georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.19
ιβʹ . Ὅπως νοσῶν ὁ βασιλεὺς πάντας ἐπὶ μαγείαις ὑπώπτευε καὶ τὰ κατὰ τὴν Μάρθαν . Νόσος ἦν ἐνσκήψασα τῷ κρατοῦντι καὶ ἡ νόσος δεινή · ἐπείληπτο γὰρ καταπίπτων συχνάκις . Τὸ δ' ἦν , ὡς ἔοικεν , ἐκ ζέσεως φυσικῆς ἐγκαρδίου . Ὅθεν , οἶμαι , καὶ τὸ εὐφυὲς ἐκείνῳ καὶ ὑπὲρ τὸ προσῆκον ἦν , οὐ στέγοντος τοῦ μορίου τὸ πάθος κἀντεῦθεν ἐκτρεπομένου τοῦ εἰκότος , ὡς μηδὲ χρησίμους πολλάκις ἀναπέμπειν τῷ ἐγκεφάλῳ τὰς ἀναπνεύσεις , ὅθεν καὶ τὸ λογίζεσθαι . Ἐν τούτῳ γὰρ καὶ φιλοσόφων ἔριν περὶ τοῦ φρονεῖν συμβιβάζειν τις ἔχοι · πηγὴ γὰρ λογισμῶν ἡ καρδία , πλὴν ἀναγομένων πρὸς τὸν ἐγκέφαλον , ὡς ἐκεῖνος συμμετρίας ἢ μὴν ἀσυμμετρίας ἔχοι , οὕτως εἰδοποιεῖσθαι συμβαίνει τὸ ἀναγόμενον . Τότε τοίνυν ἐπιπιπτούσης συχνάκις τῆς νόσου , οὐκ οἶδ' ὁπόθεν , μήνιμα εἶναι τὸ πάθος ὁ πάσχων ἐκ μαγγανείας δαιμόνιον ὑπελάμβανε . Καὶ οἱ μὲν πολλοὶ τῶν ἔξω , οἷς ἦν τὰ τοιαῦτα πιστεύειν , τὸ ἔγκλημα προσέτριβον τοῖς Μουζάλωσι , παραλόγων καὶ ὡς οὐκ ἂν προσεδόκησαν τῶν ἀξιωμάτων τυχοῦσι · τῷ μέντοι γε πάσχοντι πᾶς ὕποπτος ἦν , εἰ μόνον τις ἐπὶ μαγγα νείαις κατηγοροίη . Ὅθεν καὶ πλεῖστοι καὶ τῶν τυχόντων συνελαμβάνοντο , εἴ πού τις γρύξειεν ἐγκαλῶν . Καὶ ὁ μὲν διώκων μαγγανείας ἄλλον ὑπὲρ ἑαυτοῦ πολλάκις ἢ τοῦ πλησίον προὔβαλλε τοὔγκλημα , ὡς δίκας ληψόμενος ἀποδείξας · ἀναγόμενον δὲ πρὸς βασιλέα τὸ ἔγκλημα ἐκ τοῦ παραυτίκα οὐ γὰρ ἦν σιωπᾶν ἀκούσαντα , ὁ δέ , οὐχ ὑπὲρ ἄλλου του , ἀλλ' αὐτὸς ἑαυτοῦ συνόλως ἀγωνιῶν , προσέταττεν ἐξετάζεσθαι . Παράστασις δὲ τοῦ μὴ ψήφοις ἁπάσαις τὸν κρινόμενον αἱρεῖσθαι οὐ μαρτύρων παραγωγαί , οὐ προτεινόμενοι ὅρκοι , οὐ βίων τῶν πρὸ τοῦ ἐξετάσεις , οὐκ ἄλλ' ἄττα οἷς τὸ ψεῦδος ἐλέγχεται · ἀλλ' ἓν καὶ μόνον ἦν τὸ σῷζον τοὺς ἡλωκότας , εἰ μύδρον ἐκ πυρὸς ἤδη ζέοντα , ὃ δὴ καὶ ἅγιον ἐπεφήμιζον , τολμώσῃ χειρὶ κύψαντες ἀναλάβοιεν καὶ τρὶς βηματίσειαν ἔχοντες , πρότερον τρισὶν ἡμέραις τοῦ ταῦτα γενέσθαι νηστείᾳ καθηγνισμένοι καὶ προσευχῇ , ἐπισεσημασμένοι καὶ τὴν χεῖρα κεκρυφάλῳ καὶ βούλλῃ , ὡς μή τις ἐπιχειροίη ἀλείφων τισίν , ἐφ' ᾧ μὴ ψαῦσαι μηδὲ καῦσαι τὸ πῦρ . Καὶ εἶδεν ὁ γράφων , ἡβῶν τῷ τότε , ὑποστάντας τινὰς τοιαῦτα , πλὴν καὶ ἀλωβήτως ἀπαλλάξαντας , τὸ θαυμάσιον . Τότε τοίνυν ὥριστο μὲν καὶ ἄλλοις παρὰ τοῦ κρατοῦντος λαμβάνειν εἰς γάμον εὖ τοῦ γένους ἐχούσας , κἂν ἐκεῖνοι πολλάκις ἐκ σπερμάτων ἦσαν οὐκ εὐγενῶν · πλὴν τὸ εὐγενὲς ἐκείνοις πρὸς τοῦ κρατοῦντος ἔρρεπε , καί , ὡς σφᾶς ἔδει σεμνύνεσθαι ἀξιώμασιν , ἐν εὐεργεσίας μέρει καὶ ἀμφοτέροις τὸ κῆδος ὁ κρατῶν ἐτίθει , ὥστ' ἐκείνους μὲν ταῖς ματρώναις , ὡς ὁ Ρωμαῖος εἴποι , ὡς εἰκὸς μεγαλύνεσθαι , ἐκείνας δ' αὖθις συμμετέχειν τῶν ἀξιωμάτων τοῖς ἀγομένοις . Προστάττει τοίνυν σὺν τοῖς ἄλλοις καί τινι τῶν εἰς παιδοπούλους ταχθέντων ἐκείνῳ , τοῦ πατρὸς ζῶντος , Βαλανιδιώτῃ τοὐπίκλην , τὴν τῆς αὐταδέλφης τοῦ Παλαιολόγου Μαρίας , εἴτε καὶ Μάρθας , κόρην Θεοδώραν , ἣν τῷ Ταρχανειώτῃ μεγάλῳ δομεστίκῳ ἐκείνη γεγέννηκεν , εἰς γάμον νόμιμον ἀγαγέσθαι . Καὶ ἦν ὁ λόγος τοῦ βασιλέως αὐτοῖς βεβαία τις κατεγγύησις , κἀντεῦθεν , ἐπεὶ καὶ πρὸς τὸν γάμον τὰ μέρη ἦσαν συγκάταινα , ὡς γαμβρὸς ἀνέδην τὴν τῆς κόρης οἰκίαν εἰσήρχετο . Ἀλλὰ παρερρύη χρόνος ὀλίγος ὁ τὴν μνηστείαν ἐκείνην ἐπιμετρῶν , καὶ οὐκ οἶδ' ὅ τι παθὼν ὁ κρατῶν , πλὴν ἀλλ' ἡ ἐξουσία κρεῖσσον δικαίου , τῷ τοῦ Καβαλλαρίου υἱῷ Βασιλείῳ , εὐγενεῖ γε ὄντι , ἐξεδίδου εὖ γένους ἔχουσαν τὴν ῥηθεῖσαν . Ὁ δ' ἐν εὐεργεσίας μέρει δέχεται ἀσμένως τὸ δωρηθὲν καὶ κατεπείγει τοὺς γάμους . Ταῖς μέντοι γε γυναιξί , πρὸς τὸ πρῶτον ῥεπούσαις συνάλλαγμα , προκατειλημμέναις ἄτιμον ἐχούσαις τὸ μεταβαίνειν , ἀπόστοργος ὁ νυμφίος ἦν . Τέως δέὁ γὰρ κρατῶν προσέταττεν , ἑκουσῶν ἀκουσῶν ἐκείνων , τὰ νομιζόμενα ἐτελεῖτο , καὶ περιφανῶς οἱ ὑμέναιοι ἤγοντο . Ἀλλ' ὁ νυμφίος ἐφ' ἡμέραις οὐκ ἐπλήρου τῇ κόρῃ τὰ τῶν ἀνδρῶν · καὶ πυνθανομένου τοῦ βασιλέως ὅπως τοῦτο γένοιτο , ὁ δὲ πρῶτον μὲν ὑπεσκίαζε τὸν ἀπόλογον , ὡς μὴ θέλων ἐκκαλύπτειν δῆθεν , εἶθ' ὡς καὶ δραστικώτερον ἀνεκρίνετο , μαγγανείαν τὸ ἐμποδὼν ἔλεγε . Καὶ εὐθὺς ὑποψία περὶ ἑαυτῷ τοῦ κρατοῦντος , καὶ θυμὸς μάλα δεινὸς καὶ οὐδὲν ὑφεῖναι δοκῶν , εἰ μὴ ὁμολογοῖτο ἡ μαγγανεία . Εὐθὺς οὖν σάκκος