georgius-cedrenus.compendium-historiarum 282
τοῦ γέροντος , οὐκ ἴσχυσαν οἱ λόγοι τῇ όυνάμει ἀντιτάξασθαι · οὐδὲ γὰρ οἶός τέ ἐστιν ἄνθρωπος ἀντιστῆναι Θεῷ . Διά τοι τοῦτο εἴ τις ὑμῶν δύναται συνιέναι ὡς κἀγὼ , πιστεύσει εἰς τὸν Χριστὸν , καὶ ἀκολουθείτω σὺν ἐμοὶ τῷ γέροντι τούτω ἐν ὧ ἐλάλησεν ὁ Θεός . Τούτῳ οὖν τῷ τρόπῳ γενόμενος ὁ φιλόσοφος Χριστιανὸς ἔχαιρεν ἡττηθεὶς ὑπὸ τοῦ γέροντος . Παρῆν δὲ τηνικαῦτα καὶ ὁ θεῖος Παφνούτιος καὶ τερατουργὸς καὶ ὁμολογητὴς , οὗ τὸν δεξιὸν ὀφθαλμὸν Μαξιμιανὸς ἐξώρυξεν . Ὃς τῆς συνόδου κανονίσαι θελούσης ὥστε κληρικὸν μὴ συνέρχεσθαι γυναικὶ πρὸς γάμον , ὡς βαρὺν τὸν λόγον ἀνέτρεψε ,, καὶ μόνοις ἐπισκόποις ἐτύπωσε τοῦτο παραφυλάττεδθαι . Μετὰ γοῦν πολλὴν τῆς σκέψεως ἀκρίβειαν ἔδοξε πᾶσιν ὁμοῦ δεῖν ὁρίσασθαι τὸ ὁμοούσιον ἐπὶ τῆς ὁρθοδόξου πίστεως , τουτέστι τῆς αὐτῆς οὐσίας καὶ φύσεως τῷ Πατρὶ καὶ τὸν Υἱὸν ὁμολογεῖν . Ἡν [ δὴ καὶ κατὰ κράτος καὶ συμφώνως ἐβεβαίωσαν , παρὲξ Ἀρείου τοῦ ἀσεβοῦς καὶ ἑτέρων ἓξ ὁμοφρόνων αὐτῷ , οὓς ἀναθεματισθέντας ὑπὸ τῶν θείων τῶν · Πατέρων ὁ βασιλεὺς ἐξώρισε Μετὰ δὲ ταῦτα φιλαπεχθήμονες ἄνδρες κατά τινων ἐπισκόπων ἐγγράφους ἐπέδωκαν τῷ βασιλεῖ κατηγορίας . Ὁ δὲ ταύτας δεξάμενος καὶ δεσμήσας καὶ τῷ δακτυλίῳ σημηνάμενος ἐκέλευσε φυλάττεσθαι . Εἴτα πρὸς εἰρήνην αὐτοὺς καὶ ὁμόνοιαν συμβιβάσας ταύτας ἐνώπιον πάντων κατέκαυσεν , ὅρκῳ πληροφορήσας αὐτοὺς μηδὲν ἀναγνῶναι τῶν ἐν αὐτοῖς γεγραμμένων . Οὐδὲ γὰρ ἔφη χρῆναι τὰ πλημμελήματα τῶν ἱερέων δῆλα γενέσθαι τοῖς πολλοῖς ἵνα μὴ σκανδάλου πρόφασιν ἐντεῦθεν λαμβάνοντες ἀδεῶς ἁμαρτάνωσιν . Ἐγὼ δὲ εἰ αὐτόπτης ἐγενόμην ἐπισκόπου γάμον ἀλλότριον διορύττοντος , συνεκάλυψα ἂν τῇ πορφυρίδι μου ταύτῃ τὸ παρανόμως γινόμενον , ὡς ἂν μὴ βλάψειε τοὺς θεωμένους τῶν δρωμένων ἡ ὄψις . Οὔτω τοίνυν τοὺς μὲν εὖ λέγοντας ἀνακηρύττων , τοὺς δὲ ἀντιλέγοντας παρακλητικῶς εἰς ὁμόνοιαν ἐλαύνων , τοὺς πάντας ὁμογνώμονας καὶ ὁμοδόξους τοῖς ἀμφισβητουμένοις ἅπασι κατέστησε . Καὶ οὕτω παραινέσας πάντας , καὶ πολλῆς τιμῆς τε καὶ δωρεᾶς ἀξιώσας , ἕκαστον παρηγγύησε καταλαβεῖν τὴν ἰδίαν ποίμνην . Ἐτύπωσε δὲ καὶ τὸ ἅγιον Πάσχα ἑορτάζειν ἡμᾶς κατὰ τὴν νῦν κρατοῦσαν συνήθειαν · τινές γὰρ τῶν πρώην κατὰ τὴν ιδ´ τῆς σελήνης ἑορτάζον . Μετὰ δέ τινα χρόνον ὑπὸ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ Κωνσταντίας παρακληθείς ἀνῆκε τὸν Ἄρειον ἀπὸ τῆς ἐξορίας ὡς δῆθεν μετανοήσαντα . Οὗ παραγενομένου , καὶ ἐρωτηθέντος ὑπὸ τοῦ βασιλέως εἰ στοιχεῖ τοῖς ὅροις καὶ τῇ ἐκθέσει τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου , παρευθὺ κατέθετο πιστεύειν οὕτως . Ὁ δὲ θαυμάσας ὅρκον ἐπήνεγκε μὴ φρονεῖν ἐναντία τῇ συνόδῳ · καὶ τοῦτο ποιήσας ἀπέλυσεν αὐτὸν εἰρηκώς αὐτῷ · Εἰ μὲν ὀρθή σού ἐστιν ἡ πίστις , καλῶς ὥμοσας · εἰ δὲ ἀσεβὴς καὶ διεστραμμένη , κρίναι Κύριος ὁ Θεὸς τὰ
