georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.78
γʹ . Ὅπως ὁ βασιλεὺς διεπρεσβεύετο πρὸς Τοχάρους , κήδη ποιῶν , καὶ πρὸς Αἰθίοπας . Τότε δὴ τῷ βασιλεῖ τῶν πραγμάτων καλῶς καὶ ὡς ἤθελε καταστάντων , ἐξήγοντο καὶ πρὸς τοὺς μακρὰν πρεσβεῖαι , τοῦτο μὲν πρὸς τὸν ἄρχοντα τῶν Τοχάρων Χαλαού , τοῦτο δὲ καὶ πρὸς τὸν τῶν Αἰθιόπων σουλτάν . Τὸν γὰρ τῶν Περσῶν μεθ' ἑαυτοῦ εἶχε τὸν Ἀζατίνην , ἐπὶ τῆς πόλεως βλακικῶς διάγοντα , κώμοις καὶ μέθαις ἀνὰ πᾶσαν διημερεύοντα ἄμφοδον · κενῆς γὰρ οὔσης ἀνθρώπων ἔτι τῆς πόλεως , συνέβαινε τὰς ἀμφόδους ὡς ἐρημίας εἶναι , ἐφ' αἷς ἐκεῖνος ἀνέδην καθήμενος σὺν τοῖς ἀμφ' αὑτόν , πολλοῖς καὶ μεγάλοις οὖσιν , ὠργίαζέ τε τῷ Διονύσῳ καὶ ἐμεθύσκετο . Πρὸς γοῦν ἐκείνους εἶχε διαπρεσβεύεσθαι καὶ αὖθις λαμβάνειν ἐκεῖθεν πρέσβεις . Τῷ μὲν οὖν Χαλαοὺ μετὰ τοῦ μοναχοῦ καὶ ἱερέως Πρίγκιπος ἐξεδίδου τὴν ἐκ τῆς Διπλοβατατζίνης ἐκ νοθείας παῖδα Μαρίαν . Καὶ ὁ Πρίγκιψ , ἀρχιμανδρίτης ὢν τότε τῆς τοῦ Παντοκράτορος μονῆς , ὑπὸ μεγάλαις φαντασίαις τε καὶ ἁβρότησι συνάμα καὶ πλούτῳ παντοδαπῷ τὴν κόρην ἐκόμιζεν , ἐπιφερόμενος καὶ σκηνικὸν νεὼν ἐκ πέπλων στιβαρῶν ἐκ μετάξης , τὰς δέ γε τῶν ἁγίων μορφὰς χρυσῷ πεποιημένας ἔχοντα , σταυροῖς καὶ σχοίνοις ἐρηρεισμένον , καὶ ἅγια σκεύη πολύτιμα κατὰ χρείαν τῆς ἱερᾶς θυσίας . Καὶ οὕτω μὲν πρὸς τὸ μεγαλειότερον τὸ συνάλλαγμα ἐξηρτύετο , κἂν τοῦ Χαλαοὺ ἐξ ἀνθρώπων γεγονότος πρὶν ἐκείνους φθάσαι , ἡ κόρη τῷ υἱεῖ ἐκείνου Ἀπαγᾷ , διαδόχῳ γε τῆς ἀρχῆς καταλειφθέντι , ἐν ὑστέρῳ φθάσασα ἐνηρμόζετο . Τὸν δέ γε τῶν Αἰθιόπων σουλτὰν ἄλλη τις χρεία τῷ βασιλεῖ σπένδεσθαι κατηνάγκαζεν · ἐκ Κομάνων γὰρ ὢν ἐκεῖνος , εἷς τῶν εἰς δουλείαν ἀποδεδομένων , τὸ γένος ἐζήτει κατ' αἰτίαν συνετὴν ὅτι καὶ ἐπαίνων ἐγγύς . Τὰ γὰρ ἀντικρὺ ἀλλήλων κλίματα τῆς γῆς , τό τε βόρειον καὶ τὸ νότιον , ἐμφύτοις τισὶ δυνάμεσιν ἐπί τε σωματικῇ καὶ ψυχικῇ διαθέσει ἀντιπεπόνθασιν , ὥσπερ δῆτα καὶ κράσεσιν , ἐν αἷς οὐ μόνον ζῴων ἀλόγων πρὸς ὅμοια