georgius-cedrenus.compendium-historiarum 403
τῶν Ῥωμαίων πρὸς τοὺς Πέρσας , καὶ πείθουσιν αὐτοὺς ὅτι ἐκ δειλίας φεύγουσιν οἱ Ῥωμαῖοι , ἔλθῃ δὲ αὐτοῖς καὶ φήμη τὸν Σαὶν στρατηγὸν Περσῶν καταλαμβάνειν μεθ´ ἑτέρου στρατεύματος εἰς βοήθειαν . Τοῦτο μαθόντες Σαρβαραγκᾶς τε καὶ Σαρβαραζᾶς ἠγωνίσαντο συμβαλεῖν πόλεμον Ἡρακλείῳ πρὸ τοῦ φθάσαι τὸν Σαϊν , καὶ τὴν νίκην ἐπ´ αὐτοὺς μετενεγκεῖν . πιστεύσαντες δὲ καὶ τοῖς αὐτομόλοις ἐχώρησαν κατὰ Ἡρακλείου . Καὶ πλησιάσαντες αὐτῷ κατεσκήνωσαν , βουλόμενοι ἅμα πρωῒ συμβαλεῖν . Ὁ δὲ Ἡράκλειος ἀπάρας ἀφ´ ἑσπέρας ὥδευσε δι´ ὅλης τῆς νυκτὸς , μακράν τε γενόμενος ἀπ´ αὐτῶν , εὑρὼν πεδίον χλοηφόρον , ἠπλήκευσε . νομίσαντες δὲ οἱ Βάρβαροι αὐτὸν ἐκ δειλίας φεύγειν ἀκόσμως ἐδίωκον · αὐτὸς δὲ ὑπαντιάσας αὐτοῖς ἑκρότησε πόλεμον , καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ συνεργίᾳ τρέπει τοὺς Βαμόαρους , καὶ τούτους [ . Σ ] διὰ τῶν φαράγγων διώξας πλρθη πολλὰ ἀνεῖλεν . Ἐν τῷ μεταξὺ δὲ τῶν ἀγώνων ὄντι ἔτθασε καὶ ὁ Σαῖν σὺν τῷ ἑαυτοῦ στρατῷ . Συμβαλὼν ο-κὶ ιετ´ αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς , καὶ τοῦτον τρέψας πολλοὺς ἀνεῖλε οἱ τοὺς λοιποὺς διέσπειρε φεύγοντας , παρέλαβε δὲ και τοῦλδον αὐτων . Ἐ δὲ Σαρβαραζᾶς ἑνωθεὶς τῷ Σαὶν ἐπισυνῆξε τοὺς ὑπολειφθέντας βαρβάρους , καὶ πάλιν διενοοῦντο κατὰ τοῦ βασιλέως χωρεῖν , Ὁ δὲ Ἡράκλειος ἐπὶ τὴν τῶν Οὕννων χώραν καὶ ταῖς τούτων δυσχωρίαις ἤλαυνεν ἐν τόποις τραχέσι καὶ δυσβάτοις . Οἱ δὲ Βάρβαροι ὁπίσω αὐτοῦ ἠκολούθουν . Οἱ μέντοι Λαζοὶ ἅμα τοῖς Ἀβασγοῖς δειλιάσαντες ἀπέσπασαν ἑαυτοὺς τῆς τῶν Ῥωμαίων συμμαχίας καὶ οἴκαδε ἀνεχώρησαν . Ὁ δὲ Σαὶν ἡσθεὶς ἐπὶ τούτῳ θυμῷ πολλῷ σὺν τοῖς Βαρβάροις ἐχώρει κατὰ Ἡρακλείου . Ὁ δὲ βασιλεὺς λόγοις τὸν στρατὸν ἀναπτερώσας παρῄνει λέγων · Τὸ πλῆθος ὑμᾶς , ἀδελφοί , μὴ ταραττέτω · Θεοῦ γὰρ θέλοντος , εἰς διώξει χιλίους . Θύσωμεν οὖν τῷ Θεῷ ἑαυτοῖς ὑπὲρ τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν σωτηρίας . Λάβωμεν στέφη μαρτύρων , ἵνα ὁ μέλλων ἡμᾶς ἐπαινέσῃ χρόνος . Τούτοις καὶ ἄλλοις πλείοσι παραθαῤῥύνας τὸν στρατὸν φαιδρῷ τῷ προσώπῳ ἐξαρτύει τὸν πόλεμον . Καὶ στάντες ἐπ´ ἀλλήλοις ἀπὸ μικροῦ διαστήματος ἕωθεν μέχρις ἑσπέρας ἀλλήλοις οὐ συνἔβαλον . Ἑσπέρας δὲ καταλαβούσης ὁ βασιλεὺς τῆς ὁδοιπορίας εἴχετο , καὶ οἱ Βάρβαροι πάλιν ὀπίσω αὐτοῦ ἠκολούθουν . Ἐναλλάξαντες δὲ τὴν ὀδὸν , προλαβεῖν τοῦτον βουλόμενοι , ἐμπίπτουσιν εἰς τόπον τελματώδη , καὶ ἠναγκάσθησαν ἐξελθεῖν . Ὁ δὲ βασιλεὺς τὴν γῆν Περσαρμενίας παρέτρεχε . Τῆς γῆς δὲ ἐκείνης ὑπὸ τῶν Περσῶν κρατουμένης πολλοὶ συνέτρεχον τῷ Σαρβαραζᾷ , καὶ ηὐξεῖτο ὁ λαὸς αὐτοῦ · χειμῶνος δὲ ἐπιγενομένου ἐσκορπίσθη ἕκαστος εἰς τὸν ἔδιον τόπον . Τοῦτο μαθὼν ὁ βασιλεὺς διενοεῖτο ἐν νυκτὶ κλέψαι τὸν πόλεμον . Καὶ ἐπιλεξάμενος ἵππους εὐσθενεῖς , καὶ τοῦ στρατοῦ τοὺς ἀνδρειοτέρους
