησις , καί ὁ δεσποτεία σημείωσις . οὗτος συγχαίρω οὐρανός · οὗτος δοξάζω ἄγγελος , διά ὁ συγγενής ὁ λαμπρότης · οὗτος εἰκών ὁ ἐκεῖθεν μακαριότης · οὗτος ἐγώ ἐξυμνέω βούλομαι μέν , οὖον δύναμαι δέ ὁ ἄξιος .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0206.2
Ε' . Θεὸς μὲν ἐστι φῶς τὸ ἀχρότατον , καὶ ἀπρόσιτον , καὶ ἀρρήτον ( 19 ) , οὔτε νῷ καταληπτὸν , οὔτε λόγῳ ῥητόν , πάσης φωτιστικῆς λογικῆς φύσεως . Τοῦτο ἐν νοητοῖς , ὅπερ ἐν αἰσθητοῖς ἥλιος · ὅσον ἂν καθαριώμεθα , φανταζόμενον · καὶ ὅσον ἂν φαντασθῶμεν , ἀγαπώμενον · καὶ ὅσον ἂν ἀγαπώμεν , αὐθὶς νοούμενον · αὐτὸ ἑαυτοῦ θεωρητικὸν τε καὶ καταληπτικόν , ὀλίγα τοῖς ἔξω χεόμενον . Φῶς δὲ λέγω , τὸ ἐν Πατρὶ , καὶ Υἱῷ , καὶ ἁγίῳ Πνεύματι θεωρούμενον · ὃν πλοῦτός ἐστιν ( 20 ) ἡ συμφυία , καὶ τὸ ἐν ἑκάστω τῆς λαμπρότητος . Δεύτερον δὲ φῶς ἄγγελος , τοῦ πρώτου φωτὸς ἀπορροὴ τις , ἢ μετουσία , τῇ πρὸς αὐτὸ νεύσει · καὶ ὑπουργίᾳ τὸν φωτισμὸν ἔχουσα · οὐκ οἶδα , εἰκὲ τῇ τάξει · τῆς στάσεως μεριζομένη τὸν φωτισμὸν , εἰκὲ τοῖς μέτροις τοῦ φωτισμοῦ τὴν τάξιν λαμβάνουσα . Τρίτον φῶς ἄνθρωπος , ὃ καὶ τοῖς ἔξω διήλόν ἐστι . Φῶς γὰρ τὸν ἄνθρωπον ὀνομάζουσι , διὰ τὴν τοῦ ἐν ἡμῖν λόγου δύναμιν · καὶ ἡμῶν αὐτῶν πάλιν οἱ θεοειδέστεροι , καὶ μᾶλλον Θεῷ πλησιάζοντες . Οἶδα καὶ ἄλλο φῶς , ᾧ τὸ ἀρχέγονον κλάθη σκότος , ἢ διεκόπη , πρώτον ὑποστάν τῆς δραστικῆς κτίσεως , τὴν τε κυκλικὴν τῶν ἀστέρων περιόδον , καὶ τὴν ἄνωθεν φρουχωρίαν , κόσμον ὅλον αὐγάζουσαν .
Lemmas: εἰ . θεός μέν εἰμί φάος ὁ ἄχρως , καί ἀπρόσιτος , καί ἄρρητος ( 19 ) , οὔτε νάω καταληπτός , οὔτε λόγος ῥητός , πᾶς φωτιστικός λογικός φύσις . οὗτος ἐν νοητός , ὅσπερ ἐν αἰσθητός ἥλιος · ὅσος εἄν καθαριόω , φαντάζω · καί ὅσος εἄν φαντάζω , ἀγαπάω · καί ὅσος εἄν ἀγαπάω , αὐθίς νοέω · αὐτός ἑαυτοῦ θεωρητικός τε καί καταληπτικός , ὀλίγος ὁ ἔξω χέω . Φάος δέ λέγω , ὁ ἐν πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα θεωρέω · ὅς πλοῦτος εἰμί ( 20 ) ὁ συμφυΐα , καί ὁ ἐν ἕκαστος ὁ λαμπρότης . δεύτερος δέ φάος ἄγγελος , ὁ πρῶτος φάος ἀπορροή τις , ἢ μετουσία , ὁ πρός αὐτός νέος · καί ὑπουργία ὁ φωτισμός ἔχω · οὐ οἶδα , ἵημι ὁ τάξις · ὁ στάσις μερίζω ὁ φωτισμός , ἵημι ὁ μέτρον ὁ φωτισμός ὁ τάξις λαμβάνω . τρίτος φάος ἄνθρωπος , ὅς καί ὁ ἔξω διαιρέω εἰμί . Φάος γάρ ὁ ἄνθρωπος ὀνομάζω , διά ὁ ὁ ἐν ἐγώ λόγος δύναμις · καί ἐγώ αὐτός πάλιν ὁ θεοειδής , καί μᾶλλον Θεός πλησιάζω . οἶδα καί ἄλλος φάος , ὅς ὁ ἀρχέγονος κλάω σκότος , ἢ διακόπτω , πρῶτος ὑφίστημι ὁ δραστικός κτίσις , ὁ τε κυκλικός ὁ ἀστήρ περίοδος , καί ὁ ἄνωθεν φρουχωρια , κόσμος ὅλος αὐγάζω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0206.3
Ζ' . Φῶς μὲν ἦν καὶ ἡ τῷ πρωτογόνῳ δοθεῖσα πρωτόγονος ἐντολὴ ( ἐπεὶδὴ , Λύχνος ἐντολὴ νόμου καὶ φῶς · καὶ διότι [ 21 ] , Φῶς τὰ προστάγματά σου ἐπὶ τῆς γῆς ) , εἰ καὶ τὸ φθονερὸν σκότος ἐπεισιλθὸν τὴν κακίαν ἐδημιούργησεν · φῶς δὲ τυπικὸν καὶ σύμμετρον τοῖς ὀποδεχομένοις , ὁ γραπτὸς νόμος , σκιαγραφῶν ( 22 ) τὴν ἀλήθειαν , καὶ τὸ τοῦ μεγάλου φωτὸς μυστήριον · εἴπερ καὶ τὸ Μωϋσέως πρόσωπον τοσῷτο δοξάζεται . Καὶ ἵνα πλείονα φῶτα δῶμεν τῷ
Lemmas: γῆ . Φάος μέν εἰμί καί ὁ ὁ πρωτόγονος δίδωμι πρωτόγονος ἐντολή ( ἐπειδή , Λύχνος ἐντολή νόμος καί φάος · καί διότι [ 21 ] , Φάος ὁ πρόσταγμα σύ ἐπί ὁ γῆ ) , εἰμί καί ὁ φθονερός σκότος ἐπεισιλθὸν ὁ κακία δημιουργέω · φάος δέ τυπικός καί σύμμετρος ὁ οποδεχομαι , ὁ γραπτός νόμος , σκιαγράφος ( 22 ) ὁ ἀλήθεια , καί ὁ ὁ μέγας φάος μυστήριον · εἴπερ καί ὁ Μωϋσῆς πρόσωπον τοσαω δοξάζω . καί ἵνα πλείων φάος δήω ὁ
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0207.1
λόγῳ , φῶς μὲν γὰρ ἐκ πυρὸς τῷ Μωϋσεῖ ( 23 ) φανταζώμενον , ἵναικα τὴν βάτον ἔκαμε μὲν , οὐ κατέκαμε δέ , ἵνα καὶ τὴν φύσιν παραδείξῃ , καὶ γνωρίσῃ τὴν δύναμιν · φῶς δέ , τὸ ἐν στύλῳ πυρὸς ὁδηγήσαν τὸν Ἰσραήλ , καὶ ἡμερώσαν τὴν ἔρημον · φῶς , τὸ Ἡλίαν ἀρπάξαι ἐν τῷ τοῦ πυρὸς ἅρματι , καὶ μὴ συμπελέξαν τὸν ἀρπαζόμενον · φῶς , τὸ τοὺς ποιμένας περιστράφαι , ἵναικα τὸ ἀχρονον φῶς τῇ χρονικῇ ἐμῖγνυτο ( 24 ) · φῶς , τὸ τοῦ προδραμόντος ( 25 ) ἀστέρος ἐπὶ Βηθλέεμ κάλλος ( 26 ) , ἵνα καὶ Μάγους ὁδηγήσῃ , καὶ δόρυφορήσῃ ( 27 ) τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς φῶς , μεθ' ἡμῶν γεγώμενον ἡμῖν , ἡ παραδειχθεῖσα θεότης ἐπὶ τοῦ θροῦς τοὺς μαθητας , μικροῦ στερρότερα δὲ ( 28 ) δὺσεως · φῶς , ἡ Παύλον περιστραφᾶσα φαντασία , καὶ πληγὴ ( 29 ) τῶν ὀμῶν , τὸν σκότον τῆς ψυχῆς θεραπεύσασα ( 30 ) · φῶς , καὶ ἡ ἐκεῖθεν λαμπρότης , τοὺς ἐνταῦθα κεκαθαρμένους , ἵναικα ἐκδιώξουσιν οἱ δίκαιοι ὡς ὁ ἥλιος , ὃν ἵσταται ὁ Θεὸς ἐν μέσῳ , θεῶν δυνῶν καὶ βασιλῶν , διαστῆλων καὶ διαιρῶν τὰς ἀξίας τῆς ἐκεῖθεν μακαριότητος · φῶς ( 31 ) παρὰ ταῦτα ἰδιωτρόπως , ὁ τοῦ βαπτίσματος φωτισμός , περὶ οὗ σὺν ἡμῖν ὁ λόγος , μέτα καὶ θαυμαστὸν τὸ τῆς σωτηρίας ἡμῶν . περιέχων ( 32 ) μυστήριον .
