gregorius-nazianzenus.de-filio-orat-29 8
Πῶς οὖν γεγέννηται ; οὐκ ἂν ἢν μεγάλη ἡ γέννησις , εἰ σοὶ κατελαμβάνετο , ὃς οὐδὲ τὴν ἰδίαν ἐπίστῃ γέννησιν , ἢ μικρόν τι ταύτης κατείληφας , καὶ ὅσον αἰσχύνῃ λέγειν · ἔπειτα οἴει τὸ πᾶν γινώσκειν ; πολλὰ ἂν κάμοις πρότερον , ἢ εὕροις λόγους συμπήξεως , μορφώσεως , φανερώσεως , ψυχῆς πρὸς σῶμα δεσμόν , νοῦ πρὸς ψυχήν , λόγου πρὸς νοῦν , κίνησιν , αὔξησιν , τροφῆς ἐξομοίωσιν , αἴσθησιν , μνήμην , ἀνάμνησιν , τἄλλα ἐξ ὧν συνέστηκας · καὶ τίνα μὲν τοῦ συναμφοτέρου ψυχῆς καὶ σώματος , τίνα δὲ τὰ μεμερισμένα , τίνα δὲ ἃ παρ’ ἀλλήλων λαμβάνουσιν · ὧν γὰρ ὕστερον ἡ τελείωσις , τούτων οἱ λόγοι μετὰ τῆς γεννήσεως . εἰπὲ τίνες · καὶ μηδὲ τότε φιλοσοφήσῃς θεοῦ γέννησιν · οὐ γὰρ ἀσφαλές . εἰ μὲν γὰρ τὴν σὴν γινώσκεις , οὐ πάντως καὶ τὴν τοῦ θεοῦ · εἰ δὲ μηδὲ τὴν σήν , πῶς τὴν τοῦ θεοῦ ; ὅσῳ γὰρ θεὸς ἀνθρώπου δυστεκμαρτότερος , τοσούτῳ καὶ τῆς σῆς γεννήσεως ἀληπτοτέρα ἡ ἄνω γέν - νησις . εἰ δὲ ὅτι μή σοι κατείληπται , διὰ τοῦτο οὐδὲ γεγέννηται , ὥρα σοι πολλὰ διαγράφειν τῶν ὄντων , ἃ μὴ κατείληφας , καὶ πρό γε ἁπάντων τὸν θεὸν αὐτόν · οὐδὲ γὰρ ὅ τι ποτέ ἐστιν εἰπεῖν ἔχεις , καὶ εἰ λίαν τολμηρὸς εἰ , καὶ τὰ περιττὰ μεγαλόψυχος . κατάβαλέ σου τὰς ῥεύσεις , καὶ τὰς διαιρέσεις , καὶ τὰς τομάς , καὶ τὸ ὡς περὶ σώματος διανοεῖσθαι τῆς ἀσωμάτου φύσεως · καὶ τάχα ἃν ἄξιόν τι διανοηθείης θεοῦ γεννήσεως . πῶς γεγέννηται ; πάλιν γὰρ τὸ αὐτὸ φθέγξομαι δυσχεραίνων . θεοῦ γέννησις σιωπῇ τιμάσθω . μέγα σοι τὸ μαθεῖν , ὅτι γεγέννηται . τὸ δὲ πῶς , οὐδὲ ἀγγέλοις ἐννοεῖν , μὴ ὅτι γέ σοι νοεῖν συγχωρήσομεν . βούλει παραστήσω τὸ πῶς ; ὡς οἶδεν ὁ γεννήσας πατήρ , καὶ ὁ γεννηθεὶς υἱός . τὸ δὲ ὑπὲρ ταῦτα νέφει κρύπτεται , τὴν σὴν διαφεῦγον ἀμβλυωπίαν .
Lemmas: πῶς οὖν γεννάω ; οὐ ἄν εἄν μέγας ὁ γέννησις , εἰμί σύ καταλαμβάνω , ὅς οὐδέ ὁ ἴδιος ἐπίσταμαι γέννησις , ἢ μικρός τίς οὗτος καταλαμβάνω , καί ὅσον αἰσχύνω λέγω · ἔπειτα οἴομαι ὁ πᾶς γινώσκω ; πολύς ἄν κάμνω πρότερος , ἢ εὑρίσκω λόγος σύμπηξις , μόρφωσις , φανέρωσις , ψυχή πρός σῶμα δεσμός , νόος πρός ψυχή , λόγος πρός νόος , κίνησις , αὔξησις , τροφή ἐξομοίωσις , αἴσθησις , μνήμη , ἀνάμνησις , ἄλλος ἐκ ὅς συνίστημι · καί τίς μέν ὁ συναμφότεροι ψυχή καί σῶμα , τίς δέ ὁ μερίζω , τίς δέ ὅς παρά ἀλλήλων λαμβάνω · ὅς γάρ ὕστερον ὁ τελείωσις , οὗτος ὁ λόγος μετά ὁ γέννησις . λέγω τίς · καί μηδέ τότε φιλοσοφέω θεός γέννησις · οὐ γάρ ἀσφαλής . εἰμί μέν γάρ ὁ σός γιγνώσκω , οὐ πάντως καί ὁ ὁ θεός · εἰμί δέ μηδέ ὁ σός , πῶς ὁ ὁ θεός ; ὅσος γάρ θεός ἄνθρωπος δυστέκμαρτος , τοσοῦτος καί ὁ σός γέννησις ἄληπτος ὁ ἄνω γε - νησίς . εἰμί δέ ὅτι μή σύ καταλαμβάνω , διά οὗτος οὐδέ γεννάω , ὥρα σύ πολύς διαγράφω ὁ εἰμί , ὅς μή καταλαμβάνω , καί πρό γε ἅπας ὁ θεός αὐτός · οὐδέ γάρ ὁ τίς ποτέ εἰμί λέγω ἔχω , καί εἰμί λίαν τολμηρός εἰμί , καί ὁ περισσός μεγαλόψυχος . καταβάλλω σύ ὁ ῥεῦσις , καί ὁ διαίρεση , καί ὁ τομή , καί ὁ ὡς περί σῶμα διανοέω ὁ ἀσώματος φύσις · καί τάχα ὅς ἄξιος τίς διανοέομαι θεός γέννησις . πῶς γεννάω ; πάλιν γάρ ὁ αὐτός φθέγγομαι δυσχεραίνω . θεός γέννησις σιωπή τιμάω . μέγας σύ ὁ μανθάνω , ὅτι γεννάω . ὁ δέ πῶς , οὐδέ ἄγγελος ἐννοέω , μή ὅτι γε σύ νοέω συγχωρέω . βούλομαι παρίστημι ὁ πῶς ; ὡς οἶδα ὁ γεννάω πατήρ , καί ὁ γεννάω γιός . ὁ δέ ὑπέρ οὗτος νέφος κρύπτω , ὁ σός διαφεύγω ἀμβλυωπία .