gregorius-nazianzenus.de-spiritu-sancto-orat-31 25
Δύο γεγόνασι μεταθέσεις βίων ἐπιφανεῖς ἐκ τοῦ παντὸς αἰῶνος , αἳ καὶ δύο διαθῆκαι καλοῦνται , καὶ σεισμοὶ γῆς , διὰ τὸ τοῦ πράγματος περιβόητον · ἡ μὲν ἀπὸ τῶν εἰδώλων ἐπὶ τὸν νόμον , ἡ δὲ ἀπὸ τοῦ νόμου πρὸς τὸ εὐαγγέλιον . καὶ τρίτον σεισμὸν εὐαγγελιζόμεθα , τὴν ἐντεῦθεν ἐπὶ τὰ ἐκεῖσε μετάστασιν , τὰ μηκέτι κινούμενα , μηδὲ σαλευόμενα . ταὐτὸν δὲ αἱ δύο διαθῆκαι πεπόνθασι . τί τοῦτο ; οὐκ ἀθρόως μετεκινήθησαν , οὐδὲ ὁμοῦ τῇ πρώτῃ κινήσει τῆς ἐγχειρήσεως . τίνος ἕνεκεν ; εἰδέναι γὰρ ἀναγκαῖον ἵνα μὴ βιασθῶμεν , ἀλλὰ πεισθῶμεν . τὸ μὲν γὰρ ἀκούσιον οὐδὲ μόνιμον · ὥσπερ ἃ βίᾳ κατέχεται τῶν ῥευμάτων ἢ τῶν φυτῶν · τὸ δὲ ἑκούσιον μονιμώτερόν τε καὶ ἀσφαλέστερον . καὶ τὸ μὲν τοῦ βιασαμένου , τὸ δὲ ἡμέτερον · καὶ τὸ μὲν ἐπιεικείας θεοῦ , τὸ δὲ τυραννικῆς ἐξουσίς . οὔκουν ᾤετο δεῖν ἄκοντας εὖ ποιεῖν , ἀλλ’ ἑκόντας εὐεργετεῖν . διὰ τοῦτο παιδαγωγικῶς τε καὶ ἰατρικῶς τὸ μὲν ὑφαιρεῖ τῶν πατρίων , τὸ δὲ συγχωρεῖ , μικρόν τι τῶν πρὸς ἡδονὴν ἐνδιδούς · ὥσπερ οἱ ἰατροὶ τοῖς ἀρρωστοῦσιν , ἵνα ἡ φαρμακεία παραδεχθῇ διὰ τῆς τέχνης φαρματτομένη τοῖς χρηστοτέροις . οὐ γὰρ ῥᾴστη τῶν ἐν ἔθει καὶ μακρῷ χρόνῳ τετιμημένων ἡ μετάθεσις . λέγω δὲ τί ; ἡ πρώτη τὰ εἴδωλα περικόψασα τὰς θυσίας συνεχώρησεν · ἡ δευτέρα τὰς θυσίας περιελοῦσα τὴν περιτομὴν οὐκ ἐκώλυσεν · εἶτα ὡς ἅπαξ ἐδέξαντο τὴν ὑφαίρεσιν , καὶ τὸ συγχωρηθὲν συνεχώρησαν · οἱ μὲν τὰς θυσίας , οἱ δὲ τὴν περιτομήν · καὶ γεγόνασιν , ἀντὶ μὲν ἐθνῶν , Ἰουδαῖοι · ἀντὶ δὲ τούτων , Χριστιανοί , ταῖς κατὰ μέρος μεταθέσεσι κλαπέντες ἐπὶ τὸ εὐαγγέλιον . πειθέτω σὲ τοῦτο Παῦλος , ἐκ τοῦ περιτέμνειν καὶ ἁγνίζεσθαι προελθὼν ἐπὶ τὸ λέγειν · Ἐγὼ δέ , ἀδελφοί , εἰ περιτομὴν κηρύσσω , τί ἔτι διώκομαι ; ἐκεῖνο τῆς οἰκονομίας , τοῦτο τῆς τελειότητος .
Lemmas: δύο γίγνομαι μετάθεσις Βίων ἐπιφανής ἐκ ὁ πᾶς αἰών , ὅς καί δύο διαθήκη καλέω , καί σεισμός γῆ , διά ὁ ὁ πρᾶγμα περιβόητος · ὁ μέν ἀπό ὁ εἴδωλον ἐπί ὁ νόμος , ὁ δέ ἀπό ὁ νόμος πρός ὁ εὐαγγέλιον . καί τρίτος σεισμός εὐαγγελίζω , ὁ ἐντεῦθεν ἐπί ὁ ἐκεῖσε μετάστασις , ὁ μηκέτι κινέω , μηδέ σαλεύω . αὐτός δέ ὁ δύο διαθήκη πάσχω . τίς οὗτος ; οὐ ἀθρόος μετακινέω , οὐδέ ὁμοῦ ὁ πρῶτος κινέω ὁ ἐγχείρησις . τίς ἕνεκα ; οἶδα γάρ ἀναγκαῖος ἵνα μή βιάζομαι , ἀλλά πείθω . ὁ μέν γάρ ἀεκούσιος οὐδέ μόνιμος · ὥσπερ ὁ βία κατέχω ὁ ῥεῦμα ἢ ὁ φυτός · ὁ δέ ἑκούσιος μόνιμος τε καί ἀσφαλής . καί ὁ μέν ὁ βιάζομαι , ὁ δέ ἡμέτερος · καί ὁ μέν ἐπιείκεια θεός , ὁ δέ τυραννικός εξουτις . οὔκουν οἴομαι δήω ἄκων εὕω ποιέω , ἀλλά ἑκών εὐεργετέω . διά οὗτος παιδαγωγικός τε καί ἰατρικός ὁ μέν ὑφαιρέω ὁ πάτριος , ὁ δέ συγχωρέω , μικρός τίς ὁ πρός ἡδονά ἐνδίδωμι · ὥσπερ ὁ ἰατρός ὁ ἀρρωστέω , ἵνα ὁ φαρμακεία παραδείκνυμι διά ὁ τέχνη φαρμάσσω ὁ χρήστος . οὖον γάρ ῥᾴδιος ὁ ἐν ἔθος καί μακρός χρόνος τιμάω ὁ μετάθεσις . λέγω δέ τίς ; ὁ πρῶτος ὁ εἴδωλον περικόπτω ὁ θυσία συγχωρέω · ὁ δύο ὁ θυσία περιαιρέω ὁ περιτομή οὐ κωλύω · εἶτα ὡς ἅπαξ δέχομαι ὁ ὑφαίρεσις , καί ὁ συγχωρέω συγχωρέω · ὁ μέν ὁ θυσία , ὁ δέ ὁ περιτομή · καί γίγνομαι , ἀντί μέν ἔθνος , Ἰουδαῖος · ἀντί δέ οὗτος , Χριστιανός , ὁ κατά μέρος μετάθεσις κλέπτω ἐπί ὁ εὐαγγέλιον . πείθω σύ οὗτος Παῦλος , ἐκ ὁ περιτέμνω καί ἁγνίζω προέρχομαι ἐπί ὁ λέγω · ἐγώ δέ , ἀδελφός , εἰμί περιτομή κηρύσσω , τίς ἔτι διώκω ; ἐκεῖνος ὁ οἰκονομία , οὗτος ὁ τελειότης .