georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.20
ιγʹ . Θάνατος τοῦ βασιλέως Θεοδώρου καὶ τὰ ἔτι ζῶντος αὐτοῦ κατορθώματα . Τοῦ δ' αὐτοῦ χρόνου πρὸς τὸ φθινοπωρινὸν ἀποκλίνοντος , ἐπὶ τέτρασι παισὶ μεταλλάττει τὸ βιοῦν ὁ κρατῶν , τρισὶ μὲν θηλυτέραις , ἑνὶ δ' ἐνναέτει ἄρρενι παππωνυμοῦντι τῷ Ἰωάννῃ · αἱ γὰρ πρῶται τῶν θυγατέρων , ἡ μὲν τῷ Βουλγαρίας ἄρχοντι Κωνσταντίνῳ τῷ Τείχῳ , ἡ δὲ τῷ τοῦ δυσικοῦ δεσπότου Μιχαὴλ παιδὶ Νικηφόρῳ , πρὸς γάμον ἔφθασαν ἐκδοθῆναι . Ὃ δὴ καὶ προεσήμηνέ τι σημεῖον · ἥλιος γὰρ ἐκλελοίπει ἐφ' ὥραν , τρίτην ὥραν τῆς ἕκτης ἡμέρας , καὶ βαθὺ σκότος τὸ πᾶν κατειλήφει , ὥστε καὶ ἄστρα φανῆναι κατ' οὐρανόν . Καὶ δὴ ἁρπάζεται καὶ πρὸ ὥρας ἀνὴρ βασιλικῶς μὲν καὶ γεννηθεὶς καὶ τραφείς , βασιλικῶς δ' ἀναχθείς τε καὶ παιδευθείς , κἂν εἰ τῷ πατρὶ οὐ προσεῴκει τὸ βαθύ τε καὶ συνετόν , πρὸς ὅ τι λέξοι καὶ πράξοι , καὶ τὸ τῆς γνώμης στερρόν τε καὶ ἀμετάθετον , ἀλλ' οὖν ἐκ πάππου μὲν ἔχων τὸ ἐς πάντ' ὀξὺ καὶ μεγαλόφρον καὶ ἀρεϊκόν , ἐκ δὲ μητρὸς τὸ φιλοδωρότατον , ὡς ὅλαις χερσὶ τοῖς ὑπηκόοις τὰ χρήματα ἐξαντλεῖν καὶ ἐξαντλοῦντα οὐχ ὅπως ἀνιᾶσθαι , ἀλλὰ καὶ χαίρειν , φιλολογώτατος δ' ἐς τὰ μάλιστα ὤν , καὶ πᾶσι μὲν λογίοις εὐεργετικῶς προσφερόμενος , οὐχ ἧττον δὲ καὶ αὐτὸς λογικῇ παιδείᾳ προσεσχηκώς , οὐ μᾶλλον ἐκ μαθήσεως ἢ φύσεως τὴν περὶ τὸ γράφειν δύναμιν ἔχων , ὡς καὶ πολλὰ ἐπιρρύδην ἐκτιθέναι , εἰ μόνον ὁρμήσειεν · ἔδει γάρ , καὶ σιωπῶ τὰ πλεῖστα , εἰ περιφανὴς ἁγίου ἐφειστήκει μνήμη , οὐδὲν προσθέντα ἢ ὅπως τῶν πραγμάτων μικρὸν ἀνεθέντα , ἑνὸς τῶν τοῦ κλήρου σχολαιότερον τὸν προκαταρκτικὸν τοῦ ὄρθρου μονολογοῦντος ἑξάψαλμον , κανόνα πλακῆναι τῷ μνημονευομένῳ ἐς ὅτι μάλιστα ἄριστον , ὥστε καὶ παμπληθὲς ἐκινδύνευεν εὐεργετεῖσθαι μὴ ὅτι τοὺς ψάλλοντας , ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς τοὺς τῶν ὕμνων ἀκροωμένους , κἂν τῶν προκοιτούντων ἦν τις , κἂν τῶν ὁπλοφόρων καὶ σωματοφυλακούντων τῷ βασιλεῖ , κἂν ἄλλως ὑπηρετοίη τοῖς βασιλείοις , κἂν ἄλλος ἄλλοθεν ἐπελθών · πᾶσι γὰρ ἐξ ἴσου τὸ βασιλικὸν ἀνεξαντλήτως ἐπέχεεν ἔλεος , στρατιώταις δὲ μᾶλλον καὶ οἷς ὁ λόγος τὸ σπουδαζόμενον ἦν . Οὐ γὰρ ἦν ἡμέρα , οὐ νύξ , οὐ καιρὸς δυσθυμίας , οὐχ ὥρα χαρᾶς , οὐκ ἀνατέλλων ἥλιος , οὐ δυόμενος , ὅτε τις