georgius-cedrenus.compendium-historiarum 458
Τῇ δὲ μέσῃ ἐβδομάδι τῶν Νηστειῶν εὖρεν ἐν · τῷ προσκεφαλαίῳ Εἰρήνης τῆς γυναικὸς αὐτοῦ εἰκόνας δύο , ἂς θεωρήσας καὶ ἀνακρίνας εὗρεν ὅτι ὁ παπίας τοῦ παλατίου εἰσεκόμισεν αὐτὰς καί τινες ἄλλοι τῶν πριμικηρίων · [ θ οὓς βασάνοις πλείσταις καὶ τιμωρίαις καθυπέβαλε . Τὴν δὲ γυναῖκα αὐτοῦ Εἰρήνην σφοδρῶς ἐπιπλήξας ἐξουδένωσεν εἰπών · « Οὕτως ὥμοσας τῷ πατρί μου τῷ βασιλεῖ ἐπὶ Ιτῶν φρικτῶν καὶ ἀχράντων τῆς πίστεως μυστηρίων ; » Αὐτὴ δὲ διισχυρίσατο μὴ ἑωρακέναι αὐτάς . Αὐτὸς οῦν ἀπώσατο αὐτὴν , μὴ ἐγνωκὼς αὐτὴν ἔτι . Λιθοἱμανὴς δὲ λίαν ὑπάρχων ἠράσθη τοῦ στέμματος τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας , ὅπερ ἦν Ἡρακλείου · καὶ λαβὼν ἐφόρεσεν αὐτὸ καὶ προῆλθεν . Ὑποστραφέντος δὲ ἀπηνθρακώθη δεινῶς ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ , καὶ σφοδροτάτῳ πυρετῷ συνεχόμενος κακὴν κακῶς τὴν ψυχὴν ἀπέῤῥηξε , τῆς εροσυλίας κομισάμενος τὰ ἐπίχειρα . Κόσμου ἔτος ϛογ , τῆς θείας σαρκώσεως ψοθʹ . Κωνσταντῖνος σὺν τῇ μητρὶ αὐτοῦ Εἰρήνῃ ὀρθόδοξοι ἐβασίλευσαν ἔτη ἐʹ . Τούτῳ τῷ ἔτει ἡ εὐσεβεστάτη Εἰρήνη ἄμα τῷ υἱῷ Κωνσταντίνῳ θεόθεν παραδόξως τὴν βασιλείαν ἐγχειρίζεται . Μετὰ δὲ μʹ ἡμέρας τινὲς τῆς συγκλήτου ἠθέλησαν προβαλέσθαι Νικηφόρον τὸν ἀπὸ Καισάρων εἰς βασιλέα · οὓς κρατήαασα ἡ βασιλὶς ἔτυψε καὶ ἐξώρισε . Τοὺς δὲ ἀνδραδέλφους αὐτῆς Καίσαρας καὶ νωβελισσίμους ὄντας ἀποκείρασα ἰερατεῦσαι καὶ μεταδοῦναι τῷ λαῷ πεποίηκε τῇ ἑορτῇ τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως · ἐν ᾗ καὶ προελθοῦσα σὺν τῷ υἱῷ δεκαετεῖ ὑπάρχοντι προσΚἡνεγκε τῇ ἐκκλησίᾳ τὸ ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἀρθὲν στέμμα , ἐπικαλλωπίσασα διὰ μαργάρων . Τῷ αὐτῶ χρόνῳ οἱ Ἄραβες μετὰ Ῥωμαίων συμβαλόντες ἠττῶνται . Ἄρχεται δὲ ἡ εὐσέβεια καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ πλατύνεσθαι , καὶ πᾶν ἀγαθὸν σωτηριῶδες ἐφαν εροῦτο . Τότε καὶ τῆς πανευφήμου μάρτυρος Εὐφημίας τὸ λείψανον , ὅπερ ἀένναον μύρον βλύζον διετέλει , ἀπὸ τῆς Λήμνου ἡ θεοφιλής Εἰρήνη ἐκόμισε , καὶ τὸν πλησίον τοῦ ἰπποδρόμου ναὸν αὐτης περικαθάρασα ἐκεῖ αὐτὸ κατέθετο . Ταῦτα δὲ γέγονεν , ὡς ἂν θαυμαστωθῇ ὁ Θεὸς , οὐκ ἐν δυνάμει ἀνδρῶν καὶ συνέσεως περιουσίᾳ , ἀλλ´ ἐν ἀσθενείᾳ γυναικὸς μετὰ παιδὸς ὀρφανοῦ καθαιρούσης τὴν ἄμετρον κατ´ αὐτοῦ καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ δυσσέβειαν . Τούτῳ τῷ ἔτει ἐν τοῖς μακροῖς τείχεσι τῆς Θρᾴκης ἄνθρωπός τις ὁρύσσων εὗρε λάρνακα , καὶ ταύτην ἀποκαθάρας καὶ ἀποσκεπάσας εὗρεν ἄνδρα κείμενον μέγαν καὶ γράμματα ἐγκεκολαμμένα ἐν τῇ λάρνακι περιέχοντα · « Χριστὸς μέλλει γεννᾶσθαι ἐκ Παρθένου , καὶ πιστεύω εἰς αὐτόν . Ἐπὶ δὲ κώνῳ
