georgius-cedrenus.compendium-historiarum 444
φύσεως μετερχόμενοι οὐχ ἥκιστα τὴν ἐκκλησιαστικὴν μετῄεσαν θεοσοφίαν · ὧν τῆς γνώμης χωρὶς οὐ θεμιτόν τι ποιεῖν ἐδόκει οὐδὲ τοῖς βασιλεῦσιν αὐτοῖς . Τούτους ὁ Κόνων συχνῶς προσκαλούμενος ἐπείραζε πεῖσαι τῇ αὐτοῦ αἱρέσει . καταθέσθαι δὲ μὴ καταδεχομένους ἀλλ´ ἀντιπίπτοντας ἀτίμως κατακλεισθῆναι διεκελεύσατο ἐκεῖσε , διὰ δὲ τῆς νυκτὸς πῦρ κυκλόθεν ὑφάψας αὐταῖς ἑστίαις καὶ βίβλοις πολλαῖς καὶ καλαῖς καὶ σκεύεσιν ἱεροῖς ὁ μιαρὸς κατέκαυσεν . Ἐντεῦθεν στασιάζουσι κατ´ αὐτοῦ μεγάλῃ ναυμαχίᾳ συμφωνήσαντες Ἐλλαδικοί τε καὶ οἱ τῶν Κυκλάδων νήσων , οἶ καὶ προσπελάσαντες τῷ Βυζαντίῳ ἡττῶνται , ἐμπρησθέντων αὐτῶν ἐντὸς » ὁ δυσσεβὴς , κατὰ τῆς εὐσεβείας τὸν διωγμὸν ἐπιτείνων Τῷ δ´ αὐτῷ ἔτει , κατὰ τῆς Βεθυνῶν Νικαίας παρατάττεται Ἄμερ ἐν χιλιάσι ιεʹ μονοζώνων προδραμὼν καὶ ἀπαρασκεύαστον κυκλώσας τὴν πόλιν , καὶ Μαβίας ἐπακολουθῶν ἐν ἄλλαις ὀκτὼ ἥμισυ μυριάσιν · οἶ μετὰ πολλὴν πολιορκίαν καὶ καθαίρεσιν μερικὴν τῶν τειχῶν , δι´ ὀπτασίας τῶν ἐν αὐτῇ τιμωμένων ἀγίων Πατέρων αἰσχυνθέντες , ἄπρακτοι ὑπεχώρησαν . Κωνσταντῖνος δέ τις στράτωρ τοῦ Ἀρταβάσδου , ἰδὼν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου ἑστῶσαν , λαβὼν λίθον ἔρριψε κατ´ αὐτῆς καὶ συνέτριψεν αὐτὴν καὶ πεσοῦσαν κατεπάτησε . Θεωρεῖ οὖν ἐν ὁράματι παρεστῶσαν αὐτῷ τὴν Δέσποιναν καὶ λέγουσαν αὐτῷ · οἶδας ποῖον πρᾶγμα γενναῖον εἰργάσω εἰς ἐμέ · ὄντως κατὰ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς τοῦτο ἐποίησας . Τῇ δὲ ἐπαύριον προσβαλόντων τῶν Σαρακηνῶν τῷ τείχει καὶ πολέμου κροτηθέντος , δραμὼν εἰς τὸ τεῖχος ὁ ταλαίπωρος βάλλεται τῷ ἐκ τοῦ μαγγανικοῦ λίθῳ , ὃς συνέτριψεν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ χρόσωπον , ἄξιον τῆς αὐτοῦ δυσσεβείας κομισάμενος τὸ ἀνταπόδομα . Ὁ μέντοι βασιλεὺς Λέων οὐ μόνον περὶ τὴν σχετικὴν τῶν σεπτῶν εἰκόνων ὁ δυσσεβὴς ἐσφάλλετο προσκύνησιν , ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πρεσβειῶν τῆς πανάγνου Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν ἀγίων · καὶ τὰ λείψανα δὲ τῶν ἁγίων ὁ παμμίαρος , ὡς οἱ διδάσκαλοι αὐτοῦ Ἄραβες , ἐβδελύττετο . Ἐκ τοῦδε τοίνυν τοῦ χρόνου ἀναιδῶς τῷ μακαρίῳ Γερμανῷ προσετρίβετο , ὀν καὶ μεταστειλάμενος ἥρξατο λόγους τινὰς κινεῖν μεθ´ ὑπουλίας καὶ καταγινώσκειν πάντων τῶν πρὸ αὐτοῦ βασιλέων καὶ ἱερέων ὡς εἰδωλολατρησάντων ἐν τῇ προσκυνήσει τῶν ἁγίων εἰκόνων . Ὁ δὲ μέγας ἔφη Γερμανός · Ἄκουσον , βασιλεῦ , Τοῦ Κυρίου ἠμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ διὰ σαρκὸς ἐπιφανέντος πᾶσα εἰδωλολατρία ἐκποδών γέγονε καὶ πᾶν ἄγαλμα εἰδωλικὸν ἠφάνισται καὶ ἐξωστράκισται , ὥς φησιν ὁ προφήτης Ζαχαρίας , ὅτι , Λέγει Κύριος Σαβαώθ · Ἐξολοθρεύσω τὰ ὁνόματα τῶν εἰδώλων ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ οὐκέτι αὐτῶν ἔσται μνεία . Πλὴν τὴν καθαίρεσιν τῶν ἱερῶν εἰκόνων ἀκούομεν μέλλειν ἔσεσθαι , ἀλλ´ οὐκ ἐπὶ τῆς σῆς βασιλείας . Τοῦ δὲ βιασαμένου εἰπεῖν ἐπὶ ποίας , ἔφη ὁ ἅγιος · Ἐπὶ Κόνωνος . Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς ἔφη · ὄντως ἐγώ εἰμι · τοῦτο γάρ ἐστι τὸ βαπτιστικόν
