georgius-cedrenus.compendium-historiarum 511
γεγονὼς , πλησίον τῷ βασιλεῖ παρεστὼς ἐξεμυκτήριζε τὸν Ἀγαρηνὸν , μηδὲν ἀνδρεῖον φάσκων μηδὲ καταπληκτικὸν ἐνδεικνύμενον . Ὢ καὶ χαλεπήνας ὁ βασιλεύς · Ἀλλὰ σὺ , ὧ θηλυδρία καὶ ἄνανδρε , δύνασαί τι τοιοῦτον ἐργάσασθαι ; Ὑπολαβὼν δὲ ὁ Κρατερός · « Δύ μὲν , βασιλεῦ , μὴ μαθὼν οὐδὲ μεταχειρίσασθαι δόρατα δύναμαι · οὐδὲ γὰρ ἐν πολέμῳ τοιαύτης φλυαρίας χρεία · ἑνὶ δὲ χρησάμενος τὰ ν εἰς Θεὸν πεποίθησιν ἔχω βεβαίαν ὡς κρημνίσω τε τοῦτον καὶ τοῦ ἴππου καταβαλῶ . » Ἐπὶ τῷ λόγῳ δὲ θυμωθεὶς ὁ βασιλεὺς ἦ μὴν ἔφη κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τὸν ὅρκον ἐπαγαγὼν , θανάτῳ παραδοῦναι εἰ τὸν Κρατερὸν , εἰ μὴ τοὺς λόγους εἰς ἔργον ἀγάγοι . Ἀναβὰς οὖν εὐθὺς τὸν ἴππον ὁ Θεόδωρος καὶ δίρυ λαβὼν συνεπλέκετο τῷ Σαρακηνῷ , καὶ ἐν οὐ μακρῷ τῷ χρόνῳ τοῦ ἴππου αὐτὸν κατεκρήμνισεν . Ἡσχύνθη μὲν οὖν ὁ βασιλεὺς καταπεβλημένον ἰδὼν τὸν Σαρακηνὸν ὑπ´ ἀνδρὸς εὐνούχου , ὅμως τὴν ἀρετὴν αἰδενθεὶς τοῦ ἀνδρὸς λόγῳ τε ἐφιλοφρονήσατο , καὶ στολὰς καὶ περιβολὰς , τὴν πολιτείαν αἰδούμενος , ἐδω . ρήσατο αὐτῶ , ΡΡεβ ] Ἡδη δὲ τοῦ ἔαρος ὑπολάμποντος δύναμιν πάλιν ἠθροικὼς ὁ Θεόφιλος ἔξεισιν κατὰ τῶν Σαρακηνῶν , καὶ τὸν ὅσιον Μεθόδιον ἐκ τῆς ὑπερορίας ἀνακαλεσάμενος εἶχε μεθ´ ἑαυτοῦ , εἰθισμένον αὐτῷ ἐν τοῖς πολέμοις τοῦτο ποιεῖν , εἴτε τοῦ ἀσαφῆ ἕνεκα καὶ πολλοῖς ἄγνωστα διαλύειν διὰ τῆς ἐνυπαρχούσης αὐτῷ σοφίας , εἴτε καὶ ἐπαναστάσεις φυλαττόμενος παρ´ αὐτοῦ τινας παθεῖν διὰ τὸν κατὰ τῶν θείων καὶ σεπτῶν εἰκόνων πόλεμον · οὐ μικρῶς γὰρ ἐσέβετο τὸν ἄνδρα τὸ τῆς πόλεως ἔκκριτον καὶ φιλόθεον . Διά τοι τοῦτο καὶ κατόπιν ἐᾷν αὐτὸν οὐκ ἐφαίνετο συμφέρον τῷ βασιλεῖ . Τέως δ´ ὅμως συμπεσόντων ἀλλήλοις τῶν στρατευμάτων , καὶ τῶν Ἰσμαηλιτῶν ὑπερτερούντων , κύκλωσιν ὑπέστη ὁ βασιλεὺς καὶ δη ἀλώσιμος ἦν . Ὁ δὴ καὶ μαθὼν Μανουὴλ ὁ τοῦ στρατοῦ ἐξηγούμενος , καὶ δεινὸν ἡγησάμενος