georgius-cedrenus.compendium-historiarum 257
ἀγαθοῦ τινος Θεοῦ γεγονέναι βλασφῆμῶν , ὑπὸ φθς ρὰν καὶ ἀλλοίωσιν οὖσαν , τὴν Νέαν ὡς ἀγαθοῦ δῆθεν προσίεται Θεοῦ , καὶ κατὰ φαντασίαν καὶ δόκησιν τὸν Χριστὸν πεφυκέναι τερατεύεται . Καὶ πρὸς τούτοις καταδύσεις τινὰς ἐναγεῖς καὶ νυκτεοινὰς τελετὰς καὶ παρανόμους ἐπιτηδεύσας μίξεις καὶ ἀῤῥητοποιίας , καὶ εἰρμαρμένας καὶ μετενσωματώσεις καὶ ἄλλα πλείονα φλυαρήσας καὶ διδάξας τὰ τῶν Ἐλλήνων πονηρὰ καὶ μάταια δόγματα κρατύνε.ν ἐσπούδακεν ὁ θεομισὴς καὶ θεήλατος . Περὶ οὖ φησι καὶ Θεόδωρος πρεσβύτερος ὁ τῆς Ῥαῖθοῦ · Μάνης ὁ τοῦ ἀντιθέτου σκότους ἐφευρετὴς , μᾶλλον δὲ της ἐξουσίας τοῦ σκότους ἀνάπλασμα , φαντασίᾳ ψιλῇ καὶ σχήματι διακένῳ σώματος ἀνθρωπείου πεφανερῶσθαι τὸν Κύριον ἐφαντάσθη καὶ ὡνείρωξεν , ὥστε φησὶ καὶ πάσχειν μὲν δοκεῖν αὐτὸν καὶ πράττειν ἅπερ ἔδρα καὶ πέπονθε καθ´ ἡμᾶς , μηδὲν δὲ τούτων ἀληθείᾳ καὶ πράγματι ὑπάρξαι , ἀλλὰ δοκήσει μᾶλλον καὶ ἀπάτη ἀποβουκολεῖν τοὺς ἀνθρώπους , οἷς καὶ συνανεστράφθαι νενόμισται , Διὰ τοῦτο καὶ φύσεις δόο παραιτεῖται λέγων ἐπὶ τοῦ Κυρίου , ἀλλὰ μίαν τὴν τῆς θεότητος » Παῦλος δέ τις τῷ Μάνεντι τούτῳ σύγχρονος γεγονὼς , τὸ γένος μὲν Σαμοσατεὺς , Ἀντιοχείας δὲ τῆς μεγάλης πρόεδρος , ψιλὸν ἄνθρωπον εἶναι τὸν Χριστὸν ἐδυσφήμησεν . Ὥσπερ δὲ εἰς ἔκαστον τῶν προφητῶν , οὕτω καὶ ἐν αὐτῷ γεγενῆσθαι τοῦ Θεοῦ Λόγου τὴν οἴκησιν . Ἔνθεν δὲ καὶ δύο φύσεις διῃρημένως ἐχούσας καὶ ἀκοινωνήτους πρὸς ἑαυτὰς εἰναι παντάπασιν ἑν Χριστῷ , ὡς ἄλλου αὐτοῦ ὄντος τοῦ Χριστοῦ καὶ ἄλλου τοῦ κατοικοῦντος ἐν αὐτῷ Θεοῦ Λόγου . Αὗται μὲν οὖν αἱ πρῶται φυαὶ τοῦ μίαν φύσιν καὶ τὰς δύο κακῶς καὶ δυσφήμως ἐπὶ Χριστῷ λέγεσθαι , τὸ μὲν ἐπ´ ἀναιρέσει τῆς θεότητος , τὸ δὲ τῆς ἀνθρωπότητος . [ Ρ . αύἱ ] Ἐν δὲ τοῖς ἐξῆς χρόνοις Ἀπολινάριός τις ἐφύη , πρόεδρος Λαοδικείας τῆς Συρίας , ματαιοφροσύνης ἑτέρας εἰσηγησάμενος . Τῶν γὰρ Ἀρειανῶν ἄψυχον πάντη λεγόντων τὴν τοῦ Κυρίου σάρκα , αὐτὸς ἔφη ὅτι σάρκα μὲν ἐψυχωμένην ψυχῇ ζωτικῇ ἀνέλαβεν ὁ Κύριος , νοῦν δὲ τὸν ἡμέτερον οὐ προσήκατο · μηδὲ γὰρ δεηθῆναι τὴν σάρκα φησὶν ἐκείνην ἀνθρωπείου νοὸς ἡγεμονευομένην ὑπὸ τοῦ αὐτὴν ἐνδεδυκότος Θεοῦ Λόγου · ἀλλὰ μηδὲ χωρεῖν αὐτὴν ἄλλην νοερὰν δύναμιν παρὰ τὴν θείαν . Ταῦτα ὑποθέμενος διατείνεται μίαν εἶναι τὴν φύσιν τοῦ Λόγου καὶ τῆς σαρκώσεως , ὡς ἅτε τῆς σαρκὸς ἀτελοῦς οὕσης εἰς τὸ εἶναι ἄνθρωπον , καὶ διὰ τοῦτο μὴ ἄξιόν φησιν ὀνομάζεσθαι . Μεθʹ ὧν ἀναφαίνεταί τις Θεόδωρος , τῆς Μόψου ἑστίας , πόλεως ἐν τῇ Κιλικίᾳ , τὴν ἡγεμονίαν λαχών , καὶ ἐκ διαμέτρου τῷ Ἀπολιναρίῳ φερόμενος ὕβρεις οὐ τὰς τυχούσας τολμηρᾷ ψυχῇ καὶ ἀφόβῳ καρδίᾳ καταχέει τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ , ἄνθρωπον ἕνα τῶν καθ´ ἡμᾶς καὶ κοινὸν ἀποκαλῶν , καὶ ἐκ προκοπῆς λαβόντα τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ Θεὸν ὀνομάζεσθαι , καὶ ἐκ τοῦ ἐν Ἰορδάνῃ βαπτίσματος ἀξιωθῆναι τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος δωρεᾶς , ἐν πρώτοις εἰς ὄνομα Πατρὸς , καὶ Υἱοῦ , καὶ ἀγίου Πνεύματος , βαπτισθέντα , τὸν δὲ Θεὸν Λόγον διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν ἀρετὴν αὐτοῦ κατ´ εὐδοκίαν ἑαυτοῦ κατοικήσαντα μεταδοῦναι τῆς θεῖκῆς ἀξίας αὐτῷ καὶ προσκυνήσεως ἐσύστερον
Lemmas: ἀγαθός τις Θεός γίγνομαι βλασφημέω , ὑπό φθς ρά καί ἀλλοίωσις εἰμί , ὁ Νέος ὡς ἀγαθός δῆθεν προσίημι Θεός , καί κατά φαντασία καί δόκησις ὁ Χριστός φύω τερατεύομαι . καί πρός οὗτος κατάδυσις τις ἐναγής καί νυκτεοις τελετή καί παράνομος ἐπιτηδεύω μίξις καί ἀρρητοποιία , καί λέγω καί μετενσωμάτωσις καί ἄλλος πλείων φλυαρέω καί διδάσκω ὁ ὁ Ἕλλην πονηρός καί μάταιος δόγμα κρατύνω σπουδάζω ὁ θεομισής καί θεήλατος . περι οὖον φημί καί Θεόδωρος πρέσβυς ὁ ὁ Ῥαίω · Μάνης ὁ ὁ ἀντίθετος σκότος ἐφευρετής , μᾶλλον δέ ὁ ἐξουσία ὁ σκότος ἀνάπλασμα , φαντασία ψιλός καί σχῆμα διάκενος σῶμα ἀνθρώπειος φανερόω ὁ κύριος φαντάζω καί ὡνείρωξεν , ὥστε φημί καί πάσχω μέν δοκέω αὐτός καί πράσσω ὅσπερ δράω καί πάσχω καθ´ ἐγώ , μηδείς