georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.138
βʹ . Ὅπως , σχιζομένων τῶν κατ' ἀνατολήν , ὁ πατριάρχης διὰ ταῦτα τοῖς ἐκεῖ ἐπιδημεῖ . Τὰ μέντοι τῆς ἐκκλησίας ἐνόσει περιφανῶς , καὶ τὸ σχίσμα εἰς μέγα ᾔρετο , τῶν Ἀρσενιατῶν ἐπὶ πλέον προστιθεμένων , ὡς μὴ μόνους ἐκείνους οἳ δὴ τῷ πατριάρχῃ Ἀρσενίῳ ἐντυχόντες εἶδον σχίζεσθαί τε καὶ ζηλοῦν ὑπὲρ ἐκείνου , ἀλλὰ καὶ τοὺς μηδ' ὅλως ἰδόντας , καθυπαγομένους τοῖς ἄλλοις . Πολὺ δὲ καὶ τὸ περὶ τοῦ Ἰωσὴφ φημιζόμενον , ὡς ἀφωρισμένος εἴη , αἰρόμενον τὰς τῶν πολλῶν ψυχάς , ἐκτόπως ἐκύμαινε , κἂν ἐκεῖνος , συχνὰ λαμβά νων παρὰ βασιλέως χρήματα , τὸ φιλόδωρον τοῖς προσκειμένοις ἐπηύξανεν οὐ γὰρ ἦν ὃ ζητήσας οὐ παρευθὺς ἐλάμβανεν , ὡς λέγειν πολλάκις τὸν βασιλέα , τοῦ ἱερατικοῦ μανδύου τὸν πατριάρχην κατέχοντα , ὡς αὐτὸ εἴη ὁ τὰς τῆς Ἐδὲμ πύλας αὐτῷ ἀνοιγνύς , ὡς ἅμ' ἐκείνῳ καὶ αὐτὸν εἰσελθεῖν πιστεύειν κατόπιν , μηδενὸς ἐμποδίσοντος . Τοὺς μὲν οὖν ἄλλους , οἳ κατὰ πόλιν διατρίβοντες ἠνώχλουν , ἀνέδην ἐκτρε πόμενοι τοῦτον , οὐδὲν ἔχων δρᾶν ἄλλο ἢ τὸ μηδὲν φροντίζειν ἐκείνων εἰς τιμῆς λόγον καὶ προστασίας , οὐχ ὅπως ἠξίου , ἀλλὰ καὶ ἠλόγει λεγόντων τὰ μάλιστα . Ἄνδρας δὲ πνευματικοὺς εἰδὼς κατ' ἀνατολὴν ἀρεταῖς ἐνιδροῦντας καὶ Θεῷ μόνῳ ζῶντας , ἀκούων καὶ περὶ ἐκείνων ὡς σκανδαλίζοιντο , ἔσπευδε κἀκείνων τὰς γνώμας προκατασχεῖν , αὐτοῖς ὄμμασι θεαθεὶς τοῖς ἐκείνων . Καὶ δὴ περὶ τούτων τῷ βασιλεῖ κοινολογησάμενος , ὑπὸ πολλῇ τῇ σπατάλῃ ἐνσκευασθείς , ἐπ' ἀνατολῆς ἤλαυνε καί , τοῖς ἀνδράσιν ἐφιστάς , ὧν δὴ καὶ ἐς τὰ μάλιστα ὁ θαυμαστὸς ἅμ' ἀρετὴν καὶ λόγον Βλεμμίδης ἦν , πολὺς ἦν τοὺς ἄνδρας ὑποποιούμενος · καὶ προσέπειθε λέγων προσκεῖσθαι μὲν καὶ αὐτὸς Ἀρσενίῳ καὶ πατριάρχην ἡγεῖσθαι , τῶν κατ' ἐκείνου συσκευασθέντων διακενῆς μηδὲ τὸ βραχὺ φροντίζων · ὅμως δ' ἀνάγκης