georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.199
λγʹ . Θρίαμβος τῶν ἑαλωκότων κατὰ τὰ Βελλάγραδα . Ἄξιον δὲ μηδὲ τὸν ἐκείνων θρίαμβον τὸν ἐν τῇ πόλει γεγονότα παραδρα μεῖν . Ἐπειδὴ γὰρ κατὰ κράτος ἐνίκων οἱ βασιλέως , μᾶλλον δὲ καὶ ἀκονιτὶ τὰ θαυμαστὰ κατὰ τῶν ἀλαζόνων κατώρθουν , τοὺς μὲν πεσόντας ἐσκύλευον , πλοῦτον συλλέγοντες ὅπλων τε καὶ ἐνδυμάτων καὶ ἵππων καὶ σκευῶν παντοίων ἐξησκημένων , τοὺς δέ γε ζῶντας αὐτούς τε καὶ ἵππους αὐτῶν ἐπισυναθροίσαντες καὶ τοὺς μὲν πέδαις ἀφύκτοις δεσμήσαντες , τοὺς δ' ἀνέντες εἰς ὑποζύγια , σφίσι τὴν στρατιὰν ἀναλαβόντες οὐδὲ γὰρ εἶχον ἐντεῦθεν δεδιέναι , πανστρατιᾷ ἑαλωκότων , ἐς βασιλέα μετά γε τροπαίων λαμπρῶν ἀνεζεύγνυσαν , θέα ὄντως φιλορρωμαίοις πανθαύμαστος . Ὁ γοῦν βασιλεύς , ὑποδεξάμενος μὲν τοὺς ἰδίους , μαθὼν δ' ἐς τὸ ἀκριβὲς τὰ πραχθέντα , ἔτι δὲ καὶ ἰδὼν ἕκαστον αὐτοῖς ἵπποις τε καὶ σκευαῖς , τοῖς μὲν κατεσκληκόσι καὶ μόνοις ὀστέοις καὶ δέρμασι τὴν πάλαι δεικνύουσιν εὐκληρίαν , ταῖς δὲ διερρωγυίαις , οὐκ αὐταῖς ἴσως αἷς καὶ πρώην ἐχρῶντο , ἀλλὰ ταῖς τυχούσαις καὶ αἷς ἂν ἐκείνους ἐπολυώρουν οἱ ἐλεοῦντες , καί γε στιχηδὸν διεληλακότας κατανοήσας , σώματα στυγνὰ μὲν τῷ τότε καὶ οἷα μηδὲ σώματ' ἄν τις εἶπεν , ἀλλὰ σκιὰς τῶν πάλαι γιγάντων , ψυχὰς δὲ τῷ μὲν κατὰ σφᾶς πάθει καὶ λίαν καμπτομένας , τῇ δὲ τῶν προσώπων τάσει καὶ τῷ τοῦ φρονήματος ἐμβριθεῖ τὴν πάλαι δηλούσας ἐλευθερίαν , ἐπε κάμφθη μὲν τοῖς κατ' ἄνθρωπον συναντήμασι , χεῖρας δ' αἴρει πρὸς τὸν Θεὸν καὶ ὁμολογεῖ τὴν χάριν τρανῷ στόματι καί γε , θέλων ἀνάγραπτα θεῖναι , προστάσσει γράφεσθαι τοῖς τῶν ἀνακτόρων τοιχίσμασι , πλὴν οὐκ αὐτὰ καὶ μόνα , ἀλλ' ἃ δὴ καὶ ἀρχῆθεν Θεοῦ γέγονεν ἐλεοῦντος · κἂν ἐκεῖνα μὲν καὶ αὖθις ἐν προστώοις γεγράφατο , τὰ δ' οὐκ ἔφθασαν τελεσθῆναι , ἐπελθόντος τῷ βασιλεῖ τοῦ θανάτου . Ἐκείνους δέ , τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν δεικνύναι θέλων ἐπὶ πάντων , οὐκ αὐτὸς μεγαλιζόμενος τοῖς πρωϊζὰ τελεσθεῖσιν , οἷά τις ἀπειρόκαλος καὶ μικρόψυχος , ἀλλὰ μᾶλλον Θεὸν μὲν εἰδὼς αἴτιον , Θεὸν δὲ καὶ μεγαλύνειν προθέμενος , θρίαμβον προστάσσει καταγαγεῖν . Ὁ δ' ἦν · ἵστατο μὲν ἄνωθεν ἐξ ἀπόπτου ὁ βασιλεὺς ἐν τοῖς ἀνακτόροις τῶν Βλαχερνῶν , πρὸς τὸ κατὰ θάλασσαν δυτικὸν ἀφορῶν , ἐφ' ᾧ ἅμα μὲν θεῷτο , ἅμα δ' εὐσύνοπτος εἴη τοῖς θεωμέ νοις . Ἤγοντο δὲ στιχηδὸν ἐκεῖνοι καθ' ἕνα , ὡς εἶχεν ἕκαστος ἐφ' ἵππου κατὰ θάτερα τῶν πλευρῶν καθήμενος . Ἐδίδοτο δ' ἑκάστῳ κρατεῖν καὶ κοντὸν ἐκ παπύρου ἤ τινος ἄλλου εἰκαίου , ὡς τρόπαιον πάντως τοῦ κατὰ σφᾶς πταίσματος . Ὄχλος δὲ παρ' ἑκάτερα πλεῖστος ἵστατο , οἱ μὲν τὰ τῆς τύχης ἐποικτιζόμενοι καί γ' ἐλεοῦντες εἰκαίως ἀγομένους τοὺς μεγιστᾶνας , οἱ δὲ καὶ ἐπιμωκώμενοι , δεικνύντες οἷον ἐς ὁπόσον φέρει ἡ μετ' ἀνοίας ἀπόνοια , ἣ μικρὰ μὲν σαίνει , μεγάλα δὲ τὰ κακὰ φέρει · ἄλλοι δὲ καὶ συρίττοντες , οἷα τὰ τοῦ πλήθους , ἐχλεύαζον . Τρυφὴ δὲ ἦν αὐτοῖς ἡ τῶν ἁλωμένων πομπή , οὐ τόπον ἐκ τόπου μεταλαμβάνουσιν , ὡς δῆθεν μεταφερομένων καὶ κενὸν σφῶν ἀφιέντων τοὔπισθεν · ἀλλ' ὁ μὲν ἤγετο , ὁ δ' ἐπήγετο , καὶ τρυφὴν ἱκανὴν ὁ πρῶτος τοῖς φιλοθεάμοσι παρασχὼν τῷ μόνῳ φανῆναι , ἀπὼν οὐκ ἐλύπει , ἑτέρου διαδεχομένου τὸν τόπον καὶ τὴν τάξιν τοῦ τέρψαντος . Μᾶλλον μὲν οὖν καὶ ἀεὶ νέον ἐπιόντες τῷ ἄλλος καὶ ἄλλος φαίνεσθαι κατὰ τὴν ἐν τῷ κύκλῳ κατατομήν , ἔτερπον τῷ καινῷ πλέον τοὺς θεωμένους . Ἦν δ' ἄρα μὴ μόνον ἀοιδὴ νεωτάτη ἐπίηρος τοῖς ἀκούουσιν , ἀλλά γε καὶ νέα θέα ποικίλη τοῖς ὁρῶσι τρυφή . Ἀντίπαις γὰρ ἐπὶ νέῳ καὶ νέος ἐπὶ παρηβηκότι καί γε γυμνὸς ἐπ' ἐνδεδυμένῳ καὶ ἀκαλυφὴς ἐπὶ καλύπτραν φέροντι καὶ κατηφιῶν ἐπ' ἀγερώχῳ καὶ ἀλαπαδνὸς ἐπ' εὐσωματοῦντι καὶ καταπεπτωκὼς τῷ πάθει ἐπὶ τῷ λογισμοὺς ὀρθοὺς φέροντι ἐποίκιλλον τὰ τῆς θέας καὶ ὀφθαλμοὺς εἱστίων τῶν συμμιγῶν ὄψεων . Οὐδὲ γὰρ ἐς ὀλίγον ἡ σχοινοτενὴς ἐκείνη σειρὰ τῶν ἀνδρῶν , ἀλλ' ἐς ὅτι πλεῖστον συχναῖς ἑκατοστύσι διείληπτο . Ἕκαστος δ' ἰόντων , ἐπὶ τὸ παρ' ἑκάτερα τοῦ βασιλέως γινόμενος , καὶ ἄκων ἐδίδου , κύπτων ἐξ ἐφεστρίδος , τῷ βασιλεῖ τὴν προσκύνησιν , μορφάζων τὸ ταπεινὸν καὶ τὸ τῆς ψυχῆς οἰδαῖνον μετασχημα τίζων εἰς ἱλαρότητα . Οὕτω μὲν οὖν εἰσελθόντες τὴν πόλιν καὶ διὰ μέσης ταύτης ἐξ ἄκρων εἰς ἄκρας τοῖς κατὰ σφᾶς ἀνιαροῖς ἐμπομπεύοντες , τῇ τοῦ Ζευξίππου δίδονται φυλακῇ , χλεύη μὲν τοῖς τυχοῦσιν , ἐλεεινοὶ δὲ τοῖς ἐπιεικεστέροις γινόμενοι . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐπράχθησαν τῇδε .
