ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0490.1
Κυρίῳ τῷ ποιήσαντι ἡμᾶς . Σηπάμεθα κοινὸν πέδιον , κατὰ τε ἡλικίας ( 95 ) καὶ γένος διαιρεῦντες . Ὑψώσωμεν τὴν φωνὴν τῆς ἱκεσίας ( 96 ) · ἀντὶ τῆς μισουμένης αὐτῷ κραυγῆς , ταύτην εἰς τὰ ὦτα Κυρίου Σαβαὼθ ἀνενέγκωμεν ( 95 ) · Προσθώσωμεν αὐτῷ τὴν ἑρμηνὴν ἐν ἐξομολογήσει . Βουληθῶμεν αὐτὸν ἰδεῖν , ὥσπερ ὠργισμένον , οὐχὶ καὶ μεταπεπθόμενον . Τίς οἶδε , φησίν , εἰ ἐπιστρέψει , καὶ μετανοήσει ( 96 ) , καὶ ὑπολειψεται ( 97 ) εὐλογίαν ; Οἶδα τοῦτο σαφῶς ἐγὼ τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἐγνωστῆς . Καὶ ὁ παρὰ φύσιν ἐστὶν αὐτῷ , τῆς ὀργῆς ἀφεῖς , ἐπὶ τὸ κατὰ φύσιν χωρεῖ , τὸν ἔλεον . Εἰς ἐκεῖνο μὲν γὰρ ὑπ’ ἡμῶν βιάζεται · πρὸς δὲ τοῦτο τὴν ὀρμὴν ἔχει . Καὶ εἰ πάσχει βιαζόμενος , πῶς οὐκ ἀνθίσει ( 98 ) τῇ φύσει χρώμενος ; Μόνον ἡμᾶς αὐτοὺς ἐλεήσωμεν , τοῖς δικαίοις τοῦ Πατρὸς ( 99 ) σπλαγχνικοῖς ὀδοῖν ( 1 ) ἀνοίξαντες . Σπειρώμεν ἐν δάκρυσιν , ἵν’ ἐν ἀγαλλιάσει θερισώμεν . Γενώμεθα Νινευῖται , μὴ Σοδομίται · θεραπεύσωμεν τὴν κακίαν , μὴ τῇ κακίᾳ συνεξελεσθῶμεν . Ἀκούσωμεν Ἰωνᾶ κηρύσσοντος , μὴ πυρὶ καὶ θείῳ καταχλουσθῶμεν . Κἂν ἐξέλθωμεν ( 2 ) Σόδομα , προσθώμεν τῷ ὄρει , καταφύγωμεν εἰς Σεγὼρ ( 3 ) , ἀνίσχοντες συνεξελέσθωμεν ( 4 ) τῷ ἥλῳ . Μὴ στήσωμεν ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ · μὴ περιδειχθῶμεθα ( 5 ) , μὴ παύσωμεν εἰς στήλην ἄλλος , στήλην δὲντες ἀθάνατον , καὶ κατηγορίαν ψυχῆς εἰς κακίαν ἐπιστρεφούσης .
Lemmas: κύριος ὁ ποιέω ἐγώ . Σηπάμεθα κοινός πέδιον , κατά τε ἡλικία ( 95 ) καί γένος διαιρέω . ὑψόω ὁ φωνή ὁ ἱκεσία ( 96 ) · ἀντί ὁ μισέω αὐτός κραυγή , οὗτος εἰς ὁ ἄτη κύριος Σαβαώθ ἀναφέρω ( 95 ) · Προσθώσωμεν αὐτός ὁ ἑρμηνὴν ἐν ἐξομολόγησις . βούλομαι αὐτός ὁράω , ὥσπερ ὀργίζω , οὐ καί μεταπίπτω . Τῖς οἶδα , φημί , εἰμί ἐπιστρέφω , καί μετανοέω ( 96 ) , καί ὑπολείπω ( 97 ) εὐλογία ; Οἶδα οὗτος σαφής ἐγώ ὁ ὁ θεός φιλανθρωπία γνωστός . καί ὁ παρά φύσις εἰμί αὐτός , ὁ ὀργή ἀφίημι , ἐπί ὁ κατά φύσις χωρέω , ὁ ἔλεος . εἰς ἐκεῖνος μέν γάρ ὑπό ἐγώ βιάζω · πρός δέ οὗτος ὁ ὁρμή ἔχω . καί εἰμί πάσχω βιάζω , πῶς οὐ ανθίζω ( 98 ) ὁ φύσις Χράομαι ; Μόνος ἐγώ αὐτός ἐλεέω , ὁ δίκαιος ὁ Πατρός ( 99 ) σπλαγχνικός ὁδός ( 1 ) ἀνοίγνυμι . σπείρω ἐν δάκρυον , ἵνα ἐν ἀγαλλίασις θερίζω . γίγνομαι Νινευῖται , μή Σοδομίτης · θεραπεύω ὁ κακία , μή ὁ κακία συνεξελαύνω . ἀκούω Ἰωνᾶς κηρύσσω , μή πῦρ καί θεῖος καταχλουω . κἀν ἐξέρχομαι ( 2 ) Σόδομα , προστίθημι ὁ ὄρος , καταφεύγω εἰς Σεγὼρ ( 3 ) , ἀνέχω συνεξέρχομαι ( 4 ) ὁ ἧλος . Μή ἵστημι ἐν πᾶς ὁ περίχωρος · μή περιδέχομαι ( 5 ) , μή παύω εἰς στήλη ἄλλος , στήλη Δέντες ἀθάνατος , καί κατηγορία ψυχή εἰς κακία ἐπιστρέφω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0490.2
IE’ . Γνώμεν , ὅτι τὸ μὲν μηδὲν ἀμαρτεῖν ( 6 ) , ἔντως ὑπὲρ ἀνθρώπων , καὶ μόνου Θεοῦ · ἐγὼ γὰρ περὶ ἀγγέλων τι λέγειν , μὴ δόμων καιρὸν τοῖς πάθεσι , καὶ θύραν ( 7 ) πονηραῖς ἀντιπράξει · τὸ δὲ ( 8 ) ἀθεράπευτον , τῆς πονηρᾶς καὶ ἀντικειμένης ἐστι ( 9 ) φύσεως , καὶ τῶν ὑπ’ ἐκείνης ἐνεργουμένων . Τὸ δὲ ἀμαρτάνοντας ἐπιστρέφειν , ἀνθρώπων μὲν , ἀλλ’ ἐπεικῶν , καὶ τῆς σωζομένης ( 10 ) μερίδος . Εἰ γὰρ καὶ ὁ χὼς ἐπιούρει τὶ τῆς κακίας , καὶ τὸ γεῦδες σκήνος βρῖθει · τὸν νοῦν ἄνω φερόμενον , ἢ ἄνω φέρεσθαι · ὁδημιουργημένον · ἀλλ’ ἢ ( 11 ) εἰκὼν ἀνακαθαιρετῶ τὴν ἰδίαν , καὶ ἄνω τιθέτω ( 12 ) τὴν ὁμόλογον σάρκα , τοῖς τοῦ λόγου πτεροῖς κουφίζουσα . Καὶ ( 13 ) κρεῖττον μὲν , μὴτε δεθῆναι τοιαύτης καθαράσεως , μὴτε καθαρθῆναι , τοῦ πρώτου μένοντος · ἡμῖν ἀξιώματός ,
Lemmas: IE’ . γιγνώσκω , ὅτι ὁ μέν μηδείς ἁμαρτάνω ( 6 ) , ἔντος ὑπέρ ἄνθρωπος , καί μόνος θεός · ἐγώ γάρ περί ἄγγελος τίς λέγω , μή δόμος καιρός ὁ πάθος , καί θύρα ( 7 ) πονηρός ἀντίπραξις · ὁ δέ ( 8 ) ἀθεράπευτος , ὁ πονηρός καί ἀντίκειμαι εἰμί ( 9 ) φύσις , καί ὁ ὑπό ἐκεῖνος ἐνεργέω . Τέ δέ ἁμαρτάνω ἐπιστρέφω , ἄνθρωπος μέν , ἀλλά πέκω , καί ὁ σῴζω ( 10 ) μερίς . εἰμί γάρ καί ὁ χῶς επιορος τίς ὁ κακία , καί ὁ γεῦδες σκῆνος βρίθω · ὁ νόος ἄνω φέρω , ἢ ἄνω φέρω · ὁδημιουργημένον · ἀλλά ἢ ( 11 ) εἰκών ἀνακαθαίρω ὁ ἴδιος , καί ἄνω τίθημι ( 12 ) ὁ ὁμόλογος σάρκα , ὁ ὁ λόγος πτερόν κουφίζω . καί ( 13 ) ἀγαθός μέν , μήτε δέω τοιοῦτος κατάρασις , μήτε καθαίρω , ὁ πρῶτος μένω · ἐγώ ἀξίωμα ,
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0491.1
( 14 ) <i>'Ενταῦθα.</i> Coisl . 1 et Or . 2 , <i>ἐντεῦθεν.</i>
Lemmas: ( 14 ) <i>'Ενταῦθα.</i> Coisl . 1 et Or . 2 , <i>ἐντεῦθεν.</i>
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0491.2
( 17 ) <i>Σωφρονισθῆναι.</i> Regg . bm , ph , Montac . , <i>σωφρονιζεσθαι.</i>
Lemmas: ( 17 ) <i>Σωφρονισθῆναι.</i> Regg . bm , ph , Montac . , <i>σωφρονιζεσθαι.</i>
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0491.3
( 18 ) <i>'Επεστράφη.</i> In quibusdam , <i>ἀπεστράφη.</i>
Lemmas: ( 18 ) <i>'Επεστράφη.</i> In quibusdam , <i>ἀπεστράφη.</i>
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0491.4
( 20 ) <i>Φοβερὰ.</i> Pass . , <i>φοβερὸν.</i>
Lemmas: ( 20 ) <i>Φοβερὰ.</i> Pass . , <i>φοβερὸν.</i>
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0491.5
εἰς ὃ καὶ σπεύδωμεν ἐκ τῆς ἐνταῦθα ( 14 ) παιδαγωγίας , μὴδὲ ( 15 ) τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς ἐκπεσεῖν τῇ πικρᾷ γεύσει τῆς ἁμαρτίας · χρείσασον δὲ , τοῦ μὴ ( 16 ) παιδεύεσθαι πταιόντας , τὸ ἁμαρτάνοντας ἐπιστρέφεσθαι . Ὀν μὲν γὰρ ἀγαπᾷ Κύριος παιδεύει , καὶ πατρικὸν τὸ τῆς ἐπιτιμήσεως ψυχὴ τὲ πᾶσα ἀνωθέτητος . ἀθεράπευτος . Οὐχὡν οὖ πληγῆναι χαλεπόν , ἀλλὰ μὴ σωφρονισθῆναι ( 17 ) τῇ πληγῇ χαλεπώτερον . Φησὶ τις τῶν προφητῶν , περὶ τοῦ Ἰσραὴλ λέγων , τοῦ σκληροῦ καὶ ἀπειρητοῦ τὴν καρδίαν · Κύριε , ἐμαστίγῳσας αὐτούς , καὶ οὐκ ἐπόνεσαν ἐπαιδεσθαι αὐτοὺς , καὶ οὐκ ἠθέλησαν δεξάσθαι παιδείαν · καὶ πάλιν , Καὶ οὐλ.λαὶ οὐκ ἐπεστράφη(18 ) , ἕως ἐπλήγη · καὶ , Τl ( 19 ) ὅτι ἀπεστράφη ὁ λαὸς μου ἀποστροφὴν πονηρὰν , ἐξ ἧς τέλεον συντριβήσεται , καὶ καταφθαρήσεται ;
