georgius-cedrenus.compendium-historiarum 129
δὲ Κύζικον ἔλαβον , μητρόπολιν οὖσαν Ἑλλησπόντου Καὶ μαθόντες ὅτι Κύζικος ὁ σφαγεὶς παρὰ´ αὐτῶν συγγενὴς ἦν αὐτοῖς , συγγνώμην ᾐτοῦντο , καὶ κτίζουσιν ἱερὸν θαυμάσιον οἷον . Πρὸς δὲ τὸ τῶν θερμῶν μαντεῖον γενόμενοι καὶ θυσάμενοι ἐπύθοντο · « Προφήτευσον ἡμῖν , Φοῖβε´ Ἄπολλον , τίνος ἂν εἴη δόμος οὖτος ; » καὶ ἀκούουσιν · « Ὅσα μὲν πρὸς Κἀρετὴν καὶ κόσμον ὄρωρε , ποιεῖτε . Ἐγὼ δὲ ἐφετμέω τρεῖς ἕνα μοῦνον ὑψιμέδοντα Θεὸν , οὐ Λόγος ἄφθιτος ἐν ἀδαεῖ κόρῃ ἔγκυος ἔσται . Οὗτος ὥσπερ τόξον πυριφόρον μέσον διαδραμών ἅπαντα κόσμον , ζωγρήσας Πατρὶ προσάξει δῶρον . Αὐτῆς ἕσται δόμος οὗτος · Μαρία δὲ τοὔνομα αὐτῆς . » Τοῦτον τὸν χρησμὸν ἐν λίθῳ μαρμαρίνῳ χαλκέοις γράμμασι γράψαντες εἰς τὸ τοῦ ναοῦ ὑπέρθυρον ἀνέθεσαν , τότε μὲν καλέσαντες τὸν οἶκον Ῥέας μητρὸς θεῶν , ὕστερον δὲ ἐπὶ Ζήνωνος τοῦ βασιλέως ναὸς τῆς ἀγίας Θεστόκου μετωνόμασται . Ἐκεῖθεν τοίνυν οἱ Ἀργοναῦται ἐξορμήσαντες , καὶ διὰ τοῦ ἀνάπλου βουλόμενοι παρελθεῖν , ἐκωλύοντο ὑπὸ Ἀμύκου στρατευομένου κατ´ αὐτῶν . δεδιότες οὖν κόλπῳ τινὶ ἀγρίῳ καὶ ἀλσώδει προσίσχουσι . Κἀκεῖ ὀπτασίαν θείαν ἐξ οὐρανοῦ αὐτοῖς ἐπιφανεῖσαν ἐν ἀνδρὸς φοβεροῦ εἴδει , πτέρυγας ὡς ἀετοῦ περικειμένου , θεασάμενοι , τούτῳ καταθαῤῥήσαντες εἰς πόλεμον τῷ Ἀμύκῳ συμβάλλουσι . Καὶ ἀποκτείναντες αὐτὸν ἔκτισαν ἐν τῷ τῆς ὀπτασίας τόπω ἱερόν . Καὶ διὰ´ εἰκόνος τῆς αὐτοῖς ὁραθείσης μορφῆς τὸ ἐκτύπωμα ἀναστηλώσαντες Σωσθένιον τὸ ἱερὸν ὠνόμασαν διὰ ΤΡ.ΙΔ ] τὸ ἐν τούτῳ αὐτοὺς σωθῆναι . Τοῦτο τὸ ἱερὸν ὕστερον ὁ μέγας ἐν βασιλεῦσι Κωνσταντῖνος κατ´ ὄναρ χρηματισθεὶς μετεποίησε , καὶ τὸ μὲν θυσιαστήριον πρὸς ἀνατολὰς ὁρᾷν ἐτύπωσε , τὸν δὲ ναλν τοῦ ἀρχαγγέλου Μιχαὴλ ἐκάλεσε , πᾶσαν καλλιεργίαν καὶ καρποφορίαν ἐν αὐτῷ τυπώσας . Μετὰ δὲ τὴν νίκην Ἀμύκου οἱ Ἀργοναῦται μεθ´ Ἡρακλέους ἐπὶ τὴν Ποντικὴν θάλασσαν