Lemmas: λγʹ . Θρίαμβος ὁ ἁλίσκομαι κατά ὁ Βελλάγραδα . Ἄξιος δέ μηδέ ὁ ἐκεῖνος θρίαμβος ὁ ἐν ὁ πόλις γίγνομαι παραδράω ἐπιθυμέω . ἐπεί γάρ κατά κράτος νικάω ὁ βασιλεύς , μᾶλλον δέ καί ἀκονιτί ὁ θαυμαστός κατά ὁ ἀλαζών κατορθόω , ὁ μέν πίπτω σκυλεύω , πλοῦτος συλλέγω ὅπλον τε καί ἔνδυμα καί ἵππος καί σκεῦος παντοῖος ἐξασκέω , ὁ δέ γε ζῶ αὐτός τε καί ἵππος αὐτός ἐπισυναθροίζω καί ὁ μέν πέδη ἄφυκτος δεσμέω , ὁ δέ ἀνίημι εἰς ὑποζύγιον , ὅς ὁ στρατία ἀναλαμβάνω οὐδέ γάρ ἔχω ἐντεῦθεν δείδω , πανστρατιᾷ ἁλίσκομαι , εἰς βασιλεύς μετά γε τρόπαιον λαμπρός ἀναζεύγνυμι , θέα εἰμί φιλορρώμαιος πανθαύμαστος . ὁ γοῦν βασιλεύς , ὑποδείκνυμι μέν ὁ ἴδιος , μανθάνω δέ εἰς ὁ ἀκριβής ὁ πράσσω , ἔτι δέ καί εἶδον ἕκαστος αὐτός ἵππος τε καί σκευή , ὁ μέν κατασκλῆναι καί μόνος ὀστέον καί δέρμα ὁ πάλαι δείκνυμι εὐκληρία , ὁ δέ διαρρήγνυμι , οὐ αὐτός ἴσως ὅς καί πρώην χράω , ἀλλά ὁ τυγχάνω καί ὅς εἄν ἐκεῖνος πολυωρέω ὁ ἐλεέω , καί γε στιχηδόν διαιρέω κατανοέω , σῶμα στυγνός μέν ὁ τότε καί οἷος μηδέ σῶμα ἄν τις εἶπον , ἀλλά σκιά ὁ πάλαι Γίγας , ψυχή δέ ὁ μέν κατά σφεῖς πάθος καί λίαν κάμπτω , ὁ δέ ὁ πρόσωπον τάσις καί ὁ ὁ φρόνημα ἐμβριθής ὁ πάλαι δηλόω ἐλευθερία , ἔπω κάμπτω μέν ὁ κατά ἄνθρωπος συνάντημα , χείρ δέ ἀείρω πρός ὁ θεός καί ὁμολογέω ὁ χάρις τρανῶ στόμα καί γε , ἐθέλω ἀνάγραπτος τίθημι , προστάσσω γράφω ὁ ὁ ἄναξ τοίχισμα , πλήν οὐ αὐτός καί μόνος , ἀλλά ὁ δή καί ἀρχῆθεν Θεός γίγνομαι ἐλεέω · κἀν ἐκεῖνος μέν καί αὖθις ἐν προστῷον γράφω , ὁ δέ οὐ φθάνω τελέω , ἐπέρχομαι ὁ βασιλεύς ὁ θάνατος . κεινόω δέ , ὁ ὁ Θεός χάρις δείκνυμι ἐθέλω ἐπί πᾶς , οὐ αὐτός μεγαλίζω ὁ πρωϊζός τελέω , οἷος τις ἀπειρόκαλος καί μικρόψυχος , ἀλλά μᾶλλον θεός μέν εἰδοί αἴτιος , θεός δέ καί μεγαλύνω προτίθημι , θρίαμβος προστάσσω κατάγω . ὁ δέ εἰμί · ἵστημι μέν ἄνωθεν ἐκ ἄποπτος ὁ βασιλεύς ἐν ὁ ἀνάκτορον ὁ Βλαχερνῶν , πρός ὁ κατά θάλασσα δυτικός ἀφοράω , ἐπί ὅς ἅμα μέν θεάομαι , ἅμα δέ εὐσύνοπτος εἰμί ὁ θεωμέ νόος . ἄγω δέ στιχηδόν ἐκεῖνος κατά εἷς , ὡς ἔχω ἕκαστος ἐπί ἵππος κατά ἕτερος ὁ πλευρά κάθημαι . δίδωμι δέ ἕκαστος κρατέω καί κοντός ἐκ πάπυρος ἤ τις ἄλλος εἰκαῖος , ὡς τρόπαιον πάντως ὁ κατά σφεῖς πταῖσμα . ὄχλος δέ παρά ἑκάτερος πλεῖστος ἵστημι , ὁ μέν ὁ ὁ τυγχάνω ἐποικτίζω καί γε ἐλεέω εἰκαῖος ἄγω ὁ μεγιστάν , ὁ δέ καί ἐπιμωκάομαι , δείκνυμι οἷος εἰς ὁπόσος φέρω ὁ μετά ἄνοια ἀπόνοια , ὅς μικρός μέν σαίνω , μέγας δέ ὁ κακός φέρω · ἄλλος δέ καί συρίζω , οἷος ὁ ὁ πλῆθος , χλευάζω . τρυφή δέ εἰμί αὐτός ὁ ὁ ἀλάομαι πομπή , οὖον τόπος ἐκ τόπος μεταλαμβάνω , ὡς δῆθεν μεταφέρω καί κενός σφεῖς ἀφίημι ὄπισθεν · ἀλλά ὁ μέν ἄγω , ὁ δέ ἐπάγω , καί τρυφή ἱκανός ὁ πρῶτος ὁ φιλοθεάμων παρέχω ὁ μόνος φαίνω , ἄπειμι οὐ λυπέω , ἕτερος διαδέχομαι ὁ τόπος καί ὁ τάξις ὁ τέρπω . μᾶλλος μέν οὖν καί ἀεί νέος ἔπειμι ὁ ἄλλος καί ἄλλος φαίνω κατά ὁ ἐν ὁ κύκλος κατατομή , τέρπω ὁ καινός πλέω ὁ θεάομαι . ἦς δέ ἄρα μή μόνος ἀοιδή νέος ἐπίηρος ὁ ἀκούω , ἀλλά γε καί νέος θέα ποικίλος ὁ ὁράω τρυφή . ἀντίπαις γάρ ἐπί νέος καί νέος ἐπί παρηβάω καί γε γυμνός ἐπί ἐνδύω καί ἀκαλυφής ἐπί καλύπτρα φέρω καί κατηφιάω ἐπί ἀγέρωχος καί ἀλαπαδνός ἐπί εὐσωματέω καί καταπίπτω ὁ πάθος ἐπί ὁ λογισμός ὀρθός φέρω ποικίλλω ὁ ὁ θέα καί ὀφθαλμός Εἱστίων ὁ συμμιγής ὄψις . οὐδέ γάρ εἰς ὀλίγος ὁ σχοινοτενής ἐκεῖνος σειρά ὁ ἀνήρ , ἀλλά εἰς ὅτι πλεῖστος συχνός ἑκατοστύς διαλαμβάνω . ἕκαστος δέ ἔρχομαι , ἐπί ὁ παρά ἑκάτερος ὁ βασιλεύς γίγνομαι , καί ἄκων δίδωμι , κύπτω ἐκ ἐφεστρίς , ὁ βασιλεύς ὁ προσκύνησις , μορφάζω ὁ ταπεινός καί ὁ ὁ Ψυχή οἰδάνω μετασχημα τίζω εἰς ἱλαρότης . οὕτως μέν οὖν εἰσέρχομαι ὁ πόλις καί διά μέσος οὗτος ἐκ ἄκρος εἰς ἄκρος ὁ κατά σφεῖς ἀνιαρός ἐμπομπεύω , ὁ ὁ Ζεύξιππος δίδωμι φυλακή , χλεύη μέν ὁ τυγχάνω , ἐλεεινός δέ ὁ ἐπιεικής γίγνομαι . ἀλλά οὗτος μέν πράσσω ὅδε .