Lemmas: εἰς ὁ καί σπεύδω ἐκ ὁ ἐνταῦθα ( 14 ) παιδαγωγία , μηδέ ( 15 ) ὁ ξύλο ὁ ζωή ἐκπίπτω ὁ πικρός γεῦσις ὁ ἁμαρτία · χρειόω δέ , ὁ μή ( 16 ) παιδεύω πταίω , ὁ ἁμαρτάνω ἐπιστρέφω . ἀνά μέν γάρ ἀγαπάω κύριος παιδεύω , καί πατρικός ὁ ὁ ἐπιτίμησις ψυχή τε πᾶς ἀνωθέτητος . ἀθεράπευτος . Οὐχὡν οὖον πλήσσω χαλεπός , ἀλλά μή σωφρονίζω ( 17 ) ὁ πληγή χαλεπός . φημί τις ὁ προφήτης , περί ὁ Ἰσραήλ λέγω , ὁ σκληρός καί ἀπείρητος ὁ καρδία · κύριος , μαστιγόω αὐτός , καί οὐ πονέω ἐπαιδέομαι αὐτός , καί οὐ ἐθέλω δέχομαι παιδεία · καί πάλιν , καί οὐλ.λαὶ οὐ ἐπιστρέφω ) , ἠώς πλήσσω · καί , Τl ( 19 ) ὅτι ἀποστρέφω ὁ λαός ἐγώ ἀποστροφή πονηρός , ἐκ ὅς τέλειος συντρίβω , καί καταφθείρω ;
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0491.6
ΙΓ' . Φοβερὸν μὲν οὖν , ἀδελφοί , τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος · φοβερὸν δὲ τὸ πρόσωπον Κυρίου ἐπὶ ποιούσας κακά , καὶ πανολοθρίᾳ τὴν κακίαν ἐξαφανίζον · φοβερὰ ( 20 ) τὲ ἀκοὴ Θεοῦ , καὶ τῆς Ἀβελ φωνῆς αἰσθανομένη διὰ τοῦ σιγῶντος αἵματος · φοβεροὶ δὲ πόδες πονηρίαν καταλαμβάνοντες · φοβερὰ δὲ τοῦ παντὸς πλήρωσις ( 21 ) , ὡς μὴ εἶναι μεταδομοῦ φυγὴν Θεοῦ κίνῃσιν , μὴ εἰς οὐρανὸν ἀναπάντα , μὴ εἰς ἄδου χωρησαντα , μὴ πρὸς ( 22 ) ἀνατολὰς ἀποδράντα , μὴ θαλάσσης ἐναποχυθέντα βυθοῖς ἢ πέρασι . Φοβεῖται δὲ πρὸ ἐμοῦ καὶ Ναοὺμ ὁ Ἐλκεσατος , ἐν ᾧς τὸ κατὰ Νινευὶ ( 23 ) λῆμμα δημιοσεῖται , τὸν ζηλοτὴν Θεὸν , καὶ ἐκδικοῦντα Κύριον μετὰ θυμοῦ τοὺς ὑπεραντίους , καὶ τοσαύτῃ χρωμένον ἀποτομίᾳ περιουσίῃ , ὡς μηδὲ δευτέραν ὑπολείπεσθαι κατὰ τῶν πονηρῶν ἐκδίκησιν . Ἡσαίου μὲν γὰρ ὅταν ἀκούσω , τῷ λαφὼ Σοδόμων καὶ τοῖς ἄρχουσι Γομόρρας ἀπειλοῦντος , καὶ λέγοντος · Τl ἔτι πληγήσε ( 24 ) , προστιθέντες ἀνομίαν · μικροῦ καὶ φρίκης πληρούμαι , καὶ συγχέομαι δάκρυσιν . Οὐκ ἔστι , φησὶ , τῇ προσθήκῃ τῆς ἁμαρτίας προσθήκην πληγῆς ἐξευρεῖν · οὕτω πάντα διεξελήλυθαστε , καὶ πᾶν εἶδος πληγῆς ἐκενώσατε , ἀεὶ τινα καινοτέραν διὰ τῆς κακίας τῆς ( 25 ) ἑαυτῶν προκαλούμενοι . Οὐκ ἔστι τραῦμα , οὐδὲ μώλωψ , οὐδὲ πληγὴ φλεγμαίνουσα · ὁλοσώματος , φησίν , ἡ πληγὴ , ἀλλὰ καὶ ἀθεράπευτος . Οὐ γὰρ ἔστι μάλαιγμα ἐπιθεῖναι , οὔτε ἔλαιον , οὔτε καταδέσμους . Καὶ παρίημι τὰ ἕξης τῆς ἀπειλῆς , ἵνα μὴ τῆς παρούσης ὑμῖν ( 26 ) πληγῆς βαρύτερος γένωμαι
Lemmas: πνίξ . Φοβερός μέν οὖν , ἀδελφός , ὁ ἐμπίπτω εἰς χείρ θεός ζάω · φοβερός δέ ὁ πρόσωπον κύριος ἐπί ποιέω κακός , καί πανολοθρίᾳ ὁ κακία ἐξαφανίζω · φοβερός ( 20 ) τε ἀκοή θεός , καί ὁ Ἅβελ φωνή αἰσθάνομαι διά ὁ σιγάω αἷμα · φοβερός δέ πούς πονηρία καταλαμβάνω · φοβερός δέ ὁ πᾶς πλήρωσις ( 21 ) , ὡς μή ἔρχομαι μεταδίδωμι φυγή θεός κίνησις , μή εἰς οὐρανός Ανάπας , μή εἰς ᾅδης χωρέω , μή πρός ( 22 ) ἀνατολή ἀποδιδράσκω , μή θάλασσα ἐναποχέω βυθός ἢ πέρας . φοβέω δέ πρό ἐγώ καί Ναοῦμ ὁ Ἐλκεσατος , ἐν ὅς ὁ κατά Νινευὶ ( 23 ) λῆμμα δημιοσεω , ὁ ζηλοος θεός , καί ἐκδικέω κύριος μετά θυμός ὁ ὑπεραντίους , καί τοσοῦτος χράω ἀποτομία περιουσία , ὡς μηδέ δεύτερος ὑπολείπω κατά ὁ πονηρός ἐκδίκησις . Ἠσαΐας μέν γάρ ὅταν ἀκούω , ὁ λαφός Σόδομα καί ὁ ἄρχων Γόμορρα ἀπειλέω , καί λέγω · Τl ἔτι πλήσσω ( 24 ) , προστίθημι ἀνομία · μικρός καί φρίκη πληρόω , καί συγχέω δάκρυον . οὐ εἰμί , φημί , ὁ προσθήκη ὁ ἁμαρτία προσθήκη πληγή ἐξευρίσκω · οὕτως πᾶς διεξέρχομαι , καί πᾶς εἶδος πληγή κενώνω , ἀεί τις καινός διά Τῆς κακία ὁ ( 25 ) ἑαυτοῦ προκαλέω . οὐ εἰμί τραῦμα , οὐδέ μώλωψ , οὐδέ πληγή φλεγμαίνω · ὁλοσώματος , φημί , ὁ πληγή , ἀλλά καί ἀθεράπευτος . οὐ γάρ εἰμί μάλαιγμα ἐπιτίθημι , οὔτε ἔλαιον , οὔτε κατάδεσμος . καί παρίημι ὁ έξη ὁ ἀπειλή , ἵνα μή ὁ παρών σύ ( 26 ) πληγή βαρύς γίγνομαι
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0491.7
( 22 ) <i>Πρὸς.</i> Or . 2 , <i>εἰς.</i>
Lemmas: ( 22 ) Ἠώ Or . 2 , <i>εἰς.</i>
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0491.8
παντὸς κόσμου συμπλήρωσις .
Lemmas: πᾶς κόσμος συμπλήρωσις .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0492.2
ΙΗ' . 'Ο μὲν τις ἡμῶν ἐξέθλιψε ( 34 ) πέντηα , καὶ μοῖραν γῆς παρεσπάσατο , καὶ ὅριον ὑπέρεβεν κακῶς , ἡ χλέψας , ἡ τυραννήσας , καὶ συνέθεν οἰκίαν πρὸς οἰκίαν , καὶ ἀγρὸν πρὸς ἀγρὸν , ἵνα τι τοῦ πλησίου ἀφέληται · καὶ μηδὲνα ἔχειν ἐφιλονείκησε γείτονα , ὡς μόνος οἰκήσων ἐπὶ τῆς γῆς . 'Ο δὲ τόκους καὶ πλεονασμοὺς τὴν γῆν ἐμίανε ( 35 ) , καὶ συνάγων ὀδεν οὐκ ἐσπεῖρε , καὶ θερίζων ὅπου μὴ διεσπάρησε · γεωργῶν οὐ τὴν γῆν , ἀλλὰ τὴν χρεῖαν τῶν δοσμένων . 'Ο δὲ ἀπαρχὰς ἄλινος καὶ ληνοῦ τὸν πάντα δεδωκότα Θεὸν ἀπεστέρησε , καὶ γέγονεν ἀχάριστος τε ὁμῶ καὶ ἀνόητος · οὔτε ὧν ἔσχεν εὐχαριστήσας , οὔτε τὸ μέλλον ( 36 ) , εἰ μὴ τι ἄλλο , διὰ τῆς εὐγνωμοσύνης
Lemmas: ΙΗΥ . 'Ο μέν τις ἐγώ ἐκθλίβω ( 34 ) πέντη , καί μοῖρα γῆ παρασπάω , καί ὅριον ὑπερβαίνω κακῶς , ὁ κλέπτω , ὁ τυραννεύω , καί συντίθημι οἰκία πρός οἰκία , καί ἀγρός πρός ἀγρός , ἵνα τίς ὁ πλησίος ἀφαιρέω · καί μηδείς ἔχω φιλονεικέω γείτων , ὡς μόνος οἰκέω ἐπί ὁ γῆ . 'Ο δέ τόκος καί πλεονασμός ὁ γῆ μιαίνω ( 35 ) , καί συνάγω ὅδε οὐ σπείρω , καί θερίζω ὅπου μή διασπείρω · γεωργός οὐ ὁ γῆ , ἀλλά ὁ χρεῖα ὁ δοσμένος . 'Ο δέ ἀπαρχή ἄλινος καί ληνός ὁ πᾶς δίδωμι θεός ἀποστερέω , καί γίγνομαι ἀχάριστος τε ὄμνυμι καί ἀνόητος · οὔτε ὅς ἔχω εὐχαριστέω , οὔτε ὁ μέλλω ( 36 ) , εἰμί μή τίς ἄλλος , διά ὁ εὐγνωμοσύνη
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0492.3
rh , etc . In ed . , παρουσίας πληγῆς βαρύτερος ὑμῖν γένομαι .
Lemmas: rh , etc . In ed . , παρουσία πληγή βαρύς σύ γίνομαι .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0492.4
( 27 ) Γεωργίαι . Reg . a , ἀγροί . Reg . bm , γεωργοί .
Lemmas: ( 27 ) Γεωργία . Reg . a , ἀγρός . Reg . bm , γεωργός .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0492.5
( 28 ) 'Ωλιγώθη . Duo Colb . , ὠλιγώθησαν .
Lemmas: ( 28 ) 'Ωλιγώθη . Duo Colb . , ὀλιγόω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0492.6
( 29 ) 'Εστάλαξε . Regg . a , c , ἐστάλαξαν .
Lemmas: ( 29 ) 'Εστάλαξε . Regg . a , c , σταλάζω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0492.7
( 31 ) Τὴν εὐχαρπίαν , αὐτοὺς ἔνδειξ . Coisl . 1 , τῆς εὐχαρπίας αὐτοὺς ἐν ἔνδειξ .
Lemmas: ( 31 ) Τά εὐκαρπία , αὐτός ἔνδειξις . Coisl . 1 , ὁ εὐκαρπία αὐτός ἐν ἔνδειξις .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0492.8
( 32 ) 'Ανῆγγειλα . Reg . a , ἀπήγγειλα .
Lemmas: ( 32 ) 'Ανῆγγειλα . Reg . a , ἀπαγγέλλω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0492.9
( 33 ) Πεπλήρωκα . Regg . a , c , bm , ph , Or . 2 , ἐπλήρωσα .
Lemmas: ( 33 ) πληρόω . Regg . a , c , bm , ph , Or . 2 , πληρόω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0493.1
πραγματευσάμενος . Ὁ δὲ χήραν καὶ ὀρφανὸν οὐκ ἠλέησεν , οὐδὲ μετέδωκεν ἄρτου καὶ τροφῆς ὀλίγης τῷ ἐξομένῳ , μᾶλλον δὲ Χριστῷ τῷ τρεφομένῳ ( 37 ) διὰ τῶν καὶ μικρῶς τρεφομένων · ὁ τὰ πολλὰ ἔχων ἴσως , καὶ παρ’ ἐλπίδα , ( τοῦτο γὰρ ῥᾷτον ἀδίκω-τατον ) καὶ ταῖς πολλὰς ἀποθήκας στενοχωρούμενος , καὶ τὰς μὲν πληρῶν , τὰς δὲ καθαιρῶν , ἵνα τοῖς μέλλουσι καρποῖς οἰκοδομήσῃ μείζονας , ἀγνοῶν , ὅτι τῶν ἐλπί-δων προαναρπάζεται , καὶ λόγον ὑφείξει τῆς ἐνταῦθα εὐπορίας ( 38 ) καὶ τῆς ( 39 ) φαντασίας , κακὸς οἰκονό-μος ἀγαθῶν ἀλλοτρίων γενόμενος . Ὁ δὲ ὁδὸν ταπεινὸν ἐξέκλινε , καὶ ἐπλάγησεν ἐν ἀδίκῳς δικαίον . Ὁ δὲ ἐμίσησεν ἐν πύλαις ἐλέγχοντα , καὶ λόγον ὅσιον ἐδεδέξατο . Ὁ δὲ ἔδωκε τῇ ἑαυτοῦ σαγήνῃ πολλὰ συναγοῦσιν ( 40 ) , καὶ τὴν ἀρπαγὴν τοῦ πτωχοῦ ἐν τοῖς οἴκοις ἔχων , ἢ οὐκ ἐμνήσθη Θεοῦ , ἢ κακῶς ἐμνή-σθη , Εὐλογητὸς Κύριος , εἰπὼν , ὅτι πεπλουτήκαμεν · καὶ ὑπέλαβεν ( 41 ) ἀνομίαν , ὡς παρ’ αὐτοῦ ταῦτα ἔχων , ἐξ οὗ καταστήσεται . Διὰ ταῦτα γὰρ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ( 42 ) τῆς ἀπειθείας · διὰ ταῦτα , ἢ κλείεται οὐρανός , ἢ κακῶς ἀνοίγεται · καὶ πολλῷ μᾶλλον , εἰ μηδὲ πληγέντες ἐπιστρεφοί-μεθα , καὶ τῷ ἐγγίζοντι φύσει οὐκ πλησιάζομεν .
Lemmas: πραγματεύομαι . ὁ δέ χήρα καί ὀρφανός οὐ ἐλεέω , οὐδέ μεταδίδωμι ἄρτος καί τροφή ὀλίγος ὁ ἔχω , μᾶλλον δέ Χριστός ὁ τρέφω ( 37 ) διά ὁ καί μικρός τρέφω · ὁ ὁ πολύς ἔχω ἴσως , καί παρά ἐλπίς , ( οὗτος γάρ ῥᾷτον ἄδικος ) καί ὁ πολύς ἀποθήκη στενοχωρέω , καί ὁ μέν πληρόω , ὁ δέ καθαιρέω , ἵνα ὁ μέλλω καρπός οἰκοδομέω μέγας , ἀγνοέω , ὅτι ὁ ἐλπίς προαναρπάζω , καί λόγος υφειξεω ὁ ἐνταῦθα εὐπορία ( 38 ) καί ὁ ( 39 ) φαντασία , κακός οἰκονόμος ἀγαθός ἀλλότριος γίγνομαι . ὁ δέ ὁδός ταπεινός ἐκκλίνω , καί πλάζω ἐν ἄδικος Δίκαιος . ὁ δέ μισέω ἐν πύλη ἐλέγχω , καί λόγος ὅσιος δέχομαι . ὁ δέ δίδωμι ὁ ἑαυτοῦ σαγήνη πολύς συνάγω ( 40 ) , καί ὁ ἁρπάγη ὁ πτωχός ἐν ὁ οἶκος ἔχω , ἢ οὐ μιμνήσκω θεός , ἢ κακῶς μιμνῄσκω , εὐλογητός κύριος , λέγω , ὅτι πλουτέω · καί ὑπολαμβάνω ( 41 ) ἀνομία , ὡς παρά αὐτός οὗτος ἔχω , ἐκ ὅς καθίστημι . Ζεύς οὗτος γάρ ἔρχομαι ὁ ὀργή ὁ θεός ἐπί ὁ υἱός ( 42 ) ὁ ἀπείθεια · διά οὗτος , ἢ κλέω οὐρανός , ἢ κακῶς ἀνοίγνυμι · καί πολύς μᾶλλον , εἰμί μηδέ πλήσσω ἐπιστρέφω , καί ὁ ἐγγίζω φύσις οὐ πλησιάζω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0493.2
XIX . Τί πρὸς ταῦτα ἐροῦμεν , οἱ ( 43 ) σιτῶναι , καὶ σιτοκάπηλοι , καὶ τηροῦντες τὰς τῶν καιρῶν δυσκο-λίας , ἵν’ εὐπορήσωμεν , καὶ ταῖς ἀλλοτρίαις ( 44 ) συμ-φοραῖς ἐντρυφήσωμεν , καὶ κτησώμεθα , μὴ ὡς Ἰωσὴφ τὰ τῶν Αἰγυπτίων , ἐπ’ οἰκονομίας εἰς ( ἐκεῖνος γὰρ ἤδει καὶ συναγαγεῖν καὶ σιτοδοτῆσαι καλῶς , ὥσπερ καὶ προγνῶναι τὸν λιμὸν , καὶ στήναι πρὸς αὐτὸν πόρρωθεν ( 45 ) , ἀλλ’ ὡς παράνομοι τῶν ὁμοφυλῶν , οἱ λέγοντες : Πότε διελεύσεται ὁ μὴν , καὶ ἐμπαλι-σομεν ( 46 ) · καὶ τὰ Σάββατα , καὶ ἀνοίξομεν θη-σαυρούς ; οἱ τοῖς δισίοις μέτροις καὶ σταλίοις τὸ δίκαιον διαφθείροντες , καὶ τὸ μολύβδινον ( 47 ) μέτρον τῆς ἀνομίας ἐφ’ ἑαυτοὺς κλίνοντες ; Τί πρὸς ταῦτα ἐροῦμεν , οἱ μηδὲν πέραν ( 48 ) εἰδότες κτήσεως · οἱ προσκυνοῦντες τὸν χρυσὸν καὶ τὸν ἄργυρον , ὥσπερ τὴν Βάαλ οἱ πάλαι , καὶ τὴν Ἀστάρτην , καὶ τὸ Χα-μὸς βδέλυγμα · οἱ περιέποντες τῶν λίθων τὰς πολυτε-λείας καὶ διαυγείας , καὶ τῆς ἐσθήτος τὴν μαλακὴν τε καὶ περιφρόνησιν , σκηπὸν δαπάνην , καὶ ληστῶν ,
Lemmas: XIX . τις πρός οὗτος λέγω , ὁ ( 43 ) σιτώνης , καί σιτοκάπηλος , καί τηρέω ὁ ὁ καιρός δυσκολία , ἵνα εὐπορέω , καί ὁ ἀλλότριος ( 44 ) συμφορά ἐντρυφάω , καί κτάομαι , μή ὡς Ἰωσήφ ὁ ὁ Αἰγύπτιος , ἐπί οἰκονομία εἰς ( ἐκεῖνος γάρ οἶδα καί συνάγω καί σιτοδοτέω καλός , ὥσπερ καί προγιγνώσκω ὁ λιμός , καί ἵστημι πρός αὐτός πρόσωθεν ( 45 ) , ἀλλά ὡς παράνομος ὁ ὁμόφυλος , ὁ λέγω : πότος διέρχομαι ὁ μής , καί ἐμπαλι-σομεν ( 46 ) · καί ὁ σάββατον , καί ἀνοίγνυμι θησαυρός ; ὁ ὁ δίσιος μέτρον καί σταλίον ὁ δίκαιος διαφθείρω , καί ὁ μολύβδινος ( 47 ) μέτρον ὁ ἀνομία ἐπί ἑαυτοῦ κλίνω ; τις πρός οὗτος λέγω , ὁ μηδείς πέραν ( 48 ) οἶδα κτῆσις · ὁ προσκυνέω ὁ χρυσός καί ὁ ἄργυρος , ὥσπερ ὁ Βάαλ ὁ πάλαι , καί ὁ Ἀστάρτη , καί ὁ Χαμὸς βδέλυγμα · ὁ περιέπω ὁ λίθος ὁ πολυτέλεια καί διαύγεια , καί ὁ ἐσθής ὁ μαλακός τε καί περιφρόνησις , σκίπων δαπάνη , καί λῃστής ,
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0494.1
καὶ τυφάνων , καὶ κλεπτῶν θησαυρίσματα · οἱ πλῆθες γαυριῶντες ἀνθρωπίνων καὶ τετραπόδων · οἱ τοὺς πεδίους ἐμπλατυνόμενοι καὶ τοὺς δρεῖς , καὶ τὰ μὲν ἔχοντες , τὰ δὲ προσλαμβάνοντες , τὰ δὲ μέλλοντες , κατὰ τὴν Σολομοντείαν βέβελαν ἐμπλησθῆναι μὴ δυναμένην , ὁμοίως δὴ , καὶ γῇ , καὶ πυρί , καὶ ὕδατι , καὶ ζητοῦντες οἰκουμένην ἑτέραν εἰς κτῆσιν , καὶ τοὺς τοῦ Θεοῦ ὁρίους καταπεμφόμενοι ὡς μικροτέροις ἢ κατὰ τὴν ἑαυτῶν ἐπιθυμίαν καὶ ἀπληστίαν · Τί δαὶ ( 49 ) , οἱ τοὺς ὑψηλοὺς θρόνους ἐγκαθεζόμενοι , καὶ τὴν ἀρχὴν σχηνὴν ἀφροντες , καὶ τὴν ὄψιν τῶν θεάτρων ὑψηλοτέραν , καὶ μὴ λογίζομενοι τὸν ἐπὶ πᾶσι Θεόν , καὶ τὸ ἀπρόσιτον ὕψος τῆς ἀληθινῆς βασιλείας , ἵν’ ὡς ὁμοούχοντες τὸν ὑπάρχον ἄρχοντα , οἱ τῆς ἰσῆς δεόμενοι φιλανθρωπίας ; Σχθεῖν δὲ μοι καὶ τοὺς κατασταπαλῶντας ἐπὶ κλινὸν ἐλεφαντίνων , ὧν καλῶς ὁ Θεὸς Ἄμοὺς καλᾷπτεται , καὶ τὰ πρῶτα μέρη χρυσίουους , καὶ τὴν φωνὴν τῶν ὀργάνων ἐπιχορτοῦντας , καὶ τῶν φευγόντων ὡς ἰσχυμένων ἐξῆρημένους · ἀλλὰ μὴ τῇ συντριβῇ τοῦ Ἰωσὴρ συναλγοῦντάς τε καὶ συμπάσχοντας · δέον χρηστοὺς εἶναι τοὺς προκειμενοῦσι , καὶ τοῦ ἐλέους καθ’αὐτὸν τὸν ἕλεον ὀλολῦζειν πῆτυν , ὅτι πέπτωκε κέδρος , καὶ ( 50 ) νοῦθετεῖσθαι τῇ τῶν πλησίων πληγῇ , καὶ διὰ τῶν ἀλλοτρίων κακῶν τὰ οἰκεῖα εὖ τίθεσθαι · τοσούτων πλὴν ἔχοντας τῶν προσιληχρότων , ὅσον αὐτοὺς δι’ ἐκείνων σωθῆναι ( 51 ) , ἀλλὰ μὴ δι’ αὐτῶν ἑτέρους σωφρονισθῆναι .
