georgius-choeroboscus.prolegomena-et-scholia-in-theodosii-alexandrini-canones-isagogicos-de choeroboscus_hilgard_gg4_0299.3
Ἴστεον δὲ καὶ τοῦτο , ὅτι τὰ εἰς αξ λήγοντα δισύλλαβα ἄρσενικά , ἐὰν ἔχων φύσει μακρὰν τὴν παραλήγουσαν , ἐκτείνουσι πάντως τὸ ᾳ , δ τούτεστι φύσει μακρὸν αὐτὸ ἔχουσιν , οἷον θύραξ Φαίαξ οἶας . Πρόσκειται « ἐὰν ἔχων φύσει μακρὰν τὴν παραλήγουσαν » διὰ τὰ θέσει μακρὰν ἔχοντα ταύτην , οἷον διὰ τὸ ἅρπας καὶ κέκραξ · ταῦτα γὰρ συνεσταλμένον ἔχουσι τὸ ᾳ , τούτεστι θέσει μακρόν , οὐκ ἀντιστρέφοντος τοῦ κανόνος · οὐδὲ γὰρ τὰ ἔχοντα ἢ βραχεῖαν τὴν παραλήγουσαν ἢ θέσει μακράν πάντως συστέλλουσι τὸ ᾳ , τούτεστι θέσει μακρὸν αὐτὸ ἔχουσιν · εὑρίσκομεν γὰρ τινὰ ἐν αὐτοῖς ἔχοντα τὸ ᾳ ἐκτεταμένον , τούτεστι φύσει μακρόν , οἷον νέας ( σημαίνει δὲ τὸν νεώτερον ) φένας ( σημαίνει δὲ τὸν ἀπατεῶνα ) κόρδας ( σημαίνει δὲ τοῦτο ὀρχησιν κωμικήν ) · ἰδοὺ οὖν ταῦτα μὴ παραλήγουσα φύσει μακρὰ ἔχουσι τὸ ᾳ ἐκτεταμένον , τούτεστι φύσει μακρόν , ὡς δῆλον ἐκ τῶν ἄλλων πτώσεων τῶν μὴ ἔχουσῶν τὸ Ξ . Σημεῖούμεθα δὲ ἐν τῷ κανόνι τινὰ ἔχοντα φύσει μακρὰν τὴν παραλήγουσαν καὶ συστῆλλοντα τὸ ᾳ , τούτεστι θέσει μακρὸν αὐτὸ ἔχοντα · εἰσὶ δὲ ταῦτα , Ὕλαξ Κῆας ( ὀνόματα δὲ ταῦτα κύρια ) σῦας ( φασηλοειδὲς ὀσπρίον ) καὶ τὸ καῦας διφορούμενον · τοῦτο γὰρ ποτὲ μὲν συστῆλλει τὸ ᾳ ποτὲ δὲ ἐκτείνει αὐτό · ἔστι δὲ εἶδος ὀρνέου . Πρόσκειται « δισύλλαβα » , ἐπειδὴ τὰ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς κἂν βραχεῖα παραλήγῃνται ἐκτείνουσι τὸ ᾳ , ὡς ἐπὶ τοῦ ἱέραξ , χωρὶς εἰ μὴ ὡς σύνθετα ἀπὸ ἀπλοῦ συστῆλλοντος τὸ ᾳ , ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰππώναξ καὶ Ἀρχιάνας · ταῦτα γὰρ συστῆλλουσι τὸ ᾳ , ἐπειδὴ ἀπὸ ἀπλοῦ συστῆλλοντος τὸ ᾳ εἰσίν , φημὶ δὴ ἀπὸ τοῦ ἄναξ · τὸ ἀσφάλας ὑπὲρ δύο συλλαβὰς δὲ καὶ συστῆλλον τὸ ᾳ οὐκ ἀντίκειται ἡμῖν , ἐπειδὴ πλεονασμὸν ἔχει τὸ ᾳ καὶ φύσει δισύλλαβόν ἐστιν · ἀπὸ γὰρ τοῦ σπῶ γέγονεν σπάλαξ , καὶ κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ᾳ ἀσπάλαξ , καὶ κατὰ μετάθεσιν τοῦ ψιλοῦ εἰς δαυὶ ἀσφάλας · τὸ γὰρ ζῷον τοῦτο ἀποσπᾷ τὴν γῆν καὶ ποιεῖ βάθος καὶ οὕτως εἰσέρχεται ἐκεῖ · πρόσκειται « ἀπὸ ἀπλοῦ συστῆλλοντος τὸ ᾳ » , ἐπειδὴ ἐὰν ὡς ἀπὸ ἀπλοῦ ἐκτείνοντος τὸ ᾳ φυλάττουσιν αὐτὸ ἐκτεταμένον , οἷον Φαίαξ φιλοφαίας , θύραξ λινothyραξ . Πρόσκειται ἐν τῷ κανόνι « ἄρσενικά » , ἐπειδὴ τὰ θηλυκὰ ἔχοντα φύσει μακρὰν τὴν παραλήγουσαν συστῆλλουσι τὸ ᾳ , οἷον αὐλαξ πίδαξ κλίμαξ · διὰ τοῦτο τὸ μείρας ἀναλογώτερόν ἐστι θηλυκῶς λεγόμενον , συστῆλλει γὰρ τὸ ᾳ φύσει μακρὰν ἔχον τὴν παραλήγουσαν · ὅταν δὲ λεχθῇ ἄρσενικῶς παρὰ τοῖς Ἀθηναίοις , ὡς ἐπὶ τὸ