οὔσης τὴν ἐκκλησίαν ποιμαίνεσθαι , ἀνάγκην εἶναι καί τινα τὸν ἐκείνου τόπον ἀποπληροῦν , ἐκείνου μὴ ὄντος · αὐτὸν δ' εἶναι παρὰ τοὺς ἄλλους δοκιμάσαι τὸν χρησιμεύσοντα · αὐτῷ γὰρ προσκεῖ σθαι καὶ βασιλέα πληροφορούμενον , ὥστε μὴ ὅπως ξυμβαίνειν τισὶ χαλεπὰ καὶ ἀνήκεστα προσκειμένοις ἐκείνῳ , ἀλλὰ καὶ πολλοῖς ἄλλοις εὖ γίγνεσθαι διὰ τὴν πρὸς αὐτὸν τοῦ βασιλέως ἀγαθοθέλειαν . Τοῦτο καὶ πρὸς ἄλλους τῶν πνευματικῶν ἀνδρῶν ἔλεγε , τοῦτο καὶ πρὸς αὐτὸν Βλεμμίδην , καὶ παρεσύλα τὰς ἀπ' ἐκείνων εὐνοίας φιλοφρονούμενος · τῷ δέ γε Βλεμμίδῃ καὶ ἄλλο κατὰ σκοπὸν ἦν τὸ πεῖθον ἐκεῖνον δέχεσθαι . Ἐπειδὴ γὰρ ἐκεῖνος , φιλόσοφον διαζῶν βίον , ὅλος τῶν ὧδε ἐξῄρητο καὶ ἀπαθῶς εἶχε πρὸς τὰ γινόμενα , οὔτε τινὶ προσπαθῶν οὔτε μὴν ἐμπαθῶν , ἀλλ' ἦν ὁ νοῦς ἐκείνῳ ὡς εἰ μὴ σώματι ὅλως κατείχετο , ἓν ἐλογίζετο καὶ Ἀρσένιον εἶναι καὶ Ἰωσήφ , οὐ γυμνοῖς αὐτοῖς προσέχων τοῖς γιγνομένοις , ὡς τὸν μὲν κρίνειν ἀδικηθέντα , τὸν δ' ἐπιβήτοραταῦτα γὰρ χαμερποῦς τινος διανοίας καὶ μηδὲν ἐχούσης τῶν παρόντων πλέον εἰς θεωρίαν ἡγεῖτο , ἀλλ' εἰδὼς Θεοῦ μὲν τὸ εὐσταθὲς καὶ ἀκίνητον , ἀνθρώπων δὲ τὸ μηδὲν ἐν μηδενὶ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ κἂν βραχὺ μένειν . Εὖ γὰρ καὶ Ἡρακλείτῳ εἰρῆσθαι τὸ μὴ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ εἶναι δὶς βάπτειν , καὶ Κρατύλῳ μᾶλλον ὡς μηδὲ ἅπαξ · τῶν πραγμάτων δίκην ἀείρρου ῥεύματος παρατρεχόντων , μὴ καινὸν εἶναι μηδ' ἄλλως ξένον , εἰ καὶ Ἀρσένιος ἀδικοῖτο · τὸ γὰρ ἀναγκαῖον ἓν εἶναι καὶ μόνον τὸ εὐσεβές · τούτου δὲ τηρουμένου , τἆλλ' ἀπερρῖφθαι ἀνάγκῃ τοῖς αἱρουμένοις ζῆν κατὰ τρόπον . Ταῦτ' ἄρα καὶ Ἰωσὴφ ἐδέχετο , καίτοι πρὸς ἐκεῖνον οὕτως ἔχων ὡς μηδὲ τῆς κέλλης ἐξελθὼν προϋπαντῆσαι , ἀλλὰ μηδὲ προσιόντι προεξαναστῆ ναι μακρόθεν , μηδ' ἄλλο τι τῶν εἰς θωπείαν καὶ σμικροπρέπειαν εἰς χάριν αὐτῷ διαπράξασθαι . Τὸ γὰρ πρὸς φιλοσοφίαν ἐπικλινὲς καὶ τὸ πρὸς τὰ εἴδη καὶ μόνα τῶν πραγμάτων ἐπιβλητικὸν ἀμείλικτον ἐκεῖνον ἐτίθει τὰ πρὸς τὴν ὕλην , καὶ τὸ ἐφετὸν κατὰ νοῦν ἔχων παρεώρα τὸ ἐφιέμενον . Ὅθεν οὐκ ἀνθρώποις , ἀλλὰ πράγμασιν ἐπιβάλλων , ἐκείνοις μὲν ἐτήρει τὸ θαῦμα καὶ ὑπερεξεπλήττετο καὶ ἄλλως τιμᾶν ᾑρεῖτο ἢ τὴν κατ' ἀνθρώπους τιμήν , ἣ δὴ δεξιώσεις ἔχει καὶ προϋπαντήσεις καὶ δουλοπρεπεῖς καταστάσεις καὶ ἄλλ' ἄττα οἷς δὴ χαίρομεν ἄνθρωποι . Καὶ ταῖς μὲν ἕξεσιν ἐκείναις οὕτω δὴ τιμητικῶς εἶχε καὶ ὑπερεθαύμαζε , δῶρα Θεοῦ ταύτας ἡγούμενος · τοῖς δ' ἔχουσι , καθὼς ἂν καὶ κατελάμβανεν , εἶχεν , ὡς οὐ παντὸς γινομένου τοῦ γινομένου κατὰ Θεὸν καὶ ἀξίως , ἀλλ' ἐνίοτε καὶ κατ' ἄνθρωπον , παραχωροῦντος Θεοῦ . Τὴν γοῦν τοιαύτην δεισιδαιμονίαν ἀεί ποτ' ἀποτρεπόμενος , ἔδειξε καὶ τῷ Ἰωσὴφ τότε τὴν ἕξιν , οὐ προθέμενος αὐτὸν ἀτιμοῦν , ἀλλ' ἐπ' ἴσων πᾶσι τὴν κρίσιν ἔχειν αἱρούμενος . Οὕτω γὰρ καὶ τὸ φιλόσοφον φιλοσόφως ἐπλήρου τῷ μὴ λαμβάνειν πρόσωπα εἰς τὴν τοιαύτην κρίσιν , ἣν καὶ καθ' αὑτὸν κέκρικε . Πλὴν κἀκεῖνος εἰδὼς ἄνθρωπος ὢν καὶ τῷ χρεὼν λειτουργήσων , ἐπεί , τὰ καθ' αὑτὸν διαθέμενος , χάρταις ἐδίδου τὸ βούληματὸ δ' ἦν καθ' αὑτὴν τὴν μονὴν ἀεί ποτε διαμένειν , μηδὲν κατὰ μηδένα τρόπον ὑποπεσοῦσαν ἑτέρᾳ , καὶ ἅπερ εἶχεν ἐκ βασιλέων φιλοφρονήματα , ὡς συμποσοῦσθαι τὸ πᾶν τῶν νομισμάτων εἰς ἑκατὸν λιτρῶν ἀριθμόν , καὶ αὐτὰ τῇ μονῇ τοῦ Ὄντος Θεοῦ ( τῷ γὰρ Ὄντι κυρίως καὶ προσανέκειτο ) , ἀναφαίρετα διατηρηθέντα , εἰς περιποίησίν τε καὶ τὴν τῶν ἐλλειμμάτων ἀποπλήρωσιν εἶναι , τὸν δὴ τοιοῦτον τῶν διατεταγμένων χάρτην καὶ αὐτὸν ἠξίου τὸν πατριάρχην ὑποσημαίνεσθαι καί γε βασιλέα ἐπικυροῦν λιπαρῶς ἀξιῶσαι , πρὸς τὴν πόλιν ἐπανελθόντα . Καὶ γέγονεν οὕτω , κἄν , ἀποθανόντος ἐκείνου , ὀστράκου