Lemmas: καί τυφαινω , καί κλέπτης θησαύρισμα · ὁ πλήθω γαυριάω ἀνθρώπινος καί τετράπους · ὁ ὁ Πεδιώ ἐμπλατύνω καί ὁ δράω , καί ὁ μέν ἔχω , ὁ δέ προσλαμβάνω , ὁ δέ μέλλω , κατά ὁ Σολομοντείαν βάλλω ἐμπίμπλημι μή δύναμαι , ὅμοιος δή , καί γῆ , καί πῦρ , καί ὕδωρ , καί ζητέω οἰκουμένη ἕτερος εἰς κτῆσις , καί ὁ ὁ θεός ὅριος καταπέμπω ὡς μικρός ἢ κατά ὁ ἑαυτοῦ ἐπιθυμία καί ἀπληστία · Τι δαί ( 49 ) , ὁ ὁ ὑψηλός θρόνος ἐγκαθέζομαι , καί ὁ ἀρχή σκηνή ἀφροντες , καί ὁ ὄψις ὁ θέατρον ὑψηλός , καί μή λογίζομαι ὁ ἐπί πᾶς θεός , καί ὁ ἀπρόσιτος ὕψος ὁ ἀληθινός βασίλεια , ἵνα ὡς ὁμοούχοντες ὁ ὑπάρχω ἄρχων , ὁ ὁ ἴσος δέομαι φιλανθρωπία ; Σχθεῖν δέ ἐγώ καί ὁ κατασταπαλῶντας ἐπί κλίνω ἐλεφάντινος , ὅς καλός ὁ θεός Ἀμοῦς καλᾷπτεται , καί ὁ πρῶτος μέρος χρυσιουος , καί ὁ φωνή ὁ ὄργανον ἐπιχορτοῦντας , καί ὁ φεύγω ὡς ἰσχύω ἐξαιρέω · ἀλλά μή ὁ συντριβή ὁ Ἰωσὴρ συναλγέω τε καί συμπάσχω · δέω χρηστός ἔρχομαι ὁ προκειμενω , καί ὁ ἔλεος καθ’αυος ὁ ἔλεος ὀλολύζω πῆτυν , ὅτι πίπτω κέδρος , καί ( 50 ) νουθετέω ὁ ὁ πλησίος πληγή , καί διά ὁ ἀλλότριος κακός ὁ οἰκεῖος εὖ τίθημι · τοσοῦτος πλήν ἔχω ὁ προσιληχροος , ὅσον αὐτός διά ἐκεῖνος σῴζω ( 51 ) , ἀλλά μή διά αὐτός ἕτερος σωφρονίζω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0494.2
K’ . Ταῦτα συμφιλοσόφησον ἡμῖν , ὦ θεα καὶ ἱερὰ κεφαλὴ , καὶ πολλὴν ἐμπειρίαν τῷ μακρῷ ( 52 ) χρόνῳ συλλεξαμένη . Ἐξ ἧς σοφία γίνεται . Τοῦτοις τὸν λαόν σου κατάρτισαι . Διδάξον διαθρύπτειν πεινῶσι ( 53 ) τὸν ἄρτον , καὶ πτωχοὺς ἀστεῖγους συνάγειν ( 54 ) , καὶ γυμνότητα περιστείλλειν , καὶ μὴ περιφρονεῖν τοὺς ἀφ’ αἰμάτων · καὶ νῦν μάλιστα , ἵν’ ἢ δι’ ἀγαθὸν ἡμῶν ἐκ τῆς χρείας , μὴ τοῦ περισσεύματος · ἢ μᾶλλον χαρποφορίᾳ Θεὸς εὐφραίνεται , ἢ πλήθει τῆς εἰσφορᾶς καὶ μεγέθει τῆς ἐπιδώσεως . Ἐπὶ τούτοις , καὶ πρὸ τούτων , γενοῦ μοι Μωϋσῆς , ἢ Φινέες σήμερον . Στήθι περὶ ἡμῶν ( 55 ) , καὶ ξείλασαι καὶ κοπασάτω ἡ ὀργὴ , εἴτε διὰ θυσίας πνευματικῆς ( 56 ) , εἴτε δι’ εὐχῆς , καὶ λογικῆς ἐντεύξεως ( 57 ) . Ἐπίσχες τὴν ὀργὴν Κυρίῳ τῇ μεσιτείᾳ ( 58 ) · στήσον τὴν ἀκολουθίαν τῆς μάστιγος . Οὐδὲν αἰδεῖσθαι πατρὸς πολλὰν ὑπὲρ τέκνων πρεσβεύουσαν . Δεήθητι περὶ τῆς παρελθοῦσης κακίας · τὸ μέλλον ἐγγύησαι . Προσάγαγε
Lemmas: K’ . Ταΰς συμφιλοσοφέω ἐγώ , ὦ θεός καί ἱερός κεφαλή , καί πολύς ἐμπειρία ὁ μακρός ( 52 ) χρόνος συλλέγω . Ἐς ὅς σοφία γίγνομαι . Τοῦτος ὁ λαός σύ καταρτίζω . διδάσκω διαθρύπτω πεινάω ( 53 ) ὁ ἄρτος , καί πτωχός ἀστεῖγους συνάγω ( 54 ) , καί γυμνότης περιστέλλω , καί μή περιφρονέω ὁ ἀπό αἷμα · καί νῦν μάλιστα , ἵνα ἢ διά ἀγαθός ἐγώ ἐκ ὁ χρεία , μή ὁ περίσσευμα · ἢ μᾶλλον χαρποφοριον θεός εὐφραίνω , ἢ πλῆθος ὁ εἰσφορά καί μέγεθος ὁ ἐπιδώσεως . ἐπί οὗτος , καί πρό οὗτος , γίγνομαι ἐγώ Μωϋσῆς , ἢ Φινεές σήμερον . ἵστημι περί ἐγώ ( 55 ) , καί ξειλανθανω καί κοπάζω ὁ ὀργή , εἴτε διά θυσία πνευματικός ( 56 ) , εἴτε διά εὐχή , καί λογικός ἔντευξις ( 57 ) . ἐπέχω ὁ ὀργή κύριος ὁ μεσιτεία ( 58 ) · ἵστημι ὁ ἀκολουθία ὁ μάστιξ . οὐδείς αἰδέομαι πατήρ πολύς ὑπέρ τέκνον πρεσβεύω . δέω περί ὁ παρέρχομαι κακία · ὁ μέλλω ἐγγυάω . προσάγω
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0495.1
A λαὸν πληγή ( 59 ) καὶ φόβῳ κεκαθαρμένον . Αἴτησαι τὴν σωματικὴν τροφήν · αἴτησαι πρὸ ταύτης καὶ τὴν ἀγγελικὴν ἐξ οὐρανοῦ καταπεσοῦσαν . Ἄν τοῦτο ποιήσῃς , οἰκείωσεις Θεόν ( 60 ) , ἡμερώσεις οὐρανόν , ἀποδώσεις ὕετόν πρωϊνὸν τε καὶ ὀψιμον · Ὁ Κύριος δώσει χρηστότητα , καὶ ἡ τῆ ἡμῶν δώσει τὸν καρπὸν αὐτῆς , ἡ κάτω γε , τὸν ἐφήμερον , καὶ ὁ τοῦ ἡμῶν , τὸν αἰώνιον , ἐν ταῖς θείαις ληνοῖς ἐναποθήσομεθα διὰ σοῦ , προσάγοντος ( 61 ) ἡμᾶς τε καὶ τὰ ἡμέτερα , ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , ᾧ ἡ δόξα ( 62 ) εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: A λαός πληγή ( 59 ) καί φόβος καθαρ́νω . αἰτέω ὁ σωματικός τροφή · αἰτέω πρό οὗτος καί ὁ ἀγγελικός ἐκ οὐρανός καταπίπτω . ἄν οὗτος ποιέω , οἰκειόω θεός ( 60 ) , ημερώνω οὐρανός , ἀποδίδωμι ὑετός πρωϊνός τε καί ὄψιμος · ὁ κύριος δίδωμι χρηστότης , καί ὁ ὁ ἐγώ δίδωμι ὁ καρπός αὐτηες͂ς , ὁ κάτω γε , ὁ ἐφήμερος , καί ὁ ὁ ἐγώ , ὁ αἰώνιος , ἐν ὁ θεῖος ληνός ἐναποτίθημι διά σύ , προσάγω ( 61 ) ἐγώ τε καί ὁ ἡμέτερος , ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ , ὅς ὁ δόξα ( 62 ) εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0495.2
ΛΟΓΟΣ ΙΖ
Lemmas: Λόγος ΙΖ
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0495.3
et præfectum irascentem . ρώτους , καὶ τὸν ἄρχοντα ὀργιζόμενον .
Lemmas: et præfectum irascentem . ρώτους , καί ὁ ἄρχων ὀργίζω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0496.1
καὶ τὰ αἰσθητήρια τῆς καρδίας μου μαμμάσ-σει ( 65 ) , φησὶ πῶ τῶν ἑαυτοῦ λόγων Ἰερεμίας , ὁ τῶν προφητῶν συμπλεξτάτος , ἀποκαλῶμενον ( 66 ) τὸν Ἰσραὴλ ἀπειθοῦντα , καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρω-πίας ἀλλοτριούμενον , κοιλίαν μὲν ( 67 ) τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ὀνομάζων , κατὰ τοὺς τῆς τροφῆς νόμους . Οὕ-τω ( 68 ) γὰρ εὐρίσκω πολλάχου τῆς Γραφῆς , εἴτε ὡς ἀπόκρυφον καὶ ἄρατον ( τὸ γὰρ αὐτὸ καὶ ψυχῆς καὶ γαστρὸς τὸ κρύπτεσθαι ) , εἴτε ὡς χωρητικὴν καὶ ἀνα-δοτικὴν , ἢν' οὕτως εἴπω , τῶν ἐκ τοῦ λόγου τροφῶν · ὁ γὰρ ἐστὶν ἐν σώματι ( 69 ) τροφή , τοῦτο ἐν ψυχῇ λό-γος . Αἰσθητήρια δὲ τάχα μὲν τὰ τῆς ψυχῆς κινήματα καὶ διανοήματα , καὶ τούτων μάλιστα , ὅσα ἐκ τῆς αἰ-σθήσεως , οἷς ὁ δικαῖος σπαράσσεται , καὶ θερμαίνει-ται , καὶ ὀρμητικῶς ἔχει , καὶ οὐδὲ καθεζοῦς ἐστὶ διὰ τὴν ζέσιν τοῦ Πνεύματος · τοῦτο γὰρ τὸ μαμμάσσειν , οἷον προθυμία τις θυμῷ σύγκρατος . Εἰ δὲ καὶ τῶν σωματικῶν ἐστὶν ἡ λαμβάνειν τὰ αἰσθητήρια ( 70 ) , οὐκ ἀπὸ σκοποῦ λήψεται · καὶ ὀφθαλμῶν , καὶ ὤτων , οὐ μόνον ἀχθομένων τοῖς χείροσι καὶ θεάμασι καὶ ἀκούσμασι , ἀλλὰ καὶ τὰ βελτίω ποθούντων καὶ ἰδεῖν καὶ ἀκοῦσαι διὰ τὸ εὐσπλαγχνον . Πλὴν ὅπως ἂν νοή-ται ταῦτα , ὁ δικαῖος ἀλγεῖ καὶ μαμμάσσει , καὶ οὐ με-τρίως φέρει τὰ πάθη τοῦ Ἰσραὴλ , ὁποτέρως βούλει ταῦτα νοεῖν · εἴτε τὰ σωματικά , καὶ τοῦ σωματικῶς ὁρωμένου , εἴτε τὰ πνευματικά , καὶ τοῦ νοουμέ-νου ( 71 ) πνευματικῶς . Ἐπεὶ καὶ πηγὴν δακρύων ὁ αὐτὸς προφήτης ἐπίζητει , καὶ σταθμὸν ἑαυτὸν ἐπι-ποθεῖ , καὶ ἐρημίαν ἀπτάζεται , τὴν κενοῦν τῷ πολὺ τῆς λύπης , καὶ χωρισθῆ πως τῆς ἔνδον πληγῆς , καθ' ἧσυχίαν θρηνήσας τὸν Ἰσραὴλ .
