georgius-cedrenus.compendium-historiarum 311
δραμοῦμαι καὶ τὸν ἀρχιερέα πείσω λῦσαί σε τοῦ δεσμοῦ . Ὁ δέ , οἶδα ἐγω , φησί , τὴν Ἀμβροσίου ἀκρίβειαν . Ἐπεὶ δὲ πλείοσι λόγοις χρησάμενος ὁ Ῥουφῖνος πείθειν ὑπέσχετο , ἀπελθεῖν ἐκέλευσε . Τῇ ἐλπίδι δὲ βουκοληθεὶς ἠκολούθησε καὶ αὐτὸς μετ´ ὀλίγον . Αὐτίκα τοίνυν ἰδὼν τὸν Ῥουφῖνον Ἀμβρόσιος ἔφη · Τὴν κυνῶν ἀναίδειαν , ὧ Ῥουφῖνε , ζηλοῖς , τοσαύτης μιαιφονίας γενόμενος μέτοχός τε καὶ σύμβουλος . Ἀλλ´ ἐγὼ καὶ πάλιν αὐτὸν κωλύσω τῶν ἱερῶν ἐπιβῆναι προθύρων . Ταῦτα ἀκούσας Ῥουφῖνος ἐδήλωσε τῷ βασιλεῖ ταχέως . Ὁ δὲ βασιλεὺς κατὰ μέσην τοῦτο μαθών · Ἀπέλθω , φησὶ , καὶ τὰς δικαίας δέξομαι παροινίας . Εἶτα παραγενόμενος εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἐδυσώπει τὸν ἀρχιερέα λυθῆναι τοῦ δεσμοῦ . Καὶ ὁ μὲν τυραννικὴν ἀπεκάλει τὴν παρουσίαν , καὶ κατὰ Θεοῦ μεμηνέναι · ὁ δὲ μετὰ σκυθρωπότητος καὶ πολλῆς κατανύξεως , Οὐ θρασυνόμενος , ἔφη , κατὰ τῶν ἁγίων κανόνων , ὰλλὰ λῦσαί με τῶν δεσμῶν ἀξιώσων ἐλήλυθα . Καὶ ποίαν , [ Ρ . ὅΙθ ] φησί , μετάνοιαν ἔδειξας μετὰ παρανομίαν τοσαύτην ; ἢ ποίοις φαρμάκοις ἀξίως ἐθεράπευσας τὰ δυσίατα τραύματα ; Καὶ ὁ βασιλεύς · Σὸν ἔργον ἐστὶ τὸ δεῖξαι μὲν καὶ κεράσαι τὰ φάρμακα , ἐμὸν δὲ τὸ δέξασθαι . Τότε λοιπὸν Ἀμβρόσιος λέγει · Ἐπειδὴ τῷ θυμῶ τὸ δικάζειν ἐπιτρέπεις , γράψον νόμον τοῦ θυμοῦ τὰς ψήφους ἀργὰς ποιοῦ τα , καὶ ἡμέρας λʹ αἱ φονικαί τε καὶ δημευτικαὶ μενέτωσαν γνώσεις ἐν γράμμασι , τὴν τοῦ ὀρθοῦ λογισμοῦ ἐκδεχόμεναι κρίσιν . Ὃν εὐθὺς τοῦ βασιλέως κελεύσαντος γραφῆναι καὶ διὰ τῆς οἰκείας χειρὸς βεβαιώσαντος , διέλυσε τὸν δεσμὸν Ἀμβρόσιος καὶ εἰεεὶΘεῖν αὐτὸν ἐν τῆ ἐκκλησίᾳ ἐπέτρεψεν . Ὁ δὲ εἰσελθών , πρηνὴς ἐπ´ ἐδάφους πεσὼν , ἐβόα μετὰ κραυγῆς · Ἐκολλήθη τῷ ἐδάφει ἡ ψυχή μου · ζῆσόν με κατὰ τὸν λόγον σου , Κύριε . Καὶ ταῖς χερσὶ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς ἔτιλλε , τὰς ὄψεις ἔτυπτε , καὶ τὴν γῆν τοῖς δάκρυσιν ἔβρεχε , καὶ τὸν Θεὸν ἐδυσώπει ἄχρι τῆς ὥρας τῆς μεταλήψεως . Τότε δὲ διαναστὰς καὶ πλησίον τῶν κιγκλίδων ἐλθών βουλόμενος εἰσελθεῖν , ἐκωλύθη παρὰ τοῦ Ἀμβροσίου , δηλώσαντος αὐτῷ · ἴσθι , ὦ βασιλεῦ , ὡς μόνοις τοῖς ἱερεῦσιν ὑπάρχουσι τὰ ἔνδον εἰσιτητὰ , τοῖς δ´ ἄλλοις πᾶσιν ἄβατά τε καὶ ἄψαυστα . Ἔξιθι τοίνυν καὶ τοῖς ἄλλοις κοινώνει τῆς στάσεως · ἀλουργς γὰρ βασιλεῖς , οὐχ ἱερεῖς ποιεῖν εἴωθεν , Ὁ δὲ καὶ τοῦτο δεξάμενος ἀσμένως ἀντεδήλωσεν , ὡς Οὐκ αὐθαδείᾳ χρώμενος τοῦτο πεποίηκα , ἀλλ´ ἐν Κωνσταντινουπόλει τὸ ἔθος εἶναι τοῦτο μεμάθηκα . Χάριν δέ σοι οφείλω καὶ τῆσδε τῆς ἰατρείας . Τοσαύτῃ δὴ καὶ τηλικαύτη διέλαμπον ἀρετῇ ὅ τε ἀρχιερεὺς καὶ ὁ βασιλεύς . Ἐπανελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει , καὶ ἑορτῆς γενομένης , καὶ ἐν τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ τὰ δῶρα προσενεγκὼν εὐθὺς ἐξελήλυθεν . Νεκταρίου δὲ τοῦ τηνικαῦτα πατριάρχου δεδηλωκότος μαθεῖν τὴν αἰτίαν , μόγις , ἔφη , βασιλέως καὶ ἱερέως διαφορὰν ἐδιδάχθην · Ἀμβρόσιον γὰρ οἶδα μόνον ἀξίως ἐπίσκοπον καλούμενον . Τοσοῦτον ὀνίνησιν ἔλεγχος παρὰ ἀνδρὸς ἀρετῇ λάμποντος προσφερόμενος .
Lemmas: τρέχω καί ὁ ἀρχιερεύς πείθω λύω σύ ὁ δεσμός . ὁ δέ , οἶδα ἐγώ , φημί , ὁ Ἀμβρόσιος ἀκρίβεια . ἐπεί δέ πλείων λόγος χράω ὁ Ῥουφῖνος πείθω ὑπισχνέομαι , ἀπέρχομαι κελεύω . ὁ ἐλπίς δέ βουκολέω ἀκολουθέω καί αὐτός μετέ ὀλίγος . αὐτίκα τοίνυν εἶδον ὁ Ῥουφῖνος Ἀμβρόσιος φημί · ὁ κύω ἀναίδεια , ἵημι Ῥουφῖνος , ζηλόω , τοσοῦτος μιαιφονία γίγνομαι μέτοχος τε καί σύμβουλος . Ἀλ ἐγώ καί πάλιν αὐτός κωλύω ὁ ἱερός ἐπιβαίνω πρόθυρον . οὗτος ἀκούω Ῥουφῖνος δηλόω ὁ βασιλεύς ταχέως . ὁ δέ βασιλεύς κατά μέσος οὗτος μανθάνω · ἀπέρχομαι , φημί , καί ὁ Δίκαιος δέχομαι παροινία . εἶτα παραγίγνομαι εἰς ὁ ἐκκλησία δυσωπέω ὁ ἀρχιερεύς λύω ὁ δεσμός . καί ὁ μέν τυραννικός ἀποκαλέω ὁ παρουσία , καί κατά Θεός μαίνομαι · ὁ δέ μετά σκυθρωπότητα καί πολύς κατάνυξις , οὖον θρασύνω , φημί , κατά ὁ ἅγιος κανών , ἀλλά λύω ἐγώ ὁ δεσμός ἀξιόω ἔρχομαι . καί ποῖος , [ Ρ . Ἰώθ ] φημί , μετάνοια δείκνυμι μετά παρανομία τοσοῦτος ; ἢ ποῖος φάρμακον ἀξίως θεραπεύω ὁ δυσίατος τραῦμα ; καί ὁ βασιλεύς · σός ἔργον εἰμί ὁ δείκνυμι μέν καί κεράννυμι ὁ φάρμακον , ἐμός δέ ὁ δέχομαι . τότε λοιπός Ἀμβρόσιος λέγω · ἐπεί ὁ θυμός ὁ δικάζω ἐπιτρέπω , γράφω νόμος ὁ θυμός ὁ ψῆφος ἀργός ποιέω ὁ , καί ἡμέρα λίαν ὁ φονικός τε καί δημευτικός μένω γνῶσις ἐν γράμμα , ὁ ὁ ὀρθός λογισμός ἐκδέχομαι κρίσις . ὅς εὐθύς ὁ βασιλεύς κελεύω γράφω καί διά ὁ οἰκεῖος χείρ βεβαιόω , διαλύω ὁ δεσμός Ἀμβρόσιος καί εἶμι αὐτός ἐν τῆ ἐκκλησία ἐπιτρέπω . ὁ δέ εἰσέρχομαι , πρηνής ἐπι ἔδαφος πίπτω , βοάω μετά κραυγή · κολλάω ὁ ἔδαφος ὁ ψυχή ἐγώ · ζάω ἐγώ κατά ὁ λόγος σύ , κύριος . καί ὁ χείρ ὁ θρίξ ὁ κεφαλή τίλλω , ὁ ὄψις τύπτω , καί ὁ γῆ ὁ δάκρυ βρέχω , καί ὁ θεός δυσωπέω ἄχρι ὁ ὥρα ὁ μετάληψις . τότε δέ διανίσταμαι καί πλησίος ὁ κιγκλίς ἔρχομαι βούλομαι εἰσέρχομαι , κωλύω παρά ὁ Ἀμβρόσιος , δηλόω αὐτός · εἰμί , εἰμί βασιλεύς , ὡς μόνος ὁ ἱερεύς ὑπάρχω ὁ ἔνδον εἰσιτητός , ὁ δδʹ ἄλλος πᾶς ἄβατος τε καί ἄψαυστος . ἔξειμι τοίνυν καί ὁ ἄλλος κοινωνέω ὁ στάσις · ἀλουργς γάρ βασιλεύς , οὐ ἱερεύς ποιέω εἴωθα , ὁ δέ καί οὗτος δέχομαι ἄσμενος ἀντιδηλόω , ὡς οὐ αὐθάδεια χράω οὗτος ποιέω , ἀλ ἐν Κωνσταντινούπολις ὁ ἔθος εἰμί οὗτος μανθάνω . Χάρις δέ σύ οφείλω καί ὅδε ὁ ἰατρεία . τοσοῦτος δή καί τηλικόσδε διαλάμπω ἀρετή ὅς τε ἀρχιερεύς καί ὁ βασιλεύς . ἐπανέρχομαι δέ ὁ βασιλεύς ἐν Κωνσταντινούπολις , καί ἑορτή γίγνομαι , καί ἐν ὁ ἱερός τράπεζα ὁ Δῶρα προσφέρω εὐθύς ἐξέρχομαι . Νεκτάριος δέ ὁ τηνικαῦτα πατριάρχης δηλόω μανθάνω ὁ αἴτιος , μόγις , φημί , βασιλεύς καί ἱερεύς διαφορά διδάσκω · Ἀμβρόσιον γάρ οἶδα μόνος ἀξίως ἐπίσκοπος καλέω . τοσοῦτος ὀνίνημι ἔλεγχος παρά ἀνήρ ἀρετή λάμπω προσφέρω .