Lemmas: λόγος , φάος μέν γάρ ἐκ πυρός ὁ Μωϋσῆς ( 23 ) φαντάζω , ἵναικα ὁ βαίνω κάμνω μέν , οὖον κατακάμνω δέ , ἵνα καί ὁ φύσις παραδείκνυμι , καί γνωρίζω ὁ δύναμις · φάος δέ , ὁ ἐν στῦλος πυρός ὁδηγέω ὁ Ἰσραήλ , καί ημερώνω ὁ ἐρῆμος · φάος , ὁ Ἡλίας ἁρπάζω ἐν ὁ ὁ πυρός ἅρμα , καί μή συμπλέκω ὁ ἁρπάζω · φάος , ὁ ὁ ποιμήν περιστρέφω , ἵναικα ὁ ἄχρονος φάος ὁ χρονικός μίγνυμι ( 24 ) · φάος , ὁ ὁ προτρέχω ( 25 ) ἀστήρ ἐπί Βηθλέεμ κάλλος ( 26 ) , ἵνα καί Μάγος ὁδηγέω , καί δορυφορέω ( 27 ) ὁ ὑπέρ ἐγώ φάος , μετά ἐγώ γίγνομαι ἐγώ , ὁ παραδείκνυμι θεότης ἐπί ὁ θρόος ὁ μαθητής , μικρός στερρός δέ ( 28 ) δύσις · φάος , ὁ Παῦλος περιστρέφω φαντασία , καί πληγή ( 29 ) ὁ ὄμνυμι , ὁ σκότος ὁ Ψυχή θεραπεύω ( 30 ) · φάος , καί ὁ ἐκεῖθεν λαμπρότης , ὁ ἐνταῦθα καθαρ́νω , ἵναικα ἐκδιώκω ὁ Δίκαιος ὡς ὁ ἥλιος , ὅς ἵστημι ὁ θεός ἐν μέσος , θεός δύνη καί Βασίλων , διαστηλόω καί διαιρέω ὁ ἄξιος ὁ ἐκεῖθεν μακαριότης · φάος ( 31 ) παρά οὗτος ἰδιότροπος , ὁ ὁ βάπτισμα φωτισμός , περί ὅς σύν ἐγώ ὁ λόγος , μετά καί θαυμαστός ὁ ὁ σωτηρία ἐγώ . περιέχω ( 32 ) μυστήριον .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0207.2
2 . Ἐπειδὴ γὰρ τὸ μὲν μηδὲν ἀμαρτεῖν ἐστι Θεοῦ , καὶ τῆς πρώτης καὶ ἀσυνθέτου φύσεως · ἀπλότης γὰρ εἰργασία καὶ ἀστασίατος · θαρρῶ δὲ εἰπεῖν , διὰ καὶ τῆς ἀγγελικῆς , ἡ ὅτι ἐγγυτάτω τούτων , διὰ τὴν πρὸς Θεὸν ἐγγύτητα . Τὸ δὲ ἀμαρτάνειν , ἀνθρώπινον , καὶ τῆς κάτω συνθέσεως · σύνθεσις γὰρ ἀρχὴ διαστάσεως · οὐχ ὅφει δεῖν ἀδορῆτον τὸ ἑαυτοῦ πλῆσμα καταλιπεῖν ὁ Δεσπότης , οὐδὲ περιτεθεῖν κινδυνεύειν τὴν ἀπ' αὐτοῦ διάστασιν ( 33 ) . Ἄλλ' ὡςπερ οὐχ ὁντας ὑπέστησεν , οὕτως ὑποστάντας ἀνέπλασε , πλάσιν θειοτέραν τε καὶ τῆς πρώτης ὑψηλοτέραν · ἡ τοὺς μὲν ἀρχομένοις ἐστὶ σφραγὶς , τοὺς δὲ ( 34 ) τελειωτέροις , τὴν ἡλικίαν , καὶ χάρισμα , καὶ τῆς πεσούσης ( 35 ) εἰκόνος , διὰ τὴν κακίαν , ἐπανόρθωσις · ἵνα μὴ τῇ ἀπογνώσει χείρους γινόμενοι , καὶ ἀεὶ πρὸς τὸ χειρόν καταφερόμενοι , τελῶς ( 36 ) ἐξὼ τοῦ καλοῦ καὶ τῆς ἀρετῆς δι' ἀπὸγνωσιν πίπτωμεν · μηδὲ εἰς κακῶν
Lemmas: 2 . ἐπεί γάρ ὁ μέν μηδείς ἁμαρτάνω εἰμί Θεός , καί ὁ πρῶτος καί ἀσύνθετος φύσις · ἁπλότης γάρ ἐργασία καί αστασιαατος · θαρσέω δέ εἶπον , διά καί ὁ ἀγγελικός , ὁ ὅτι ἐγγύς οὗτος , διά ὁ πρός θεός ἐγγύτης . ὁ δέ ἁμαρτάνω , ἀνθρώπινος , καί ὁ κάτω σύνθεσις · σύνθεσις γάρ ἀρχή διάστασις · οὐ ὄφις δήω αδορητος ὁ ἑαυτοῦ πλῆσμα καταλείπω ὁ Δεσπότης , οὐδέ περιτίθημι κινδυνεύω ὁ ἀπό αὐτός διάστασις ( 33 ) . ἄλλος ὡς οὐ εἰμί ὑφίστημι , οὕτως ὑφίστημι ἀναπλάσσω , πλάσις θεῖος τε καί ὁ πρῶτος ὑψηλός · ὁ ὁ μέν ἄρχω εἰμί σφραγίς , ὁ δέ ( 34 ) τέλειος , ὁ ἡλικία , καί χάρισμα , καί ὁ πίπτω ( 35 ) εἰκών , διά ὁ κακία , ἐπανόρθωσις · ἵνα μή ὁ ἀπόγνωσις χείρων γίγνομαι , καί ἀεί πρός ὁ χείρων καταφέρω , τέλος ( 36 ) ἐξίημι ὁ καλός καί ὁ ἀρετή διά ἀπόγνωσις πίπτω · μηδέ εἰς κακός
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0208.1
( 39 ) Χωρίς . Como . , δίχα .
Lemmas: ( 39 ) Χωρὶς . Como . , δίχα .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.1
σωθῇ τῇ πηγῇ τοῦ βαπτίσματος ; τὶς δὲ ὁ ἐγγυητής , aequare . Quantam enim lacrymarum vim impende -
Lemmas: σῴζω ὁ πηγή ὁ βάπτισμα ; τις δέ ὁ ἐγγυητής , aequare . Quantam enim lacrymarum vim impende -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.2
ὅτι μενεῖ τὴν θεραπείαν τὸ τέλος , ἀλλ’ οὐχ ὀφειλοντας mus , ut ea cum baptismi fonte exaequari possit ?
Lemmas: ὅτι μένω ὁ θεραπεία ὁ τέλος , ἀλλά οὐ οφείλω mus , ut ea cum baptismi fonte exaequari possit ?
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.3
ἡμᾶς ( 44 ) ἕτι τὸ κριτήριον ὑποδέξασθαι , καὶ τὰς ἐκεῖσε Quis autem sponsor erit , fore , ut vitæ finis cura -
Lemmas: ἐγώ ( 44 ) ἔτι ὁ κριτήριον ὑποδείκνυμι , καί ὁ ἐκεῖσε Quis autem sponsor erit , fore , ut vitæ finis cura -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.4
ἑγκαλυμμένην τὸ ἀκαρπον , ἀλλὰ συγχωρήθηναι περι - et humane agricola , Dominum supples rogabis , ut
Lemmas: ἐγκαλύπτω ὁ ἄκαρπος , ἀλλά συγχωρέω περί - et humane agricola , Dominum supples rogabis , ut
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.5
χαμευνίας , ἀγρυπνίας , τῆνιν ψυχῆς καὶ σώματος , satam adhuc succidat , verum tibi permitat , ut
Lemmas: χαμευνία , ἀγρυπνία , τηνι Ψυχή καί σῶμα , satam adhuc succidat , verum tibi permitat , ut
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.6
τὴν δι’ ἐξαγορεύσεως , καὶ ἀτιμοτέρας ἀγωγῆς ἐπαν - stercore undique in eam injicias , hoc est , lacry -
Lemmas: ὁ διά ἐξαγόρευσις , καί ἄτιμος ἀγωγή ἐπήν - stercore undique in eam injicias , hoc est , lacry -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.7
όρθωσιν · ὁδηλον δέ , εἰ φείσεται ταύτης ὁ Δεσπότης , mas , gemitus , preces , chamænnias , vigiias , animæ
Lemmas: ὄρνυμι · ὁδηλον δέ , εἰμί φείδομαι οὗτος ὁ Δεσπότης , mas , gemitus , preces , chamænnias , vigiias , animæ
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.8
φιλανθρωπίας , καὶ γινομένου χειρῶνος ἐκ τῆς εἰς nem eam , quæ ex peccati confessione , contem -
Lemmas: φιλανθρωπία , καί γίγνομαι χείρων ἐκ ὁ εἰς nem eam , quæ ex peccati confessione , contem -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.9
τοῦτον μακροθυμίας . Συνταφῶμεν οὖν Χριστῷ διὰ priorique 697 vitæ genere exsistit ; at incertum est ,
Lemmas: οὗτος μακροθυμία . συνθάπτω οὖν Χριστός διά priorique 697 vitæ genere exsistit ; at incertum est ,
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.10
τοῦ βαπτίσματος , ἵνα καὶ συναναστῶμεν · συγκατ - an Dominus illi parcer , utpote quæ etiam locum
Lemmas: ὁ βάπτισμα , ἵνα καί συνανίστημι · συγκατ - an Dominus illi parcer , utpote quæ etiam locum
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.11
τὸν ζωτικόν , ὃς ἐστιν ἐξ οὐρανοῦ πεπτωμένος ἄρτος , nes fiant 89 ; ne illius cogitationes ignores . Doce quæ
Lemmas: ὁ ζωτικός , ὅς εἰμί ἐκ οὐρανός πίπτω ἄρτος , nes fiant 89 ; ne illius cogitationes ignores . Doce quæ
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.12
σεαυτὸν κάτω , λέγων , εἰς ἐπίδειξιν τῆς θεότητος ) , admodum et illi , cum in templi pinnaculum eum
Lemmas: σαυτοῦ κάτω , λέγω , εἰς ἐπίδειξις ὁ θεότης ) , admodum et illi , cum in templi pinnaculum eum
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.13
( 45 ) Δετήσ . Reg . c , δετήσθη .
Lemmas: ( 45 ) δετός . Reg . c , δατέομαι .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.14
( 46 ) Ἀρακλησεις . Coisl . 1 , ἀνακλήσεις .
Lemmas: ( 46 ) Ἀρακλησεις . Coisl . 1 , ἀνάκλησις .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.15
πονηροῦ .
Lemmas: πονηρός .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.16
βάλῃ .
Lemmas: βάλλω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.17
τῷ πεινῆν .
Lemmas: ὁ πεινάω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.18
( 53 ) Ἐπιβουλεύῃ . In nonnullis , ἐπιβουλεύσῃ .
Lemmas: ( 53 ) ἐπιβουλεύω . In nonnullis , ἐπιβουλεύω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.19
χάζεινφ . Nonnulli , χάζεινφ . In ed . , καὶ γὰρ
Lemmas: χάζω . Nonnulli , χάζω . In ed . , καί γάρ
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.20
ἐκεῖνο .
Lemmas: ἐκεῖνος .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.21
( 55 ) Τοῦτο . Reg . ph , τοῦτο .
Lemmas: ( 55 ) οὗτος . Reg . ph , οὗτος .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0209.22
( 56 ) Χρηστῷ . Tres Colb . , Χριστῷ .
Lemmas: ( 56 ) Χρηστός . Tres Colb . , Χριστός .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0210.1
( 59 ) Ἀποσωμῆσης . In nonnullis , ἀπεσωμῆσας .
Lemmas: ( 59 ) Ἀποσωμῆσης . In nonnullis , ἀπωθέω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0210.2
( 60 ) Καταπατίσω . Regg . bm et ph , περιπατήσω .
Lemmas: ( 60 ) Καταπατίσω . Regg . bm et ph , περιπατέω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0210.3
( 61 ) Σαφῶς οἶδα . Sic plerique codd . In ed . , σαφῶς εὑ οἶδα .
Lemmas: ( 61 ) σαφῶς οἶδα . Sic plerique codd . In ed . , σαφῶς ὅς οἶδα .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0210.4
φησιν , ὅτι τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ , καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσί σε . Ὦ σοφιστὰ τῆς κακίας ( 57 ) - πῶς τὴς ἕξης ὑπεκράτησας ; Πάνυ γὰρ σοῦ τοῦτο ( 58 ) , κἂν αὐτὸς ἀποσιωπήσης ( 59 ) ἐπὶ τὴν ἄσπιδα σε καὶ τὸν βασιλίσκον ἐπιβήσομαι , καὶ καταπατίσω ( 60 ) ἐπάνω δράκων καὶ σκορπίων , τῇ Τριάδι τετειχισμένος . Ἐὰν δὲ ἀπληξίᾳ καταπαλαίῃ σε , πάσας ὑποδεικνύων τὰς βασιλείας , ὡς αὐτῷ διαφερούσας , ἐν μιᾷ καιροῦ τε ῥοπῇ καὶ ὄψεως , ἀπαίτων τὴν προσκύνησιν ὡς πένητος καταφρόνησον . Εἶπε , τῇ σφραγίδι θαρρήσας · Εἰκὼν εἰμι καὶ αὐτὸς Θεοῦ · τῆς ἄνω δόξης οὔπω δι' ὑπερσιν , ὡσπερ σύ , καταβέβλημαι · Χριστὸν ἐνδιδύμαι · Χριστὸν μεταπεπείσμαι τῷ βαπτίσματι · σύ με προσκύνειν . Ἀπελεύσεταί σε , ἴσως οἶδα ( 61 ) , τοῦτοις ἠττημένος καὶ ἡσχυνμένος , ὡσπερ ἀπὸ Χριστοῦ τοῦ πρώτου φωτὸς , οὕτω τῶν ἀπ' ἐκείνου πεφανωσμένων . Τοιαῦτα τὸ λουτρὸν τοῖς βεβηκόσιν αὐτοῦ χαρίζεται · τοιαύτην πορεύειν τοῖς καλῶς πεινῶσι τὴν πανδαισίαν .
Lemmas: φημί , ὅτι ὁ ἄγγελος αὐτός ἐντέλλω περί σύ , καί ἐπί χείρ ἀρόω σύ . ὦ σοφιστής ὁ κακία ( 57 ) - πῶς σής έξειμι ὑποκρατέω ; πάνυ γάρ σύ οὗτος ( 58 ) , κἀν αὐτός αποσιώπηση ( 59 ) ἐπί ὁ ἀσπίς σύ καί ὁ βασιλίσκος ἐπιβαίνω , καί καταπατίσω ( 60 ) ἐπάνω δράκων καί σκορπίος , ὁ Τριάς τειχίζω . ἐάν δέ ἀπληξίᾳ καταπαλαίω σύ , πᾶς ὑποδείκνυμι ὁ βασίλεια , ὡς αὐτός διαφέρω , ἐν εἷς καιρός τε ῥοπή καί ὄψις , ἀπαιτέω ὁ προσκύνησις ὡς πένης καταφρονέω . εἶπον , ὁ σφραγίς θαρσέω · Εἰκών εἰμί καί αὐτός Θεός · ὁ ἄνω δόξα οὔπω διά ὑπερσιν , ὡς σῦς , καταβάλλω · Χριστός ἐνδιδύω · Χριστός μεταπείθω ὁ βάπτισμα · σῦς ἐγώ προσκυνέω . ἀπέρχομαι σύ , ἴσως οἶδα ( 61 ) , οὗτος ηττώμαι καί ἡσχυνμένος , ὡς ἀπό Χριστός ὁ πρῶτος φάος , οὗτος ὁ ἀπό ἐκεῖνος φαίνω . τοιοῦτος ὁ λουτρόν ὁ βαίνω αὐτός χαρίζομαι · τοιοῦτος πορεύω ὁ καλῶς πεινάω ὁ πανδαισία .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0210.5
IA' . Βαπτισθῶμεν οὖν , ἵνα νικήσωμεν · μετασχὼμεν καθαρισίων ὕδάτων , ὑπερώων ῥυπτικωτέραν , αἵματος νομικοῦ καθαρωτέραν , σποδοῦ δαριλίας ἱερωτέραν , βαπτίζουσι τοὺς κεκοινωμένους , καὶ πρόσκαιρον ἔχουσι σώματος κάθαρσιν , οὐ παντελῆ τῆς ἁμαρτίας ἀναίρεσιν . Τί γὰρ ἔδει καθαρίσθαι τοὺς ἅπαξ πεκαθαρισμένους ; Βαπτισθῶμεν σήμερον , ἵνα μὴ αὔριον βιασθῶμεν ( 62 ) . Καὶ μὴ ἀναβιολώμεθα τὴν εὐεργεσίαν , ὡς ἀδικίαν · μὴδὲ ἀναμείνωμεν πλεῖον γενέσθαι κακοῦ , ἵνα πλεῖον ( 63 ) συγχωρηθῶμεν · μὴδὲ γενόμεθα Χριστοκαπήλοι ( 64 ) καὶ Χριστοἔμποροι . ( 65 ) · μὴδὲ φορτισθῶμεν πλεῖον ( 66 ) ἢ δυνάμεθα φέρειν , ἵνα μὴ αὐτάνδρω τῇ νηὶ βαπτισθῶμεν , καὶ τὸ χάρισμα ναυαγήσωμεν , ἀνθ' ὧν τὸ πλεῖον ( 67 ) ἠλπίσαμεν , τὸ πᾶν ἀπολέσωμεν . Ἔως ἐπὶ τῶν λογισμῶν κύριος εἰ πρόσδραμε τῷ δωρήματι · ἕως οὔπω νοσεῖς καὶ τὸ σῶμα καὶ τὴν διάνοιαν , ἢ δοκεῖς ( 68 ) οὕτω τοῖς παροῦσι , κἂν σωφρονῇς · ἕως οὔκ ἐπ' ἄλλοις κεῖται τὸ σὸν ἀγαθόν , ἀλλ' αὐτὸς εἰ τοῦτο κύριος · ἕως οὐ παράφορος ἡ γλῶσσα , οὐδὲ κατεψυγμένη , οὐδὲ ἠγμοῦται , ἵνα μὴ πλεῖον τι λέγω , τὰ τῆς μυσταγωγίας ῥήματα · ἕως δύνασαι γενέσθαι πιστός , οὐκ εἰκαζόμενος , ἀλλ' ὁμολογούμενος · οὐκ ἐλεούμενος , ἀλλὰ μακαριζόμενος · ἕως D δῆλον σοι τὸ δῶρον , ἀλλ' οὐκ ἀμφίβολον · καὶ τῷ
Lemmas: IA' . βαπτίζω οὖν , ἵνα νικάω · μετέχω καθαριθεος ὕδωρ , ὑπερῷος ῥυπτικός , αἷμα νομικός καθαρός , σποδός δαριλίας ἱερός , βαπτίζω ὁ κοινόω , καί πρόσκαιρος ἔχω σῶμα κάθαρσις , οὖον παντελής ὁ ἁμαρτία ἀναίρεσις . τις γάρ ἐσθίω καθαρίζω ὁ ἅπαξ πεκαθαρισμένους ; βαπτίζω σήμερον , ἵνα μή αὔριον βιάζομαι ( 62 ) . καί μή ἀναβάλλω ὁ εὐεργεσία , ὡς ἀδικία · μηδέ ἀναμένω πλείων γίγνομαι κακός , ἵνα πλείων ( 63 ) συγχωρέω · μηδέ γίγνομαι Χριστοκάπηλος ( 64 ) καί χριστοεμπορος . ( 65 ) · μηδέ φορτίζω πλείων ( 66 ) ἢ δύναμαι φέρω , ἵνα μή αὔτανδρος ὁ ναῦς βαπτίζω , καί ὁ χάρισμα ναυαγέω , ἀντί ὅς ὁ πλείων ( 67 ) ἐλπίζω , ὁ πᾶς ἀπόλλυμι . ἔως ἐπί ὁ λογισμός κύριος εἰμί προσδράω ὁ δώρημα · ἠώς οὔπω νοσέω καί ὁ σῶμα καί ὁ διάνοια , ἢ δοκέω ( 68 ) οὗτος ὁ πάρειμι , κἀν σωφρονέω · ἠώς οὐ ἐπί ἄλλος κεῖμαι ὁ σός ἀγαθός , ἀλλά αὐτός εἰμί οὗτος κύριος · ἠώς οὖον παράφορος ὁ γλῶσσα , οὐδέ καταψύχω , οὐδέ ηγμουος , ἵνα μή πλείων τίς λέγω , ὁ ὁ μυσταγωγία ῥῆμα · ἠώς δύναμαι γίγνομαι πιστός , οὐ εἰκάζω , ἀλλά ὁμολογέω · οὐ ἐλεέω , ἀλλά μακαρίζω · ἠώς D δῆλος σύ ὁ δῶρον , ἀλλά οὐ ἀμφίβολος · καί ὁ
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0210.6
( 63 ) Πλεῖον . In nonnullis , πλεῖονα .
