georgius-cedrenus.compendium-historiarum 541
ἔγνωκε τε τὸν θάνατον καὶ πρὸς τοὺς πόδας ἔῤριε τοῦ βασιλέως ἑαυτόν . Ἀλλ´ ἀποσπῶσι τοῦτον ἐκεῖθεν καὶ μεληδὸν κατατέμνουσιν , εἶτα κοντῷ τὰ παιδογόνα αὐτου ἐπαιωρὴσαντες μόρια παραδειγματιζουσιν . ἤρθη δὲ θόρυβος πολὺς καὶ τῷ βασιλείκίνδυνον ἐπισείων , ὃν ὁ τῆς βίγλας ὃρουγγάριος Κωνσταντῖνος μετὰ πολλῶν εἰς μέσον ἀθρόως ἐπι φανεὶς διέλυσεν , εὐφημίαις τε βάλλων τὸν βασιλέα καὶ δικαίως ἀποθανεῖν τὸν Βάρδαν διαβεβαιούμενος . Καὶ ὁ μὲν Βάρδας οὕτως ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο , καὶ οὕτω ἡ κατὰ Κρητῶν ἐκστρατεία ἐλέλυτο , τοῦ βααιλέως πρὸς τὸ Βυζάντιον ὑποστρέψαντος . Τοῦτο τὸ ἔργον εἰς βασίλειον ὕψος ἀνήγαγε τὸν Βασίλειον . Φυσικῆς γὰρ ἀπορῶν γονῆς ὁ Μιχαὴλ , καὶ τὰ κοινὰ διεξάγειν οὐχ οἶός τε ὢν , εἰσποιεῖταί τε αὐτὸν εἰς υἱὸν τῇ τῶν μαγίστρων ἀξίᾳ τιμήσας , καὶ διάδημα μετὰ μικρὸν αὐτῷ περιτίθησι κατὰ τὴν Μεγάλην Ἐκκλησίαν γενόμενος . Ἐγκρατὴς δ´ οὗτος τῆς ἀρχῆς γεγονὼς ἀπεπειρᾶτο τὸν βασιλέα ὡς ποῤῥωτάτω ἀπάγειν τῶν μισητῶν ἔργων καὶ ἐπιρρήτων . Ἔλαθε δὲ διὰ τοῦτο εαυτῷ καθοπλίζων τὸν φθόνον . Μὴ φέρων γὰρ τοὺς ἐλέγχους ὁ Μιχαὴλ , καὶ τὸν Βασίλειον ἐκποδὼν ποιῆσαι διανοούμενος ὡς τῶν αὐτοῦ θελημάτων ἐμποδιστὴν , Βασιλικῖνόν τινα τοῦ βασιλικοῦ δρόμωνος ἐρέτην ὑπάρχοντα εἰς μέσον ἀγαγών τὴν πορφύραν τε ἐνδύεικαὶ τὸ διάδημα περιτίθησικαὶ πρὸς τὴν σύγκλητον ἐξάγει τῆς χειρὸς ἔχων αὐτὸν , καὶ ἐξαγαγών τοιούτων τινῶν ῥημάτων ἀπήρξατο · « Πάλαι μὲν ἔδει τουτονὶ τὸν ἄνδρα , ὧ φίλοι , εἰς τὸν περίβλεπτον κόσμον τῆς ἄα σιλείας ἀναγαγεῖν ἢ τὸν Βασίλειον Πρόσεστι γὰρ αὐτῷ Πρῶτον μέν ειδος ἄξιον τυραννίδος , Τὸ δεύτερον δὲ συμφυές πέλει στέφος · Ἄπαντα δ´ ἀρμόζουσι πρὸς τὴν ἀξίαν Αὕτη ἡ πρᾶξις καὶ ὁ λόγος οὗτος ἀρχὴ γέγονε τῆς αὐτοῦ καταλύσεως . Ἐπισυνέβη δέ τι καὶ ἄλλο . Ἀκρατοποτῶν γὰρ ὁ Μιχαὴλ καὶ μεθυσκόμενος κατὰ τὸν τῆς μέθης καιρὸν πολλὰ καὶ ἄτοπα προσέταττεν πράττεσθαι , τοῦ μὲν ἀφαιρεῖσθαι τὰ ὧτα , ἄλλου τὴν ῥῖνα , καὶ τὴν κεφαλὴν ἑτέρου · ἐκώλυε δὲ ταῦτα γίνεσθαι ὁ Βασίλειος , οὐ τοσοῦτον περὶ τῶν ἄλλων ὅσον περὶ ἑαυτοῦ δεδοικώς . Ὡς οὖν ἔγνω ὁ Μιχαή λ ἐμπόδιον αὐτὸν ἔχων , μεγάλην κατ´ αὐτοῦ συῤῥάπτει ἐπιβουλήν . Ἡ δὲ ἦν · ὑποτίθησί τινι λόγχην ἐπαφεῖναι λόγῳ μὲν κατὰ τοῦ θηρίου , ἔργῳ δὲ κατὰ τοῦ Βασιλείου . Καὶ τοῦτο δῆλον γέγονε τοῦ κελευσθέντος ἐν τῷ μέλλειν ἀποθνήσκειν ἐξαγορεύσαντος . [ Ρ . ὅὸῆ ] ἀφῆκε μὲν οὖν οὕτος τὴν λόγχην , διήμαρτε δὲ , καὶ σέσωστο ὁ Βασίλειος . Καὶ σωθεὶς δρᾶσαί τι μᾶλλον ἐσπούδασεν ἢ παθεῖν · καὶ σφάττεται ὁ Μιχαὴλ κατὰ τὰ ἀνάκτορα τοῦ Ἀγίου Μάμαντος , ἐν ἔτει τῷ ϛτοςʹ , ὥρᾳ γ της νυκτὸς , ἄρξας μετὰ τῆς μητρὸς μὲν ἔτη ιδʹ , ια´ δὲ μοναρχήσας . Ἀλλὰ καὶ οὕτως ἐκμελῶς καὶ ἀναγώγως βιώσας
