georgius-cedrenus.compendium-historiarum 307
ταιδείας ἀμέτοχος . Γυνὴ δὲ τούτου ομνίκα , Ἀρειανὴ διάπυρος . Γρατιανὸς ὁ υἱὸς Οὐαλεντινιανοῦ , αἰρετικὸς , ἐβασίλευσε μόνος ἔτη γʹ , καὶ μετὰ Θεοδοσίου ἕτερα γʹ · ἀπὸ γὰρ τοῦ Βυζαντίου ἐπέμφθησαν πρέσβεις πρὸς Γρατιανὸν ἐν Πανονίᾳ κατερχόμενονῆ , δοθῆναι αὐτοῖς βασιλέα , καὶ ἱδρθη αὐτοῖς ὁ μέγας Θεο δόσιος ἀναγορευθεὶς βασιλεὺς , καὶ ἐκράτησεν ἔτη δζʹ , μῆνας εʹ , ἡμέρας δʹ . Ἐπὶ Γρατιανοῦ σειαμὸς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ γέγονεν ἐπὶ τοσοῦτον ὡς ἐπὶ πολλῇ ὑποχωρῆσαι τὴν θάλασσαν καὶ τὰ πλοῖα ἑπὶ ξηρᾶς ἑστάναι . πλήθους δὲ πολλοῦ ἐπὶ τῷ παραδόξῳ θεάματι συνδεδραμηκότος , τῶν ὑδάτων ἀθρόως ἐκδραμόντων πέντε μυριάδες ἀνθρώπων κατεποντίσθησαν · καὶ τῆς Κρήτης δὲ καὶ Ἀχαΐας καὶ Βοιωτίας ἠπείρου τε καὶ Σικελίας πλεῖστα μέρη ἀπελέσθαι , τῆς θαλάσσης ἀνελθούσης καὶ ἐπικλυσάσης αὐτὰ , ὡς καὶ ἐπὶ τῶν ὀρέων ἀποῤῥιφῆναι πλοῖα ἄχρι σταδίων ἑκατόν . Μαξιμανὸς δέ τις Βρεττανὸς , ὅτι τὸν Θεοδόσιον δ Γρατιανὸς βασιλέα ἐποίησεν , αὐτοῦ μηδεμιᾶς τυχόντος τιμῆς , διήγειρε τοὺς ἐν Βρεττανίᾳ ἀντᾶραι Γρατιανῷ . Καὶ ἀποστέλλει Ἀνδῤαγάθιον κατ´ αὐτοῦ . Ὁ δὲ εἰσῆλθεν ἐν φορείῳ καταστέγῳ , φημίζων τὴν γυναῖκα Γρατιανοῦ εἶναι ἐκ Βρεττανίας ἐπανήκουσαν , ἦς τῇ ἀγάπῃ Γρατιανὸς κρατηθεὶς τῷ φορείῳ προσῆλθε · καὶ ἀνακαλύψας βλέπει τὸν Ἀνδραγάθιον , ὃς παραυτὰ διὰ στρατιωτῶν παρεσκευασμένών ὄντων ἐπὶ τούτου Γρατιανὸν διεχειρίσατο . Ὁς ] ἐπὶ τοσοῦτον [ Ρ . ὅς ] εὐστόχως ἐτόξευεν ὡς λέγειν τινὰς τὰ Γρατιανοῦ βέλη φρένας ἔχειν . Μετετέθη δὲ ὑπὸ Θεοδοσίου εἰς τοὺς βασιλικοὺς τάφους , Ἀδελφὸς δὲ Γρατιανοῦ ὁμώνυμος τῷ πατρὶ Οὐαλεντινιανῷ , ἔτι περιὼν , τοὺς ἐν ἐξορίᾳ ἐπισκόπους ἀνεκαλέσατο καὶ τὰς ἰδίας ἐκκλησίας ἀπέδωκεν αὐτοῖς , ἐκδιώξας τοὺς Ἀρειανοὺς , Δαμάσου τοῦ πάπα Ῥώμης αὐτῷ συμπράττοντος . Τότε καὶ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος παῤῥησιαστικώτερον τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ἐδίδασκεν ἐν Κωνσταντινουπόλει εἰς τὸ εὐκτήριον τῆς ἀγίας Ἀναστασίας ἔτι μικρὸν τυγχάνον , δέκα χρόνους καὶ μικρόν τι πρὸς ἐκεῖσε πεποιηκώς . Ἔνθα καὶ παράδοξα γίνεται θαύματα ἐξ ἐμφανείας τῆς παναχράντου Δεσποίνης ἡμῶν τῆς Θεοτόκου . Δισσῶς γὰρ λέγεται ἡ ἐπωνυμία τοῦ τῆς Ἀγίας Ἀναστασίας ναοῦ · ἀνάστασις μὲν διὰ τὸ τὸν τῆς ὀρθοδοξίας λόγον ἐν ταύτῃ ἀναστῆναι , Ἀναστασία δὲ διὰ τὸ συμβὰν εἰς αὐτὴν θαυματούργημα · λέγεται γὰρ γυναῖκά τινα ἄνωθεν πεσοῦσαν ἀποθανεῖν , γενομένης δὲ κοινῆς εὐχῆς ὑπὸ τῶν ὀρθοδόξων ταύτην ἀναστῆναι · μικροῦ δὲ ὄντος τότε τοῦ εὐκτηρίου , ὕστερον ἐπὶ τοῦ ὁσίου Μαρκιανοῦ ἀνοικοδομηθῆναι καθὼς ὁρᾶται ,