φασὶ μεταπεσόντος , ἀνελάμβανόν τε τὰς ἐπικυρώσεις καὶ τὰ διατεταγμένα διέλυον , ὡς τὰ μὲν νομίσματα τῇ μεγάλῃ ταυτηῒ ἐκκλησίᾳ προσανατεθῆναι εἰς περιποίησιν , τὴν δὲ μονὴν ἐκείνην τῇ τοῦ Γαλησίου μονῇ ὑποτεθῆναι εἰς μετόχιον . Ὁ γοῦν ἱεράρχης Ἰωσήφ , τῇ ἀνατολῇ ἐφ' ἱκανὸν διατρίψας , ὑπέστρεφεν εἰς Βυζάντιον .
Lemmas: βε . ὅπως , σχίζω ὁ κατά ἀνατολή , ὁ πατριάρχης διά οὗτος ὁ ἐκεῖ ἐπιδημέω . ὁ μέντοι ὁ ἐκκλησία νοσέω περιφανής , καί ὁ σχίσμα εἰς μέγας ἀείρω , ὁ αρσενιατη ἐπί πλέω προστίθημι , ὡς μή μόνος ἐκεῖνος ἕ δή ὁ πατριάρχης Ἀρσένιος ἐντυγχάνω εἶδον σχίζω τε καί ζηλόω ὑπέρ ἐκεῖνος , ἀλλά καί ὁ μηδέ ὅλως ὁράω , καθυπάγω ὁ ἄλλος . Πολύς δέ καί ὁ περί ὁ Ἰωσήφ φημίζω , ὡς ἀφορίζω εἰμί , ἀείρω ὁ ὁ πολύς Ψυχή , ἔκτοπος κυμαίνω , κἀν ἐκεῖνος , συχνός λαμβάνω νάω παρά βασιλεύς χρῆμα , ὁ φιλόδωρος ὁ πρόσκειμαι ἐπαυξάνω οὖον γάρ εἰμί ὅς ζητέω οὖον παρευθύς λαμβάνω , ὡς λέγω πολλάκις ὁ βασιλεύς , ὁ ἱερατικός μανδύας ὁ πατριάρχης κατέχω , ὡς αὐτός εἰμί ὁ ὁ ὁ Ἐδέμ πύλη αὐτός ἀνοίγω , ὡς ἅμα ἐκεῖνος καί αὐτός εἰσέρχομαι πιστεύω κατόπιν , μηδείς ἐμποδίζω . ὁ μέν οὖν ἄλλος , ἕ κατά πόλις διατρίβω ἠνώχλουν , ἀνέδην ἐκτρε πομενω οὗτος , οὐδείς ἔχω δράω ἄλλος ἢ ὁ μηδείς φροντίζω ἐκεῖνος εἰς τιμή λόγος καί προστασία , οὐ ὅπως ἀξιόω , ἀλλά καί ἀλογέω λέγω ὁ μάλιστα . ἀνήρ δέ πνευματικός εἰδοί κατά ἀνατολή ἀρετή ἐνιδρόω καί Θεός μόνος ζῶ , ἀκούω καί περί ἐκεῖνος ὡς σκανδαλίζω , σπεύδω ἐκεῖνος ὁ γνώμη προκατέχω , αὐτός ὄμμα θεάομαι ὁ ἐκεῖνος . καί δή περί οὗτος ὁ βασιλεύς κοινολογέομαι , ὑπό πολύς ὁ σπατάλη ἐνσκευάζω , ἐπί ἀνατολή ἐλαύνω καί , ὁ ἀνήρ ἐφίστημι , ὅς δή καί εἰς ὁ μάλιστα ὁ θαυμαστός ἅμα ἀρετή καί λόγος Βλεμμίδης εἰμί , πολύς εἰμί ὁ ἀνήρ ὑποποιέω · καί προσπείθω λέγω πρόσκειμαι μέν καί αὐτός Ἀρσένιος καί πατριάρχης