ἐκπλεύσαντες πόλιν ἐδείμαντο ἐπὶ τῷ τοῦ Ἡρακλέους ὁνόματι . Εἶτα διὰ τὸ χρυσοῦν δέρας ἐπὶ τὴν Κολχίδα διαπεράσαντες αὐτό τε καὶ Μήδειαν τὴν τοῦ βασιλέως Κολχίδος θυγατέρα , Ἰάσονος ἐρασθεῖσαν , ἀνελόμενοι ὑπέστρεψαν . Τότε καὶ Τρώς τῆς Φρυγῶν χώρας ἦρχεν ὁ Ἵλου καὶ Γανυμήδους πατήρ . Οὐτος δύο πόλεις Τροίαν καὶ Ἵλιον ᾠκοδόμησε , καὶ τοὺς ἀστυγείτονας εἰς τὸν ἐγκαινισμὸν τῶν πόλεων προσκαλεσάμενος τοῦ Μυκηναίων ἀνάσσοντος Ταντάλου ἐπελάθετο · δς καὶ εἰς ἔχθραν αὐτῷ διὰ τοῦτο ἀντεκατέστη , Ην δὲ ὁ Τρὼς πρὸ τῆς τῶν πόλεων οἰκοδομῆς εὐξάμενος εὐχὴν τῷ Διὶ , θυσίας καὶ δῶρα πέμπων εἰς Εὐρώπην . Καὶ ἐπεὶ αἱ πόλεις ἐτελέσθησαν , τὸν Γανυμήδην σὺν ἀνδράσι πεντήκοντα δῶρά τε καὶ θυσίας πρὸς τὸ τοῦ Διὸς ἱερὸν ἐκπέμπει . Τάνταλος δὲ δόλον οἰηθεὶς , δύναμιν ἀποστείλας ἥρπασε Γανυμήδην καὶ τοὺς μετ´ αὐτοῦ , οἶ καὶ ἔλεγον θυσίας κομίζειν τῷ Εὐρωπαίῳ Διί . Ὁ δὲ Γανυμήδης διὰ τὴν αἰσχύνην ἄμα καὶ τὸν φόβον ἀῤῥωστεῖ , καὶ συγγνώμης τυγχάνει , ἀλλὰ μετ´ ὀλίγον τελευτᾷ . Καὶ τὰ μὲν δῶρα τοῦ Ταντάλου κελεύσαντος τῷ ἱερῷ τοῦ Διὸς ἀπεδόθη , τὸ δὲ λείψανον αὐτοῦ ἐν τῷ
Lemmas: δέ Κύζικος λαμβάνω , μητρόπολις εἰμί Ἑλλήσποντος καί μανθάνω ὅτι Κύζικος ὁ σφάζω παρά αὐτός συγγενής εἰμί αὐτός , συγγνώμη αἰτέω , καί κτίζω ἱερόν θαυμάσιος οἷος . πρός δέ ὁ ὁ θερμός μαντεῖος γίγνομαι καί θύω πυνθάνομαι · « προφητεύω ἐγώ , Φοῖβος Ἀπόλλων , τίς εἄν εἰμί δόμος οὗτος ; » καί ἀκούω · « ὅσα μέν πρός Ἀρετή καί κόσμος ὄρνυμι , ποιέω . ἐγώ δέ ἐφίστημι τρεῖς εἷς μόνος ὑψιμέδων θεός , οὖον Λόγος ἄφθιτος ἐν ἀδαής κόρη ἔγκυος εἰμί . οὗτος ὥσπερ τόξον πυριφόρος μέσος διατρέχω ἅπας κόσμος , ζωγρέω πατήρ προσάγω δῶρον . αὐτός ἕννυμι δόμος οὗτος · Μαρία δέ ὄνομα αὐτός . » οὗτος ὁ χρησμός ἐν λίθος μαρμάρινος χάλκεος γράμμα γράφω εἰς ὁ ὁ ναός ὑπερθύριον ἀνατίθημι , τότε μέν καλέω ὁ οἶκος Ῥέα μήτηρ θεός , ὕστερος