ἀχυρμιᾶς , καὶ γυμνὴ συνάμα γαλαῖς ἡ εὐγενὴς γραῦς ἐντὸς συναπείληπτο , ὧν , λύγοις ἔξωθεν μυωπιζομένων , ταῖς τῶν ὀνύχων ἀκμαῖς ἐπερονᾶτο ἡ πάσχουσα , ἐφ' ᾧ ἀναγκαζομένην καὶ ἄκουσαν ἐξειπεῖν τὸ ἀπόρρητον . Ἀλλ' οὐκ ἦν πλέον παρ' ἐκείνης ἀκούειν ἢ τὸ μὴ συνειδέναι τι τοιοῦτον ἑαυτῇ πραξάσῃ καὶ ὡς οὐκ οἶδ' εἰ ὁ νυμφίος μεμίσηται τῇ παιδί , ἄλλῳ τῳ πρότερον κατηγγυημένῃ . Ὁ μέντοι γε βασιλεύς , εἴτε τὸ πρὸς τὴν ὑποψίαν καὶ ἔτι ἀμετάθετον ἔχων , ὡς ἐκείνην , μαγγανείαις εἰθισμένην , εἰκὸς καὶ κατ' αὐτοῦ τολμῆσαι τοιούτοις χρήσασθαι , συνυποπτευομένου καὶ τἀδελφοῦ , ὑπ' αὐτῇ τραφέντος καὶ στεργομένου , εἴτε μὴν καὶ εἰς ἔννοιαν ἐλθὼν μήπως , τῶν πραχθέντων ὡς εἰκὸς ἀκουσθέντων , ὁ Παλαιολόγος , ὑβριοπαθήσας ὡς ἀδελφός , πρὸς νεωτερισμὸν ἀποκλίνειεν , οὕτως ἔχων , πέμψας καὶ τῆς ἡγεμονίας ἐκεῖνον παραλύσας , ἀνάγει δέσμιον , τῷ μὲν δοκεῖν περὶ τοῦ τῆς μαγγανείας ἐγκλήματος ἀπολογησόμενον , τῇ δ' ἀληθείᾳ πρόσχημα ἦν τὸ πραχθὲν δειλίας τοῦ μή τι νεωτερίσαι ἀκούσαντα . Τὸ δ' ἦν δῆλον ἐκ τοῦ μὴ ὅπως μετ' ὀλίγον τῆς εἱρκτῆς ἐκεῖνον ἐσαῦθις ἀνακαλεῖσθαι καὶ συμπαθεῖν , ἀλλὰ καί , περὶ ἑαυτῷ καὶ τοῖς αὐτοῦ πράγμασι δεδοικότα διὰ τὴν νόσον , ἀνάδοχον ἀξιοῦν εἶναι τῷ γένει καὶ ἀπομνημονεύειν τὴν χάριν αὐτῷ ἐν τούτοις , ὅτι , παθεῖν κακῶς ἄξιον ὄντα διὰ τὰ φθάσαντα , οὐδὲν ἐκεῖνον ἐκ συμπαθείας ἀνήκεστον ἔδρασε .
Lemmas: ἶβις . ὅπως νοσέω ὁ βασιλεύς πᾶς ἐπί μαγεία ὑποπτεύω καί ὁ κατά ὁ Μάρθα . Νόσος εἰμί ενσκήπτω ὁ κράτος καί ὁ νόσος δεινός · ἐπιλαμβάνω γάρ καταπίπτω συχνάκις . ὁ δέ εἰμί , ὡς ἔοικα , ἐκ ζέσις φυσικός ἐγκάρδιος . ὅθεν , οἴομαι , καί ὁ εὐφυής ἐκεῖνος καί ὑπέρ ὁ προσήκω εἰμί , οὖον στέγω ὁ μόριον ὁ πάθος ἐντεῦθεν ἐκτρέπω ὁ εἰκός , ὡς μηδέ χρήσιμος πολλάκις ἀναπέμπω ὁ ἐγκέφαλος ὁ αναπνέω , ὅθεν καί ὁ λογίζομαι . ἐν οὗτος γάρ καί φιλόσοφος Ἔρις περί ὁ φρονέω συμβιβάζω τις ἔχω · πηγή γάρ λογισμός ὁ καρδία , πλήν ἀνάγω πρός ὁ ἐγκέφαλος , ὡς ἐκεῖνος συμμετρία ἢ μήv ἀσυμμετρία ἔχω , οὕτως εἰδοποιέω συμβαίνω ὁ ἀνάγω . τότε τοίνυν ἐπιπίπτω συχνάκις ὁ νόσος , οὐ οἶδα ὁπόθεν , μήνιμα εἰμί ὁ πάθος