ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0442.1
ΛΟΓΟΣ ΙΔ´ .
Lemmas: Λόγος ΙΔ´ .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0442.2
Περὶ φιλοπτωχίας .
Lemmas: περι φιλοπτωχία .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0442.3
Α´ . Ἄνδρες , ἀδελφοὶ καὶ συμπεπέντες , πτωχοὶ γάρ
Lemmas: Α´ . Ανδρές , ἀδελφός καί συμπίπτω , πτωχός γάρ
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.1
A ἀπαντες , καὶ τῆς θείας χάριτος ἐπιδείας , καὶ ἄλλος ἄλλῳ προέχειν δοκῆ , μικροῖς μέτροις μετρούμενος , δεξάσθε τὸν περὶ φιλοπτωχίας ( 17 ) λόγον , μὴ πενιχρῶς , ἀλλὰ φιλοτίμως , ἵνα βασιλείαν πλουτήσητε ( 18 ) · συνεύξασθε δὲ καὶ ἡμᾶς πλουσίως τοῦτον ὑμῖν χορηγήσαι , καὶ θρέψαι τῷ λόγῳ τὰς ὑμετέρας ψυχάς , καὶ διαθρύψαι πεινῶσι τὸν πνευματικὸν ἄρτον · εἴτε ἀπ’ οὐρανοῦ τροφὴν ὄντας ( 19 ) , καθάπερ Μωϋσῆς ὁ παλαιὸς ἐκεῖνος , καὶ ἄρτον ἀγγέλων χαριζόμενος · εἴτε ἄρτους ὀλίγους ἐν ἐρήμῳ τρέφοντας μέχρι χόρου καὶ μυριάδας , καθάπερ Ἰησοῦς ὕστερον , ὁ ἀληθινὸς ἄρτος , καὶ τῆς ἀληθινῆς ζωῆς αἴτιος . Ἔστι μὲν οὖν οὐ πάνυ τι ῥάδιον τῶν ἀρετῶν τὴν νικῶσαν εὑρεῖν , καὶ ταύτῃ δούναί τὰ πρεσβεῖα ( 20 ) καὶ τὰ νικητήρια · ὡςπερ οὐδὲ ἐν λειμῶνι ( 21 ) πολυανθεῖ καὶ εὐώδει , τῶν ἀνθέων τὸ κάλλιστον καὶ εὐωδέστατον , ἄλλοτε ἄλλῳ τὴν ὀσφρησιν καὶ τὴν ὄψιν πρὸς ἑαυτὸ μελῶντος , καὶ πρῶτον δρέπεσθαι πείθοντος . Ὡς δ’ οὖν ἐμὲ , περὶ τοῦτον διελθεῖν ( 22 ) σκεπτεῖν οὕτως .
Lemmas: A ἅπας , καί ὁ θεῖος χάρις ἐπιδείας , καί ἄλλος ἄλλος προέχω δοκεύς , μικρός μέτρον μετρέω , δέχομαι ὁ περί φιλοπτωχία ( 17 ) λόγος , μή πενιχρός , ἀλλά φιλότιμος , ἵνα βασίλειος πλουτέω ( 18 ) · συνεύχομαι δέ καί ἐγώ πλούσιος οὗτος σύ χορηγέω , καί τρέφω ὁ λόγος ὁ ὑμέτερος ψυχή , καί διαθρύπτω πεινάω ὁ πνευματικός ἄρτος · εἴτε ἀπό οὐρανός τροφή είμαι ( 19 ) , καθά Μωϋσῆς ὁ παλαιός ἐκεῖνος , καί ἄρτος ἄγγελος χαρίζω · εἴτε ἄρτος ὀλίγος ἐν ἐρῆμος τρέφω μέχρι χορός καί μυριάς , καθά Ἰησοῦς ὕστερον , εὐρύπορος ἀληθινός ἄρτος , καί ὁ ἀληθινός ζωή αἴτιος . εἰμί μέν οὖν οὐ πάνυ τίς ῥᾴδιος ὁ ἀρετή ὁ νικάω εὑρίσκω , καί οὗτος δίδωμι ὁ πρεσβεῖον ( 20 ) καί ὁ νικητήριος · ὡς οὐδέ ἐν λειμών ( 21 ) πολυανθής καί εὐώδης , ὁ ἄνθος ὁ καλός καί εὐώδης , ἄλλοτε ἄλλος ὁ ὄσφρησις καί ὁ ὄψις πρός ἑαυτοῦ μέλω , καί πρῶτος δρέπω πείθω . ὡς δέ οὖν ἐγώ , περί οὗτος διέρχομαι ( 22 ) σκέπτομαι οὕτως .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.2
B . Καλὸν πίστις , ἐλπίς , ἀγάπη , τὰ τρία ταῦτα · καὶ μάρτυς τῆς πίστεως Ἀβραάμ , δικαιωθεὶς ἐκ πίστεως · τῆς ἐλπίδος , Ἐνὼς , ὁ πρῶτος ( 23 ) ἠπίστευσε ἐπικαλεῖσθαι τὸν Κύριον , καὶ πάντες ( 24 ) οἱ δίκαιοι διὰ τὴν ἐλπίδα κακοπαθοῦντες · τῆς ἀγάπης , ὁ θεῖος Ἀπόστολος , τολμήσας τι καὶ καὶ’ ἑαυτοῦ διὰ τὸν Ἰσραὴλ φθεγξάσθαι · καὶ ὁ Θεὸς αὐτός , ἀγάπη καλούμενος . Καλὸν ἡ φιλοξενία · καὶ μάρτυς ἐν μὲν δίκαιοις , Λὼτ ὁ Σοδομίτης , καὶ οὐ Σοδομίτης τὸν τρόπον · ἐν δὲ ἁμαρτωλοῖς , Ῥαὰβ ἡ πόρνη , καὶ οὐ πόρνη τὴν προαίρεσιν ( 25 ) , διὰ φιλοξενίαν ἐπαινεθεῖσα ( 26 ) τε καὶ σωθεῖσα . Καλὸν ἡ φιλαδελφία , καὶ μάρτυς Ἰησοῦς , οὐχ ἀδελφὸς ἡμῶν κληθῆναι μόνον , ἀλλὰ καὶ παθεῖν ὑπὲρ ἡμῶν ἀναχθόμενος . Καλὸν ἡ φιλανθρωπία · καὶ μάρτυς ὁ αὐτὸς Ἰησοῦς , οὐ ποιήσας μόνον τὸν ἄνθρωπον ἐπ’ ἔργοις ἀγαθοῖς , καὶ τὴν εἰκόνα ( 27 ) τῷ χεὶ συζεύξας ὀργὴν τῶν καλλίστων , καὶ τῶν ἄνω προζένων , ἀλλὰ καὶ γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν ἄνθρωπος . Καλὸν ἡ μακροθυμία , καὶ ὁ αὐτὸς μάρτυς , οὐ τὰς λεγμένας μόνον τῶν ἀγγέλων παραϊτασάμενος κατὰ τῶν ἐπανασταμένων καὶ τυραννούντων , οὐδὲ τῷ Πέτρῳ μόνον ἐπιτιμήσας αἰρούμενῳ ( 28 ) τὴν μάχαιραν , ἀλλὰ καὶ τὸ ωτίον ἀποκαταστήσας τῷ πεπληγμένῳ . Τὸ δ’ αὐτὸ καὶ Στέφανος ὕστερον ὁ τοῦ Χριστοῦ μαθητής .
Lemmas: B . Καλός πίστις , ἐλπίς , ἀγάπη , ὁ τρεῖς οὗτος · καί μάρτυς ὁ πίστη Ἀβραάμ , δικαιόω ἐκ πίστη · ὁ ἐλπίς , Ἐνώς , ὁ πρῶτος ( 23 ) πιστεύω ἐπικαλέω ὁ κύριος , καί πᾶς ( 24 ) ὁ δίκαιος διά ὁ ἐλπίς κακοπαθέω · ὁ ἀγάπη , ὁ θεῖος ἀπόστολος , τολμάω τίς καί καὶι ἑαυτοῦ διά ὁ Ἰσραήλ φθέγγομαι · καί ὁ θεός αὐτός , ἀγάπη καλώ . Κηλόν ὁ φιλοξενία · καί μάρτυς ἐν μέν Δίκαιος , Λώτ ὁ Σοδομίτης , καί οὐ Σοδομίτης ὁ τρόπος · ἐν δέ ἁμαρτωλός , Ῥαάβ ὁ πόρνη , καί οὐ πόρνη ὁ προαίρεσις ( 25 ) , διά φιλοξενία ἐπαινέω ( 26 ) τε καί σῴζω . Καλός ὁ Φιλαδέλφεια , καί μάρτυς Ἰησοῦς , οὐ ἀδελφός ἐγώ καλέω μόνος , ἀλλά καί πάσχω ὑπέρ ἐγώ ἀνάγω . Καλός ὁ φιλανθρωπία · καί μάρτυς ὁ αὐτός Ἰησοῦς , οὐ ποιέω μόνος ὁ ἄνθρωπος ἐπί ἔργον ἀγαθός , καί ὁ εἰκών ( 27 ) ὁ χος συζεύγνυμι ὀργή ὁ καλός , καί ὁ ἄνω προζένων , ἀλλά καί γίγνομαι ὑπέρ ἐγώ ἄνθρωπος . Κηλόν ὁ μακροθυμία , καί ὁ αὐτός μάρτυς , οὐ ὁ λέγω μόνος ὁ ἄγγελος παραϊτασάμενος κατά ὁ ἐπανίστημι καί τυραννεύω , οὐδέ ὁ Πέτρος μόνος ἐπιτιμάω αἴρω ( 28 ) ὁ μαχαιρᾶς , ἀλλά καί ὁ ὠτίον ἀποκαθίστημι ὁ πλήσσω . ὁ δέ αὐτός καί Στέφανος ὕστερον ὁ ὁ Χριστός μαθητής .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.3
( 24 ) Καὶ πάντες . Reg . ο , πάντες δέ .
Lemmas: ( 24 ) καί πᾶς . Reg . ὁ , πᾶς δέ .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.4
( 28 ) Αἰρούμενον . Reg . ph , αἰρούμενον .
Lemmas: ( 28 ) αἱρέω . Reg . ph , αἱρέω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.5
( 17 ) Περὶ φιλοπτωχίας . Ita Reg . bm . Or . 2 , εἰς φιλοπτωχῶν . Alii , περὶ πτωχοτροφίας , « de alendis pauperibus . »
Lemmas: ( 17 ) περι φιλοπτωχία . Ita Reg . bm . Or . 2 , εἰς φιλόπτωχος . Alii , περί πτωχοτροφία , « de alendis pauperibus . »
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.6
( 18 ) Πλουτήσητε . Regg . bm , ph , et Or . 2 , πλουτήσετε .
Lemmas: ( 18 ) πλουτέω . Regg . bm , ph , et Or . 2 , πλουτέω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.7
( 19 ) Ὑστρας . Gloss . βρέχοντας .
Lemmas: ( 19 ) Ὑστρας . Gloss . βρέχω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.8
( 20 ) Πρεσβεῖα . Gloss . πρῶτα .
Lemmas: ( 20 ) Πρεσβεία . Gloss . πρῶτος .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.9
( 21 ) Λειμῶνι . Gloss . λιβιδίῳ .
Lemmas: ( 21 ) Λειμών . Gloss . λιβιδιος .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0443.10
( 22 ) Διελθεῖν . Reg . hu ἐλθεῖν . Reg . ph διαλέγεσθαι . In Oxon . desunt hæc verba : Ὡς δ’ οὖν ἐμὲ , περὶ τοῦτον διελθεῖν σκεπτεῖν οὕτως .