Lemmas: ( 63 ) πλεῖος . In nonnullis , πλείων .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0211.1
βάθους ἡ χάρις ἀπίπτει , ἀλλ' οὐ τὸ σῶμα ἀπτιτάρια λούεται · ἕως οὐ δάκρυα περὶ σὲ τῆς ἐξόδου μηνύματα , καὶ ταῦτα εἰς σὴν χάριν τυχὼν ἐπεχόμενα ( 69 ) , καὶ γυνὴ , καὶ παῖδες τὴν ἐκδημίαν μεθελχοντες ( 70 ) , καὶ ζητοῦντες ἐξοδία ῥήματα · ἕως οὐκ λα-τρὸς ἄτεχνος περὶ σέ , ὥσπερ σοι χαριζόμενος , ὧν οὐκ ἔστι σωτήριος , καὶ νεύμασι τάλαινος τὴν σωτηρίαν , καὶ φιλοσοφῶν περὶ τῆς νόσου μετὰ τὸν θάνατον , ἢ τοὺς μισθούς βαρύνων ταῖς ὑποχωρήσεσιν , ἢ τὴν ἀποψύξιν αἰνιττόμενος · ἕως οὐ μάχη βαπτιστοῦ καὶ χρηματιστοῦ , τοῦ μὲν , ὅπως ἐφοδίσῃ φιλονεικοῦντος , σοῦ δέ , ὅπως γραφὴ κληρονόμος , ἀμφότερα ( 71 ) τοῦ καιροῦ μὴ συγχωροῦντος .
Lemmas: βάθος ὁ χάρις ἀπίπτει , ἀλλά οὖον ὁ σῶμα ἀπτιτάρια λούω · ἠώς οὖον δάκρυ περί σύ ὁ ἔξοδος μήνυμα , καί οὗτος εἰς σός χάρις τυγχάνω ἐπέχω ( 69 ) , καί γυνή , καί παῖς ὁ ἐκδημία μεθελχοντες ( 70 ) , καί ζητέω ἐξοδία ῥῆμα · ἠώς οὐ λα-τρὸς ἄτεχνος περί σός , ὥσπερ σύ χαρίζομαι , ὅς οὐ εἰμί σωτήριος , καί νεῦμα ταλαίνω ὁ σωτηρία , καί φιλοσοφέω περί ὁ νόσος μετά ὁ θάνατος , ἢ ὁ μισθός βαρύνω ὁ ὑποχώρησις , ἢ ὁ ἀπόψυξις αἰνίσσομαι · ἠώς οὖον μάχη βαπτιστής καί χρηματιστής , ὁ μέν , ὅπως ἐφοδίσῃ φιλονεικέω , σύ δέ , ὅπως γραφή κληρονόμος , ἀμφότερος ( 71 ) ὁ καιρός μή συγχωρέω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0211.2
IB . Τί πυρετὸν ἀναμείνας εὐεργέτην , ἀλλ' οὐ Θεόν ; Τί καιρόν , ἀλλ' οὐ λογισμὸν ; Τί φίλον ἐπίβουλον , ἀλλ' οὐ πόθον σωτηρίου ; Τί μὴ τὴν ἐξουσίαν , ἀλλ'ἀληθῆ βίαν ; Τί μὴ τὴν ἐλευθερίαν , ἀλλὰ τὴν στενοχωρίαν ( 72 ) ; Τί παρ' ἄλλου δέη μαθεῖν τὴν ἔξοδον , ἀλλ' οὐχ ὡς ἤδη παρούσης διανοήθη ; Τί φάρμακα ἐπιζήτεις ( 73 ) , τὰ μηδὲν ὀνήσονται ; Τί κριτικὸν ἰδρώτα , ὧσπερ παρεστῶτος τοῦ ἐξοδίου ; Σαυτὸν πρὸ τῆς ἀνάγκης ἴατρευσον · σαυτὸν ἐλέησον , τὸν γνῶσιν τῆς ἀσθενείας θεραπευτήν · σαυτῷ προσάγαγε ( 74 ) τὸ σωτηριον δυνάμεν φάρμακον . Ἐως ἐξ οὐρίας πλεῖς , φοβήθητι τὸ ναυάγιον · καὶ ἤτοι ναναγήσεις , τῇ δευτέρᾳ βοηθῷ χρώμενος . Πανηγυρισθῶσι τὸ δῶρον , ἀλλὰ μὴ θρηνηθῶσι · ἐπγρασθῶσι τὸ τάλαντον , ἀλλὰ μὴ συγχωσθῶσι . Γενέσθω τι μέσον ( 75 ) τῆς χάριτος καὶ τῆς ἀναλώσεως , ἵνα μὴ ἐξαλειφθῇ τὰ πονηρὰ γράμματα μόνον , ἀλλὰ καὶ μεταγραφῇ τὰ βελτίσανα · ἵνα μὴ τὸ χάρισμα μόνον ἔχης , ἀλλὰ καὶ τὴν ἀντίδοσιν · ἵνα μὴ τὸ πῦρ φύγῃς μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς δόξης κληρονομήσῃς , ἣν τὸ ἐπεργάσασθαι τῷ δώρῳ ( 76 ) χαρίζεται . Ἔστι γὰρ τοῖς μὲν μικροφύχοις μέγα , τὸ φυγεῖν βάσανον · τοῖς δὲ μεγαλοφύχοις , τὸ καὶ τυχεῖν ἀντιδόσεως .