δέ ἐπί Ζήνων ὁ βασιλεύς ναός ὁ Ἀγίας θεστοπου μετονομάζω . ἐκεῖθεν τοίνυν ὁ Ἀργοναύτης ἐξορμάω , καί διά ὁ ἀνάπλοος βούλομαι παρέρχομαι , κωλύω ὑπό Ἄμυκος στρατεύω κατ´ αὐτός . δείδω οὖν κόλπος τις ἄγριος καί ἀλσώδης προσέχω . ἀκέομαι ὀπτασία θεῖος ἐκ οὐρανός αὐτός ἐπιφαίνω ἐν ἀνήρ φοβερός εἶδος , πτέρυξ ὡς ἀετός περίκειμαι , θεάομαι , οὗτος καταθαρσέω εἰς πόλεμος ὁ Ἄμυκος συμβάλλω . καί ἀποκτείνω αὐτός κτίζω ἐν ὁ ὁ ὀπτασία τόπος ἱερός . καί διά εἰκών ὁ αὐτός ὁράω μορφή ὁ ἐκτύπωμα ἀναστηλόω Σωσθένιον ὁ ἱερόν ὀνομάζω διά ΤΔ ] ὁ ἐν οὗτος αὐτός σῴζω . οὗτος ὁ ἱερόν ὕστερος ὁ μέγας ἐν βασιλεύς Κωνσταντῖνος κατ´ ὄναρ χρηματίζω μεταποιέω , καί ὁ μέν θυσιαστήριον πρός ἀνατολή ὁράω τυπόω , ὁ δέ ναλν ὁ ἀρχάγγελος Μιχαήλ καλέω , πᾶς καλλιεργία καί καρποφορία ἐν αὐτός τυπόω . μετά δέ ὁ Νίκη Ἄμυκος ὁ Ἀργοναύτης μεθ´ Ἡρακλῆς ἐπί ὁ ποντικός θάλασσα ἐκπλέω πόλις δέμω ἐπί ὁ ὁ Ἡρακλῆς ὄνομα . εἶτα διά ὁ χρύσεος δέρη ἐπί ὁ Κολχίς διαπεράω αὐτός τε καί Μήδεια ὁ ὁ βασιλεύς Κολχίς θυγάτηρ , Ἰάσων ἔραμαι , ἀναιρέω ὑποστρέφω . τότε καί Τρώς ὁ Φρύξ χώρα ἄρχω ὁ Ἶλος καί Γανυμήδης πατήρ . οὐτος δύο πόλις Τροία καί Ἴλιον οἰκοδομέω , καί ὁ ἀστυγείτων εἰς ὁ ἐγκαινισμός ὁ πόλις προσκαλέω ὁ Μυκηναῖος ἀνάσσω Τάνταλος ἐπιλανθάνομαι · ΔΣ καί εἰς ἔχθρα αὐτός διά οὗτος ἀντικαθίστημι , ἐάν δέ ὁ Τρώς πρό ὁ ὁ πόλις οἰκοδομεύς εὔχομαι εὐχή ὁ Ζεύς , θυσία καί Δῶρα πέμπω εἰς Εὐρώπη . καί ἐπεί ὁ πόλις τελέω , ὁ Γανυμήδης σύν ἀνήρ πεντήκοντα δῶρον τε καί θυσία πρός ὁ ὁ Ζεύς ἱερόν ἐκπέμπω . Τάνταλος δέ δόλος οἴομαι , δύναμις ἀποστέλλω ἁρπάζω Γανυμήδης καί ὁ μετέ αὐτός , οἶς καί λέγω θυσία κομίζω ὁ Εὐρωπαῖος Διί . ὁ δέ Γανυμήδης διά ὁ αἰσχύνη ἄμη καί ὁ φόβος ἀρρωστέω , καί συγγνώμη τυγχάνω , ἀλλά μετέ ὀλίγος τελευτάω . καί ὁ μέν Δῶρα ὁ Τάνταλος κελεύω ὁ ἱερός ὁ Ζεύς ἀποδίδωμι , ὁ δέ λείψανον αὐτός ἐν ὁ