Lemmas: ( 22 ) διέρχομαι . Reg . hu ἔρχομαι . Reg . ph διαλέγω . In Oxon . desunt hæc verba : ὡς δέ οὖν ἐγώ , περί οὗτος διέρχομαι σκέπτομαι οὕτως .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0444.1
ὅπὲρ τῶν λιθαζόντων αὐτὸν προσευχόμενος . Καλὸν ἡ πραότης , καὶ μαρτυροῦσι Μωϋσῆς καὶ Δαβὶδ , τοῦτο πρὸ πάντων μαρτυρηθέντες , καὶ ὁ τοῦτον διδάσκαλος , οὐχ ἐρίφων , οὐδὲ κραυγάζων , οὐδὲ ἐν ταῖς πλατείαις φωνὴν προτιθέμενος , οὐδὲ ζυγομαχῶν πρὸς τοὺς ἀγνοῦντας .
Lemmas: ὅς ὁ λιθάζω αὐτός προσεύχομαι . Καλός ὁ πραότης , καί μαρτυρέω Μωϋσῆς καί Δαυίδ , οὗτος πρό πᾶς μαρτυρέω , καί ὁ οὗτος διδάσκαλος , οὐ ἔριφος , οὐδέ κραυγάζω , οὐδέ ἐν ὁ πλατύς φωνή προστίθημι , οὐδέ ζυγομαχέω πρός ὁ ἀγνέω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0444.2
Γ' . Καλὸν ὁ ζῆλος , καὶ μαρτυρεῖ Φινεὲς , τὴν Μαδιαντίνην ( 29 ) τῷ Ἰσραηλίτῃ συνεχεντήσας , ἵνα ( 30 ) ἐξέλῃ δνεῖδος ἐξ υἱῶν Ἰσραήλ , καὶ ὀνομασθεὶς ( 31 ) ἐκ τῆς προαιρέσεως · καὶ μετ' ἐκείνων , οἱ λέγοντες · Ζηλῶν ἐξήλωκα τῷ Κυρίῳ ( 32 ) · καὶ , Ζηλῶ γὰρ ὑμᾶς Θεοῦ ζηλῶ · καὶ , Ὁ ζηλὸς τοῦ οἴκου σου κατασάραξται με · καὶ οὐ λέγοντες τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ πάσχοντες . Καλὸν ὑποπιασμὸς ( 33 ) σῶματος · καὶ πεπείθως σε Παῦλος , ἐαντὸν ἐπὶ παιδαγωγῶν , καὶ φοβῶν διὰ τοῦ Ἰσραὴλ τοὺς ἑαυτοὺς θαρρῶντας καὶ ἐριέντας ( 34 ) τῷ σώματι · καὶ Ἰησοῦς αὐτὸς νηστεύων , καὶ πειραζόμενος , καὶ νικῶν πον πειράζοντα . Καλὸν προσευχή , καὶ ἀγρυπνία · καὶ πεπίστευ σε Θεὸς ἀγρυπνῶν πρὸ τοῦ πάθους , καὶ προσευχόμενος . Καλὸν ἀγνεία , καὶ παρθενία · καὶ πεπίστευ σε Παῦλος περὶ τούτων νομοθετῶν , καὶ βραβεύων δικαίως γάμῳ καὶ ἀγαμῖ , καὶ Ἰησοῦς αὐτὸς ἐν Παρθένου γεννώμενος , ἵνα καὶ γέννησιν τιμήσῃ , καὶ προτίμησῃ παρθενίαν . Καλὸν ἐγκράτεια · καὶ πεπίστευ σε Δαβὶδ , ἵνικα τοῦ ἐν Βηθλεὲμ ἐκράτησε φρέατος , μὴ πιών , ἀλλὰ στείλας μόνον τοῦ ὕδατος , μηδὲ ἀνασχόμενος ἴδιον πληρῶσαι πάθος ἐν ἀλλοτρίῳ ἀλματι .
Lemmas: Γε . Κηλόν ὁ ζῆλος , καί μαρτυρέω Φινεές , ὁ μαδιαντινη ( 29 ) ὁ Ἰσραηλίτης συμφέρω , ἵνα ( 30 ) ἐξαιρέω δνεῖδος ἐκ υἱός Ἰσραήλ , καί ὀνομάζω ( 31 ) ἐκ ὁ προαίρεσις · καί μετά ἐκεῖνος , ὁ λέγω · Ζήλη ἐξελαύνω ὁ κύριος ( 32 ) · καί , Ζῆλος γάρ σύ θεός ζηλόω · καί , ὁ ζῆλος ὁ οἶκος σύ κατασάραξται ἐγώ · καί οὐ λέγω οὗτος μόνος , ἀλλά καί πάσχω . Κηλόν ὑποπιασμός ( 33 ) σῶμα · καί πειθός σύ Παῦλος , εἰμί ἐπί παιδαγωγός , καί φοβέω διά ὁ Ἰσραήλ ὁ ἑαυτοῦ θαρρώ καί ἐρίζω ( 34 ) ὁ σῶμα · καί Ἰησοῦς αὐτός νηστεύω , καί πειράζω , καί νικάω πος πειράω . Καλός προσευχή , καί ἀγρυπνία · καί Πιστεύς σύ θεός ἀγρυπνέω πρό ὁ πάθος , καί προσεύχομαι . Καλός ἁγνεία , καί παρθενία · καί Πιστεύς σύ Παῦλος περί οὗτος νομοθετέω , καί βραβεύω δίκαιος γάμος καί ἀγαμός , καί Ἰησοῦς αὐτός ἐν Παρθένος γεννάω , ἵνα καί γέννησις τιμάω , καί προτίμηση παρθενίας . Κηλόν ἐγκράτεια · καί Πιστεύς σύ Δαυίδ , ἵνικα ὁ ἐν Βηθλεέμ κρατέω φρέαρ , μή πίνω , ἀλλά στέλλω μόνος ὁ ὕδωρ , μηδέ ἀνέχω ἴδιος πληρόω πάθος ἐν ἀλλότριος ἅλμα .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0444.3
Δ' . Καλὸν ἔρημία καὶ ἡσυχία ( 35 ) · καὶ διδάσκει με ὁ Κάρμηλος Ἠλίου , ἡ ἔρημος Ἰωάννου , Ἰησοῦ τὸ ὄρος , εἰς ὃ πολλάκις ἀναχωρῶν φαίνεται , καὶ καθ' ἡσυχίαν ἑαυτῷ συγγινόμενος ( 36 ) . Καλὸν ἡ εὐτέλεια ( 37 ) · καὶ διδάσκει με Ἠλίας ἀναπαυόμενος παρὰ χήρα , Ἰωάννης θριξὶ καμήλου σκεπόμενος , Πέτρος ἀσπαρίου θέρμους τρεφόμενος . Καλὸν ἡ ταπεινοφροσύνη , καὶ πολλὰ ταύτης , καὶ πολλάχθὲν τὰ ὑποδείγματα , καὶ πρὸ τῶν ἄλλων , ὁ πάντων Σωτὴρ καὶ Δεσπότης , οὐ ταπεινῶντας ἑαυτὸν μόνον μέχρι δούλου μορφῆς , οὐδὲ τὸ πρᾶσθαι αἰσχὴν ὑποθεὶς ἐμπυσματῶν , καὶ μετὰ τῶν ἀνδρῶν λογισθεὶς , ὁ τῶν
Lemmas: δέ . Κηλόν ἐρημία καί ἡσυχία ( 35 ) · καί διδάσκω ἐγώ ὁ Κάρμηλος Ἠλίας , ὁ ἐρῆμος Ἰωάννης , Ἰησοῦς ὁ ὄρος , εἰς ὁ πολλάκις ἀναχωρέω φαίνω , καί κατά ἡσυχία ἑαυτοῦ συγγίγνομαι ( 36 ) . Κηλόν ὁ εὐτέλεια ( 37 ) · καί διδάσκω ἐγώ Ἠλίας ἀναπαύω παρά χῆρος , Ἰωάννης θρίξ κάμηλος σκέπω , Πέτρος ἀσπαρίου θέρμος τρέφω . Κηλόν ὁ ταπεινοφροσύνη , καί πολύς οὗτος , καί πολλάχθὲν ὁ ὑπόδειγμα , καί πρό ὁ ἄλλος , ὁ πᾶς Σωτήρ καί Δεσπότη , οὐ ταπεινόω ἑαυτοῦ μόνος μέχρι δοῦλος μορφή , οὐδέ ὁ πίμπρημι αἰσχὴν ὑποτίθημι εμπυσμαω , καί μετά ὁ ἀνήρ λογίζομαι , ὁ ὁ
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.1
( 40 ) Τοῖς ἔργοις . Gab . , Mont , τοῖς ἀγαθοῖς ἔργοις , « per bona opera . »
Lemmas: ( 40 ) Τοί ἔργον . Gab . , Mont , ὁ ἀγαθός ἔργον , « per bona opera . »
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.2
A κόσμον καθαίρων τῆς ἁμαρτίας , ἀλλὰ καὶ τῶν μαθητῶν νίπτων τοὺς πόδας ἐν δουλικῷ τῷ σχήματι . Καλὸν ἡ ἀκτημοσύνη καὶ χρημάτων ὑπεροψία · καὶ μαρτυρεῖ Ζαχαρίας , καὶ Χριστὸς αὐτός · ὁ μὲν , τῇ εἰσόδῳ Χριστοῦ , μικροῦ πάντα καρποφορήσας · ὁ δὲ , τῇ πλουσίῳ τὸ τέλειον ἐν τούτῳ περιορίσας . Καὶ συντομοτέρων ἐστὶ περὶ τούτων εἰπεῖν , καλὸν θεωρία , καὶ καλὸν πρᾶξις · ἡ μὲν , ἐντεῦθεν ἐπανιστάσα ( 38 ) , καὶ εἰς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων χωροῦσα , καὶ τὸν νοῦν ἡμῶν πρὸς τὸ συγγενὲς ἐπανάγουσα ( 39 ) · ἡ δὲ , Χριστὸν ὑποδεχομένη , καὶ θεραπεύουσα , καὶ τοῖς ἔργοις ( 40 ) τὸ φίλτρον ἐλέγχουσα .
Lemmas: A κόσμος καθαίρω ὁ ἁμαρτία , ἀλλά καί ὁ μαθητής νίζω ὁ πόδι ἐν δουλικός ὁ σχῆμα . Καλός ὁ ἀκτημοσύνη καί χρῆμα ὑπεροψία · καί μαρτυρέω Ζαχαρίας , καί Χριστός αὐτός · ὁ μέν , ὁ εἴσοδος Χριστός , μικρός πᾶς καρποφορέω · ὁ δέ , ὁ πλούσιος ὁ τέλειος ἐν οὗτος περιορίζω . καί σύντομος εἰμί περί οὗτος λέγω , καλός θεωρία , καί καλός πρᾶξις · ὁ μέν , ἐντεῦθεν ἐπανίστημι ( 38 ) , καί εἰς ὁ Ἅγιον ὁ ἅγιος χωρέω , καί ὁ νόος ἐγώ πρός ὁ συγγενής ἐπανάγω ( 39 ) · ὁ δέ , Χριστός ὑποδέχομαι , καί θεραπεύω , καί ὁ ἔργον ( 40 ) ὁ φίλτρον ἐλέγχω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.3
B Ε' . Τούτων ἕκαστον μία τις ( 41 ) σωτηρίας ὁδός , καὶ πρὸς τινὰ τῶν μονῶν πάντως φέρουσα τῶν αἰωνίων καὶ μακαρίων · ἐπεὶδ' ὑπὲρ διάφοροι βίων αἱρέσεις , οὕτω καὶ μοναὶ ( 42 ) πολλαὶ παρὰ Θεῷ , κατὰ τὴν ἀξίαν ἑκάστῳ μεριζόμεναι τε καὶ διαιρούμεναι · καὶ ὁ μὲν τὴνδε κατορθούτω τὴν ἀρετήν , ὁ δὲ τὴνδε , ὁ δὲ πλείους , ὁ δὲ τὰς πάσας , εἰ οἷόν τε · μόνον οὕτως , καὶ ἐξιστάτω τοῦ πρόσω , καὶ κατὰ πόδας ἐπέσθω τῷ καλῶς ὁδηγῶντι , καὶ κατευθύνοντι , καὶ διὰ τῆς στενῆς ὁδοῦ καὶ πύλης ἐπὶ τὸ πλάτος ἀγοντι τῆς ἐκεῖθεν μακαριότητος . Εἰ δὲ δεῖ Παύλῳ καὶ αὐτῷ Χριστῷ πειθόμενον , πρῶτην τῶν ἐντολῶν καὶ μεγίστην , ὡς κεφάλαιον νόμου καὶ προφητῶν τὴν ἀγάπην ὑπολαμβάνειν , ταύτης τὸ κράτιστον ἐδρίσχω φιλοπουχίαν , καὶ τὴν περὶ τὸ συγγενὲς εὐσπλαγχνίαν τε καὶ συμπάθειαν . Οὐδενὶ γὰρ οὕτω τῶν πάντων ( 43 ) , ὡς ἐλέει , Θεὸς θεραπεύεται , ὅτι μηδὲ οἰκειότερον ἄλλο τούτου Θεῷ , ὃ ἔλεος καὶ ἀλήθεια προπορεύονται ( 44 ) , καὶ ᾧ προσοιστέον ( 45 ) τὸν ἔλεον πρὸ τῆς κρίσεως · οὐδὲ ἄλλῳ τινὶ μᾶλλον , ἢ φιλανθρωπία τὸ φιλάνθρωπον ἀντίδοται παρὰ τοῦ δικαίως ἀντιμετροῦντος , καὶ τιθέντος ἐν ζυγῷ καὶ σταθμῷ τὸν ἔλεον .
