georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.169
γʹ . Τὰ κατὰ τὸν Λαχανᾶν ἀρχῆθεν καὶ ὅπως τὸν Κωνσταντῖνον πεφόνευκεν . Ἦν ἀγρότης ἐκεῖσε μισθοῦ βόσκων χοίρους , Κορδόκουβας κεκλημένος · τὸ δ' ὄνομα ἡ Ἑλλήνων γλῶσσα εἰς λάχανον ἐκλαμβάνει , καὶ Λαχανᾶς ἐντεῦθεν φημίζεται . Οὗτος , τῶν χοίρων ἐπιμελῶς ἔχων , ἑαυτοῦ κατημέλει , οὔτ' ἐπὶ τροφαῖς οὔτ' ἐπ' ἐνδύμασιν ἀσχολούμενος , μόνῳ δ' ἄρτῳ ἀποζῶν καὶ ἀγρίοις λαχάνοις , ἀπερίττως εἶχε καὶ ἀφελῶς καὶ πρὸς τοὺς ἑταίρους , καὶ αὐτοὺς κατ' ἐκεῖνον ὄντας , οἷς διεξῄει πολλάκις , δῆλος ἦν περὶ ἑαυτοῦ μεγάλα τινὰ φανταζόμενος . Οἱ δὲ οὐχ ἧττον κατεγέλων ἢ μὴν ἐπίστευον . Ἐντεῦθεν ἐκεῖνος , τοιαύταις οὐκ οἶδ' ὁπόθεν ἐλπίσι μετεωρίσας , τὸν νοῦν ἑαυτῷ προσεῖχε καὶ εὐχὰς ἀπεδίδου Θεῷ , ὡς ἔχων ἔτυχε · ποῦ γὰρ ἐκείνῳ μετὸν καὶ θείων λογίων , κἂν ἐπὶ νοῦν , ἐν τοῖς ἀγροῖς ὅσα καὶ τοῖς παρ' αὐτοῦ βοσκομένοις χοίροις τὸ παράπαν ἐκδεδιῃτημένῳ καὶ ἀφελῶς ἔχοντι ; Σύννους οὖν τὰ πολλὰ διάγων καὶ οὐδὲν προὔργου τιθέμενος τῆς πρὸς ἀρχήν τινα καταστάσεως , πολλάκις τὰ αὐτὰ διεξῄει τοῖς ἀγρόταις ἐκείνοις καὶ συφορβοῖς , ἁγίων τινὰς ἐντυχίας λέγων καὶ παρακινήσεις τὰς παρ' ἐκείνων εἰς ὃ κινηθῆναι καὶ ἔθνους ἄρξαι . Ταῦτα πολλάκις διεξιὼν ἐπιστεύετο . Καὶ ἤδη ἄλλως προσεῖχον αὐτῷ ἢ ὡς ἐδόκει · τὴν γὰρ προθεσμίαν ἐγγὺς ἐδήλου τοῦ κινηθῆναι . Μιᾶς οὖν τὸ τῆς ὁρμῆς σύνθημα λέγων λαβεῖν , αὐτίκ' ἐκείνους ἐφέλκεται πρὸς τὴν ἑαυτοῦ θεραπείαν , κἀκείνῳ ἕπονται , ὡς μέγα τι ἐλπίζοντες πράξειν . Ἀπέρχονται γοῦν εἰς χώραν καὶ τὸ τοῦ συφορβοῦ κηρύττουσιν ὄνομα , ὡς θεόθεν ἧκέ οἱ τοῦ ἄρξαι σύνθημα . Καὶ ἅμα λέγοντες ἔπειθον καὶ προσεπετίθεντο πλείους ἑκάστης . Κἀκεῖνος πρὸς τὸ εὐσταλέστερον μετεβάλλετο , ἀμπεχόνην τ' ἐνεδιδύσκετο καὶ σπάθην περιεζώννυτο , ἵππου τ' ἐπέβαινε καὶ ἀνεθάρρει πρὸς ἔργα μείζω ἢ κατ' αὐτόν . Τοῦ γοῦν Κωνσταντίνου ἀσθενῶς τοῦ σώματος ἔχοντος τὸ γὰρ σκέλος κατεαγὸς ἔχων , ἀκίνητος ἦν , κἄν που καὶ ἀπελθεῖν ἔδει , ἐφ' ἁμάξης ἐφέρετο φόρτος κενός , πολλοὶ κατωλιγώρουν , καὶ μᾶλλον οἱ πρόσοικοι Τόχαροι , ἐκδρομὰς ἑκάστης ποιοῦντες καὶ Μυσῶν ὄντως λείαν τὰ Μυσῶν τιθέντες . Φάλαγγι γοῦν Τοχάρων προσκρούσας , ὁ Λαχανᾶς ἐμπίπτει σφίσι μεθ' ὧν ἐπεφέρετο καὶ κατὰ κράτος νικᾷ καὶ αὖθις ἄλλῃ καὶ οὕτως πρὸς τὸ μεγαλειό τερον ἐπ' οὐ πολλαῖς ἡμέραις καθίστατο . Χῶραι τοίνυν προσετίθεντό οἱ καὶ ἐπ' αὐτῷ πολὺν τὸν τοῦ εὖ πράξειν ἐλπισμὸν ἀραρότως εἶχον , καὶ ὁ Λαχανᾶς πολὺς ἦν φημιζόμενος πανταχοῦ · οὐδὲ γὰρ ἡμέρα ἐφίστατο καθ' ἣν οὐ πλείους τῶν προτέρων εἶχε καὶ ἠνδραγάθει προσβάλλων . Τοῦτο ἐθορύβησε μὲν καὶ τὸν Κωνσταντῖνον τὰ πλεῖστα , ἀγγελθὲν δὲ παρὰ δόξαν καὶ αὐτὸν θορυβεῖ βασιλέα · τὸ γὰρ οὕτως ἐπελθὸν παρ' ἀξίαν οὐκ ἂν ἐπελθεῖν εἰ μὴ ἐπὶ μεγίστοις τισὶν ᾤοντο . Ὁ μὲν οὖν Κωνσταντῖνος , μόνον ταράξας τὰ κατὰ τὸν Ζυγόν , μετήνεγκε τὸν νοῦν πρὸς τὸ ἀπροσδοκήτως φανὲν καὶ ὡς οὐκ ἂν μὴ ὅτι γ' οὗτος , ἀλλ' οὐδ' ἄλλος τις ᾠήθη ποτέ . Ὁ δὲ βασιλεύς , τοῦτο μὲν καὶ τἀκεῖ καταστῆσαι θέλων , τοῦτο δὲ καὶ πρὸς τὰ ἀκουσθέντα διαταραχθείς , προλαβεῖν ἠπείγετο καὶ τὰς ἄκρας κατοχυροῦν · καὶ δὴ ἐξελθὼν τῆς Κωνσταντίνου , ἐπ' Ὀρεστιάδος ἤλαυνεν ὅλῳ ῥυτῆρι . Χειμῶνος δ' ἐξελθὼν καὶ πάγοις ἐπιών , πάσχει τι καὶ τῶν ἀνηκέστων · συμποδίζεται γὰρ ὁ ἵππος ἐπὶ πάγων βαίνων τῷ βασιλεῖ , καὶ συμπεσὼν ἐκείνῳ ὁ ἐποχούμενος πτῶμα δεινὸν χεῖράς τε καὶ πρόσωπον δρύπτεται οὕτω χαλεπῶς ὡς μηδ' ἀρκέσαι τὸν τῆς ἐκστρατείας ὅλον χρόνον ἀπαλεῖψαι τὰ τραύματα , ἀλλ' ἔτι λείψανα τῶν πληγῶν ἐμμένειν ἐπανελθόντι τῷ βασιλεῖ . Ἅμα γοῦν ἐπέβη ὁ κρατῶν τῆς Ἀδριανοῦ , καὶ ἅμα ἡ σφαγὴ τοῦ Κωνσταντίνου ἀγγέλλεται . Ὡς γὰρ ηὐξάνετο καθ' ἡμέραν ὁ Λαχανᾶς καὶ πολλοὶ προσεχώρουν ἐκείνῳ , κατολιγωροῦντες τοῦ σφῶν βασιλέως , ἐκποδὼν δ' ἦν ἤδη καὶ Ὀσφεντίσθλαβος , τῶν δόλων ἀπονάμενος τῆς Μαρίας , οἱ δέ γε προσῳκειωμένοι τῷ Κωνσταντίνῳ , οἱ μὲν ἐξ ἀνθρώπων ἦσαν , ταῖς τῆς Μαρίας κακεντρεχείαις κατειργασμένοι , ὅσοι δὲ καὶ περιῆσαν , οἱ μὲν παρ' ἐκείνων ἐπὶ δυσνοίαις ὑπωπτεύοντο , οἱ δὲ καὶ ταῖς ἀληθείαις ἐδυσνόουν , μόνος ἢ μετ' ὀλίγων ἐγκαταλειφθείς , Κωνσταντῖνος ὁρμᾷ μετελθεῖν τὸν ἤδη καὶ αὐτοῦ κατολιγωροῦντα . Καὶ δὴ συνταξάμενος τὰς δυνάμεις , ὁ μὲν ἐφ' ἁμάξης ἐφέρετο , οἱ δὲ οἷς ἐκεῖνος ἐπίστευε τὰς ὑπὲρ ἐκείνου ὁρμὰς κατεκλῶντο . Ὁ δὲ Λαχανᾶς , ὁμόσε χωρήσας ἐκείνῳ , ἅμα φανεὶς ἐπεισπίπτει καὶ κατὰ κράτος αἱρεῖ · κἀκεῖνον μέν , μηδὲν κατὰ πόλεμον πράξαντα βασιλείας ἄξιον , δίκην ἱερείου κατασφάττει · τινὰς δὲ τῶν ἐκείνου καταγωνισάμενος , τοῖς λοιποῖς ὡς σφετέροις ἐχρᾶτο . Καὶ ἤδη βεβαίως ἐπισχὼν τὴν χώραν , καὶ πόλεων ἥπτετο καί γ' αὐτὰς αἱρῶν οὐκ ἀνίει ὡς ἄρχων καὶ βασιλεὺς φημιζόμενος . Ἀλλὰ τὰ μὲν κατ' ἐκεῖνον οὕτω , καὶ οὕτως ὁσημέραι πλέον ἐμεγαλύνετο καὶ εὐοδούμενος ἐπεδίδου .
Lemmas: γε . ὁ κατά ὁ Λαχανᾶς ἀρχῆθεν καί ὅπως ὁ Κωνσταντῖνος φονεύω . ἦς ἀγρότης ἐκεῖσε μισθός βόσκω χοῖρος , κορδοκουβος καλέω · ὁ δέ ὄνομα ὁ Ἕλλην γλῶσσα εἰς λάχανον ἐκλαμβάνω , καί Λαχανᾶς ἐντεῦθεν φημίζω . οὗτος , ὁ χοῖρος ἐπιμελής ἔχω , ἑαυτοῦ καταμελέω , οὔτε ἐπί τροφή οὔτε ἐπί ἔνδυμα ἀσχολέω , μόνος δέ ἄρτος ἀποζῶ καί ἄγριος λάχανον , ἀπέριττος ἔχω καί ἀφελής καί πρός ὁ ἑταῖρος , καί αὐτός κατά ἐκεῖνος εἰμί , ὅς διέξειμι πολλάκις , δῆλος εἰμί περί ἑαυτοῦ μέγας τις φαντάζω . ὁ δέ οὐ κακός καταγελάω ἢ μήv πιστεύω . ἐντεῦθεν ἐκεῖνος , τοιοῦτος οὐ οἶδα ὁπόθεν ἐλπίς μετεωρίζω , ὁ νόος ἑαυτοῦ προσέχω καί εὐχή ἀποδίδωμι Θεός , ὡς ἔχω