Lemmas: γιγνώσκω τε ὁ θάνατος καί πρός ὁ πούς ἔριος ὁ βασιλεύς ἑαυτοῦ . Ἀλ ἀποσπάω οὗτος ἐκεῖθεν καί μεληδόν κατατέμνω , εἶτα κοντός ὁ παιδογόνος αὐτός ἐπαιωρέω μόριον παραδειγματίζω . ἀραρίσκω δέ θόρυβος πολύς καί ὁ βασιλεικινδυνος ἐπισείων , ὅς ὁ ὁ Βίγλας ὃρουγγάριος Κωνσταντῖνος μετά πολύς εἰς μέσος ἀθρόος ἐπι φαίνω διαλύω , εὐφημία τε βάλλω ὁ βασιλεύς καί δικαίως ἀποθνῄσκω ὁ Βάρδα διαβεβαιόω . καί ὁ μέν Βάρδας οὕτως ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι , καί οὗτος ὁ κατά Κρής ἐκστρατεία λύω , ὁ βααιλαος πρός ὁ Βυζάντιον ὑποστρέφω . οὗτος ὁ ἔργον εἰς βασίλειος ὕψος ἀνάγω ὁ Βασίλειος . φυσικός γάρ ἀπορέω γονεύς ὁ Μιχαήλ , καί ὁ κοινός διεξάγω οὐ οἷος τε εἰμί , εἰσποιέω τε αὐτός εἰς υἱός ὁ ὁ μάγιστρος ἄξιος τιμάω , καί διάδημα μετά μικρός αὐτός περιτίθημι κατά ὁ Μέγας ἐκκλησία γίγνομαι . ἐγκρατής δδʹ οὗτος ὁ ἀρχή γίγνομαι ἀποπειράομαι ὁ βασιλεύς ὡς προσωτέρω ἀπάγω ὁ μισητός ἔργον καί ἐπίρρητος . λανθάνω δέ διά οὗτος ἑαυτοῦ καθοπλίζω ὁ φθόνος . μή φέρω γάρ ὁ ἔλεγχος ὁ Μιχαήλ , καί ὁ Βασίλειος ἐκποδών ποιέω διανοέομαι ὡς ὁ αὐτός θέλημα ἐμποδιστής , Βασιλικός τις ὁ βασιλικός δρόμων ἐρέτης ὑπάρχω εἰς μέσος ἄγω ὁ πορφύρα τε ἐνδύω ὁ διάδημα περιτίθημι πρός ὁ σύγκλητος ἐξάγω ὁ χείρ ἔχω αὐτός , καί ἐξάγω τοιοῦτος τις ῥῆμα ἀπάρχομαι · « Πάλη μέν ἐσθίω οὗτος ὁ ἀνήρ , ἵημι φίλος , εἰς ὁ περίβλεπτος κόσμος ὁ ἄα Σίλεια ἀνάγω ἢ ὁ Βασίλειος πρόσειμι γάρ αὐτός Πρῶτος μέν εἶδος ἄξιος τυραννίς , ὁ δύο δέ συμφυής πέλω στέφος · ἅπας δδʹ ἁρμόζω πρός ὁ ἄξιος Ἄτη ὁ πρᾶξις καί ὁ λόγος οὗτος ἀρχή γίγνομαι ὁ αὐτός κατάλυσις . ἐπισυμβαίνω δέ τίς καί ἄλλος . ἀκρατοπότης γάρ ὁ Μιχαήλ καί μεθύσκω κατά ὁ ὁ μέθη καιρός πολύς καί ἄτοπος προστάσσω πράσσω , ὁ μέν ἀφαιρέω ὁ ἄτη , ἄλλος ὁ ῥίς , καί ὁ κεφαλή ἕτερος · κωλύω δέ οὗτος γίγνομαι ὁ Βασίλειος , οὖον τοσοῦτος περί ὁ ἄλλος ὅσος περί ἑαυτοῦ δείδω . ὡς οὖν γιγνώσκω ὁ Μιχάη λ ἐμπόδιος αὐτός ἔχω , μέγας κατ´ αὐτός συρράπτω ἐπιβουλή . ὁ δέ εἰμί · ὑποτίθημι τις λόγχη ἐπαφίημι λόγος μέν κατά ὁ θηρίον , ἔργον δέ κατά ὁ Βασίλειος . καί οὗτος δῆλος γίγνομαι ὁ κελεύω ἐν ὁ μέλλω ἀποθνήσκω ἐξαγορεύω . [ Ρ . ὅς ] ἀφίημι μέν οὖν οὗτος ὁ λόγχη , διαμαρτάνω δέ , καί σῴζω ὁ Βασίλειος . καί σώζω δράω τίς μᾶλλον σπουδάζω ἢ πάσχω · καί σφάζω ὁ Μιχαήλ κατά ὁ ἀνάκτορον ὁ Ἀγίας Μάμαντος , ἐν ἔτος ὁ ϛτοςʹ , ὥρα γ ὁ νύξ , ἄρχω μετά ὁ μήτηρ μέν ἔτος ἴδη , ια´ δέ μοναρχέω . ἀλλά καί οὕτως ἐκμελῶς καί ἀνάγωγος βιόω