Lemmas: B εἰ . Τ́ουτον ἕκαστος εἷς τις ( 41 ) σωτηρία οὐδός , καί πρός τις ὁ μονή πάντως φέρω ὁ αἰώνιος καί μακάριος · ἐπειδή ὑπέρ διάφορος βίος αἵρεσις , οὕτως καί μονή ( 42 ) πολύς παρά θεός , κατά ὁ ἄξιος ἕκαστος μερίζω τε καί διαιρέω · καί ὁ μέν ὅδε κατορθόω ὁ ἀρετή , ὁ δέ ὅδε , ὁ δέ πολύς , ὁ δέ ὁ πᾶς , εἰμί οἷος τε · μόνος οὕτως , καί ἐξίστημι ὁ πρόσω , καί κατά πόδι ἕπομαι ὁ καλός ὁδηγέω , καί κατευθύνω , καί διά ὁ στενός ὁδός καί πύλη ἐπί ὁ πλάτος ἄγω ὁ ἐκεῖθεν μακαριότης . εἰμί δέ δέω Παῦλος καί αὐτός Χριστός πείθω , πρῶτος ὁ ἐντολή καί μέγας , ὡς κεφάλαιος νόμος καί προφήτης ὁ ἀγάπη ὑπολαμβάνω , οὗτος ὁ ἀγαθός εδριεχω φιλοπουχίαν , καί ὁ περί ὁ συγγενής εὐσπλαγχνία τε καί συμπάθεια . οὐδείς γάρ οὕτως ὁ πᾶς ( 43 ) , ὡς ἔλεος , θεός θεραπεύω , ὅτι μηδέ οἰκεῖος ἄλλος οὗτος θεός , ὁ ἔλεος καί ἀλήθεια προπορεύω ( 44 ) , καί ὅς προσφέρω ( 45 ) ὁ ἔλεος πρό ὁ κρίσις · οὐδέ ἄλλος τις μᾶλλον , ἢ φιλανθρωπία ὁ φιλάνθρωπος ἀντιδίδωμι παρά ὁ δίκαιος ἀντιμετρέω , καί τίθημι ἐν ζυγόν καί σταθμός ὁ ἔλεος .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.4
C 4 . Πᾶσι μὲν δὴ πτωχοῖς ἀνοικτέον τὰ σπλάγχνα , καὶ τοῖς καθ' ἑντινοῦν αἰτίαν κακοπαθοῦσι , κατὰ τὴν , χαίρειν μετὰ χαιρόντων , καὶ κλαίειν μετὰ κλαιόντων , κελεύσιναν ἐντολὴν · καὶ προεισενεχτέον(46 ) ἀνθρώποις ὄντας ἀνθρώποις τὸν ἔρανον ( 47 ) τῆς χρηστότητος , εἴτε διὰ χρείαν χρήζοιεν ταύτης , εἴτε δι' ὀρφανίαν , εἴτε ἀποξένωσιν πατρίδος , εἴτε ὠμότητα δεσποτῶν , εἴτε ἀρχόντων θράσος , εἴτε φο -
Lemmas: C 4 . Πᾶς μέν δή πτωχός ἀνοικτέον ὁ σπλάγχνον , καί ὁ κατά εντινοος αἰτία κακοπαθέω , κατά ὁ , χαίρω μετά χαίρω , καί κλαίω μετά κλαίω , κελεύω ἐντολή · καί προεισφέρω ) ἄνθρωπος είμαι ἄνθρωπος ὁ ἔρανος ( 47 ) ὁ χρηστότης , εἴτε διά χρεία χρῄζω οὗτος , εἴτε διά ὀρφανία , εἴτε ἀποξένωσις πατρίς , εἴτε ὠμότης δεσπότης , εἴτε ἄρχων θράσος , εἴτε φοʹ -
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.5
( 41 ) Της . Reg . b.m . , τῆς .
Lemmas: ( 41 ) ὁ . Reg . b.m . , ὁ .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.6
( 43 ) Πάντων . Reg . c , ἀπάντων .
Lemmas: ( 43 ) Πάντων . Reg . c , ἀπαντάω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.7
( 44 ) Προπορεύονται . Or . 2 , προπορεύεται .
Lemmas: ( 44 ) προπορεύω . Or . 2 , προπορεύω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.8
( 45 ) Προοιστέον . Or . 2 , προισκτέον .
Lemmas: ( 45 ) προοιστέον . Or . 2 , προισκτέον .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0445.9
( 46 ) Προεισενεχτέον . Reg . lu , προεισενεκτέον .
Lemmas: ( 46 ) Προεισενεχτέον . Reg . lu , προεισφέρω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0446.1
ρολῶν ἀπανθρωπίαν , εἰτε ληστῶν μαιαφονίαν , εἰτε A χλεπτῶν ἀπληστίας , εἰτε δήμεσιν , εἰτε ναυάγων · πάντες γὰρ ὁμοίως ἐλεεῖνοι , καὶ οὕτω ( 48 ) βλέποντες εἰς τὰς τμετέρας χεῖρας , ὡς ἡμεῖς εἰς τὰς τοῦ Θεοῦ , περὶ ὧν ἂν δεώμεθα · καὶ τούτων αὐτῶν οἱ παρ' ἀξίαν ( 49 ) κακοπαθοῦντες , τῶν ἐν ἔθει τοῦ δυστυχεῖν δύνατι ἐλεεινότεροι · ἐξαιρέτως δὲ τὸς ὑπὸ τῆς ἱερᾶς νόσου διαφθαρμένοις , καὶ μέχρι σαρχνῶν , καὶ ὀστέων , καὶ μυελῶν , ὡς ἡ κατὰ τινων ἀπειλή , βεβρωμένοις , καὶ προδεδομένοις ὑπὸ τοῦ μοχθηροῦ , καὶ ταπεινοῦ , καὶ ἀπίστου ( 50 ) τούτου σώματος · ὅ πῶς συνεζύγην , οὐχ οἶδα · καὶ πῶς εἰχὼν τὲ εἶμι Θεοῦ , καὶ τῷ πηλῷ συμφύρομαι ( 51 ) · ὅ καὶ εὐεκτοῦν πολεμεῖ , καὶ ἀνιᾷ πολεμουμένου · ὅ καὶ ὡς σύνδουλον ἀγαπῶ , καὶ ὡς ἐχθρὸν ἀποστρέφομαι · ὅ καὶ ὡς δασμὸν φεύγω , καὶ ὡς συγχληρονόμον αἰσχύνομαι · τῆσαι φιλονειχῶ , καὶ οὐχ ἔχω τίνι συνεργῷ πρὸς τὰ κάλλιστα χρήσωμαι ( 52 ) , ὡς εἰδὼς εἰς ὁ γέγονα , καὶ ὅτι δεῖ με πρὸς Θεὸν ἀναβῆναι διὰ τῶν πράξεων ( 53 ) . et cum bello premittur , maerore me afficit : quod , et ut conservum amo , et ut inimicum odi atque aversor : quod , et ut vinculum fugio , et ut cohæres veneror . Si debilitare illud et conficere studeo , jam non habeo , quo socio et opitulatore ad res præclarissimas utar , nimirum haud ignoraus quam ob causam procreatus sim , quodque me per actiones ad Deum ascendere oporteat
Lemmas: ρολό ἀπανθρωπία , ἄγω λῃστής μαιαφονίαν , ἄγω A κλέπτης ἀπληστία , ἄγω δῆμος , ἄγω ναυαγέω · πᾶς γάρ ὅμοιος ελεεινός , καί οὕτως ( 48 ) βλέπω εἰς ὁ τμετέρας χείρ , ὡς ἐγώ εἰς ὁ ὁ θεός , περί ὅς ἄν δέω · καί οὗτος αὐτός ὁ παρά ἄξιος ( 49 ) κακοπαθέω , ὁ ἐν ἔθος ὁ δυστυχέω δύω ἐλεεινός · ἐξαίρετος δέ τός ὑπό ὁ ἱερός νόσος διαφθείρω , καί μέχρι σαρχνῶν , καί ὀστέον , καί μυελός , ὡς ὁ κατά τις ἀπειλή , βιβρώσκω , καί προδίδωμι ὑπό ὁ μοχθηρός , καί ταπεινός , καί ἄπιστος ( 50 ) οὗτος σῶμα · ὁ πῶς συζεύγνυμι , οὐ οἶδα · καί πῶς ὁμό-στιξ τε ἔρχομαι θεός , καί ὁ πηλός συμφύρομαι ( 51 ) · ὁ καί εὐεκτέω πολεμέω , καί ἀνιάομαι πολεμέω · ὁ καί ὡς σύνδουλος ἀγαπάω , καί ὡς ἐχθρός ἀποστρέφω · ὁ καί ὡς δασμός φεύγω , καί ὡς συγχληρονομος αἰσχύνω · τέω φιλονεικέω , καί οὐ ἔχω τίς συνεργός πρός ὁ καλός χράω ( 52 ) , ὡς οἶδα εἰς ὁ γίνομαι , καί ὅτι δέω ἐγώ πρός θεός ἀναβαίνω διά ὁ πρᾶξις ( 53 ) . et cum bello premittur , maerore me afficit : quod , et ut conservum amo , et ut inimicum odi atque aversor : quod , et ut vinculum fugio , et ut cohæres veneror . Si debilitare illud et conficere studeo , jam non habeo , quo socio et opitulatore ad res præclarissimas utar , nimirum haud ignoraus quam ob causam procreatus sim , quodque me per actiones ad Deum ascendere oporteat
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0446.2
Z' . Φείδομαι ὡς συνεργοῦ , καὶ οὐχ ἔχω πῶς φύγω τὴν ἐπανάστασιν , ἢ πῶς μὴ ἀπὸ Θεοῦ πέσω βαρηδεῖς ταῖς πόσιν καταπτώσεις , ἢ κατεχύσας εἰς ἕδαφος . Ἐχθρὸς ἐστὶν εὐμενής , καὶ φίλος ἐπίβουλος . Ὦ ( 54 ) τῆς συζυγίας καὶ τῆς ἀλλοτριώσεως ! Ὦ φοδοῦμαι περίετω ( 55 ) , καὶ ὁ στέργω δεδοίκα · πρὶν πολεμῆσαι , καταλλάσσομαι · καὶ πρὶν εἰρηνεύσαι , C διίσταμαι . Τίς ἡ περὶ ἐμὲ σοφία ; καὶ τί τὸ μέγα τοῦτο μυστήριον ( 56 ) ; Ἡ βούλεται μοῖραν ἡμᾶς ὧντας Θεοῦ , καὶ ἀνωθεν μείσαντας , ἵνα μὴ διὰ τὴν ἀξίαν ἐπαίρωμενοι καὶ μεταωριζόμενοι ( 57 ) καταφρονῶμεν τοῦ κτίσαντος , ἐν τῇ πρὸς τὸ σῶμα πάλη καὶ μάχη πρὸς αὐτὸν δεῖ βλέπειν , καὶ τὴν συνεξευμενὴν ἀσθένειαν παιδαγωγίαν εἶναι τοῦ ἀξιώματος · ἵνα εἰδῶμεν ( 58 ) οἱ αὐτοὶ μέγιστοι τε ὄντες καὶ ταπεινότατοι , ἐπίγειοι καὶ οὐράνιοι , πρόσκαιροι καὶ ἀθάνατοι , κληρονόμοι φωτὸς καὶ πυρός , ἐπ' οὖν σκάτους , ὁποτέρως ( 59 ) ἂν νεύσωμεν ; Τοιούτον τὸ κράμα ἡμῶν , καὶ διὰ ταῦτα , ὡς γοῦν ἐμοὶ καταφαίνεται , ἵν' ὅταν ἐπαίρωμεθα διὰ τὴν εἰκόνα , διὰ τὸν χοῦν συστελλόμεθα . Ταῦτα μὲν οὖν ὁ βουλόμενος ( 60 ) φιλοσοφεῖτω , καὶ ἡμεῖς γε συμφιλοσοφήσωμεν ( 61 ) εὐκαιρότρον .