ἡγέομαι , ὁ κατά ἐκεῖνος συσκευάζω διακενῆς μηδέ ὁ βραχύς φροντίζω · ὅμως δέ ἀνάγκη εἰμί ὁ ἐκκλησία ποιμαίνω , ἀνάγκη εἰμί καί τις ὁ ἐκεῖνος τόπος ἀποπληρόω , ἐκεῖνος μή εἰμί · αὐτός δέ εἰμί παρά ὁ ἄλλος δοκιμάζω ὁ χρησιμεύω · αὐτός γάρ πρόσκειμαι ἕπομαι καί βασιλεύς πληροφορέω , ὥστε μή ὅπως συμβαίνω τις χαλεπός καί ἀνήκεστος πρόσκειμαι ἐκεῖνος , ἀλλά καί πολύς ἄλλος εὕω γίγνομαι διά ὁ πρός αὐτός ὁ βασιλεύς ἀγαθοθέλεια . οὗτος καί πρός ἄλλος ὁ πνευματικός ἀνήρ λέγω , οὗτος καί πρός αὐτός Βλεμμίδης , καί παρασυλάω ὁ ἀπό ἐκεῖνος εὔνοια φιλοφρονέομαι · ὁ δέ γε Βλεμμίδης καί ἄλλος κατά σκοπός εἰμί ὁ πείθω ἐκεῖνος δέχομαι . ἐπεί γάρ ἐκεῖνος , φιλόσοφος διαζῶ βίος , ὅλος ὁ ὧδε ἐκλέγω καί ἀπαθής ἔχω πρός ὁ γίγνομαι , οὔτε τις προσπαθέω οὔτε μήv ἐμπαθής , ἀλλά εἰμί ὁ νόος ἐκεῖνος ὡς εἰμί μή σῶμα ὅλως κατέχω , εἷς λογίζομαι καί Ἀρσένιος εἰμί καί Ἰωσήφ , οὖον γυμνός αὐτός προσέχω ὁ γίγνομαι , ὡς ὁ μέν κρίνω ἀδικέω , ὁ δέ ἐπιβήτωρ γάρ χαμερπής τις διάνοια καί μηδείς ἔχω ὁ πάρειμι πλέω εἰς θεωρία ἡγέομαι , ἀλλά εἰδοί Θεός μέν ὁ εὐσταθής καί ἀκίνητος , ἄνθρωπος δέ ὁ μηδείς ἐν μηδείς ἐπί ὁ αὐτός κἀν βραχύς μένω . εὕω γάρ καί Ἡράκλειτος εἴρω ὁ μή ἐπί ὁ αὐτός εἰμί δίς βάπτω , καί Κρατύλος μᾶλλον ὡς μηδέ ἅπαξ · ὁ πρᾶγμα δίκη ἀείρω ῥεῦμα παρατρέχω , μή καινός εἰμί μηδέ ἄλλως ξένος , εἰμί καί Ἀρσένιος ἀδικέω · ὁ γάρ ἀναγκαῖος εἷς εἰμί καί μόνος ὁ εὐσεβής · οὗτος δέ τηρέω , ὅς ἀπορρίπτω ἀνάγκη ὁ αἱρέω ζῶ κατά τρόπος . ταῦτα ἄρα καί Ἰωσήφ δέχομαι , καίτοι πρός ἐκεῖνος οὕτως ἔχω ὡς μηδέ ὁ κέλλω ἐξέρχομαι προϋπαντέω , ἀλλά μηδέ πρόσειμι προεξανίστημι ναι μακρόθεν , μηδέ ἄλλος τίς ὁ εἰς θωπεία καί σμικροπρεπεια εἰς χάρις αὐτός διαπράσσω . ὁ γάρ πρός φιλοσοφία ἐπικλινής καί ὁ πρός ὁ εἶδος καί μόνος ὁ πρᾶγμα ἐπιβλητικός ἀμείλικτος