gregorius-nazianzenus.de-spiritu-sancto-orat-31 12
Ἀλλὰ τίς προσεκύνησε τῷ πνεύματί , φησιν ; τίς ἢ τῶν παλαιῶν , ἢ τῶν νέων ; τίς δὲ προσηύξατο ; ποῦ δὲ τὸ χρῆναι προσκυνεῖν ἢ προσεύχεσθαι γέγραπται ; καὶ πόθεν τοῦτο ἔχεις λαβών ; τὴν μὲν τελεωτέραν αἰτίαν ἀποδώσομεν ὕστερον , ἡνίκα ἂν περὶ τοῦ ἀγράφου διαλεγώμεθα . νῦν δὲ τοσοῦτον εἰπεῖν ἐξαρκέσει · τὸ πνεῦμά ἐστιν , ἐν ᾧ προσκυνοῦμεν , καὶ δι’ οὗ προσευχόμεθα . Πνεῦμα γάρ , φησιν , ὁ θεός , καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καἰ ἀληθείᾳ προσκυνεῖν δεῖ . καὶ πάλιν · Τὸ γὰρ τί προσευξώμεθα , καθ’ ὃ δεῖ , οὐκ οἴδαμεν , ἁλλ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ὑπερεντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν στεναγμοῖς ἀλαλήτοις . καί , Προσεύξομαι τῷ πνεύματι , προσεύξομαι δὲ καὶ τῷ νοί , τοῦτ’ ἐστίν , ἐν νοὶ καὶ πνεύματι . τὸ οὖν προσκυνεῖν τῷ πνεύματι , ἢ προσεύχεσθαι , οὐδὲν ἄλλο εἶναί μοι φαίνεται , ἢ αὐτὸ ἑαυτῷ τὴν εὐχὴν προσάγειν καὶ τὴν προσκύνησιν . ὃ τίς οὐκ ἂν ἐπαινέσειε τῶν ἐνθέων , καὶ τῶν εὖ εἰδότων ὅτι καὶ ἡ τοῦ ἑνὸς προσκύνησις τῶν τριῶν ἐστὶ προσκύνησις , διὰ τὸ ἐν τοῖς τρισὶν ὁμότιμον τῆς ἀξίας καὶ τῆς θεότητος ; καὶ μὴν οὐδὲ ἐκεῖνο φοβηθήσομαι τὸ πάντα διὰ τοῦ υἱοῦ γεγονέναι λέγεσθαι , ὡς ἑνὸς τῶν πάντων ὄντος καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος . πάντα γὰρ ὅσα γέγονεν , εἴρηται , οὐχ ἁπλῶς ἅπαντα · οὐδὲ γὰρ ὁ πατήρ , οὐδ’ ὅσα μὴ γέγονεν . δείξας οὖν ὅτι γέγονε , τότε τῷ υἱῷ δός , καὶ τοῖς κτίσμασι συναρίθμησον . ἕως δ’ ἂν μὴ τοῦτο δεικνύῃς , οὐδὲν τῷ περιληπτικῷ βοηθῇ πρὸς ἀσέβειαν . εἰ μὲν γὰρ γέγονε , διὰ χριστοῦ πάντως · οὐδὲ αὐτὸς ἀρνήσομαι . εἰ δὲ οὐ γέγονε , πῶς ἢ τῶν πάντων ἕν , ἢ διὰ χριστοῦ ; παῦσαι οὖν καὶ τὸν πατέρα κακῶς τιμῶν κατὰ τοῦ μονογενοῦς , — κακὴ δὲ τιμὴ κτίσμα διδόντα τὸ τιμιώτερον υἱὸν ἀποστερεῖν , — καὶ τὸν υἱὸν κατὰ τοῦ πνεύματος . οὐ γὰρ ὁμοδούλου δημιουργός , ἀλλ’ ὁμοτίμῳ συνδοξαζόμενος . μηδὲν μετὰ σεαυτοῦ θῇς τῆς τριάδος , μὴ τῆς τριάδος ἐκπέσῃς . μηδενὶ περικόψῃς τὴν μίαν φύσιν καὶ ὁμοίως σεβάσμιον , ὡς ὅ τι ἂν τῶν τριῶν καθέλῃς , τὸ πᾶν ἔσῃ καθῃρηκώς , μᾶλλον δὲ τοῦ παντὸς ἐκπεπτωκώς . βέλτιον μικρὰν τῆς ἑνώσεως φαντασίαν λαβεῖν , ἢ παντελῆ τολμῆσαι δυσσέβειαν .
