georgius-pachymeres.suggrafikai-i-stori-ai-libri-vi-de-michaele-palaeologo pachymeris.154
ιηʹ . Περὶ τῆς τοῦ βασιλέως πρὸς τοὺς κληρικοὺς ἀνάγκης . Ἐκείνοις γὰρ καὶ λίαν ὑπόπτως ὁ κρατῶν εἶχεν , ὡς οὐ συνθησομένοις ῥᾳδίως , καὶ μᾶλλον , πολλάκις αὐτοῖς τοῦ Βέκκου διαλεγομένου καὶ προβαλλομένου τὰ τῶν ἁγίων ῥητά , μὴ πειθομένοις πάμπαν , ἀλλὰ δήλοις οὖσι μὴ καταδεξομένοις , εἰ προβαίη , τὴν πρᾶξιν . Ὅθεν καὶ αἰτίας σφίσιν ὁ κρατῶν ἐπλάττετο , ὡς πρὸς τὴν πρὸς αὐτὸν δουλείαν ἀφηνιάζουσι καὶ ὡς ὀνειδίζουσι μὲν ἀρχιερεῦσιν ὑποκλιθεῖσι , καταρωμένοις δὲ βασιλεῖ , τοιαῦτ' ἀναγκάζοντι γίνεσθαι . Ἀμέλει τοι καὶ πρῶτον σφᾶς θωπείαις ὑπελθεῖν ἔγνω καὶ προσεκαλεῖτο καὶ τιμητικῶς προσεφέρετο , κύκλῳ καθίσας καὶ τὰ συνήθη προβαλλόμενος · μηδὲ γὰρ χάριν ἄλλου πραγμα τεύεσθαι τὴν εἰρήνην ἢ τοῦ δεινοὺς πολέμους ἀνακοπῆναι καὶ Ρωμαίων αἵματα περιποιηθῆναι , ἐκχυθήσεσθαι κινδυνεύοντα · μένειν δὲ καὶ πάλιν τὴν ἐκκλησίαν ἀκαινοτόμητον , μηδὲ τοῦ τυχόντος παροφθησομένου · τρισὶ δὲ κεφαλαίοις καὶ μόνοις τὸ πρὸς τὴν τῶν Ρωμαίων ἐκκλησίαν πραττόμενον περιστήσεσθαι , πρωτείῳ , ἐκκλήτῳ καὶ μνημοσύνῳ , ὧν ἕκαστον , εἴ τις ἀκριβῶς σκοποίη , κενὸν εἶναι ἀνάγκη . « Πότε γὰρ καὶ παρουσιάσας ὁ πάπας προκαθίσει τῶν ἄλλων ; Πότε δέ τισι καὶ ἐπέλθοι δίκην ἔχουσι θάλασσαν τοσαύτην ταμέσθαι καὶ τόσον ἀναμετρῆσαι πέλαγος , ἐφ' ᾧ τῶν νομιζομένων δικαίων τυχεῖν ; Τὸ δ' ἐπὶ τῇ ἡμετέρᾳ καὶ μόνῃ ἐκκλησίᾳ καὶ δευτέρᾳ τῇ καθ' ὑμᾶς καὶ μεγάλῃ τὸν πάπαν μνημονεύεσθαι , τοῦ πατρι άρχου λειτουργοῦντος , τί ἂν τῷ ὀρθῷ προσσταίη ; Πόσαις οἰκονομίαις οἱ πατέρες πρὸς ὅ τι γενέσθαι συμφέρον ἐχρήσαντο ; Καὶ αὐτὸ δὲ τὸ τὸν Θεὸν γενέσθαι ἄνθρωπον καὶ σταυρὸν ὑπομεῖναι καὶ θάνατον καταδέξασθαι , ἄλλως ὄντα Θεῷ ἀπρεπῆ ἢ μὴν καὶ Θεῷ συνειλημμένῳ σώματι , ἀλλ' οὖν κατ' οἰκονομίαν τὴν ἀνωτάτω γέγονε καί , τῶν μὴ πρεπόντων Θεῷ σαρκο φόρῳ γενομένων , πᾶσα ἡ οἰκουμένη σέσωσται . Οὕτω χρῆμα θαυμαστὸν ἡ οἰκονομία . Καί γ' ἡμεῖς , εἴπερ οἰκονομικῶς τὸν ἐπηρτημένον κίνδυνον φύγοιμεν , οὐχ ὅπως