georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.63
κδʹ . Τὰ κατὰ τὸν χαλυφᾶν καὶ τοὺς Πέρσας ὅπως Τοχάροις ὑπετάγησαν . Τηνικαῦτα καὶ τῶν Τοχάρων , οὓς ἡ κοινὴ Ἀταρίους λέγει συνήθεια , δίκην συρρευσάντων χειμάρρου κατὰ Περσίδος , ὁ μὲν χαλυφᾶς χρυσοῖς παρ' ἐκείνων ψωμιζόμενος ἐτελεύτα , οὐ μᾶλλον κατὰ χρείαν σφαγῆς ἢ κατὰ χλεύην , ὡς ἐξὸν τὸν χρυσὸν ἐκχέειν καὶ νικᾶν τὸν ἐχθρόν , ὁ δ' ἠγάπα πλέον ἐκεῖνον ἢ ἑαυτόν , ὡς καὶ χρυσοτραγήσων ἄντικρυς . Καὶ ὁ μὲν οὕτως κατ' οἰκείαν κρίσιν δῆθεν ἐπνίγετο , τὰ δὲ τῆς Περσίδος ἤδη ἐνόσει καὶ κακῶς εἶχεν , ὡς μηδὲ δίχα φόβου καὶ αὐτὸν τὸν σουλτὰν Ἀζατίνην ἐᾶσθαι . Κατωρ ρώδουν γὰρ τὸ ἔθνος οἱ Πέρσαι καὶ κατημέλουν , ζητοῦντες καθ' αὑτὸν ὡς εἶχεν ἕκαστος σῴζεσθαι . Καὶ τὰ κατὰ τὴν ἀρχὴν δὲ τῆς Περσίδος ἐκλυδωνίζετο , τῶν σατραπῶν ἐπανισταμένων , ὥστε καὶ δύο τῶν μεγιστάνων ἐκεῖθεν προσχωρῆσαι τῷ βασιλεῖ , τὸν σουλτάν , ὡς βλακικῶς διῆγε καὶ κατ' ἰδιώτην ἀκόλαστον , ἐκ τοῦ προχείρου ὑπεριδόντας · οἱ Βασιλικοὶ δ' οὗτοι ἦσαν , ἄνδρες ἐκ Ρόδου μὲν ἀνέκαθεν ὄντες , ἐκ θυμελικῆς δ' ἐπιτηδεύσεως τῷ σουλτὰν προσῳκειωμένοι , οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καί , ὡς εὖ ἥκοντες τοῦ φρονεῖν , τὰ πρῶτα φέροντες ἐν ἐκείνῳ , βρύοντες δὲ καὶ χρυσῷ πολλῷ , ὅσος ἦν ἐν ἐκπώμασιν καὶ ὅσος κατειργασμένος εἰς χαλυφικὸν νόμισμα · τὸ δὲ τῶν βήλων , ἔτι δὲ λίθων καὶ μαργάρων αὔταρκες ἦν τοὺς εἰδότας θαυμάσαι . Παλαιᾶς γοῦν φιλίας τῆς πρὸς τὸν βασιλέα ὑπομνησθέντες , ἱκανοῦ δοκοῦντος σφίσι καὶ τοῦ κρατοῦντος , εὖ παρ' ἐκείνων παθόντος πάλαι , κατὰ τοὐπιὸν ἀπομνημονεύειν τὴν χάριν , βασιλέως καταστάντος καὶ δυναμένου , τὰ πιστὰ λαβόντες διὰ γραμμάτων ἐν ἀπορρήτοις βασιλικῶν καὶ τὰ καθ' αὑτοὺς εὖ διαθέμενοι , ὅλῳ ῥυτῆρι πρὸς τὸν βασιλέα χωροῦσιν ἐν αὐτομόλων σχήματι . Ὁ δὲ δέχεταί τε ἀσμένως καὶ τιμᾷ τοῖς προσήκουσι , τὸν μὲν παρακοιμώμενον