τυγχάνω · ποῦ γάρ ἐκεῖνος μέτειμι καί θεῖον λόγιος , κἀν ἐπί νόος , ἐν ὁ ἀγρός ὅσος καί ὁ παρά αὐτός βόσκω χοῖρος ὁ παράπαν ἐκδιαιτάω καί ἀφελής ἔχω ; σύννους οὖν ὁ πολύς Διάγων καί οὐδείς προὔργου τίθημι ὁ πρός ἀρχή τις κατάστασις , πολλάκις ὁ αὐτός διέξειμι ὁ ἀγρότης ἐκεῖνος καί συφορβός , ἅγιος τις ἐντυχία λέγω καί παρακίνησις ὁ παρά ἐκεῖνος εἰς ὅς κινέω καί ἔθνος ἄρχω . οὗτος πολλάκις διέξειμι πιστεύω . καί ἤδη ἄλλως προσέχω αὐτός ἢ ὡς δοκέω · ὁ γάρ προθεσμία ἐγγύς δηλόω ὁ κινέω . μία οὖν ὁ ὁ ὁρμή σύνθημα λέγω λαμβάνω , αὐτίκα ἐκεῖνος ἐφέλκω πρός ὁ ἑαυτοῦ θεραπεία , ἐκεῖνος ἕπω , ὡς μέγας τίς ἐλπίζω πράσσω . ἀπέρχομαι γοῦν εἰς χώρα καί ὁ ὁ συφορβός κηρύσσω ὄνομα , ὡς θεόθεν ἵημι ὁ ὁ ἄρχω σύνθημα . καί ἅμα λέγω πείθω καί προσπέτομαι πλείων ἕκαστος . ἐκεῖνος πρός ὁ εὐσταλής μεταβάλλω , ἀμπεχόνη τε ἐνδιδύσκω καί σπάθη περιζώννυμι , ἵππος τε ἐπιβαίνω καί ἀναθαρσέω πρός ἔργον μείζων ἢ κατά αὐτός . ὁ γοῦν Κωνσταντῖνος ἀσθενής ὁ σῶμα ἔχω ὁ γάρ σκέλος κατάγνυμι ἔχω , ἀκίνητος εἰμί , ἄν ποῦ καί ἀπέρχομαι ἐσθίω , ἐπί ἅμαξα φέρω φόρτος κενός , πολύς κατολιγωρέω , καί μᾶλλον ὁ πρόσοικος Τόχαρος , ἐκδρομή ἕκαστος ποιέω καί Μυσός εἰμί λεῖος ὁ Μυσός τίθημι . Φάλαγξ γοῦν Τόχαρος προσκρούω , ὁ Λαχανᾶς ἐμπίπτω ὅς μετά ὅς ἐπιφέρω καί κατά κράτος νικάω καί αὖθις ἄλλος καί οὕτως πρός ὁ μεγαλείο τέρος ἐπί οὖον πολύς ἡμέρα καθίστημι . Χώρα τοίνυν προστίθημι ὁ καί ἐπί αὐτός πολύς ὁ ὁ εὕω πράσσω ἐλπισμός ἀραρίσκω ἔχω , καί ὁ Λαχανᾶς πολύς εἰμί φημίζω πανταχοῦ · οὐδέ γάρ ἡμέρα ἐφίστημι κατά ὅς οὖον πλείων ὁ πρότερος ἔχω καί ἀνδραγαθέω προσβάλλω . οὗτος θορυβώ μέν καί ὁ Κωνσταντῖνος ὁ πλεῖστος , ἀγγέλλω δέ παρά δόξα καί αὐτός θορυβέω βασιλεύς · ὁ γάρ οὕτως ἐπέρχομαι παρά ἄξιος οὐ εἄν ἐπέρχομαι εἰμί μή ἐπί μέγας τις οἴομαι . ὁ μέν οὖν