ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 1
Ἐπειδή σοι τὰς μὲν ἐκ τῶν λογισμῶν στροφὰς καὶ πλοκὰς ἱκανῶς διεσείσαμεν τῆ δυνάμει τοῦ πνεύματος , τὰς δὲ παρὰ τῶν θείων γραφῶν ἐνστάσεις τε καὶ ἀντιθέσεις , αἷς οἱ τοῦ γράμματος ἱερόσυλοι καὶ τὸν νοῦν τῶν γεγραμμένων κλέπτοντες τοὺς πολλοὺς σφετερίζονται , καὶ τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας ταράσσουσι , συλλήβδην μὲν ἤδη λελύκαμεν , καὶ οὐκ ἀμυδρῶς , ὡς ἐμαυτὸν πείθω , τοῖς εὐγνωμονεστέροις῾ τὰς μὲν ὑψηλοτέρας καὶ θεοπρεπεστέρας φωνὰς προσνείμαντες τῇ θεότητι , τὰς δὲ ταπεινοτέρας καὶ ἀνθρωπικωτέρας τῷ νέῳ δι’ ἡμᾶς Ἀδὰμ καὶ θεῷ παθητῷ κατὰ τῆς ἁμαρτίας · τοῖς δὲ καθ’ ἕκαστον οὐκ ἐπεξεληλύθαμεν , ἐπειγομένου τοῦ λόγου · σὺ δὲ καἰ τούτων ἐπιζητεῖς ἐν βραχεῖ τὰς λύσεις , τοῦ μὴ παρασύρεσθαι λόγοις πιθανότητος , ἡμεῖς καὶ ταύτας κεφαλαιώσομεν εἰς ἀριθμοὺς διελόντες διὰ τὸ εὐμνημόνευτον .
Lemmas: ἐπειδή σύ ὁ μέν ἐκ ὁ λογισμός στροφή καί πλοκή ἱκανός διασείω ὁ δύναμις ὁ πνεῦμα , ὁ δέ παρά ὁ θεῖος γραφεύς ἔνστασις τε καί ἀντίθεσις , ὅς ὁ ὁ γράμμα ἱερόσυλος καί ὁ νόος ὁ γράφω κλέπτω ὁ πολύς σφετερίζω , καί ὁ ὁδός ὁ ἀλήθεια ταράσσω , συλλήβδην μέν ἤδη λύω , καί οὐ ἀμυδρός , ὡς ἐμαυτοῦ πείθω , ὁ εὐγνώμων ὁ μέν ὑψηλός καί θεοπρεπής φωνή προσνέμω ὁ θεότης , ὁ δέ ταπεινός καί ἀνθρωπικός ὁ νέος διά ἐγώ Ἀδάμ καί θεός παθητός κατά ὁ ἁμαρτία · ὁ δέ κατά ἕκαστος οὐ ἐπεξέρχομαι , ἐπείγω ὁ λόγος · σύ δέ καίω οὗτος ἐπιζητέω ἐν βραχύς ὁ λύσις , ὁ μή παρασύρω λόγος πιθανότης , ἐγώ καί αὐτός κεφαλαιόω εἰς ἀριθμός διαιρέω διά ὁ εὐμνημόνευτος .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 2
Ἔστι γὰρ ἓν μὲν αὐτοῖς ἐκεῖνο καὶ λίαν πρόχειρον τό · Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ . πρὸς ὃ πῶς ἀπαντησόμεθα ; οὐ Σολομῶντος κατηγορήσομεν ; οὐ τὰ πρὶν ἀθετήσομεν διὰ τὴν τελευταίαν παράπτωσιν ; οὐχὶ τῆς σοφίας αὐτῆς ἐροῦμεν εἶναι τὸν λόγον , τῆς οἷον ἐπιστήμης καὶ τοῦ τεχνίτου λόγου , καθ’ ὃν τὰ πάντα συνέστη ; πολλὰ γὰρ ἡ γραφὴ προσωποποιεῖν οἶδε καὶ τῶν ἀψύχων , ὡς τό · Ἡ θάλασσα εἶπε τάδε καὶ τάδε · καί , Ἡ ἄβυσσος εἶπεν , οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοί · καί , Οἱ οὐρανοὶ διηγούμενοι δόξαν θεοῦ · καὶ πάλιν ῥομφαία τι διακε - λεύεται , καὶ ὄρη καὶ βουνοὶ λόγους ἐρωτῶνται σκιρτήσεως . τούτων οὐδέν φαμεν , εἰ καί τισι τῶν πρὸ ἡμῶν ὡς ἰσχυρὰ τέθειται . ἀλλ’ ἔστω τοῦ σωτῆρος αὐτοῦ , τῆς ἀληθινῆς σοφίας , ὁ λόγος . μικρὸν δὲ συνδιασκεψώμεθα . τί τῶν ὄντων ἀναίτιον ; θεότης . οὐδεὶς γὰρ αἰτίαν εἰπεῖν ἔχει θεοῦ · ἢ τοῦτο ἂν εἴη θεοῦ πρεσβύτερον . τίς δὲ τῆς ἀνθρωπότητος , ἢν δι’ ἡμᾶς ὑπέστη θεός , αἰτία ; τὸ σωθῆναι πάντως ἡμᾶς . τί γὰρ ἕτερον ; ἐπειδὴ τοίνυν ἐνταῦθα καὶ τὸ ἔκτισε καὶ τὸ Γεννᾷ με σαφῶς εὑρίσκομεν , ἁπλοῦς ὁ λόγος . ὃ μὲν ἂν μετὰ τῆς αἰτίας εὑρίσκωμεν , προσθῶμεν τῇ ἀνθρωπότητι · δ δὲ ἁπλοῦν καὶ ἀναίτιον , τῇ θεότητι λογισώμεθα . ἆρ’ οὖν οὐ τὸ μὲν ἔκτισεν εἴρηται μετὰ τῆς αἰτίας ; Ἔκτισε γάρ μέ , φησιν , ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ . ἔργα δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια καὶ κρίσις , ὧν ἕνεκεν ἐχρίσθη θεότητι . χρίσις γὰρ αὕτη τῆς ἀνθρωπό - τητος . τὸ δὲ Γεννᾷ με χωρὶς αἰτίας · ἢ δεῖξόν τι τούτῳ προσκείμενον . τίς οὖν ἀντερεῖ λόγος , κτίσμα μὲν λέγεσθαι τὴν σοφίαν κατὰ τὴν κάτω γέννησιν , γέννημα δὲ κατὰ τὴν πρώτην καὶ πλέον ἄληπτον ;
Lemmas: εἰμί γάρ εἷς μέν αὐτός ἐκεῖνος καί λίαν πρόχειρος ὁ · κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὀδούς αὐτός εἰς έργο αὐτός . πρός ὁ πῶς ἀπαντάω ; οὐ Σολομών κατηγορέω ; οὐ ὁ πρίν ἀθετέω διά ὁ τελευταῖος παράπτωσις ; οὐ ὁ σοφία αὐτηες͂ς λέγω ἔρχομαι ὁ λόγος , ὁ οἷος ἐπιστήμη καί ὁ τεχνίτης λόγος , κατά ὅς ὁ πᾶς συνίστημι ; πολύς γάρ ὁ γραφή προσωποποιέω οἶδα καί ὁ ἄψυχος , ὡς ὁ · ὁ θάλασσα λέγω ὅδε καί ὅδε · καί , ὁ ἄβυσσος λέγω , οὐ εἰμί ἐν ἐγώ · καί , ὁ οὐρανός διηγέομαι δόξα θεός · καί πάλιν ῥομφαία τίς διάκος - λεύω , καί ὄρος καί βουνός λόγος ἐρωτάω σκίρτησις . οὗτος οὐδείς φημί , εἰμί καί τις ὁ πρό ἐγώ ὡς ἰσχυρός τίθημι . ἀλλά εἰμί ὁ σωτήρ αὐτός , ὁ ἀληθινός σοφία , ὁ λόγος . μικρός δέ συνδιασκέπτομαι . τίς ὁ εἰμί ἀναίτιος ; θεότης . οὐδείς γάρ αἰτία λέγω ἔχω θεός · ἢ οὗτος ἄν εἰμί θεός πρέσβυς . τίς δέ ὁ ἀνθρωπότης , εἄν διά ἐγώ ὑφίστημι θεός , αἰτία ; ὁ σῴζω πάντως ἐγώ . τίς γάρ ἕτερος ; ἐπεί τοίνυν ἐνταῦθα καί ὁ κτίζω καί ὁ γεννάω ἐγώ σαφής εὑρίσκω , ἁπλόος ὁ λόγος . ὁ μέν ἄν μετά ὁ αἰτία εὑρίσκω , προστίθημι ὁ ἀνθρωπότης · δ δέ ἁπλόος καί ἀναίτιος , ὁ θεότης λογίζομαι . ἆρα οὖν οὐ ὁ μέν κτίζω λέγω μετά ὁ αἰτία ; κτίζω γάρ ἐγώ , φημί , ἀρχή ὀδούς αὐτός εἰς έργο αὐτός . έργο δέ χείρ αὐτός ἀλήθεια καί κρίσις , ὅς ἕνεκα χρίω θεότης . χρῖσις γάρ οὗτος ὁ άνθρωπος - ἀλλότης . ὁ δέ γεννάω ἐγώ Χωρὶς αἰτία · ἢ δείκνυμι τίς οὗτος πρόσκειμαι . τίς οὖν ἀντιλέγω λόγος , κτίσμα μέν λέγω ὁ σοφία κατά ὁ κάτω γέννησις , γέννημα δέ κατά ὁ πρῶτος καί πλείων ἄληπτος ;
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 3
τούτω δὲ ἕπεται καὶ τὸ δοῦλον ἀκούειν εὖ δουλεύοντα πολλοῖς , καὶ τὸ μέγα εἶναι αὐτῷ κληθῆναι παῖδα θεοῦ . τῷ ὄντι γὰρ ἐδούλευσε σαρκί , καὶ γενέσει , καὶ πάθεσι τοῖς ἡμετέροις , διὰ τὴν ἡμετέραν ἐλευθερίαν , καὶ πᾶσιν οἷς σέσωκεν ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας κατεχομένους . τί δὲ μεῖζον ἀνθρώπου ταπεινότητι ἢ θεῷ πλακῆναι , καὶ γενέσθαι θεὸν ἐκ τῆς μίξεως , καὶ τοσοῦτον ἐπισκεφθῆναι ἀνατολῇ ἐξ ὕψους , ὥστε καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον υἱὸν ὑψίστου κληθῆναι , καὶ χαρισθῆναι αὐτῷ τὸ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα ; τοῦτο δὲ τί ποτε ἄλλο ἐστὶν ἢ θεός ; καὶ τὸ πᾶν γόνυ κάμψαι τῷ κενωθέντι δι’ ἡμᾶς , καὶ τὴν θείαν εἰκόνα δουλικῇ μορφῇ συγκεράσαντι , καὶ γνῶναι πάντα οἶκον Ἰσραήλ , ὅτι καὶ κύριον αὐτὸν καὶ χριστὸν ὁ θεὸς ἐποίησεν ; γέγονε γὰρ ταῦτα ἐνεργείᾳ μὲν τοῦ γεννήματος , εὐδοκία δὲ τοῦ γεννήτορος .
Lemmas: οὗτος δέ ἕπομαι καί ὁ δοῦλος ἀκούω εὖ δουλεύω πολύς , καί ὁ μέγας ἔρχομαι αὐτός καλέω παῖς θεός . ὁ εἰμί γάρ δουλεύω σάρξ , καί γένεσις , καί πάθος ὁ ἡμέτερος , διά ὁ ἡμέτερος ἐλευθερία , καί πᾶς ὅς σῴζω ὑπό ὁ ἁμαρτία κατέχω . τίς δέ μέγας ἄνθρωπος ταπεινότης ἢ θεός πλάσσω , καί γίγνομαι θεός ἐκ ὁ μίξις , καί τοσοῦτος ἐπισκοπέω ἀνατολή ἐκ ὕψος , ὥστε καί ὁ γεννάω ἅγιος υἱός ὕψιστος καλέω , καί χαρίζομαι αὐτός ὁ ὄνομα ὁ ὑπέρ πᾶς ὄνομα ; οὗτος δέ τίς ποτέ ἄλλος εἰμί ἢ θεός ; καί ὁ πᾶς γόνυ κάμπτω ὁ κενόω διά ἐγώ , καί ὁ θεῖος εἰκών δουλικός μορφή συγκεράννυμι , καί γιγνώσκω πᾶς οἶκος Ἰσραήλ , ὅτι καί κύριος αὐτός καί χριστός ὁ θεός ποιέω ; γίγνομαι γάρ οὗτος ἐνέργεια μέν ὁ γέννημα , εὐδοκία δέ ὁ γεννήτωρ .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 4
Δεύτερον δὲ τί τῶν μεγίστων αὐτοῖς καὶ ἀμάχων ; δεῖ γὰρ αὐτὸν βασιλεύειν ἄχρι τοῦδε καὶ ὑπ’ οὐρανοῦ δεχθῆναι ἄχρι χρόνων ἀποκαταστάσεως , καὶ τὴν ἐκ δεξιῶν καθέδραν ἔχειν , ἕως τῆς τῶν ἐχθρῶν ἐπικρατήσεως . τὸ μετὰ τοῦτο δὲ τί ; λῆξαι τῆς βασιλείας , ἢ τῶν οὐρανῶν ἀπωσθῆναι ; τίνος παύσοντος ; ἢ δι’ ἢν τινα τὴν αἰτίαν ; ὡς τολμηρὸς ἐξηγητὴς σύ , καὶ λίαν ἀβασίλευτος . καὶ μὴν ἀκούεις τῆς βασιλείας αὐτοῦ μὴ εἶναι πέρας . ἀλλὰ τοῦτο πάσχεις παρὰ τὸ μὴ γινώσκειν , ὅτι τὸ ἕως οὐ πάντως ἀντιδιαιρεῖται τῷ μέλλοντι , ἀλλὰ τὸ μέχρι τοῦδε μὲν τίθησι , τὸ ὑπὲρ τοῦτο δὲ οὐκ ἀναίνεται . ἢ πῶς νοήσεις , ἵνα μὴ τἄλλα λέγω , τό · Ἔσομαι μεθ’ ὑμῶν ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος ; ἆρ’ ὡς μετὰ τοῦτο οὐκ ἐσομένου ; καὶ τίς ὁ λόγος ; οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ παρὰ τὸ μὴ διαιρεῖν τὰ σημαινόμενα . βασιλεύειν γὰρ λέγεται καθ’ ἓν μέν , ὡς παντοκράτωρ , καὶ θελόντων καὶ μή , βασιλεύς · καθ’ ἕτερον δέ , ὡς ἐνεργῶν τὴν ὑποταγήν , καὶ ὑπὸ τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν τιθεὶς ἡμᾶς , ἑκόντας δεχομένους τὸ βασιλεύεσθαι τῆς μὲν οὖν ἐκείνως νοουμένης βασιλείας οὐκ ἔσται πέρας . τῆς δευτέρας δὲ τί ; τὸ λαβεῖν ἡμᾶς ὑπὸ χεῖρα καὶ σωζομένους . τί γὰρ δεῖ τὴν ὑποταγὴν ἐνεργεῖν ὑποτεταγμένων ; μεθ’ ἢν ἀνίσταται κρίνων τὴν γῆν , καὶ διαιρῶν τὸ σωζόμενον καὶ τὸ ἀπολλύμενον · μένον ’ μεθ’ ἢν ἵσταται θεὸς ἐν μέσῳ θεῶν , τῶν σωζομένων , διακρίνων καὶ διαστέλλων , τίνος ἕκαστος τιμῆς καὶ μονῆς ἄξιος .