τοῦ κοιτῶνος καταστησάμενος τὸν Βασίλειον , θάτερον δὲ τὸν Βασιλικὸν μέγαν ἑταιρειάρχην ἀποδείξας · καὶ ἐχρᾶτο τούτοις , δεξιοῖς ἐς ὅτι μάλιστα εἰς τὰ πράγματα φαινομένοις , καὶ ἡ πρὸς αὐτοὺς φιλία τοῦ βασιλέως προσῆν . Οἱ δέ , πολλὰ μὲν οἴκοθεν ἔχοντες , οὐκ ὀλίγα δὲ καὶ παρὰ τοῦ βασιλέως εἰς οἰκονομίαν λαβόντες , πιστῶς μάλα καὶ εὐνοϊκῶς , κατὰ Ρωμαίους μετασχηματισθέντες , ὑπηρετοῦντο τῷ βασιλεῖ · οὐδὲν γὰρ οὕτως συνίστησι τὰς εἰς τὴν βασιλείαν εὐνοίας ὡς ἡ κατ' ἀξίαν χάρις τοῖς ἀξίως οἰσομένοις ἐξ ἑτοίμου προτεινομένη . Τότε καὶ ὁ σουλτάν , ἔτι μᾶλλον τῶν ἀμφ' αὐτὸν κραδαινομένων , ἅμα μὲν διὰ τὸ φανὲν τῶν Τοχάρων ἔθνος , ἅμα δὲ καὶ ἰδίων πραγμάτων ἕνεκα , καὶ μηδὲν ἔχων ὅ τι καὶ δράσειε , τῶν ἁπάντων διεγηγερμένων , ἔγνω ἅμα γυναιξὶ καὶ τέκνοις , πρὸς δὲ καὶ γηραιᾷ μητρί , χριστιανῇ ἐς τὰ μάλιστα οὔσῃ , καὶ ἀδελφῇ , καταφεύγειν εἰς βασιλέα , ὡς ἐκεῖθεν καὶ μόνως ἕξων βοήθειαν καὶ κατὰ καιρὸν ἐπανήξων αὖθις ἐξ ὑπερτέρας χειρὸς καὶ ἰσχύος · μηδὲ γὰρ πιστεύειν ἔχειν ἑτέρῳ τὴν σωτηρίαν , ἐπεὶ καὶ ὁ προρρηθεὶς Μελήκ , πρὸ χρόνων αὐτομολήσας , παρὰ βασιλέως κατείχετο , ὃν δὴ καὶ αὐτὸν ὑπώπτευεν ὁσημέραι μὴ λυθεὶς ἐπιστῇ μετὰ πλήθους καὶ οὐκ ἀνυστά οἱ τὰ εἰς ἀρχῆς κράτος ἐντεῦθεν γένοιτο . Ἐπίστευε δὲ καὶ ταῖς ἐς βασιλέα παλαιαῖς ἐκείναις φιλοφρονήσεσι καὶ ἐθάρρει φανεὶς ἀνύσαι τὰ πρὸς θυμοῦ . Συμφορήσας τοιγαρ οῦν πλῆθος χρυσίων οὐ ῥᾳδίως ἀριθμητὸν καὶ τὸν Περσῶν πλοῦτον περιβαλ λόμενος , ἅμα γυναιξὶ καὶ τέκνοις , τοῦ Πισσιδίας προαγωγοῦντος , ὡς βασιλέα χωρεῖ . Ὁ δέ , ὡς εἰκὸς ἀσμένως δεξάμενος , οὐκ εἶχεν ὅ τι χρήσαιτο τούτῳ · πλὴν μάλα φιλοφρονησάμενος πρὸς ἐκεῖνον καὶ θαρρεῖν διδοὺς ὡς κατὰ καιρὸν ἐπανήξοι καὶ τὴν ἀρχὴν ἀναλάβοι , αὐτοῦ συνεργοῦντος , ἐφῆκε διάγειν ὥς οἱ σύνηθες ἦν αὐτῷ οἴκοι τῆς Περσίδος ἄρχοντι . Ὅθεν καὶ σέλμασι βασι λικοῖς τῷ βασιλεῖ παρηδρίαζε καὶ φοβεροὺς περὶ αὐτὸν εἶχε σωματοφύλακας καὶ τοῖς τῆς ἀρχῆς συμβόλοις ἐχρᾶτο , ἐρυθροβαφὲς πέδιλον ὑποδούμενος . Τὰ πιστὰ δὲ καὶ πρὸς τὸ εὖ πράξειν εἶχε διὰ τὴν ἐξ ὑπογύου χάριν ἣν κατὰ καιρὸν διδοὺς ἤλπιζε παρὰ τοῦ λαβόντος τὰ κρείττω · τὸ δὲ ἦν ἄρα οὐ σταθερά τις ἐλπὶς τοῖς νοοῦσι βαθύτερον . Ἀλλὰ τότε , τὸν καιρὸν θεραπεύων , ὁ βασιλεὺς τοὺς μὲν περὶ αὐτόν , καὶ μᾶλλον γυναῖκας καὶ τέκνα , κατὰ συντήρησιν πρὸς Νίκαιαν πέμπει , τῷ μὲν δοκεῖν τὸ ἀσφαλὲς ἐκείνοις παρέχων , ἐφ' ᾧ μὴ βλαβεῖεν , ἀφύλακτοι ὄντες · οὐδὲ γὰρ καλὸν ἐδόκει συνεκστρατεύειν τῷ βασιλεῖ , ἀήθεις ὄντας καὶ τῆς γυναικωνίτιδος · τὸ δὲ πάλιν σφᾶς διατρίβειν ἐπ' ἀνατολῆς , ἀναχωροῦντος τοῦ βασιλέως , μὴ καὶ εἰς κίνδυνον γένοιτο . Τὸν δέ γε σουλτὰν συμπεριάγων αὐτῷ σὺν προσηκούσῃ τιμῇ , τὴν ἐπὶ τοῖς ἐκείνου συνεσκίαζε πρᾶξιν , ἣν τῷ μὲν δοκεῖν , ὡς εἴρηται , ὑπὲρ ἀσφαλείας ἐκείνων προσέταττε , τῇ δ' ἀληθείᾳ δι' ἐκείνων τὸ ἀσφαλὲς ἐχόντων τὸ ἐν ἀσφαλεῖ τὸν σουλτὰν εἶναι καὶ μὴ συνισχημένον πραγματευόμενος . Προκατελάμβανε γὰρ τὴν πρὸς τὸν Τοχάρων ἄρχοντα Χαλαοὺ εἰρήνην , ὡς ἐνευκαιρήσοντος ἐντεῦθεν ἐκείνου τοῖς τῆς Περσίδος , μηδ' ὀνομαζομένου τοῦ σουλτὰν ἐν ταύτῃ . Καὶ διὰ τοῦτο , ἡμερῶν ἐφ' ἡμέραις τριβομένων , τὰ τῶν Περσῶν ὑπεκλίνοντο τοῖς Τοχάροις , ὡς καί τινας οὓς ἂν εἴποι τις σκηνί τας καὶ τῇ πολιτείᾳ ἀπηχθημένους , μὴ θέλοντας ὑποτάττεσθαι , καθ' αὑτοὺς εἶναι , ἐπειλημμένους τῶν ἡμετέρων ὀχυρωμάτων , πλὴν καὶ τὸν ἐντεῦθεν ὑποτοπάζοντας κίνδυνον , εἰ φανερῶς ἐπιτιθεῖντο , κατὰ μὲν τὸ κοινὸν καὶ καθόλου ἐνσπόνδους εἶναι τῷ βασιλεῖ , καθ' ἕνα δὲ νυκτὸς λοχῶντας , τοῖς ἐκ τῶν ἡμετέρων κλέμμασι χρῆσθαι · ἃ δὴ καί , τῶν ἡμετέρων ἐξ ἴσου πρὸς ἐκείνους ποιούντων , οὐ πόνος ἦν . Ἐκ παντὸς δὲ τρόπου τὸ ἔθνος τῶν Τοχάρων δι' ἐννοίας ἔχων ὁ βασιλεὺς ὡς ἀνυπόστατον τὴν ὁρμὴν κατὰ τὸ εἰκὸς δοκοῦν ἔχειν , ἄρτι κινῆσαν , τοὺς μὲν κατὰ τὰ ὀχυρώματα Πέρσας καὶ λίαν ὑπε ποιεῖτο , ὡς θριγγοῖς ἐλπίζων χρᾶσθαι , εἰ ἐπιβρίσειαν ἐκεῖνοι · ἐκείνοις δ' εἶχε διὰ μελέτης καὶ ἄλλως σπένδεσθαι διὰ κήδους · ἐπὶ τοσοῦτον γὰρ φοβερὸν ἐδόκει καὶ μόνον πρὸς ἐκείνους πόλεμον ἐννοεῖν ὥστε καὶ ἕως ἐκείνου καὶ τοὔνομα μόνον εἰς φόβον ἡγεῖσθαι καὶ δεδιέναι .
Lemmas: κδέʹ . ὁ κατά ὁ χαλυφᾶς καί ὁ Πέρσης ὅπως Τόχαρος ὑποτάσσω . τηνικαῦτα καί ὁ Τόχαρος , ὅς ὁ κοινός Ἀταρίους λέγω συνήθεια , δίκη συρρέω χειμάρρους κατά Περσίς , ὁ μέν χαλυφᾶς χρυσός παρά ἐκεῖνος ψωμίζω τελευτάω , οὖον μᾶλλον κατά χρεία σφαγή ἢ κατά χλεύη , ὡς ἔξεστι ὁ χρυσός ἐκχέω καί νικάω ὁ ἐχθρός , ὁ δέ ἀγαπάω πλέω ἐκεῖνος ἢ ἑαυτοῦ , ὡς καί χρυσοτραγέω ἄντικρυς . καί ὁ μέν οὕτως κατά οἰκεῖος κρίσις δῆθεν πνίγω , ὁ δέ ὁ Περσίς ἤδη νοσέω καί κακῶς ἔχω , ὡς μηδέ δίχα φόβος καί αὐτός ὁ Σουλτάν αζατινη ἐάω . Κάτωρ ρώδουν γάρ ὁ ἔθνος ὁ Πέρσης καί καταμελέω , ζητέω κατά ἑαυτοῦ ὡς ἔχω ἕκαστος σῴζω . καί ὁ κατά ὁ ἀρχή δέ ὁ Περσίς κλυδωνίζω , ὁ σατράπης ἐπανίστημι , ὥστε καί δύο ὁ μεγιστᾶνες ἐκεῖθεν προσχωρέω ὁ βασιλεύς , ὁ Σουλτάν , ὡς βλακικός διάγω καί κατά ἰδιώτης ἀκόλαστος , ἐκ ὁ πρόχειρος ὑπεροράω · ὁ βασιλικός δέ οὗτος εἰμί , ἀνήρ ἐκ Ῥόδος μέν ἀνέκαθεν εἰμί , ἐκ θυμελικός δέ ἐπιτήδευσις ὁ Σουλτάν προσοικειόω , οὖον μήv δέ ἀλλά καί , ὡς εὕω ἥκω ὁ φρονέω , ὁ πρῶτος φέρω ἐν ἐκεῖνος , βρύω δέ καί χρυσός πολύς , ὅσος εἰμί ἐν ἔκπωμα καί ὅσος κατεργάζομαι εἰς χαλυφικός νόμισμα · ὁ δέ ὁ βηλός , ἔτι δέ λίθος καί μάργαρον αὐτάρκης εἰμί ὁ οἶδα θαυμάζω . Παλαιή γοῦν φίλιος ὁ πρός ὁ βασιλεύς ὑπομιμνῄσκω , ἱκανός δοκέω ὅς καί ὁ κράτος , εὕω παρά ἐκεῖνος πάθος πάλαι , κατά ἔπειμι ἀπομνημονεύω ὁ χάρις , βασιλεύς καθίστημι καί δύναμαι , ὁ πιστόν λαμβάνω διά γράμμα ἐν ἀπόρρητος βασιλικός καί ὁ κατά ἑαυτοῦ εὕω διατίθημι , ὅλος ῥυτήρ πρός ὁ βασιλεύς χωρέω ἐν αὐτόμολος σχῆμα . ὁ δέ δέχομαι τε ἄσμενος καί τιμάω ὁ προσήκω , ὁ μέν παρακοιμώμενος ὁ κοιτών καθίστημι ὁ Βασίλειος , ἕτερος δέ ὁ βασιλικός μέγας ἑταιρειάρχης ἀποδείκνυμι · καί χράω οὗτος , δεξιός εἰς ὅτι μάλιστα εἰς ὁ πρᾶγμα φαίνω , καί ὁ πρός αὐτός φίλιος ὁ βασιλεύς πρόσειμι . ὁ δέ , πολύς μέν οἴκοθεν ἔχω , οὐ ὀλίγος δέ καί παρά ὁ βασιλεύς εἰς οἰκονομία λαμβάνω , πιστῶς μάλα καί εὐνοικός , κατά Ῥωμαῖος μετασχηματίζω , ὑπηρετέω ὁ βασιλεύς · οὐδείς γάρ οὕτως συνίστημι ὁ εἰς ὁ βασίλειος εὔνοια ὡς ὁ κατά ἄξιος χάρις ὁ ἀξίως οἴομαι ἐκ ἑτοῖμος προτείνω . τότε καί ὁ Σουλτάν , ἔτι μᾶλλον ὁ ἀμφι αὐτός κραδαίνω , ἅμα μέν διά ὁ φαίνω ὁ Τόχαρος ἔθνος , ἅμα δέ καί ἴδιος πρᾶγμα ἕνεκα , καί μηδείς ἔχω ὅς τίς καί δράω , ὁ ἅπας διεγείρω , γιγνώσκω ἅμα γυνή καί τέκνον , πρός δέ καί γηραιός μήτηρ , χριστιανός εἰς ὁ μάλιστα εἰμί , καί ἀδελφός , καταφεύγω εἰς βασιλεύς , ὡς ἐκεῖθεν καί μόνος ἔχω βοήθεια καί κατά καιρός ἐπανήκω αὖθις ἐκ ὑπέρτερος χείρ καί ἰσχύς · μηδέ γάρ πιστεύω ἔχω ἕτερος ὁ σωτηρία , ἐπεί καί ὁ προρρηθείς Μελκή , πρό χρόνος αὐτομολέω , παρά βασιλεύς κατέχω , ὅς δή καί αὐτός ὑποπτεύω ὁσημέραι μή λύω ἐφίστημι μετά πλῆθος καί οὐ ἀνυστός ὁ ὁ εἰς ἀρχή κράτος ἐντεῦθεν γίγνομαι . πιστεύω δέ καί ὁ εἰς βασιλεύς παλαιός ἐκεῖνος φιλοφρόνησις καί θαρσέω φαίνω ἀνύω ὁ πρός θυμός . συμφορέω τοιγάρ χύτρειος πλῆθος χρυσίον οὖον ῥᾳδίως ἀριθμητός καί ὁ Πέρσης πλοῦτος περιβάλλω λέομαι , ἅμα γυνή καί τέκνον , ὁ πισσιδιος προαγωγέω , ὡς βασιλεύς χωρέω . ὁ δέ , ὡς εἰκός ἄσμενος δέχομαι , οὐ ἔχω ὅς τίς χράω οὗτος · πλήν μάλα φιλοφρονέομαι πρός ἐκεῖνος καί θαρσέω δίδωμι ὡς κατά καιρός ἐπανήκω καί ὁ ἀρχή ἀναλαμβάνω , αὐτός συνεργέω , ἐφίημι διάγω ὅς ὁ συνήθης εἰμί αὐτός οἴκοι ὁ Περσίς ἄρχω . ὅθεν καί σέλμα βάσις λικοιξ ὁ βασιλεύς παρηδριαζω καί φοβερός περί αὐτός ἔχω σωματοφύλαξ καί ὁ ὁ ἀρχή σύμβολον χράω , ἐρυθροβαφής