Lemmas: Z' . φείδομαι ὡς συνεργός , καί οὐ ἔχω πῶς φεύγω ὁ ἐπανάστασις , ἢ πῶς μή ἀπό θεός πίπτω βαρηδεῖς ὁ πόσις κατάπτωσις , ἢ καταχέω εἰς ἔδαφος . ἐχθρός εἰμί εὐμενής , καί φίλος ἐπίβουλος . ὦ ( 54 ) ὁ συζυγία καί ὁ ἀλλοτρίωσις ! ὦ φοδηω περιέρχομαι ( 55 ) , καί ὁ στέργω δείδω · πρίν πολεμέω , καταλλάσσω · καί πρίν εἰρηνεύω , C διίσταμαι . Τῖς ὁ περί ἐγώ σοφία ; καί τίς ὁ μέγας οὗτος μυστήριον ( 56 ) ; ὁ βούλομαι μοῖρα ἐγώ εἰμί θεός , καί ἄνωθεν μείγνυμι , ἵνα μή διά ὁ ἄξιος ἐπαίρω καί μεταωριζομενω ( 57 ) καταφρονέω ὁ κτίζω , ἐν ὁ πρός ὁ σῶμα πάλη καί μάχη πρός αὐτός δέω βλέπω , καί ὁ συνεξευμενὴν ἀσθένεια παιδαγωγία ἔρχομαι ὁ ἀξίωμα · ἵνα οἶδα ( 58 ) ὁ αὐτός μέγας τε ο καί ταπεινός , ἐπίγειος καί οὐράνιος , πρόσκαιρος καί ἀθάνατος , κληρονόμος φάος καί πῦρ , ἐπί οὖν σκάτος , ὁπότερος ( 59 ) εἄν νέος ; τοιοῦτος ὁ κρᾶμα ἐγώ , καί διά οὗτος , ὡς γοῦν ἐγώ καταφαίνω , ἵνα ὅταν ἐπαίρω διά ὁ εἰκών , διά ὁ χοῦς συστέλλω . Ταΰς μέν οὖν ὁ βούλομαι ( 60 ) φιλοσοφέω , καί ἐγώ γε συμφιλοσοφέω ( 61 ) εὔκαιρος .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.1
( 64)Ἡ ἑκάστον . Or . 2 , Reg . c , ἡ ἑκάστῳ .
Lemmas: ( Ἡ ἕκαστος . Or . 2 , Reg . c , ὁ ἕκαστος .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.2
( 66)Εὐ ἡμῖν ἔχει . Plcrique codices , ἡμῖν εὐ ἔχει .
Lemmas: ( 66)Εὐ ἐγώ ἔχω . Plcrique codices , ἐγώ εὀ ἔχω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.3
( 67)Τάχ' ἄν . Tres Regg . , τάχα ἄν .
Lemmas: ( Τᾶχος ἄν . Tres Regg . , τάχα ἄν .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.4
( 68)Λύσαιεν . Or . 2 , λύσειε .
Lemmas: ( 68)λυσηινυμι . Or . 2 , λύω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.5
H' . Νυνὶ δέ , ὅ μοι λέγειν ὁ λόγος ὤφρησε , τῶν ἐμῶν περιλαβόντων σαρξίνων , καὶ τῆς ἐμῆς ἀσθενείας ἐν ἀλλοτρίοις πάθεσι , θεραπευτέων , ἀδελφοί , τὸ συγγενὲς καὶ ὁμόδοξον . Εἰ γὰρ καὶ ὡς ἐχθροὺ καταψήρησα διὰ τὸ πάθος ( 62 ) , ἀλλὰ καὶ ὡς φίλου περιέχομαι διὰ τὸν συνδύνατον , καὶ θεραπευτέων οὐχ ἧττον τῶν ( 63 ) πλησίων , ἢ ἑκάστον ( 64 ) τὸ ἑαυτοῦ , τῶν τε ὑγιαίνοντων , καὶ τῶν ὑπὸ τῆς αὐτῆς ( 65 ) νόσου δαπανουμένων . Πάντες γὰρ ἐν ἑσμέν ἐν Κυρίῳ , εἰτε πλούσιος , εἰτε πένης , εἰτε δοῦλος , εἰτε ἐλεύθερος , εἰτε ὑγιαίνων , εἰτε πονηρῶς ἔχων τοῦ σώματος · καὶ μία κεφαλή πάντων , ἐξ οὗ τὰ πάντα , Χριστός · καὶ ὅπερ ἐστὶν ἀλλήλοις τὰ μέλη , τοῦτο ἕκαστος ἑκάστῳ , καὶ πᾶσιν ἅπαντες · οὐκοῦν περισπετέων , οὐδὲ ἀμελητέων τῶν προεμπεσόντων εἰς τὴν κοινὴν ἀσθένειαν · οὐδὲ ἀγαπητέων μᾶλλον , ὅτι εὐ ἡμῖν ἔχει ( 66 ) τὰ σώματα , ἡ πενθητέων , ὅτι δάλλοις τοῖς ἀδελφοῖς · καὶ ἡγεῖσθαι μίαν ἀσφάλειαν εἶναι τῶν ἡμετέρων σαρκῶν καὶ ψυχῶν , τὴν εἰς ἐκείνους φιλανθρωπίαν · σκοποῦμεν δὲ οὕτως .
Lemmas: H' . νυνί δέ , ὁ ἐγώ λέγω ὁ λόγος ὤφρησε , ὁ ἐμός περιλαμβάνω σαρξιναω , καί ὁ ἐμός ἀσθένεια ἐν ἀλλότριος πάθος , θεραπεύω , ἀδελφός , ὁ συγγενής καί ὁμόδοξος . εἰμί γάρ καί ὡς ἐχθρός καταψήρησα διά ὁ πάθος ( 62 ) , ἀλλά καί ὡς φίλος περιέχω διά ὁ συνδύνω , καί θεραπεύω οὐ κακός ὁ ( 63 ) πλησίος , ἢ ἕκαστος ( 64 ) ὁ ἑαυτοῦ , ὁ τε ὑγιαίνω , καί ὁ ὑπό ὁ αὐτηες͂ς ( 65 ) νόσος δαπανάω . Παντές γάρ ἐν εἰμί ἐν κύριος , εἴτε πλούσιος , εἴτε πένης , ἄγω δοῦλος , ἄγω ἐλεύθερος , ἄγω ὑγιαίνω , ἄγω πονηρός ἔχω ὁ σῶμα · καί εἷς κεφαλή πᾶς , ἐκ ὅς ὁ πᾶς , Χριστός · καί ὅς εἰμί ἀλλήλων ὁ μέλος , οὗτος ἕκαστος ἕκαστος , καί πᾶς ἅπας · οὐκοῦν περισπετέων , οὐδέ αμελητέος ὁ προεμπίπτω εἰς ὁ κοινός ἀσθένεια · οὐδέ ἀγαπητέος μᾶλλον , ὅτι εὀ ἐγώ ἔχω ( 66 ) ὁ σῶμα , ὁ πενθητέος , ὅτι δαλλώ ὁ ἀδελφός · καί ἡγέομαι εἷς ἀσφάλεια ἔρχομαι ὁ ἡμέτερος σάρξ καί ψυχή , ὁ εἰς ἐκεῖνος φιλανθρωπία · σκοπέω δέ οὕτως .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.6
Θ . Τοὺς μὲν ἄλλοις ἐν μόνον ἐλεεῖν , τὸ τῆς ἀπορίας · ὁ τάχ' ἄν ( 67 ) ἡ χρόνος , ἡ πόνος , ἡ φίλος , ἡ συγγενής , ἡ καιροῦ μεταβολὴ λύσαιεν ( 68 ) . Τοὺς δὲ τούτο μὲν οὐδὲν ἦτον , εἰ μὴ καὶ μᾶλλον , ὅσω τοῦ πονεῖν καὶ βοηθεῖν ἑαυτοὺς οὐκ ἔχουσιν ( 69 ) , εἰς τὰ ἀναγκαῖα μετὰ τῶν σαρκῶν ἀσφηνεῖται , καὶ μείζων ἀεὶ τῆς ἀσθενείας αὐτοῖς μᾶλλον ὁ φόβος , ἢ ἡ τῆς ὑγείας ( 70 ) ἐλπίς · ὥστε μικρὸν γοῦν τι ( 71 ) βοηθεῖσθαι παρὰ τῆς ἐλπίδος , ἡ μόνον ( 72 ) τοὺς ἀτυχούσιν ἐστι ( 73 ) φάρμακον . Πρὸς δὲ τὴν ἀνίαν , καὶ τὸν κακὸν δεύτερον , καὶ κακὸν τὸ ἀπευκτάτατον , καὶ βαρύτατον , καὶ εἰς κατάραν τοῖς πολλοῖς προχειρότατον . Καὶ τρίτον , τὸ μὴ ( 74 ) προσίτω αὐτοὺς εἶναι , μηδὲ θεατοὺς τοῖς πλείοσιν , ἀλλὰ φευκτούς , καὶ βδελυκτούς , καὶ οἷον ἀποτροπαίους · ὁ καὶ τῆς νόσου τούτους βαρύτερον , ὅταν ἀσθύνωσι διὰ τὴν συμφορὰν καὶ μισούμενοι . Ἐγὼ μὲν οὐδὲ ἀδαχρύφερων τὸ τούτων πάθος , καὶ τῇ μνήμῃ συγχέομαι · πάσχοιτε ( 75 ) δὲ καὶ ὑμεῖς ταῦτον , ἵνα τοῖς δάκρυσιν τὰ δάκρυα φύγητε · καὶ πάσχοι γε , οἶδ' ὅτι , τῶν παρόντων ὅσοι φιλδργύστοι καὶ φιλόπτωχοι , καὶ Θεοῦ , καὶ παρὰ Θεοῦ ( 76 ) τὸ ἐλεεῖν ἔχοντες · μάρτυρες δὲ καὶ ὑμεῖς ( 77 ) τοῦ πάθους .