Lemmas: καί ὁ αἰσθητήριον ὁ καρδία ἐγώ μαμμάσ-σει ( 65 ) , φημί πῶ ὁ ἑαυτοῦ λόγος Ἰερεμίας , ὁ ὁ προφήτης συμπλέκω , ἀποκαλέω ( 66 ) ὁ Ἰσραήλ ἀπειθέω , καί ὁ ὁ θεός φιλανθρωπία ἀλλοτριόω , κοιλία μέν ( 67 ) ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ὀνομάζω , κατά ὁ ὁ τροφή νόμος . Οὗτος ( 68 ) γάρ εὑρίσκω πολλαχού ὁ Γραφής , εἴτε ὡς ἀπόκρυφος καί ἀρατός ( ὁ γάρ αὐτός καί ψυχή καί γαστήρ ὁ κρύπτω ) , εἴτε ὡς χωρητικός καί ἀναδοτικός , εἶμαι οὕτως λέγω , ὁ ἐκ ὁ λόγος τροφή · ὁ γάρ εἰμί ἐν σῶμα ( 69 ) τροφή , οὗτος ἐν ψυχή λόγος . αἰσθητήριον δέ τάχα μέν ὁ ὁ ψυχή κίνημα καί διανόημα , καί οὗτος μάλιστα , ὅσος ἐκ ὁ αἴσθησις , ὅς ὁ δίκαιος σπαράσσω , καί θερμαίνω , καί ὀρμητικός ἔχω , καί οὐδέ καθέζω εἰμί διά ὁ ζέσις ὁ πνεῦμα · οὗτος γάρ ὁ μαμμάσσειν , οἷος προθυμία τις θυμός σύγκρατος . εἰμί δέ καί ὁ σωματικός εἰμί ὁ λαμβάνω ὁ αἰσθητήριον ( 70 ) , οὐ ἀπό σκοπός λαμβάνω · καί ὀφθαλμός , καί οὖς , οὐ μόνος ἄχθομαι ὁ χείρων καί θέαμα καί ἄκουσμα , ἀλλά καί ὁ ἀγαθός ποθέω καί ὁράω καί ἀκούω διά ὁ εὔσπλαγχνος . πλήν ὅπως ἄν νοέω οὗτος , ὁ δίκαιος ἀλγέω καί μαμμάσσει , καί οὐ μέτριος φέρω ὁ πάθος ὁ Ἰσραήλ , ὁπότερος βούλομαι οὗτος νοέω · εἴτε ὁ σωματικός , καί ὁ σωματικός ὁράω , εἴτε ὁ πνευματικός , καί ὁ νοέω ( 71 ) πνευματικός . Ἐπεί καί πηγή δάκρυον ὁ αὐτός προφήτης ἐπιζητέω , καί σταθμός ἑαυτοῦ ἐπιποθέω , καί ἐρημία ἀποτάζω , ὁ κενόω ὁ πολύς ὁ λύπη , καί χωρίζω πως ὁ ἔνδον πληγή , κατά ἡσυχία θρηνέω ὁ Ἰσραήλ .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0496.2
B Τὸ δ' αὐτὸ καὶ ὁ θεῖος Δαβὶδ , οὐ μικρὸν ἐμπρο-σθεν ἐπὶ τοῖς καθ' ἑαυτὸν δυσχεραίνων , Τίς δώσει μοι , φησὶ , πτέρυγας ὡσεὶ περιστεράς , καὶ πετα-στήσομαι , καὶ καταπαύσω ; Περιστερὰς ἐπίζητεῖ πτέρυγας , εἴτε ὡς χωροτέρας καὶ ταχυτέρας · τοι-ούτος γὰρ ἅπας δικαῖος · εἴτε ὡς τὸ Πνεῦμα σκιαγρα-φούσας ( 72 ) , ᾧ μόνῳ τὰ δεινὰ φεύγομεν , ἢν' ὡς πορ-ρωτάτων γένεσθαι · ἀπὸ παρόντων ( 73 ) κακῶν . Εἶτα τὸ ἐν τοῖς στενοῖς φάρμακον , ἡ ἐλπίς · Προσεδεχόμην , φησὶ , τὸν Θεὸν τὸν σώζοντά με ἀπὸ ὀλιγοψυχίας καὶ ἀπὸ κατακλίδος . Ὅπερ οὖν καὶ ἀλλοχοῦ ποιῶν φαίνεται , τάχιστα τῷ λυποῦντι τὸ ἄλμα προστίθεις , καὶ ἀγαθὸν ἡμῖν παρέχων παιδεύμα καὶ λόγῳ καὶ ἔρ-γῳ τῆς πρὸς τὰ δεινὰ μεγαλοψυχίας . Ἀπηγήρατο , φησὶ ( 74 ) , παρακληθῆναι ἡ ψυχή μου . Ὅρᾶς ἀχη -
Lemmas: B Τέ δέ αὐτός καί ὁ θεῖος Δαυίδ , οὐ μικρός ἐμπίμπρημι ἐπί ὁ κατά ἑαυτοῦ δυσχεραίνω , Τῖς δίδωμι ἐγώ , φημί , πτέρυξ ὡσεί περιστερά , καί πετάννυμι , καί καταπαύω ; Περιστερά ἐπιζητέω πτέρυξ , εἴτε ὡς χώρος καί ταχύς · τοιοῦτος γάρ ἅπας δίκαιος · εἴτε ὡς ὁ πνεῦμα σκιαγραφέω ( 72 ) , ὅς μόνος ὁ δεινός φεύγω , εἶμαι ὡς πορ-ρωτάτων γίγνομαι · ἀπό πάρειμι ( 73 ) κακός . εἶτα ὁ ἐν ὁ στενός Φάρμακος , ὁ ἐλπίς · προσδέχομαι , φημί , ὁ Θεός ὁ σῴζω ἐγώ ἀπό ὀλιγοψυχία καί ἀπό κατακλίδος . ὅπερ οὖν καί αλλοχοω ποιέω φαίνω , ταχύς ὁ λυπέω ὁ ἄλμα προστίθημι , καί ἀγαθός ἐγώ παραχώννυμι παίδευμα καί λόγος καί ἔργος ὁ πρός ὁ δεινός μεγαλοψυχία . Ἀπηγήρατο , φημί ( 74 ) , παρακαλέω ὁ Ψυχή ἐγώ . Όρας ἄχος -
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0497.2
Γ . Βούλει καὶ ἄλλων ἀκούσαι φιλανθρωπίας ῥημάτων ; Ἐὰν ἐπιστραφεῖς , φησί , πρὸς Κύριον ( 81 ) στενάζῃς , τότε σωθήση . Ὁρᾶτε τὸ στεναγμῷ τὴν σωτηρίαν συνεξευγμένην ; Καὶ ἐτι λαλούντός σου , ἔρει · Ἰδοὺ πάρειμι · καὶ φθεγξεται τῇ ψυχῇ σου · Σωτηρία σου εἰμὶ ἐγώ . Οὐδὲν μέσον τῆς αἰτήσεως καὶ τῆς ἐπιτεύξεως · οὐ χρυσός , οὐχ ἀργυρος , οὐ λίθοι τῶν διαφανῶν καὶ τιμίων , οὐχ ὅσιν ἀνθρώποι κάμπτουσι πρὸς τὴν ἡμερον . Ὅταν εἴπῃ ( 82 ) Σοφονίας , ὡς περὶ τοῦ Θεοῦ λέγοντος ὀργισμένου καὶ χαλεπαίνοντος · Ἐξερωμίσω τὰς ὁδοὺς αὐτῶν τὸ πά -
Lemmas: Γ . βούλομαι καί ἄλλος ἀκούω φιλανθρωπία ῥῆμα ; ἐάν ἐπιστρέφω , φημί , πρός κύριος ( 81 ) στενάζω , τότε σῴζω . ὁράω ὁ στεναγμός ὁ σωτηρία συνεκφεύγω ; καί ἔτι λαλέω σύ , ἔρομαι · ἰδέ πάρειμι · καί φθέγγομαι ὁ ψυχή σύ · Σωτήριος σύ εἰμί ἐγώ . οὐδείς μέσος ὁ αἴτησις καί ὁ ἐπίτευξις · οὐ χρυσός , οὐ ἄργυρος , οὐ λίθος ὁ διαφανής καί τίμιος , οὐ αἵμων ἄνθρωπος κάμπτω πρός ὁ ἥμερος . ὅταν λέγω ( 82 ) Σοφονίας , ὡς περί ὁ θεός λέγω οργίζω καί χαλεπαίνω · Ἐξερωμίσω ὁ ὀδούς αὐτός ὁ πᾷ -
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0498.1
ράμαρ , τοῦ μὴ διοδεύειν . Ἐξέλιxor ( 83 ) αἱ σόλεις αὐτῶν διὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν , μηδὲ κατοικεῖσθαι · ὅταν ἀπελθῶν τὰ φρικωδέστατα , ὅταν καταβάλῃ τῇ ἀθυμίᾳ ( 84 ) , ὅταν ζῶρον ἐργάζηται ( 85 ) διὰ τῆς ἀπειλῆς , εὐθὺς ἐπάγει καὶ τὸ τῆς χρηστοτέρας ἐλπίδος φῶς , καὶ ἀναχτάται ( 86 ) με τοῦτοῖς τοῖς ρήμασι · Πλὴν εἶπα · Φοβεισθῶ με , καὶ δέξασθε παιδεῖαν , καὶ οὐ μὴ ἐξολοθρευθῆτε ἐξ ὀφθαλμῶν αὐτῆς · καὶ ἐπὶ φαιδρότερος μικρὸν προῦν καὶ φιληανθρωποτέρος · Ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἔρει Κύριος · Θάρσει , Σιών , μὴ παρείσθωσαν αἱ χεῖρές σου . Κύριος ὁ Θεός σου ἐν σοί , δυνατὸς σῶσαι ( 87 ) σε καὶ ἐπάξει ἐπὶ σὲ εὐηροσύνην , καὶ καὶνιεῖ ( 88 ) σε ἐν τῇ ἀγαπῆσει αὐτοῦ , καὶ συνάξει τοὺς συνητερμμένους , καὶ σώσει τοὺς ἐκπεσεμένους , καὶ τοὺς ἀπωσμένους εἰσδέξεται . Ταῦτα καὶ οἱ ἄγιοι καὶ οἱ λογισμοὶ βούλονται , καὶ ὁ ἔμὸς ἀπαιτεῖ λόγος . Ἄλλὰ δέξασθε λόγους φρονήσεως , ὡς ( 89 ) φησιν ὁ θεῖος Σολομών , ἵνα μὴ ἐπεσόντες εἰς κακὸν βάθος καταφρονήσητε ( 90 ) , μηδὲ ὑπὸ τῆς ἰδίας ἀμαθίας ( 91 ) μᾶλλον ἢ τῆς κατεχούσης δυσχερείας καταποιήσητε .