Lemmas: ἀλλά τίς προσκυνέω ὁ πνεῦμα , φημί ; τίς ἢ ὁ παλαιός , ἢ ὁ νέος ; τίς δέ προσεύχομαι ; ποῦ δέ ὁ χρή προσκυνέω ἢ προσεύχομαι γράφω ; καί πόθεν οὗτος ἔχω λαμβάνω ; ὁ μέν τέλειος αἴτιος ἀποδίδωμι ὕστερος , ἡνίκα εἄν περί ὁ ἄγραφος διαλέγω . νῦν δέ τοσοῦτος εἶπον ἐξαρκέω · ὁ πνεῦμα εἰμί , ἐν ὅς προσκυνέω , καί διά ὅς προσεύχομαι . πνεῦμα γάρ , φημί , ὁ θεός , καί ὁ προσκυνέω αὐτός ἐν πνεῦμα καίω ἀλήθεια προσκυνέω δεῖ . καί πάλιν · ὁ γάρ τίς προσεύχομαι , κατά ὅς δεῖ , οὐ οἶδα , ἀλλά αὐτός ὁ πνεῦμα ὑπερεντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ στεναγμός ἀλάλητος . καί , προσεύχομαι ὁ πνεῦμα , προσεύχομαι δέ καί ὁ νόος , οὗτος εἰμί , ἐν νόος καί πνεῦμα . ὁ οὖν προσκυνέω ὁ πνεῦμα , ἢ προσεύχομαι , οὐδείς ἄλλος εἰμί ἐγώ φαίνω , ἢ αὐτός ἑαυτοῦ ὁ εὐχή προσάγω καί ὁ προσκύνησις . ὅς τίς οὐ εἄν ἐπαινέω ὁ ἔνθεος , καί ὁ εὕω οἶδα ὅτι καί ὁ ὁ εἷς προσκύνησις ὁ τρεῖς εἰμί προσκύνησις , διά ὁ ἐν ὁ τρεῖς ὁμότιμος ὁ ἄξιος καί ὁ θεότης ; καί μήv οὐδέ ἐκεῖνος φοβέω ὁ πᾶς διά ὁ υἱός γίγνομαι λέγω , ὡς εἷς ὁ πᾶς εἰμί καί ὁ ἅγιος πνεῦμα . πᾶς γάρ ὅσος γίγνομαι , εἴρω , οὐ ἁπλόος ἅπας · οὐδέ γάρ ὁ πατήρ , οὐδέ ὅσος μή γίγνομαι . δείκνυμι οὖν ὅτι γίγνομαι , τότε ὁ υἱός δίδωμι , καί ὁ κτίσμα συναριθμέω . ἠώς δέ εἄν μή οὗτος δείκνυμι , οὐδείς ὁ περιληπτικός βοηθέω πρός ἀσέβεια . εἰμί μέν γάρ γίγνομαι , διά χριστός πάντως · οὐδέ αὐτός ἀρνέομαι . εἰμί δέ οὖον γίγνομαι , πῶς ἢ ὁ πᾶς εἷς , ἢ διά χριστός ; παύω οὖν καί ὁ πατήρ κακῶς τιμή κατά ὁ μονογενής , — κακός δέ τιμή κτίσμα δίδωμι ὁ τίμιος υἱός ἀποστερέω , — καί ὁ υἱός κατά ὁ πνεῦμα . οὖον γάρ ὁμόδουλος δημιουργός , ἀλλά ὁμότιμος συνδοξάζω . μηδείς μετά σεαυτοῦ τίθημι ὁ τριάς , μή ὁ τριάς ἐκπίπτω . μηδείς περικόπτω ὁ εἷς φύσις καί ὁμοίως σεβάσμιος , ὡς ὅς τίς εἄν ὁ τρεῖς καθαιρέω , ὁ πᾶς εἰμί καθαιρέω , μᾶλλον δέ ὁ πᾶς ἐκπίπτω . ἀγαθός μικρός ὁ ἕνωσις φαντασία λαμβάνω , ἢ παντελής τολμάω δυσσέβεια .