Lemmas: δεύτερος δέ τίς ὁ μέγας αὐτός καί ἄμαχος ; δέω γάρ αὐτός βασιλεύω ἄχρι ὅδε καί ὑπό οὐρανός δείκνυμι ἄχρι χρόνος ἀποκατάστασις , καί ὁ ἐκ δεξιός καθέδρα ἔχω , ἠώς ὁ ὁ ἐχθρός ἐπικράτησις . ὁ μετά οὗτος δέ τίς ; λήγω ὁ βασίλεια , ἢ ὁ οὐρανός ἀπωθέω ; τίς παύω ; ἢ διά εἄν τις ὁ αἰτία ; ὡς τολμηρός ἐξηγητής σῦς , καί λίαν ἀβασίλευτος . καί μήν ἀκούω ὁ βασίλεια αὐτός μή ἔρχομαι πέρας . ἀλλά οὗτος πάσχω παρά ὁ μή γινώσκω , ὅτι ὁ ἠώς οὐ πάντως ἀντιδιαιρέω ὁ μέλλω , ἀλλά ὁ μέχρι ὅδε μέν τίθημι , ὁ ὑπέρ οὗτος δέ οὐ ἀναίνομαι . ἢ πῶς νοέω , ἵνα μή ἄλλος λέγω , ὁ · εἰμί μετά σύ ἠώς ὁ συντέλεια ὁ αἰών ; ἆρα ὡς μετά οὗτος οὐ εἰμί ; καί τίς ὁ λόγος ; οὐ μόνος δέ , ἀλλά καί παρά ὁ μή διαιρέω ὁ σημαίνω . βασιλεύω γάρ λέγω κατά εἷς μέν , ὡς παντοκράτωρ , καί ἐθέλω καί μή , βασιλεύς · κατά ἕτερος δέ , ὡς ἐνεργέω ὁ ὑποταγή , καί ὑπό ὁ ἑαυτοῦ βασίλειος τίθημι ἐγώ , ἑκών δέχομαι ὁ βασιλεύω ὁ μέν οὖν ἐκεῖνος νοέω βασίλεια οὐ εἰμί πέρας . ὁ δεύτερος δέ τίς ; ὁ λαμβάνω ἐγώ ὑπό χείρ καί σῴζω . τίς γάρ δέω ὁ ὑποταγή ἐνεργέω ὑποτάσσω ; μετά εἄν ἀνίστημι κρίνω ὁ γῆ , καί διαιρέω ὁ σῴζω καί ὁ ἀπόλλυμι · μένω ’ μετά εἄν ἵστημι θεός ἐν μέσος θεός , ὁ σώζω , διακρίνω καί διαστέλλω , τίς ἕκαστος τιμή καί μονή ἄξιος .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 7
τρίτον ἀρίθμει τό · μεῖζον · τέταρτον τό · θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν . εἰ μὲν οὖν μείζων μὲν ἐλέγετο , μὴ ἴσος δέ , τάχα ἂν ἦν τι τοῦτο αὐτοῖς · εἰ δὲ ἀμφότερα σαφῶς εὑρίσκομεν , τί φήσουσιν οἱ γεννάδαι ; τί τὸ ἰσχυρὸν αὐτοῖς ; πῶς συμβήσεται τὰ ἀσύμβατα ; τὸ γὰρ αὐτὸ τοῦ αὐτοῦ ὁμοίως μεῖζον καὶ ἴσον εἶναι τῶν ἀδυνάτων · ἢ δῆλον ὅτι τὸ μεῖζον μέν ἐστι τῆς αἰτίας , τὸ δὲ ἴσον τῆς φύσεως ; καὶ τοῦτο ὑπὸ πολλῆς εὐγνωμοσύνης ὁμολογοῦμεν ἡμεῖς . τάχα δ’ ἂν εἴποι τις ἄλλος τῷ ἡμετέρῳ λόγῳ προσφιλονεικ[ῶν , μὴ ἔλαττον εἶναι τὸ ἐκ τοιαύτης αἰτίας εἶναι τοῦ ἀναιτίου . τῆς τε γὰρ τοῦ ἀνάρχου δόξης μετέχοι ἄν , ὅτι ἐκ τοῦ ἀνάρχου · καὶ πρόσεστιν ἡ γέννησις , πρᾶγμα τοσοῦτον , τοῖς γε νοῦν ἔχουσι , καὶ οὕτω σεβάσμιον . τὸ γὰρ δὴ λέγειν , ὅτι τοῦ κατὰ τὸν ἄνθρωπον νοουμένου μείζων , ἀληθὲς μέν , οὐ μέγα δέ . τί γὰρ τὸ θαυμαστόν , εἰ μείζων ἀνθρώπου θεός ; ταῦτα μὲν οὖν ἡμῖν εἰρήσθω πρὸς τοὺς τὸ μεῖζον κομπάζοντας .
Lemmas: τρίτος ἀριθμέω ὁ · μέγας · τέταρτος ὁ · θεός ἐγώ καί θεός σύ . εἰμί μέν οὖν μέγας μέν λέγω , μή ἴσος δέ , τάχα ἄν εἰμί τίς οὗτος αὐτός · εἰμί δέ ἀμφότερος σαφής εὑρίσκω , τίς φημί ὁ γεννάδας ; τίς ὁ ἰσχυρός αὐτός ; πῶς συμβαίνω ὁ ἀσύμβατος ; ὁ γάρ αὐτός ὁ αὐτός ὅμοιος μέγας καί ἴσος ἔρχομαι ὁ ἀδύνατος · ἢ δῆλος ὅτι ὁ μέγας μέν εἰμί ὁ αἰτία , ὁ δέ ἴσος ὁ φύσις ; καί οὗτος ὑπό πολύς εὐγνωμοσύνη ὁμολογέω ἐγώ . τάχα δέ ἄν λέγω τις ἄλλος ὁ ἡμέτερος λόγος προσφιλονεικ[ῶν , μή μικρός ἔρχομαι ὁ ἐκ τοιοῦτος αἰτία ἔρχομαι ὁ ἀναίτιος . ὁ τε γάρ ὁ ἄναρχος δόξα μετέχω ἄν , ὅτι ἐκ ὁ ἄναρχος · καί πρόσειμι ὁ γέννησις , πρᾶγμα τοσοῦτος , ὁ γε νόος ἔχω , καί οὕτως σεβάσμιος . ὁ γάρ δή λέγω , ὅτι ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος νοέω μέγας , ἀληθής μέν , οὐ μέγας δέ . τίς γάρ ὁ θαυμαστός , εἰμί μέγας ἄνθρωπος θεός ; οὗτος μέν οὖν ἐγώ λέγω πρός ὁ ὁ μέγας κομπάζω .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 8
Θεὸς δὲ λέγοιτο ἄν , οὐ τοῦ λόγου , τοῦ ὁρωμένου δέ · πῶς γὰρ ἂν εἴη τοῦ κυρίως θεοῦ θεός ; ὥσπερ καὶ πατήρ , οὐ τοῦ ὁρωμένου , τοῦ λόγου δέ . καὶ γὰρ ἦν διπλοῦς · ὥστε τὸ μὲν κυρίως ἐπ᾿ ἀμφοῖν , τὸ δὲ οὐ κυρίως , ἐναντίως ἢ ἐφ᾿ ἡμῶν ἔχει . ἡμῶν γὰρ κυρίως μὲν θεός , οὐ κυρίως δὲ πατήρ . καὶ τοῦτό ἐστιν ὃ ποιεῖ τοῖς αἱρετικοῖς τὴν πλάνην , ἡ τῶν ὀνομάτων ἐπίζευξις , ἐπαλλαττομένων τῶν ὀνομάτων διὰ τὴν σύγκρασιν . σημεῖον δέ · ἡνίκα αἱ φύσεις διίστανται , ταῖς ἐπινοίαις συνδιαιρεῖται καὶ τὰ ὀνόματα . Παύλου λέγοντος ἄκουσον · Ἵνα ὁ θεὸς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ὁ πατὴρ τῆς δόξης . Χριστοῦ μὲν θεός , τῆς δὲ δόξης πατήρ . εἰ γὰρ καὶ τὸ συναμφότερον ἕν , ἀλλ’ οὐ τῇ φύσει , τῇ δὲ συνόδῳ τούτων . τί ἂν γένοιτο γνωριμώτερον ;