ζῷα διαφορὰς εὕροι τις ἐμφανεῖς , ἀλλὰ καὶ πρὸς ἀνθρώπους ἀνθρώπων · βορείοις γὰρ τὰ ζῷα λελεύκωται , νοτίοις δὲ μεμελάνωται · ἄνθρωποι δὲ ἐν μὲν βορείοις ἀσύνετοι , ἄλλως καὶ μόλις λογικοὶ καταλαμβανόμενοι , ἐν οἷς οὐ λογικαὶ ἐπιστῆμαι , οὐ μαθήματα φυσικά , οὐ γνῶσις , οὐ φρόνησις , οὐ περὶ τὸν βίον οἰκονομίαι καὶ τεχνῶν ἐργασίαι καὶ τἆλλα οἷς τῶν ἀλόγων ἄνθρωποι διαστέλλονται , ὁρμὰς μέντοι παραβόλους καὶ πρὸς μάχην ἑτοίμους ἔχοντες , ὡς ἑτοίμως ὁρμήσοντες , ἤν τις ἐποτρύνοι , παράβολόν τι καὶ βακχικὸν θύοντες ἐπ' ἀλλήλοις καὶ τῷ Ἄρει σπένδοντες . Ἐν δὲ νοτίοις τοὐναντίον ἅπαν · ἐκεῖνοι γὰρ εὐφυεῖς μὲν ἄλλως καὶ ἄγαν συνετοὶ καὶ ἄριστοι τὰ ἐς πολιτείαν καὶ τέχνας καὶ λογικὰ μαθήματα καὶ βουλὰς ἐφ' ἑκάστῳ , νωθροὶ δὲ τὰ ἐς ὁρμὰς καὶ μαλακοὶ πρὸς μάχας καὶ ἀπραγμοσύνῃ μᾶλλον συζῶντες , ὀλίγα ἔχειν ἢ πολλὰ πολυπραγμονοῦντες αἱρούμενοι . Τούτων δὲ τὸν ἥλιον αἰτιάσαιτ' ἄν τις φυσικευόμενος , τῷ μὲν ὁμιλεῖν ὀλίγα καὶ πρὸς ὀλίγον οὐ μετρίως θερμαίνοντα τὸν ἐγκέφαλον , ὅθεν καὶ ἡ εὐφυΐα προσγίγνεσθαι πέφυκε , τὸ δέρμα δὲ συμπιλοῦντα ἀπεργαζόμενον τοῖς μέλεσι τὴν στερρό τητα , ἐπὶ δὲ θάτερα τῶν μερῶν τῷ ἐπὶ πλέον ὁμιλεῖν θερμαίνοντα μὲν εἰς εὐφυΐαν , ἔκλυτον δ' εἰς ἀνδρίαν ἀπεργαζόμενον τὴν ὁλομέλειαν τῶν σωμάτων · συμμετατίθεσθαι γὰρ τοῖς σώμασι τὰς ψυχὰς ὁ φυσικὸς λόγος δίδωσι . Διά τοι ταῦτα καὶ πρότερον μὲν πολλοῦ ἐτίμων τὸ Σκυθικὸν Αἰθίοπες , κατὰ δουλείαν μὲν κτώμενοι , ἄλλως δὲ στρατιώταις ὑπὲρ αὐτῶν χρώμενοι . Τότε δὲ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀρχὴν καταστάντος Σκύθου , τὸ Σκυθικὸν ἀνεζητεῖτο , ὡς στρατεύματος σφίσιν ἐκεῖθεν συστησομένου , ὅπερ οὐκ ἄλλως ἦν αὐτοῖς ὠνουμένοις μετακομίζειν , εἰ μὴ διὰ τοῦ στενοῦ τις Εὐξείνῳ προσβάλλοι θαλάσσῃ · τοῦτο δὲ ποιεῖν μὴ ἀξιοῦντας τὸν βασιλέα ἀμήχανον . Διὸ καὶ πολλαῖς ἐδωρεῖτο τοῦτον ἀποστολαῖς , ἐφ' ᾧ τὰς ἐκεῖθεν διαπλωϊζομένας νῆας ῥᾳδίως Εὐξείνῳ προσβάλλειν , καὶ τοὺς ἐν αὐταῖς πολλὰ διδόντας μείρακας Σκυθικοὺς ἐξωνεῖσθαι καὶ πρὸς τὰ ἴδια ἐπανήκοντας φέρειν · ὃ δὴ καὶ πολλάκις γεγονὸς ἔγνωμεν , ἐκεῖθεν μὲν τῶν χαρισμάτων πρὸς βασιλέα διαπεμπομένων , ἐντεῦθεν δ' ἀνοιγομένης σφίσι τῆς πρὸς ἐκείνους κελεύθου .
