gregorius-nazianzenus.de-theologia-orat-28 26
Εἰ τούτων ἐφικτὸς ὁ λόγος σοι , καὶ τὴν περὶ ταῦτα σύνεσιν ἔγνως , σκέψαι καὶ φυτῶν διαφοράς , μέχρι καὶ τῆς ἐν φύλλοις φιλοτεχνίας πρὸς τὸ ἥδιστόν τε ἅμα ταῖς ὄψεσι καὶ τοῖς καρποῖς χρησιμώτατον . σκέψαι μοι καὶ καρπῶν ποικιλίαν καὶ ἀφθονίαν , καὶ μάλιστα τῶν ἀναγκαιοτάτων τὸ κάλλιστον . καὶ σκέψαι μοι καὶ δυνάμεις ῥιζῶν καὶ χυμῶν καὶ ἀνθέων καὶ ὀδμῶν , οὐχ ἡδίστων μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς ὑγίειαν ἐπιτηδείων , καὶ χρωμάτων χάριτας καὶ ποιότητας . ἔτι δὲ λίθων πολυτελείας καὶ διαυγείας · ἐπειδή σοι πάντα προὔθηκεν , ὥσπερ ἐν πανδαισίᾳ κοινῇ , ὅσα τε ἀναγκαῖα , καὶ ὅσα πρὸς ἀπόλαυσιν , ἡ φύσις · ἵν’ , εἰ μή τι ἄλλο , ἐξ ὧν εὐεργετῇ , γνωρίσῃς θεόν , καὶ τῷ δεῖσθαι γένῃ σεαυτοῦ συνετώτερος . ἐντεῦθεν ἔπελθέ μοι γῆς πλάτη καὶ μήκη , τῆς κοινῆς πάντων μητρός , καὶ κόλπους θαλαττίους ἀλλήλοις τε καὶ τῇ γῇ συνδεομένους , καὶ ἀλσῶν κάλλη , καὶ ποταμούς , καὶ πηγὰς δαψιλεῖς τε καὶ ἀενάους , οὐ μόνον ψυχρῶν καὶ ποτίμων ὑδάτων , καὶ τῶν ὑπὲρ γῆς , ἀλλὰ καὶ ὅσαι ὑπὸ γῆν ῥέουσαι , καὶ σήραγγάς τινας ὑποτρέχουσαι , εἶτ’ ἐξωθούμεναι βιαίῳ τῷ πνεύματι καὶ ἀντιτυπούμεναι , εἶτ’ ἐκπυρούμεναι τῷ σφοδρῷ τῆς πάλης καὶ τῆς ἀντιθέσεως , ὅπη παρείκοι κατὰ μικρὸν ἀναρρήγνυνται , καὶ τὴν τῶν θερμῶν λουτρῶν χρείαν ἐντεῦθεν ἡμῖν χαρίζονται πολλαχοῦ τῆς γῆς , καὶ μετὰ τῆς ἐναντίας δυνάμεως ἰατρείαν ἄμισθον καὶ αὐτόματον . εἰπὲ πῶς καὶ πόθεν ταῦτα — τί τὸ μέγα τοῦτο καὶ ἄτεχνον ὕφασμα — οὐχ ἧττον ἐπαινετὰ τῆς πρὸς ἄλληλα σχέσεως , ἢ καθ’ ἕκαστον Θεωρούμενα ; πῶς γῆ μὲν ἕστηκε παγία καὶ ἀκλινής ; ἐπὶ τίνος ὀχουμένη , καὶ τίνος ὄντος τοῦ ὑπερείδοντος ; καὶ τίνος ἐκεῖνο πάλιν ; οὐδὲ γὰρ ὁ λόγος ἔχει , ἐφ’ ὃ ἐρεισθῇ , πλὴν τοῦ θείου θελήματος . καὶ πῶς ἡ μὲν εἰς ὀρῶν κορυφὰς ἀνηγμένη , ἡ δὲ εἰς πεδία καθεζομένη , καὶ τοῦτο πολυειδῶς καὶ ποικίλως , καὶ ταῖς κατ’ ὀλίγον ἐναλλαγαῖς μεθισταμένη , πρός τε τὴν χρείαν ἐστὶν ἀΦθονωτώρα , καὶ τῷ ποικίλῳ χαριεστέρα ; καὶ ἡ μὲν εἰς οἰκήσεις νενεμημένη , ἡ δὲ ἀοίκητος , ὅσην αἱ ὑπερβολαὶ τῶν ὀρῶν ἀποτέμνονται , καὶ ἄλλη πρὸς ἄλλο τι πέρας σχιζομένη καὶ ἀποβαίνουσα , τῆς τοῦ θεοῦ μεγαλουργίας ἐναργέστατόν ἐστι γνώρισμα ;
