gregorius-nazianzenus.in-laudem-heronis-philosophi-orat-25 pg035_0623.1
IE . Σύγχει μὲν καὶ τὴν Ἑλλήνων δεισιδαιμονίαν , ὡς πρότερον , καὶ τὴν πολυθεὸν αὐτῶν ἀθεσίαν , καὶ τοὺς παλαιούς θεοὺς καὶ τοὺς νέους , καὶ τοὺς αἰσχρούς μύθους , καὶ τὰς αἰσχροτέρας θυσίας πηλῷ πηλὸν καθαρίζοντων , ὡς αὐτῶν τινος ( 69 ) λέγοντος ἤκουσα , λέγω δὲ σώμασι σώματα τοῖς τῶν ἀλόγων ζῴων τὰ ἑαυτῶν , καὶ τὰ σεμνὰ πλάσματα ( 70 ) , καὶ τὰ ἀσχήμονα τερατεύεσθαι : οἷς εἰ μὲν τὸ θεῖον ( 71 ) ὁρίζεται , τῆς κακοδαιμονίας : εἰ δὲ παραδεικνύουσι , τῆς εὐθελίας . Διδασκέτωσαν γάρ , τίς ὁ λόγος , καὶ τί τὸ τῆς ἀσχημοσύνης τῆς περὶ ταῦτα μυστήριον ; δεῖ γὰρ μηδὲ τὰς ἐμφάσεις τῶν καλῶν , τὸ αἰσχρὸν ἔχειν . Εἰ δὲ ἄλλο τι παρὰ ταῦτα εἶναι φασι , τί τοῦτο , πειθέτωσαν , καὶ ἐκ ποίων λόγων , ἢ θεολόγων . Σύγχει δὲ καὶ τὰς τῶν αἱρέσεων ἐπαναστάσεις , καὶ τοσοῦτο B θερμότερον , ὅσῳ προπέπονθας . Γενναιότερον γὰρ ἐκ τοῦ παθεῖν τὸ φιλόσοφον , ὥσπερ ψυχρῷ σίδηρος ἐμπυρος , οὕτω τοῖς κινδύνοις στομιοῦμενον . Ὀρῶν δὲ καὶ τὴν ἡμετέραν εὐσέβειαν , διδάσκων ἕνα μὲν εἶδένναι Θεὸν ἀγέννητον , τὸν Πατέρα : ἕνα δὲ γεννητὸν Κύριον , τὸν Υἱόν : Θεὸν μὲν , ὅταν καθ’ ἑαυτὸν λέγηται , προσαγορευόμενον : Κύριον δὲ , ὅταν μετὰ Πατρὸς ὀνομάζηται : τὸ μὲν διὰ τὴν φύσιν , τὸ δὲ διὰ τὴν μοναρχίαν . Ἕν δὲ Πνεῦμα ἅγιον , προελθὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς , ἢ καὶ προϊὸν : Θεόν , τοῖς νοητοῖς ( 72 ) νοοῦσι τὰ παρακείμενα : τοῖς μὲν ἀσβεσὲς καὶ πολεμιζόμενον , τοῖς δὲ ὑπὲρ τούτων νοούμενον , τοῖς πνευματικωτέροις δὲ καὶ λεγόμενον . Μὴτε ὑπὸ ἀρχὴν ( 73 ) ποιεῖν τὸν Πατέρα , ἵνα μὴ τοῦ πρώτου τι πρώτων ( 74 ) εἰσάγωμεν , ἐξ οὗ καὶ τὸ εἶναι ( 75 ) C πρώτῳ περιτραπῆσεται : μήτε ἀναρχον τὸν Υἱὸν ἢ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἵνα μὴ τὸ Πατρὸς ( 76 ) ἴδιον περιέλυσωμεν . Οὐχ ἀναρχα γάρ , καὶ ἀναρχα πως : ὃ καὶ παράδοξον . Οὐχ ἀναρχα μὲν γὰρ τῷ αἰτίῳ ( 77 ) : ἐκ Θεοῦ γάρ , εἰ καὶ μὴ μετ’ αὐτόν , ὡς ἐξ ἡλίου φῶς : ἀναρχα δὲ τῷ χρόνῳ . Οὐ γὰρ ὑπὸ χρόνον , ἵνα μὴ τὸ ρέον ἢ τῶν ἐστώτων πρεσβύτερον , καὶ τῶν ὄντων τὸ ἀνωτέρω .
