gregorius-nazianzenus.adversus-eunomianos-orat-27 8
Καίτοιγε , ὦ διαλεκτικὲ καὶ λάλε , ἐρωτήσω σέ τι μικρόν · Σὺ δὲ ἀπόκριναί , φησι τῷ Ἰὼβ ὁ διὰ λαίλαπος καὶ νεφῶν χρηματίζων . πότερον πολλαὶ μοναὶ παρὰ τῷ Θεῷ , ὅπερ ἀκούεις , ἢ μία ; πολλαί , δώσεις δηλαδή , καὶ οὐ μία . πότερον δὲ πληρωθῆναι δεῖ πάσας , ἢ τὰς μέν , τὰς δὲ οὐ , ὡς εἶναι κενὰς καὶ μάτην ἡτοιμασμένας ; ναὶ πάσας · οὐδὲν γὰρ εἰκῇ τῶν παρὰ θεοῦ γενομένων . ταύτην δὲ ὅ τί ποτε θήσεις τὴν μονήν , ἔχοις ἂν εἰπεῖν ; ἄρα τὴν ἐκεῖθεν ἀνάπαυσίν τε καὶ δόξαν τὴν ἀποκειμένην τοῖς μακαρίοις , ἢ ἄλλο τι ; οὐκ ἄλλο ἢ τοῦτο . ἐπειδὴ τοῦτο ὡμολογήσαμεν , κἀκεῖνο προσεξετάσωμεν . ἔστι τι τὸ ταύτας προξενοῦν τὰς μονάς , ὡς ὁ ἐμὸς λόγος , ἢ οὐδέν ; ἔστι πάντως . τί τοῦτο ; τὸ διαφόρους εἶναι πολιτείας καὶ προαιρέσεις , καὶ ἄλλην ἀλλαχοῦ φέρειν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως , ὅπερ καὶ ὁδοὺς ὀνομάζομεν . πάσας οὖν ὁδευτέον , ἢ τινὰς τῶν ὁδῶν τούτων ; εἰ μὲν οἷόν τε τὸν αὐτόν , ἁπάσας · εἰ δὲ μή , ὅτι πλείστας · εἰ δὲ μή , τινάς · εἰ δὲ μηδὲ τοῦτο , μέγα κἂν εἰ μίαν διαφερόντως , ὥς γέ μοι φαίνεται . ὀρθῶς τοῦτο ὑπολαμβάνεις . τί οὖν ; ὅταν ἀκούσῃς μίαν ὁδὸν εἶναι , καὶ ταύτην στενήν , τί σοι φαίνεται δηλοῦν ὁ λόγος ; μίαν μὲν διὰ τὴν ἀρετήν · μία γάρ , κἂν εἰς πολλὰ σχίζηται · στενὴν δὲ διὰ τοὺς ἱδρῶτας καὶ τὸ μὴ πολλοῖς εἶναι βατήν , ὡς πρὸς τὸ πλῆθος τῶν ἐναντίων καὶ ὅσοι διὰ τῆς κακίας ὁδεύουσιν . οὕτω κἀμοὶ δοκεῖ . τί οὖν , ὦ βέλτιστε , εἴπερ τοῦτο οὕτως ἔχει , ὥσπερ τινὰ πενίαν καταγνόντες τοῦ ἡμετέρου λόγου , πάσας τὰς ἄλλας ὁδοὺς ἀφέντες , πρὸς μίαν ταύτην φέρεσθε καὶ ὠθεῖσθε τὴν διὰ λόγου καὶ θεωρίας , ὡς μὲν αὐτοὶ οἴεσθε , ὡς δὲ ἐγώ φημι , ἀδολεσχίας καὶ τερατείας ; ἐπιτιμάτω Παῦλος ὑμῖν , τοῦτο πικρῶς ὀνειδίζων μετὰ τὴν ἀπαρίθμησιν τῶν χαρισμάτων , ἐν οἷς φησί · Μῆ πάντες ἀπόστολοι ; μὴ πάντες προφῆται ; καὶ τὰ ἑξῆς .
Lemmas: καίτοι , ὦ διαλεκτικός καί λάλος , ἐρωτάω σύ τίς μικρός · σύ δέ ἀποκρίνω , φημί ὁ Ἰώβ ὁ διά λαῖλαψ καί νέφος χρηματίζω . πότερος πολύς μονή παρά ὁ θεός , ὅς ἀκούω , ἢ εἷς ; πολύς , δίδωμι δηλαδή , καί οὐ εἷς . πότερος δέ πληρόω δέω πᾶς , ἢ ὁ μέν , ὁ δέ οὐ , ὡς ἔρχομαι κενός καί μάτην ἑτοιμάζω ; ναί πᾶς · οὐδείς γάρ εἰκῇ ὁ παρά θεός γίνομαι . οὗτος δέ ὁ τίς ποτέ τίθημι ὁ μονή , ἔχω ἄν λέγω ; ἄρα ὁ ἐκεῖθεν ἀνάπαυσις τε καί δόξα ὁ ἀπόκειμαι ὁ μακάριος , ὁ ἄλλος τίς ; οὐ ἄλλος ἢ οὗτος . ἐπεί οὗτος ὁμολογέω , ἐͅκεῖνο προσεξετάζω . εἰμί τίς ὁ αὐτός προξενώ ὁ μόνος , ὡς ὁ ἐμός λόγος , ἢ οὐδείς ; εἰμί πάντως . τίς οὗτος ; ὁ διάφορος ἔρχομαι πολιτεία καί προαίρεσις , καί ἄλλος ἀλλαχοῦ φέρω κατά ὁ ἀναλογία ὁ πίστη , ὅς καί ὀδούς ὀνομάζω . πᾶς οὖν ὁδεύω , ἢ τις ὁ ὀδούς οὗτος ; εἰμί μέν οἷος τε ὁ αὐτός , ἅπας · εἰμί δέ μή , ὅτι πλεῖστος · εἰμί δέ μή , τις · εἰμί δέ μηδέ οὗτος , μέγας κἀν εἰμί εἷς διαφερόντως , ὅς γε ἐγώ φαίνω . ὀρθός οὗτος ὑπολαμβάνω . τίς οὖν ; ὅταν ἀκούω εἷς ὁδός ἔρχομαι , καί οὗτος στενός , τίς σύ φαίνω δηλόω ὁ λόγος ; εἷς μέν διά ὁ ἀρετή · εἷς γάρ , κἀν εἰς πολύς σχίζω · στενός δέ διά ὁ ἱδρώς καί ὁ μή πολύς ἔρχομαι βατός , ὡς πρός ὁ πλῆθος ὁ ἐναντίος καί ὅσος διά ὁ κακία ὁδεύω . οὕτως ἐγώ δοκέω . τίς οὖν , ὦ ἀγαθός , εἴπερ οὗτος οὕτως ἔχω , ὥσπερ τις πενία καταγιγνώσκω ὁ ἡμέτερος λόγος , πᾶς ὁ ἄλλος ὀδούς ἀφίημι , πρός εἷς οὗτος φέρω καί ὠθέω ὁ διά λόγος καί θεωρία , ὡς μέν αὐτός οἴομαι , ὡς δέ ἐγώ φημί , ἀδολεσχία καί τερατεία ; ἐπιτιμάω Παῦλος σύ , οὗτος πικρός ὀνειδίζω μετά ὁ ἀπαρίθμησις ὁ χάρισμα , ἐν ὅς φημί · μής πᾶς ἀπόστολος ; μή πᾶς προφήτης ; καί ὁ ἑξῆς .