Lemmas: Θ . Τούς μέν ἄλλος ἐν μόνος ἐλεέω , ὁ ὁ ἀπορία · ὁ τάχα ἄν ( 67 ) ὁ χρόνος , ὁ πόνος , ὁ φίλος , ὁ συγγενής , ὁ καιρός μεταβολή λύω ( 68 ) . Τούς δέ τούτος μέν οὐδείς εἰμί , εἰμί μή καί μᾶλλον , ὅσος ὁ πονέω καί βοηθέω ἑαυτοῦ οὐ ἔχω ( 69 ) , εἰς ὁ ἀναγκαῖος μετά ὁ σάρξ ασφηνειος , καί μέγας ἀεί ὁ ἀσθένεια αὐτός μᾶλλον ὁ φόβος , ἢ ὁ ὁ ὑγεία ( 70 ) ἐλπίς · ὥστε μικρός γοῦν τίς ( 71 ) βοηθέω παρά ὁ ἐλπίς , ὁ μόνος ( 72 ) ὁ ἀτυχέω εἰμί ( 73 ) Φάρμακος . πρός δέ ὁ ἀνία , καί ὁ κακός δεύτερος , καί κακός ὁ ἀποκτείνω , καί βαρύς , καί εἰς κατάρα ὁ πολύς πρόχειρος . καί τρίτος , ὁ μή ( 74 ) προσέρχομαι αὐτός ἔρχομαι , μηδέ θεατός ὁ πολύς , ἀλλά φευκτός , καί βδελυκτός , καί οἷος ἀποτρόπαιος · ὁ καί ὁ νόσος οὗτος βαρύς , ὅταν ἄω διά ὁ συμφορά καί μισέω . ἐγώ μέν οὐδέ αδαχρυφερω ὁ οὗτος πάθος , καί ὁ μνήμη συγχέω · πάσχω ( 75 ) δέ καί σύ ταῦτος , ἵνα ὁ δάκρυον ὁ δάκρυον φεύγω · καί πάσχω γε , οἶδα ὅτι , ὁ πάρειμι ὅσος φιλδργύστοι καί φιλόπτωχος , καί θεός , καί παρά θεός ( 76 ) ὁ ἐλεέω ἔχω · μάρτυς δέ καί σύ ( 77 ) ὁ πάθος .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.7
( 70)῎Υγείας . Plures codd . , ὑγείας .
Lemmas: ( 70)῎Υγείας . Plures codd . , ὑγεία .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.8
( 72)Ἡ μόνον . Reg . c , ἡ μόνη . In Par . ed . , ἡ μόνον [ male ] .
Lemmas: ( Ἡ μόνος . Reg . c , ὁ μόνος . In Par . ed . , ὁ μόνος [ male ] .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.9
( 74)Μή . Or . 2 , μηδὲ
Lemmas: ( ὅ . Or . 2 , μηδέ
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0447.10
( 75)Πάσχοιτε . Reg . bm . Mont . , συμπάσχοιτε .
Lemmas: ( Πᾶσχος . Reg . bm . Mont . , συμπάσχω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0448.1
I . Προκείται τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν θέαμα δεῖνὸν καὶ ἐλεεινόν , καὶ πᾶσι , πλὴν τῶν εἰδόντων , ἀπίστου , ἀνθρώποι νεκροὶ καὶ ζῶντες , ἔκρωτηριασμένοι τοῖς πλείστοις τοῦ σώματος μέρεσι ( 78 ) , μηδ' ( 78 * ) οὔτινες ποτε ἦσαν , μηδὲ ὅθεν εἰσὶ μικροῦ γινωσκόμενοι · μᾶλλον δὲ τῶν ποτε ἀνθρώπων ἄθλια λείψανα · πατέρας ( 79 ) , καὶ μητέρας , καὶ ἀδελφοὺς , καὶ τόπους , ἐαυτῶν γνωρίσματα λέγοντες · Ἐγὼ τοῦ δεῖνος , καὶ ἡ δεῖνὰ μοι μήτηρ , καὶ τοῦτο μοι ὄνομα , καὶ σὺ μοι φίλος ποτὲ καὶ γνώριμος . Καὶ τοῦτο πράττουσιν , οὐ γὰρ ἔχουσι τῷ παλαιῷ χαρακτῆρι γινώσκεσθαι ( 80 ) · ἄνθρωποι περιεχοημένοι , καὶ περιτμημένοι χρήματα ( 81 ) , συγγενέας , φίλους , αὐτὰ τὰ σώματα · ἄνθρωποι · μόνου τῶν πάντων ( 82 ) ἐλεοῦντες τε ἑαυτούς , καὶ μισοῦντες ὁμοίως · οὐκ ἔχοντες πότερα μᾶλλον θρηγήσωσι ( 83 ) , τὰ μηκέτ' ὄντα τοῦ σώματος , ἢ τὰ μένοντα ( 84 ) · δὸς προανάλωσεν τὴν μάγισ , ἢ δὸς τῇ νόσῳ λειπεται . Τὰ μὲν γὰρ ἀνήλωται ( 85 ) δυστυχῶς , τὰ δὲ σώζεται δυστυχέστερον · τὰ μὲν σῴζεται πρὸ τῶν τάφων , τὰ δὲ οὐκ ἐστὶν ὁ παραδῶσων ταφῇ ( 86 ) . Καὶ γὰρ τὸ λίαν χρηστὸς καὶ φιλάνθρωπος , τοῦτοίς ἐστιν ἀναληπτότατος · πάνταῦθα μόνον ἐπελαθόμεθα σάρκας ὄντες , καὶ τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως περιειμένοι · καὶ τοσούτου δέομεν ( 87 ) θεραπεύειν τὸ συγγενές , ὥστε καὶ τῶν ἡμετέρων σωμάτων ἀσφάλειαν τὴν τούτων φυγὴν νομίζομεν . Καὶ νεκρῷ μὲν ἤδη προσήλθε τις παλαιῶ , καὶ τοῦτῳ τυχὸν ὀδωδύ , καὶ ζῶνι ἀδλῶν ἤνεχεν ὀδωδύτα σώματα , καὶ βορβόρου πλησθεὶς ἠνέχετο · τούτους δὲ κατὰ κράτος φεύγομεν ( ὡ τῆς ἀπανθρωπίας ! ) , ὅτι καὶ τὸν αὐτὸν αὐτοῖς σπῶμεν ἀέρα , μικροῦ δυσχεραίνοντες .
Lemmas: I . πρόκειμαι ὁ ὀφθαλμός ἐγώ θέαμα δεινός καί ἐλεεινός , καί πᾶς , πλήν ὁ εἰδώ , ἄπιστος , ἄνθρωπος νεκρός καί ζάω , εκρωτηριασμενος ὁ πλεῖστος ὁ σῶμα μέρος ( 78 ) , μηδέ ( 78 * ) οὔτις ποτέ ἥδω , μηδέ ὅθεν εἰμί μικρός γιγνώσκω · μᾶλλον δέ ὁ ποτέ ἄνθρωπος ἄθλιος λείψανον · πατέρας ( 79 ) , καί μήτηρ , καί ἀδελφός , καί τόπος , ἑαυτοῦ γνώρισμα λέγω · ἐγώ ὁ δεῖνα , καί ὁ Δείνα ἐγώ μήτηρ , καί οὗτος ἐγώ ὄνομα , καί σύ ἐγώ φίλος ποτέ καί γνώριμος . καί οὗτος πράσσω , οὐ γάρ ἔχω ὁ παλαιός χαρακτήρ γιγνώσκω ( 80 ) · ἄνθρωπος περιέχω , καί περιτέμνω χρῆμα ( 81 ) , συγγενής , φίλος , αὐτός ὁ σῶμα · ἄνθρωπος · μόνος ὁ πᾶς ( 82 ) ἐλεέω τε ἑαυτοῦ , καί μισέω ὅμοιος · οὐ ἔχω πότερος μᾶλλον θρηγήσωσι ( 83 ) , ὁ μηκέτι εἰμί ὁ σῶμα , ἢ ὁ μένω ( 84 ) · δίδωμι προαναλίσκω ὁ Μάγις , ἢ δίδωμι ὁ νόσος λείπω . Τά μέν γάρ ἀναλίσκω ( 85 ) δυστυχής , ὁ δέ σῴζω δυστυχής · ὁ μέν σῴζω πρό ὁ τάφος , ὁ δέ οὐ εἰμί ὁ παραδίδωμι ταφή ( 86 ) . καί γάρ ὁ λίαν χρηστός καί φιλάνθρωπος , οὗτος εἰμί ἀναληπτότατος · πάνταῦθα μόνος ἐπιλανθάνομαι σάρκα ο , καί ὁ σῶμα ὁ ταπείνωσις περίειμι · καί τοσοῦτος δέω ( 87 ) θεραπεύω ὁ συγγενής , ὥστε καί ὁ ἡμέτερος σῶμα ἀσφάλεια ὁ οὗτος φυγή νομίζω . καί νεκρός μέν ἤδη πρόσειμι τις παλαιός , καί τοῦτῳ τυγχάνω ὄζω , καί ζῶ ἀδλῶν ἀνέχω ὄζω σῶμα , καί βόρβορος πίμπλημι ἀνέχω · οὗτος δέ κατά κράτος φεύγω ( ὦ ὁ ἀπανθρωπία ! ) , ὅτι καί ὁ αὐτός αὐτός σπάω αέρας , μικρός δυσχεραίνω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0448.2
IA' . Πὶ πατὸς γησιώτερον ; καὶ τί μητρὸς συμπαθέστερον ; Ἄλλ' ἀπεκλείσθη γε τούτοις καὶ ἡ φύσις · καὶ πατὴρ παῖδα τὸν ἑαυτοῦ , ὃν ἐγέννησεν , ὃν ἀνέθρεψεν , ὃν ὀφθαλμὸν βίου μόνον ἔχειν ἐνόμισεν , ὑπὲρ ὃ πολλά θεῷ καὶ πολλάκις προσήξατο , τοῦτον ὀδύρεται μὲν , ἀπελαύνει δὲ , τὸ μὲν ἔχων , τὸ δὲ τυραννούμενος . Καὶ μήτηρ μέμνηται μὲν τῶν ὀδίνων , καὶ τὰ σπλάγχνα σπαράσσεται , καὶ ἀνακαλεῖται λίαν ἐλεεινῶς , καὶ προθεῖσα θοργεῖ , καθάπερ τεθνηκότα τὸν ζῶντα ( 88 ) · Τέκνον , λέγουσα , δυστυχὲς καὶ ἄθλιας μητρὸς , ὃ μοι συνεμερίσατο πικρῶς ἡ νόσος · τέκνον ἐλεεινόν , τέκνον οὐ γνωριζόμενον , τέκνον , ὃ κρημνὸς καὶ ὀρεσι καὶ ἐρημίαις ἀνέθρεψάμην ( 89 ) ·
Lemmas: IA' . ἐπί πάτος γησιώτερον ; καί τίς μήτηρ συμπαθής ; ἄλλος ἀποκλείω γε οὗτος καί ὁ φύσις · καί πατήρ παῖς ὁ ἑαυτοῦ , ὅς γεννάω , ὅς ἀνατρέφω , ὅς ὀφθαλμός βίος μόνος ἔχω νομίζω , ὑπέρ ὁ πολύς θεός καί πολλάκις προσήκω , οὗτος ὀδύρομαι μέν , ἀπελαύνω δέ , ὁ μέν ἔχω , ὁ δέ τυραννεύω . καί μήτηρ μιμνήσκω μέν ὁ οδιναω , καί ὁ σπλάγχνον σπαράσσω , καί ἀνακαλέω λίαν ἐλεεινός , καί προτίθημι θοργεῖ , καθά θνῄσκω ὁ ζάω ( 88 ) · Τέκνος , λέγω , δυστυχής καί άθλιος μήτηρ , ὁ ἐγώ συμμερίζω πικρός ὁ νόσος · τέκνον ἐλεεινός , τέκνον οὐ γνωρίζω , τέκνον , ὁ κρημνός καί ὄρος καί ἐρημία ἀνατρέφω ( 89 ) ·
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.1
( 90 ) Πέτρα . Reg . c , πέτρα .
