georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.131
κζʹ . Ὅπως καὶ ὁπόσαις δυνάμεσι στρατηγοῦντος τοῦ δεσπότου καὶ ἐπὶ τοῖς δυτικοῖς συχνάκις ἐπιχωριάζοντος , τὰ ἀνατολικὰ ἀπώλοντο . Τῶν δὲ κατὰ γῆν ὁ δεσπότης Ἰωάννης ἐξηγούμενος πολλοὺς καὶ μεγάλους εἶχεν ὑφ' αὑτῷ στρατηγούς · τὸ δὲ στρατιωτικὸν ἐν ἀλλαγίοις , ὡς αὐτοὶ φαῖεν ἂν οἱ ἐπὶ τῶν ταγμάτων κοινολογούμενοι , πλείστοις συνίστατο . Ἦν γὰρ τὸ Παφλαγονικόν , πολύ τε καὶ μέγιστον · ἦν δ' ἐξ Ἁλιζώνων πλεῖστον καὶ τὰ ἐς πόλεμον ἀγαθόν , οὓς καὶ Μεσοθινίτας ὁ κοινὸς εἴποι λόγος . Ἦσαν ἔνθεν μὲν Θρᾷκες , ἐκεῖθεν δὲ Φρύγες , ἔνθεν μὲν Μακεδόνες , ἐκεῖθεν δὲ Μυσοί , καὶ Κᾶρες ἄλλοι , καὶ πολὺ τὸ ἐκ Μαγεδῶνος καί γε τὸ Σκυθικὸν προσῆν , καὶ τὸ ξενικὸν Ἰταλικὸν πλεῖστον ἄλλο . Καὶ ἁπλῶς φάναι , τὸ ὅλον ἐν ἀνυποστάτῳ δυνάμει συνεκροτεῖτο , οὓς κινῶν ὁ δεσπότης φοβερὸς ἦν , ὅπῃπερ ἐπισταίη , καὶ μᾶλλον τοῖς δυτικοῖς . Παρ' ἣν αἰτίαν καὶ τὰ τῆς ἀνατολῆς ἐξησθένουν , τῶν Περσῶν ἐπιθαρρούν των καὶ εἰσβαλλόντων ταῖς χώραις παρὰ πᾶσαν τοῦ κωλύσοντος ἐρημίαν . Ὅθεν καὶ Μαίανδρος μὲν ἐξῳκεῖτο , οὐκ ἀνδρῶν μόνων τῶν ἐν πλείσταις τε καὶ μεγίσταις χώραις , ἀλλὰ καὶ αὐτῶν μοναχῶν · ἄλλη γὰρ Παλαιστίνη ὁ χῶρος ὁ περὶ Μαίανδρον ἦν , οὐ βοσκημάτων καὶ μόνον ἀγέλας αὐξῆσαι καὶ ποίμνια , οὐδ' ἀνδρῶν φορὰν ἐνεγκεῖν ἀγαθός , ἀλλὰ καὶ μοναχῶν οὐρανοπολιτῶν ἐπιγείων συστῆσαι πληθύας ἄριστος , παρὰ τοσοῦτον ἐπ' ἄλλοις τὰ πρωτεῖα φέρων πρὸς Παλαιστίνην παρ' ὅσον ἑνὶ καὶ μεγίστῳ ἡττᾶτο , τῷ τὰς διατριβὰς ἐκεῖσε γενέσθαι τοῦ ἐμοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ . Καὶ οὕτω μὲν κατ' ὀλίγον Μαίανδρος ἠρημοῦτο , εἰσχωρούντων ἐνδοτέρω τῶν ἐκεῖσε διὰ τὴν τῶν ἐθνῶν ἐπίθεσιν , ἅπας δὲ Ζυγὸς ἐκεῖνος τῶν Νεοκάστρων , Ἄβαλά τε καὶ Καΰστρου χῶραι καὶ Μαγεδὼν καὶ ἡ περί πυστος Καρία πᾶσα τοῖς ἐχθροῖς κατετρέχοντο · ἐῶ λέγειν Τραχεῖαν καὶ Στάδια , Στρόβιλόν τε καὶ τὰ ἀντίπεραν Ρόδου · ἃ χθὲς καὶ πρώην ὑπὸ Ρωμαίους τελοῦντα ἐχθρῶν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ ἐγένοντο ὁρμητήρια . Τὰ δὲ πρὸς θατέρᾳ θαλάσσῃ φῦλα , ἵνα μὴ τὰ μέσα λέγω , ὅσα τε ἐν Μαρυανδηνοῖς τε καὶ Μόσυσι καὶ ὅσα ἐν τοῖς μεγαθύμοις Ἑνετοῖς ὄντα τῇ Ρωμαίων ὑπήκουον , σὺν οἷς καὶ ἔτι τὰ ἔνδον μέχρι Σαγγάρεως , ἐπὶ τοσοῦτον ἠφάνιστο ὥστε καὶ Μαρυανδηνοῦ θρηνητῆρος χρῄζειν ἀξίως τἀκεῖ θρηνήσοντος . Τῶν γὰρ δυνάμεων , πολλῶν τε καὶ θαυμαστῶν οὐσῶν , συγκατατριβομένων τοῖς δυτικοῖς καὶ κατ' ὀλίγον δαπανωμένων , τοῖς κατ' ἀνατολὴν τοσοῦτον ὁ κίνδυνος περιέστη ὥστε μηδ' εἰς αὐτὴν Ἡράκλειαν τὴν τοῦ Πόντου βαδίζειν εἶναι πεζῇ τοὺς ὁρμωμένους ἐκ πόλεως , τῶν ἐκεῖσε ὁρίων τῷ Σαγγάρει περικλεισθέντων καὶ τῶν πέραν πάντων λείας γεγονότων οὐ Μυσῶν , ἀλλά γε Περσῶν . Μόνα δὲ τὰ πρὸς θάλασσαν φρούρια κατελείφθησαν , τὰ περί τε Κρῶμναν καὶ Ἄμαστριν καὶ Τῖον καὶ Ἡράκλειαν , τόπων ὀνόματα μόνα σῴζοντα · ἃ δή , εἰ μὴ τῇ θαλάσσῃ προσεχρῶντο , καὶ ταῦτα τῶν χωρῶν κατεχομένων τοῖς Πέρσαις , πάλαι ἂν ταῖς χώραις καὶ αὐτὰ συναπώλοντο . Ἓν δὲ τὸ συντελέσαν τῇ τούτων ἀπωλείᾳ καὶ τῶν ἄλλων μέγιστον , ὡς αὐτὸς ὁ βασιλεὺς ὕστερον ἔλεγεν , ὅτε , μικρὸν πρὸ θανάτου πατῶν τὸν τόπον , ἑώρα , σὺν οὐκ ὀλίγῳ καὶ ταῦτα στρατῷ , καὶ τὰ πλεῖστα κατῳκτίζετο , ἡ τῶν πεμπομένων ἐκεῖσε ταξιαρχῶν γλισχρότης τε καὶ φειδωλία καὶ ἡ ἐπὶ τῷ λαμβάνειν σπουδή , οὐ περιοριζομένη μέτρῳ καὶ κόρῳ , καὶ ἡ ἐκεῖθεν πρὸς τὸν κρατοῦντα ψευδολογία , μηδὲν ἐκστρατεύ οντα , ὡς ὀλίγιστόν τι ἀπώλετο , ὡς ἐπὶ μικροῖς ἡ ζημία , ὡς τὸ πᾶν ἐπὶ κεφαλαίοις ἵσταται καὶ τὸ ἀφαιρεθὲν σπουδῆς ὀλίγης ἀνακαλεῖσθαι , καὶ τἆλλα οἷς συνεχέσι , ποτίμοις μὲν τῷ φαινομένῳ , ἁλμυροῖς δὲ τῇ ἀληθείᾳ , τὰς βασιλικὰς ἀκοὰς περιήντλουν καὶ γράφοντες καὶ διαμηνυόμενοι . Τὸ δὲ τῆς ἀστρατείας αἴτιον , ὡς καὶ τοῦτο αὐτὸς ὁ βασιλεὺς ὡμολόγει , τὸ συρραγὲν σχίσμα τῆς ἐκκλησίας καὶ τὸ πολὺ τῶν ἀνυποτάκτων ῥακενδυτῶν τε καὶ σακκοφόρων πλῆθος καὶ ὁ πολὺς ἐκείνων φορυτὸς τῶν εἰς αὐτὸν κατηγορημάτων καὶ ἡ πρὸς ταῦτα δειλία τοῦ βασιλέως , τὴν ἀποστασίαν ὑποπτεύοντος . Οὐ γὰρ ἦν ἡσυχάζειν αὐτούς , ἀλλ' εἰσδυομένοις τὰς τῶν ἀνθρώπων οἰκίας , σφίσιν ἦν ἐκ προχείρου συνείρειν τὰ πολλὰ κατὰ βασιλέως , ὡς τὸν κληρονόμον ἀδικήσειεν , ὡς ἐξελάσειεν τοῦ θρόνου τὸν πατριάρχην , ἀλλ' οἱ ὅρκοι , ἀλλ' αἱ συνθῆκαι , ἀλλὰ τὸ καὶ τό , οἷς ἐκεῖνοι μὲν πορίζεσθαι εἶχον , πλεῖστα τῶν ἀκουόντων ἀπολαμβάνοντες . « Ἐμὲ δέ , φησίν , οἱ φόβοι καὶ αἱ δειλίαι περιίσταντο , μὴ καί τι τῶν ἀβουλήτων νεωτερισθείη . » Ἐξ ὧν συνέβαινον ὑποψίαι , ἃς ἀνάγκη φυλαττόμενον ἀποκεκλεῖσθαι καὶ ἠρεμεῖν , τὸ καθ' αὑτὸν πολυωροῦντα καὶ τὰ τῶν πραγμάτων τοῖς τυχοῦσιν ἐπι τρέποντα . Ταῦτ' ἔλεγε μὲν ὕστερον ὁ κρατῶν πρὸς τὸν Ἀλεξανδρείας Ἀθανάσιον , ὡς αὐτὸς ἡμῖν ἀπήγγειλεν , ὅτε , συνὼν κἀκεῖνος ἐπὶ τῆς ἐκστρατείας κατὰ παραμυθίαν τῷ βασιλεῖ , ἑώρα μὲν τὰς τῶν χωρῶν πέραν τοῦ Σαγγάρεως ἐρημώσεις , κατήκουε δὲ τῶν τοιούτων , ἐποικτιζομένου τοῦ κρατοῦντος ταῖς ἐρημώσεσιν . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν καὶ ἡμεῖς κατὰ τόπον ἐροῦμεν πλατύτερον .
Lemmas: κζʹ . ὅπως καί ὁπόσος δύναμις στρατηγός ὁ δεσπότης καί ἐπί ὁ δυτικός συχνάκις ἐπιχωριάζω , ὁ ἀνατολικός ἀπόλλυμι . ὁ δέ κατά γῆ ὁ δεσπότης Ἰωάννης ἐξηγέομαι πολύς καί μέγας ἔχω ὑπό ἑαυτοῦ στρατηγός · ὁ δέ στρατιωτικός ἐν ἀλλάγιον , ὡς αὐτός φημί εἄν ὁ ἐπί ὁ τάγμα κοινολογέομαι , πλεῖστος συνίστημι . ἦς γάρ ὁ Παφλαγονικός , πολύς τε καί μέγας · εἰμί δέ ἐκ Ἁλιζῶνες πλεῖστος καί ὁ εἰς πόλεμος ἀγαθός , ὅς καί Μεσοθινίτης ὁ κοινός εἶπον λόγος . εἰμί ἔνθεν μέν Θρᾷξ , ἐκεῖθεν δέ Φρύξ , ἔνθεν μέν Μακεδών , ἐκεῖθεν δέ Μυσός , καί Κάρ ἄλλος , καί πολύς ὁ ἐκ Μαγεδών καί γε ὁ Σκυθικός πρόσειμι , καί ὁ ξενικός ἰταλικός πλεῖστος ἄλλος . καί ἁπλόος φαίνω , ὁ ὅλος ἐν ἀνυποστατέω δύναμις συγκροτέω , ὅς κινέω ὁ δεσπότης φοβερός εἰμί , ὅπῃ ἐφίστημι , καί μᾶλλον ὁ δυτικός . παρά ὅς αἴτιος καί ὁ ὁ ἀνατολή ἐξασθενέω , ὁ Πέρσης ἐπιθαρσέω ὁ καί εἰσβάλλω ὁ χώρα παρά πᾶς ὁ κωλύω ἐρημία . ὅθεν καί Μαίανδρος μέν ἐξοικέω , οὐ ἀνήρ μόνος ὁ ἐν πλεῖστος τε καί μέγας χώρα , ἀλλά καί αὐτός μοναχός · ἄλλος γάρ Παλαιστίνη ὁ χῶρος ὁ περί Μαίανδρος εἰμί , οὖον βόσκημα καί μόνος ἀγέλη αὐξάνω καί ποίμνιον , οὐδέ ἀνήρ φορά φέρω ἀγαθός , ἀλλά καί μοναχός οὐρανοπολίτης ἐπίγειος συνίστημι πληθύς ἀγαθός , παρά τοσοῦτος ἐπί ἄλλος ὁ πρωτεῖος φέρω πρός Παλαιστίνη παρά ὅσος εἷς καί μέγας ἡσσάομαι , ὁ ὁ διατριβή ἐκεῖσε γίγνομαι ὁ ἐγώ Χριστός καί Θεός . καί οὗτος μέν κατά ὀλίγος Μαίανδρος ἐρημόω , εἰσχωρέω ἐνδοτέρω ὁ ἐκεῖσε διά ὁ ὁ ἔθνος ἐπίθεσις , ἅπας δέ ζυγόν ἐκεῖνος ὁ Νεόκαστρον , Ἄβαλα τε καί Κάϋστρος χώρα καί Μαγεδών καί ὁ περί πυστός Καρία πᾶς ὁ ἐχθρός κατατρέχω · ἐάω λέγω τραχύς καί στάδιος , Στρόβιλος τε καί ὁ ἀντιπεράω Ῥόδος · ὁ χθές καί πρώην ὑπό Ῥωμαῖος τελέω ἐχθρός ἐν ὀλίγος χρόνος γίγνομαι ὁρμητήριον . ὁ δέ πρός ἕτερος θάλασσα φῦλον , ἵνα μή ὁ μέσος λέγω , ὅσος τε ἐν Μαρυανδηνοῖς τε καί μοσυς καί ὅσος ἐν ὁ μεγάθυμος Ἑνετός εἰμί ὁ Ῥωμαῖος ὑπακούω , σύν ὅς καί ἔτι ὁ ἔνδον μέχρι Σαγγάρης , ἐπί τοσοῦτος ἀφανίζω ὥστε καί Μαρυανδηνοῦ θρηνητήρ χρῄζω ἀξίως ἐκεῖ θρηνέω . ὁ γάρ δύναμις , πολύς τε καί θαυμαστός εἰμί , συγκατατρίβω ὁ δυτικός καί κατά ὀλίγος δαπανάω , ὁ κατά ἀνατολή τοσοῦτος ὁ κίνδυνος περιίστημι ὥστε μηδέ εἰς αὐτός Ἡράκλεια ὁ ὁ Πόντος βαδίζω εἰμί πεζός ὁ ὁρμάω ἐκ πόλις , ὁ ἐκεῖσε Ὁρίων ὁ Σαγγάρης περικλείω καί ὁ πέραν πᾶς λεῖος γίγνομαι οὖον Μυσός , ἀλλά γε Πέρσης . Μόνα δέ ὁ πρός θάλασσα φρούριον καταλείπω , ὁ περί τε Κρῶμνα καί Ἄμαστρις καί Τῖον καί Ἡράκλεια , τόπος ὄνομα μόνος σῴζω · ὁ δή , εἰμί μή ὁ θάλασσα προσχράομαι , καί οὗτος ὁ χώρα κατέχω ὁ Πέρσης , πάλαι εἄν ὁ χώρα καί αὐτός συναπόλλυμι . εἷς δέ ὁ συντελέω ὁ οὗτος ἀπώλεια καί ὁ ἄλλος μέγας , ὡς αὐτός ὁ βασιλεύς ὕστερος λέγω , ὅτε , μικρός πρό θάνατος πατέω ὁ τόπος , ὁράω , σύν οὐ ὀλίγος καί οὗτος στρατός , καί ὁ πλεῖστος κατοικτίζω , ὁ ὁ πέμπω ἐκεῖσε ταξιάρχης γλισχρότης τε καί φειδωλία καί ὁ ἐπί ὁ λαμβάνω σπουδή , οὖον περιορίζω μέτρον καί κόρος , καί ὁ ἐκεῖθεν πρός ὁ κράτος ψευδολογία , μηδείς ἐκστρατεύω εἰμί , ὡς ὀλίγος τίς ἀπόλλυμι , ὡς ἐπί μικρός ὁ ζημία , ὡς ὁ πᾶς ἐπί κεφάλαιος ἵστημι καί ὁ ἀφαιρέω σπουδή ὀλίγος ἀνακαλέω , καί ἄλλος ὅς συνεχής , πότιμος μέν ὁ φαίνω , ἁλμυρός δέ ὁ ἀλήθεια , ὁ βασιλικός ἀκοή περιαντλεω καί γράφω καί διαμηνύω . ὁ δέ ὁ ἀστρατεία αἴτιος , ὡς καί οὗτος αὐτός ὁ βασιλεύς ὁμολογέω , ὁ συρρήγνυμι σχίσμα ὁ ἐκκλησία καί ὁ πολύς ὁ ἀνυπότακτος ῥακενδύτης τε καί σακκοφορέω πλῆθος καί ὁ πολύς ἐκεῖνος φορυτός ὁ εἰς αὐτός κατηγόρημα καί ὁ πρός οὗτος δειλία ὁ βασιλεύς , ὁ ἀποστασία ὑποπτεύω . οὖον γάρ εἰμί ἡσυχάζω αὐτός , ἀλλά εἰσδύω ὁ ὁ ἄνθρωπος οἰκίον , σφεῖς εἰμί ἐκ πρόχειρος συνείρω ὁ πολύς κατά βασιλεύς , ὡς ὁ κληρονόμος ἀδικέω , ὡς ἐξελαύνω ὁ θρόνος ὁ πατριάρχης , ἀλλά ὁ Ὅρκος , ἀλλά ὁ συνθήκη , ἀλλά ὁ καί ὁ , ὅς ἐκεῖνος μέν πορίζω ἔχω , πλεῖστος ὁ ἀκούω ἀπολαμβάνω . « ἐγώ δέ , φημί , ὁ φόβος καί ὁ δειλία περιίστημι , μή καί τίς ὁ ἀβούλητος νεωτερίζω . » ἐς ὅς συμβαίνω ὑποψία , ὅς ἀνάγκη φυλάσσω ἀποκλείω καί ἠρεμέω , ὁ κατά ἑαυτοῦ πολυωρέω καί ὁ ὁ πρᾶγμα ὁ τυγχάνω ἐπι τρέπω . ταῦτα λέγω μέν ὕστερος ὁ κράτος πρός ὁ Ἀλεξάνδρεια Ἀθανάσιος , ὡς αὐτός ἐγώ ἀπαγγέλλω , ὅτε , σύνειμι ἐκεῖνος ἐπί ὁ ἐκστρατεία κατά παραμυθία ὁ βασιλεύς , ὁράω μέν ὁ ὁ χώρα πέραν ὁ Σαγγάρης ἐρήμωσις , κατήκω δέ ὁ τοιοῦτος , ἐποικτίζω ὁ κράτος ὁ ἐρήμωσις . ἀλλά οὗτος μέν καί ἐγώ κατά τόπος εἴρω πλατύς .