ὁ πάσχω ἐκ μαγγανεία δαιμόνιον ὑπολαμβάνω . καί ὁ μέν πολύς ὁ ἔξω , ὅς εἰμί ὁ τοιοῦτος πιστεύω , ὁ ἔγκλημα προστρίβω ὁ Μουζάλων , παράλογος καί ὡς οὐ εἄν προσδοκάω ὁ ἀξίωμα τυγχάνω · ὁ μέντοι γε πάσχω πᾶς ὕποπτος εἰμί , εἰμί μόνος τις ἐπί Μάγγα νέος κατηγορέω . ὅθεν καί πλεῖστος καί ὁ τυγχάνω συλλαμβάνω , εἰμί πού τις γρύζω ἐγκαλέω . καί ὁ μέν διώκω μαγγανεία ἄλλος ὑπέρ ἑαυτοῦ πολλάκις ἢ ὁ πλησίος προβάλλω ἔγκλημα , ὡς δίκη λαμβάνω ἀποδείκνυμι · ἀνάγω δέ πρός βασιλεύς ὁ ἔγκλημα ἐκ ὁ παραυτίκα οὖον γάρ εἰμί σιωπάω ἀκούω , ὁ δέ , οὐ ὑπέρ ἄλλος ὁ , ἀλλά αὐτός ἑαυτοῦ σύνολος ἀγωνία , προστάσσω ἐξετάζω . παράστασις δέ ὁ μή ψῆφος ἅπας ὁ κρίνω αἱρέω οὖον μάρτυς παραγωγή , οὖον προτείνω Ὅρκος , οὖον Βίων ὁ πρό ὁ ἐξέτασις , οὐ ἄλλος τις ὅς ὁ ψεῦδος ἐλέγχω · ἀλλά εἷς καί μόνος εἰμί ὁ σῴζω ὁ ἁλίσκομαι , εἰμί μύδρος ἐκ πυρός ἤδη ζέω , ὅς δή καί ἅγιος ἐπιφημίζω , τολμάω χείρ κύπτω ἀναλαμβάνω καί τρίς βηματίζω ἔχω , πρότερος τρεῖς ἡμέρα ὁ οὗτος γίγνομαι νηστεία καθαγνίζω καί προσευχή , ἐπισημαίνω καί ὁ χείρ κεκρύφαλος καί βούλλα , ὡς μή τις ἐπιχειρέω ἀλείφω τις , ἐπί ὅς μή ψαῦσαι μηδέ καίω ὁ πῦρ . καί ὁράω ὁ γράφω , ἥβη ὁ τότε , ὑφίστημι τις τοιοῦτος , πλήν καί ἀλώβητος ἀπαλλάσσω , ὁ θαυμάσιος . τότε τοίνυν ὁρίζω μέν καί ἄλλος παρά ὁ κράτος λαμβάνω εἰς γάμος εὕω ὁ γένος ἔχω , κἀν ἐκεῖνος πολλάκις ἐκ σπέρμα εἰμί οὐ εὐγενής · πλήν ὁ εὐγενής ἐκεῖνος πρός ὁ κράτος ῥέπω , καί , ὡς σφεῖς ἐσθίω σεμνύνω ἀξίωμα , ἐν εὐεργεσία μέρος καί ἀμφότερος ὁ κῆδος ὁ κράτος τίθημι , ὥστε ἐκεῖνος μέν ὁ ματρώνη , ὡς ὁ Ῥωμαῖος εἶπον , ὡς εἰκός μεγαλύνω , ἐκεῖνος δέ αὖθις συμμετέχω ὁ ἀξίωμα ὁ ἄγω . προστάσσω τοίνυν σύν ὁ ἄλλος καί τις ὁ εἰς παιδόπουλος τάσσω ἐκεῖνος , ὁ πατήρ ζῶ , Βαλανιδιώτῃ τοὐπίκλην , ὁ ὁ αυταδέλφη ὁ Παλαιολόγος Μαρία , εἴτε καί Μάρθα , κόρη Θεοδώρα , ὅς ὁ Ταρχανειώτης μέγας δομέστικος ἐκεῖνος γεννάω , εἰς γάμος νόμιμος ἄγω . καί εἰμί ὁ λόγος ὁ βασιλεύς αὐτός βέβαιος τις κατεγγύησις , ἐντεῦθεν , ἐπεί καί πρός ὁ γάμος ὁ μέρος εἰμί συγκάταινος , ὡς γαμβρός ἀνέδην ὁ ὁ κόρη οἰκίον εἰσέρχομαι . ἀλλά παραρρέω