georgius-cedrenus.compendium-historiarum 391
πλῆθος ἀνεφάνη . Ὁ δὲ κροκόδειλος θηρίον ἐστὶν ὀμοῦ καὶ ἰχθῦς μέγας , ἀμφίβιος δέ . Καὶ ἡ μὲν χροιὰ τοῦ νώτου αὐτοῦ πέτρᾳ ἔοικε μελαίνῃ , ἡ δὲ γαστὴρ λευκὴ , πόδες δὲ δʹ , καὶ οὐρὰ μεγάλη καὶ τραχεῖα · τῆς ῥάχεως γάρ ἐστιν ἑνὸς ὀστέου τελευτή . Ἐντέτμηται δὲ ἄνωθεν ὡς αἱ τῶν πριόνων ἀκμαὶ , καὶ τύπτει ἐν ταυτῷ καὶ τραυματίζει . Ἡ κεφαλὴ δὲ προσηρμοσμένη τοῖς ὥμοις καὶ ἐξισουμένη · καὶ ἐφ´ ὅσον μὲν οὐ κέχηνε , θηρίου κεφαλή ἐστιν , ἐπάν δὲ χάνῃ , ὄλη γίνεται στόμα μέχρι τῶν ὥμων ποιοῦσα τὸ χάσμα . Ζῶον δέ ἐστι μικρὸν ἡ ὕβρις , ἤτις καὶ ὕλλος λέγεται , κυνὸς ἔχουσα μορφήν . Αὕτη εἰς πηλὸν κυλισαμένη , ἐπιτηροῦσά τε τὸν κροκόδειλον καθεύδοντα , εἰσπηδᾷ διὰ τοῦ στόματος αὐτοῦ(κεχηνὼς γὰρ ὁ κροκόδειλος καθεύδει εἰς τὴν γαστέρα τούτου χωροῦσα καὶ ταύτην διαῤῥήσσουσα ἐξέρχεται διὰ τῆς ἕδρας ἀπονεκροῦσα αὐτόν . Τῷ ιθ´ ἕτει , τοῦ ἁγίου Πάσχα , Σοφία Λὐγοῦστα ἡ γυνὴ Ἱουστίνου , ἅμα Κωνσταντίνᾳ τῇ γυναικὶ Μαυρικίου , στέμμα κατασκευάσασαι ὑπέρτιμον τῶ βασιλεῖ προσήγαγον . Ὁ δὲ βασιλεὺς τοῦτο θεασάμενος , ἀπελθὼν ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ τῷ Θεῷ τοῦτο προσήγαγε , κρεμάσας ἐπάνω τῆς ἀγίας τραπέζης . Λυθείσης δὲ τῆς πρὸς τοὺς βαρβάρους εἰρήνης , πάλιν ὁ Χαγάνος ἐπὶ τὰ Ῥωμαῖκὰ χωρεῖ , Τοῖς δὲ τέσσαρσιν αὐτοῦ υἱοῖς παραδοὺς ἑτέρας δυνάμεις παοέστησε φρουρεῖν τὰς διαβάσεις τοῦ Ἱστρου . Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι σχεδίας ποιήσαντες τὸν ποταμὸν διεπέρασαν · καὶ μετὰ τῶν υἱῶν τοῦ Χαγάνου συμβαλὼν ὁ Πρίσκος ἀπὸ πρωῒ ἕως ἑσπέρας , τριακοσίων Ῥωμαίων ἀναιρεθέντων , τέσσαρας χιλιάδας τῶν Βαρβάρων ὤλεσε , καὶ τῇ ἐπιούσῃ πάλιν ὀκτὼ χιλιάδας τῶν Βαρβάρων ἀνεῖλε . Τῇ δὲ τρίτῃ ἐκ τῶν ὑψηλοτέρων οἱ Ῥωμαῖοι πρὸς τοὺς [ Ρ . Ο ] βαρβάρους ἐχώρησαν , καὶ τούτους τρέψαντες ἐπὶ τὰ ὕδατα τῆς λίμνης ἤλασαν , πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ἀποπνίξαντες , ἐν οἷς καὶ οἱ τοῦ Χαγάνου παῖδες