gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-29 14
Ὅταν δὲ ἀνθυποφέρωμεν αὐτοῖς · τί οὖν ; οὐ κυρίως θεὸς ὁ υἱός , ὥσπερ οὐδὲ ζῷον τὸ γεγραμμένον ; πῶς οὖν θεός , εἰ μὴ κυρίως θεός ; τί γὰρ κωλύει , φασί , καὶ ὁμώνυμα ταῦτα εἶναι , καὶ κυρίως ἀμφότερα λέγεσθαι ; καὶ προοίσουσιν ἡμῖν τὸν κύνα , τὸν χερσαῖον , καὶ τὸν θαλάτ - τιον , ὁμώνυμά τε ὄντα , καὶ κυρίως λεγόμενα , — ἔστι γάρ τι καὶ τοιοῦτον εἶδος ἐν τοῖς ὁμωνύμοις , — καὶ εἴτε τι ἄλλο τῇ αὐτῇ προσχρῆται προσηγορίᾳ , καὶ μετέχει ταύτης ἐπ’ ἴσης , τῇ φύσει διεστηκός . ἀλλ’ ἐκεῖ μέν , ὦ βέλτιστε , δύο φύσεις τιθεὶς ὑπὸ τὴν αὐτὴν προσηγορίαν , οὐδὲν ἀμείνω τὴν ἑτέραν τῆς ἑτέρας εἰσάγεις , οὐδὲ τὴν μὲν πρότερον , τὴν δὲ ὕστερον , οὐδὲ τὴν μὲν μᾶλλον , τὴν δὲ ἧττον οὖσαν τοῦθ’ ὅπερ λέγεται . οὐδὲ γάρ τι συνέζευκται τὸ ταύτην παρέχον αὐταῖς τὴν ἀνάγκην . οὐ γὰρ ὁ μὲν μᾶλλον κύων , ὁ δὲ ἧττον τοῦ ἑτέρου κυνός , οἷον ὁ θαλάττιος τοῦ χερσαίου , ἢ ὁ χερσαῖος ἔμπαλιν τοῦ θαλαττίου · διὰ τί γάρ , ἢ κατὰ τίνα λόγον ; ἀλλ’ ἐν ὁμοτίμοις πράγμασι καὶ διαφόροις ἡ κοινωνία τῆς κλήσεως . ἐνταῦθα δὲ τῷ θεῷ παραζευγνὺς τὸ σεβάσμιον , καὶ τὸ ὑπὲρ πᾶσαν οὐσίαν εἶναι καὶ φύσιν , ὂ μόνου θεοῦ καὶ οἱονεὶ φύσις θεότητος , εἶτα τῷ πατρὶ μὲν τοῦτο διδούς , τὸν υἱὸν δὲ ἀποστερῶν καὶ ὑποτιθείς , καὶ τὰ δεύτερα νέμων αὐτῷ τῆς τιμῆς καὶ τῆς προσκυνήσεως , κἂν ταῖς συλλαβαῖς χαρίζῃ τὸ ὅμοιον , τῷ πράγματι τὴν θεότητα περικόπτεις , καὶ μεταβαίνεις κακούργως ἀπὸ τῆς τὸ ἴσον ἐχούσης ὁμωνυμίας ἐπὶ τὴν τὰ μὴ ἴσα συνδέουσαν · ὥστε ὁ γραπτός σοι καὶ ὁ ζῶν ἄνθρωπος μᾶλλον ἢ οἱ τοῦ ὑποδείγματος κύνες τῇ θεότητι πλησιάζουσιν . ἢ δὸς ἀμ - φοτέροις , ὥσπερ τὴν κοινωνίαν τῆς κλήσεως , οὕτω δὲ καὶ τὴν ὁμοτιμίαν τῶν φύσεων , εἰ καὶ διαφόρους ταύτας εἰσάγεις · καὶ καταλέλυκάς σου τοὺς κύνας , οὓς ἐξηῦρες κατὰ τῆς ἀνισότητος . τί γὰρ ὄφελος τῆς ὁμωνυμίας , εἰ τὸ ἰσότιμον ἔχοιεν οἱ παρά σου διαιρούμενοι ; οὐ γὰρ ἵνα ἰσότιμα δείξῃς , ἁλλ’ ἵνα ἀνισότιμα , πρὸς τὴν ὁμωνυμίαν καὶ τοὺς κύνας κατέφυγες . πῶς ἄν τις ἐλεγχθείη μᾶλλον καὶ ἑαυτῷ μαχόμενος καὶ θεότητι ;