εὐεργεσίας δίχα τὸν ἄνακτα , ἢ εὖ ἐκεῖνος πάσχων , ἢ ἄλλων τὰ ἶσα πασχόντων , ὁρᾶν ἢ καὶ ἀκούειν εἶχε . Τοιοῦτος δ' ὤν , βαρὺς ἔδοξε τοῖς ἐν τέλει , ὅτι , οὐ κατ' εὐγένειαν καὶ κῆδος βασιλικόν , ἀλλ' ἀριστίνδην τοὺς ἐπὶ τῶν πραγμάτων ἐκλεγόμενος , τοῖς προσήκουσιν ἐσέμνυνεν ἀξιώμασιν · οἷς δὲ συνέβαινε προσγενέσιν εἶναι καί οἱ πρὸς αἵματος , ἀρκεῖν ἔκρινε τὸ τοιοῦτον καὶ ἱκανὸν εἰς λόγον σεμνώματος . Τὸ δ' ἦν , εἰ σκοποίη τις , ἀρετὴν ὀφέλλοντος ἄρχοντος καὶ παρακα λοῦντος πρὸς εὐδοκίμησιν τὸ ὑπήκοον · οὐ γὰρ βλακείας χάριν , ἀλλ' ἀριστείας καὶ τοῦ καλῶς ἄγεσθαί τε πρὸς ἐκείνου καὶ ἄγειν ἄλλους , τὰς βασιλικὰς φιλοτησίας ἔκρινε διανέμεσθαι . Καὶ τὸ φοβερὸν προσῆν , ὡς ἑτοίμως καὶ τὸν ἄλλως ἢ ὡς ἔδει ποιοῦντα κολάζεσθαι καὶ τὸν κατορθοῦντα εὐεργετεῖσθαι · οὐ γὰρ μικρὸν τὸ τοῦ μεγιστᾶνος σφάλμα ἢ μὴν ἔμπαλιν τὸ κατόρθωμα , ἀλλ' ἐκεῖνο μὲν ἐκτομίου πάθει προσέοικεν , ὡς τῇ τοῦ μορίου ἀφαιρέσει , μέγαν ἔχοντος λόγον τῇ φύσει , πάντα συμπαρασπᾶσθαι καὶ παρατρέπεσθαι , τὸ δὲ κατόρθωμα τῷ τοῦ κύκλου κέντρῳ , παμπόλλην ἀσφάλειαν τῇ περιφερείᾳ προσνέμοντι , εἰ κατὰ χώραν ἐκεῖνο μένοι . Καὶ πῶς γὰρ οὐκ ἔμελλε τὴν ἀρχὴν διοικεῖν κατὰ τὸ προσῆκον ὅστις ὑπὸ τοιῷδε πατρί , μηδ' ὄνομα βασιλείας ἔχων , ὢν ἐξ ἐκείνου καὶ μόνος , ὅμως ἁγηλατεῖν ἀσφαλῶς προὐδιδάσκετο ;
Lemmas: πνίξ . Θάνατος ὁ βασιλεύς Θεόδωρος καί ὁ ἔτι ζῶ αὐτός κατόρθωμα . ὁ δέ αὐτός χρόνος πρός ὁ φθινοπωρινός ἀποκλίνω , ἐπί τέσσαρες παῖς μεταλλάσσω ὁ βιόω ὁ κράτος , τρεῖς μέν θῆλυς , εἷς δέ ἐνναετής ἄρσην παππωνυμοῦντι ὁ Ἰωάννης · ὁ γάρ πρῶτος ὁ θυγάτηρ , ὁ μέν ὁ Βουλγαρία ἄρχω Κωνσταντῖνος ὁ τειχέω , ὁ δέ ὁ ὁ δυσικός δεσπότης Μιχαήλ παῖς Νικηφόρος , πρός γάμος φθάνω ἐκδίδωμι . ὅς δή καί προΐημι τίς σημεῖον · ἥλιος γάρ ἐκλείπω ἐπί ὥρα , τρίτος ὥρα ὁ ἕκτος ἡμέρα , καί βαθύς σκότος ὁ πᾶς καταλαμβάνω , ὥστε καί ἄστρον φαίνω κατά οὐρανός . καί δή ἁρπάζω καί πρό ὥρα ἀνήρ βασιλικός μέν καί γεννάω καί τρέφω , βασιλικός δέ ἀνάγω τε καί παιδεύω , κἀν εἰμί ὁ πατήρ οὖον προσέοικα ὁ βαθύς τε καί συνετός , πρός ὅς τίς λέγω καί πράσσω , καί ὁ ὁ γνώμη στερρός τε καί ἀμετάθετος , ἀλλά οὖν ἐκ πάππος μέν ἔχω ὁ εἰς πᾶς ὀξύς2 καί μεγαλόφρον καί ἀρεϊκός , ἐκ δέ μήτηρ ὁ φιλόδωρος , ὡς ὅλος χείρ ὁ ὑπήκοος ὁ χρῆμα ἐξαντλέω καί ἐξαντλέω οὐ ὅπως ἀνιάω , ἀλλά καί χαίρω , φιλόλογος δέ εἰς ὁ μάλιστα εἰμί , καί πᾶς μέν λόγιος εὐεργετικός προσφέρω , οὐ κακός δέ καί αὐτός λογικός παιδεία προσέχω , οὖον μᾶλλον ἐκ μάθησις ἢ φύσις ὁ περί ὁ γράφω δύναμις ἔχω , ὡς καί πολύς ἐπιρρύδην ἐκτίθημι , εἰμί μόνος ὁρμάω · ἐσθίω γάρ , καί σιωπάω ὁ πλεῖστος , εἰμί περιφανής ἅγιος ἐφίστημι μνήμη , οὐδείς προστίθημι ἢ ὅπως ὁ πρᾶγμα μικρός ἀνίημι , εἷς ὁ ὁ κλῆρος σχολαῖος ὁ προκαταρκτικός ὁ ὄρθρος μονολογέω ἑξάψαλμον , κανών πλάσσω ὁ μνημονεύω εἰς ὅτι μάλιστα ἀγαθός , ὥστε καί παμπληθής κινδυνεύω εὐεργετέω μή ὅτι ὁ ψέλνω , ἀλλά καί αὐτός ὁ ὁ ὕμνος ἀκροάζομαι , κἀν ὁ προκοιτέω εἰμί τις , κἀν ὁ ὁπλοφόρος καί σωματοφυλακέω ὁ βασιλεύς , κἀν ἄλλως ὑπηρετέω ὁ βασίλειος , κἀν ἄλλος ἄλλοθεν ἐπέρχομαι · πᾶς γάρ ἐκ ἴσος ὁ βασιλικός ἀνεξαντλήτως ἐπιχέω ἔλεος , στρατιώτης δέ μᾶλλον καί ὅς ὁ λόγος ὁ σπουδάζω εἰμί . οὖον γάρ εἰμί ἡμέρα , οὖον νύξ , οὖον καιρός δυσθυμία , οὐ ὥρα χαρά , οὐ ἀνατέλλω ἥλιος , οὖον δύο , ὅτε τις εὐεργεσία δίχα ὁ ἄναξ , ἢ εὕω ἐκεῖνος πάσχω , ἢ ἄλλος ὁ ἴσος πάσχω , ὁράω ἢ καί ἀκούω ἔχω . τοιοῦτος δέ εἰμί , βαρύς δοκέω ὁ ἐν τέλος , ὅτι , οὖον κατά εὐγένεια καί κῆδος βασιλικός , ἀλλά ἀριστίνδην ὁ ἐπί ὁ πρᾶγμα ἐκλέγω , ὁ προσήκω σεμνύνω ἀξίωμα · ὅς δέ συμβαίνω προσγενής εἰμί καί ὁ πρός αἷμα , ἀρκέω κρίνω ὁ τοιοῦτος καί ἱκανός εἰς λόγος σέμνωμα . ὁ δέ εἰμί , εἰμί σκοπέω τις , ἀρετή ὀφείλω ἄρχω καί παρακαίνω Λούντος πρός εὐδοκίμησις ὁ ὑπήκοος · οὖον γάρ βλακεία χάρις , ἀλλά ἀριστεία καί ὁ καλῶς ἄγω τε πρός ἐκεῖνος καί ἄγω ἄλλος , ὁ βασιλικός φιλοτήσιος κρίνω διανέμω . καί ὁ φοβερός πρόσειμι , ὡς ἑτοίμως καί ὁ ἄλλως ἢ ὡς ἐσθίω ποιέω κολάζω καί ὁ κατορθόω εὐεργετέω · οὖον γάρ μικρός ὁ ὁ μεγιστᾶνος σφάλμα ἢ μήv ἔμπαλιν ὁ κατόρθωμα , ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἐκτομίας πάθος προσέοικα , ὡς ὁ ὁ μόριον ἀφαίρεσις , μέγας ἔχω λόγος ὁ φύσις , πᾶς συμπαρασπάομαι καί παρατρέπω , ὁ δέ κατόρθωμα ὁ ὁ κύκλος κέντρον , πάμπολυς ἀσφάλεια ὁ περιφέρεια προσνέμω , εἰμί κατά χώρα ἐκεῖνος μένω . καί πῶς γάρ οὐ μέλλω ὁ ἀρχή διοικέω κατά ὁ προσήκω ὅστις ὑπό τοιόσδε πατήρ , μηδέ ὄνομα βασίλεια ἔχω , εἰμί ἐκ ἐκεῖνος καί μόνος , ὅμως ἀγηλατέω ἀσφαλῶς προδιδάσκω ;