georgius-cedrenus.compendium-historiarum 415
Κουβὰρ ἀλλὰ . Καὶ τὸ μὲν ἀλλὰ ἐρμηνεύεται ὁ Θεὸς ὁ Θεὸς , τὸ δὲ Οὐὰ μεῖζον , τὸ δὲ Κουβὰρ μεγάλη ἤτοι σελήνη καὶ Ἀφροδίτη . Ὅπερ ἐστὶν οὕτως · Ὁ Θεὸς ὁ Θεὸς μείζων καὶ ἡ μεγάλη , εἴτ´ οὖν Ἀφροδίτη , Θεός . Καὶ τοῦτο σαφηνίζει ἡ ἐπαγωγὴ τοῦ τελευταίου ἀλλὰ . ἅπερ ἅπαντα ἐπικεκρυμμένως τῇ ἰδιότητι τῆς ἑαυτῶν γλώττης λαλοῦσιν . Ἀλλὰ τοὺς μὲν χοιρώδεις καὶ τελματώδεις καὶ μηδὲν πλέον τῆς ἡδονῆς καὶ , τοὺς νοσοῦντας , πρὸς τὰ ἑξῆς τῆς ἰστορίας χωρείτω . ἔ Μετὰ δέ γε τὸν θάνατον τοῦ θεηλάτου Μουχούμετι ἐφάνη κατὰ μεσημβρίαν ἀστὴρ ὁ λεγόμενος Δοκίτης , προμηνύων τὴν τῶν Ἀράβων ἐπικράτειαν . Ἔμεινε δὲ ἐπὶ ἡμέρας τριάκοντα , διατείνων ἀπὸ μεσημβρίας ἕως ἄρκτου . Ἡν δὲ ἐιφοειδής . Τῷ κδ´ ἔτει Ἀβουβάχαρ τελευτᾷ , ἀμηρεύσας ἔτη δύο ἥμισυ , καὶ ἀντ´ αὐτοῦ κρατεῖ Οὔμαρος , ὃς παρἐλρβε Βόστραν τὴν πόλιν καὶ ἄλλας πολλὰς , καὶ ἦλθε μέχρι τοῦ Γαβιθᾶ . Τούτῳ συμβαλὼν Θεόδωρος ὁ τοῦ Ἡρακλείου ἀδελφὸς καὶ ἡττηθεὶς πρὸς τὸν βασιλέα ἔρχεται ἐν Ἐδέσῃ . Ὁ δὲ βασιλεὺς προχειρίζεται ἕτερον στρατηγὸν Βοάνην , τὸν δὲ σακελλάριον Θεόδωρον μετὰ Ῥωμαϊκῆς δυνάμεως πέμπει κατὰ Ἀράβων . Παραγενόμενος δὲ εἰς Ἔμεσαν συναντᾷ πλῆθος Σαρακηνῶν καὶ τὸν ἀμηρᾶν αὐτῶν , καὶ εἰς τὸν [ Ρ . ἀλδ ] Βαρδανίσιον ποταμὸν παραφοσσατεύει . Ἡράκλειος δὲ ἀπελπίσας καταλιμπάνει τὴν Συρίαν , καὶ ἄρας τὰ τίμια ξύλα ἀπὸ Ἰεροσολύμων ἐπὶ Κωνσταντινούπολιν ἀπήει . Βοάνην δὲ ἀπὸ Δαμασκοῦ εἰς Ἔμεσαν στρέφει , καὶ Θεόδωρον σακελλάριον ἔχοντα στρατὸν χιλιάδας μʹ . Καὶ διώκουσι τοὺς Ἀραβας ἀπὸ Ἐμέσης ἕως Δαμασκοῦ Τῷ κε´ ἔτει ἐπιστρατεύουσιν οἱ Σαρακηνοὶ μετὰ πλήθους Ἀράβων , καὶ συμβολῆς γενομένης ἡττῶνται Ῥωμαῖοι . Στασιάσαντες δὲ οἱ περὶ Βαάνην Ἡράκλειον ἀποκηρύττουσι καὶ Βαάνην ἀναγορεύουσιν βασιλέα . Ἐν τούτοις ὑποχωροῦσιν οἱ περὶ τὸν σακελλάριον , καὶ οἱ Σαρακηνοὶ εὑρόντες ἄδειαν συμβάλλουσι μετὰ Βαάνους πόλεμον καὶ ἡττῶσιν αὐτόν · ἀνέμου γὰρ πνεύσαντος βιαίου νότου κατὰ Ῥωμαίων , καὶ μὴ δυναμένων τοὺς ἐχθροὺς ἀντωπῆσαι . διὰ τὸν πολὺν κονιορτὸν , δεινῶς τρέπονται , καὶ ῥίπτοντες ἑαυτοὺς εἰς τοὺς στενωποὺς τοῦ ποταμοῦ Ἰερμοχθᾶ διεφθάρησαν αἱ τεσσαράκοντα χιλιάδες . Παρέλαβον δὲ καὶ τὴν Δαμασκὸν καὶ τὰς χώρας τῆς Φοινίκης , καὶ οἰκίζονται ἐκεῖ . Εἶτα στρατεύονται κατ´ Αἰγύπτου , καὶ λαβόντες καὶ αὐτὴν κατοικοῦσιν ἐν αὐτῇ . Τῷ κϛʹ ἕτει , στρατεύει Οὔμαρος κατὰ Παλαιστίνης , καὶ παραλαμβάνει λόγοις τὴν ἀγίαν πόλιν Σωφρονίου πατριάρχου ὄντος . Εἰσελθὼν δὲ Οὕμαρος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν τριχίνοις ἐκ καμήλου ἐνδύμασιν ἠμφιεσμένος ἐρρυπωμένοις ὑπόκρισίν τε Σατανικὴν ἐνδεικνύμενος , τὸν ναὸν ἐζήτει τῶν Ἰουδαίων , ὃν ᾠκοδόμησε Σολομῶν , προσκυνητήριον ποιῆσαι τῆς αὐτοῦ βλασφημίας . τοῦτον ἰδὼν Σωφρόνιος ἔφη · « Ἐπ´ ἀληθείας τοῦτό ἐστι τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως , ἐστὼς ἐν τόπῳ ἁγίῳ ! » πολλοῖς τε δάκρυσι τοὺς Χριστιανοὺς ἀπωδύρετο . Παρεκάλεσεν οὖν αὐτὸν λαβεῖν σινδόνα καὶ ἐνδύσασθαι · ὁ δὲ οὐ
Lemmas: Κουβαρά ἀλλά . καί ὁ μέν ἀλλά ἑρμηνεύω ὁ θεός ὁ θεός , ὁ δέ οὐά μείζων , ὁ δέ Κουβαρά μέγας ἤτοι σελήνη καί Ἀφροδίτη . ὅπερ εἰμί οὕτως · ὁ θεός ὁ θεός μείζων καί ὁ μέγας , προστίθημι οὖν Ἀφροδίτη , Θεός . καί οὗτος σαφηνίζω ὁ ἐπαγωγή ὁ τελευταῖος ἀλλά . ὅσπερ ἅπας ἐπικεκρυμμένως ὁ ἰδιότης ὁ ἑαυτοῦ γλῶσσα λαλέω . ἀλλά ὁ μέν χοιρώδης καί τελματώδης καί μηδείς πλέω ὁ ἡδονή καί , ὁ νοσέω , πρός ὁ ἑξῆς ὁ ἱστορία χωρέω . ἔ μετά δέ γε ὁ θάνατος ὁ θεήλατος Μουχούμετι φαίνω κατά μεσημβρία ἀστήρ ὁ λέγω δοκίτης , προμηνύω ὁ ὁ Ἄραψ ἐπικράτεια . μένω δέ ἐπί ἡμέρα τριάκοντα , διατείνω ἀπό μεσημβρία ἠώς ἄρκτος . ἐάν δέ ειφοοιδα . ὁ κδ´ ἔτος Ἀβουβάχαρ τελευτάω , ἀμηρεύω ἔτος δύο ἥμισυς , καί ἀντ´ αὐτός κρατέω Οὔμαρος , ὅς παρἐλρβε Βόστρα ὁ πόλις καί ἄλλος πολύς , καί ἔρχομαι μέχρι ὁ Γαβιθᾶ . οὗτος συμβάλλω Θεόδωρος ὁ ὁ Ἡράκλειος ἀδελφός καί ἡσσάομαι πρός ὁ βασιλεύς ἔρχομαι ἐν Ἐδέσῃ . ὁ δέ βασιλεύς προχειρίζω ἕτερος στρατηγός βοανειμι , ὁ δέ σακελλάριος Θεόδωρος μετά Ῥωμαϊκός δύναμις πέμπω κατά Ἄραψ . παραγίγνομαι δέ εἰς Ἔμεσα συναντάω πλῆθος Σαρακηνός καί ὁ ἀμηρᾶς αὐτός , καί εἰς ὁ [ Ρ . ἀλδ ] Βαρδανίσιον ποταμός παραφοσσατεύω . Ἡράκλειος δέ ἀπελπίζω καταλείπω ὁ Συρία , καί ἀείρω ὁ τίμιος ξύλον ἀπό Ἱερουσαλήμ ἐπί Κωνσταντινούπολις ἄπειμι . βοανειμι δέ ἀπό Δαμασκός εἰς Ἔμεσα στρέφω , καί Θεόδωρος σακελλάριος ἔχω στρατός χιλιάς εἷς . καί διώκω ὁ Ἀραβᾶς ἀπό Ἔμεσα ἠώς Δαμασκός ὁ κε´ ἔτος ἐπιστρατεύω ὁ Σαρακηνός μετά πλῆθος Ἄραψ , καί συμβολή γίγνομαι ἡσσάομαι Ῥωμαῖος . στασιάζω δέ ὁ περί Βαάνην Ἡράκλειος ἀποκηρύσσω καί Βαάνην ἀναγορεύω βασιλεύς . ἐν οὗτος ὑποχωρέω ὁ περί ὁ σακελλάριος , καί ὁ Σαρακηνός εὑρίσκω ἄδεια συμβάλλω μετά Βαάνους πόλεμος καί ἡττάω αὐτός · ἄνεμος γάρ πνέω βίαιος νότος κατά Ῥωμαῖος , καί μή δύναμαι ὁ ἐχθρός ἀντωπέω . διά ὁ πολύς κονιορτός , δεινῶς τρέπω , καί ῥίπτω ἑαυτοῦ εἰς ὁ στενωπός ὁ ποταμός Ἰερμοχθᾶ διαφθείρω ὁ τεσσαράκοντα χιλιάς . παραλαμβάνω δέ καί ὁ Δαμασκός καί ὁ χώρα ὁ Φοινίκη , καί οἰκίζω ἐκεῖ . εἶτα στρατεύω κατ´ Αἴγυπτος , καί λαμβάνω καί αὐτός κατοικέω ἐν αὐτός . ὁ κϛʹ ἔτος , στρατεύω Οὔμαρος κατά Παλαιστίνη , καί παραλαμβάνω λόγος ὁ ἅγιος πόλις Σωφρόνιος πατριάρχης εἰμί . εἰσέρχομαι δέ Οὕμαρος εἰς ὁ ἅγιος πόλις τρίχινος ἐκ κάμηλος ἔνδυμα ἀμφί-ἀμφιέννυμι ῥύπτω ὑπόκρισις τε Σατανικός ἐνδείκνυμι , ὁ ναός ζητέω ὁ Ἰουδαῖος , ὅς οἰκοδομέω Σολομών , προσκυνητήριον ποιέω ὁ αὐτός βλασφημία . οὗτος εἶδον Σωφρόνιος φημί · « Ἐπ´ ἀλήθεια οὗτος εἰμί ὁ βδέλυγμα ὁ ἐρήμωσις , ἵστημι ἐν τόπος ἅγιος ! » πολύς τε δάκρυ ὁ Χριστιανός ἀποδύρομαι . παρακαλέω οὖν αὐτός λαμβάνω σινδών καί ἐνδύω · ὁ δέ οὖον