georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.30
κγʹ . Ὅπως ὁ Παλαιολόγος ἐτιμήθη εἰς μέγαν δοῦκα . Οἱ δὲ τῶν μὲν οἰκείων βουλευμάτων τὸ κῦρος οὐχ ἧττον καὶ ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας ἤθελον εἶναι , οὐ μὴν δὲ ὥστε καὶ σφᾶς ἀναγκάζεσθαι ἐφ' οἷς ἐδέδοκτο σφίσι μεταβουλεύεσθαι · τὸ δὲ προβιβασθῆναι τὸν τοῦ βασιλέως ἐπίτροπον εἰς βαθμὸν τοῦ ἀξιώματος μείζονα εἰκός γε εἶναι διωμολόγουν , κἀπὶ τούτῳ συνεφώνουν οἱ πλεῖστοι . Καὶ εἰς μέγαν δοῦκα ὁ τῶν βασιλικῶν πραγμάτων ἐπίτροπος μετατίθεται , τοῦ βασιλέως δῆθεν διδόντος · καὶ τὸ λοιπὸν ὁ Παλαιολόγος , μέγας δοὺξ καὶ τοῦ βασιλέως ἐπίτροπος φημιζόμενος , πρὸς ταῖς φροντίσι τῶν κοινῶν ἦν καὶ ἐξ ἐπιτάγματος ἀπαραιτήτου , συμπραττόντων καὶ τῶν ἐν τέλει , διῴκει ταῦτα . Καί πως καὶ ἀμηγέπη διὰ ταῦτα κατ' ἀναγκαίας χρείας τῶν βασιλικῶν ταμιείων προσήπτετο . Ἦν γὰρ χρημάτων πλῆθος ἐναποτεθησαυρισμένον ἐν Μαγνησίᾳ , οὐ ῥᾳδίως ἀριθμητόν , συλλεγὲν καὶ ἀποτεθὲν παρ' Ἰωάννου τοῦ Δούκα καὶ βασιλέως · τὸ γὰρ παρὰ τοῦ παιδὸς ἐκείνου Θεοδώρου τοῦ Λάσκαρι συναγόμενον ἰδίως ἄλλο τι χρῆμα , εἰς βασιλείας αὔταρκες ὄγκον , ἐν τῷ κατὰ τὰ ἄνω Σκαμάνδρου φρουρίῳ , τῷ οὕτω πως Ἀστριτζίῳ ὑποκοριζομένῳ , ἀσφαλῶς ἐναπέκειτο . Πλὴν οὐκ ἐκλογαὶ ταῦτα καὶ εἴσπραξις ἄδικος , οὐδ' ἀνθρώπων βίοι καὶ πενήτων οὐχ ἧττον ἢ χρυσὸς αἵματα , ἀλλὰ πλοῦτος ἔκ τε τῆς περὶ τὰ ἴδια προμηθείας καὶ ἐκ τῆς τῶν ἀλλοτρίων κατὰ προσένεξιν εἰσφορᾶς συλλεγείς τε καὶ αὐξηθείς · τὸν μὲν γὰρ ἐκ γεωπονίας συνῆγον , τὸν δ' ἐξ ἀλλοδαπῆς συνέλεγον · πλὴν οὐχ ὥστε καὶ ἀποτεθησαυρίσθαι τὸν πάντα , μηδενὸς μετέχοντος , ἀλλ' ἐξαιρουμένων τῶν ἀναγκαίων εἰς δόσεις καὶ ῥόγας καὶ δαπανήματα , καὶ μᾶλλον εἰς ἐπιφανῶν μὲν ἀνδρῶν φιλοτιμίας , πενήτων δὲ χορηγίας , ὡς ἐκχεῖσθαι κατ' ἀεννάων ποταμῶν πλημμύρας τὸ βασιλικὸν ἔλεος · τὸ λοιπὸν τῶν χρημάτων τοῖς ταμείοις ἐντεθησαύριστο . Τὸ γὰρ ἐπὶ Κύρου καὶ Δαρείου τὸ πάλαι λεγόμενον ἐπ' ἐκείνοις ἄντικρυς ἦν , καὶ ὁ μὲν Ἰωάννης πατὴρ Ρωμαίων , ὁ δ' αὖ Θεόδωρος δεσπότης ἐπωνομάζοντο . Ἐς τόσον καὶ γὰρ ὁ μὲν Ἰωάννης προμηθευτικῶς τοῖς ἅπασιν εἶχεν ὥστε καί , ἰδίαν πρόνοιαν τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας τὰ λεγόμενα ζευγηλατεῖα ἡγούμενος , παρ' ἕκαστον κάστρον καὶ φρούριον κώμας ἐπὶ τούτοις καθίστη , ἐφ' ᾧπερ ἐκ τῆς ἐκείνων ἐπικαρπίας καὶ εἰσφορᾶς σιταρκοῖτο μὲν καὶ τὸ παρακείμενον φρούριον , ἔχοι δέ γε καὶ ὁ κρατῶν ἐντεῦθεν πολλοῖς ἢ καὶ πᾶσιν ἐξαντλεῖν τὰς τῆς εὐεργεσίας ἀμάρας . Ὁ δέ γε Θεόδωρος εἰ καὶ δραστικώτερον ἐχρυσολόγει ἐκ τῶν κοινῶν συνδόσεων , ἀλλ' εἰς τὸ πολλα πλάσιον ἐξεκένου γνώμης ἁπλότητι , ἐξ ὧν ἀμπώτιδές τινες καὶ χαρύβδεις , ὡς ἐκεῖ τῆς θαλάσσης , ἐνταῦθα τῶν χρημάτων ἐδείκνυντο · τὸ γὰρ ἀφαιρούμενον ἐπληροῦτο πάλιν ἐκ τοῦ ῥᾳδίως προσγιγνομένου , καὶ ἦν ἡ τοῦ ὄντος ἀφαίρεσις τοῦ προσγιγνομένου τοῖς ἀφαιρεθεῖσι πρόσθεσις πλείων , ἑκάστου μεῖον μὲν συνδιδόντος διὰ τὴν κοινὴν εἴσπραξιν , πλέον δ' ἔχοντος οὗπερ ἀφῄρηται ἐκ τοῦ πάντας ἐκ βασιλέως ἔχειν , κἀντεῦθεν καὶ ἐπιχορηγεῖν ὅτου δέοιτό τις ἐκ τοῦ προχείρου κἀν τῷ διδόναι μᾶλλον χαίρειν ἢ τῷ λαμβάνειν . Καὶ τί γὰρ ὁ τοῦ Χριστοῦ νόμος ἄλλο βούλεται ὁ διδόναι πᾶσιν ἐπιτάττων αἰτοῦσιν ἢ ὥστε πάντας ἔχειν καὶ ἐξαπορεῖσθαι μηδένα , κοινοῦ προκειμένου τοῦ νόμου , ὡς ἄλλου παρέξοντος ἑτοίμου , εἴ γε ἄλλος ἀπορήσει διδούς ; Τοῖς δέ γε μικροψύχοις καὶ τὸ κατ' ἐγγύην χρέος εἰς πολλαπλάσιον πρόσεστι , καὶ ὁ ἐγγυητὴς Θεός , τὸ θαυμάσιον .
Lemmas: κγʹ . ὅπως ὁ Παλαιολόγος τιμάω εἰς μέγας δούξ . ὁ δέ ὁ μέν οἰκέω βούλευμα ὁ κῦρος οὐ κακός καί ἀπό ὁ ἐκκλησία ἐθέλω εἰμί , οὖον μήv δέ ὥστε καί σφεῖς ἀναγκάζω ἐπί ὅς δοκέω ὅς μεταβουλεύω · ὁ δέ προβιβάζω ὁ ὁ βασιλεύς ἐπίτροπος εἰς βαθμός ὁ ἀξίωμα μείζων εἰκός γε εἰμί διομολογεω , ἐπί οὗτος συμφωνέω ὁ πλεῖστος . καί εἰς μέγας δούξ ὁ ὁ βασιλικός πρᾶγμα ἐπίτροπος μετατίθημι , ὁ βασιλεύς δῆθεν δίδωμι · καί ὁ λοιπός ὁ Παλαιολόγος , μέγας δούξ καί ὁ βασιλεύς ἐπίτροπος φημίζω , πρός ὁ φροντίς ὁ κοινός εἰμί καί ἐκ ἐπίταγμα ἀπαραίτητος , συμπράσσω καί ὁ ἐν τέλος , διοικέω οὗτος . καί πως καί ἀμῃγέπος διά οὗτος κατά ἀναγκαῖος χρεία ὁ βασιλικός ταμιεῖον προσάπτω . ἦς γάρ χρῆμα πλῆθος ἐναποτίθημι ἐν Μαγνησία , οὖον ῥᾳδίως ἀριθμητός , συλλέγω καί ἀποτίθημι παρά Ἰωάννης ὁ Δούκας καί βασιλεύς · ὁ γάρ παρά ὁ παῖς ἐκεῖνος Θεόδωρος ὁ Λάσκαρι συνάγω ἰδίως ἄλλος τίς χρῆμα , εἰς βασίλεια αὐτάρκης ὄγκος , ἐν ὁ κατά ὁ ἄνω Σκάμανδρος φρούριον , ὁ οὗτος πως αστριτζιον ὑποκορίζομαι , ἀσφαλῶς ἐναπέκειτο . πλήν οὐ ἐκλογή οὗτος καί εἴσπραξις ἄδικος , οὐδέ ἄνθρωπος βίος καί πένης οὐ κακός ἢ χρυσός αἷμα , ἀλλά πλοῦτος ἐκ τε ὁ περί ὁ ἴδιος προμήθεια καί ἐκ ὁ ὁ ἀλλότριος κατά προσένεξις εἰσφορά συλλέγω τε καί αὐξάνω · ὁ μέν γάρ ἐκ γεωπονία συνάγω , ὁ δέ ἐκ ἀλλοδαπός συλλέγω · πλήν οὐ ὥστε καί ἀποθησαυρίζω ὁ πᾶς , μηδείς μετέχω , ἀλλά ἐξαιρέω ὁ ἀναγκαῖος εἰς δόσις καί Ρόγας καί δαπάνημα , καί μᾶλλον εἰς ἐπιφανής μέν ἀνήρ φιλοτιμία , πένης δέ χορηγία , ὡς ἐκχέω κατά ἀέναος ποταμός πλήμμυρα ὁ βασιλικός ἔλεος · ὁ λοιπός ὁ χρῆμα ὁ ταμεῖον ἐνθησαυρίζω . ὁ γάρ ἐπί Κῦρος καί Δαρεῖος ὁ πάλαι λέγω ἐπί ἐκεῖνος ἄντικρυς εἰμί , καί ὁ μέν Ἰωάννης πατήρ Ῥωμαῖος , ὁ δέ αὖος Θεόδωρος δεσπότης ἐπονομάζω . ἐς τόσος καί γάρ ὁ μέν Ἰωάννης προμηθευτικῶς ὁ ἅπας ἔχω ὥστε καί , ἴδιος πρόνοια ὁ βασιλικός ἐξουσία ὁ λέγω ζευγηλατεῖον ἡγέομαι , παρά ἕκαστος κάστρον καί φρούριον κώμη ἐπί οὗτος καθίστημι , ἐπί ὅσπερ ἐκ ὁ ἐκεῖνος ἐπικαρπία καί εἰσφορά σιταρκέω μέν καί ὁ παράκειμαι φρούριον , ἔχω δέ γε καί ὁ κράτος ἐντεῦθεν πολύς ἢ καί πᾶς ἐξαντλέω ὁ ὁ εὐεργεσία ἀμάρα . ὁ δέ γε Θεόδωρος εἰμί καί δραστικός χρυσολογέω ἐκ ὁ κοινός σύνδοσις , ἀλλά εἰς ὁ πολύς πλάσις ἐκκενόω γνώμη ἁπλότης , ἐκ ὅς ἀμπώτιδές τις καί χαρυβδεω , ὡς ἐκεῖ ὁ θάλασσα , ἐνταῦθα ὁ χρῆμα δείκνυμι · ὁ γάρ ἀφαιρέω πληρόω πάλιν ἐκ ὁ ῥᾳδίως προσγίγνομαι , καί εἰμί ὁ ὁ εἰμί ἀφαίρεσις ὁ προσγίγνομαι ὁ ἀφαιρέω πρόσθεσις πλείων , ἕκαστος μείων μέν συνδίδωμι διά ὁ κοινός εἴσπραξις , πλέω δέ ἔχω ὅσπερ ἀφαιρέω ἐκ ὁ πᾶς ἐκ βασιλεύς ἔχω , ἐντεῦθεν καί ἐπιχορηγέω ὅστις δέω τις ἐκ ὁ πρόχειρος ἐν ὁ δίδωμι μᾶλλον χαίρω ἢ ὁ λαμβάνω . καί τίς γάρ ὁ ὁ Χριστός νόμος ἄλλος βούλομαι ὁ δίδωμι πᾶς ἐπιτάσσω αἰτέω ἢ ὥστε πᾶς ἔχω καί ἐξαπορέω μηδείς , κοινός πρόκειμαι ὁ νόμος , ὡς ἄλλος παρέξειμι ἑτοῖμος , εἰμί γε ἄλλος ἀπορέω δίδωμι ; ὁ δέ γε μικρόψυχος καί ὁ κατά ἐγγύη χρέος εἰς πολλαπλάσιον πρόσειμι , καί ὁ ἐγγυητής Θεός , ὁ θαυμάσιος .