δορυάλωτον βασιλέα Ῥωμαίων ἰδεῖν , τοὺς περὶ αὐτὸν ἀναθαῤῥύνας εἰσῄει μετὰ θάρσους τὸν κίνδυνον . Ὡς δ´ εὖρε καμόντα τὸν βασιλέα καὶ τὴν σωτηρίαν ἀπεγνωκότα , προφασιζόμενον δὲ μὴ βούλεσθαι τὸν λαὸν φεύγοντα καταλιπεῖν · Ἄγε δὴ , φησίν , ὧ βασιλεῦ , ἕπου μοι προπορευομένῳ καὶ τὴν ὁδόν σοι εὐρύνοντι . » Ὡς δ´ ὁ Μανουήλ ἐξῄει , ὁ βασιλεὺς δὲ κατεπτηχὼς οὐχ εἴπετο , πάλιν ἐκ δευτέρου ὑποστρέψαι ἠναγκάσθη . Ὡς δὲ καὶ πάλιν ἠστόχησε , τὸ τρίτον ἐπιστραφεὶς θάνατον ἠπείλησεν εἰ μὴ ἕποιτο , καὶ οὕτως ὀψὲ καὶ μόλις τοῦ κινδύνου διέσωσε . Διὸ τιμαῖς τοῦτον ἀνταξίοις ἐδεξιώσατο καὶ δωρεαῖς ἐθεράπευσεν , εὐεργέτην καὶ σωτῆρα ἀποκαλῶν . Ἀλλ´ ὁ φθόνος ἴσχυσε κατὰ τοῦ τοιούτου ἀνδρὸς , καὶ εἰς καθοσίωσιν ἐκ λοιδορίας κατεγκλήθη . Ὅθεν καὶ κίνδυνον οὐ μικρὸν ἑαυτῷ ἐνηργημένον κατανοήσας , καὶ διά τινος τῶν πιστοτάτων πληροφορηθεὶς , δούλου μὲν γεγονότος αὐτοῦ οἰνοχοοῦντος δὲ τότε τῷ βασιλεῖ Θεοφίλῳ , ὡς μέλλοι τοῦτον ἀποτυφλοῦν , ἀποστασίαν τολμᾶ καὶ πρὸς Ἀγαρηνοὺς μετατίθεται , μέγας καὶ παρ´ αὐτοῖς ὀφθείς καὶ μεγίσταις τιμαῖς
Lemmas: γίγνομαι , πλησίος ὁ βασιλεύς παρίστημι ἐκμυκτηρίζω ὁ Ἀγαρηνός , μηδείς ἀνδρεῖος φάσκω μηδέ καταπληκτικός ἐνδείκνυμι . ὤ καί χαλεπαίνω ὁ βασιλεύς · ἀλλά σύ , ἵημι θηλυδρίας καί ἄνανδρος , δύναμαι τίς τοιοῦτος ἐργάζομαι ; ὑπολαμβάνω δέ ὁ Κρατερός · « δύο μέν , βασιλεύς , μή μανθάνω οὐδέ μεταχειρίζω δόρυ δύναμαι · οὐδέ γάρ ἐν πόλεμος τοιοῦτος φλυαρία χρεία · εἷς δέ χράω ὁ Ν εἰς θεός πεποίθησις ἔχω βέβαιος ὡς γκρεμίζω τε οὗτος καί ὁ ἵππος καταβάλλω . » ἐπί ὁ λόγος δέ θυμόω ὁ βασιλεύς εἰμί μήv φημί κατά ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή ὁ Ὅρκος ἐπάγω , θάνατος παραδίδωμι εἰμί ὁ Κρατερός , εἰμί μή ὁ λόγος εἰς ἔργον ἄγω . ἀναβαίνω οὖν εὐθύς ὁ ἵππος ὁ Θεόδωρος καί δίρυ λαμβάνω συμπλέκω ὁ Σαρακηνός , καί ἐν οὖον μακρός ὁ χρόνος ὁ ἵππος αὐτός κατακρημνίζω . αἰσχύνω μέν οὖν ὁ βασιλεύς καταπλήσσω εἶδον ὁ Σαρακηνός ὑπό ἀνήρ εὐνοῦχος , ὅμως ὁ ἀρετή αἰδενθεὶς ὁ ἀνήρ λόγος τε φιλοφρονέομαι , καί στολή καί περιβολή , ὁ πολιτεία αἰδέομαι , ἐσθίω . ῥαίνω αὐτός , ΡΡεβ ] ἤδη δέ ὁ ἔαρ ὑπολάμπω δύναμις πάλιν ἀθροίζω ὁ Θεόφιλος ἔξειμι κατά ὁ Σαρακηνός , καί ὁ ὅσιος Μεθόδιος ἐκ ὁ ὑπερορία ἀνακαλέω ἔχω μεθ´ ἑαυτοῦ , ἐθίζω αὐτός ἐν ὁ πόλεμος οὗτος ποιέω , εἴτε ὁ ἀσαφής ἕνεκα καί πολύς ἄγνωστος διαλύω διά ὁ ἐνυπάρχω αὐτός σοφία , εἴτε καί ἐπανάστασις φυλάσσω παρ´ αὐτός τις πάσχω διά ὁ κατά ὁ θεῖον καί σεπτός εἰκών πόλεμος · οὖον μικρός γάρ σέβομαι ὁ ἀνήρ ὁ ὁ πόλις ἔκκριτος καί φιλόθεος . ζεύς ὅς οὗτος καί κατόπιν ἐάω αὐτός οὐ φαίνω συμφέρω ὁ βασιλεύς . Τέως δδʹ ὅμως συμπίπτω ἀλλήλων ὁ στράτευμα , καί ὁ Ἰσμαηλίτης ὑπερτερέω , κύκλωσις ὑφίστημι ὁ βασιλεύς καί δη αλώσιμος εἰμί . ὁ δή καί μανθάνω Μανουήλ ὁ ὁ στρατός ἐξηγέομαι , καί δεινός ἡγέομαι δορυάλωτος βασιλεύς Ῥωμαῖος ὁράω , ὁ περί αὐτός ῥαθαίνω εἰσέρχομαι μετά θάρσος ὁ κίνδυνος . ὡς δδʹ εὖρος κάμνω ὁ βασιλεύς καί ὁ σωτηρία ἀπογιγνώσκω , προφασίζομαι δέ μή βούλομαι ὁ λαός φεύγω καταλείπω · ἄγω δή , φημί , ἵημι βασιλεύς , ἕπω ἐγώ προπορεύομαι καί ὁ ὁδός σύ εὐρύνω . » ὡς δδʹ ὁ Μανουήλ ἔξειμι , ὁ βασιλεύς δέ καταπτήσσω οὐ εἶπον , πάλιν ἐκ δύο ὑποστρέφω ἀναγκάζω . ὡς δέ καί πάλιν ἀστοχέω , ὁ τρίτος ἐπιστρέφω θάνατος ἀπειλέω εἰμί μή ἕπω , καί οὕτως ὀψέ καί μόλις ὁ κίνδυνος διασῴζω . Διὸ τιμή οὗτος ἀνταξιόω δεξιόομαι καί δωρεά θεραπεύω , εὐεργέτης καί σωτήρ ἀποκαλέω . Ἀλ ὁ φθόνος ἰσχύω κατά ὁ τοιοῦτος ἀνήρ , καί εἰς καθοσίωσις ἐκ λοιδορία κατεγκλήθη . ὅθεν καί κίνδυνος οὖον μικρός ἑαυτοῦ ἐνεργέω κατανοέω , καί διά τις ὁ πιστός πληροφορέω , δοῦλος μέν γίγνομαι αὐτός οἰνοχοέω δέ τότε ὁ βασιλεύς Θεόφιλος , ὡς μέλλω οὗτος ἀποτυφλόω , ἀποστασία τολμάω καί πρός αγαρηνός μετατίθημι , μέγας καί παρ´ αὐτός ὁράω καί μέγας τιμή