georgius-cedrenus.compendium-historiarum 503
δυνάμενον αὐτόν . Ἔπεσε δὲ γυναῖκα καταλελοιπὼς καὶ τέκνα · ἤτις τὸ φιλοδίκαιον τοῦ βασιλέως ἀκούσασα , ἐκκαιομένη δὲ καὶ τῷ τοῦ ἀνδρὸς φίλτρῳ , καὶ τοῖς τέννοις ἐπιχορηγεῖν ἀτονοῦσα τὰ ἀναγκαῖα , τὴν βασιλίδα καταλαμβάνει . Καὶ τὸν Θεόφιλον καθ´ ἡν ἡμέραν εἴθιστο ἀπιέναι πρὸς τὸν ἐν Βλαχέρναις θεῖον ναὸν , ἔποχον τῷ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἵππῳ κατιδοῦσα δρόμῳ πολλῷ τὸν χαλινὸν κατέχει τοῦ ἴππου , οἰκεῖον εἶναι τοῦτον λέγουσα , καὶ μὴ ἄλλον τινὰ αἴτιον ἀλλὰ αὐτὸν ὑπάρχειν τὸν βασιλέα τῆς τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς σφαγῆς . Ἐκπλαγεὶς οὖν ὁ βασιλεὺς τέως μὲν αὐτὴν προσμένειν διωρίσατο ἄχρι τῆς ἐπὶ τὰ ἀνάκτορα ἐπανόδου αὐτοῦ , ἤδη δὲ ἐπαναδραμὼν εὐθέως αὐτὴν παρεστήσατο , καὶ διεπυνθάνετο σαφέστερόν τι περὶ τῶν λεγομένων μαθεῖν . Ἀναλαβοῦσα δὲ ἡ γυνὴ τὰ ἁπ´ ἀρχῆς ἄχρι τέλους ἀναδιδάσκει τὸν βασιλέα . Παρεστήσατο γοῦν εὐθέως τὸν στρατηγὸν , καὶ ζήτησιν ποιεῖται περὶ τοῦ ἴππου νεανικὴν , τῆς γυναικὸς τέως προστάξει βασιλικῇ κρυπτομένης . Ἐνισταμένου δὲ τοῦ στρατηγοῦ οἰκεῖον εἶναι τὸν ἵππον καὶ μὴ ἐξ ἀρπαγῆς κτηθέντα αὐτῷ , ἐξάγει παραχρῆμα τοῦ παραπετάσματος τὴν γυναῖκα , ἔλεγχον ἀψευδέστατον καὶ κατήγορον τῶν λεγομένων . Ἢν ὁ στρατηγὸς θεασάμενος ἀπεπάγη καὶ ἐπὶ πολὺν χρόνον ἵστατο ἐνεός · μόλις δ´ οὖν εἰς ἑαυτὸν γενόμενος των ποδῶν ἅπτεται τοῦ βασιλέως μετὰ κλαυθμοῦ , καὶ ἱκέτης ἐλεεινὸς γίνεται , τὴν ἀμαρτάδα ἐξαγορεύσας . Τί οὖν ὁ βασιλεύς ; Τὴν μὲν γυναῖκα μετὰ τῶν παίδων ἀδελφοὺς ἐξ ἴσου καὶ κληρονόμους τῆς ἐκείνου δείκνυσιν ὑποστάσεως , αὐτὸν δὲ τῆς ἀρχῆς παραλύει καὶ ὑπερορίᾳ διηνεκεῖ δίδωσιν . Οὕτω φιλαπεχθήμων ἡν προς τὰς ἁρπαγὰς καὶ τοὺς ἐξ ἀδικίας πλουτεῖν ἐθέλοντας . Ἐνέκειτο δὲ καὶ ταῖς οἰκοδομαῖς ὁαὐτὸς βασιλεὺς , καὶ τῶν τειχῶν τῆς πόλεως μεγίστην ἐνεδείξατο ἐπιμέλειαν , τὰ χθαμαλώτερα καταστρέψας καὶ ἀνυψώσας καὶ ἄβατα πεποιηκὼς τοῖς ἐχθροῖς · ἃ καὶ νῦν ἴστανται , τὴν ἐκείνου προσηγορίαν ἐν γράμμασιν ἔχοντα . Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ πόρνας ἀπελάσας ἐξ οἰκημάτων τινῶν , καὶ καθάρας ὅλον ἐκεῖνον τὸν χῶρον ξενῶνα πεποίηκε τὴν ἐκείνου προσηγορίαν φέροντα , κάλλει τε κάλλιστον καὶ μέγιστον κατεσκεύασεν , ὅπερ ἐστὶν ἄρτι γυναικεῖον μοναστήριον . Ουτως ἐκεῖνος εἶχε πρὸς τὴν πορνείαν . Πλὴν ὅτι γέ φασιν αὐτὸν κάλλει ποτὲ θεραπαινίδος ἀλόντα , ὑπηρετούσης τῇ βασιλίδι , συμφθαρῆναι αὐτῇ , ῥᾳθύμως τότε βιοῦντα . Ἐπεὶ δὲ ᾔσθετο ὠλισθηκώς , ἔγνω δὲ καὶ τὴν Θεοδώραν ὅλην γενομένην τοῦ πάθους καὶ κατηφιῶσαν , [ Ρ . ὅΙθ ] φασὶν ἐξειπεῖν ἐπομνύμενον καὶ τὰς χεῖρας αἴροντα πρὸς Θεὸν ἦ μὴν τότε μόνον διολισθῆσαι , καὶ συγγνώμην αἰτεῖν παρὰ τῆς ἑαυτοῦ γυναικός . Κατεσκεύασε δὲ καὶ ἀνάκτορα ταῖς ἑαυτοῦ θυγατράσι παρὰ τὸν οὕτω καλούμενον χῶρον τὰ Καριανοῦ , ὡς καὶ ἐς ἡμᾶς τῷ χρόνῳ κατεργασθέντων λείψανα περισώζονται . Ἔκτισε δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ τὰ τοῦ Βρύαντος ἀνάκτορα , πρὸς τὴν τῶν Σαρακηνικῶν οἰκημάτων ὁμοίωσιν κατασκευάσας αὐτά . Καὶ περὶ μὲν τὰ τοιαῦτα ἐδόκει τε καὶ ἐνομίζετο μεγαλοπρεπὴς ὁ Θεόφιλος καὶ θαυμαστὸς , περὶ δὲ τοὺς τὰς θείας καὶ ἀχράντους προσκυνοῦντας εἰκόνας λίαν βαρύς τις καὶ αὐστηρὸς καὶ πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ τυράννους ὡμότητι παρελάσαι φιλονεικῶν . Οἱ μὲν γὰρ προλαβόντες Λέων τε ἦσαν καὶ Κωνσταντῖνος ὁ Κοπρώνυμος καὶ Μιχαὴλ ὁ τούτου πατὴρ ὁ
Lemmas: δύναμαι αὐτός . ἐφέζομαι δέ γυνή καταλείπω καί τέκνον · ὅστις ὁ φιλοδίκαιος ὁ βασιλεύς ἀκούω , ἐκκαίω δέ καί ὁ ὁ ἀνήρ φίλτρον , καί ὁ τέννος ἐπιχορηγέω ἀτονέω ὁ ἀναγκαῖος , ὁ βασιλίς καταλαμβάνω . καί ὁ Θεόφιλος καθ´ ἐάν ἡμέρα ἐθίζω ἀφίημι πρός ὁ ἐν Βλαχέρναις θέω ναός , ἔποχον ὁ ὁ ἀνήρ αὐτός ἵππος καθοράω δρόμος πολύς ὁ χαλινός κατέχω ὁ ἵππος , οἰκέω εἰμί οὗτος λέγω , καί μή ἄλλος τις αἴτιος ἀλλά αὐτός ὑπάρχω ὁ βασιλεύς ὁ ὁ ἀνήρ αὐτός σφαγή . ἐκπλάσσω οὖν ὁ βασιλεύς τέως μέν αὐτός προσμένω διορίζω ἄχρι ὁ ἐπί ὁ ἀνάκτορον ἐπάνοδος αὐτός , ἤδη δέ ἐπανατρέχω εὐθύς αὐτός παρίστημι , καί διαπυνθάνομαι σαφής τίς περί ὁ λέγω μανθάνω . ἀναλαμβάνω δέ ὁ γυνή ὁ ἁπ´ ἀρχή ἄχρι τέλος ἀναδιδάσκω ὁ βασιλεύς . παρίστημι γοῦν εὐθύς ὁ στρατηγός , καί