Lemmas: ( 90 ) Πέτρα . Reg . c , πέτρα .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.2
( 92 ) Ἐκ γαστρός . Reg . a , ἐκ κοιλίας .
Lemmas: ( 92 ) ἐκ γαστήρ . Reg . a , ἐκ κοιλία .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.3
( 95 ) Ἄλλως . Reg . c addit , οὕτως .
Lemmas: ( 95 ) ἄλλος . Reg . c addit , οὕτως .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.4
( 96 ) Περιπύζεσθαι . Or . 2 , περιπτύζεσθαι [ male ] .
Lemmas: ( 96 ) περιπυζω . Or . 2 , περιπτύω [ male ] .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.5
( 98 ) Διατεθεικόσι . Reg . d , διατεθεῖσι .
Lemmas: ( 98 ) Διατίθημι . Reg . d , διατίθημι .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.6
( 99 ) Ἀπεστράφη . In quibusdam , ἀπεστράφη [ male ] .
Lemmas: ( 99 ) ἀποστρέφω . In quibusdam , ἀποστρέφω [ male ] .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.7
μετὰ θηρίων οἰκήσεις , καὶ σκέπη σοὶ πέτρα ( 90 ) , καὶ τῶν ἀνθρώπων μόνον ὁφῶνταί σε οἱ εὐσεβέστατοι ( 91 ) · καὶ ταῦτα δὴ τὰ τοῦ Ἰὼβ ἐλεεινὰ ῥήματα ἐπιρρέγ-γεται · Ἵνα τί γὰρ ἐπτάσθης ἐν κοιλίᾳ μητρός , ἐκ γαστρός ( 92 ) δὲ ἐξῆλθες , καὶ οὐχ εὐθὺς ( 93 ) ἀπώλου , ὡς συνδραμεῖν τῇ γεννήσει τὸν θάνατον ; ἵνα τί δὲ οὐχ ἀπῆλθες ἄωρος , πρὶν γεύσασθαι τῶν τοῦ βίου κακῶν ; Ἵνα τί δὲ σοὶ συνήρτησας ( 94 ) γόνατα ; Τί δὲ σοὶ τὸ θηλάσαι μαστούς , ἀλλ᾽ ἴως ( 95 ) ἕξεσθαι μέλλοντι , καὶ ζωὴν θανάτῳ χαλεπωτέραν ; Καὶ ταῦτα λέγει , καὶ ἐπαφήσει πηγὰς δακρύων , καὶ περι-πύζεσθαι ( 96 ) βούλεται μὲν τὴ δυστυχίαν , φοβεῖται δὲ τὰς τοῦ παιδὸς σάρκας ὡς πολεμίας . Πάνδημον δὲ καταδοήσεις τε καὶ διώξεις , οὐ κατὰ τῶν ἀδικοῦντων , ἀλλὰ κατὰ ( 97 ) τῶν δυστυχοῦντων γίνονται . Καὶ φονέα μὲν ἤδη τις συνυπίζει , καὶ μοιχῷ μετέδωκεν , οὐ στέγης μόνον , ἀλλὰ καὶ τραπέζης , καὶ βίου κοινωνὸν τὸν ἱερόσυλον ἐπετο , καὶ τοῖς αὐτὸν διατεθεικόσι ( 98 ) μαχὸν ἐπεσπάτο · τοῦ δὲ τὸ πάθος , ὡς ἔγκλημα , μηδὲν λυπηθέντος ἀπεστράφη ( 99 ) . Καὶ πλὴν ( 1 ) ἔχει νόσου κακία · καὶ τὸ μὲν ἀπάνθρωπον ὡς ἐλευθέριον ἠσπασάμεθα , τὸ δὲ συμπαθὲς ὡς σκιχρὸν ἠπώσασμεν .
Lemmas: μετά θηρίον οἴκησις , καί σκέπη σύ πέτρα ( 90 ) , καί ὁ ἄνθρωπος μόνος ὁράω σύ ὁ εὐσεβής ( 91 ) · καί οὗτος δή ὁ ὁ Ἰώβ ἐλεεινός ῥῆμα ἐπιρρήγνυμι · ἵνα τίς γάρ πέτομαι ἐν κοιλία μήτηρ , ἐκ γαστήρ ( 92 ) δέ ἐξέρχομαι , καί οὐ εὐθύς ( 93 ) ἀπόλλυμι , ὡς συντρέχω ὁ γέννησις ὁ θάνατος ; ἵνα τίς δέ οὐ ἀπέρχομαι ἄωρος , πρίν γεύω ὁ ὁ βίος κακός ; ἵνα τίς δέ σύ συναρτάω ( 94 ) γόνυ ; τις δέ σύ ὁ θηλάζω μαστός , ἀλλά ἴωσις ( 95 ) ἔχω μέλλω , καί ζωή θάνατος χαλεπός ; καί οὗτος λέγω , καί ἐπαφίημι πηγή δάκρυον , καί περι-πυζω ( 96 ) βούλομαι μέν ὁ δυστυχία , φοβέω δέ ὁ ὁ παῖς σάρκα ὡς πολέμιος . πάνδημος δέ καταδίδωμι τε καί δίωξις , οὐ κατά ὁ ἀδικέω , ἀλλά κατά ( 97 ) ὁ δυστυχέω γίγνομαι . καί φονεύς μέν ἤδη τις συνυπιζω , καί μοιχός μεταδίδωμι , οὐ στέγη μόνος , ἀλλά καί τράπεζα , καί βίος κοινωνός ὁ ἱερόσυλος ἕπω , καί ὁ αὐτός διατίθημι ( 98 ) μάχος ἐπισπάω · ὁ δέ ὁ πάθος , ὡς ἔγκλημα , μηδείς λυπέω ἀποστρέφω ( 99 ) . καί πλήν ( 1 ) ἔχω νόσος κακία · καί ὁ μέν ἀπάνθρωπος ὡς ἐλευθέριος ἀσπάζομαι , ὁ δέ συμπαθής ὡς σκιχρω ἀπωθέω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.8
IB' . Ἀπελαύνονται πόλεων , ἀπελαύνονται οἰκιῶν , ἀγορᾶς ( 2 ) , συλλόγων , ὁδῶν , πανηγύρεων , συμποσίων , ( ὡ τοῦ πάθους ! ) αὐτοῦ τοῦ ὕδατος · οὔτε πηγὰι μέ-νουσαι , τοῦτοις κοιναὶ πρὸς ( 3 ) τοὺς ἄλλους ἀνθρώ-πους , οὔτε ποταμοὶ πιστεύονται μηδὲν ἐφελύκεσθαι τοῦ μολυσμάτος · καὶ τὸ παραδοξότατον ( 4 ) , ὡς ἀπὴ μὲν ἀπελαύομεν , ὡς δὲ οὐδὲν λυποῦντας πάλιν πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς ἐπιστρέφομεν ( 5 ) , οὐχ οἴκηνα ἀπονέ-μοντες , οὐ τὰς ἀναγκαίας τροφάς , οὐ θεραπείαν τοῖς τραύμασιν , οὐ σκέπην τὴν νόσον εἰς δύναμιν περιστελ-λόντες . Διὰ τοῦτο περιπλανῶνται νυκτὸς καὶ ἡμέρας , ἀποροι , καὶ γυμνοί , καὶ ἀνέστιοι , τὴν νόσον ἐπιδει-κνύντες , τὰ ἄρχαῖα ἐκδιηγούμενοι , τὸν Πλάστην ἐπι-δοῦμενοι , χρῶμενοι τοῖς ἀλλήλων μέλεσιν ἀντὶ τῶν λειπόντων , σοφισταὶ μελῶν ἐλκόντων ἔλεον , ἄρτου τι μικρὸν αἰτοῦντες , ἢ ὀψον τι ( 6 ) βραχύτατον , ἢ ῥάκος τι τρύχιον , βοήθημα τῇ αἰσχύνη , ἢ παραμύθιον τοῖς ἔλκεσι ( 7 ) . Καὶ φιλάθρωπος οὗτος αὐτοῖς , οὐχ
Lemmas: IB' . ἀπελαύνω πόλις , ἀπελαύνω οἰκία , ἀγορά ( 2 ) , σύλλογος , ὀδούς , πανήγυρις , συμπόσιον , ( ὅς ὁ πάθος ! ) αὐτός ὁ ὕδωρ · οὔτε πηγή μένω , οὗτος κοινός πρός ( 3 ) ὁ ἄλλος ἄνθρωπος , οὔτε ποταμός πιστεύω μηδείς ἐφέλκω ὁ μόλυσμα · καί ὁ παράδοξος ( 4 ) , ὡς ἄπειμι μέν ἀπολαύω , ὡς δέ οὐδείς λυπέω πάλιν πρός ἐγώ αὐτός ἐπιστρέφω ( 5 ) , οὐ οἰκέω ἀπονέμω , οὐ ὁ ἀναγκαῖος τροφή , οὐ θεραπεία ὁ τραῦμα , οὐ σκέπη ὁ νόσος εἰς δύναμις περιστέλλω . Ζεύς οὗτος περιπλανάω νύξ καί ἡμέρα , ἄπορος , καί γυμνός , καί ἀνέστιος , ὁ νόσος ἐπιδείκνυμι , ὁ ἀρχαῖος ἐκδιηγέομαι , ὁ Πλάστης ἐπιδέω , χράομαι ὁ ἀλλήλων μέλος ἀντί ὁ λείπω , σοφιστής μέλος ἕλκω ἔλεος , ἄρτος τίς μικρός αἰτέω , ἢ ὄψον τίς ( 6 ) βραχύς , ἢ ῥάκος τίς τρύχιον , βοήθημα ὁ αἰσχύνη , ἢ παραμύθιον ὁ ἕλκος ( 7 ) . καί φιλάθρωπος οὗτος αὐτός , οὐ
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.9
D ( 1 ) Πλὴν . Or . 2 , κλεῖτον [ f . pro πλῆν ] .
Lemmas: D ( 1 ) πλήν . Or . 2 , καλέω [ f . pro πλέω ] .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.10
( 2 ) Ἀγορᾶς . Chrys . , ἀγορῶν .
Lemmas: ( 2 ) Αγοράς . Chrys . , ἀγορά .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.11
( 3 ) Πηγὰι μένουσαι , τοῦτοις κοιναὶ πρὸς ... Ver-tit interpretes quasi legisset : Πηγὰι μένουσι τοῦτοις , κοιναὶ πρὸς ... Edit .
Lemmas: ( 3 ) Πηγαί μένω , οὗτος κοινός πρός ... Ver-tit interpretes quasi legisset : Πηγαί μένω οὗτος , κοινός πρός ... Edit .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.12
( 5 ) Ἐπιστρέφομεν . Schol . : Δι' ὧν οὐ ποιούμεθα αὐτῶν πρόνοιαν , πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς ἀναγκάζομεν ἐπιστρέφειν . « Eo quod eorum curam non gerimus , illos ad nos redire compellimus . »
Lemmas: ( 5 ) ἐπιστρέφω . Schol . : διά ὅς οὐ ποιέω αὐτός πρόνοια , πρός ἐγώ αὐτός ἀναγκάζω ἐπιστρέφω . « Eo quod eorum curam non gerimus , illos ad nos redire compellimus . »
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0449.13
( 6 ) Ἡ ὀψον τι . Unus Reg . , ἢ ὀψον τι . In Par . , ἢ ὀψον το , etc .