Lemmas: ὁ γέρων , οὐ ἰσχύω ὁ λόγος ὁ ὀνίνημι ἀντιτάσσω · οὐδέ γάρ οἷος τε εἰμί ἄνθρωπος ἀνθίστημι Θεός . ζεύς ὅς οὗτος εἰμί τις σύ δύναμαι συνίημι ὡς ἐγώ , πιστεύω εἰς ὁ Χριστός , καί ἀκολουθέω σύν ἐγώ ὁ γέρων οὗτος ἐν ἵημι λαλέω ὁ Θεός . οὗτος οὖν ὁ τρόπος γίγνομαι ὁ φιλόσοφος Χριστιανός χαίρω ἡσσάομαι ὑπό ὁ γέρων . πάρειμι δέ τηνικαῦτα καί ὁ θεῖος Παφνούτιος καί τερατουργός καί ὁμολογητής , ὅς ὁ δεξιός ὀφθαλμός Μαξιμιανός ἐξορύσσω . ὅς ὁ σύνοδος κανονίζω ἐθέλω ὥστε κληρικός μή συνέρχομαι γυνή πρός γάμος , ὡς βαρύς ὁ λόγος ἀνατρέπω ,, καί μόνος ἐπίσκοπος τυπόω οὗτος παραφυλάσσω . μετά γοῦν πολύς ὁ σκέψις ἀκρίβεια δοκέω πᾶς ὁμοῦ δήω ὁρίζω ὁ ὁμοούσιος ἐπί ὁ ὀρθόδοξος πίστις , τουτέστι ὁ αὐτός οὐσία καί φύσις ὁ πατήρ καί ὁ υἱός ὁμολογέω . ἐάν [ δή καί κατά κράτος καί σύμφωνος βεβαιόω , παρέξ Ἄρειος ὁ ἀσεβής καί ἕτερος ἓξ ομόφρων αὐτός , ὅς ἀναθεματίζω ὑπό ὁ θεῖον ὁ · Πατέρων ὁ βασιλεύς ἐξορίζω μετά δέ οὗτος φιλαπεχθήμων ἀνήρ κατά τίνω ἐπίσκοπος ἔγγραφος ἐπιδίδωμι ὁ βασιλεύς κατηγορία . ὁ δέ οὗτος δέχομαι καί δεσμέω καί ὁ δακτύλιος σημαίνω κελεύω φυλάσσω . εἴτα̅ πρός εἰρήνη αὐτός καί ὁμόνοια συμβιβάζω οὗτος ἐνώπιος πᾶς κατακαίω , Ὅρκος πληροφορέω αὐτός μηδείς ἀναγιγνώσκω ὁ ἐν αὐτός γράφω . οὐδέ γάρ φημί χρή ὁ πλημμέλημα ὁ ἱερός δῆλος γίγνομαι ὁ πολύς ἵνα μή σκάνδαλον πρόφασις ἐντεῦθεν λαμβάνω ἀδεῶς ἁμαρτάνω . ἐγώ δέ εἰμί αὐτόπτης γίγνομαι ἐπίσκοπος γάμος ἀλλότριος διορύσσω , συγκαλύπτω εἄν ὁ πορφυρίς ἐγώ οὗτος ὁ παρανόμως γίγνομαι , ὡς εἄν μή βλάπτω ὁ θεάομαι ὁ δράω ὁ ὄψις . οὐτάω τοίνυν ὁ μέν εὕω λέγω ἀνακηρύσσω , ὁ δέ ἀντιλέγω παρακλητικός εἰς ὁμόνοια ἐλαύνω , ὁ πᾶς ὁμογνώμων καί ὁμόδοξος ὁ ἀμφισβητέω ἅπας καθίστημι . καί οὗτος παραινέω πᾶς , καί πολύς τιμή τε καί δωρεά ἀξιόω , ἕκαστος παρεγγυάω καταλαμβάνω ὁ ἴδιος ποίμνη . τυπόω δέ καί ὁ ἅγιος Πάσχα ἑορτάζω ἐγώ κατά ὁ νῦν κράτος συνήθεια · τις γάρ ὁ πρώην κατά ὁ ιδ´ ὁ σελήνη ἑορτάζω . μετά δέ τις χρόνος ὑπό ὁ θυγάτηρ αὐτός Κωνσταντία παρακαλέω ἀνίημι ὁ Ἄρειος ἀπό ὁ ἐξορία ὡς δῆθεν μετανοέω . οὗ παραγίγνομαι , καί ἐρωτάω ὑπό ὁ βασιλεύς εἰμί στοιχέω ὁ ὅρος καί ὁ ἔκθεσις ὁ ἐν Νίκαια σύνοδος , παρευθύς κατατίθημι πιστεύω οὕτως . ὁ δέ θαυμάζω Ὅρκος ἐπιφέρω μή φρονέω ἐναντίος ὁ σύνοδος · καί οὗτος ποιέω ἀπολύω αὐτός εἴρω αὐτός · εἰμί μέν ὀρθός σῦς εἰμί ὁ πίστις , καλῶς ὁμόω · εἰμί δέ ἀσεβής καί διαστρέφω , κρίνω Κύριος ὁ θεός ὁ