ἀπεπνίγησαν , καὶ νίκην οἱ Ῥωμαῖοι περιφανῆ ἀνεδήσαντο . Ὁ δὲ Χαγάνος πάλιν συναθροίσας δυνάμεις πολλὰς , κατὰ Ῥωμαίων ἦλθε . Πολέμου δὲ κροτηθέντος τρέπονται οἱ Βάρβαροι καὶ νίκην ποιοῦνται Ῥωμαῖοι πασῶν ἐπισημοτέραν . Ὁ δὲ Πρίσκος τέσσαρας χιλιάδας συντάξας τὸν Τίσοον ποταμὸν περᾶσαι ἐκέλευσεν εἰς τὸ κατασκοπῆσαι τὰ τῶν Βαρβάρων σκηνώματα . Οἱ δὲ Βάρβαροι , μηδὲν τῶν γεγονότων ἐγνωκότες , ἑορτάζοντες ἐσυμποσίαζον . Τούτοις οἱ Ῥωμαῖοι ἀπροόπτως ἐπεισπεσόντες μέγιστον φόνον εἰργάσαντο · τριάκοντα γὰρ χιλιάδας Γηπέδων καὶ ἑτέρων Βαρβάρων ἀπέκτειναν , καὶ πλείστην αἰχμαλωσίαν λαβόντες πρὸς τὸν Πρίσκον ὑπέστρεψαν . Ὁ δὲ Χαγάνος πάλιν δυνάμεις ἀθροίσας ἐπὶ τὸν Ἴστρον παραγίνεται , καὶ συμβαλόντες πόλεμον ἡττῶνται οἱ Βάρβαροι καὶ εἰς τὸν ποταμὸν ἀποπνίγονται . Συναπόλλυνται δὲ τούτοις καὶ Σθλαβίνων πλήθη . Ζῶντας δὲ ἐκράτησαν ἌβαΡας μὲν γαʹ , βαρβάρους δὲ βʹ . Ὁ δὲ Χαγάνος πρέσβεις πρὸς τὸν βασιλέα ἀπέστειλεν , ἀναλαβέσθαι τοὺς ζωγρηθέντας βουλόμενος . Ὁ δὲ Μαυρίκιος μήπω μαθὼν τὴν περιφανῆ τῶν Ῥωμαίων νίκην , γράφει τῷ Πρίσκῳ ἀποδοῦναι τῷ Χαγάνῳ τοὺς βαρβάρους καὶ μόνους . Τῷ αὐτῷ ἔτει , μοναχός τις ἐν ἀσκήσει διαλάμπων , σπάθην γυμνὴν κρατῶν , ἀπὸ τοῦ φόρου μέχρι
Lemmas: πλῆθος ἀναφαίνω . ὁ δέ κροκόδειλος θηρίον εἰμί ὀμόω καί ἰχθύς μέγας , ἀμφίβιος δέ . καί ὁ μέν χροιά ὁ νῶτον αὐτός πέτρα ἔοικα μέλας , ὁ δέ γαστήρ λευκός , πούς δέ δέ , καί οὐρά μέγας καί τραχύς · ὁ ῥάχις γάρ εἰμί εἷς ὀστέον τελευτή . ἐντέμνω δέ ἄνωθεν ὡς ὁ ὁ πρίων ἀκμή , καί τύπτω ἐν ταυτός καί τραυματίζω . ὁ κεφαλή δέ προσαρμόζω ὁ ὦμος καί ἐξισόω · καί ἐφίημι ὅσος μέν οὖον χάσκω , θηρίον κεφαλή εἰμί , ἐπήν δέ χάσκω , ὅλος γίγνομαι στόμα μέχρι ὁ ὁμόω ποιέω ὁ χάσμα . ζῷον δέ εἰμί μικρός ὁ ὕβρις , ὅστις καί Ὕλλος λέγω , κύων ἔχω μορφή . Ἄτη εἰς πηλός κυλίνδω , ἐπιτηρέω τε ὁ κροκόδειλος καθεύδω , εἰσπηδάω διά ὁ στόμα αὐτοῦ(κεχηνὼς γάρ ὁ κροκόδειλος καθεύδω εἰς ὁ γαστήρ οὗτος χωρέω καί οὗτος διαρρήσσω ἐξέρχομαι διά