Lemmas: ( 6 ) ὁ ὄψον τίς . Unus Reg . , ἢ ὄψον τίς . In Par . , ἢ ὄψον το , etc .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0450.1
ὅς πρὸς τὴν χρείαν ἤρκεσεν , ἀλλ’ ὅστις μὴ πικρῶς ἀπεπέμφατο . Οἱ πολλοὶ δὲ αὐτῶν οὐδὲ ὑπ’ αἰσχύνης τὰς πανηγύρεις φεύγουσι , ἀλλ’ ( 8 ) μενὸν τούναντίον εἰς ταύτας ὁδοῦσι διὰ τὴν χρείαν · ταύτας δὴ λέγω τὰς πανδήμους ( 9 ) καὶ ἱερὰς , ἵνα ἡμεῖς ἐπὶ θεραπείᾳ τῶν ψυχῶν ἐξεύρωμεν ( 10 ) , ἢ κατὰ τι μυστήριον συνιόντες , ἢ τοῖς μάρτυσι τῆς ἀληθείας πανηγυρίζοντες , ἢν δὲ τοὺς ἀγῶνας τιμῶμεν , μιμούμεθα καὶ τὴν εὐσέβειαν . Καὶ αἰσχύνονται μὲν τοὺς ἀνθρώπους διὰ τὴν συμφορὰν , ὄντες ἄνθρωποι , καὶ βούλονται ἂν δρεῖν , ἢ χρημοῖς , ἢ ὕλαις , ἢ τὸ τελευταῖον νυκτὶ καὶ σκότῳ περικαλύπτεσθαι · ῥιπτοῦνται δὲ ὅμως εἰς μέσον , φάρτος ἐλεεινός , καὶ δακρύων ἀξίος . Τοῦτο μὲν ἴσως καὶ κατὰ λόγον , ἵνα ἡμῖν ὡς τῆς ἀσθενείας ἡμῶν ὑπομνήσται , καὶ πείσῃ μηδὲν τῶν παρόντων καὶ ὁρωμένων , ὡς ἐστῶσι ( 11 ) , προστίθεσθαι . Ῥιπτοῦνται δὲ , οἱ μὲν ἐπιθυμίᾳ φωνῆς ἀνθρωπίνης , οἱ δὲ προσόψεως , οἱ δὲ ἵνα βραχέα ζωῆς ἐρόδια παρὰ τῶν τρωφόντων συλλέξωνται , πάντες δὲ ἵνα τι πράξους γεύωνται ( 12 ) τοὺς ἑαυτῶν ὀρήνους δημοσιεύσαντες .
Lemmas: ὅς πρός ὁ χρεία ἀρκέω , ἀλλά ὅστις μή πικρός ἀποπέμπω . ὁ πολύς δέ αὐτός οὐδέ ὑπό αἰσχύνη ὁ πανήγυρις φεύγω , ἀλλά ( 8 ) μπεω τουναντίον εἰς αὐτός ὁδάω διά ὁ χρεία · αὐτός δή λέγω ὁ πάνδημος ( 9 ) καί ἱερός , ἵνα ἐγώ ἐπί θεραπεία ὁ ψυχή ἐξευρίσκω ( 10 ) , ἢ κατά τίς μυστήριον συνέρχομαι , ἢ ὁ μάρτυς ὁ ἀλήθεια πανηγυρίζω , εἄν δέ ὁ ἀγών τιμάω , μιμέομαι καί ὁ εὐσέβεια . καί αἰσχύνω μέν ὁ ἄνθρωπος διά ὁ συμφορά , ο ἄνθρωπος , καί βούλομαι ἄν δράω , ἢ χρημοῖς , ἢ ὕλη , ἢ ὁ τελευταῖος νύξ καί σκότος περικαλύπτω · ῥίπτω δέ ὅμως εἰς μέσος , Φάρτος ἐλεεινός , καί δάκρυον Ἀξιός . Τοῦτης μέν ἴσως καί κατά λόγος , ἵνα ἐγώ ὡς ὁ ἀσθένεια ἐγώ ὑπομνηστής , καί πείθω μηδείς ὁ πάρειμι καί ὁράω , ὡς ἵστημι ( 11 ) , προστίθημι . ῥίπτω δέ , ὁ μέν ἐπιθυμία φωνή ἀνθρώπινος , ὁ δέ πρόσοψις , ὁ δέ ἵνα βραχύς ζωή ρόδι παρά ὁ τρέφω συλλέγω , πᾶς δέ ἵνα τίς Πραξοῦς γεύω ( 12 ) ὁ ἑαυτοῦ ὀρήνους δημοσιεύω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0450.2
Π’ . Τίς οὖ κατακλᾶται τούτων τοὺς ὀδυρμούς , οἰκτρὰν ἑναυλίαν ἀρμοζομένων ; τίς ἀκοὴ φέρει τὸ ἄκουσμα ; τίς ὀφὶς χωρεῖ τὸ θέαμα ; Οἱ μὲν κείνται μετ’ ἀλλήλων , κακῶς ὑπὸ τῆς νόσου συνεζευγμένοι , καὶ ἄλλος ἄλλο τι τῆς συμφορᾶς πρὸς τὸ ἐλεεινὸν ἐρανίζοντες · καὶ εἰσὶν ἀλλήλοις προσθήκη τοῦ πάθους , ἐλεεινοὶ τῆς ἀρρώστιας , τῆς συμπαθείας ( 13 ) ἐλεεινότεροι . Περισταται ( 14 ) δὲ αὐτοὺς θέατρον συμμιγὲς , συναλγοῦντων μὲν , ἀλλὰ πρόσκαιρα . Οἱ δὲ κυλινδοῦνται πρὸς τοὺς τοὺς τῶν ἀνθρώπων ἡλίκ καὶ κόνει · ἔστι δὲ ὅτε καὶ χρωμοὶς ἀγρίοις , καὶ ὁμδροῖς , καὶ ταραχαῖς ἀνέμων ταλαιπωροῦμενοι , παρὰ τοσοῦτον οὐ ( 15 ) συμπατοῦμενοι , παρ’ ὅσον ( 16 ) καὶ ψαύει αὐτῶν ( 17 ) βδελυσσόμεθα . Ἀνταβδὲ τοὺς ἰεροὺς ἕνδον μέλεσιν οἱ τῶν αἰτήσεων ὀδυρμοὶ , καὶ ταῖς μυστικοῖς φωναῖς ὀρήνους ἐλεεινὸς ἀντεγείρεται . Τί δὲ ; πᾶσαν αὐτῶν προτιθέναι τὴν συμφορὰν ἀνθρώποις πανηγυρίζουσιν ; Ἴσως ἂν καὶ ὑμῖν κινήσαιμι ὀρήνον , εἰ πάντα ἐκτραγωδῶδη ἐπιμελῶς , καὶ νιχέσει τὴν δόρπην τὸ πάθος . Λέγω γὰρ οὖν ταῦτα , ἐπεὶ μηδέπω δύναμαι πείθειν ὑμᾶς , ὡς ἐστὶ ποτὲ ἡδὺς ἡ λῖπη τιμιωτέρα , καὶ κατήρεως πανηγύρεως , καὶ γέλαιος οὐ καλοῦ δάκρυον ἐπαινοῦμενον .
Lemmas: μετά . Τῖς οὖ κατακλάω οὗτος ὁ ὀδυρμός , οἰκτρός ἑναύλιος ἀρμόζω ; τίς ἀκοή φέρω ὁ ἄκουσμα ; τίς οφίς χωρέω ὁ θέαμα ; ὁ μέν κεῖμαι μετά ἀλλήλων , κακῶς ὑπό ὁ νόσος συζεύγνυμι , καί ἄλλος ἄλλος τίς ὁ συμφορά πρός ὁ ἐλεεινός ἐρανίζω · καί εἰμί ἀλλήλων προσθήκη ὁ πάθος , ἐλεεινός ὁ αρρώστια , ὁ συμπάθεια ( 13 ) ἐλεεινός . περιστατος ( 14 ) δέ αὐτός θέατρον συμμιγής , συναλγέω μέν , ἀλλά πρόσκαιρος . ὁ δέ κυλινδέω πρός ὁ ὁ ὁ ἄνθρωπος ἡλίκος καί κόνις · εἰμί δέ ὅτε καί χρόμος ἄγριος , καί ὁμδροῖς , καί ταραχή ἄνεμος ταλαιπωρέω , παρά τοσοῦτος οὐ ( 15 ) συμπατέω , παρά ὅσον ( 16 ) καί ψαύω αὐτός ( 17 ) βδελύσσομαι . Ἀνταβδὲ ὁ ἱερός ἐνδίδωμι μέλος ὁ ὁ αἴτησις ὀδυρμός , καί ὁ μυστικός φωνή ὀρήνους ἐλεεινός ἀντεγείρω . τις δέ ; πᾶς αὐτός προτίθημι ὁ συμφορά ἄνθρωπος πανηγυρίζω ; ἴσος ἄν καί σύ κινέω ὀρήνον , εἰμί πᾶς ἐκτραγῳδέω ἐπιμελής , καί νιχεζω ὁ δορπέω ὁ πάθος . λέγω γάρ οὖν οὗτος , ἐπεί μηδέπω δύναμαι πείθω σύ , ὡς εἰμί ποτέ ἡδύς ὁ λίπος τίμιος , καί κατήρης πανήγυρις , καί γέλαιος οὖον καλός δάκρυον ἐπαινέω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0450.3
( 8 ) Αὐτό . Or . 2 . αὐτοὶ [ male ] .
Lemmas: ( 8 ) αὐτός . Or . 2 . αὐτός [ male ] .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0450.4
( 10 ) ’Εξεύρωμεν . Or . 2 , ἐξεύραμεν . Oxon . , ἐξηρύρωμεν .
Lemmas: ( 10 ) Εξευρίσκω . Or . 2 , ἐξευρίσκω . Oxon . , ἐξαιρέω .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0450.5
( 11 ) ’Εστῶσι . Unus Reg . , ἐστῶσι .
Lemmas: ( 11 ) ’Εστῶσι . Unus Reg . , ἵστημι .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0450.6
( 14 ) Περισταται . Coisl . 1 , περισταται .
Lemmas: ( 14 ) περιστατος . Coisl . 1 , περιίστημι .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0450.7
( 15 ) Παρὰ τοσοῦτον οὐ . Sic Coisl . 2 . Edit . , παρατοσοῦτον καὶ .
Lemmas: ( 15 ) Παρά τοσοῦτος οὐ . Sic Coisl . 2 . Edit . , παρατοσουος καί .