Lemmas: θεός δέ λέγω ἄν , οὐ ὁ λόγος , ὁ ὁράω δέ · πῶς γάρ ἄν εἰμί ὁ κυρίως θεός θεός ; ὥσπερ καί πατήρ , οὐ ὁ ὁράω , ὁ λόγος δέ . καί γάρ εἰμί διπλόος · ὥστε ὁ μέν κυρίως ἐπί ἄμφω , ὁ δέ οὐ κυρίως , ἐναντίος ἢ ἐπί ἐγώ ἔχω . ἐγώ γάρ κυρίως μέν θεός , οὐ κυρίως δέ πατήρ . καί τούτος εἰμί ὁ ποιέω ὁ αἱρετικός ὁ πλάνη , ὁ ὁ ὄνομα ἐπίζευξις , ἐπαλλάσσω ὁ ὄνομα διά ὁ σύγκρασις . σημεῖον δέ · ἡνίκα ὁ φύσις διίστημι , ὁ ἐπίνοια συνδιαιρέω καί ὁ ὄνομα . Παῦλος λέγω ἀκούω · ἵνα ὁ θεός ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὁ πατήρ ὁ δόξα . Χριστός μέν θεός , ὁ δέ δόξα πατήρ . εἰμί γάρ καί ὁ συναμφότεροι εἷς , ἀλλά οὐ ὁ φύσις , ὁ δέ σύνοδος οὗτος . τίς ἄν γίγνομαι γνώριμος ;
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 9
Πέμπτον λεγέσθω τὸ λαμβάνειν αὐτὸν ζωήν , ἢ κυρίως θεοῦ θεός : not however in virtue of the Son's Godhead , but because ὁ κυρίως θεός is also man . κρίσιν , ἢ κληρονομίαν ἐθνῶν , ἢ ἐξουσίαν πάσης σαρκός , ἢ δόξαν , ἢ μαθητάς , ἢ ὅσα λέγεται . καὶ τοῦτο τῆς ἀνθρωπότητος . εἰ δὲ καὶ τῷ θεῷ δοίης , οὐκ ἄτοπον . οὐ γὰρ ὡς ἐπίκτητα δώσεις , ἀλλ’ ὡς ἀπ’ ἀρχῆς συνυπάρχοντα , καὶ λόγῳ φύσεως , ἀλλ’ οὐ χάριτος .
Lemmas: Πέμπτος λέγω ὁ λαμβάνω αὐτός ζωή , ἢ κυρίως θεός θεός : not however in virtue of the Son's Godhead , but because ὁ κυρίως θεός is also man . κρίσις , ἢ κληρονομία ἔθνος , ἢ ἐξουσία πᾶς σάρξ , ἢ δόξα , ἢ μαθητής , ἢ ὅσος λέγω . καί οὗτος ὁ ἀνθρωπότης . εἰμί δέ καί ὁ θεός δίδωμι , οὐ ἄτοπος . οὐ γάρ ὡς ἐπίκτητος δίδωμι , ἀλλά ὡς ἀπό ἀρχή συνυπάρχω , καί λόγος φύσις , ἀλλά οὐ χάρις .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 10
Ἕκτον τιθέσθω τὸ μὴ δύνασθαι τὸν υἱὸν ἀφ’ ἑαυτοῦ ποιεῖν μηδέν , ἐὰν μή τι βλέπη τὸν πατέρα ποιοῦντα . τοῦτο δὲ τοιοῦτόν ἐστιν · οὐ τῶν καθ’ ἕνα τρόπον λεγομένων τὸ δύνασθαι ἢ μὴ δύνασθαι · πολύσημον δέ . τὸ μὲν γάρ τι λέγεται κατὰ δυνάμεως ἔλλειψιν , καί ποτε , καὶ πρός τι , ὡς τὸ μὴ δύνασθαι τὸ παιδίον ἀθλεῖν , ἢ τὸ σκυλάκιον βλέπειν , ἢ πρὸς τόνδε διαγωνίζεσθαι . ἀθλήσει γὰρ ἴσως ποτέ , καὶ ὄψεται , καὶ διαγωνιεῖται πρὸς τόνδε , κἂν πρὸς ἕτερον ἀδυνάτως ἔχῃ . τὸ δέ , ὡς ἐπὶ πλεῖστον , ὡς τό · Οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπ’ ἄνω ὄρους κειμένη . τάχα γὰρ ἂν καὶ κρυφθείη τις , ἐπιπροσθοῦντος μείζονος . τὸ δέ , ὡς οὐκ εὔλογον · Οὐ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος νηστεύειν , ἐφ’ ὅσον ἔνδημος ὁ νυμφίος · εἴτε ὁ σωματικῶς ὁρώμενος · οὐ γὰρ κακοπαθείας , ἀλλ’ εὐφροσύνης καιρὸς ὁ τῆς ἐπιδημίας · εἴτε ὁ ὡς λόγος νοούμενος . τί γὰρ δεῖ νηστεύειν σωματικῶς τοὺς λόγῳ καθαιρομένους ; τὸ δέ , ὡς ἀβούλητον , ὡς τὸ μὴ δύνασθαι ἐκεῖ σημεῖα ποιῆσαι , διὰ τὴν ἀπιστίαν τῶν δεχομένων . ἐπειδὴ γὰρ τοῦ συναμφοτέρου χρεία πρὸς τὰς ἰάσεις , καὶ τῆς τῶν θεραπευομένων πίστεως , καὶ τῆς τοῦ θεραπευτοῦ δυνάμεως , οὐκ ἐνεδέχετο τὸ ἕτερον τοῦ συζύγου ἐλλείποντος . οὐκ οἴδα δέ , εἰ μὴ καὶ τοῦτο τῷ εὐλόγῳ προσθετέον · οὐ γὰρ εὔλογος ἴασις τοῖς βλαβησομένοις ἐξ ἀπιστίας . τοῦ δὲ αὐτοῦ λόγου καὶ τό · Οὐ δύναται ὁ κόσμος μὴ μισεῖν ὑμᾶς · καί , Ἠὼς δύνασθε ἀγαθὰ λαλεῖν , πονηροὶ ὄντες ; πῶς γὰρ ἀδύνατόν τι τούτων , ἢ ὅτι ἀβούλητον ; ἔστι δέ τι καὶ τοιοῦτον ἐν τοῖς λεγομένοις , ὃ τῆ φύσει μὲν ἀδύνατον , θεῷ δὲ δυνατὸν βουληθέντι , ὡς τὸ μὴ δύνασθαι τὸν αὐτὸν γεννηθῆναι δεύτερον · καὶ ῥαφὶς οὐκ εἰσδεχομένη κάμηλον . τί γὰρ ἂν καὶ κωλύσειε γενέσθαι ταῦτα θεοῦ θελήσαντος ;
Lemmas: ἕκτος τίθημι ὁ μή δύναμαι ὁ υἱός ἀπό ἑαυτοῦ ποιέω μηδείς , ἐάν μή τίς βλέπω ὁ πατέρας ποιέω . οὗτος δέ τοιοῦτος εἰμί · οὐ ὁ κατά εἷς τρόπος λέγω ὁ δύναμαι ἢ μή δύναμαι · πολύσημος δέ . ὁ μέν γάρ τίς λέγω κατά δύναμις ἔλλειψις , καί ποτέ , καί πρός τίς , ὡς ὁ μή δύναμαι ὁ παιδίον ἀθλέω , ἢ ὁ σκυλάκιον βλέπω , ἢ πρός ὅδε διαγωνίζομαι . ἀθλέω γάρ ἴσως ποτέ , καί ὁράω , καί διαγωνίζομαι πρός ὅδε , κἀν πρός ἕτερος ἀδύνατος ἔχω . ὁ δέ , ὡς ἐπί πλεῖστος , ὡς ὁ · Οὐ δύναμαι πόλις κρύπτω ἐπί ἄνω ὄρος κεῖμαι . τάχα γάρ ἄν καί κρύπτω τις , ἐπιπροσθέω μέγας . ὁ δέ , ὡς οὐ εὔλογος · οὐ δύναμαι ὁ υἱός ὁ νύμφη νηστεύω , ἐπί ὅσον ἔνδημος ὁ νυμφίος · εἴτε ὁ σωματικός ὁράω · οὐ γάρ κακοπάθεια , ἀλλά εὐφροσύνη καιρός ὁ ὁ ἐπιδημία · εἴτε ὁ ὡς λόγος νοέω . τίς γάρ δέω νηστεύω σωματικός ὁ λόγος καθαίρω ; ὁ δέ , ὡς ἀβούλητος , ὡς ὁ μή δύναμαι ἐκεῖ σημεῖον ποιέω , διά ὁ ἀπιστία ὁ δέχομαι . ἐπεί γάρ ὁ συναμφότεροι χρεῖος πρός ὁ ἴασις , καί ὁ ὁ θεραπεύω πίστη , καί ὁ ὁ θεραπευτής δύναμις , οὐ ἐνδέχομαι ὁ ἕτερος ὁ σύζυγος ἐλλείπω . οὐ οἰδέω δέ , εἰμί μή καί οὗτος ὁ εὔλογος προστίθημι · οὐ γάρ εὔλογος ἴασις ὁ βλάπτω ἐκ ἀπιστία . ὁ δέ αὐτός λόγος καί ὁ · οὐ δύναμαι ὁ κόσμος μή μισέω σύ · καί , Ἠώς δύναμαι ἀγαθός λαλέω , πονηρός ο ; πῶς γάρ ἀδύνατος τίς οὗτος , ἢ ὅτι ἀβούλητος ; εἰμί δέ τίς καί τοιοῦτος ἐν ὁ λέγω , ὁ ὁ φύσις μέν ἀδύνατος , θεός δέ δυνατός βούλομαι , ὡς ὁ μή δύναμαι ὁ αὐτός γεννάω δεύτερος · καί ῥαφίς οὐ εἰσδέχομαι κάμηλος . τίς γάρ ἄν καί κωλύω γίγνομαι οὗτος θεός ἐθέλω ;
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 14
Ἐννατον ἐκεῖνο φήσουσι τό · Πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ ἡμῶν . εὖ γε καὶ λίαν μυστικῶς τε καὶ φιλανθρώπως . τὸ γὰρ ἐντυγχάνειν οὐχ , ὡς ἡ τῶν πολλῶν συνήθεια , τὸ ζητεῖν ἐκδίκησιν ἔχει · τοῦτο γάρ πὼς καὶ ταπεινότητος · ἁλλὰ τὸ πρεσβεύειν ὑπὲρ ἡμῶν τῷ λόγῳ τῆς μεσιτείας · ὡς καὶ τὸ πνεῦμα ὑπὲρ ἡμῶν ἐντυγχάνειν λέγεται . Εἷς γὰρ θεός , εἷς καὶ μεσίτης θεοῦ καὶ ἀνθρώπων , ἄνθρωπος Ἰησοῦς χριστός . πρεσβεύει γὰρ ἔτι καὶ νῦν , ὡς ἄνθρωπος , ὑπὲρ τῆς ἐμῆς σωτηρίας , ὅτι μετὰ τοῦ σώματός ἐστιν , οὗ προσέλαβεν , ἕως ἂν ἐμὲ ποιήσῃ θεὸν τῇ δυνάμει τῆς ἐνανθρωπήσεως , κἂν μηκέτι κατὰ σάρκα γινώσκηται , τὰ σαρκικὰ λέγω πάθη καί , χωρὶς τῆς ἁμαρτίας , ἡμέτερα . οὕτω δὲ καὶ παράκλητον ἔχομεν Ἰησοῦν οὐχ ὡς ὑπὲρ ἡμῶν προκαλινδούμενον τοῦ πατρός , καἲ προσπίπτοντα δουλικῶς . ἄπαγε τὴν δούλην ὄντως ὑπόνοιαν , καὶ ἀναξίαν τοῦ πνεύματος . οὔτε γὰρ τοῦ πατρὸς τοῦτο ἐπιζητεῖν , οὔτε τοῦ υἱοῦ πάσχειν , ἢ ὡς περὶ θεοῦ διανοεῖσθαι δίκαιον · ἀλλ’ οἷς πέπονθεν , ὡς ἄνθρωπος , πείθει καρτερεῖν , ὡς λόγος καὶ παραινέτης . τοῦτο νοεῖταί μοι ἢ παράκλησις .
Lemmas: ἐννάω ἐκεῖνος φημί ὁ · πάντοτε ζάω εἰς ὁ ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ . εὖ γε καί λίαν μυστικός τε καί φιλάνθρωπος . ὁ γάρ ἐντυγχάνω οὐ , ὡς ὁ ὁ πολύς συνήθεια , ὁ ζητέω ἐκδίκησις ἔχω · οὗτος γάρ πως καί ταπεινότης · ἀλλά ὁ πρεσβεύω ὑπέρ ἐγώ ὁ λόγος ὁ μεσιτεία · ὡς καί ὁ πνεῦμα ὑπέρ ἐγώ ἐντυγχάνω λέγω . εἷς γάρ θεός , εἷς καί μεσίτης θεός καί ἄνθρωπος , ἄνθρωπος Ἰησοῦς χριστός . πρεσβεύω γάρ ἔτι καί νῦν , ὡς ἄνθρωπος , ὑπέρ ὁ ἐμός σωτηρία , ὅτι μετά ὁ σῶμα εἰμί , ὅς προσλαμβάνω , ἠώς ἄν ἐγώ ποιέω θεός ὁ δύναμις ὁ ἐνανθρώπησις , κἀν μηκέτι κατά σάρκα γιγνώσκω , ὁ σαρκικός λέγω πάθος καί , Χωρὶς ὁ ἁμαρτία , ἡμέτερος . οὕτως δέ καί παράκλητος ἔχω Ἰησοῦς οὐ ὡς ὑπέρ ἐγώ προκαλινδέω ὁ πατέρας , καίω προσπίπτω δουλικός . ἀπάγω ὁ δοῦλος ὄντως ὑπόνοια , καί ἀνάξιος ὁ πνεῦμα . οὔτε γάρ ὁ πατήρ οὗτος ἐπιζητέω , οὔτε ὁ υἱός πάσχω , ἢ ὡς περί θεός διανοέω δίκαιος · ἀλλά ὅς πάσχω , ὡς ἄνθρωπος , πείθω καρτερέω , ὡς λόγος καί παραινέτης . οὗτος νοέω ἐγώ ἢ παράκλησις .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 15
Δέκατον αὐτοῖς ἐστιν ἡ ἄγνοια , καὶ τὸ μηδένα γινώσκειν τὴν τελευταίαν ἡμέραν ἢ ὥραν , μηδὲ τὸν υἱὸν αὐτόν , εἰ μὴ τὸν πατέρα . καίτοι πῶς ἀγνοεῖ τι τῶν ὄντων ἡ σοφία , ὁ ποιητὴς τῶν αἰώνων , ὁ συντελεστὴς καὶ μεταποιητης , τὸ πέρας τῶν γενομένων ; ο οὐτῶ τὰ του θεοῦ γινώσκων , ὡς τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὰ ἐν αὐτῷ ; τί γὰρ ταύτης τῆς γνώσεως τελεώτερον ; πῶς δὲ τὰ μὲν πρὸ τῆς ὥρας ἀκριβῶς ἐπίσταται , καὶ τὰ οἷον ἐν χρῷ τοῦ τέλους , αὐτὴν δὲ ἀγνοεῖ τὴν ὥραν ; αἰνίγματι γὰρ τὸ πρᾶγμα ὅμοιον , ὥσπερ ἂν εἴ τις τὰ μὲν πρὸ τοῦ τείχους ἀκριβῶς ἐπίστασθαι λέγοι , αὐτὸ δὲ ἀγνοεῖν τὸ τεῖχος · ἢ τὸ τῆς ἡμέρας τέλος εὖ ἐπιστάμενος , τὴν ἀρχὴν τῆς νυκτὸς μὴ γινώσκειν · ἔνθα ἡ τοῦ ἑτέρου γνῶσις ἀναγκαίως συνεισάγει τὸ ἕτερον . ἢ πᾶσιν εὔδηλον , ὅτι γινώσκει μέν , ὡς θεός , ἀγνοεῖν δέ φησιν , ὡς ἄνθρωπος , ἄν τις τὸ φαινόμενον χωρίσῃ τοῦ νοουμένου ; τὸ γὰρ ἀπόλυτον εἶναι τὴν τοῦ υἱοῦ προσηγορίαν καἰ ἄσχετον , οὐ προσκειμένου τῳ υἱῷ τοῦ τίνος , ταύτην ἡμῖν δίδωσι τὴν ὑπόνοιαν , ὥστε τὴν ἄγνοιαν ὑπολαμβάνειν ἐπὶ τὸ εὐσεβέστερον , τῷ ἀνθρωπίνῳ , μὴ τῷ θείῳ , ταύτην λογιζομένους .
Lemmas: Δέκατος αὐτός εἰμί ὁ ἄγνοια , καί ὁ μηδείς γινώσκω ὁ τελευταῖος ἡμέρα ἢ ὥρα , μηδέ ὁ υἱός αὐτός , εἰμί μή ὁ πατέρας . καίτοι πῶς ἀγνοέω τίς ὁ εἰμί ὁ σοφία , ὁ ποιητής ὁ αἰών , ὁ συντελεστής καί μεταποιητής , ὁ πέρας ὁ γίνομαι ; ὁ οὐτάω ὁ τις θεός γιγνώσκω , ὡς ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐν αὐτός ; τίς γάρ οὗτος ὁ γνῶσις τέλειος ; πῶς δέ ὁ μέν πρό ὁ ὥρα ἀκριβῶς ἐπίσταμαι , καί ὁ οἷος ἐν χρώς ὁ τέλος , αὐτός δέ ἀγνοέω ὁ ὥρα ; αἴνιγμα γάρ ὁ πρᾶγμα ὅμοιος , ὥσπερ ἄν εἰμί τις ὁ μέν πρό ὁ τεῖχος ἀκριβῶς ἐπίσταμαι λέγω , αὐτός δέ ἀγνοέω ὁ τεῖχος · ἢ ὁ ὁ ἡμέρα τέλος εὖ ἐπίσταμαι , ὁ ἀρχή ὁ νύξ μή γινώσκω · ἔνθα ὁ ὁ ἕτερος γνῶσις ἀναγκαῖος συνεισάγω ὁ ἕτερος . ἢ πᾶς εὔδηλος , ὅτι γιγνώσκω μέν , ὡς θεός , ἀγνοέω δέ φημί , ὡς ἄνθρωπος , ἄν τις ὁ φαίνω χωρίζω ὁ νοέω ; ὁ γάρ ἀπόλυτος ἔρχομαι ὁ ὁ υἱός προσηγορία καίω ἄσχετος , οὐ πρόσκειμαι τις υἱός ὁ τίς , οὗτος ἐγώ δίδωμι ὁ ὑπόνοια , ὥστε ὁ ἄγνοια ὑπολαμβάνω ἐπί ὁ εὐσεβής , ὁ ἀνθρώπινος , μή ὁ θεῖος , οὗτος λογίζομαι .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 16
Εἰ μὲν οὖν οὗτος αὐτάρκης ὁ λόγος , ἐνταῦθα στησόμεθα , καὶ μηδὲν πλέον ἐπιζητείσθω · εἰ δὲ μή , τό γε δεύτερον , ὥσπερ τῶν ἄλλων ἕκαστον , οὕτω δὲ καὶ ἡ γνῶσις τῶν μεγίστων ἐπὶ τὴν αἰτίαν ἀναφερέσθω τιμῇ τοῦ γεννήτορος . δοκεῖ δέ μοί τις , μηδ’ ἂν ἐκείνως ἀναγνούς , ὡς τῶν καθ’ ἡμᾶς φιλολόγων τις , μικρὸν ἐννοῆσαι , ὅτι οὐδὲ ὁ υἱὸς ἄλλως οἶδε τὴν ἡμέραν ἢ τὴν ὥραν , ἢ ὡς ὅτι ὁ πατήρ . τὸ γὰρ συναγόμενον ὁποῖον ; ἐπειδὴ ὁ πατὴρ γινώσκει , διὰ τοῦτο καὶ ὁ υἱός , ὡς δῆλον , ὅτι μηδενὶ γνωστὸν τοῦτο μηδὲ ληπτόν , πλὴν τῆς πρώτης φύσεως . ἐλείπετο περὶ τοῦ ἐντετάλθαι , καὶ τετηρηκέναι τὰς ἐντολάς , καὶ τὰ ἀρεστὰ αὐτῷ πάντοτε πεποιηκέναι , διαλαβεῖν ἡμᾶς · ἔτι δὲ τελειώσεως , καὶ ὑψώσεως , καὶ τοῦ μαθεῖν ἐξ ὧν ἔπαθε τὴν ὑπακοήν , ἀρχιερωσύνης τε καὶ προσφορᾶς , καὶ παραδόσεως , καὶ δεήσεως τῆς πρὸς τὸν δυνάμενον σώζειν αὐτὸν ἐκ θανάτου , καὶ ἀγωνίας , καὶ θρόμβων , καὶ προσευχῆς , καὶ εἴ τι ἄλλο τοιοῦτον · εἰ μὴ πᾶσι πρόδηλον ἦν , ὅτι περὶ τὸ πάσχον τὰ τοιαῦτα τῶν ὀνομάτων , οὐ τὴν ἄτρεπτον φύσιν καὶ τοῦ πάσχειν ὑψηλοτέραν . ὁ μὲν οὖν περὶ τῶν ἀντιθέτων λόγος τοσοῦτον , ὅσον ῥίζα τις εἶναι καὶ ὑπόμνημα τοῖς ἐξεταστικωτέροις τῆς τελεωτέρας ἐξεργασίας . ἄξιον δὲ ἴσως , καὶ τοῖς προειρημένοις ἀκόλουθον , μηδὲ τὰς προσηγορίας τοῦ υἱοῦ παρελθεῖν αθεωρήτους , πολλάς τε οὔσας , καὶ κατὰ πολλῶν κειμένας τῶν περὶ αὐτὸν νοουμένων , ἀλλ’ ἑκάστην αὐτῶν ὅ τί ποτε βούλεται παραστῆσαι , καὶ δεῖξαι τὸ τῶν ὀνομάτων μυστήριον .
Lemmas: εἰμί μέν οὖν οὗτος αὐτάρκης ὁ λόγος , ἐνταῦθα ἵστημι , καί μηδείς πλείων ἐπιζητέω · εἰμί δέ μή , ὁ γε δεύτερος , ὥσπερ ὁ ἄλλος ἕκαστος , οὕτως δέ καί ὁ γνῶσις ὁ μέγας ἐπί ὁ αἰτία ἀναφέρω τιμή ὁ γεννήτωρ . δοκέω δέ ἐγώ τις , μηδέ ἄν ἐκεῖνος ἀναγιγνώσκω , ὡς ὁ κατά ἐγώ φιλόλογος τις , μικρός ἐννοέω , ὅτι οὐδέ ὁ γιός ἄλλως οἶδα ὁ ἡμέρα ἢ ὁ ὥρα , ἢ ὡς ὅτι ὁ πατήρ . ὁ γάρ συνάγω ὁποῖος ; ἐπεί ὁ πατήρ γιγνώσκω , διά οὗτος καί ὁ γιός , ὡς δῆλος , ὅτι μηδείς γνωστός οὗτος μηδέ ληπτός , πλήν ὁ πρῶτος φύσις . λείπω περί ὁ ἐντέλλω , καί τηρέω ὁ ἐντολή , καί ὁ ἀρεστός αὐτός πάντοτε ποιέω , διαλαμβάνω ἐγώ · ἔτι δέ τελείωσις , καί ὕψωσις , καί ὁ μανθάνω ἐκ ὅς πάσχω ὁ ὑπακοή , ἀρχιερωσύνη τε καί προσφορά , καί παράδοσις , καί δέησις ὁ πρός ὁ δύναμαι σῴζω αὐτός ἐκ θάνατος , καί ἀγωνία , καί θρόμβος , καί προσευχή , καί εἰμί τίς ἄλλος τοιοῦτος · εἰμί μή πᾶς πρόδηλος εἰμί , ὅτι περί ὁ πάσχω ὁ τοιοῦτος ὁ ὄνομα , οὐ ὁ ἄτρεπτος φύσις καί ὁ πάσχω ὑψηλός . ὁ μέν οὖν περί ὁ ἀντίθετος λόγος τοσοῦτος , ὅσον ῥίζα τις ἔρχομαι καί ὑπόμνημα ὁ ἐξεταστικός ὁ τέλειος ἐξεργασία . ἄξιος δέ ἴσως , καί ὁ προλέγω ἀκόλουθος , μηδέ ὁ προσηγορία ὁ υἱός παρέρχομαι αθεώρητος , πολύς τε εἰμί , καί κατά πολύς κεῖμαι ὁ περί αὐτός νοέω , ἀλλά ἕκαστος αὐτός ὁ τίς ποτέ βούλομαι παρίστημι , καί δείκνυμι ὁ ὁ ὄνομα μυστήριον .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 17
Ἀρκτέον δὲ ἡμῖν ἐντεῦθεν . τὸ θεῖον ἀκατονόμαστον · καὶ τοῦτο δηλοῦσιν , οὐχ οἱ λογισμοὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ Ἐβραίων οἱ σοφώτατοι καὶ παλαιότατοι , ὅσον εἰκάζειν ἔδοσαν . οἱ γὰρ χαρακτῆρσιν ἰδίοις τὸ θεῖον τιμήσαντες , καὶ οὐδὲ γράμμασιν ἀνασχόμενοι τοῖς αὐτοῖς ἄλλο τι γράφεσθαι τῶν μετὰ θεὸν καὶ θεόν , ὡς δέον ἀκοινώνητον εἶναι καὶ μέχρι τούτου τὸ θεῖον τοῖς ἡμετέροις , πότε ἂν δέξαιντο λυομένῃ φωνῇ δηλοῦσθαι τὴν ἄλυτον φύσιν καὶ ἰδιάζουσαν ; οὔτε γὰρ ἀέρα τις ἔπνευσεν ὅλον πώποτε , οὔτε οὐσίαν θεοῦ παντελῶς ἢ νοῦς κεχώρηκεν , ἢ φωνὴ περιέλαβεν . ἀλλ’ ἐκ τῶν περὶ αὐτὸν σκιαγραφοῦντες τὰ κατ’ αὐτόν , ἀμυδράν τινα καὶ ἀσθενῆ καὶ ἄλλην ἀπ’ ἄλλου φαντασίαν συλλέγομεν . καὶ οὗτος ἄριστος ἡμῖν θεολόγος , οὐχ ὃς εὗρε τὸ πᾶν , οὐδὲ γὰρ δέχεται τὸ πᾶν ὁ δεσμός , ἁλλ’ ὃς ἐὰν ἄλλου φαντασθῇ πλέον , καὶ πλεῖον ἐν ἑαυτῷ συναγάγῃ τὸ τῆς ἁληθείας ἴνδαλμα , ἢ ἀποσκίασμα , ἢ ὅ τι καὶ ὀνομάσομεν .
Lemmas: ἄρχω δέ ἐγώ ἐντεῦθεν . ὁ θεῖος ἀκατονόμαστος · καί οὗτος δηλόω , οὐ ὁ λογισμός μόνος , ἀλλά καί Ἑβραῖος ὁ σοφός καί παλαιός , ὅσον εἰκάζω δίδωμι . ὁ γάρ χαρακτήρ ἴδιος ὁ θεῖος τιμάω , καί οὐδέ γράμμα ἀνέχω ὁ αὐτός ἄλλος τίς γράφω ὁ μετά θεός καί θεός , ὡς δέω ἀκοινώνητος ἔρχομαι καί μέχρι οὗτος ὁ θεῖος ὁ ἡμέτερος , πότε ἄν δέχομαι λύω φωνή δηλόω ὁ ἄλυτος φύσις καί ἰδιάζω ; οὔτε γάρ αέρας τις πνέω ὅλος πώποτε , οὔτε οὐσία θεός παντελής ἢ Νοῦς χωρέω , ἢ φωνή περιλαμβάνω . ἀλλά ἐκ Τεῖς περί αὐτός σκιαγραφέω ὁ κατά αὐτός , ἀμυδρός τις καί ἀσθενής καί ἄλλος ἀπό ἄλλος φαντασία συλλέγω . καί οὗτος ἀγαθός ἐγώ θεολόγος , οὐ ὅς εὑρίσκω ὁ πᾶς , οὐδέ γάρ δέχομαι ὁ πᾶς ὁ δεσμός , ἀλλά ὅς ἐάν ἄλλος φαντάζω πλείων , καί πλέως ἐν ἑαυτοῦ συνάγω ὁ ὁ ἀλήθεια ἴνδαλμα , ἢ ἀποσκίασμα , ἢ ὁ τίς καί ὀνομάζω .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 18
Ὅσον δ’ οὖν ἐκ τῶν ἡμῖν ἐφικτῶν , ὁ μὲν ὤν , καὶ ὁ θεός , μᾶλλόν πὼς τῆς οὐσίας ὀνόματα · καὶ τούτων μᾶλλον ὁ ὤν · οὐ μόνον ὅτι τῷ Μωυσεῖ χρηματίζων ἐπὶ τοῦ ὄρους , καὶ τὴν κλῆσιν ἀπαιτούμενος , ἥ τίς ποτε εἴη , τοῦτο προσεῖπεν ἑαυτόν , ’Ο ὢν ἀπέσταλκέ με , τῷ λαῷ κελεύσας εἰπεῖν · ἀλλ’ ὅτι καὶ κυριωτέραν ταύτην εὐρίσκομεν . ἢ μὲν γὰρ τοῦ θεοῦ , κἂν ἀπὸ τοῦ θέειν , ἢ αἴθειν , ἠτυμολόγηται τοῖς περὶ ταῦτα κομψοῖς , διὰ τὸ ἀεικίνητον καὶ δαπανητικὸν τῶν μοχθῇρῶν ἕξεων , — καὶ γὰρ πῦρ καταναλίσκον ἐντεῦθεν λέγεται , — ἀλλ’ οὖν τῶν πρός τι λεγομένων ἐστί , καὶ οὐκ ἄφετος · ὥσπερ καὶ ἡ κύριος φωνή , ὄνομα εἶναι θεοῦ καὶ αὐτὴ λεγομένη · Ἐγὼ γάρ , φησι , κύριος ὁ θεός σου · τοῦτό μού ἐστιν ὄνομα . καί , κύριος ὄνομα αὐτῷ . ἡμεῖς δὲ φύσιν ἐπιζητοῦμεν , ᾗ τὸ εἶναι καθ’ ἑαυτό , καὶ οὐκ ἄλλῳ συνδεδεμένον · τὸ δὲ ὂν ἴδιον ὄντως θεοῦ , καὶ ὅλον , μήτε τῷ πρὸ αὐτοῦ , μήτε τῷ μετ’ αὐτόν , οὐ γὰρ ἢν , ἢ ἔσται , περατούμενον ἢ περικοπτόμενον .
Lemmas: ὅσος δέ οὖν ἐκ ὁ ἐγώ ἐφικτός , ὁ μέν εἰμί , καί ὁ θεός , μάλα πως ὁ οὐσία ὄνομα · καί οὗτος μᾶλλον ὁ εἰμί · οὐ μόνος ὅτι ὁ Μωυσῆς χρηματίζω ἐπί ὁ ὄρος , καί ὁ κλῆσις ἀπαιτέω , ὅς τίς ποτέ εἰμί , οὗτος προσλέγω ἑαυτοῦ , Οὗ εἰμί ἀποστέλλω ἐγώ , ὁ λαός κελεύω λέγω · ἀλλά ὅτι καί κύριος οὗτος εὑρίσκω . ἢ μέν γάρ ὁ θεός , κἀν ἀπό ὁ θέω , ἢ αἴθω , ἐτυμολογέω ὁ περί οὗτος κομψός , διά ὁ ἀεικίνητος καί δαπανητικός ὁ μοχθηρός ἕξις , — καί γάρ πῦρ καταναλίσκω ἐντεῦθεν λέγω , — ἀλλά οὖν ὁ πρός τίς λέγω εἰμί , καί οὐ ἄφετος · ὥσπερ καί ὁ κύριος φωνή , ὄνομα ἔρχομαι θεός καί αὐτός λέγω · ἐγώ γάρ , φημί , κύριος ὁ θεός σύ · τούτος ἐγώ εἰμί ὄνομα . καί , κύριος ὄνομα αὐτός . ἐγώ δέ φύσις ἐπιζητέω , ὅς ὁ ἔρχομαι κατά ἑαυτοῦ , καί οὐ ἄλλος συνδέω · ὁ δέ εἰμί ἴδιος ὄντως θεός , καί ὅλος , μήτε ὁ πρό αὐτός , μήτε ὁ μετά αὐτός , οὐ γάρ εἄν , ἢ εἰμί , περατόω ἢ περικόπτω .
gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 19
τῶν δ’ ἄλλων προσηγοριῶν αἱ μὲν τῆς ἐξουσίας εἰσὶ προφανῶς , αἱ δὲ τῆς οἰκονομίας , καὶ ταύτης διττῆς · τῆς μὲν ὑπὲρ τὸ σῶμα , τῆς δὲ ἐν σώματι · οἷον ὁ μὲν παντοκράτωρ , καὶ ὁ βασιλεύς , ἢ τῆς δόξης , ἢ τῶν αἰώνων , ἢ τῶν δυνάμεων τοῦ ἀγαπητοῦ , ἢ τῶν βασιλευόντων · καὶ ὁ κύριος , ἢ σαβαώθ , ὅπερ ἐστὶ στρατιῶν , ἢ τῶν δυνάμεων , ἢ τῶν κυριευόντων . ταῦτα μὲν σαφῶς τῆς ἐξουσίας · ὁ δὲ θεός , ἢ τοῦ σώζειν , ἢ ἐκδικήσεων , ἢ εἰρήνης , ἢ δικαιοσύνης , ἢ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ , καὶ παντὸς Ἰσραὴλ τοῦ πνευματικοῦ καὶ ὁρῶντος θεόν · ταῦτα δὲ τῆς οἰκονομίας . ἐπειδὴ γὰρ τρισὶ τούτοις διοικούμεθα , δέει τε τιμωρίας , καὶ σωτηρίας ἐλπίδι , πρὸς δὲ καὶ δόξης , καὶ ἀσκήσει τῶν ἀρετῶν , ἐξ ὧν ταῦτα · τὸ μὲν τῶν ἐκδικήσεων ὄνομα οἰκονομεῖ τὸν φόβον · τὸ δὲ τῶν σωτηρίων τὴν ἐλπίδα · τὸ δὲ τῶν ἀρετῶν τὴν ἄσκησιν · ἵν᾿ ὡς τὸν θεὸν ἐν ἑαυτῷ φέρων ὁ τούτων τι κατορθῶν μᾶλλον ἐπείγηται πρὸς τὸ τέλειον , καὶ τὴν ἐξ ἀρετῶν οἰκείωσιν . ταῦτα μὲν οὖν ἔτι κοινὰ θεότητος τὰ ὀνόματα . ἴδιον δὲ τοῦ μὲν ἀνάρχου , πατήρ · τοῦ δὲ ἀνάρχως γεννηθέντος , υἱός · τοῦ δὲ ἀγεννήτως προελθόντος , ἢ προιόντος , τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον . ἀλλ’ ἐπὶ τὰς τοῦ υἱοῦ κλήσεις ἔλθωμεν , ὅπερ ὡρμήθη λέγειν ὁ λόγος .
Lemmas: ὁ δέ ἄλλος προσηγορία ὁ μέν ὁ ἐξουσία εἰμί προφανής , ὁ δέ ὁ οἰκονομία , καί οὗτος δισσός · ὁ μέν ὑπέρ ὁ σῶμα , ὁ δέ ἐν σῶμα · οἷος ὁ μέν παντοκράτωρ , καί ὁ βασιλεύς , ἢ ὁ δόξα , ἢ ὁ αἰών , ἢ ὁ δύναμις ὁ ἀγαπητός , ἢ ὁ βασιλεύω · καί ὁ κύριος , ἢ Σαβαώθ , ὅς εἰμί στρατιά , ἢ ὁ δύναμις , ἢ ὁ κυριεύω . οὗτος μέν σαφής ὁ ἐξουσία · ὁ δέ θεός , ἢ ὁ σῴζω , ἢ ἐκδίκησις , ἢ εἰρήνη , ἢ δικαιοσύνη , ἢ Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ , καί πᾶς Ἰσραήλ ὁ πνευματικός καί ὁράω θεός · οὗτος δέ ὁ οἰκονομία . ἐπεί γάρ τρεῖς οὗτος διοικέω , δέος τε τιμωρία , καί σωτηρία ἐλπίς , πρός δέ καί δόξα , καί ἄσκησις ὁ ἀρετή , ἐκ ὅς οὗτος · ὁ μέν ὁ ἐκδίκησις ὄνομα οἰκονομέω ὁ φόβος · ὁ δέ ὁ σωτήριος ὁ ἐλπίς · ὁ δέ ὁ ἀρετή ὁ ἄσκησις · ἵνα ὡς ὁ θεός ἐν ἑαυτοῦ φέρω ὁ οὗτος τίς κατορθόω μᾶλλον ἐπείγω πρός ὁ τέλειος , καί ὁ ἐκ ἀρετή οἰκείωσις . οὗτος μέν οὖν ἔτι κοινός θεότης ὁ ὄνομα . ἴδιος δέ ὁ μέν ἄναρχος , πατήρ · ὁ δέ ἄναρχος γεννάω , γιός · ὁ δέ ἀγέννητος προέρχομαι , ἢ προέρχομαι , ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . ἀλλά ἐπί ὁ ὁ υἱός κλῆσις ἔρχομαι , ὅς ὁρμάω λέγω ὁ λόγος .