Lemmas: ὁ δέ μέσος ἑβδομάς ὁ νηστεία εὑρίσκω ἐν · ὁ προσκεφάλαιον Εἰρήνη ὁ γυνή αὐτός εἰκών δύο , ὅς θεωρέω καί ἀνακρίνω εὑρίσκω ὅτι ὁ παπίας ὁ Παλάτιον εἰσκομίζω αὐτός καί τις ἄλλος ὁ πριμ(μ)ικήριος · [ θ ὅς βάσανος πλεῖστος καί τιμωρία καθυποβάλλω . ὁ δέ γυνή αὐτός Εἰρήνη σφοδρός ἐπιπλήσσω ἐξουδενόω εἶπον · « οὕτως ὁμόω ὁ πατήρ ἐγώ ὁ βασιλεύς ἐπί ἀντί-χαρις φρικτός καί ἄχραντος ὁ πίστις μυστήριον ; » αὐτός δέ διισχυρίσατο μή ὁράω αὐτός . αὐτός χύτρειος ἀπωθέω αὐτός , μή γιγνώσκω αὐτός ἔτι . Λιθομανής δέ λίαν ὑπάρχω ἔραμαι ὁ στέμμα ὁ Μεγάλης ἐκκλησία , ὅσπερ εἰμί Ἡράκλειος · καί λαμβάνω φορέω αὐτός καί προέρχομαι . Ὑποστρέφω δέ ἀπανθρακόω δεινῶς ὁ κεφαλή αὐτός , καί σφοδρός πυρετός συνέχω κακός κακῶς ὁ ψυχή ἀπολήγω , ὁ εροσυλίας κομίζω ὁ ἐπίχειρα . Κόσμος ἔτος ϛογ , ὁ θεῖος σάρκωσις ψόθος . Κωνσταντῖνος σύν ὁ μήτηρ αὐτός Εἰρήνη ὀρθόδοξος βασιλεύω ἔτος εἰ . οὗτος ὁ ἔτος ὁ εὐσεβής Εἰρήνη ἄμη ὁ υἱός Κωνσταντῖνος θεόθεν παράδοξος ὁ βασίλειος ἐγχειρίζω . μετά δέ εἷς ἡμέρα τις ὁ σύγκλητος ἐθέλω προβάλλω Νικηφόρος ὁ ἀπό Καῖσαρ εἰς βασιλεύς · ὅς κρατέω ὁ βασιλίς τύπτω καί ἐξορίζω . ὁ δέ ἀνδράδελφος αὐτός Καῖσαρ καί νωβελισσίμους εἰμί ἀποκείρω ἰερατεύω καί μεταδίδωμι ὁ λαός ποιέω ὁ ἑορτή ὁ Χριστός γέννησις · ἐν ὅς καί προέρχομαι σύν ὁ υἱός δεκαετής ὑπάρχω προσΚἡνεγκε ὁ ἐκκλησία ὁ ὑπό ὁ ἀνήρ αὐτός ἀραρίσκω στέμμα , ἐπικαλλωπίζομαι διά μάργαρον . ὁ αὐτός χρόνος ὁ Ἄραψ μετά Ῥωμαῖος συμβάλλω ηττώμαι . ἄρχω δέ ὁ εὐσέβεια καί ὁ λόγος ὁ Θεός πλατύνω , καί πᾶς ἀγαθός σωτηριώδης φημί εἴρω . τότε καί ὁ πανευφημέω μάρτυς Εὐφημία ὁ λείψανον , ὅσπερ ἀέναος μύρον βλύζω διατελέω , ἀπό ὁ Λῆμνος ὁ θεοφιλής Εἰρήνη κομίζω , καί ὁ πλησίος ὁ ἱππόδρομος ναός αὐτός περικαθαίρω ἐκεῖ αὐτός κατατίθημι . οὗτος δέ γίγνομαι , ὡς εἄν θαυμαστόω ὁ θεός , οὐ ἐν δύναμις ἀνήρ καί σύνεσις περιουσία , ἀλ ἐν ἀσθένεια γυνή μετά παῖς ὀρφανός καθαιρέω ὁ ἄμετρος κατ´ αὐτός καί ὁ θεράπων αὐτός δυσσέβεια . οὗτος ὁ ἔτος ἐν ὁ μακρός τεῖχος ὁ Θρᾴκη ἄνθρωπος τις ὀρύσσω εὑρίσκω λάρναξ , καί οὗτος ἀποκαθαίρω καί ἀποσκεπάζω εὑρίσκω ἀνήρ κεῖμαι μέγας καί γράμμα ἐγκολάπτω ἐν ὁ λάρναξ περιέχω · « Χριστός μέλλω γεννάω ἐκ παρθένος , καί πιστεύω εἰς αὐτός . ἐπί δέ κῶνος