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0452.1
ἡμεῖς δὲ οἰκήσομεν οἰκίας ὑπεράμπερους , λίθοις παντοίοις δηνηθισμένας , καὶ χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ κατασπαρτούσας , καὶ ψυχίδος λεπτῆς διαθέσει , καὶ ποικιλίᾳ γραφῆς , ὀφθαλμῶν ἀπατηλῶς δελεάζουσι · Καὶ τὰς μὲν οἰκήσομεν , τὰς δὲ οἰκοδομήσομεν , τίνσιν ; Οὐδὲ κληρονόμοις ἴσως ἡμῶν , ἀλλὰ ξένοις καὶ ἀλλοτρίοις , καὶ τούτων ἴσως οὐδὲ τοῖς ἀγαπῶσιν ἡμᾶς , ἀλλὰ τοῖς ἀπεχθεστάτοις καὶ φθονερωτάτοις , ὁ κακῶν ἔσχατον . Καὶ οἱ μὲν βιγνώσουσιν ἐν τρυγίνοις καὶ διεσπασμένοις ( 28 ) ῥάκεσι , μᾶλλον δὲ οὐδὲ τούτων τυχόν εὐπορήσουσιν · ἡμεῖς δὲ ὀρύξομεν ἡμᾶς αὐτοὺς ἐσθῆτι ( 29 ) μαλακῇ καὶ περιφόρῳ , καὶ τοῖς ἐξ λίνου καὶ σιγῶν ἀερίοις ( 30 ) ὑφάσμασι , καὶ τοῖς μὲν ἐνασχημονημένοις μᾶλλον , ἥπερ ἐμπρέφομεν ( οὕτω γὰρ ἐγὼ καλῶ πᾶν τὸ περιττὸν καὶ περιέργον ) , τὰ δὲ ἔνδον ἡμῖν ἀποκεισεται φροντὶς ἀχρηστος καὶ ἀνόητος ( 31 ) , σητῶν ( 32 ) δαπάνη καὶ χρόνου τοῦ τὰ πάντα καταναλίσκοντος · καὶ οἱ μὲν , οὐδὲ τῆς ἀναγκαίας τροφῆς εὐπορήσουσιν . ( ὡ τῆς ἑμῆς τρυφῆς , καὶ τῆς ἐκείνων ταλαιπωρίας ! ) ἀλλὰ κείσονται πρὸ τῶν ἡμετέρων θυρῶν , ἐκλυόμενοι καὶ λιμώτοντες , οὐδὲ τὰς πρὸς τὴν αἴτησιν ἀφορμὰς παρὰ τοῦ σώματος ἔχοντες , ἐστερημένοι φωνῶν μὲν , εἰς τὸ οὐδὲσθαι , χειρῶν δὲ , εἰς τὸ προτείνειν ἐφ' ἑκείνῃ , ποδῶν δὲ , εἰς τὸ προσέρχεσθαι τοῖς ἔχουσι , ἀναπνοῆν δὲ , εἰς εὐτονίαν τῆς ὀρθωδίας , τὸ βαρύτατον ( 33 ) τῶν κακῶν κουφίσαντες κρίνοντες , τοῖς ὀφθαλμοῖς μόνον εὐχαριστοῦντες , ὅτι μὴ τὴν ἑαυτῶν λύδην βλέπουσιν ·
Lemmas: ἐγώ δέ οἰκέω οἰκία ὑπεράμπερους , λίθος παντοῖος δηνηθισμένας , καί χρυσός καί ἄργυρος κατασπείρω , καί ψυχίδης λεπτός διάθεσις , καί ποικιλία γραφεύς , ὀφθαλμός ἀπατηλός δελεάζω · καί ὁ μέν οἰκέω , ὁ δέ οἰκοδομέω , τίς ; οὐδέ κληρονόμος ἴσως ἐγώ , ἀλλά ξένος καί ἀλλότριος , καί οὗτος ἴσως οὐδέ ὁ ἀγαπάω ἐγώ , ἀλλά ὁ ἀπεχθής καί φθονερός , ὁ κακός ἔσχατος . καί ὁ μέν βιγιγνωσκω ἐν τρύγινος καί διασπάω ( 28 ) ῥάκος , μᾶλλον δέ οὐδέ οὗτος τυγχάνω εὐπορέω · ἐγώ δέ ὀρύσσω ἐγώ αὐτός ἐσθής ( 29 ) μαλακός καί περίφορος , καί ὁ ἐκ λίνος καί σιγάω ἀέριος ( 30 ) ὕφασμα , καί ὁ μέν ἐνασχημονέω μᾶλλον , ὅς ἐμπρέπω ( οὕτως γάρ ἐγώ καλέω πᾶς ὁ περισσός καί περίεργος ) , ὁ δέ ἔνδον ἐγώ αποκειμαι φροντίς ἄχρηστος καί ἀνόητος ( 31 ) , σής ( 32 ) δαπάνη καί χρόνος ὁ ὁ πᾶς καταναλίσκω · καί ὁ μέν , οὐδέ ὁ ἀναγκαῖος τροφή εὐπορέω . ( ὅς ὁ ἐμός τρυφή , καί ὁ ἐκεῖνος ταλαιπωρία ! ) ἀλλά κεῖμαι πρό ὁ ἡμέτερος θύρα , ἐκλύω καί λιμώσσω , οὐδέ ὁ πρός ὁ αἴτησις ἀφορμή παρά ὁ σῶμα ἔχω , στερέω φωνή μέν , εἰς ὁ οὐδὲσθαι , χείρ δέ , εἰς ὁ προτείνω ἐπί ἐκεῖνος , πούς δέ , εἰς ὁ προσέρχομαι ὁ ἔχω , ἀναπνοή δέ , εἰς εὐτονία ὁ ὀρθωδίας , ὁ βαρύς ( 33 ) ὁ κακός κουφίζω κρίνω , ὁ ὀφθαλμός μόνος εὐχαριστέω , ὅτι μή ὁ ἑαυτοῦ λύδη βλέπω ·
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0452.2
IZ . Καὶ οἱ μὲν οὕτως · ἡμεῖς δὲ ἀνακεισόμεθα ( 34 ) λαμπροῖς λαμπρῶς ἐπὶ στιβάδος ὑψηλῆς τε καὶ μετεώρου , καὶ τῶν περιττῶν καὶ ἀξιαύστων ἐπιβλημάτων , κλῆν φωνῆς ἀκούσομεν τῶν αἰτήσεων ( 35 ) δυσχεραίνοντες . Δεῖ δὲ ἡμῖν τὸ μὲν ἕδαφος εὐωδεῖν ἀνθεσι , πολλάκις καὶ τῆς ὥρας ἐξω , τὴν δὲ τράπεζαν κατερθάνθαι μύροις , καὶ μύρων τοῖς εὐωδεστάτοις τε ( 36 ) καὶ πολυτελεστάτοις , ἵνα καὶ μᾶλλον ἐκθηλυνώμεθα · παῖδας δὲ παρεστάναι , τοὺς μὲν ἐν κόσμῳ καὶ ἐργεξίας , ἀνέτους τὰς κόμας καὶ θηλυδρίας , καὶ τῇ κατὰ πρόσωπον κουρῇ περιειργασμένους , πλεῖον ἢ ὅσον
Lemmas: IZ . καί ὁ μέν οὕτως · ἐγώ δέ ἀνάκειμαι ( 34 ) λαμπρός λαμπρός ἐπί στιβάς ὑψηλός τε καί μετέωρος , καί ὁ περισσός καί ἀξιαύστων ἐπίβλημα , κλῆς φωνή ἀκούω ὁ αἴτησις ( 35 ) δυσχεραίνω . Δεύς δέ ἐγώ ὁ μέν ἔδαφος εὐωδέω ἄνθος , πολλάκις καί ὁ ὥρα ἐξω , ὁ δέ τράπεζα κατείρω μύρον , καί μύρον ὁ εὐώδης τε ( 36 ) καί πολυτελής , ἵνα καί μᾶλλον ἐκθηλύνω · παῖς δέ παρίστημι , ὁ μέν ἐν κόσμος καί ἔργω , ἄνετος ὁ κόμη καί θηλυδρίας , καί ὁ κατά πρόσωπον κουρά περιεργάζομαι , πλέως ἢ ὅσον
gregorius-nazianzenus.de-pauperum-amore-orat-14 pg035_0453.1
συμφέρει λίγνοις ὀφθαλμοῖς κεκοσμημένους · τοὺς δὲ τὰς κύλικας ἐπ’ ἀκρων δακτύλων ἔχοντας , ὡς οἷόν τε εὐπρεπέστατα τε ὁμοῦ καὶ ἀσφαλέστατα · τοὺς δὲ ὑπὸ κεφαλᾶς ἀνεμον ταῖς ῥίψαι σοφισομένους , καὶ ταῖς ἐκ χειρῶν ἀύραις τὸ πλήθος τῶν σαρκῶν ἀναψύχοντας · καὶ τὰ ἐπὶ τούτοις , πλήθην μὲν χρεῶν τὴν τράπεζαν , πάντων χορηγούντων ἡμῖν τῶν στοιχείων πλουσίως , ἀέρος , γῆς , ὕδατος · καὶ στενοχωρεῖσθαι ( 37 ) τοὺς μαγείρων καὶ ὀψοποιῶν μαγγανεύμασιν , ἀγῶνα δὲ εἶναι πᾶσιν , ὅστις ὡς μάλιστα τὴν λίγνην ( 38 ) ἡμῖν καὶ ἀχάριστον χολακεύσει γαστέρα , τὸ βαρύ φορτίον καὶ ἀρχέκακον , τὸ ἀπηχιστότατον θηρίον καὶ ἀπιστότατον , τὴν καταργουμένην αὐτίκα σὺν τοῖς καταργουμένοις βρώμασι . Καὶ τοὺς μὲν πολὺ τὸ κάρχος καὶ ὕδατος , ἡμῖν δὲ καὶ μέχρι μέθης οἱ τοῦ οἴνου κρατήρες , μᾶλλον δὲ καὶ ὑπὲρ τὴν μέθην , τοῖς γε ἀκολαστοτέροις · καὶ τὸν μὲν ἀποκείμεθα τῶν οἴνων , τὸν δὲ ἐγκρινόμεν ὡς ἀνθοσμίαν ( 39 ) , περὶ δὲ τοῦ φιλοσοφήσωμεν , ζημία δὲ , εἰ μὴ προσέσται τῷ ἐγχωρίῳ καὶ τῶν ὀνομαζομένων ξένων ( 40 ) τις , ὥσπερ τύραννος . Δεῖ γὰρ ἡμᾶς ἀβροὺς καὶ τῆς χρείας περιττοτέρους , ἢ εἶναι , ἢ νομίζεσθαι , ὥσπερ αἰσχυνόμενοι , εἰ μὴ κακοὶ νομιζόμεθα , καὶ δούλοι γαστρός , καὶ τῶν ὑπὸ γαστέρα .
Lemmas: συμφέρω λίγνος ὀφθαλμός κοσμέω · ὁ δέ ὁ κύλικα ἐπί ἄκρος δάκτυλος ἔχω , ὡς οἷος τε εὐπρεπής τε ὁμοῦ καί ἀσφαλής · ὁ δέ ὑπό κεφαλή ἄνεμος ὁ ῥίπτω σοφίζω , καί ὁ ἐκ χείρ αὔρα ὁ πλήθος ὁ σάρξ ἀναψύχω · καί ὁ ἐπί οὗτος , πίμπλημι μέν χρεών ὁ τράπεζα , πᾶς χορηγέω ἐγώ ὁ στοιχεῖον πλούσιος , αέρας , γῆ , ὕδωρ · καί στενοχωρέω ( 37 ) ὁ μάγειρος καί ὀψοποιός μαγγάνευμα , ἀγών δέ ἔρχομαι πᾶς , ὅστις ὡς μάλιστα ὁ λίγνη ( 38 ) ἐγώ καί ἀχάριστος χολακευσεω γαστήρ , ὁ βαρύς φορτίον καί ἀρχέκακος , ὁ ἀπηχιστότατον θηρίον καί ἄπιστος , ὁ καταργέω αὐτίκα σύν ὁ καταργέω βρῶμα . καί ὁ μέν πολύς ὁ κάρχος καί ὕδωρ , ἐγώ δέ καί μέχρι μέθη ὁ ὁ οἶνος κρατήρ , μᾶλλον δέ καί ὑπέρ ὁ μέθη , ὁ γε ἀκόλαστος · καί ὁ μέν ἀπόκειμαι ὁ οἶνος , ὁ δέ ἐγκρίνω ὡς ἀνθοσμίας ( 39 ) , περί δέ ὁ φιλοσοφέω , ζημία δέ , εἰμί μή πρόσειμι ὁ ἐγχώριος καί ὁ ὀνομάζω ξένος ( 40 ) τις , ὥσπερ τύραννος . δέω γάρ ἐγώ ἁβρός καί ὁ χρεία περισσός , ἢ ἔρχομαι , ἢ νομίζω , ὥσπερ αἰσχύνω , εἰμί μή κακός νομίζω , καί δοῦλος γαστήρ , καί ὁ ὑπό γαστήρ .