Lemmas: εἰμί οὗτος ἐφικτός ὁ λόγος σύ , καί ὁ περί οὗτος σύνεσις γιγνώσκω , σκέπτομαι καί φυτός διαφορά , μέχρι καί ὁ ἐν φύλλον φιλοτεχνία πρός ὁ ἡδύς τε ἅμα ὁ ὄψις καί ὁ καρπός χρήσιμος . σκέπτομαι ἐγώ καί καρπός ποικιλίας καί ἀφθονία , καί μάλιστα ὁ ἀναγκαῖος ὁ καλῶς . καί σκέπτομαι ἐγώ καί δύναμις ῥίζα καί χυμός καί ἄνθος καί ὀδμή , οὐ ἡδύς μόνος , ἀλλά καί πρός ὑγίεια ἐπιτήδειος , καί χρῶμα χάρις καί ποιότης . ἔτι δέ λίθος πολυτέλεια καί διαύγεια · ἐπειδή σύ πᾶς προτίθημι , ὥσπερ ἐν πανδαισία κοινός , ὅσος τε ἀναγκαῖος , καί ὅσος πρός ἀπόλαυσις , ὁ φύσις · ἵνα , εἰμί μή τίς ἄλλος , ἐκ ὅς εὐεργέτης , γνωρίζω θεός , καί ὁ δήω γίγνομαι σεαυτοῦ συνετός . ἐντεῦθεν ἐπέρχομαι ἐγώ γῆ πλάτη καί μῆκος , ὁ κοινός πᾶς μήτηρ , καί κόλπος θαλάσσιος ἀλλήλων τε καί ὁ γῆ συνδέω , καί ἄλσος κάλλος , καί ποταμός , καί πηγή δαψιλής τε καί ἀέναος , οὖον μόνος ψυχρός καί πότιμος ὕδωρ , καί ὁ ὑπέρ γῆ , ἀλλά καί ὅσος ὑπό γῆ ῥέω , καί σῆραγξ τις ὑποτρέχω , εἶτα ἐξωθέω βίαιος ὁ πνεῦμα καί ἀντιτυπόω , εἶτα ἐκπυρόω ὁ σφοδρός ὁ πάλη καί ὁ ἀντίθεσις , ὅπῃ παρίημι κατά μικρός ἀναρρήγνυμι , καί ὁ ὁ θερμός λουτρόν χρεία ἐντεῦθεν ἐγώ χαρίζομαι πολλαχοῦ ὁ γῆ , καί μετά ὁ ἐναντίος δύναμις ἰατρεία ἄμισθος καί αὐτόματος . εἶπον πῶς καί πόθεν οὗτος — τίς ὁ μέγας οὗτος καί ἄτεχνος ὕφασμα — οὐ κακός ἐπαινετός ὁ πρός ἀλλήλων σχέσις , ἢ κατά ἕκαστος θεωρέω ; πῶς γῆ μέν ἵστημι πάγιος καί ἀκλινής ; ἐπί τίς ὀχέω , καί τίς εἰμί ὁ ὑπερείδω ; καί τίς ἐκεῖνος πάλιν ; οὐδέ γάρ ὁ λόγος ἔχω , ἐπί ὅς ἐρείδω , πλήν ὁ θεῖον θέλημα . καί πῶς ὁ μέν εἰς ὄρος κορυφή ἀνάγω , ὁ δέ εἰς πεδίον καθέζομαι , καί οὗτος πολυειδῶς καί ποικίλως , καί ὁ κατά ὀλίγος ἐναλλαγή μεθίστημι , πρός τε ὁ χρεία εἰμί ἀΦθονωτώρα , καί ὁ ποικίλος χαρίεις ; καί ὁ μέν εἰς οἰκέω νέμω , ὁ δέ ἀοίκητος , ὅσος ὁ ὑπερβολή ὁ ὄρος ἀποτέμνω , καί ἄλλος πρός ἄλλος τίς πέρας σχίζω καί ἀποβαίνω , ὁ ὁ θεός μεγαλοεργία ἐναργής εἰμί γνώρισμα ;