ὁ ἕδρα ἀπονεκρόω αὐτός . ὁ ιθ´ ἔτος , ὁ ἅγιος Πάσχα , Σοφία λυγουστο ὁ γυνή Ἰουστῖνος , ἅμα Κωνσταντῖνα ὁ γυνή Μαυρίκιος , στέμμα κατασκευάζω ὑπέρτιμος ὁ βασιλεύς προσάγω . ὁ δέ βασιλεύς οὗτος θεάομαι , ἀπέρχομαι ἐν ὁ Μεγάλη ἐκκλησία ὁ Θεός οὗτος προσάγω , κρεμάννυμι ἐπάνω ὁ Ἀγίας τράπεζα . λύω δέ ὁ πρός ὁ βάρβαρος εἰρήνη , πάλιν ὁ χαγάνος ἐπί ὁ ρωμαϊκός χωρέω , ὁ δέ τέσσαρες αὐτός υἱός παραδίδωμι ἕτερος δύναμις παοιστημι φρουρέω ὁ διάβασις ὁ Ἴστρος . ὁ δέ Ῥωμαῖος σχέδιος ποιέω ὁ ποταμός διαπεράω · καί μετά ὁ υἱός ὁ χαγᾶνος συμβάλλω ὁ Πρίσκος ἀπό πρωΐ ἠώς ἑσπέρα , τριακόσιοι Ῥωμαῖος ἀναιρέω , τέσσαρες χιλιάς ὁ βάρβαρος ὄλλυμι , καί ὁ ἔπειμι πάλιν ὀκτώ χιλιάς ὁ βάρβαρος ἀναιρέω . ὁ δέ τρίτος ἐκ ὁ ὑψηλός ὁ Ῥωμαῖος πρός ὁ [ Ρ . ὁ ] βάρβαρος χωρέω , καί οὗτος τρέπω ἐπί ὁ ὕδωρ ὁ λίμνη ἐλαύνω , πολύς ἐκ αὐτός ἀποπνίγω , ἐν ὅς καί ὁ ὁ χαγᾶνος παῖς ἀποπνίγω , καί Νίκη ὁ Ῥωμαῖος περιφανής ἀναδέω . ὁ δέ χαγάνος πάλιν συναθροίζω δύναμις πολύς , κατά Ῥωμαῖος ἔρχομαι . Πόλεμος δέ κροτέω τρέπω ὁ βάρβαρος καί Νίκη ποιέω Ῥωμαῖος πᾶς ἐπίσημος . ὁ δέ Πρίσκος τέσσαρες χιλιάς συντάσσω ὁ τισως ποταμός περάω κελεύω εἰς ὁ κατασκοπέω ὁ ὁ βάρβαρος σκήνωμα . ὁ δέ βάρβαρος , μηδείς ὁ γίγνομαι γιγνώσκω , ἑορτάζω συμποσιάζω . οὗτος ὁ Ῥωμαῖος ἀπρόοπτος ἐπεισπίπτω μέγας φόνος ἐργάζομαι · τριάκοντα γάρ χιλιάς γήπεδον καί ἕτερος βάρβαρος ἀποκτείνω , καί πλεῖστος αἰχμαλωσία λαμβάνω πρός ὁ Πρίσκος ὑποστρέφω . ὁ δέ χαγάνος πάλιν δύναμις ἀθροίζω ἐπί ὁ Ἴστρος παραγίγνομαι , καί συμβάλλω πόλεμος ἡσσάομαι ὁ βάρβαρος καί εἰς ὁ ποταμός ἀποπνίγω . συναπόλλυμι δέ οὗτος καί σθλαβιναω πλῆθος . ζῶ δέ κρατέω Ἀβαρᾶς μέν γῆ , βάρβαρος δέ βε . ὁ δέ χαγάνος πρέσβυς πρός ὁ βασιλεύς ἀποστέλλω , ἀναλαμβάνω ὁ ζωγρέω βούλομαι . ὁ δέ Μαυρίκιος μήπω μανθάνω ὁ περιφανής ὁ Ῥωμαῖος Νίκη , γράφω ὁ Πρίσκος ἀποδίδωμι ὁ χαγᾶνος ὁ βάρβαρος καί μόνος . ὁ αὐτός ἔτος , μοναχός τις ἐν ἀσκέω διαλάμπω , σπάθη γυμνός κράτος , ἀπό ὁ φόρος μέχρι