Lemmas: ταιδείας ἀμέτοχος . γυνή δέ οὗτος ομνίκα , αρειανός διάπυρος . Γρατιανός ὁ υἱός Οὐαλεντινιανός , αἰρετικός , βασιλεύω μόνος ἔτος γε , καί μετά Θεοδόσιος ἕτερος γε · ἀπό γάρ ὁ Βυζάντιον πέμπω πρέσβυς πρός Γρατιανός ἐν Πανόνιος κατέρχομαι , δίδωμι αὐτός βασιλεύς , καί ἱδρόω αὐτός ὁ μέγας Θεο δόσις ἀναγορεύω βασιλεύς , καί κρατέω ἔτος δζʹ , μείς εἰ , ἡμέρα δέ . ἐπί Γρατιανός σειαμὸς ἐν Ἀλεξάνδρεια γίγνομαι ἐπί τοσοῦτος ὡς ἐπί πολύς ὑποχωρέω ὁ θάλασσα καί ὁ πλοῖον ἐπί ξηρός ἵστημι . πλῆθος δέ πολύς ἐπί ὁ παράδοξος θέαμα συντρέχω , ὁ ὕδωρ ἀθρόος ἐκτρέχω πέντε μυριάς ἄνθρωπος καταποντίζω · καί ὁ Κρήτη δέ καί Ἀχαΐα καί Βοιωτία ἤπειρος τε καί Σικελία πλεῖστος μέρος ἀπελέσθαι , ὁ θάλασσα ἀνέρχομαι καί ἐπικλύζω αὐτός , ὡς καί ἐπί ὁ ὄρος ἀπολαμβάνω πλοῖον ἄχρι στάδιος ἑκατόν . Μαξιμανὸς δέ τις Βρεττανός , ὅτι ὁ Θεοδόσιος δ Γρατιανός βασιλεύς ποιέω , αὐτός μηδείς τυγχάνω τιμή , διεγείρω ὁ ἐν Βρεττανία ἀνταίρω Γρατιανός . καί ἀποστέλλω ἀνδραγαθία κατ´ αὐτός . ὁ δέ εἰσέρχομαι ἐν φορεῖον κατάστεγος , φημίζω ὁ γυνή Γρατιανός εἰμί ἐκ Βρεττανία ἐπανήκω , εἰμί ὁ ἀγάπη Γρατιανός κρατέω ὁ φορεῖον προσέρχομαι · καί ἀνακαλύπτω βλέπω ὁ Ἀνδραγάθιος , ὅς παραυτά διά στρατιώτης παρασκευάζω εἰμί ἐπί οὗτος Γρατιανός διαχειρίζω . ὅς ] ἐπί τοσοῦτος [ Ρ . ὅς ] εὔστοχος τοξεύω ὡς λέγω τις ὁ Γρατιανός βέλος φρήν ἔχω . μετατίθημι δέ ὑπό Θεοδόσιος εἰς ὁ βασιλικός τάφος , ἀδελφός δέ Γρατιανός ὁμώνυμος ὁ πατήρ Οὐαλεντινιανός , ἔτι περίειμι1 , ὁ ἐν εξορία ἐπίσκοπος ἀνακαλέω καί ὁ ἴδιος ἐκκλησία ἀποδίδωμι αὐτός , ἐκδιώκω ὁ αρειανός , Δάμασος ὁ πάππας Ῥώμη αὐτός συμπράσσω . τότε καί ὁ Θεολόγος Γρηγόριος παρρησιαστικός ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια διδάσκω ἐν Κωνσταντινούπολις εἰς ὁ εὐκτήριον ὁ Ἀγίας Ἀναστασία ἔτι μικρός τυγχάνω , δέκα χρόνος καί μικρός τίς πρός ἐκεῖσε ποιέω . ἔνθα καί παράδοξος γίγνομαι θαῦμα ἐκ ἐμφάνεια ὁ πανάχραντος δέσποινα ἐγώ ὁ Θεοτόκος . δισσός γάρ λέγω ὁ ἐπωνυμία ὁ ὁ Ἀγίας Ἀναστασία ναός · ἀνάστασις μέν διά ὁ ὁ ὁ ὀρθοδοξία λόγος ἐν οὗτος ἀνίστημι , Ἀναστασία δέ διά ὁ συμβαίνω εἰς αὐτός θαυματούργημα · λέγω γάρ γυνή τις ἄνωθεν πίπτω ἀποθνῄσκω , γίγνομαι δέ κοινός εὐχή ὑπό ὁ ὀρθόδοξος οὗτος ἀνίστημι · μικρός δέ εἰμί τότε ὁ εὐκτήριος , ὕστερος ἐπί ὁ ὅσιος Μαρκιανός ἀνοικοδομέω καθώς ὁράω ,