Lemmas: ὅταν δέ ἀνθυποφέρω αὐτός · τίς οὖν ; οὐ κυρίως θεός ὁ γιός , ὥσπερ οὐδέ ζῷον ὁ γράφω ; πῶς οὖν θεός , εἰμί μή κυρίως θεός ; τίς γάρ κωλύω , φημί , καί ὁμώνυμος οὗτος ἔρχομαι , καί κυρίως ἀμφότερος λέγω ; καί προφέρω ἐγώ ὁ κύων , ὁ χερσαῖος , καί ὁ θαλός - Τῖον , ὁμώνυμος τε εἰμί , καί κυρίως λέγω , — εἰμί γάρ τίς καί τοιοῦτος εἶδος ἐν ὁ ὁμώνυμος , — καί εἴτε τίς ἄλλος ὁ αὐτός προσχράομαι προσηγορία , καί μετέχω οὗτος ἐπί ἴσος , ὁ φύσις διΐστημι . ἀλλά ἐκεῖ μέν , ὦ ἀγαθός , δύο φύσις τίθημι ὑπό ὁ αὐτός προσηγορία , οὐδείς ἀγαθός ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος εἰσάγω , οὐδέ ὁ μέν πρότερος , ὁ δέ ὕστερον , οὐδέ ὁ μέν μᾶλλον , ὁ δέ κακός εἰμί οὗτος ὅς λέγω . οὐδέ γάρ τίς συζεύγνυμι ὁ οὗτος παρέχω αὐτός ὁ ἀνάγκη . οὐ γάρ ὁ μέν μᾶλλον κύων , ὁ δέ κακός ὁ ἕτερος κύων , οἷος ὁ θαλάσσιος ὁ χερσαῖος , ἢ ὁ χερσαῖος ἔμπαλιν ὁ θαλάσσιος · διά τίς γάρ , ἢ κατά τίς λόγος ; ἀλλά ἐν ὁμότιμος πρᾶγμα καί διάφορος ὁ κοινωνία ὁ κλῆσις . ἐνταῦθα δέ ὁ θεός παραζεύγνυμι ὁ σεβάσμιος , καί ὁ ὑπέρ πᾶς οὐσία ἔρχομαι καί φύσις , ὅς μόνος θεός καί οἱονεί φύσις θεότης , εἶτα ὁ πατήρ μέν οὗτος δίδωμι , ὁ υἱός δέ ἀποστερέω καί ὑποτίθημι , καί ὁ δεύτερος νέμω αὐτός ὁ τιμή καί ὁ προσκύνησις , κἀν ὁ συλλαβή χαρίζω ὁ ὅμοιος , ὁ πρᾶγμα ὁ θεότης περικόπτω , καί μεταβαίνω κακοῦργος ἀπό ὁ ὁ ἴσος ἔχω ὁμωνυμία ἐπί ὁ ὁ μή ἴσος συνδέω · ὥστε ὁ γραπτός σύ καί ὁ ζάω ἄνθρωπος μᾶλλον ἢ ὁ ὁ ὑπόδειγμα κύων ὁ θεότης πλησιάζω . ἢ δίδωμι ἀνά - φοτερεω , ὥσπερ ὁ κοινωνία ὁ κλῆσις , οὕτως δέ καί ὁ ὁμοτιμία ὁ φύσις , εἰμί καί διάφορος αὐτός εἰσάγω · καί καταλύω σύ ὁ κύων , ὅς ἐξευρίσκω κατά ὁ ἀνισότης . τίς γάρ ὄφελος ὁ ὁμωνυμία , εἰμί ὁ ἰσότιμος ἔχω ὁ παρά σύ διαιρέω ; οὐ γάρ ἵνα ἰσότιμος δείκνυμι , ἀλλά ἵνα ανισότιμος , πρός ὁ ὁμωνυμία καί ὁ κύων καταφεύγω . πῶς ἄν τις ἐλέγχω μᾶλλον καί ἑαυτοῦ μάχομαι καί θεότης ;