Lemmas: γε . ὅπως ὁ βασιλεύς διαπρεσβεύομαι πρός Τόχαρος , κῆδος ποιέω , καί πρός Αἰθίοψ . τότε δή ὁ βασιλεύς ὁ πρᾶγμα καλῶς καί ὡς ἐθέλω καθίστημι , ἐξάγω καί πρός ὁ μακράν πρεσβεία , οὗτος μέν πρός ὁ ἄρχω ὁ Τόχαρος χαλάω , οὗτος δέ καί πρός ὁ ὁ Αἰθίοψ Σουλτάν . ὁ γάρ ὁ Πέρσης μετά ἑαυτοῦ ἔχω ὁ αζατινη , ἐπί ὁ πόλις βλακικός διάγω , κῶμος καί μέθη ἀνά πᾶς διημερεύω ἄμφοδον · κενός γάρ εἰμί ἄνθρωπος ἔτι ὁ πόλις , συμβαίνω ὁ ἄμφοδος ὡς ἐρημία εἰμί , ἐπί ὅς ἐκεῖνος ἀνέδην κάθημαι σύν ὁ ἀμφι ἑαυτοῦ , πολύς καί μέγας εἰμί , ὀργιάζω τε ὁ Διόνυσος καί μεθύσκω . πρός γοῦν ἐκεῖνος ἔχω διαπρεσβεύομαι καί αὖθις λαμβάνω ἐκεῖθεν πρέσβυς . ὁ μέν οὖν χαλάω μετά ὁ μοναχός καί ἱερεύς Πρίγκιπος ἐκδίδωμι ὁ ἐκ ὁ διπλοβατατζινεος ἐκ νοθεία παῖς Μαρία . καί ὁ πρῖγκιψ , ἀρχιμανδρίτης εἰμί τότε ὁ ὁ Παντοκράτωρ μονή , ὑπό μέγας φαντασία τε καί ἁβρότης συνάμα καί πλοῦτος παντοδαπός ὁ κόρη κομίζω , ἐπιφέρω καί σκηνικός ναός ἐκ πέπλος στιβαρός ἐκ μέταξα , ὁ δέ γε ὁ ἅγιος μορφή χρυσός ποιέω ἔχω , σταυρός καί σχοῖνος ἐρείδω , καί ἅγιος σκεῦος πολύτιμος κατά χρεία ὁ ἱερός θυσία . καί οὗτος μέν πρός ὁ μεγαλεῖος ὁ συνάλλαγμα ἐξαρτύω , κἀν ὁ χαλάω ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι πρίν ἐκεῖνος φθάνω , ὁ κόρη ὁ υἱός ἐκεῖνος Ἀπαγᾷ , διάδοχος γε ὁ ἀρχή καταλείπω , ἐν ὕστερος φθάνω ἐναρμόζω . ὁ δέ γε ὁ Αἰθίοψ Σουλτάν ἄλλος τις χρεία ὁ βασιλεύς σπένδω καταναγκάζω · ἐκ κομάς γάρ εἰμί ἐκεῖνος , εἷς ὁ εἰς δουλεία ἀποδίδωμι , ὁ γένος ζητέω κατά αἴτιος συνετός ὅτι καί ἔπαινος ἐγγύς . ὁ γάρ ἀντικρύ ἀλλήλων κλίμα ὁ γῆ , ὁ τε βόρειος καί ὁ Νότιον , ἔμφυτος τις δύναμις ἐπί τε σωματικός καί ψυχικός διάθεσις ἀντιπάσχω , ὥσπερ δῆτα καί κρᾶσις , ἐν ὅς οὖον μόνος ζῷον ἄλογος