Κωνσταντῖνος , μόνος ταράσσω ὁ κατά ὁ ζυγόν , μεταφέρω ὁ νόος πρός ὁ ἀπροσδόκητος φαίνω καί ὡς οὐ εἄν μή ὅτι γε οὗτος , ἀλλά οὐδέ ἄλλος τις οἴομαι ποτός . ὁ δέ βασιλεύς , οὗτος μέν καί ἐκεῖ καθίστημι ἐθέλω , οὗτος δέ καί πρός ὁ ἀκούω διαταράσσω , προλαμβάνω ἐπείγω καί ὁ ἄκρος κατοχυρόω · καί δή ἐξέρχομαι ὁ Κωνσταντῖνος , ἐπί ὀρεστιάς ἐλαύνω ὅλος ῥυτήρ . χειμών δέ ἐξέρχομαι καί πάγος ἔπειμι , πάσχω τίς καί ὁ ἀνήκεστος · συμποδίζω γάρ ὁ ἵππος ἐπί πάγος βαίνω ὁ βασιλεύς , καί συμπίπτω ἐκεῖνος ὁ ἐποχέομαι πτῶμα δεινός χείρ τε καί πρόσωπον δρύπτω οὗτος χαλεπῶς ὡς μηδέ ἀρκέω ὁ ὁ ἐκστρατεία ὅλος χρόνος ἀπαλείφω ὁ τραῦμα , ἀλλά ἔτι λείψανον ὁ πληγή ἐμμένω ἐπανέρχομαι ὁ βασιλεύς . ἅμα γοῦν ἐπιβαίνω ὁ κράτος ὁ Ἀδριανός , καί ἅμα ὁ σφαγή ὁ Κωνσταντῖνος ἀγγέλλω . ὡς γάρ αὐξάνω κατά ἡμέρα ὁ Λαχανᾶς καί πολύς προσχωρέω ἐκεῖνος , κατολιγωρέω ὁ σφεῖς βασιλεύς , ἐκποδών δέ εἰμί ἤδη καί Ὀσφεντίσθλαβος , ὁ δόλων ἀπονέμω ὁ Μαρία , ὁ δέ γε προσοικειόω ὁ Κωνσταντῖνος , ὁ μέν ἐκ ἄνθρωπος εἰμί , ὁ ὁ Μαρία κακεντρέχεια κατεργάζομαι , ὅσος δέ καί περίειμι , ὁ μέν παρά ἐκεῖνος ἐπί δύσνοια ὑποπτεύω , ὁ δέ καί ὁ ἀλήθεια δυσνοέω , μόνος ἢ μετά ὀλίγος ἐγκαταλείπω , Κωνσταντῖνος ὁρμάω μετέρχομαι ὁ ἤδη καί αὐτός κατολιγωρέω . καί δή συντάσσω ὁ δύναμις , ὁ μέν ἐπί ἅμαξα φέρω , ὁ δέ ὅς ἐκεῖνος πιστεύω ὁ ὑπέρ ἐκεῖνος ὁρμή κατακλάω . ὁ δέ Λαχανᾶς , ὁμόσε χωρέω ἐκεῖνος , ἅμα φαίνω ἐπεισπίπτω καί κατά κράτος αἱρέω · ἐκεῖνος μέν , μηδείς κατά πόλεμος πράσσω βασίλεια ἄξιος , δίκη ἱερεῖον κατασφάζω · τις δέ ὁ ἐκεῖνος καταγωνίζομαι , ὁ λοιπός ὡς σφέτερος χράω . καί ἤδη βεβαίως ἐπέχω ὁ χώρα , καί πόλις ἅπτω καί γε αὐτός αἱρέω οὐ ἀνίημι ὡς ἄρχω καί βασιλεύς φημίζω . ἀλλά ὁ μέν κατά ἐκεῖνος οὗτος , καί οὕτως ὁσημέραι πλέω μεγαλύνω καί εὐοδέω ἐπιδίδωμι .