χρόνος ὀλίγος ὁ ὁ μνηστεία ἐκεῖνος ἐπιμετρέω , καί οὐ οἶδα ὅς τίς πάσχω ὁ κράτος , πλήν ἀλλά ὁ ἐξουσία κρατύς Δίκαιος , ὁ ὁ Καβαλλάριος υἱός Βασίλειος , εὐγενής γε εἰμί , ἐκδίδωμι εὕω γένος ἔχω ὁ εἴρω . ὁ δέ ἐν εὐεργεσία μέρος δέχομαι ἄσμενος ὁ δωρέω καί κατεπείγω ὁ γάμος . ὁ μέντοι γε γυνή , πρός ὁ πρῶτος ῥέπω συνάλλαγμα , προκαταλαμβάνω ἄτιμος ἔχω ὁ μεταβαίνω , ἀπόστοργος ὁ νυμφίος εἰμί . Τέως δήω γάρ κράτος προστάσσω , ἑκών ἄκων ἐκεῖνος , ὁ νομίζω τελέω , καί περιφανής ὁ ὑμέναιος ἄγω . ἀλλά ὁ νυμφίος ἐπί ἡμέρα οὐ πληρόω ὁ κόρη ὁ ὁ ἀνήρ · καί πυνθάνομαι ὁ βασιλεύς ὅπως οὗτος γίγνομαι , ὁ δέ πρῶτος μέν ὑποσκιάζω ὁ ἀπόλογος , ὡς μή ἐθέλω ἐκκαλύπτω δῆθεν , εἶτα ὡς καί δραστικός ἀνακρίνω , μαγγανεία ὁ ἐμποδών λέγω . καί εὐθύς ὑποψία περί ἑαυτοῦ ὁ κράτος , καί θυμός μάλα δεινός καί οὐδείς ὑφίημι δοκέω , εἰμί μή ὁμολογέω ὁ μαγγανεία . εὐθύς οὖν σάκκος ἀχυρμιά , καί γυμνός συνάμα γαλέη ὁ εὐγενής γραῦς ἐντός συναπολαμβάνω , ὅς , λύγος ἔξωθεν μυωπίζω , ὁ ὁ ὄνυξ ἀκμή περονάω ὁ πάσχω , ἐπί ὅς ἀναγκάζω καί ἀκούω ἐξεῖπον ὁ ἀπόρρητος . ἀλλά οὐ εἰμί πλέω παρά ἐκεῖνος ἀκούω ἢ ὁ μή σύνοιδα τίς τοιοῦτος ἑαυτοῦ πράσσω καί ὡς οὐ οἶδα εἰμί ὁ νυμφίος μισέω ὁ παῖς , ἄλλος ὁ πρότερος κατεγγυάω . ὁ μέντοι γε βασιλεύς , εἴτε ὁ πρός ὁ ὑποψία καί ἔτι ἀμετάθετος ἔχω , ὡς ἐκεῖνος , μαγγανεία ἐθίζω , εἰκός καί κατά αὐτός τολμάω τοιοῦτος χράω , συνυποπτεύω καί ἀδελφός , ὑπό αὐτός τρέφω καί στέργω , εἴτε μήv καί εἰς ἔννοια ἔρχομαι μήπως , ὁ πράσσω ὡς εἰκός ἀκούω , ὁ Παλαιολόγος , ὑβριοπαθέω ὡς ἀδελφός , πρός νεωτερισμός ἀποκλίνω , οὕτως ἔχω , πέμπω καί ὁ ἡγεμονία ἐκεῖνος παραλύω , ἀνάγω δέσμιος , ὁ μέν δοκέω περί ὁ ὁ μαγγανεία ἔγκλημα ἀπολογέομαι , ὁ δέ ἀλήθεια πρόσχημα εἰμί ὁ πράσσω δειλία ὁ μή τίς νεωτερίζω ἀκούω . ὁ δέ εἰμί δῆλος ἐκ ὁ μή ὅπως μετά ὀλίγος ὁ εἱρκτή ἐκεῖνος εἰσαῦθις ἀνακαλέω καί συμπαθέω , ἀλλά καί , περί ἑαυτοῦ καί ὁ αὐτός πρᾶγμα δείδω διά ὁ νόσος , ἀνάδοχος ἀξιόω εἰμί ὁ γένος καί ἀπομνημονεύω ὁ χάρις αὐτός ἐν οὗτος , ὅτι , πάσχω κακῶς ἄξιος εἰμί διά ὁ φθάνω , οὐδείς ἐκεῖνος ἐκ συμπάθεια ἀνήκεστος δράω .