Lemmas: φύσις μετέρχομαι οὐ ἥκιστος ὁ ἐκκλησιαστικός μέτειμι θεοσοφία · ὅς ὁ γνώμη Χωρὶς οὖον θεμιτός τίς ποιέω δοκέω οὐδέ ὁ βασιλεύς αὐτός . οὗτος ὁ Κόνων συχνός προσκαλέω πειράζω πείθω ὁ αὐτός αἵρεσις . κατατίθημι δέ μή καταδέχομαι ἀλ ἀντιπίπτω ἄτιμος κατακλείω διακελεύομαι ἐκεῖσε , διά δέ ὁ νύξ πῦρ κυκλόθεν ὑφάπτω αὐτός ἑστία καί Βίβλος πολύς καί καλός καί σκεῦος ἱερός ὁ μιαρός κατακαίω . ἐντεῦθεν στασιάζω κατ´ αὐτός μέγας ναυμαχία συμφωνέω ελλαδικός τε καί ὁ ὁ Κυκλάς νῆσος , οἶς καί προσπελάζω ὁ Βυζάντιον ἡσσάομαι , ἐμπίμπρημι αὐτός ἐντός » ὁ δυσσεβής , κατά ὁ εὐσέβεια ὁ διωγμός ἐπιτείνω ὁ δδʹ αὐτός ἔτος , κατά ὁ βεθυναω Νίκαια παρατάσσω Ἄμερ ἐν χιλιάς ἵημι μονόζωνος προτρέχω καί ἀπαρασκεύαστος κυκλόω ὁ πόλις , καί Μαβιάς ἐπακολουθέω ἐν ἄλλος ὀκτώ ἥμισυς μυριάς · οἶς μετά πολύς πολιορκία καί καθαίρεσις μερικός ὁ τεῖχος , δις ὀπτασία ὁ ἐν αὐτός τιμάω Ἀγίων Πατέρων αἰσχύνω , ἄπρακτος ὑποχωρέω . Κωνσταντῖνος δέ τις στράτωρ ὁ Ἀρτάβασδος , εἶδον εἰκών ὁ Θεοτόκος ἵστημι , λαμβάνω λίθος ῥίπτω κατ´ αὐτός καί συντρίβω αὐτός καί πίπτω καταπατέω . θεωρέω οὖν ἐν ὅραμα παρίστημι αὐτός ὁ δέσποινα καί λέγω αὐτός · οἶδα ποῖος πρᾶγμα γενναῖος ἐργάζομαι εἰς ἐγώ · εἰμί κατά ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή οὗτος ποιέω . ὁ δέ ἐπαύριον προσβάλλω ὁ Σαρακηνός ὁ τεῖχος καί πόλεμος κροτέω , τρέχω εἰς ὁ τεῖχος ὁ ταλαίπωρος βάλλω ὁ ἐκ ὁ μαγγανικός λίθος , ὅς συντρίβω αὐτός ὁ κεφαλή καί ὁ χρόσωπον , ἄξιος ὁ αὐτός δυσσέβεια κομίζω ὁ ἀνταπόδομα . ὁ μέντοι βασιλεύς Λέων οὖον μόνος περί ὁ σχετικός ὁ σεπτός εἰκών ὁ δυσσεβής σφάλλω προσκύνησις , ἀλλά καί περί ὁ πρέσβυς ὁ πάναγνος Θεοτόκος καί πᾶς ὁ Ἀγίων · καί ὁ λείψανον δέ ὁ ἅγιος ὁ παμμίαρος , ὡς ὁ διδάσκαλος αὐτός Ἄραψ , βδελύσσομαι . ἐκ ὅδε τοίνυν ὁ χρόνος ἀναιδής ὁ μακάριος Γερμανός προστρίβω , ἀνά καί μεταστέλλομαι ἄρχω λόγος τις κινέω μεθ´ ὑπουλία καί καταγιγνώσκω πᾶς ὁ πρό αὐτός βασιλεύς καί ἱερός ὡς εἰδωλολατρέω ἐν ὁ προσκυνέω ὁ ἅγιος εἰκών . ὁ δέ μέγας φημί Γερμανός · ἀκούω , βασιλεύς , ὁ κύριος ἡμεῖς Ἰησοῦς Χριστός διά σάρξ ἐπιφαίνω πᾶς εἰδωλολατρία ἐκποδών γίγνομαι καί πᾶς ἄγαλμα εἰδωλικός ἀφανίζω καί ἐξοστρακίζω , ὅς φημί ὁ προφήτης Ζαχαρίας , ὅτι , Λέγος Κύριος Σαβαώθ · ἐξολοθρεύω ὁ ὄνομα ὁ εἴδωλον ἀπό ὁ γῆ , καί οὐκέτι αὐτός εἰμί μνεία . πλήν ὁ καθαίρεσις ὁ ἱερός εἰκών ἀκούω μέλλω εἰμί , ἀλ οὐ ἐπί ὁ σός βασίλεια . ὁ δέ βιάζομαι εἶπον ἐπί Ποίας , φημί ὁ ἅγιος · ἐπί Κόνων . ὁ δέ ἀποκρίνω φημί · εἰμί ἐγώ εἰμί · οὗτος γάρ εἰμί ὁ βαπτιστικός