georgius-cedrenus.compendium-historiarum 181
ωόνα καὶ χρωντον τοῦ Κυρίου πίστει καὶ πόθῳ πολλῷ , καὶ παραχρῆμα ἰάθη ἀπὸ τῶν νόσν αὐτοῦ , μικροῦ τινος λειψάνου ὑπολειφθέντος ἐν τῷ μετώπῳ αὐτοῦ . Ἢν γὰρ ὁ Αὔγαρος δυσὶ νοσήμασι ταλαιπωρούμενος , ἐνὶ μὲν ἀρθρίτιδι χρονίᾳ , ἑτέρᾳ δὲ λέπρᾳ μελαίνῃ . ἐκδαπανώσῃ τὸ σῶμα αὐτοῦ . Ὃς καὶ ταῖς ἀπὸ τῶν ἄρθρων ὀδύναις συνείχετο καὶ τοῖς τῆς λέπρας ἐταλαιπωρεῖτο κακοῖς , ἀφ ἧς ἐγένετο αὐτοῦ ἡτῆς ἀμορφίας αἰσχύνη , δι´ ἣν οὐδὲ θεατὸς ἦν σχεδὸν τοῖς ἀνθρώποις . Μετὰ δέ γε τὸ τοῦ Χριστοῦ πάθος καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς αὐτοῦ ἄνοδον καταλαβὼν ὁ ἀπόστολος Θαδδαῖος τὴν Ἕδεσσαν , προσήγαγε τῇ κολυμβήθρᾳ τὸν Αὔγαρον , καὶ πάντας τοὺς αὐτοῦ ἐβάπτισεν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος . Καὶ ἐξῆλθε τοῦ ὕδατος καθαρὸς καὶ ὑγιὴς , ἀπαλειφθέντος καὶ τοῦ μικροῦ λειψάνου τῆς λέπρας τοῦ ὑπολειφθέντος ἐν [ . τῷ μετώπῳ αὐτοῦ Ἔκτοτε δὲ παντοίως ἐσέβετο καὶ ἐτίμα τὸ σεβάσμιον ἐκτύπωμα τῆς τοῦ Κυρίου μορφῆς , προσθεὶς καὶ τοῦτο ὁ τοπάρχης τοῖς λοιποῖς αὐτοῦ καλοῖς . Ἔκπαλαι τῶν καιρῶν πρὸ τῆς δημοσίας πύλης τῆς πόλεως Ἐδέσσης ἄγαλμά τι τῶν Ἑλληνικῶν θεῶν ὕπερθεν ἁνεστήλωτο , ὃ πάντα τὸν ἐντὸς τῆς πόλεως βουλόμενον εἰσιέναι ἀνάγκη ἦν προσκυνεῖν καὶ εὐχὰς ἀπο διδόναι , καὶ οὕτως εἰσέρχεσθαι ἐν τῇ πόλει . Τοῦτο οὖν τὸ ἀκάθαρτον καὶ διαμονιῶδες ἄγαλμα καθελὼν καὶ τελείῳ παραδοὺς ἀφανισμῷ , εἰς τὸν ἐκείνου τόπον τὴν ἀχειροποίητον ταύτην εἰκόνα τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν καὶ Θεοῦ ἐπὶ σανίδος κολλήσας καὶ καλλωπίσας ἀν ἔστησεν , ἐπιγράψας ἐν αὐτῇ ταῦτα τὰ ῥήματα · « Χριστὲ ὁ Θεὸς , ὁ εἰς σὲ ἐλπίζων οὐκ ἀποτνγχάνει . » Καὶ λοιπὸν ἐθέσπισε πάντα τὸν διὰ τῆς πύλης ἐκείνος εἰσέρχεσθαι μέλλοντα τὸ προσῆκον σέβας καὶ τὴν τιμὴν ἀπονέμειν τῇ πολυθαυμάστῳ καὶ θαυματουργῷ τοῦ Χριστοῦ εἰκόνι , καὶ οὕτως εἰς τὴν πόλιν εἰσέρχεσθαι . Καὶ διετηρήθη τὸ τοιοῦτον τοῦ ἀνδρὸς εὐσε . βὲς θέσπισμα μέχρι τῆς ἐν τῷ βίῳ αὐτοῦ παροικίας καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ . Ὁ δὲ τούτου ἔκγονος τῆς παππῴας ἀρχῆς διάδοχος γεγονὼς ἀπελάκτισε τὴν εὐσέβειαν καὶ πρὸς τὰ εἴδωλα ηὐτομόλησε , καὶ πάλιν ἠβουλήθη ἀναστηλῶσαι δαιμονικὴν στήλην , καὶ τὴν τοῦ Χριστοῦ εἰκόνα καθελεῖν . Τοῦτο γνοὺς ὁ ἐπίσνο πος Ἐδέσσης διὰ θείας ἀποκαλύψεως τὴν ἐνδεχομένην ἔθετο πρόνοιαν . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ τόπος ὑπῆρχε κυλινδροειδὴς , θρυαλλίδα πρὸ τῆς θείας εἰκόνος ἀνάψας καὶ κέραμον ἐπιθεὶς , εἶτα ἔξωθεν τιτάνῳ καὶ πλίνθοις ἀποφράξας τὸ ἐμβαδὸν , εἰς ὁμαλὴν ἐπιφάνειαν τὸ τεῖχος ἀπηύθυνε , καὶ ἐν τῷ μὴ ὁρᾶσθαι τὴν φθονουμένην μορφὴν ἀπέστη τῆς ἐγχειρήσεως ὁ δυσσεβής . Ἔῤῥει τοίνυν διὰ μέσου χρόνος πολὺς , καὶ τῆς ἐξ ἀνθρώπων μνήμης ἀπεῤῥύη ἡ τῆς ἱερᾶς ταύτης εἰκόνος ἀπόκρυψις . Ὁ δὲ τῶν Περσῶν βασιλεὺς Χυσρόης τὰς τῆς Ἀσίας πόλεις πορθῶν καὶ καταστρεφόμενος κατέλαβε καὶ Ἔδεσσαν ἐπὶ τῆς βασιλείας , καὶ πᾶσαν μηχανὴν κινήσας πρὸ τῶν ἄλλων τῆς πόλεως , οἷον βελῶν ἀφέσεις , κατασείσεις τειχῶν , διαθραύσεις πυλῶν , εἰς φόβον καὶ ἀγωνίαν ἐνέβαλε τοὺς τῆς πόλεως . Οἱ ἐν ἀμηχανίᾳ καὶ ἀπογνώσει καταστάντες πρὸς τὸν Θεὸν καταφεύγουσι , καὶ μετ´ ὀδύνης καρδίας καὶ δακρύων ἐζήτουν αὐτὸν ,
Lemmas: ωόνα καί χράω ὁ κύριος πίστις καί πόθος πολύς , καί παραχρῆμα ἰάομαι ἀπό ὁ νόσος αὐτός , μικρός τις λείψανον ὑπολείπω ἐν ὁ μέτωπον αὐτός . ἤν γάρ ὁ Αὔγαρος δύο νόσημα ταλαιπωρέω , ἐν μέν ἀρθρῖτις χρόνιος , ἕτερος δέ λέπρα μέλας . ἐκδαπανάω ὁ σῶμα αὐτός . ὅς καί ὁ ἀπό ὁ ἄρθρον ὀδύνη συνόχωκα καί ὁ ὁ λέπρα ταλαιπωρέω κακός , ἀπό ὅς γίγνομαι αὐτός ἤτω ἀμορφία αἰσχύνη , δις ὅς οὐδέ θεατός εἰμί σχεδόν ὁ ἄνθρωπος . μετά δέ γε ὁ ὁ Χριστός πάθος καί ὁ εἰς οὐρανός αὐτός ἄνοδος καταλαμβάνω ὁ ἀπόστολος Θαδδαῖος ὁ Ἔδεσσα , προσάγω ὁ κολυμβήθρα ὁ Αὔγαρος , καί πᾶς ὁ αὐτός βαπτίζω εἰς ὁ ὄνομα ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα . καί ἐξέρχομαι ὁ ὕδωρ καθαρός καί ὑγιής , ἀπαλείφω καί ὁ μικρός λείψανον ὁ λέπρα ὁ ὑπολείπω ἐν [ . ὁ μέτωπον αὐτός ἔκτοτε δέ παντοῖος σέβομαι καί τιμάω ὁ σεβάσμιος ἐκτύπωμα ὁ ὁ κύριος μορφή , προστίθημι καί οὗτος ὁ τοπάρχης ὁ λοιπός αὐτός καλός . ἔκπαλαι ὁ καιρός πρό ὁ δημόσιος πύλη ὁ πόλις Ἔδεσσα ἄγαλμα τίς ὁ Ἑλληνικός θεός ὕπερθεν ἀναστέλλω , ὅς πᾶς ὁ ἐντός ὁ πόλις βούλομαι εἴσειμι ἀνάγκη εἰμί προσκυνέω καί εὐχή ἀπος δίδωμι , καί οὕτως εἰσέρχομαι ἐν ὁ πόλις . οὗτος οὖν ὁ ἀκάθαρτος καί διαμονιωδη ἄγαλμα καθαιρέω καί τέλειος παραδίδωμι ἀφανισμός , εἰς ὁ ἐκεῖνος τόπος ὁ ἀχειροποίητος οὗτος εἰκών ὁ Σωτήρ ἐγώ καί Θεός ἐπί σανίς κολλάω καί καλλωπίζω εἰς ἵστημι , ἐπιγράφω ἐν αὐτός οὗτος ὁ ῥῆμα · « Χριστός ὁ θεός , ὁ εἰς σύ ἐλπίζω οὐ ἀποτνγχάνει . » καί λοιπός θεσπίζω πᾶς ὁ διά ὁ πύλη ἐκείνος εἰσέρχομαι μέλλω ὁ προσήκω σέβας καί ὁ τιμή ἀπονέμω ὁ πολυθαύμαστος καί θαυματουργός ὁ Χριστός εἰκών , καί οὕτως εἰς ὁ πόλις εἰσέρχομαι . καί διατηρέω ὁ τοιοῦτος ὁ ἀνήρ εὕω . Βές θέσπισμα μέχρι ὁ ἐν ὁ βίος αὐτός παροικία καί ὁ υἱός αὐτός . ὁ δέ οὗτος ἔκγονος ὁ παππῷος ἀρχή διάδοχος γίγνομαι ἀπολακτίζω ὁ εὐσέβεια καί πρός ὁ εἴδωλον αὐτομολέω , καί πάλιν βούλομαι ἀναστηλόω δαιμονικός στήλη , καί ὁ ὁ Χριστός εἰκών καθαιρέω . οὗτος γιγνώσκω ὁ ἐπίσνο πούς Ἔδεσσα διά θεῖος ἀποκάλυψις ὁ ἐνδέχομαι τίθημι πρόνοια . ἐπεί γάρ ὁ τόπος ὑπάρχω κυλινδροειδής , θρυαλλίς πρό ὁ θεῖος εἰκών ἀνάπτω καί κέραμος ἐπιτίθημι , εἶτα ἔξωθεν τίτανος καί πλίνθος ἀποφράζω ὁ ἐμβαδόν1 , εἰς ὁμαλός ἐπιφάνεια ὁ τεῖχος απευθύνω , καί ἐν ὁ μή ὁράω ὁ φθονέω μορφή ἀφίστημι ὁ ἐγχείρησις ὁ δυσσεβής . ῥέω τοίνυν διά μέσος χρόνος πολύς , καί ὁ ἐκ ἄνθρωπος μνήμη ἀπολύω ὁ ὁ ἱερός οὗτος εἰκών ἀπόκρυψις . ὁ δέ ὁ Πέρσης βασιλεύς Χυσρόης ὁ ὁ Ἀσία πόλις πορθέω καί καταστρέφω καταλαμβάνω καί Ἔδεσσα ἐπί ὁ βασίλεια , καί πᾶς μηχανή κινέω πρό ὁ ἄλλος ὁ πόλις , οἷος βέλος ἄφεσις , κατάσεισις τεῖχος , διαθραύω πύλη , εἰς φόβος καί ἀγωνία ἐμβάλλω ὁ ὁ πόλις . ὁ ἐν ἀμηχανία καί ἀπόγνωσις καθίστημι πρός ὁ θεός καταφεύγω , καί μετέ ὀδύνη Καρδία καί δάκρυ ζητέω αὐτός ,