εἰς ἁμαρτίαν λογισθήσεται , ἀλλὰ καὶ προσαποδέξονται οἱ γνώσεως ἀρίστης ἐπήβολοι . Ὑμεῖς δέ , ἀλλ' ὡς ἀκούω , καὶ ἀρχιερεῖς , εἰς τοῦτο συγκατανεύσαντας , ἀποστρέφεσθε καὶ τὴν ἐκκλησίαν πειρᾶσθε σχίζειν καὶ ἡμῖν , ὡς ἤκουσται , καταρᾶσθε . Τὰ μὲν οὖν περὶ τούτων ἐστὶ καιρὸς εὐθετεῖν καὶ πληροφορεῖν καὶ ἀνὰ μέρος πληροφορεῖσθαι · οὔτε γὰρ ἡμῖν εὐπρεπὲς τοιαῦτ' ἀκούειν , οὔθ' ὑμῖν ἀσφαλὲς τοιαῦτα λέγειν καὶ φόβον ἐμβάλλειν πολλοῖς ὡς οὐ στησόμεθα ἡμεῖς ἐπὶ τούτοις , ἀλλὰ προσβια σόμεθα ἐφ' ᾧ καὶ ἔθη ἀλλάττειν καὶ ὁμολογεῖν ὡς ἐκεῖνοι λέγουσι . Ταῦτα πληροφορεῖν ἐστι καιρός , καὶ πληροφορήσομεν . Τὸ δὲ νῦν καὶ βουλῆς τῆς ἐξ ὑμῶν χρῄζομεν , καὶ λεγέτω ἕκαστος ὅ οἱ δοκοίη · μόνον μὴ τῷ οἰκείῳ στοιχείτω θελήματι αὐταρεσκῶν ἄντικρυς , ἀλλ' ἐκκλησιαστικὸς ὤν , ἐκκλη σιαστικῶς καὶ λεγέτω . Τὸ γὰρ κατεπεῖγον ἕν ἐστι , τὸ φυγεῖν κίνδυνον ἀναγκαῖον , εἰ ταῦτα πράττοιμεν . Ὁπόσον δὲ τοῦτο καθ' αὑτὸν ἕκαστος ἐννοῶν , οὕτω προφερέτω τὴν γνώμην , ὡς ἄνευ γ' ἐκείνου οὔθ' ἡμῖν κινητέα ταῦτα καὶ ὑμῖν τὸ περὶ τούτων ὅλως σκοπεῖν ἀνόνητον . » Τούτοις καὶ τοιούτοις ἑτέροις τοῦ βασιλέως καταδημαγωγοῦντος τοὺς τῆς ἐκκλησίας προέχοντας , ἐκεῖνοι καταρᾶσθαι μὲν βασιλεῖ καὶ ἀπρεπὲς σφίσι καὶ ἄλλως κινδυνῶδες ἡγοῦντο καὶ πάμπαν ἐξ αὐτῆς ἀπηρνοῦντο καί γε σφᾶς πρὸς τιμωρίας ἑτοίμως ἐδίδοσαν , εἰ ἀληθῶς ἐλέγχοιντο . Τὸ δὲ πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς διαφέρεσθαι μὴ εἶναι τῶν ἀπεικότων ἔλεγον · διισταμένους γὰρ ταῖς πράξεσι , τοὺς λόγους ἐναντίους ποιεῖσθαι τῶν λίαν ἀκολούθων εἶναι , πλὴν οὐ κακολογοῦντας , ὡς αὐτοί φασι , καὶ τὴν κατάνευσιν ὀνειδί ζοντας σφίσι · γνώμης γὰρ ἰδίας ἕκαστον εἶναι κύριον , καὶ ὃ σήμερον οὐ δοκεῖ τινι , αὔριον ἴσως στέρξειν καὶ ἀγαπήσειν , οὐ παλίμβολόν τινα ὄντα καὶ κατὰ τὸ τυχὸν ἐκτρεπόμενον , ἀλλὰ λογισμοῖς δουλεύοντα , ἐκείνων μετα κλινομένων ἐς ὅ τι καὶ δόξοι συμφέρον καὶ αὐτοὺς πράττειν · καὶ τοῦτο εἶναι τὸ μὴ παρὰ συνείδησιν , ὡς πιστεύομεν . « Τὸ δὲ περὶ τῶν προκειμένων ἡμᾶς ἐρωτᾶσθαι , πρῶτον