georgius-cedrenus.compendium-historiarum 266
διωγμὸν εἰς ἐρήμους μακρύναντες ἐφυγαδεύθησαν , Σεβῆρον δὲ κατὰ τὴν Ἰταλίαν . Οἱ δὲ ἐν Ῥώμῃ στρατιῶται ἀνηγόρευσαν Μαξέντιον τὸν υἱὸν ΛΙαξιμεανοