gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-30 6
τῆς δὲ αὐτῆς ἔχεται θεωρίας καὶ τὸ μαθεῖν αὐτὸν τὴν ὑπακοὴν ἐξ ὧν ἔπαθεν , ἥ τε κραυγή , καὶ τὰ δάκρυα , καὶ τὸ ἱκετεῦσαι , καὶ τὸ εἰσακουσθῆναι , καὶ τὸ εὐλαβές · ἃ δραματουργεῖται καὶ πλέκεται θαυμασίως ὑπὲρ ἡμῶν . ὡς μὲν γὰρ λόγος , οὔτε ὑπήκοος ἦν , οὔτε ἀνήκοος . τῶν γὰρ ὑπὸ χεῖρα ταῦτα , καὶ τῶν δευτέρων , τὸ μὲν τῶν εὐγνωμονεστέρων , τὸ δὲ τῶν ἀξίων κολάσεως . ὡς δὲ δούλου μορφή , συγκαταβαίνει τοῖς ὁμοδούλοις καὶ δούλοις , καὶ μορφοῦται τὸ ἀλλότριον , ὅλον ἐν ἑαυτῷ ἐμὲ φέρων μετὰ τῶν ἐμῶν , ἵνα ἐν ἑαυτῷ δαπανήσῃ τὸ χεῖρον , ὡς κηρὸν πῦρ , ἢ ὡς ἀτμίδα γῆς ἥλιος , κἀγὼ μεταλάβω τῶν ἐκείνου διὰ τὴν σύγκρασιν . διὰ τοῦτο ἔργῳ τιμᾷ τὴν ὑπακοήν , καὶ πειρᾶται ταύτης ἐκ τοῦ παθεῖν . οὐ γὰρ ἱκανὸν ἡ διάθεσις , ὥσπερ οὐδὲ ἡμῖν , εἰ μὴ καὶ διὰ τῶν πραγμάτων χωρήσαιμεν . ἔργον γὰρ ἀπόδειξις διαθέσεως . οὐ χεῖρον δὲ ἴσως κἀκεῖνο ὑπολαβεῖν , ὅτι δοκιμάζει τὴν ἡμετέραν ὑπακοήν , καὶ πάντα μετρεῖ τοῖς ἑαυτοῦ πάθεσι τέχνῃ φιλανθρωπίας , ὥστε ἔχειν εἰδέναι τοῖς ἑαυτοῦ τὰ ἡμέτερα , καὶ ποσὸν μὲν ἀπαιτούμεθα , ποσὸν δὲ συγχωρούμεθα , λογιζομένης μετὰ τοῦ πάσχειν καὶ τῆς ἀσθενείας . εἰ γὰρ τὸ φῶς ἐδιώχθη διὰ τὸ πρόβλημα , φαῖνον ἐν τῇ σκοτίᾳ , τῷ βίῳ τούτῳ , ὑπὸ τῆς ἄλλης σκοτίας , τοῦ πονηροῦ λέγω καὶ τοῦ πειραστοῦ , τὸ σκότος πόσον , ὡς ἀσθενέστερον ; καὶ τί θαυμαστόν , εἰ ἐκείνου διαφυγόντος παντάπασιν ἡμεῖς ποσῶς καὶ κατα - ληφθείημεν ; μεῖζον γὰρ ἐκείνῳ τὸ διωχθῆναι , ἤπερ ἡμῖν τὸ καταληφθῆναι , παρὰ τοῖς ὀρθῶς ταῦτα λογιζομένοις . ἔτι δὲ προσθήσω τοῖς εἰρημένοις ἐκεῖνο , ἐνθυμηθεὶς τό · Ἐν ᾧ γὰρ πέπονθεν αὐτὸς πειρασθείς , δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι , σαφῶς πρὸς τὴν αὐτὴν φέρον διάνοιαν . ἔσται δὲ ὁ θεὸς τὰ πάντα ἐν πᾶσιν ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἀποκαταστάσεως · οὐχ ὁ πατήρ , πάντως εἰς αὐτὸν ἀναλυθέντος τοῦ υἱοῦ , ὥσπερ εἰς πυρὰν μεγάλην λαμπάδος πρὸς καιρὸν ἀποσπασθείσης , εἶτα συναφθείσης , — μηδὲ γὰρ Σαβέλλιοι τῷ ῥητῷ τούτῳ παραφθειρέσθωσαν , — ἀλλ’ ὅλος θεός , ὅταν μηκέτι πολλὰ ὦμεν , ὥσπερ νῦν τοῖς κινήμασι καὶ τοῖς πάθεσιν , οὐδὲν ὅλως θεοῦ , ἢ ὀλίγον , ἐν ἡμῖν αὐτοῖς φέροντες , ἀλλ’ ὅλοι θεοειδεῖς , ὅλου θεοῦ χωρητικοὶ καὶ μόνου . τοῦτο γὰρ ἡ τελείωσις , πρὸς ἣν σπεύδομεν · τεκμηριοῖ δὲ μάλιστα Παῦλος αὐτός . ὂ γὰρ ἐνταῦθα περὶ θεοῦ φησὶν ἀορίστως , ἀλλαχοῦ σαφῶς περιορίζει Χριστῷ . τί λέγων ; Ὅπου οὐκ ἔνι Ἔλλην , οὐδὲ Ἰουδαῖος , περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία , βάρβαρος , Σκύθης , δοῦλος , ἐλεύθερος · ἁλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός .
Lemmas: ὁ δέ αὐτηες͂ς ἔχω θεωρία καί ὁ μανθάνω αὐτός ὁ ὑπακοή ἐκ ὅς πάσχω , ὁ τε κραυγή , καί ὁ δάκρυον , καί ὁ ἱκετεύω , καί ὁ εἰσακούω , καί ὁ εὐλαβής · ὅς δραματουργέω καί πλέκω θαυμάσιος ὑπέρ ἐγώ . ὡς μέν γάρ λόγος , οὔτε ὑπήκοος εἰμί , οὔτε ἀνήκοος . ὁ γάρ ὑπό χείρ οὗτος , καί ὁ δεύτερος , ὁ μέν ὁ εὐγνώμων , ὁ δέ ὁ ἄξιος κόλασις . ὡς δέ δοῦλος μορφή , συγκαταβαίνω ὁ ὁμόδουλος καί δοῦλος , καί μορφόω ὁ ἀλλότριος , ὅλος ἐν ἑαυτοῦ ἐγώ φέρω μετά ὁ ἐμός , ἵνα ἐν ἑαυτοῦ δαπανάω ὁ χείρων , ὡς κηρός πῦρ , ἢ ὡς ἀτμίς γῆ ἥλιος , ἐγώ μεταλαμβάνω ὁ ἐκεῖνος διά ὁ σύγκρασις . διά οὗτος ἔργον τιμάω ὁ ὑπακοή , καί πειράω οὗτος ἐκ ὁ πάσχω . οὐ γάρ ἱκανός ὁ διάθεσις , ὥσπερ οὐδέ ἐγώ , εἰμί μή καί διά ὁ πρᾶγμα χωρέω . ἔργον γάρ ἀπόδειξις διάθεσις . οὐ χείρων δέ ἴσως ἐͅκεῖνο ὑπολαμβάνω , ὅτι δοκιμάζω ὁ ἡμέτερος ὑπακοή , καί πᾶς μετρέω ὁ ἑαυτοῦ πάθος τέχνη φιλανθρωπία , ὥστε ἔχω οἶδα ὁ ἑαυτοῦ ὁ ἡμέτερος , καί ποσός μέν ἀπαιτέω , ποσός δέ συγχωρέω , λογίζομαι μετά ὁ πάσχω καί ὁ ἀσθένεια . εἰμί γάρ ὁ φάος διώκω διά ὁ πρόβλημα , φαίνω ἐν ὁ σκοτία , ὁ βίος οὗτος , ὑπό ὁ ἄλλος σκοτία , ὁ πονηρός λέγω καί ὁ πειραστής , ὁ σκότος πόσος , ὡς ἀσθενής ; καί τίς θαυμαστός , εἰμί ἐκεῖνος διαφεύγω παντάπασι ἐγώ ποσός καί κατά - λαμβάνω ; μέγας γάρ ἐκεῖνος ὁ διώκω , ἤ ἐγώ ὁ καταλαμβάνω , παρά ὁ ὀρθός οὗτος λογίζομαι . ἔτι δέ προστίθημι ὁ λέγω ἐκεῖνος , ἐνθυμέομαι ὁ · ἐν ὅς γάρ πάσχω αὐτός πειράω , δύναμαι ὁ πειράζω βοηθέω , σαφής πρός ὁ αὐτός φέρω διάνοια . εἰμί δέ ὁ θεός ὁ πᾶς ἐν πᾶς ἐν ὁ καιρός ὁ ἀποκατάστασις · οὐ ὁ πατήρ , πάντως εἰς αὐτός ἀναλύω ὁ υἱός , ὥσπερ εἰς πυρά μέγας λαμπάς πρός καιρός ἀποσπάω , εἶτα συνάπτω , — μηδέ γάρ Σαβέλλιος ὁ ῥητός οὗτος παραφθείρω , — ἀλλά ὅλος θεός , ὅταν μηκέτι πολύς εἰμί , ὥσπερ νῦν ὁ κίνημα καί ὁ πάθος , οὐδείς ὅλος θεός , ἢ ὀλίγος , ἐν ἐγώ αὐτός φέρω , ἀλλά ὅλος θεοειδής , ὅλος θεός χωρητικός καί μόνος . οὗτος γάρ ὁ τελείωσις , πρός ὅς σπεύδω · τεκμηριόω δέ μάλιστα Παῦλος αὐτός . ὅς γάρ ἐνταῦθα περί θεός φημί ἀόριστος , ἀλλαχοῦ σαφής περιορίζω Χριστός . τίς λέγω ; ὅπου οὐ ἔνειμι Ἕλλην , οὐδέ Ἰουδαῖος , περιτομή καί ἀκροβυστία , βάρβαρος , Σκύθης , δοῦλος , ἐλεύθερος · ἀλλά ὁ πᾶς καί ἐν πᾶς Χριστός .