gregorius-nazianzenus.in-laudem-athanasii-orat-21 pg035_0568.1
λοὶς ἰδρώσι καὶ σφαγίσι συνειλεγμένην , τοῖς πρὸ Χριστοῦ τε ( 54 ) καὶ μετὰ Χριστόν , καὶ αὐτοῖς τοῖς μεγάλοις τοῦ Θεοῦ περὶ ἡμῶν πάθεσι . Πλὴν γὰρ ὀλίγων ἄγαν , καὶ τούτων ὅσοι διὰ σμικρότητα παρεβρίθηνσαν , ἢ διὰ ἀρτετὴν ἀντέστησαν , οὐς ἔδει ὀπείραν καὶ μίξαν ὑπολείφθηναι τῷ Ἰσραὴλ , ἵνα ἀναβῇ πάλιν , καὶ ἀναβιώσῃ ταῖς ἐπιρροίαις τοῦ Πνεύματος , πάντες τοῦ καιροῦ γεγώναι , τοσοῦτον ἀλλήλων διενεγκόντες , ὅσον τοὺς μὲν πρότερον , τοὺς δὲ ὕστερον τοῦτο παθεῖν · καὶ τοὺς μὲν προαγωνιστάς καὶ προστάτας γενέσθαι τῆς ἀσεβείας , τοὺς δὲ ταχθῆναι τὰ δεύτερα , ἢ φόβῳ κατασεισθέντας , ἢ χρείᾳ δουλωθέντας , ἢ κολακείᾳ δελεασθέντας , ἢ ἀγνοίᾳ κλαπέντας , τὸ μετριώτατον · εἰ τῷ καὶ τοῦτο αὐτάρκες εἰς ἀπολογίαν τῶν λαοῦ προεστάναι πιστευμένων . Ὡσπερ γὰρ οὐχ αἱ αὐταὶ λεόντων τε καὶ τῶν ἄλλων ζῴων ὁρμαί , οὔδὲ ἀνδρῶν ἢ γυναικῶν , ἢ πρεσβυτέρων ἢ νεωτέρων , ἀλλ’ ἐστὶ καὶ ἡλικιῶν καὶ γενῶν οὐ μικρὸν τὸ διάφορον · οὕτως οὔδὲ ἀρχόντων ἢ ἀρχομένων . Τοῖς μὲν γὰρ τοῦ λαοῦ τάχα ἂν καὶ συγγινώσκοιμεν τοῦτο πάσχουσι , οὐς σώζει πολλάκις τὸ ἀθασάνιστον · διδασκάλῳ δὲ πῶς τοῦτο δώσομεν , ὃς καὶ τὰς τῶν ἄλλων ἀγνοίας ἐπανορθοῖ , ἄνπερ ἢ μὴ ψευδώνυμος ( 55 ) ; Πῶς γὰρ οὐχ ἄτοπον , Ῥωμαίων μὲν νόμον μηδενὶ ἀγνοεῖν ἐξεῖναι , μὴδ’ ἂν ἀφόρθρα ἢ τις ἀγροικίας καὶ ἀμαθέστατος , μὴδ’ εἶναι νόμον τὸν βοηθοῦντα τοῖς πραιομένοις δι’ ἀγνοίαν ( 56 ) · τοὺς δὲ τῆς σωτηρίας ἀγνοεῖν μυσταγωγοὺς τὰς τῆς σωτηρίας ἀρχάς , κἂν τἆλλα τυγχάνωσι τῶν ἀπλουστέραν ὄντες , καὶ μὴ βαθεῖς τὴν διάνοιαν ; Πλὴν ἔστι συγγνώμη τοῖς μὴ ἀγνοίας κατακωλουθήσαι . Τί δ’ ἂν εἴποις περὶ τῶν ἄλλων , ὅσοι καὶ ἀγχινοίας μεταποιούμενοι , δι’ ἣν εἴπον αἰτίας , τῶν κρατούντων ἠττήθησαν ( 57 ) , καὶ τὴν τῆς εὐσεβείας σκηνὴν ἐπὶ πολὺ παίζαντες , ὡς ἐφάνη τι τῶν ἐλεγχόντων , καὶ κατηνέχθησαν ;
Lemmas: Λόϊς ἱδρόω καί σφαγίς συλλέγω , ὁ πρό Χριστός τε ( 54 ) καί μετά Χριστός , καί αὐτός ὁ μέγας ὁ Θεός περί ἐγώ πάθος . πλήν γάρ ὀλίγος ἄγαν , καί οὗτος ὅσος διά μικρότης παρεβρίθηνσαν , ἢ διά ἀρτετὴν ἀνθίστημι , οὖς ἐσθίω ὀπείραν καί μίγνυμι ὑπολείπω ὁ Ἰσραήλ , ἵνα ἀναβαίνω πάλιν , καί ἀναβιόω ὁ ἐπίρροια ὁ πνεῦμα , πᾶς ὁ καιρός γέγωνα , τοσοῦτος ἀλλήλων διαφέρω , ὅσος ὁ μέν πρότερος , ὁ δέ ὕστερος οὗτος πάσχω · καί ὁ μέν προαγωνιστής καί προστάτης γίγνομαι ὁ ἀσέβεια , ὁ δέ τάσσω ὁ δύο , ἢ φόβος κατασείω , ἢ χρεία δουλόω , ἢ κολακεία δελεάζω , ἢ ἄγνοια κλέπτω , ὁ μέτριος · εἰμί ὁ καί οὗτος αὐτάρκης εἰς ἀπολογία ὁ λαός προίστημι πιστεύω . ὡς γάρ οὐ ὁ αὐτός λέων τε καί ὁ ἄλλος ζῷον ὁρμή , οὐδέ ἀνήρ ἢ γυνή , ἢ πρέσβυς ἢ νέος , ἀλλά εἰμί καί ἡλικία καί γένος οὖον μικρός ὁ διάφορος · οὕτως οὐδέ ἄρχω ἢ ἄρχω . ὁ μέν γάρ ὁ λαός τάχα εἄν καί συγγιγνώσκω οὗτος πάσχω , οὖς σῴζω πολλάκις ὁ ἀθασάνιστον · διδάσκαλος δέ πῶς οὗτος δίδωμι , ὅς καί ὁ ὁ ἄλλος ἄγνοια ἐπανορθόω , ἐάν ἢ μή ψευδώνυμος ( 55 ) ; Πῶς γάρ οὐ ἄτοπος , Ῥωμαῖος μέν νόμος μηδείς ἀγνοέω ἔξεστι , μηδέ εἄν αφορθρον ἢ τις ἀγροικία καί ἀμαθής , μηδέ εἰμί νόμος ὁ βοηθός ὁ πέρνημι διά ἄγνοια ( 56 ) · ὁ δέ ὁ σωτηρία ἀγνοέω μυσταγωγός ὁ ὁ σωτηρία ἀρχή , κἀν ἄλλος τυγχάνω ὁ απλουστερος εἰμί , καί μή βαθύς ὁ διάνοια ; πλήν εἰμί συγγνώμη ὁ μή ἄγνοια κατακωλύω . τις δέ εἄν εἶπον περί ὁ ἄλλος , ὅσος καί ἀγχίνοια μεταποιέω , διά ὅς εἶπον αἴτιος , ὁ κρατέω ἀτάω ( 57 ) , καί ὁ ὁ εὐσέβεια σκηνή ἐπί πολύς παίζω , ὡς φαίνω τίς ὁ ἐλέγχω , καί καταφέρω ;