Lemmas: ράμαρ , ὁ μή διοδεύω . Ἐξέλιxor ( 83 ) ὁ Σολείς αὐτός διά ὁ μή ὑπάρχω , μηδέ κατοικέω · ὅταν ἀπέρχομαι ὁ φρικώδης , ὅταν καταβάλλω ὁ ἀθυμία ( 84 ) , ὅταν ζωρός ἐργάζομαι ( 85 ) διά ὁ ἀπειλή , εὐθύς ἐπάγω καί ὁ ὁ χρηστός ἐλπίς φάος , καί ανακτώ ( 86 ) ἐγώ οὗτος ὁ ῥῆμα · πλήν λέγω · φοβέω ἐγώ , καί δέχομαι παιδεία , καί οὐ μή ἐξολοθρεύω ἐκ ὀφθαλμός αὐτηες͂ς · καί ἐπί φαιδρός μικρός προέρχομαι καί φιληανθρωποτέρος · ἐν Τώς καιρός ἐκεῖνος ῥέω κύριος · Θάρσος , Σιών , μή παρίημι ὁ χείρ σύ . κύριος ὁ θεός σύ ἐν σύ , δυνατός σῴζω ( 87 ) σύ καί ἐπάγω ἐπί σύ ευηροσυνειμι , καί καίνω ( 88 ) σύ ἐν ὁ ἀγάπησις αὐτός , καί συνάγω ὁ συνητερμμένους , καί σῴζω ὁ ἐκπίπτω , καί ὁ ἀπωθέω εἰσδέχομαι . Ταΰς καί ὁ ἅγιος καί ὁ λογισμός βούλομαι , καί ὁ ἐμός ἀπαιτέω λόγος . ἀλλά δέχομαι λόγος φρόνησις , ὡς ( 89 ) φημί ὁ θεῖος Σολομώντας , ἵνα μή πίπτω εἰς κακός βάθος καταφρονέω ( 90 ) , μηδέ ὑπό ὁ ἴδιος ἀμαθία ( 91 ) μᾶλλον ἢ ὁ κατέχω δυσχέρεια καταποιέω .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0498.2
Δ' . Κύκλος τις ἐστιν , ἀδελφοί , τῶν ἀνθρωπίνων ( 92 ) πραγμάτων , καὶ παιδεύει διὰ τῶν ἐναντίων ἡμᾶς ὁ Θεός · ὡςπερ συνεστάθητο τὰ πάντα σοφῶς καὶ συνθέσιν , οὕτω σοφῶς τὸ πᾶν διεζάχεν καὶ κυξερινὸν τοῖς ἀνερίχτοις ( 93 ) αὐτοῦ καὶ ἀνεξηνιάστοις κρίμασιν , ἐν δὲ τοῖς πᾶσι καὶ τὰ ἡμέτερα . Κινεῖται γὰρ ( 94 ) , ἵν' οὕτως εἴπω , τὸ πᾶν περὶ τὸν ἀκίνητον , καὶ σαλεύεται , λόγῳ μὲν οὐδαμῶς , ( 95 ) ὁ γὰρ αὐτὸς ἐν πᾶσιν ἑστὼς καὶ ἀκίνητος , κἂν διαφεύγῃ τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν [ 96 ] ) , τοῖς δὲ καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἀπαντῶσί τε καὶ συμπίπτουσι . Καὶ τοῦτό ἐστι δόγμα Θεοῦ παλαιὸν τε καὶ πᾶγιον , σκότος εἶναι ἀποκρυφὴν αὐτοῦ πρὸ τῶν ἡμετέρων ὀφθαλμῶν ( 97 ) χειρὸν · καὶ τὰ πολλὰ μὴ καθορᾶσθαι τῆς αὐτοῦ διοικήσεως , πλὴν ὅσον ἐν ἀμυδροῖς αἰνίγμασι καὶ φαντάσμασιν · εἴτε τῶν τύφων ἡμῶν συστῆλλοντος , ἵν' εἰδῶμεν τὸ μηδὲν ὄντες πρὸς τὴν ἀληθινὴν σοφίαν καὶ πρᾶξιν , ἀλλὰ πρὸς αὐτὸν νεύωμεν μόνον , καὶ ζητῶμεν δεῖ ταῖς ἐκεῖθεν αὐγαῖς ἐναστράπτεσθαι · εἴτε διὰ τῆς ἀνωμαλίας τῶν ὁρωμένων καὶ περιτρεπομένων μεταγόντος ἡμᾶς ἐπὶ τὰ ἑστῶτα καὶ μένοντα . Πλὴν οὐδὲν ἀκίνητον , ὅπερ ἔφη , οὐδὲ ὁμαλόν , οὐδὲ αὐτάρκες , οὐδὲ εἰς τέλος ὁμοῖον , ὅτε τὸ εὐθμεῖν , οὔτε τὸ ἀθυμεῖν , οὐ πλοῦτος , οὐ πενία , οὐ δύναμις ,
Lemmas: δέ . Κύκλος τις εἰμί , ἀδελφός , ὁ ἀνθρώπινος ( 92 ) πρᾶγμα , καί παιδεύω διά ὁ ἐναντίος ἐγώ ὁ θεός · ὡς συνίστημι ὁ πᾶς σοφός καί σύνθεσις , οὕτως σοφός ὁ πᾶς διαζῶ καί κυξερινὸν ὁ ἀνερίχτοις ( 93 ) αὐτός καί ανεξηνιαστος κρίμα , ἐν δέ ὁ πᾶς καί ὁ ἡμέτερος . κινέω γάρ ( 94 ) , ἵνα οὕτως λέγω , ὁ πᾶς περί ὁ ἀκίνητος , καί σαλεύω , λόγος μέν οὐδαμῶς , ( 95 ) ὁ γάρ αὐτός ἐν πᾶς ἵστημι καί ἀκίνητος , κἀν διαφεύγω ὁ ἡμέτερος ἀσθένεια [ 96 ] ) , ὁ δέ κατά ἕκαστος ἡμέρα ἀπαντάω τε καί συμπίπτω . καί τούτος εἰμί δόγμα θεός παλαιός τε καί πάγιος , σκότος ἔρχομαι ἀποκρυφή αὐτός πρό ὁ ἡμέτερος ὀφθαλμός ( 97 ) χείρων · καί ὁ πολύς μή καθοράω ὁ αὐτός διοίκησις , πλήν ὅσον ἐν ἀμυδρός αἴνιγμα καί φάντασμα · εἴτε ὁ τῦφος ἐγώ συστέλλω , ἵνα οἶδα ὁ μηδείς ο πρός ὁ ἀληθινός σοφία καί πρᾶξις , ἀλλά πρός αὐτός νεύω μόνος , καί ζητέω δέω ὁ ἐκεῖθεν αὐγή ἐναστράπτω · εἴτε διά ὁ ἀνωμαλία ὁ ὁράω καί περιτρέπω μετάγω ἐγώ ἐπί ὁ ἵστημι καί μένω . πλήν οὐδείς ἀκίνητος , ὅς φημί , οὐδέ ὁμαλός , οὐδέ αὐτάρκης , οὐδέ εἰς τέλος ὅμοιος , ὅτε ὁ εὐθυμέω , οὔτε ὁ ἀθυμέω , οὐ πλοῦτος , οὐ πενία , οὐ δύναμις ,
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0499.1
οὐκ ἀσθένεια , οὐ ταπείνωσις , οὐ δυναστεία , οὐ τὸ παρόν , οὐ τὸ μέλλον , οὐ τὸ ἡμέτερον , οὐ τὸ ἀλλότριον , οὐ μικρόν , οὐ μέγιστον , οὐχ ὅ τι ἂν εἴποι τις . Καὶ τοῦτο ἴσον ἡ ἀνισότης ἔχει , τὴν περὶ πάντα μεταβολήν . Περιχῶρει γὰρ τὰ πάντα βραδῶς , καὶ μεταχωρεῖ , καὶ ἀντικαθίσταται · ὡς ἀέρας εἶναι μᾶλλον πιστεύειν καὶ γράμμασι τοῖς καθ’ ὕδατος , ἢ ἀνθρώπων εὐημερίαι . Καὶ φθόνος μὲν εὐπραξίας , συμφορὰν δὲ ἔλεος ἴστησιν · καὶ τοῦτο σοφῶς , κατὰ γε τὸν ἐμὸν λόγον , καὶ θαυμασίως , ἵνα μήτε τὸ ἀλγεῖν ἀπαραμυθῆτον ἦ , μήτε τὸ εὖ πράττειν ἀπαιδαγώγητον .
Lemmas: οὐ ἀσθένεια , οὐ ταπείνωσις , οὐ δυναστεία , οὐ ὁ πάρειμι , οὐ ὁ μέλλω , οὐ ὁ ἡμέτερος , οὐ ὁ ἀλλότριος , οὐ μικρός , οὐ μέγας , οὐ ὁ τίς ἄν λέγω τις . καί οὗτος ἴσος ὁ ἀνισότης ἔχω , ὁ περί πᾶς μεταβολή . περιχωρέω γάρ ὁ πᾶς βραδύς , καί μεταχωρέω , καί ἀντικαθίστημι · ὡς ἀήρ ἔρχομαι μᾶλλον πιστεύω καί γράμμα ὁ κατά ὕδωρ , ἢ ἄνθρωπος εὐημερία . καί φθόνος μέν εὐπραξία , συμφορά δέ ἔλεος ἵστημι · καί οὗτος σοφός , κατά γε ὁ ἐμός λόγος , καί θαυμάσιος , ἵνα μήτε ὁ ἀλγέω ἀπαραμύθητος ἠμί , μήτε ὁ εὖ πράσσω ἀπαιδαγώγητος .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0499.2
Ε’ . Σωφρόνων δὲ ἀνδρῶν , οἵτινες παιδεύονται ταῖς συμφοραῖς , καὶ ὡς χρυσὸς πυρὶ καθαιρόμενοι ( 98 ) λέγουσιν · Ἄγαθόν μοι , ὅτι ἐταπείνωσάς με , ὅπως μάθω τὰ δικαιώματά σου ( 99 ) · ὡς τιστοῦσης τῆς ταπεινώσεως τὸ γινώσκειν τὰ δικαιώματα . Καὶ τὸ τοῦ Πέτρου πάσχουν ( 1 ) , ἐπικαλεσαμένου τὴν σωτηρίαν ἐν τῷ μέλλειν καταδύεσθαι · καὶ μᾶλλον τι προσχωροῦσι Θεῷ ( 2 ) διὰ τὸ ἀλγεῖν , καὶ τὸν εὐεργέτην οἰκειοῦνται ( 3 ) διὰ τῆς θλίψεως . Ἐπειδὴ κάμνουσα ψυχὴ ἐγγὺς ἐστι Θεοῦ , καὶ τὸ χρήζειν ( 4 ) ἐπιστρέφει πρὸς τὸν δούνατι δυνάμενον , τῷ ἀφόνῳ τῆς δωρεὰς τυχὸν καὶ καταπρονοουμένῳ . Διὰ τοῦτο ἄνω νεύωμεν ( 5 ) , ἀδελφοί , ἐν παντὶ καιρῷ καὶ περιστάσει πᾶση προβαλώμεθα ( 6 ) τὴν καλὴν ἐλπίδα , μήτε ἐν ταῖς εὐθυμίαις ἀποβαλώμεν τὸν φόβον , μήτε ἐν τοῖς λυπηροῖς τὸ εὐελπί . Μνησθῶμεν καὶ ἐν εὐδίᾳ τῆς ζάλης , καὶ ἐν χειμῶνι τοῦ κυβερνήτου · ἀλλὰ μὴ ταῖς θλίψεσιν ἐξακαθῶμεν , μηδὲ γενώμεθα ( 7 ) δούλοι κακοί , ἀγαθύνοντες μὲν ἐξομολογοῦμενοι τῷ Δεσπότῃ , παιδεύοντι δὲ μὴ προστιθέμενοι · καίτοι ποτὲ χρειασάνων ὑγιείας ( 8 ) πόνος ( 9 ) , καὶ ὑπομονὴ ( 10 ) ἀνέσεως , καὶ ἐπίσκεψις ἀμελείας , καὶ ἐπιστροφὴ συγχωρήσεως . Εἴπω συντόμως , μήτε διὰ τὰς συμφοράς πίπτωμεν , μήτε διὰ τὸν χόρον ὑβρίζωμεν
Lemmas: εἰ . Σώφρων δέ ἀνήρ , ὅστις παιδεύω ὁ συμφορά , καί ὡς χρυσός πῦρ καθαίρω ( 98 ) λέγω · Ἀγαθός ἐγώ , ὅτι ταπεινόω ἐγώ , ὅπως μανθάνω ὁ δικαίωμα σύ ( 99 ) · ὡς τιστουω ὁ ταπείνωσις ὁ γινώσκω ὁ δικαίωμα . καί ὁ ὁ Πέτρος πάσχω ( 1 ) , ἐπικαλέω ὁ σωτηρία ἐν ὁ μέλλω καταδύω · καί μᾶλλον τίς προσχωρέω θεός ( 2 ) διά ὁ ἀλγέω , καί ὁ εὐεργέτης οἰκειόω ( 3 ) διά ὁ θλῖψις . Ἐπειδή κάμνω ψυχή ἐγγύς εἰμί θεός , καί ὁ χρῄζω ( 4 ) ἐπιστρέφω πρός ὁ δέω δύναμαι , ὁ ἀφόνος ὁ δωρεά τυγχάνω καί καταπρονοεω . Ζεύς οὗτος ἄνω νεύω ( 5 ) , ἀδελφός , ἐν πᾶς καιρός καί περίστασις πᾶς προβάλλω ( 6 ) ὁ καλός ἐλπίς , μήτε ἐν ὁ εὐθυμία ἀποβάλλω ὁ φόβος , μήτε ἐν ὁ λυπηρός ὁ εὔελπις . μιμνήσκω καί ἐν εὐδία ὁ ζάλη , καί ἐν χειμών ὁ κυβερνήτης · ἀλλά μή ὁ θλῖψις ἐξακαθῶμεν , μηδέ γίγνομαι ( 7 ) δοῦλος κακός , ἀγαθύνω μέν ἐξομολογέομαι ὁ Δεσπότη , παιδεύω δέ μή προστίθημι · καίτοι ποτέ χρειάζω ὑγίεια ( 8 ) πόνος ( 9 ) , καί ὑπομονή ( 10 ) ἄνεσις , καί ἐπίσκεψις ἀμέλεια , καί ἐπιστροφή συγχώρησις . εἶπον σύντομος , μήτε διά ὁ συμφορά πίπτω , μήτε διά ὁ χόρος ὑβρίζω
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0499.3
G’ . Ὑποτασσώμεθα καὶ Θεῷ καὶ ἀλλήλοις , καὶ τοῖς ἐπὶ τῆς ἀρχούσιν · Θεῷ διὰ πάντα , διὰ τὴν φιλαδελφίαν ἀλλήλοις , δι’ εὐταξίαν τοῖς ἀρχούσιν · καὶ
Lemmas: G’ . ὑποτάσσω καί θεός καί ἀλλήλων , καί ὁ ἐπί ὁ ἄρχω · θεός διά πᾶς , διά ὁ Φιλαδέλφεια ἀλλήλων , διά εὐταξία ὁ ἄρχω · καί
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0499.4
( 7 ) Γενώμεθα . Reg . bm . , γινώμεθα .
Lemmas: ( 7 ) γίγνομαι . Reg . bm . , γίγνομαι .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0499.5
( 8 ) Ὑγιείας . Reg . bm . , ὑγείας .