Lemmas: IB . τις πυρετός ἀναμένω εὐεργέτης , ἀλλά οὖον Θεός ; τις καιρός , ἀλλά οὖον λογισμός ; τις φίλος ἐπίβουλος , ἀλλά οὖον πόθος σωτήριος ; τις μή ὁ ἐξουσία , ἀλλ'ἀληθῆ βία ; τις μή ὁ ἐλευθερία , ἀλλά ὁ στενοχωρία ( 72 ) ; τις παρά ἄλλος δήω μανθάνω ὁ ἔξοδος , ἀλλά οὐ ὡς ἤδη πάρειμι διανοέομαι ; τις φάρμακον ἐπιζητέω ( 73 ) , ὁ μηδείς ὀνίνημι ; τις κριτικός ἱδρώς , ὡς παρίστημι ὁ ἐξόδιος ; σαυτοῦ πρό ὁ ἀνάγκη ἰατρεύω · σαυτοῦ ἐλεέω , ὁ γνῶσις ὁ ἀσθένεια θεραπευτής · σεαυτοῦ προσάγω ( 74 ) ὁ σωτηρία δύναμαι φάρμακον . ἠώς ἐκ οὐρία πλέω , φοβέω ὁ ναυάγιον · καί ἤτοι ναναγήσεις , ὁ δύο βοηθός χράω . Πανηγυρίζω ὁ δῶρον , ἀλλά μή θρηνέω · ἐπγρασθῶσι ὁ τάλαντον , ἀλλά μή συγχώννυμι . γίγνομαι τίς μέσος ( 75 ) ὁ χάρις καί ὁ ἀνάλωσις , ἵνα μή ἐξαλείφω ὁ πονηρός γράμμα μόνος , ἀλλά καί μεταγραφή ὁ βελτίσανα · ἵνα μή ὁ χάρισμα μόνος ἔχης , ἀλλά καί ὁ ἀντίδοσις · ἵνα μή ὁ πῦρ φεύγω μόνος , ἀλλά καί ὁ δόξα κληρονομέω , ὅς ὁ ἐπεργάζομαι ὁ δῶρον ( 76 ) χαρίζομαι . εἰμί γάρ ὁ μέν μικροφυχοω μέγας , ὁ φεύγω βάσανος · ὁ δέ μεγαλοφυχοω , ὁ καί τυγχάνω ἀντίδοσις .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0211.3
II . Τρεῖς γὰρ οἶδα τάξεις τῶν σωζομένων , δουλείαν , μισθαρνίαν , υἱότητα . Εἰ δοῦλος εἶ , τὰς πληγὰς φοβήθητι · εἰ μισθωτός , πρὸς τὸ λαβεῖν βλέπε μόνον . Εἰ δὲ ὑπὲρ ( 77 ) τούτους , καὶ υἱός , ὡς πατέρα αἰδεῖσθαι . Ἐργασαι τὸ καλόν , ὅτι καλὸν τῷ πατρὶ πειθεσθαι , κἂν εἰ σοι μηδὲν ἔσεσθαι μέλλοι . Τοῦτο αὐτὸ μισθός , τὸ τῷ πατρὶ ( 78 ) χαρίζεσθαι .
Lemmas: II . τρεῖς γάρ οἶδα τάξις ὁ σώζω , δουλεία , μισθαρνία , υἱότης . εἰμί δοῦλος εἰμί , ὁ πληγάς φοβέω · εἰμί μισθωτός , πρός ὁ λαμβάνω βλέπω μόνος . εἰμί δέ ὑπέρ ( 77 ) οὗτος , καί υἱός , ὡς πατήρ αἰδέομαι . ἐργάζομαι ὁ καλός , ὅτι καλός ὁ πατήρ πείθω , κἀν εἰμί σύ μηδείς εἰμί μέλλω . οὗτος αὐτός μισθός , ὁ ὁ πατήρ ( 78 ) χαρίζομαι .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0212.1
Α Ὅν ἡμεῖς μὴ καταφρονούντες φαίνωμεθα ( 79 ) . ὡς ἐστιν ἀτοπον , χρήματα μὲν προαρπάζειν , ὑγείαν ( 80 ) δὲ ἀναβάλλεσθαι · καὶ σῶμα μὲν προκαθαίρειν , ψυχῆς δὲ κάθαρσιν ταμειεύεσθαι · καὶ τῆς μὲν κάτω δουλείας ἐλευθερίαν ζητεῖν ( 81 ) , τῆς ἄνω δὲ μὴ ἐφίεσθαι · καὶ ὅπως μὲν οἰκήσεις ( 82 ) μεγαλοπρεπῶς , ἡ ἀμείσθ , πᾶσαν ποιεῖσθαι σπουδήν , ὅπως δὲ αὐτὸς πλείστου ἀξίας ἔσῃ , μηδὲν ( 83 ) φροντίζειν · καὶ ἄλλους μὲν εὖ ποιεῖν σπουδῶν εἶναι , σαυτὸν ( 84 ) δὲ μὴ βούλεσθαι . Καὶ εἰ μὲν ὧνιον ἦν σοι τὸ ἀγαθὸν , μηδενὸς ἂν φειδοῦσθαι χρημάτων · εἰ δὲ προκείται τὸ φιλάνθρωπον , καταφρονεῖς τῷ ἐτοίμῳ τῆς εὐποιίας . Πᾶς σοι καιρὸς ἐκπλύσεως , ἐπεὶδὴ πᾶς ἀναλύσεως . Μετὰ Παύλου βοῶ σοι , τῆς μεγάλης φωνῆς · Ἴδου νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος , ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας · οὐχ ἕνα καιρόν , ἀλλὰ πάντα τοῦ Νῦν ὁρίζοντος . Καὶ πάλιν · Ἐγείραι , ὁ καθεύδων , καὶ ἀνάστα ἐκ τῶν νεκρῶν , καὶ ἐπιφωτίσει · σοι ὁ Χριστός , λύων τὴν νύκτα ( 85 ) τῆς ἁμαρτίας · ἐπεὶδὴ , Ἐν νυκτὶ ἐλπίς πονηρά , κατὰ τὸν Ἠσαΐαν , καὶ τῷ πρωΐ ( 86 ) ληφθῆναι λυσιτελέστερον .
Lemmas: Α ὅς ἐγώ μή καταφρονέω φαίνω ( 79 ) . ὡς εἰμί ἄτοπος , χρῆμα μέν προαρπάζω , ὑγεία ( 80 ) δέ ἀναβάλλω · καί σῶμα μέν προκαθαίρω , Ψυχή δέ κάθαρσις ταμιεύω · καί ὁ μέν κάτω δουλεία ἐλευθερία ζητέω ( 81 ) , ὁ ἄνω δέ μή ἐφίημι · καί ὅπως μέν οἰκέω ( 82 ) μεγαλοπρεπής , ὁ ἀμάω , πᾶς ποιέω σπουδή , ὅπως δέ αὐτός πλεῖστος ἄξιος εἰμί , μηδείς ( 83 ) φροντίζω · καί ἄλλος μέν εὕω ποιέω σπουδή εἰμί , σαυτοῦ ( 84 ) δέ μή βούλομαι . καί εἰμί μέν ὤνιος εἰμί σύ ὁ ἀγαθός , μηδείς εἄν φείδομαι χρῆμα · εἰμί δέ πρόκειμαι ὁ φιλάνθρωπον , καταφρονέω ὁ ἑτοῖμος ὁ εὐποιία . Πᾶς σύ καιρός ἔκπλυσις , ἐπειδή πᾶς ἀνάλυσις . μετά Παῦλος βοάω σύ , ὁ μέγας φωνή · ὁράω νῦν καιρός εὐπρόσδεκτος , ἰδού νῦν ἡμέρα σωτηρία · οὐ εἷς καιρός , ἀλλά πᾶς ὁ νῦν ὁρίζων . καί πάλιν · ἐγείρω , ὁ καθεύδω , καί ἀνίστημι ἐκ ὁ νεκρός , καί ἐπιφωτίζω · σύ ὁ Χριστός , λύω ὁ νύξ ( 85 ) ὁ ἁμαρτία · ἐπειδή , ἐν νύξ ἐλπίς πονηρός , κατά ὁ Ἠσαΐας , καί ὁ πρωΐ ( 86 ) λαμβάνω λυσιτελής .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0212.2
ΙΔ . Σπείρε ( 87 ) μὲν ὅτε καιρός , καὶ συγκόμιζε ( 88 ) , καὶ λύε τὰς ἀποθήκας , ὅτε τούτου καιρός , καὶ φύτευσον καθ' ὥραν , καὶ χειρέσθω σοι βότρυς ὥριμος , καὶ ἀνάγω θάρρησος ἕαρι , καὶ ἀνέλκε τὴν ναῦν , πάλιν ἀρχομένου χειμῶνος , καὶ τῆς θαλάσσης ἀγριουμένης . Καὶ πολέμου καιρὸς ἔστω σοι , καὶ εἰρήνης , καὶ γάμου , καὶ τῶν οὐ γάμου , καὶ φιλίας , καὶ διαστάσεως , ἂν ταύτης δεήσῃ , καὶ παντὸς ὅλως πράγματος , εἰ τι τῷ Σολομῶντι πεισθῶν . Πειστέον ( 89 ) δέ · καὶ γὰρ ὠφέλιμος ἡ παραίνεσις . Ἀεὶ δὲ τὴν σωτηρίαν ἐργάζου , καὶ πᾶς ἔστω σοι καιρὸς τοῦ βαπτιστικοῦ ὄρου . Ἐὰν δὲ τὸ σήμερον παρατρέχων , ἐπιτηρῇς τὸ εἰς αὔριον , λανθάνεις ( 90 ) ταῖς κατὰ μικρὸν ἀναβολαῖς ὑπὸ τοῦ Πονηροῦ κλεπτόμενος , ὡσπερ ( 91 ) ἐκεῖνον τρόπος . Ἐμοὶ δὸς τὸ παρόν , Θεῷ τὸ μέλλον · ἐμοὶ τὴν νεότητα , Θεῷ τὴν γῆραν · ἐμοὶ τὰς ἡδονὰς , ἐκεῖνῳ τὴν ἀχρηστίαν . Ὅσος δ περὶ σὲ κίνδυνος ! ὅσα τὰ παρ' ἐλπίδα ( 92 ) συμπτώματα ! Ἡ πόλεμος παρανάλωσεν , ἡ σεισμὸς συνἔχασεν , ἡ θάλασσα ὑπεδέξατο , ἡ θηρίον ἡρπάσεν , ἡ νόσος ἀπώλεσεν , ἡ ψὴς ( 93 ) παραδραμοῦσα , τῷ φανλότατον ( τὶ γὰρ τοῦ ἀποθανεῖν ἀνθρώπων εὐκόλῳ -
Lemmas: ΙΔ . σπείρω ( 87 ) μέν ὅτε καιρός , καί συγκομίζω ( 88 ) , καί λύω ὁ ἀποθήκη , ὅτε οὗτος καιρός , καί φυτεύω κατά ὥρα , καί κείρω σύ βότρυς ὥριμος , καί ἀνάγω θαρσέω ἔαρ , καί ἀνέλκω ὁ ναῦς , πάλιν ἄρχω χειμών , καί ὁ θάλασσα ἀγριόω . καί πόλεμος καιρός ἵστημι σύ , καί εἰρήνη , καί γάμος , καί ὁ οὖον γάμος , καί φίλιος , καί διάστασις , εἄν οὗτος δήω , καί πᾶς ὅλως πρᾶγμα , εἰμί τίς ὁ Σολομών πείθω . πειστέον ( 89 ) δέ · καί γάρ ὠφέλιμος ὁ παραίνεσις . ἀείς δέ ὁ σωτηρία ἐργάζομαι , καί πᾶς ἵστημι σύ καιρός ὁ βαπτιστικός ὁράω . ἐάν δέ ὁ σήμερον παρατρέχω , ἐπιτηρέω ὁ εἰς αὔριον , λανθάνω ( 90 ) ὁ κατά μικρός ἀναβολή ὑπό ὁ πονηρός κλέπτω , ὡς ( 91 ) ἐκεῖνος τρόπος . ἐμός δίδωμι ὁ πάρειμι , Θεός ὁ μέλλω · ἐγώ ὁ νεότης , Θεός ὁ γῆρος · ἐγώ ὁ ἡδονά , ἐκεῖνος ὁ ἀχρηστία . ὅσος δ περί σύ κίνδυνος ! ὅσος ὁ παρά ἐλπίς ( 92 ) σύμπτωμα ! ὁ πόλεμος παραναλίσκω , ὁ σεισμός συνέχω , ὁ θάλασσα ὑποδείκνυμι , ὁ θηρίον ἁρπάζω , ὁ νόσος ἀπόλλυμι , ὁ ψάω ( 93 ) παρατρέχω , ὁ φάλος ( τίς γάρ ὁ ἀποθνῄσκω ἄνθρωπος εὔκολος -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0213.1
τερον , χὰν μέγα φρονήσῃ τῇ εἰκόνι · ) , ἡ πότης ( 94 ) Α πλεονάσας , ἡ ἄνεμος χρημίζας , ἡ ἰππος συναρπάσας , ἡ φάρμακον ( 95 ) ἐκ προνοίας ἐπιβουλεύσας , τυχὸν δὲ καὶ ἀντὶ σωτηρίου φανὲν δηλητήριον , ἡ δικαστὴς ἀπάνθρωπος , ἡ δῆμος ( 96 ) ἀπαραίτητος , ἡ ἡ τῶν ὅσα ταχίστην ποιεῖ τὴν μετάστασιν , καὶ βοηθείας ἰχυροτέραν .