δέ οὗτος ἀλήθεια καί πρᾶγμα ὑπάρχω , ἀλλά δοκέω μᾶλλον καί ἀπάτη ἀποβουκολέω ὁ ἄνθρωπος , ὅς καί συναναστρέφω νομίζω , Ζεύς οὗτος καί φύσις δόο παραιτέομαι λέγω ἐπί ὁ κύριος , ἀλλά εἷς ὁ ὁ θεότης » Παῦλος δέ τις ὁ Μανέντι οὗτος σύγχρονος γίγνομαι , ὁ γένος μέν Σαμοσατεύς , Ἀντιόχεια δέ ὁ μέγας πρόεδρος , ψιλός ἄνθρωπος εἰμί ὁ Χριστός δυσφημέω . ὥσπερ δέ εἰς ἕκαστος ὁ προφήτης , οὗτος καί ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ Θεός Λόγος ὁ οἴκησις . ἔνθεν δέ καί δύο φύσις διῃρημένως ἔχω καί ἀκοινώνητος πρός ἑαυτοῦ εἰναι παντάπασι ἑν Χριστός , ὡς ἄλλος αὐτός εἰμί ὁ Χριστός καί ἄλλος ὁ κατοικέω ἐν αὐτός Θεός Λόγος . οὗτος μέν οὖν ὁ πρῶτος φυή ὁ εἷς φύσις καί ὁ δύο κακῶς καί δύσφημος ἐπί Χριστός λέγω , ὁ μέν ἐπι ἀναίρεσις ὁ θεότης , ὁ δέ ὁ ἀνθρωπότης . [ Ρ . αὖ ] ἐν δέ ὁ ἑξῆς χρόνος Ἀπολινάριος τις φύω , πρόεδρος Λαοδίκεια ὁ Συρία , ματαιοφροσύνη ἕτερος εἰσηγέομαι . ὁ γάρ Ἀρειανός ἄψυχος πάντῃ λέγω ὁ ὁ κύριος σάρξ , αὐτός φημί ὅτι σάρξ μέν ψυχόω Ψυχή ζωτικός ἀναλαμβάνω ὁ Κύριος , νόος δέ ὁ ἡμέτερος οὖον προσίημι · μηδέ γάρ δήω ὁ σάρξ φημί ἐκεῖνος ἀνθρώπειος νόος ἡγεμονεύω ὑπό ὁ αὐτός ἐνδύω Θεός Λόγος · ἀλλά μηδέ χωρέω αὐτός ἄλλος νοερός δύναμις παρά ὁ θεῖος . οὗτος ὑποτίθημι διατείνω εἷς εἰμί ὁ φύσις ὁ Λόγος καί ὁ σάρκωσις , ὡς ἅτε ὁ σάρξ ἀτελής ὗσις εἰς ὁ εἰμί ἄνθρωπος , καί διά οὗτος μή ἄξιος φημί ὀνομάζω . μετά ὅς ἀναφαίνω τις Θεόδωρος , ὁ Μόψος ἑστία , πόλις ἐν ὁ Κιλικία , ὁ ἡγεμονία λαγχάνω , καί ἐκ διάμετρος ὁ απολιναριον φέρω ὕβρις οὖον ὁ τυγχάνω τολμηρός Ψυχή καί ἄφοβος Καρδία καταχέω ὁ δεσπότης Χριστός , ἄνθρωπος εἷς ὁ καθ´ ἐγώ καί κοινός ἀποκαλέω , καί ἐκ προκοπή λαμβάνω ὁ χάρις ὁ Θεός θεός ὀνομάζω , καί ἐκ ὁ ἐν Ἰορδάνης βάπτισμα ἀξιόω ὁ ὁ ἅγιος πνεῦμα δωρεά , ἐν πρῶτος εἰς ὄνομα πατήρ , καί υἱός , καί ἅγιος πνεῦμα , βαπτίζω , ὁ δέ θεός Λόγος διά ὁ ὑπερβάλλω ἀρετή αὐτός κατ´ εὐδοκία ἑαυτοῦ κατοικέω μεταδίδωμι ὁ θεῖος ἄξιος αὐτός καί προσκύνησις ἐσύστερον