Lemmas: ( 8 ) Ὑγίεια . Reg . bm . , ὑγεία .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0500.1
τοσοῦτῃ μᾶλλον , ὅσῳπερ ἂν ὅσιν ἡμερώτεροι καὶ χρηστοτέροι ( 11 ) . Δεινὸν ἐπικεικᾶν δαπανῆσαι τῷ συγγενεῖ τῆς συγγνώμης , ἵνα μὴ καὶ τῆς ἐκείνων τραχύτητος ( 12 ) αὐτοῖς δίχας ἀπατιθῶμεν , γαλήνην πνεύματι λύσαντες , καὶ φωτὶ ζῶον ἐπάγοντες , καὶ μέλει · καταμηνύντες ἀφίνοντες . Ἔστι καὶ οὗτος εἰς τῶν ἡμετέρων νόμων , καὶ οὗτος τῶν ἐπανιουμένων , καὶ κάλλιστα διατεταγμένων τῷ Πνεύματι , τὸ δυνατὸν μετὰ τοῦ καλοῦ δοκιμάζαντι , καὶ νομοθετήσαντι , ὡςπερ δούλους ὑπακοῦειν δεσπόταις , καὶ γυναῖκας ἀνδράσι , καὶ Κυρίῳ τὴν Ἐκκλησίαν , καὶ μαθητὰς ποιμέσι καὶ διδασκάλοις · οὕτω δὲ καὶ πάσας ἐξουσίας ὑπερχούσας ὑποτάσσεσθαι , οὐ μόνον διὰ τὴν ὀργήν , ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν συνείδησιν , ὡς ὑποτελεῖς φόρου τυγχάνοντας · καὶ μὴ κακοποιούσας μισεῖν τὸν νόμον , μηδὲ ἀναμένειν τὴν μάχαιραν , ἀλλὰ τῷ φόβῳ καθαριωμένους ἐπαινέσθαι ὑπὸ τῆς ἐξουσίας .
Lemmas: τοσούτη μᾶλλον , ὅσος ἄν αἵμων ἥμερος καί χρήστος ( 11 ) . δεινός ἐπικεικᾶν δαπανάω ὁ συγγενής ὁ συγγνώμη , ἵνα μή καί ὁ ἐκεῖνος τραχύτης ( 12 ) αὐτός διχάς απατιτιθημι , γαλήνη πνεῦμα λύω , καί φάος ζῷον ἐπάγω , καί μέλω · καταμηνύω ἀφίνω . εἰμί καί οὗτος εἰς ὁ ἡμέτερος νόμος , καί οὗτος ὁ ἐπανίημι , καί καλός διατάσσω ὁ πνεῦμα , ὁ δυνατός μετά ὁ καλός δοκιμάζω , καί νομοθετέω , ὡς δοῦλος ὑπακούω δεσπότης , καί γυνή ἀνήρ , καί κύριος ὁ ἐκκλησία , καί μαθητής ποιμήν καί διδάσκαλος · οὕτως δέ καί πᾶς ἐξουσία ὑπερχέω ὑποτάσσω , οὐ μόνος διά ὁ ὀργή , ἀλλά καί διά ὁ συνείδησις , ὡς ὑποτελής φόρος τυγχάνω · καί μή κακοποιώ μισέω ὁ νόμος , μηδέ ἀναμένω ὁ μαχαιρᾶς , ἀλλά ὁ φόβος καθαριόω ἐπαινέω ὑπό ὁ ἐξουσία .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0500.2
Z . Μία καὶ ἡ αὐτὴ στάθμη · ἀλλὰ φαίνεται μὲν τοῦ ὀρθοῦ , περιχότει δὲ τὸ περιττόν . Εἰς ἥλιος · ἀλλὰ φωτίζει μὲν τὴν ὑγιαίνουσαν ὀψίν , ἀμαυροῖ δὲ τὴν ἀσθενούσαν . Βούλει τι καὶ τῶν ἡμετέρων εἴπω θαρρήσας ; Εἰς Χριστός · ἀλλ’ εἰς πτῶσιν κείται καὶ ἀνάστασιν ( 13 ) · πτῶσιν μὲν τοῖς ἀπίστοις , ἀνάστασιν δὲ τοῖς πιστεύουσι · καὶ τοῖς μὲν ἔστι πέτρα προσκόμματος , καὶ πέτρα ( 14 ) σκανδάλου , ὅσοι μὴ ἔγνωσαν , οὐδὲ συνῆκαν , ἀλλ’ ἐν σκότει διαπορεύονται , εἰτε εἰδῶλος ὀρθοῦνται , εἰτε μέχρι τοῦ γράμματος διαβλέποντες , καὶ ὑπὲρ τοῦτο αὐγασθῆναι μήτε θέλοντες ( 15 ) , μήτε ἰσχύοντες · τοῖς δὲ λίθος ἀκρογωνιαῖος , καὶ πέτρα ἐπαινουμένη , ὅσοι συνδραμοῦνται τῷ λόγῳ , καὶ ἐπ’ αὐτὴς βεβήκασι · εἰ βούλει δὲ , ὁ μαργαρίτης ἐκεῖνος , ὃν πάντων ὧν ἔχει ἀνέεται ὁ καλὸς ἐμπόρος . Ἡμεῖς δὲ τοιούτων τι πάσχοντες , ἀδελφοί , μὴ τὰ ἐαντῶν κατορθοῦντες , ἀλλὰ πρὸς τὴν ἐξουσίαν δυσχεραίνοντες · ὡςπερ ἂν εἴ τις αἰτίῳ ( 16 ) τὸν ἀγνωθέτην ὡς μοχθηρόν , αὐτὸς ἐκπαλαιῶν · ἢ τὸν ἰατρὸν ὡς ( 17 ) ἄμαθὴ καὶ θρασύν ταῖς τομαῖς καὶ ταῖς καύσει κεχρημένον ( 18 ) , αὐτὸς πονήρων διακειμένος , καὶ τῶν αὐστηροτέρων δεόμενος φαρμάκων . Ταῦτά μοι πρὸς τοὺς ἀρχομένους παραμυθία τε ἄμα καὶ νουθεσία · ταῦτα δὲ πενίχους ποιμὴν καταριζὼν ὡς μικρὸν ποίμνιον , ἵς χαίρουσι συνευθυμεῖν , καὶ σκυθρωπάζοντι ( 19 ) συστενάζειν , τῆς ἐμῆς ποιμαντικῆς ὁ ( 20 ) νόμος .
Lemmas: Z . Μία καί ὁ αὐτός στάθμη · ἀλλά φαίνω μέν ὁ ὀρθός , περιχόω δέ ὁ περισσός . Καπετώλιον ἥλιος · ἀλλά φωτίζω μέν ὁ ὑγιαίνω ὄψ , ἀμαυρόω δέ ὁ ασθενώ . βούλομαι τίς καί ὁ ἡμέτερος λέγω θαρσέω ; εἰς Χριστός · ἀλλά εἰς πτῶσις κεῖμαι καί ἀνάστασις ( 13 ) · πτῶσις μέν ὁ ἄπιστος , ἀνάστασις δέ ὁ πιστεύω · καί ὁ μέν εἰμί πέτρα πρόσκομμα , καί πέτρα ( 14 ) σκάνδαλο , ὅσος μή γιγνώσκω , οὐδέ συνίημι , ἀλλά ἐν σκότος διαπορεύω , εἴτε ειδουλος ὀρθόω , εἴτε μέχρι ὁ γράμμα διαβλέπων , καί ὑπέρ οὗτος αὐγάζω μήτε ἐθέλω ( 15 ) , μήτε ἰσχύω · ὁ δέ λίθος ἀκρογωνιαῖος , καί πέτρα ἐπαινέω , ὅσος συντρέχω ὁ λόγος , καί ἐπί αὐτός βαίνω · εἰμί βούλομαι δέ , ὁ μαργαρίτης ἐκεῖνος , ὅς πᾶς ὅς ἔχω ἀνέω ὁ καλός ἔμπορος . Ἡμεῖς δέ τοιοῦτος τίς πάσχω , ἀδελφός , μή ὁ ἀντάω κατορθόω , ἀλλά πρός ὁ ἐξουσία δυσχεραίνω · ὡς ἄν εἰμί τις αἴτιος ( 16 ) ὁ ἄγω ὡς μοχθηρός , αὐτός ἐκπαλαίω · ἢ ὁ ἰατρός ὡς ( 17 ) ἀμαθής καί θρασύς ὁ τομή καί ὁ καῦσις χράω ( 18 ) , αὐτός πονηρός διάκειμαι , καί ὁ αὐστηρός δέομαι Φάρμακος . οὗτος ἐγώ πρός ὁ ἄρχω παραμυθία τε ἄμη καί νουθεσία · οὗτος δέ πενίχους ποιμήν καταριζω ὡς μικρός ποίμνη , ἴς χαίρω συνευθυμέω , καί σκυθρωπάζω ( 19 ) συστενάζω , ὁ ἐμός ποιμαντορικός ὁ ( 20 ) νόμος .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0501.1
( 23 ) Ἀπελῆ . Coisl . 1 , ἀπεῖ .
Lemmas: ( 23 ) Απέλη . Coisl . 1 , ἄπειμι .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0501.2
( 24 ) Ἡ δεῖ τὸ πνεῦμα , etc . Coisl . 1 , εἰ δεῖ τῷ πνεύματι ὑποχωρῆσαι τὴν σάρκα , καὶ τὰ γήναι τοῖς ἐπουρανίοις , « siquidem par est ut caro cedit spi - ritui , et terrena cœlestibus . »
Lemmas: ( 24 ) ὁ δέω ὁ πνεῦμα , etc . Coisl . 1 , εἰμί δέω ὁ πνεῦμα ὑποχωρέω ὁ σάρκα , καί ὁ γανάω ὁ ἐπουράνιος , « siquidem par est ut caro cedit spi - ritui , et terrena cœlestibus . »
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0501.3
Α . Τί δὲ ὑμεῖς , οἱ δυνάσται καὶ ἄρχοντες ; Ἡδη γὰρ πρὸς ὑμᾶς ὁ λόγος μέτεισιν , ἵνα μὴ δοξῶμεν πάντην τυγχάνειν ἄνισοι , καὶ τοῖς μὲν τὰ εἰκότα ( 21 ) παραίνειν , ὑμῶν δὲ τῇ δυναστείᾳ παραχωρεῖν , ὥσπερ αἰδοῖ τὴν κατὰ Χριστὸν ἡμῶν ἐλευθερίαν , ἡ δεῖ ἐκκλίνοντες ( 22 ) · ἡ τῶν μὲν κλίνεσθαι μᾶλλον , ὑμῶν δ' ἀμελεῖν , ὧν καὶ μᾶλλον προνοεῖσθαι δεῖον , ὅσω καὶ εἰς μείζων φέρουσα ἡ ῥοπή ὁποτέρως ἂν ἔχῃ . καὶ πλεῖον τὸ κατορθούμενον · τὸ γὰρ ἐναντίον ἀπεῖλε ( 23 ) , καὶ . ἡμῶν , καὶ τοῦ λόγου . Τί οὖν φατε ; καὶ τί διομολογούμεθα πρὸς ἀλλήλους ; Ἄρα δέξεσθε σὺν παρρήσιᾳ τὸν λόγον ; Καὶ ὁ τοῦ Χριστοῦ νόμος ὑποτίθησιν ὑμᾶς τῇ ἐμῇ δυναστείᾳ καὶ τῷ ἐμῷ βήματι . Ἄργομεν γὰρ καὶ αὐτοὶ · προσθήσεται δέ , ὅτι καὶ τῇ μειζόνι καὶ τελειωτέραν ἀρχήν · ἡ δεῖ τὸ πνεῦμα ( 24 ) ὑποχωρῆσαι τῇ σαρκί , καὶ τοῖς γήνοις τὰ ἐπουράνια . Δέξη τὴν παρρησίαν , οἶδ' , οἱ πρὸδοτον εἶ ( 25 ) τῆς ἐμῆς ποίμνης , τῆς ἱερᾶς ἔργον , καὶ θρέμμα τοῦ μεγάλου Ποιμένος ( 26 ) , καὶ καλῶς ἀνωθεν ἠγμένον ὑπὸ τοῦ Πνεύματος , καὶ τῷ φωτὶ τῆς ἁγίας καὶ μακαρίας ( 27 ) Τριάδος ὁμοίως ἡμῖν ἐλλαμπόμενον . Διὰ τοῦτό μοι καὶ βραχὺς ὁ πρὸς σὲ λόγος καὶ σύντομος .
