georgius-choeroboscus.prolegomena-et-scholia-in-theodosii-alexandrini-canones-isagogicos-de choeroboscus_hilgard_gg4_0117.2
ἵππος ἐλαία , ἰδίαν δὲ τὴν καθ’ ἑνὸς παραλαμβανομένην , οἷος ἐστὶ Σωκράτης Πλάτων , ταῦτα γὰρ ἰδίαν οὐσίαν σημαίνουσιν · « ἀπονέμον » δὲ τὸ παρέχον ἐστίν . Δεῖ δὲ γινώσκειν ὅτι τινές , ὧν ἐστιν ὁ Φιλόπονος καὶ ὁ Ῥωμανὸς ὁ τούτου διδάσκαλος , « ποιότητα » λέγουσιν ἐν τῷ ὄρῳ ἀντὶ τοῦ « οὐσίαν » , οἷον « ὄνομά ἐστι μέρος λόγου πτωτικὸν ἑκάστου τῶν ὑποκειμένων σωμάτων ἢ πραγμάτων κοινὴν ἢ ἰδίαν ποιότητα ἀπονέμον » , ἐπειδὴ καὶ ἡ ποιότης ἐν οὐσίᾳ θεωρεῖται · καὶ ἰστέον ὅτι οὐσία μὲν ἐστὶν ἡ αὐθυπόστατος ὑπαρξις , οἷον ἄνθρωπος ἵππος καὶ τὰ τοιαῦτα , ποιότης δὲ αὐτὸ τὸ ποιόν , οἷον τὸ λευκὸν τὸ ξανθὸν τὸ μέλαν καὶ τὰ τοιαῦτα . Ὁ δὲ « ἢ » σύνδεσμος ὁ κείμενος ἐν τῷ ὄρῳ παραδιαλεκτικὸς ἐστίν · ἰσοδυναμεῖ δὲ ὁ παραδιαλεκτικὸς τῷ ἢ τῷ διαζευκτικῷ καὶ τῷ καὶ συνδέσμῳ τῷ συμπλεκτικῷ . [ Δεῖ γὰρ γινώσκειν ὅτι φιλούμενον καὶ δξυνόμενον σημαίνει πέντε · σύνδεσμον διαζευκτικόν , τὸν τὰ ἐναντία τῇ συντάξει διίστῶντα , οἷον « ἢ ζῇ ἢ τέθνηκεν , ἢ νῦξ ἐστὶν ἡ ἡμέρα » · ταῦτα γὰρ παραλαμβάνεσθαι ὁμοῦ ἀδύνατον ὡς ἐν τι διίστησιν ὁ ἢ σύνδεσμος · καὶ σύνδεσμον παραδιαλεκτικόν , τὸν ἐν τοῖς δυναμένοις ὁμοῦ εἶναι καταγιγόμενον καὶ τὸν διάφορα πράγματα τιθέντα καὶ μηδέτερον ἐν τῇ αἰτήσει διαιροῦντα , ὡς καὶ Ὅμηρος <Ξ 108> ἡ νέος ἢὲ παλαιός , τοὔτεστι συμβουλευσάτω ἢ νέος καὶ μὴ παλαιός , ἢ παλαιὸς καὶ μὴ νέος , ἢ καὶ νέος καὶ παλαιός · καὶ διασαφητικόν , τὸν αἱρούμενον ἐν δύο προτεθέντων , οἷον <Greg . Naz . III p . 968 , 1 ed . Migne> θέλω τύχης σταλαγμὸν ἢ φρενῶν πίθον , ὅς καὶ τὸν πρὸ προσλαμβάνει , οἷον « πλουτεῖν ἐθέλω ἢπερ πένεσθαι » · διασαφεῖ γὰρ τὸ ἕτερον ὅπερ αἱρεῖται , ὡς ἐν τῷ ποιητῇ <Α 117> βούλομ’ ἐγὼ λαὸν ζῶν ἐμμεναι ἢ ἀπολέσθαι · καὶ ἀντωνυμίαν παράγωγον τρίτου προσώπου , καὶ τὸν καταγιγόμενον ἐν τοῖς μαχομένοις καὶ μὴ δυναμένοις ὁμοῦ εἶναι . ] Καὶ ὁ μὲν διαζευκτικὸς ἐν τοῖς μαχομένοις καὶ μὴ δυναμένοις εἶναι ὁμοῦ θέλει καταγίνεσθαι , οἷον « ἢ ζῇ ἢ τέθνηκεν , ἢ νῦξ ἐστὶν ἡ ἡμέρα , ἢ κάθημαι ἢ ἵσταμαι » · ἰδοῦ ἐνταῦθα διαζευκτικὸς ἐστι , ταῦτα γὰρ ὁμοῦ παραλαμβάνεσθαι ἀδύνατον · ὁ δὲ παραδιαλεκτικὸς ἐν τοῖς δυναμένοις ὁμοῦ εἶναι καταγίνεται , ὡς παρὰ τῷ ποιητῇ <Ξ 108> ἡ νέος ἢὲ παλαιός , τοὔτεστι συμβουλευσάτω ἢ νέος καὶ μὴ παλαιός , ἢ παλαιὸς καὶ μὴ νέος , ἢ καὶ νέος καὶ παλαιός . Οὕτως οὖν ἐνταῦθα « κοινὴν ἢ ἰδίαν » ἀντὶ τοῦ κοινὴν καὶ μὴ ἰδίαν , ἢ ἰδίαν καὶ μὴ κοινὴν , ἢ κοινὴν καὶ ἰδίαν . Ταῦτα ἔχομεν εἰπεῖν περὶ τοῦ ὄρου · ἐν οἷς σὺν θεῷ καὶ ἡ πράξις .