Lemmas: τέρος , χήν μέγας φρονέω ὁ εἰκών · ) , ὁ πότης ( 94 ) Α πλεονάζω , ὁ ἄνεμος χρημιζευς , ὁ ἵππος συναρπάζω , ὁ φάρμακον ( 95 ) ἐκ πρόνοια ἐπιβουλεύω , τυγχάνω δέ καί ἀντί σωτήριος φαίνω δηλητήριος , ὁ δικαστής ἀπάνθρωπος , ὁ δῆμος ( 96 ) ἀπαραίτητος , ὁ ὁ ὁ ὅσος ταχύς ποιέω ὁ μετάστασις , καί βοήθεια ἰχυροτέραν .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0213.2
ΙΕ' . Εἰ δὲ προκαταλάβεις σεαυτὸν τῇ σφραγίδι , καὶ τὸ μέλλον ἀσφαλίσαι τῷ καλλίστῳ τῶν βοηθημάτων καὶ στερεοτάτῳ , σημειωθεί · καὶ ψυχὴ καὶ σῶμα , τῷ χρίσματι καὶ τῷ Πνεύματι , ὡς ὁ ( 97 ) Ἰσραὴλ πάλαι τῷ νυκτερινῷ καὶ φυλακτικῷ τῶν πρωτοτόκων αἵματι · ( 98 ) τί σοι συμβήσεται , καὶ τί σοι πεπραγμάτευται ; Τῶν Παροιμιῶν ἀκούσον · Ἔὰρ γὰρ πᾶθη , φησίν , ἄφοβος ἔση · Ἔὰρ δὲ καθεύδῃς , ἡδὺς ὕπνός σου . Καὶ παρὰ τοῦ Δαβὶδ εὐαγγελίσηα · Οὐ φοβηθήση ἀπὸ φόβου νυκτερινοῦ , ἀπὸ συμπτώματος , καὶ δαιμονίου μεσημβρινοῦ . Τοῦτὸ σοι καὶ ζῶντι μέγιστον εἰς ἀσφάλειαν . Πρόβατον γὰρ ἐσφραγισμένον οὐ βάδιος ἐπιβουλεύεται , τὸ δὲ ἀσφάγιστον κλέπταις εὐάλωτον · καὶ ἀπελθόντι δεξίον ἐκτάφιον , ἐσθῆτος λαμπρότερον , χρυσοῦ τιμιώτερον , τάφου μεγαλοπρεστέρον , ἀγῶνῳ χοῶν εὐσεβέστερον ( 99 ) , ἀπαργμάτων ὡρίων καιριώτερον , ὧν τοὺς νεκροὺς οἱ νεκροὶ χαρίζονται , νόμῳ ποιησάμενοι τὴν συνήθειαν . Πάντα οἰχέσθω σοι , πάντα διαρπαζέσθω , χρήματα , κτήματα , θρόνοι , λαμπρότητες , ὅσα τῆς κάτω περιφορᾶς · σὺ δὲ ( 1 ) καταλύσον ἐν ἀσφαλείᾳ τὸν βίον , μηδὲν ζημιωθείς ( 2 ) τῶν ἐκ Θεοῦ σοι δοθέντῶν εἰς σωτηρίαν βοηθημάτων .
Lemmas: ἵημι . εἰμί δέ προκαταλαμβάνω σαυτοῦ ὁ σφραγίς , καί ὁ μέλλω ἀσφαλίζω ὁ καλός ὁ βοήθημα καί στερεός , σημειώνω · καί ψυχή καί σῶμα , ὁ χρῖσμα καί ὁ πνεῦμα , ὡς ὁ ( 97 ) Ἰσραήλ πάλαι ὁ νυκτερινός καί φυλακτικόν ὁ πρωτοτόκος αἷμα · ( 98 ) τίς σύ συμβαίνω , καί τίς σύ πραγματεύομαι ; ὁ παροιμία ἀκούω · Ἔαρ γάρ πάθος , φημί , ἄφοβος σέω · Ἔαρ δέ καθεύδω , ἡδύς ὕπνος σύ . καί παρά ὁ Δαυίδ εὐαγγελίζω · οὖον φοβέω ἀπό φόβος νυκτερινός , ἀπό σύμπτωμα , καί δαιμόνιος μεσημβρινός . οὗτος σύ καί ζῶ μέγας εἰς ἀσφάλεια . Πρόβατον γάρ σφραγίζω οὖον βάδιος ἐπιβουλεύω , ὁ δέ ἀσφάγιστον κλέπτης εὐάλωτος · καί ἀπέρχομαι δείκνυμι ἐκτάφιον , ἐσθής λαμπρός , χρυσός τίμιος , τάφος μεγαλοπρεστέρον , ἄγωνος χοῦς εὐσεβής ( 99 ) , ἄπαργμα Ὡρίων καίριος , ὅς ὁ νεκρός ὁ νεκρός χαρίζομαι , νόμος ποιέω ὁ συνήθεια . Πάν οἴχομαι σύ , πᾶς διαρπάζω , χρῆμα , κτῆμα , Θρόνοι , λαμπρότης , ὅσος ὁ κάτω περιφορά · σύ δέ ( 1 ) καταλύω ἐν ἀσφάλεια ὁ βίος , μηδείς ζημιόω ( 2 ) ὁ ἐκ Θεός σύ δίδωμι εἰς σωτηρία βοήθημα .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0213.3
ΙΓ' . Ἄλλὰ φοβή , μὴ διαφθείρῃς τὸ χάρισμα , καὶ διὰ τοῦτο ἀναβάλλῃ τὴν κάθαρσιν , ὡς δευτέραν οὐκ ἔχων ; Τί δαί ; Οὐ φοβή , μὴ διώκῃ καιρὸν κινδυνεύσης , καὶ τὸ μέγιστον ὧν ἔχεις , ἀφαιρέσῃς Χριστόν ; Ἄρ' οὖν διὰ τοῦτο φεύξῃ καὶ τὸ γενέσθαι Χριστιαννός ; Ἄπαγε ! Οὐχ ὑγαινοῦντος ὁ φόβος ( 3 ) , παραφρονοῦντος ὁ λογισμός . Ἄτῆς ἀνευλαβοῦς εὐλαβείας , εἰ δεῖ τοῦτο εἰπεῖν ! Ὦ τῶν τοῦ πονηροῦ σοφισμάτων ! Ὦντως σκότος ἐστὶ , καὶ φῶς ὑποκρίνεται . Ὅταν μὴδὲν ἰχύσῃ φανερῶς πολεμῶν , ἀφανῶς ἐπιβουλεύει .