μὲν ὡς οὐ μετὸν ἡμῖν τῆς περὶ τούτων σκέψεως ἐκ κανόνων , ὑπ' ἀρχιερεῖ τελοῦσι καὶ ὀφείλουσιν ἕπεσθαι , τί χρὴ καὶ λέγειν ; Πλὴν ἀλλ' ἕκαστος ἰδίᾳ καθ' αὑτὸν ἐρωτάσθω , καὶ ἴσως φόβος οὐδείς , τῆς σῆς βασιλείας εἰς βουλὴν προτιθείσης τὸ προκείμενον , λέγειν τὸ παριστά μενον . » Τότε τοίνυν ἐρωτωμένων , ὁ μὲν ἀπέλεγε καὶ τὰ τρία · μηδὲ γὰρ κατα λαβεῖν ὅλως τὴν ἐκκλησίαν ἑνὶ τούτων χρησομένην καὶ μόνῳ , χρῆναι δὲ δια τηρεῖν καὶ τοῖς ὀψὲ γενησομένοις ὃ δὴ σφεῖς ἐκ τῶν προτέρων παρέλαβον · εἰ δ' ἐπισείεται κίνδυνος , αὐτοὺς μὲν μὴ χρεὼν φροντίζειν , πλὴν μὴν τοῦ εὔχεσθαι , τὸν δέ γε κρατοῦντα μὴ ἀνιέναι μηδὲν τῶν εἰς μέριμναν ἀνηκόντων , ἐφ' ᾧ ἀκινδύνως τὸν κίνδυνον ἄλλως ἐκφύγοιμεν . Ἦσαν δ' οἳ καὶ πρωτεῖον μόνον ἐδίδουν καὶ ἔκκλητον , ὡς αὐτῶν γε καὶ μόνων οἵων τ' ὄντων ὑπο κριθήσεσθαι καὶ σχῆμ' ἕξειν καὶ ὄνομα , πλὴν τοῦ πράττεσθαι · μνημοσύνου δὲ μετεῖναι τῷ πάπᾳ δοκοῦντι διαφέρεσθαι , ἐπὶ συμβόλῳ καὶ ταῦτα πίστεως , μὴ καὶ τῶν λίαν ἀπειρημένων ἦν . Ὁ δὲ Ξιφιλῖνος , μέγας ὢν οἰκονόμος τῷ τότε , τῷ γήρᾳ τε καὶ τῇ πρὸς βασιλέα συνηθείᾳ πιστεύων , καὶ προσελιπάρει , σταθεὶς καί γε τῶν γονάτων τοῦ βασιλέως ἁπτόμενος , μή , ζητῶν ἀναχαι τίζειν ἀλλότριον πόλεμον , ἴδιον καθ' ἡμᾶς αὐτοὺς προσεπινοεῖν · μηδὲ γὰρ εἰρηνεύσειν πάντας , κἂν ἡμεῖς , φησίν , εἰρηνεύσαιμεν .
Lemmas: ΙΗΥ . περι ὁ ὁ βασιλεύς πρός ὁ κληρικός ἀνάγκη . ἐκεῖνος γάρ καί λίαν ὕποπτος ὁ κράτος ἔχω , ὡς οὖον συντίθημι ῥᾳδίως , καί μᾶλλον , πολλάκις αὐτός ὁ Βέκκου διαλέγω καί προβάλλω ὁ ὁ ἅγιος ῥητός , μή πείθω πάμπαν , ἀλλά δῆλος εἰμί μή καταδέχομαι , εἰμί προβαίνω , ὁ πρᾶξις . ὅθεν καί αἴτιος σφεῖς ὁ κράτος πλάσσω , ὡς πρός ὁ πρός αὐτός δουλεία ἀφηνιάζω καί ὡς ὀνειδίζω μέν ἀρχιερεύς ὑποκλίνω , καταράομαι δέ βασιλεύς , τοιοῦτος ἀναγκάζω γίγνομαι . ἀμέλει ὅς καί πρῶτος σφεῖς θωπεία ὑπέρχομαι γιγνώσκω καί προσκαλέω καί τιμητικός προσφέρω , κύκλος καθίζω καί ὁ συνήθης προβάλλω · μηδέ γάρ χάρις ἄλλος πρᾶγμα τεύω ὁ εἰρήνη ἢ ὁ δεινός πόλεμος ἀνακόπτω καί Ῥωμαῖος αἷμα