πέδιλον ὑποδέω . ὁ πιστόν δέ καί πρός ὁ εὕω πράσσω ἔχω διά ὁ ἐκ ὑπόγυιος χάρις ὅς κατά καιρός δίδωμι ἐλπίζω παρά ὁ λαμβάνω ὁ ἀγαθός · ὁ δέ εἰμί ἄρα οὖον σταθερός τις Ἐλπὶς ὁ νοέω βαθύς . ἀλλά τότε , ὁ καιρός θεραπεύω , ὁ βασιλεύς ὁ μέν περί αὐτός , καί μᾶλλον γυνή καί τέκνον , κατά συντήρησις πρός Νίκαια πέμπω , ὁ μέν δοκέω ὁ ἀσφαλής ἐκεῖνος παρέχω , ἐπί ὅς μή βλάπτω , ἀφύλακτος εἰμί · οὐδέ γάρ καλός δοκέω συνεκστρατεύω ὁ βασιλεύς , ἀήθης εἰμί καί ὁ γυναικωνῖτις · ὁ δέ πάλιν σφεῖς διατρίβω ἐπί ἀνατολή , ἀναχωρέω ὁ βασιλεύς , μή καί εἰς κίνδυνος γίγνομαι . ὁ δέ γε Σουλτάν συμπεριάγω αὐτός σύν προσήκω τιμή , ὁ ἐπί ὁ ἐκεῖνος συσκιάζω πρᾶξις , ὅς ὁ μέν δοκέω , ὡς εἴρω , ὑπέρ ἀσφάλεια ἐκεῖνος προστάσσω , ὁ δέ ἀλήθεια διά ἐκεῖνος ὁ ἀσφαλής ἔχω ὁ ἐν ἀσφαλής ὁ Σουλτάν εἰμί καί μή συνέχω πραγματεύομαι . προκαταλαμβάνω γάρ ὁ πρός ὁ Τόχαρος ἄρχω χαλάω εἰρήνη , ὡς ἐνευκαιρέω ἐντεῦθεν ἐκεῖνος ὁ ὁ Περσίς , μηδέ ὀνομάζω ὁ Σουλτάν ἐν οὗτος . καί διά οὗτος , ἡμέρα ἐπί ἡμέρα τρίβω , ὁ ὁ Πέρσης ὑποκλίνομαι ὁ Τόχαρος , ὡς καί τις ὅς εἄν εἶπον τις σκηνίς ὅς καί ὁ πολιτεία ἀπεχθάνομαι , μή ἐθέλω ὑποτάσσω , κατά ἑαυτοῦ εἰμί , ἐπιλαμβάνω ὁ ἡμέτερος ὀχύρωμα , πλήν καί ὁ ἐντεῦθεν ὑποτοπάζω κίνδυνος , εἰμί φανερῶς ἐπιτίθημι , κατά μέν ὁ κοινός καί καθόλου ἔνσπονδος εἰμί ὁ βασιλεύς , κατά εἷς δέ νύξ λοχάω , ὁ ἐκ ὁ ἡμέτερος κλέμμα χράω · ὁ δή καί , ὁ ἡμέτερος ἐκ ἴσος πρός ἐκεῖνος ποιέω , οὖον πόνος εἰμί . ἐκ πᾶς δέ τρόπος ὁ ἔθνος ὁ Τόχαρος διά ἔννοια ἔχω ὁ βασιλεύς ὡς ἀνυπόστατος ὁ ὁρμή κατά ὁ εἰκός δοκέω ἔχω , ἄρτι κινέω , ὁ μέν κατά ὁ ὀχύρωμα Πέρσης καί λίαν ΥΠΕ ποιέω , ὡς θριγγός ἐλπίζω χράομαι , εἰμί ἐπιβρίθω ἐκεῖνος · ἐκεῖνος δέ ἔχω διά μελέτη καί ἄλλως σπένδω διά κῆδος · ἐπί τοσοῦτος γάρ φοβερός δοκέω καί μόνος πρός ἐκεῖνος πόλεμος ἐννοέω ὥστε καί ἠώς ἐκεῖνος καί ὄνομα μόνος εἰς φόβος ἡγέομαι καί δείδω .