ζήτησις ποιέω περί ὁ ἵππος νεανικός , ὁ γυνή τέως πρόσταξις βασιλικός κρύπτω . ἐνίστημι δέ ὁ στρατηγός οἰκέω εἰμί ὁ ἵππος καί μή ἐκ ἁρπάζω κτάομαι αὐτός , ἐξάγω παραχρῆμα ὁ παραπέτασμα ὁ γυνή , ἔλεγχος ἀψευδής καί κατήγορος ὁ λέγω . ἤν ὁ στρατηγός θεάομαι ἀποπήγνυμι καί ἐπί πολύς χρόνος ἵστημι ἐνεός · μόλις δδʹ οὖν εἰς ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁ πούς ἅπτω ὁ βασιλεύς μετά κλαυθμός , καί ἱκέτης ἐλεεινός γίγνομαι , ὁ ἁμαρτάς ἐξαγορεύω . τις οὖν ὁ βασιλεύς ; ὁ μέν γυνή μετά ὁ παῖς ἀδελφός ἐκ ἴσος καί κληρονόμος ὁ ἐκεῖνος δείκνυμι ὑπόστασις , αὐτός δέ ὁ ἀρχή παραλύω καί ὑπερορία διηνεκής δίδωμι . οὕτως φιλαπεχθήμων ἐάν προς ὁ ἁρπαγή καί ὁ ἐκ ἀδικία πλουτέω ἐθέλω . ἔγκειμαι δέ καί ὁ οἰκοδομή ὅς βασιλεύς , καί ὁ τεῖχος ὁ πόλις μέγας ἐνδείκνυμι ἐπιμέλεια , ὁ χθαμαλός καταστρέφω καί ἀνυψόω καί ἄβατος ποιέω ὁ ἐχθρός · ὁ καί νῦν ἵστημι , ὁ ἐκεῖνος προσηγορία ἐν γράμμα ἔχω . οὖον μήv ἀλλά καί πόρνη ἀπελαύνω ἐκ οἴκημα τις , καί καθαίρω ὅλος ἐκεῖνος ὁ χῶρος ξενών ποιέω ὁ ἐκεῖνος προσηγορία φέρω , κάλλος τε καλῶς καί μέγας κατασκευάζω , ὅσπερ εἰμί ἄρτι γυναικεῖος μοναστήριον . οὕτως ἐκεῖνος ἔχω πρός ὁ πορνεία . πλήν ὅτι γε φημί αὐτός κάλλος ποτέ θεραπαινίς ἀλέω , ὑπηρετέω ὁ βασιλίδι , συμφθείρω αὐτός , ῥᾴθυμος τότε βία . ἐπεί δέ αἰσθάνομαι ὀλισθάνω , γιγνώσκω δέ καί ὁ Θεοδώρα ὅλος γίγνομαι ὁ πάθος καί καταφιάω , [ Ρ . Ἰώθ ] φημί ἐξεῖπον ἐπόμνυμι καί ὁ χείρ ἀείρω πρός θεός εἰμί μήv τότε μόνος διολισθάνω , καί συγγνώμη αἰτέω παρά ὁ ἑαυτοῦ γυνή . κατασκευάζω δέ καί ἀνάκτορον ὁ ἑαυτοῦ θυγάτηρ παρά ὁ οὗτος καλέω χῶρος ὁ Καριανού , ὡς καί εἰς ἐγώ ὁ χρόνος κατεργάζομαι λείψανον περισῴζω . κτίζω δέ ὁ βασιλεύς καί ὁ ὁ Βρύας ἀνάκτορον , πρός ὁ ὁ Σαρακηνικός οἴκημα ὁμοίωσις κατασκευάζω αὐτός . καί περί μέν ὁ τοιοῦτος δοκέω τε καί νομίζω μεγαλοπρεπής ὁ Θεόφιλος καί θαυμαστός , περί δέ ὁ ὁ θεῖος καί ἄχραντος προσκυνέω εἰκών λίαν βαρύς τις καί αὐστηρός καί πᾶς ὁ πρό αὐτός τύραννος ὡμότητι παρελαύνω φιλονεικέω . ὁ μέν γάρ προλαμβάνω Λέων τε εἰμί καί Κωνσταντῖνος ὁ Κοπρώνυμος καί Μιχαήλ ὁ οὗτος πατήρ ὁ