Lemmas: ὁ Ῥωμαῖος πρός ὁ Πέρσης , καί πείθω αὐτός ὅτι ἐκ δειλία φεύγω ὁ Ῥωμαῖος , ἔρχομαι δέ αὐτός καί φήμη ὁ σαῖς στρατηγός Πέρσης καταλαμβάνω μεθ´ ἕτερος στράτευμα εἰς βοήθεια . οὗτος μανθάνω Σαρβαραγκᾶς τε καί Σαρβαραζᾶς ἀγωνίζομαι συμβάλλω πόλεμος Ἡράκλειος πρό ὁ φθάνω ὁ σός , καί ὁ Νίκη ἐπι αὐτός μεταφέρω . πιστεύω δέ καί ὁ αὐτόμολος χωρέω κατά Ἡράκλειος . καί πλησιάζω αὐτός κατασκηνόω , βούλομαι ἅμα πρωΐ συμβάλλω . ὁ δέ Ἡράκλειος ἀπαίρω ἀφή ἑσπέρα ὁδεύω δις ὅλος ὁ νύξ , μακρός τε γίγνομαι ἀπ´ αὐτός , εὑρίσκω πεδίον χλοηφόρος , ἀπληκεύω . νομίζω δέ ὁ βάρβαρος αὐτός ἐκ δειλία φεύγω ἄκοσμος διώκω · αὐτός δέ ὑπαντιάζω αὐτός κροτέω πόλεμος , καί ὁ ὁ Θεός συνεργία τρέπω ὁ Βαμόαρους , καί οὗτος [ . Σ ] διά ὁ φάραγξ διώκω πλρθη πολύς ἀναιρέω . ἐν ὁ μεταξύ δέ ὁ ἀγών εἰμί θνῄσκω καί ὁ σός σύν ὁ ἑαυτοῦ στρατός . συμβάλλω οἶκος εἰμί αὐτός ὁ βασιλεύς , καί οὗτος τρέπω πολύς ἀναιρέω ὁ ὁ λοιπός διασπείρω φεύγω , παραλαμβάνω δέ και τοῦλδον αὐτῖς . εἰ δέ Σαρβαραζᾶς ἑνόω ὁ σαῖς ἐπισυνάγω ὁ ὑπολείπω βάρβαρος , καί πάλιν διανοέομαι κατά ὁ βασιλεύς χωρέω , ὁ δέ Ἡράκλειος ἐπί ὁ ὁ Οὗννος χώρα καί ὁ οὗτος δυσχωρία ἐλαύνω ἐν τόπος τραχύς καί δύσβατος . ὁ δέ βάρβαρος ὀπίσω αὐτός ἀκολουθέω . ὁ μέντοι Λαζός ἅμα ὁ Ἀβασγοί δειλιάω ἀποσπάω ἑαυτοῦ ὁ ὁ Ῥωμαῖος συμμαχία καί οἴκαδε ἀναχωρέω . ὁ δέ σαῖς ἥδομαι ἐπί οὗτος θυμός πολύς σύν ὁ βάρβαρος χωρέω κατά Ἡράκλειος . ὁ δέ βασιλεύς λόγος ὁ στρατός ἀναπτερόω παραινέω λέγω · ὁ πλῆθος σύ , ἀδελφός , μή ταράσσω · Θεός γάρ ἐθέλω , εἰς διώκω χίλιοι . θύω οὖν ὁ Θεός ἑαυτοῦ ὑπέρ ὁ ὁ ἀδελφός ἐγώ σωτηρία . λαμβάνω στέφω μάρτυς , ἵνα ὁ μέλλω ἐγώ ἐπαινέω χρόνος . οὗτος καί ἄλλος πλείων παραθαρσύνω ὁ στρατός φαιδρός ὁ πρόσωπον ἐξαρτύω ὁ πόλεμος . καί ἵστημι ἐπι ἀλλήλων ἀπό μικρός διάστημα ἕωθεν μέχρι ἑσπέρα ἀλλήλων οὖον συμβάλλω . Ἑσπέρα δέ καταλαμβάνω ὁ βασιλεύς ὁ ὁδοιπορία ἔχω , καί ὁ βάρβαρος πάλιν ὀπίσω αὐτός ἀκολουθέω . ἐναλλάσσω δέ ὁ ὁδός , προλαμβάνω οὗτος βούλομαι , ἐμπίπτω εἰς τόπος τελματώδης , καί ἀναγκάζω ἐξέρχομαι . ὁ δέ βασιλεύς ὁ γῆ Περσαρμενία παρατρέχω . ὁ γῆ δέ ἐκεῖνος ὑπό ὁ Πέρσης κρατέω πολύς συντρέχω ὁ Σαρβαραζᾷ , καί αὐξάνω ὁ λαός αὐτός · χειμών δέ ἐπιγίγνομαι σκορπίζω ἕκαστος εἰς ὁ δῖος τόπος . οὗτος μανθάνω ὁ βασιλεύς διανοέομαι ἐν νύξ κλέπτω ὁ πόλεμος . καί ἐπιλέγω ἵππος εὐσθενής , καί ὁ στρατός ὁ ἀνδρεῖος