Lemmas: πνίξ . ἀλλά φοβέω , μή διαφθείρω ὁ χάρισμα , καί διά οὗτος ἀναβάλλω ὁ κάθαρσις , ὡς δύο οὐ ἔχω ; τις δή ; οὖον φοβέω , μή διώκω καιρός κινδυνεύω , καί ὁ μέγας ὅς ἔχω , αφαίρεση Χριστός ; ἄρα οὖν διά οὗτος φεύγω καί ὁ γίγνομαι Χριστιανός ; ἄπαγε ! οὐχ ὑγαινοῦντος ὁ φόβος ( 3 ) , παραφρονέω ὁ λογισμός . Ἄτη ανευλαβής εὐλάβεια , εἰμί δεῖ οὗτος εἶπον ! ὦ ὁ ὁ πονηρός σόφισμα ! εἰμί σκότος εἰμί , καί φάος ὑποκρίνομαι . ὅταν μηδείς ἰχύσῃ φανερῶς πολεμέω , ἀφανής ἐπιβουλεύω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0214.1
Καὶ γίνεται σύμβουλος ὡς χρηστὸς ( 4 ) , ὃν πονηρό - ' ἔν' ἐνί γε τῇ τρόπῳ πάντως ἰσχύει , καὶ ῥαδιωθὲν αὐτὸν τὴν ἐπιβουλὴν διαφύγμεν . Ὅπερ οὖν κάνταῦθα σαφῶς τεχνάζεται . Τὸ γὰρ φανερῶς καταφρονεῖν τοῦ βαπτίσματος πειθεῖν οὐχ ἔχων , ζημοῖ σε διὰ τῆς πλαστῆς ἀσφαλείας . Ἐν δὲ φοβῇ γε ( 5 ) , τοῦτο λάθης παλίν διὰ τοῦ φόβου · καὶ τὸ φθεῖραι τὴν δωρεὰν δεδοικώς , αὐτῷ τούτῳ ( 6 ) τῆς δωρεᾶς ἐκπέσης . Ὁ μὲν οὖν τοιοῦτός ἐστι , καὶ οὐποτε παύσεται τῆς ἑαυτοῦ διπλότης , ἕως ἂν βλέπῃ πρὸς οὐρανὸν ἐπιχωμένους ἡμᾶς , ὅθεν αὐτὸς ἐκπεπτώκεν ( 7 ) . Σὺ δέ , ὦ ἄνθρωπε ( 8 ) τοῦ Θεοῦ , γνῶθι τὴν ἐπιβουλὴν τοῦ ἀντικειμένου . Πρὸς γὰρ τὸν ἔχοντα ( 9 ) , καὶ ὑπὲρ τῶν μεγίστων , ἡ μάχη . Μὴ λάθης σύμβουλον τὸν ἐχθρόν · μὴ καταφρονήσης τοῦ ἀκούσαι καὶ γενέσθαι πιστός .
Lemmas: καί γίγνομαι σύμβουλος ὡς χρηστός ( 4 ) , ὅς πονηρός - ' ἐν ἐν γε ὁ τρόπος πάντως ἰσχύω , καί ῥαδιωθὲν αὐτός ὁ ἐπιβουλή διαφεύγω . ὅπερ οὖν κάνταῦθα σαφῶς τεχνάζω . ὁ γάρ φανερῶς καταφρονέω ὁ βάπτισμα πείθω οὐ ἔχω , ζημοῖ σύ διά ὁ πλαστός ἀσφάλεια . ἐν δέ φοβέω γε ( 5 ) , οὗτος λανθάνω πάλιν διά ὁ φόβος · καί ὁ φθείρω ὁ δωρεά δείδω , αὐτός οὗτος ( 6 ) ὁ δωρεά ἐκπίπτω . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος εἰμί , καί οὔποτε παύω ὁ ἑαυτοῦ διπλότης , ἠώς εἄν βλέπω πρός οὐρανός επιχώνω ἐγώ , ὅθεν αὐτός ἐκπίπτω ( 7 ) . σύ δέ , εἰμί ἄνθρωπος ( 8 ) ὁ Θεός , γιγνώσκω ὁ ἐπιβουλή ὁ ἀντίκειμαι . πρός γάρ ὁ ἔχω ( 9 ) , καί ὑπέρ ὁ μέγας , ὁ μάχη . μή λανθάνω σύμβουλος ὁ ἐχθρός · μή καταφρονέω ὁ ἀκούω καί γίγνομαι πιστός .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0214.2
Ἓως εἰ κατηχούμενος , ἐν προθύροις εἰ τῆς εὐσεβείας . Εἰσω γενέσθαι σε δεῖ , τὴν αὐλὴν διαβῆναι , τὰ ἅγια κατοπτίσαι , εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων παρακῦψαι , μετὰ τῆς Τριάδος γενέσθαι . Μεγάλα ἐστὶν ὑπὲρ ὧν πολεμῇ ( 10 ) · μεγάλην δὲ σοι καὶ τῆς ἀσφαλείας . Προβάλου τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως . Φοβεῖταί σε μετὰ τοῦ ὅπλου μαχόμενον · καὶ διὰ ( 11 ) τοῦτο γυμνοῖ σε τοῦ χαρίσματος , ἵνα κρατησῃ βλόν σου ἀόπλου καὶ ἀφυλάκτου . Πάσης ἡλικίας ἄπτεται , πάσης ἰδέας βίου . Διὰ πάντων ἀποκρουσθῶ .
Lemmas: Ἕως εἰμί κατηχέω , ἐν πρόθυρον εἰμί ὁ εὐσέβεια . εἰσω γίγνομαι σύ δεῖ , ὁ αὐλή διαβαίνω , ὁ ἅγιος κατοπτισσω , εἰς ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος παρακύπτω , μετά ὁ Τριάς γίγνομαι . Μεγάλα εἰμί ὑπέρ ὅς πολεμέω ( 10 ) · μέγας δέ σύ καί ὁ ἀσφάλεια . προβάλλω ὁ θυρεός ὁ πίστις . φοβέω σύ μετά ὁ ὅπλον μάχομαι · καί διά ( 11 ) οὗτος γυμνόω σύ ὁ χάρισμα , ἵνα κρατέω βλώσκω σύ άοπλος καί ἀφύλακτος . Πάσης ἡλικία ἄπτω , πᾶς ἰδέα βίος . Ζεύς πᾶς αποκρούω .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0214.3
IZ . Νέος εἰ ; Στῆθι κατὰ τῶν παθῶν μετὰ τῆς συμμάχιας ( 12 ) , εἰς Θεοῦ παράταξιν ἀριθμηθῆτι , ἀρίστευσον ( 13 ) κατὰ τοῦ Γολιάθ , λάβε τὰς χιλιάδας , ἡ τὰς μυριάδας . Οὕτω τῆς ἡλικίας ἀπόλαυσον · ἀλλὰ μὴ ἀνάσχῃ μαρανθῆναι σου τὴν νεότητα , τῷ ἀτελεῖ τῆς πίστεως νεκρωθεῖσαν . Γηραιός εἰ , καὶ τῆς ἀναγκαίας ἐγγὺς προθεσμίας ; τὴν πολλὰν αἰδοῦσθαι · ὅθς ἦν ἀπατεῖ ( 14 ) φρόνησιν , ἀνθ' ἧς νῦν ἔχεις ἀσθενείας · ταῖς ὀλίγαις ἡμέραις βοηθῆσον · πίστευσον τῇ γήρᾳ τὴν κάθαρσιν . Τί φοβῇ τὰ νεότητος ἐν βαθεῖ γήρᾳ , καὶ ταῖς ἐσχάταις ἀναπνοαῖς ; Ἡ καὶ σὺ μένεις , νεκρὸς λουθήναι , οὐ μᾶλλον ἐλεούμενος , ἢ μισοῦμενος ; Ἡ ποθεῖς τῶν ἡδονῶν τὰ λείψανα ( 15 ) , βίου λείψανον ὤν ; Αἰσχρὸν τὴν μὲν ἡλικίαν παραχμάσαι , μὴ παραχμάσαι δὲ τὴν ἀσέλγειαν · ἀλλ' ἢ πάσχειν τοῦτο , ἢ δοκεῖν , διαμελόντω ( 16 ) πρὸς τὴν κάθαρσιν . Νήπιον ἐστι σοι ; Μὴ λάβενω καιρὸν ἡ κακία · ἐκ βρέφους ἀγιασθῶ , ἐξ ὀνύχων καθιερωθῶ τῷ Πνεύματι . Σὺ ( 17 ) δίδωκας τὴν ἀσφαγίδα διὰ τὸ τῆς
Lemmas: IZ . Νέος εἰμί ; ἵστημι κατά ὁ πάθος μετά ὁ συμμαχία ( 12 ) , εἰς Θεός παράταξις ἀριθμέω , ἀριστεύω ( 13 ) κατά ὁ Γολιάθ , λαμβάνω ὁ χιλιάς , ὁ ὁ μυριάς . οὕτως ὁ ἡλικία ἀπολαύω · ἀλλά μή ἀνέχω μαραίνω σύ ὁ νεότης , ὁ ἀτελής ὁ πίστις νεκρόω . γεραιός εἰμί , καί ὁ ἀναγκαῖος ἐγγύς προθεσμία ; ὁ πολύς αἰδέομαι · ὅς εἰμί ἀπατάω ( 14 ) φρόνησις , ἀντί ὅς νῦν ἔχω ἀσθένεια · ὁ ὀλίγος ἡμέρα βοηθέω · πιστεύω ὁ γῆρας ὁ κάθαρσις . τις φοβέω ὁ νεότης ἐν βαθύς γῆρας , καί ὁ ἔσχατος ἀναπνοή ; ὁ καί σύ μένω , νεκρός λούω , οὖον μᾶλλον ἐλεέω , ἢ μισέω ; ὁ ποθέω ὁ ἡδονή ὁ λείψανον ( 15 ) , βίος λείψανον εἰμί ; αἰσχρός ὁ μέν ἡλικία παρακμάζω , μή παρακμάζω δέ ὁ ἀσέλγεια · ἀλλά ἢ πάσχω οὗτος , ἢ δοκέω , διαμέλλω ( 16 ) πρός ὁ κάθαρσις . νήπιος εἰμί σύ ; μή λαμβάνω καιρός ὁ κακία · ἐκ βρέφος ἁγίζω , ἐκ ὄνυξ καθιερώνω ὁ πνεῦμα . σύ ( 17 ) δίδωμι ὁ ἀσφαγίδα διά ὁ ὁ
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.1
πιστεύσασα . Ουδεν δεϊ σοι περιπασμάτων και επεράμα - maelem , prius etiam quam procreatus esset , Deo
Lemmas: πιστεύω . οὐδείς δεῖ σύ περίφασμα και επεράμα - maelem , prius etiam quam procreatus esset , Deo
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.2
ΙΗ' . Τί ετι ; Παρθενίαν δοκεις ; Τη ( 20 ) καθάρασει . XVIII . Quid præterea ? Virginitem colis ? Ba -
Lemmas: ΙΗΥ . τις ἔτι ; παρθενίη δοκέω ; ὅς ( 20 ) καθαίρω . XVIII . Quid præterea ? Virginitem colis ? Ba -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.3