Lemmas: ἵππος ἐλαία , ἴδιος δέ ὁ κατά εἷς παραλαμβάνω , οἷος εἰμί Σωκράτης Πλάτων , οὗτος γάρ ἴδιος οὐσία σημαίνω · « ἀπονέμω » δέ ὁ παρέχω εἰμί . Δεύς δέ γιγνώσκω ὅτι τις , ὅς εἰμί ὁ Φιλόπονος καί ὁ Ῥωμανός ὁ οὗτος διδάσκαλος , « ποιότης » λέγω ἐν ὁ ὄρον ἀντί ὁ « οὐσία » , οἷος « ὄνομα εἰμί μέρος λόγος πτωτικός ἕκαστος ὁ ὑπόκειμαι σῶμα ἢ πρᾶγμα κοινός ἢ ἴδιος ποιότης ἀπονέμω » , ἐπεί καί ὁ ποιότης ἐν οὐσία θεωρέω · καί ἰστέον ὅτι οὐσία μέν εἰμί ὁ αὐθυπόστατος ὕπαρξις , οἷος ἄνθρωπος ἵππος καί ὁ τοιοῦτος , ποιότης δέ αὐτός ὁ ποιός , οἷος ὁ λευκός ὁ ξανθός ὁ μέλας καί ὁ τοιοῦτος . ὁ δέ « ἢ » σύνδεσμος ὁ κεῖμαι ἐν ὁ ὄρον παραδιαλεκτικὸς εἰμί · ἰσοδυναμέω δέ ὁ παραδιαλεκτικὸς ὁ ἢ ὁ διαζευκτικός καί ὁ καί σύνδεσμος ὁ συμπλεκτικός . [ Δεύς γάρ γιγνώσκω ὅτι φιλέω καί δξυνομενω σημαίνω πέντε · σύνδεσμος διαζευκτικός , ὁ ὁ ἐναντίος ὁ συντάσσω διίστημι , οἷος « ἢ ζῶ ἢ θνῄσκω , ἢ νύξ εἰμί ὁ ἡμέρα » · οὗτος γάρ παραλαμβάνω ὁμοῦ ἀδύνατος ὡς ἐν τίς διίστημι ὁ ἢ σύνδεσμος · καί σύνδεσμος παραδιαλεκτικόν , ὁ ἐν ὁ δύναμαι ὁμοῦ εἰμί κατάγω καί ὁ διάφορος πρᾶγμα τίθημι καί μηδέτερος ἐν ὁ αἰτέω διαιρέω , ὡς καί Ὅμηρος <Ξ 108> ὁ νέος εἶμι παλαιός , τουτέστι συμβουλεύω ἢ νέος καί μή παλαιός , ἢ παλαιός καί μή νέος , ἢ καί νέος καί παλαιός · καί διασαφητικός , ὁ αἱρέω ἐν δύο προτίθημι , οἷος <Greg . Naz . III p . 968 , 1 ed . Migne> ἐθέλω τυγχάνω σταλαγμός ἢ φρήν πείθω , ὅς καί ὁ πρό προσλαμβάνω , οἷος « πλουτέω ἐθέλω ἤ πένομαι » · διασαφέω γάρ ὁ ἕτερος ὅσπερ αἱρέω , ὡς ἐν ὁ ποιητής <Α 117> βούλομαι ἐγώ λαός ζῶ εἰμί ἢ ἀπόλλυμι · καί ἀντωνυμία παράγωγος τρίτος πρόσωπον , καί ὁ κατάγω ἐν ὁ μάχομαι καί μή δύναμαι ὁμοῦ εἰμί . ] καί ὁ μέν διαζευκτικός ἐν ὁ μάχομαι καί μή δύναμαι εἰμί ὁμοῦ ἐθέλω καταγίγνομαι , οἷος « ἢ ζῶ ἢ θνῄσκω , ἢ νύξ εἰμί ὁ ἡμέρα , ἢ κάθημαι ἢ ἵστημι » · ὁράω ἐνταῦθα διαζευκτικός εἰμί , οὗτος γάρ ὁμοῦ παραλαμβάνω ἀδύνατος · ὁ δέ παραδιαλεκτικὸς ἐν ὁ δύναμαι ὁμοῦ εἰμί καταγίγνομαι , ὡς παρά ὁ ποιητής <Ξ 108> ὁ νέος εἶμι παλαιός , τουτέστι συμβουλεύω ἢ νέος καί μή παλαιός , ἢ παλαιός καί μή νέος , ἢ καί νέος καί παλαιός . οὕτως οὖν ἐνταῦθα « κοινός ἢ ἴδιος » ἀντί ὁ κοινός καί μή ἴδιος , ἢ ἴδιος καί μή κοινός , ἢ κοινός καί ἴδιος . οὗτος ἔχω εἶπον περί ὁ ὁράω · ἐν ὅς σύν θεός καί ὁ πρᾶξις .