περιποιέω , ἐκχέω κινδυνεύω · μένω δέ καί πάλιν ὁ ἐκκλησία ἀκαινοτόμητος , μηδέ ὁ τυγχάνω παροράω · τρεῖς δέ κεφάλαιος καί μόνος ὁ πρός ὁ ὁ Ῥωμαῖος ἐκκλησία πράσσω περιίστημι , πρωτεῖος , ἔκκλητος καί μνημόσυνον , ὅς ἕκαστος , εἰμί τις ἀκριβῶς σκοπέω , κενός εἰμί ἀνάγκη . « πότος γάρ καί παρουσιάζω ὁ πάππας προκάθισις ὁ ἄλλος ; πότος δέ τις καί ἐπέρχομαι δίκη ἔχω θάλασσα τοσοῦτος τέμνω καί τόσος ἀναμετρέω πέλαγος , ἐπί ὅς ὁ νομίζω Δίκαιος τυγχάνω ; ὁ δέ ἐπί ὁ ἡμέτερος καί μόνος ἐκκλησία καί δύο ὁ κατά σύ καί μέγας ὁ πάππας μνημονεύω , ὁ πατήρ ἄρχω λειτουργέω , τίς εἄν ὁ ὀρθός προσίστημι ; πόσος οἰκονομία ὁ πατήρ πρός ὅς τίς γίγνομαι συμφέρω χράω ; καί αὐτός δέ ὁ ὁ θεός γίγνομαι ἄνθρωπος καί σταυρός ὑπομένω καί θάνατος καταδέχομαι , ἄλλως εἰμί Θεός ἀπρεπής ἢ μήv καί Θεός συλλαμβάνω σῶμα , ἀλλά οὖν κατά οἰκονομία ὁ ἄνω2 γίγνομαι καί , ὁ μή πρέπω Θεός Σαρκό φόρος γίγνομαι , πᾶς ὁ οἰκέω σῴζω . οὕτως χρῆμα θαυμαστός ὁ οἰκονομία . καί γε ἐγώ , εἴπερ οἰκονομικός ὁ ἐπαρτάω κίνδυνος φεύγω , οὐ ὅπως εἰς ἁμαρτία λογίζομαι , ἀλλά καί προσαποδέχομαι ὁ γνῶσις ἀγαθός ἐπήβολος . σύ δέ , ἀλλά ὡς ἀκούω , καί ἀρχιερεύς , εἰς οὗτος συγκατανεύω , ἀποστρέφω καί ὁ ἐκκλησία πειράω σχίζω καί ἐγώ , ὡς ἀκούω , καταράομαι . ὁ μέν οὖν περί οὗτος εἰμί καιρός εὐθετέω καί πληροφορέω καί ἀνά μέρος πληροφορέω · οὔτε γάρ ἐγώ εὐπρεπής τοιοῦτος ἀκούω , οὔτε σύ ἀσφαλής τοιοῦτος λέγω καί φόβος ἐμβάλλω πολύς ὡς οὖον ἵστημι ἐγώ ἐπί οὗτος , ἀλλά προσβια σέο ἐπί ὅς καί ἔθος ἀλλάσσω καί ὁμολογέω ὡς ἐκεῖνος λέγω . οὗτος πληροφορέω εἰμί καιρός , καί πληροφορέω . ὁ δέ νῦν καί βουλή ὁ ἐκ σύ χρῄζω , καί λέγω ἕκαστος ὅς ὁ δοκέω · μόνος μή ὁ οἰκεῖος στοιχέω θέλημα αὐταρεσκέω ἄντικρυς , ἀλλά ἐκκλησιαστικός εἰμί , ἐκκαλέω σιαστικῶς καί λέγω . ὁ γάρ κατεπείγω εἷς εἰμί , ὁ φεύγω κίνδυνος ἀναγκαῖος , εἰμί οὗτος πράσσω . ὁπόσος δέ οὗτος κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος ἐννοέω , οὗτος προφέρω ὁ γνώμη , ὡς ἄνευ γε ἐκεῖνος οὔτε ἐγώ κινητέος οὗτος καί σύ ὁ περί οὗτος ὅλως σκοπέω ἀνόνητος . » οὗτος καί τοιοῦτος ἕτερος ὁ βασιλεύς καταδημαγωγέω ὁ ὁ ἐκκλησία προέχω , ἐκεῖνος καταράομαι μέν βασιλεύς καί ἀπρεπής ὅς καί ἄλλως κινδυνώδης ἡγέομαι καί πάμπαν ἐκ αὐτός ἀπαρνέομαι καί γε σφεῖς πρός τιμωρία ἑτοίμως δίδωμι , εἰμί ἀληθής ἐλέγχω . ὁ δέ πρός ὁ ἀρχιερεύς διαφέρω μή εἰμί ὁ ἀφίημι λέγω · διίστημι γάρ ὁ πρᾶξις , ὁ λόγος ἐναντίος ποιέω ὁ λίαν ἀκόλουθος εἰμί , πλήν οὖον κακολογέω , ὡς αὐτός φημί , καί ὁ κατάνευσις ὀνειδί ζῶ ὅς · γνώμη γάρ ἴδιος ἕκαστος εἰμί κύριος , καί ὅς σήμερον οὖον δοκέω τις , αὔριον ἴσως στέργω καί ἀγαπάω , οὖον παλίμβολος τις εἰμί καί κατά ὁ τυγχάνω ἐκτρέπω , ἀλλά λογισμός δουλεύω , ἐκεῖνος μετά κλίνω εἰς ὅς τίς καί δοκέω συμφέρω καί αὐτός πράσσω · καί οὗτος εἰμί ὁ μή παρά συνείδησις , ὡς πιστεύω . « ὁ δέ περί ὁ πρόκειμαι ἐγώ ἐρωτάω , πρῶτος μέν ὡς οὖον μέτειμι ἐγώ ὁ περί οὗτος σκέψις ἐκ κανών , ὑπό ἀρχιερεύς τελέω καί ὀφείλω ἕπω , τίς χρή καί λέγω ; πλήν ἀλλά ἕκαστος ἴδιος κατά ἑαυτοῦ ἐρωτάω , καί ἴσως φόβος οὐδείς , ὁ σός βασίλεια εἰς βουλή προτίθημι ὁ πρόκειμαι , λέγω ὁ παριστά μένω . » τότε τοίνυν ἐρωτάω , ὁ μέν ἀπολέγω καί ὁ τρεῖς · μηδέ γάρ κατά λαμβάνω ὅλως ὁ ἐκκλησία εἷς οὗτος χράω καί μόνος , χρή δέ διά τηρέω καί ὁ ὀψέ γίγνομαι ὅς δή σφεῖς ἐκ ὁ πρότερος παραλαμβάνω · εἰμί δέ ἐπισείω κίνδυνος , αὐτός μέν μή χρεὼν φροντίζω , πλήν μήv ὁ εὔχομαι , ὁ δέ γε κράτος μή ἀνέρχομαι μηδείς ὁ εἰς μέριμνα ἀνήκω , ἐπί ὅς ἀκίνδυνος ὁ κίνδυνος ἄλλως ἐκφεύγω . εἰμί δέ ἕ καί πρωτεῖος μόνος δίδωμι καί ἔκκλητος , ὡς αὐτός γε καί μόνος οἷος τε εἰμί ὑπο κρίνω καί σχῆμα ἔχω καί ὄνομα , πλήν ὁ πράσσω · μνημόσυνον δέ μέτειμι ὁ πάππας δοκέω διαφέρω , ἐπί σύμβολον καί οὗτος πίστις , μή καί ὁ λίαν ἀπεῖπον εἰμί . ὁ δέ Ξιφιλίνος , μέγας εἰμί οἰκονόμος ὁ τότε , ὁ γῆρας τε καί ὁ πρός βασιλεύς συνήθεια πιστεύω , καί προσλιπαρέω , ἵστημι καί γε ὁ γόνυ ὁ βασιλεύς ἅπτω , μή , ζητέω ἀναχαι τίζω ἀλλότριος πόλεμος , ἴδιος κατά ἐγώ αὐτός προσεπινοέω · μηδέ γάρ εἰρήνευσις πᾶς , κἀν ἐγώ , φημί , εἰρηνεύω .