βίον , και λόγον , παν μέλος , παν κίνημα , πασαν αλ - retur , omnia membra , omnes animi motus , omnes
Lemmas: βίος , και λόγος , πᾶς μέλος , πᾶς κίνημα , πᾶς Αλ - retur , omnia membra , omnes animi motus , omnes
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.4
σθησιν . Τίμησον αυτην , ινα σε κοσμησθ , ινα δω τη sensus . Honore eum complectere , ut te ornet , ca -
Lemmas: ἵστημι . τιμάω αὐτός , ἵνα σύ κοσμέω , ἵνα δήω ὅς sensus . Honore eum complectere , ut te ornet , ca -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.5
δι συνδέθητι · ταύτην συνοικισον σεαυτω της σωρρο - ctus es ? Baptismo quoque constringere : hunc
Lemmas: Ζεύς συνδέω · οὗτος συνοικίζω σεαυτοῦ ὁ σωρρο - ctus es ? Baptismo quoque constringere : hunc
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.6
και μετά τον γάμον · εμώς ο κίνδυνος , εγω τουτου extimescas . Purus ac mundus es , inito etiam
Lemmas: και μετά ὁ γάμος · μου ὁ κίνδυνος , ἐγώ οὗτος extimescas . Purus ac mundus es , inito etiam
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.7
παρθενία τιμιωτέρα , εν τοις ατιμοις ο γάμος . Μιμη - harum nuptiarum conglutinator , ego auspes . Nec
Lemmas: παρθενίη τίμιος , εν ὁ ἄτιμος ὁ γάμος . μιμέομαι - harum nuptiarum conglutinator , ego auspes . Nec
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.8
σομαι Χριστον , τον καθαρον νυμφαγωγόν , και νυμ - enim , quia honoratior est virginitas , idcirco
Lemmas: σομή Χριστός , ὁ καθαρός νυμφαγωγός , και νυμ - enim , quia honoratior est virginitas , idcirco
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.9
πώθως βυπαρος ανεπίμικτος . " Εν αιτω μόνον · λάδε sum , qui et miraculum in nuptiis edit , et 704
Lemmas: πώθως βυπαρος ἀνεπίμικτος . " εν αἰτέω μόνος · λάω sum , qui et miraculum in nuptiis edit , et 704
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.10
τη αγνείαν κατά καιρον , ως ευχης πρόκειται προ - cumbæ , ut purum sit matrimonium , atque ab obse -
Lemmas: ὅς ἁγνεία κατά καιρός , ως εὐχή πρόκειμαι προ - cumbæ , ut purum sit matrimonium , atque ab obse -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.11
εκ κοινής όμολογίας και συναινέσεως . Ου γαρ νομο - posco ; a dono securitatem accipie , ac vicissim
Lemmas: ἐκ κοινός ὁμολογία και συναίνεσις . Ου γαρ νόμος - posco ; a dono securitatem accipie , ac vicissim
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.12
θετούμεν , αλλά παραίνουμέν , και των σών τι λαδεϊν istud dono repende , ut certo tempore , quandiu sci -
Lemmas: θέτω , αλλά παραινέω , και ὁ σός τίς λαδεϊν istud dono repende , ut certo tempore , quandiu sci -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.13
οπερ σου βούλομεθα , και της κοινής υμών ασφαλείας licet assignatum fuerit orationi tempus , omni æo -
Lemmas: ὅσπερ σύ βούλομαι , και ὁ κοινός ὑμεῖς ἀσφάλεια licet assignatum fuerit orationi tempus , omni æo -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.14
βίος , ουχ επιτηδευμα , φ μη τούτο λυσιτελεστέρον . communi pacto et consensu . Non enim legem san -
Lemmas: βίος , οὐ ἐπιτήδευμα , φ μη οὗτος λυσιτελής . communi pacto et consensu . Non enim legem san -
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.15
την ισοτιμίαν · ο αδυμων , την παραμυθίαν · ο εν ευ - quæ tua sunt , ad utilitatem tuam communemque
Lemmas: ὁ ἰσοτιμία · ὁ αδυμων , ὁ παραμυθία · ὁ εν ευ - quæ tua sunt , ad utilitatem tuam communemque
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.16
τον · ο εύπορων , την καλην εν χεεις οικονομίαν . Μη - Ut autem in summa dicam , nullum vitæ genus est ,
Lemmas: ὁ · ὁ εύπορος , ὁ καλός εν χέω οἰκονομία . Μης - Ut autem in summa dicam , nullum vitæ genus est ,
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0215.17
( 18 ) Μικρογυγος ή μήτηρ . Plures Regg . , μικρό - ( 30 ) 'Ο εν εξουσιζ . Bill . « Qui in potestate et
Lemmas: ( 18 ) Μικρογυγος ή μήτηρ . Plures Regg . , μικρός - ( 30 ) 'Ο εν εξουσιζ . Bill . « Qui in potestate et
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0216.1
Α ἡμᾶς γε αὐτοὺς οὐ δυνήσομεθα ὡς ἐο γὰρ καθ' ἑαυτοῦ παίζειν , λλὰν ἐπισφαλῆς καὶ ἀνόητον .
Lemmas: Α ἐγώ γε αὐτός οὖον δύναμαι ὡς εἰμί γάρ κατά ἑαυτοῦ παίζω , λάω επισφαλής καί ἀνόητος .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0216.3
K . Ἄλλὰ τί μοι πλέον , φησὶ , προκατασχεθέντι διὰ τοῦ βαπτίσματος , καὶ τὸ τερπνὸν τοῦ ζῆν ἐμαντῷ διὰ τοῦ τάχους ἀποκλείσαντι , ἐνὸν ἐρεῖναι ταῖς ἡδοναῖς , καὶ τῇνικαῦτα τυχεῖν τῆς χάριτος ; Οὐδὲ γὰρ τοῖς ἐν τῷ ἀμπελώνι προεσκημηνόσιν ὑπῆρξεν τι καὶ in ed .
Lemmas: K . ἀλλά τίς ἐγώ πλέω , φημί , προκατέχω διά ὁ βάπτισμα , καί ὁ τερπνός ὁ ζῶ ἐμαντῷ διά ὁ τάχος ἀποκλείω , ἐν-εἰμί ἐρεῖναι ὁ ἡδονή , καί τηνικαῦτα τυγχάνω ὁ χάρις ; οὐδέ γάρ ὁ ἐν ὁ ἀμπελών προεσκημηνόσιν ὑπάρχω τίς καί in ed .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0217.2
ΚΑ’ . Εἰ δὲ καὶ τὴν τοῦ λουτροῦ δύναμιν ἡ παραβολὴ σκιαγραφεῖ ( 52 ) , κατὰ τὴν σὴν ἐξήγησιν · τί κωλύσειε ( 53 ) καὶ προεισελθόντα , καὶ καυσωθέντα , μὴ βασκαίνειν τοῖς τελευταίοις , Ἐν’ αὐτῷ τούτῳ ( 54 ) πλέον ἔχει τῷ ζιλανθρώπῳ , καὶ χρέος , ἀλλὰ μὴ χάριν λαβεῖν τὴν ἀντίδοσιν : Ἐπεὶτα εἰσελθόντας ἔχει D
Lemmas: καί . εἰμί δέ καί ὁ ὁ λουτρόν δύναμις ὁ παραβολή σκιαγραφέω ( 52 ) , κατά ὁ σός ἐξήγησις · τίς κωλύω ( 53 ) καί προεισέρχομαι , καί καυσόω , μή βασκαίνω ὁ τελευταῖος , ἐν αὐτός οὗτος ( 54 ) πλέω ἔχω ὁ ζιλανθρώπῳ , καί χρέος , ἀλλά μή χάρις λαμβάνω ὁ ἀντίδοσις : ἔπειτα εἰσέρχομαι ἔχω D
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0217.3
( 43 ) Μύχθου . Jes . , κόπου .
Lemmas: ( 43 ) Μύχθου . Jes . , κόπος .
gregorius-nazianzenus.in-sanctum-baptisma-orat-40 pg036_0217.4
( 46 ) Φύσεως . Coisl . 2 et Or . 1 , γνώμης .
Lemmas: ( 46 ) Φύσις . Coisl . 2 et Or . 1 , γνώμη .