πρός ὅμοιος ζῷον διαφορά εὑρίσκω τις ἐμφαίνω , ἀλλά καί πρός ἄνθρωπος ἄνθρωπος · βόρειος γάρ ὁ ζῷον λευκόω , νότιος δέ μελανόω · ἄνθρωπος δέ ἐν μέν βόρειος ἀσύνετος , ἄλλως καί μόλις λογικός καταλαμβάνω , ἐν ὅς οὖον λογικός ἐπιστήμη , οὖον μάθημα φυσικός , οὖον γνῶσις , οὖον φρόνησις , οὖον περί ὁ βίος οἰκονομία καί τέχνη ἐργασία καί ἄλλος ὅς ὁ ἄλογος ἄνθρωπος διαστέλλω , ὁρμή μέντοι παράβολος καί πρός μάχη ἑτοῖμος ἔχω , ὡς ἑτοίμως ὁρμάω , ἐάν τις ἐποτρύνω , παράβολος τίς καί βακχικός θύω ἐπί ἀλλήλων καί ὁ Ἄρης σπένδω . ἐν δέ νότιος ἐναντίος ἅπας · ἐκεῖνος γάρ εὐφυής μέν ἄλλως καί ἄγαν συνετός καί ἀγαθός ὁ εἰς πολιτεία καί τέχνη καί λογικός μάθημα καί βουλή ἐπί ἕκαστος , νωθρός δέ ὁ εἰς ὁρμή καί μαλακός πρός μάχη καί ἀπραγμοσύνη μᾶλλον συζάω , ὀλίγος ἔχω ἢ πολύς πολυπραγμονέω αἱρέω . οὗτος δέ ὁ ἥλιος αἰτιάομαι ἄν τις φυσικεύομαι , ὁ μέν ὁμιλέω ὀλίγος καί πρός ὀλίγος οὖον μέτριος θερμαίνω ὁ ἐγκέφαλος , ὅθεν καί ὁ εὐφυΐα προσγίγνομαι φύω , ὁ δέρμα δέ συμπιλέω ἀπεργάζομαι ὁ μέλος ὁ στερρός τητάω , ἐπί δέ ἕτερος ὁ μέρος ὁ ἐπί πλέω ὁμιλέω θερμαίνω μέν εἰς εὐφυΐα , ἔκλυτος δέ εἰς ἀνδρεία ἀπεργάζομαι ὁ ὁλομέλεια ὁ σῶμα · σύν-μετατίθημι γάρ ὁ σῶμα ὁ ψυχή ὁ φυσικός λόγος δίδωμι . ζεύς ὅς οὗτος καί πρότερος μέν πολύς τιμάω ὁ Σκυθικός Αἰθίοψ , κατά δουλεία μέν κτάομαι , ἄλλως δέ στρατιώτης ὑπέρ αὐτός χράω . τότε δέ καί εἰς αὐτός ὁ ἀρχή καθίστημι Σκύθης , ὁ Σκυθικός ἀναζητέω , ὡς στράτευμα σφεῖς ἐκεῖθεν συστήνω , ὅσπερ οὐ ἄλλως εἰμί αὐτός ὠνέομαι μετακομίζω , εἰμί μή διά ὁ στενός τις Εὔξεινος προσβάλλω θάλασσα · οὗτος δέ ποιέω μή ἄξιος ὁ βασιλεύς ἀμήχανος . Διὸ καί πολύς δωρέω οὗτος ἀποστολή , ἐπί ὅς ὁ ἐκεῖθεν διαπλωΐζω ναῦς ῥᾳδίως Εὔξεινος προσβάλλω , καί ὁ ἐν αὐτός πολύς δίδωμι μεῖραξ Σκυθικός ἐξωνέομαι καί πρός ὁ ἴδιος ἐπανήκω φέρω · ὅς δή καί πολλάκις γίγνομαι γιγνώσκω , ἐκεῖθεν μέν ὁ χάρισμα πρός βασιλεύς διαπέμπω , ἐντεῦθεν δέ ἀνοίγνυμι ὅς ὁ πρός ἐκεῖνος κέλευθος .