Lemmas: ἰστέον δέ καί οὗτος , ὅτι ὁ εἰς αξʹ λήγω δισύλλαβος ἀρσενικός , ἐάν ἔχω φύσις μακράν ὁ παραλήγω , ἐκτείνω πάντως ὁ εὐχέρεια , δ τουτέστι φύσις μακρός αὐτός ἔχω , οἷος θύραξ Φαίαξ οἶς . πρόσκειμαι « ἐάν ἔχω φύσις μακράν ὁ παραλήγω » διά ὁ θέσις μακράν ἔχω οὗτος , οἷος διά ὁ ἅρπη καί κέκραξ · οὗτος γάρ συστέλλω ἔχω ὁ εὐχέρεια , τουτέστι θέσις μακρός , οὐ ἀντιστρέφω ὁ κανών · οὐδέ γάρ ὁ ἔχω ἢ βραχύς ὁ παραλήγω ἢ θέσις μακρός πάντως συστέλλω ὁ εὐχέρεια , τουτέστι θέσις μακρός αὐτός ἔχω · εὑρίσκω γάρ τις ἐν αὐτός ἔχω ὁ εὐχέρεια ἐκτείνω , τουτέστι φύσις μακρός , οἷος νέος ( σημαίνω δέ ὁ νέος ) φένη ( σημαίνω δέ ὁ ἀπατεών ) Κόρδας ( σημαίνω δέ οὗτος ὄρχησις κωμικός ) · ἰδού οὖν οὗτος μή παραλήγω φύσις μακρός ἔχω ὁ εὐχέρεια ἐκτείνω , τουτέστι φύσις μακρός , ὡς δῆλος ἐκ ὁ ἄλλος πτῶσις ὁ μή ἔχω ὁ Ξ . σημειόω δέ ἐν ὁ κανών τις ἔχω φύσις μακράν ὁ παραλήγω καί συστέλλω ὁ εὐχέρεια , τουτέστι θέσις μακρός αὐτός ἔχω · εἰμί δέ οὗτος , Ὕλαξ καίω ( ὄνομα δέ οὗτος κύριος ) σῦς ( φασηλοειδής ὀσπρίον ) καί ὁ καῦος διφορέω · οὗτος γάρ ποτέ μέν συστέλλω ὁ εὐχέρεια ποτέ δέ ἐκτείνω αὐτός · εἰμί δέ εἶδος ὄρνεον . πρόσκειμαι « δισύλλαβος » , ἐπεί ὁ ὑπέρ δύο συλλαβή κἀν βραχύς παραλήγω ἐκτείνω ὁ εὐχέρεια , ὡς ἐπί ὁ ἱέραξ , Χωρὶς εἰμί μή ὡς σύνθετος ἀπό ἀπολόω συστέλλω ὁ εὐχέρεια , ὡς ἐπί ὁ Ἱππῶναξ καί Ἀρχιάνας · οὗτος γάρ συστέλλω ὁ εὐχέρεια , ἐπεί ἀπό ἀπολόω συστέλλω ὁ εὐχέρεια εἰμί , φημί δή ἀπό ὁ ἄναξ · ὁ ἀσφάλης ὑπέρ δύο συλλαβή δέ καί συστέλλω ὁ εὐχέρεια οὐ ἀντίκειμαι ἐγώ , ἐπεί πλεονασμός ἔχω ὁ εὐχέρεια καί φύσις δισύλλαβος εἰμί · ἀπό γάρ ὁ σπάω γίγνομαι σπάλαξ , καί κατά πλεονασμός ὁ εὐχέρεια σπάλαξ , καί κατά μετάθεσις ὁ ψιλός εἰς δαυὶ ἀσφάλης · ὁ γάρ ζῷον οὗτος ἀποσπάω ὁ γῆ καί ποιέω βάθος καί οὕτως εἰσέρχομαι ἐκεῖ · πρόσκειμαι « ἀπό ἀπολόω συστέλλω ὁ εὐχέρεια » , ἐπεί ἐάν ὡς ἀπό ἀπολόω ἐκτείνω ὁ εὐχέρεια φυλάσσω αὐτός ἐκτείνω , οἷος Φαίαξ φιλοφαιος , θύραξ λινothyραξ . πρόσκειμαι ἐν ὁ κανών « ἀρσενικός » , ἐπεί ὁ θηλυκός ἔχω φύσις μακράν ὁ παραλήγω συστέλλω ὁ εὐχέρεια , οἷος αὖλαξ πῖδαξ κλῖμαξ · διά οὗτος ὁ μέρα ἀνάλογος εἰμί θηλυκός λέγω , συστέλλω γάρ ὁ εὐχέρεια φύσις μακράν ἔχω ὁ παραλήγω · ὅταν δέ λέγω ἀρσενικός παρά ὁ Ἀθηναῖος , ὡς ἐπί ὁ