Lemmas: Α . Τι δέ σύ , ὁ δυνάστης καί ἄρχων ; ἤδη γάρ πρός σύ ὁ λόγος μετέρχομαι , ἵνα μή δοκέω πάντη τυγχάνω ἄνισος , καί ὁ μέν ὁ ἔοικα ( 21 ) παραινέω , σύ δέ ὁ δυναστεία παραχωρέω , ὥσπερ αἰδώς ὁ κατά Χριστός ἐγώ ἐλευθερία , ὁ δέω ἐκκλίνω ( 22 ) · ὁ ὁ μέν κλίνω μᾶλλον , σύ δέ ἀμελέω , ὅς καί μᾶλλον προνοέω δέω , ὅσος καί εἰς μέγας φέρω ὁ ῥοπή ὁπότερος ἄν ἔχω . καί πλέως ὁ κατορθόω · ὁ γάρ ἐναντίος ἀπολύω ( 23 ) , καί . ἐγώ , καί ὁ λόγος . τις οὖν τρώω ; καί τίς διομολογέω πρός ἀλλήλων ; Ἀρά δέχομαι σύν παρρησία ὁ λόγος ; καί ὁ ὁ Χριστός νόμος ὑποτίθημι σύ ὁ ἐμός δυναστεία καί ὁ ἐμός βῆμα . ἀργέω γάρ καί αὐτός · προστίθημι δέ , ὅτι καί ὁ μείζων καί τέλειος ἀρχή · ὁ δέω ὁ πνεῦμα ( 24 ) ὑποχωρέω ὁ σάρξ , καί ὁ γήνοις ὁ ἐπουράνιος . δέχομαι ὁ παρρησία , οἶδα , ὁ προδίδωμι εἰμί ( 25 ) ὁ ἐμός ποίμνη , ὁ ἱερός ἔργον , καί θρέμμα ὁ μέγας Ποιμήν ( 26 ) , καί καλός ἄνωθεν ἄγω ὑπό ὁ πνεῦμα , καί ὁ φάος ὁ ἅγιος καί μακάριος ( 27 ) Τριάς ὅμοιος ἐγώ ἐλλάμπω . Ζεύς τούτος ἐγώ καί βραχύς ὁ πρός σύ λόγος καί σύντομος .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0501.4
Θ . Χριστῷ συνάρχεις , Χριστῷ καὶ ( 28 ) συνοικοιεῖς · παρ' ἐκείνου σοι τὸ ξίφος , οὐχ εἰς ἔργον , ἀλλ' εἰς ἀπειλὴν · ὁ καθαρὸν ἀνάθημα τῷ δεδιωκότῳ φυλάσσοιτο . Εἰκών εἶ τοῦ ( 29 ) Θεοῦ · καὶ εἰκόνα διὰ χειρὸς ἄγεις ( 30 ) , ἐνταῦθα οἰκονοημένην , καὶ πρὸς βίον ἄλλον μεθισταμένην , εἰς ὃν πάντες μεταβησόμεθα , μικρὰ παίζαντες ἐν τῇ τῆς ζωῆς τούτῳ , εἴτε δεσμωτηρίῳ , εἴτε σταδίῳ , εἴτε προχαράγματι , εἴτε σκιᾳσματι . Τίμησον τὴν συγγένειαν · αἰδεσθῆτι τὸ ἀρχέτυπον · γενοῦ μετὰ τοῦ Θεοῦ , μὴ τοῦ κοσμοκράτορος · μετὰ τοῦ χρηστοῦ ( 31 ) Δεσπότου , μὴ τοῦ πικροῦ τυράννου . Ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος ἦν ἀπ' ἀρχῆς · ἐκεῖνος καὶ τὸν πρῶτον ἄνθρωπον διὰ τῆς παρακοῆς ἐπλήξε , καὶ τὴν ἐπιμόχθον ζωὴν ἐπεστίγαγε , καὶ τὸ κολάζειν , καὶ τὸ κολάζεσθαι διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἐνομοθέτησας . Σὺ δέ , ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ , μνήσθητι τίνος εἶ ποίημα , καὶ ποῦ καλῆ , καὶ πόσα ἔχεις , καὶ πόσον ὀφείλεις , παρὰ τίνος σοι λόγος , νόμος ( 32 ) , προφηταί , αὐτὸ τὸ εἰδέναι Θεόν , τὸ μὴ ἀπελπίζειν τὰ προσδοκώμενα . Μίμησαι διὰ ταῦτα Θεοῦ φιλανθρωπίαν . Τοῦτο ἔχει ( 33 ) μάλιστα θεῖον ἄνθρωπος , τὸ εὖ ποιεῖν . Ἔξεστι σοὶ Θεὸν γενέσθαι μηδὲν πονήσαντι ( 34 ) · μὴ πρὸς τὸν καιρὸν τῆς θεώσεως .
Lemmas: Θ . Χριστός συνάρχω , Χριστός καί ( 28 ) συνοικέω · παρά ἐκεῖνος σύ ὁ ξίφος , οὐ εἰς ἔργον , ἀλλά εἰς ἀπειλή · ὁ καθαρός ἀνάθημα ὁ διώκω φυλάσσω . Εἰκών εἰμί ὁ ( 29 ) θεός · καί εἰκών διά χείρ ἄγω ( 30 ) , ἐνταῦθα οἰκονομέω , καί πρός βίος ἄλλος μεθίστημι , εἰς ὅς πᾶς μεταβαίνω , μικρός παίζω ἐν ὁ ὁ ζωή οὗτος , εἴτε δεσμωτήριον , εἴτε στάδιον , εἴτε προχάραγμα , εἴτε σκίασμα . τιμάω ὁ συγγένεια · αἰδέομαι ὁ ἀρχέτυπος · γίγνομαι μετά ὁ θεός , μή ὁ κοσμοκράτωρ · μετά ὁ χρηστός ( 31 ) Δεσπότου , μή ὁ πικρός τύραννος . ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος εἰμί ἀπό ἀρχή · ἐκεῖνος καί ὁ πρῶτος ἄνθρωπος διά ὁ παρακοή πλήσσω , καί ὁ επιμοχθος ζωή ἐπεστίγαγε , καί ὁ κολάζω , καί ὁ κολάζω διά ὁ ἁμαρτία νομοθετέω . σύ δέ , ἄνθρωπος ὁ θεός , μιμνήσκω τίς εἰμί ποίημα , καί ποῦ καλός , καί πόσος ἔχω , καί πόσος ὀφείλω , παρά τίς σύ λόγος , νόμος ( 32 ) , προφήτης , αὐτός ὁ οἶδα θεός , ὁ μή ἀπελπίζω ὁ προσδοκάω . μιμέομαι διά οὗτος θεός φιλανθρωπία . Τοῦτης ἔχω ( 33 ) μάλιστα θεῖος ἄνθρωπος , ὁ εὖ ποιέω . ἔξεστι σύ θεός γίγνομαι μηδείς πονέω ( 34 ) · μή πρός ὁ καιρός ὁ θέωσις .
gregorius-nazianzenus.in-patrem-tacentem-orat-16 pg035_0502.1
Γ . Ἄλλοι χρήματα κενοῦσιν , ἄλλοι σάρκας τῷ πνεύματι , καὶ νεκροῦνται Χριστῷ(35 ) , καὶ κόσμου πνευτελῶς ἀπαγίστανται : ἄλλοι καθιεροῦσι Θεῷ τὰ φιλάτατα . Καὶ τὴν Ἀβραὰμ θυσίαν πάντως ἀνέχασας : ὃς προθυμότερον ἔδωκε τῷ Θεῷ τὸν μονογενῆ , τὸν ἐκ τῆς ἐπαγγελίας , καὶ εἰς ὃν ἡ ἐπαγγελία , ἡ ( 36 ) παρὰ Θεοῦ τὸ ἀπ᾽ ἀρχῆς ἐχομισάτο . Σὲ δὲ τοῦτον οὐδὲν αἰτοῦμεν : ἐν ἀντὶ πάντων εἰσένεγκε , τὴν φιλανθρωπίαν : ἡ χαίρει Θεὸς μᾶλλον , ἢ πᾶσιν ὁμοῦ τοῖς ἄλλοις : δῶρον ἰδίων , δῶρον ἁμῶν , δῶρον φιλοτιμίας Θεοῦ προκαλούμενον ( 37 ) . Μίξον τῷ φόβῳ τὴν ἐπιείκειαν : χέραςον τῇ ἀπειλῇ τὴν ἐλπίδα . Πολλὰ καὶ χρηστότητα κατηρξοῦσαν(38 ) οἶδα , δυσωποῦσαν εἰς ἀρειλομένην ἀντίδοσιν , ὅταν βιάζεσθαι παρὸν συγχωρήσαντες , δυσωπήσωμεν εἰνοῖα τὸν ἐλεοῦμενον . Μὴδὲν εἶναι σε πειθῶ τῆς ἀρχῆς ἀνάξιον : μηδὲν ἀποκλείετω τὸν οἶκτον καὶ τὴν ἡμερότητα , μὴ καιρὸς , μὴ δυνάστης , μὴ φόβος , μὴ μειζόνων ἀρχῶν ἐλπίς(39 ) , μὴ θρασύτης(40 ) τὸ πλέον ἔχουσα . Κτῆσαι τὴν εὐνοιαν ἐν τοῖς ἀναγκαίοις καιροῖς ( 41 ) , τὴν ἀνωχῆσον Θεῷ τὸν ἔλεον . Οὐδὲς μετέγνυ τῶν Θεῷ τι προεινεργηκάντων ( 42 ) . Πολὺς ἔστιν εἰς ἀντίδοσιν , μάλιστα μὲν τοῖς ἐκείθεν ἀγαθοῖς ἀμειδόμενος τοὺς προκαταβαλόντας τι , καὶ προχρήσοντας : ἔστι δὲ ὅτε καὶ τοῖς ἐνταῦθα πρὸς πίστιν τῶν ὑστερον .
Lemmas: Γ . ἄλλος χρῆμα κενόω , ἄλλος σάρκα ὁ πνεῦμα , καί νεκρόω Χριστός ) , καί κόσμος πνευτελῶς ἀπαγίστανται : ἄλλος καθιερόω θεός ὁ φίλος . καί ὁ Ἀβραάμ θυσία πάντως ἀνέχω : ὅς πρόθυμος δίδωμι ὁ θεός ὁ μονογενής , ὁ ἐκ ὁ ἐπαγγελία , καί εἰς ὅς ὁ ἐπαγγελία , ὁ ( 36 ) παρά θεός ὁ ἀπό ἀρχή κομίζω . Σε δέ οὗτος οὐδείς αἰτέω : ἐν ἀντί πᾶς εἰσφέρω , ὁ φιλανθρωπία : ὁ χαίρω θεός μᾶλλον , ἢ πᾶς ὁμοῦ ὁ ἄλλος : δῶρον ἴδιος , δῶρον ἄμη , δῶρον φιλοτιμία θεός προκαλέω ( 37 ) . μίγνυμι ὁ φόβος ὁ ἐπιείκεια : χέρας ὁ ἀπειλή ὁ ἐλπίς . Πολύς καί χρηστότης κατείργω ) οἶδα , δυσωπέω εἰς ἀρέομαι ἀντίδοσις , ὅταν βιάζω πάρειμι συγχωρέω , δυσωπέω εἰνοῖα ὁ ἐλεέω . μηδείς ἔρχομαι σύ πειθώ ὁ ἀρχή ἀνάξιος : μηδείς ἀποκλείω ὁ οἶκτος καί ὁ ἡμερότης , μή καιρός , μή δυνάστης , μή φόβος , μή μέγας ἀρχή ἐλπίς ) , μή θρασύτης ) ὁ πλείων ἔχω . κτάομαι ὁ εὔνοια ἐν ὁ ἀναγκαῖος καιρός ( 41 ) , ὁ ἀνοχέω θεός ὁ ἔλεος . Οὐδή μέτειμι ὁ θεός τίς προφέρω ( 42 ) . Πολύς εἰμί εἰς ἀντίδοσις , μάλιστα μέν ὁ ἐκεῖθεν ἀγαθός αμειδιδωμι ὁ προκαταβάλλω τίς , καί προχράω : εἰμί δέ ὅτε καί ὁ ἐνταῦθα πρός πίστις ὁ ὕστερος .