Lemmas: IE . συγχέω μέν καί ὁ Έλληνας δεισιδαιμονία , ὡς πρότερος , καί ὁ πολύθεος αὐτός ἀθεσία , καί ὁ παλαιός θεός καί ὁ νέος , καί ὁ αἰσχρός μῦθος , καί ὁ αἰσχρός θυσία πηλός πηλός καθαρίζω , ὡς αὐτός τις ( 69 ) λέγω ἀκούω , λέγω δέ σῶμα σῶμα ὁ ὁ ἄλογος ζῷον ὁ ἑαυτοῦ , καί ὁ σεμνός πλάσμα ( 70 ) , καί ὁ ἀσχήμων τερατεύομαι : ὅς εἰμί μέν ὁ θεῖος ( 71 ) ὁρίζω , ὁ κακοδαιμονία : εἰμί δέ παραδείκνυμι , ὁ ευθελια . Διδασκέτωσαν γάρ , τίς ὁ λόγος , καί τίς ὁ Τῆς ἀσχημοσύνη ὁ περί οὗτος μυστήριον ; δέω γάρ μηδέ ὁ ἔμφασις ὁ καλός , ὁ αἰσχρός ἔχω . εἰμί δέ ἄλλος τίς παρά οὗτος ἔρχομαι φημί , τίς οὗτος , πείθω , καί ἐκ ποῖος λόγος , ἢ θεολόγος . συγχέω δέ καί ὁ ὁ αἵρεσις ἐπανάστασις , καί τοσοῦτος B θερμός , ὅσος προπάσχω . γενναῖος γάρ ἐκ ὁ πάσχω ὁ φιλόσοφος , ὥσπερ ψυχρός σίδηρος έμπυρος , οὕτως ὁ κίνδυνος στομίζω . Ὄρα δέ καί ὁ ἡμέτερος εὐσέβεια , διδάσκω εἷς μέν εἶδον θεός ἀγέννητος , ὁ Πατέρας : εἷς δέ γεννητός κύριος , ὁ υἱός : θεός μέν , ὅταν κατά ἑαυτοῦ λέγω , προσαγορεύω : κύριος δέ , ὅταν μετά Πατρός ὀνομάζω : ὁ μέν διά ὁ φύσις , ὁ δέ διά ὁ μοναρχία . Εἷς δέ πνεῦμα ἅγιος , προέρχομαι ἐκ ὁ Πατρός , ἢ καί προϊών : θεός , ὁ νοητός ( 72 ) νοέω ὁ παράκειμαι : ὁ μέν ἀσβεσὲς καί πολεμίζω , ὁ δέ ὑπέρ οὗτος νοέω , ὁ πνευματικός δέ καί λέγω . Μητός ὑπό ἀρχή ( 73 ) ποιέω ὁ Πατέρας , ἵνα μή ὁ πρῶτος τίς πρῶτος ( 74 ) εἰσάγω , ἐκ ὅς καί ὁ ἔρχομαι ( 75 ) C πρῶτος περιτρέπω : μήτε ἄναρχος ὁ υἱός ἢ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ἵνα μή ὁ Πατρός ( 76 ) ἴδιος περιέρχομαι . οὐχ ἄναρχος γάρ , καί ἄναρχος πως : ὁ καί παράδοξος . οὐ ἄναρχος μέν γάρ ὁ αἴτιος ( 77 ) : ἐκ θεός γάρ , εἰμί καί μή μετά αὐτός , ὡς ἐκ ἥλιος φάος : ἄναρχος δέ ὁ χρόνος . οὐ γάρ ὑπό χρόνος , ἵνα μή ὁ ῥέω ἢ ὁ ἵστημι πρέσβυς , καί ὁ εἰμί ὁ ἄνω .