ἐκεῖνος τίθημι ὁ πρός ὁ ὕλη , καί ὁ ἐφετός κατά νόος ἔχω παροράω ὁ ἐφίημι . ὅθεν οὐ ἄνθρωπος , ἀλλά πρᾶγμα ἐπιβάλλον , ἐκεῖνος μέν τηρέω ὁ θαῦμα καί ὑπερεκπλήσσω καί ἄλλως τιμάω αἱρέω ἢ ὁ κατά ἄνθρωπος τιμή , ὅς δή δεξίωσις ἔχω καί προϋπάντηση καί δουλοπρεπής κατάστασις καί ἄλλος τις ὅς δή χαίρω ἄνθρωπος . καί ὁ μέν ἕξις ἐκεῖνος οὗτος δή τιμητικός ἔχω καί ὑπερθαυμάζω , Δῶρα Θεός οὗτος ἡγέομαι · ὁ δέ ἔχω , καθώς εἄν καί καταλαμβάνω , ἔχω , ὡς οὖον πᾶς γίγνομαι ὁ γίγνομαι κατά θεός καί ἀξίως , ἀλλά ἐνίοτε καί κατά ἄνθρωπος , παραχωρέω Θεός . ὁ γοῦν τοιοῦτος δεισιδαιμονία ἀεί πρός ἀποτρέπω , δείκνυμι καί ὁ Ἰωσήφ τότε ὁ ἕξις , οὖον προτίθημι αὐτός ἀτιμόω , ἀλλά ἐπί ἴσος πᾶς ὁ κρίσις ἔχω αἱρέω . οὕτως γάρ καί ὁ φιλόσοφος φιλόσοφος πληρόω ὁ μή λαμβάνω πρόσωπον εἰς ὁ τοιοῦτος κρίσις , ὅς καί κατά ἑαυτοῦ κρίνω . πλήν ἐκεῖνος εἰδοί ἄνθρωπος εἰμί καί ὁ χρεὼν λειτουργέω , ἐπεί , ὁ κατά ἑαυτοῦ διατίθημι , χάρτης δίδωμι ὁ βούλημα δέ εἰμί κατά ἑαυτοῦ ὁ μονή ἀεί ποτός διαμένω , μηδείς κατά μηδείς τρόπος ὑποπίπτω ἕτερος , καί ὅσπερ ἔχω ἐκ βασιλεύς φιλοφρόνημα , ὡς συμποσόω ὁ πᾶς ὁ νόμισμα εἰς ἑκατόν λίτρα ἀριθμός , καί αὐτός ὁ μονή ὁ εἰμί Θεός ( ὁ γάρ εἰμί κύριος καί προσανάκειμαι ) , ἀναφαίρετος διατηρέω , εἰς περιποίησις τε καί ὁ ὁ ἔλλειμμα ἀποπλήρωσις εἰμί , ὁ δή τοιοῦτος ὁ διατάσσω χάρτης καί αὐτός ἀξιόω ὁ πατριάρχης ὑποσημαίνω καί γε βασιλεύς ἐπικυρόω λιπαρῶς ἀξιόω , πρός ὁ πόλις ἐπανέρχομαι . καί γίγνομαι οὗτος , ἄν , ἀποθνῄσκω ἐκεῖνος , ὄστρακον φημί μεταπίπτω , ἀναλαμβάνω τε ὁ ἐπικύρωσις καί ὁ διατάσσω διαλύω , ὡς ὁ μέν νόμισμα ὁ μέγας οὗτος ἐκκλησία προσανατίθημι εἰς περιποίησις , ὁ δέ μονή ἐκεῖνος ὁ ὁ γαλίσιον μονή ὑποτίθημι εἰς Μετόχιον . ὁ γοῦν ἱεράρχης Ἰωσήφ , ὁ ἀνατολή ἐπί ἱκανός διατρίβω , ὑποστρέφω εἰς Βυζάντιον .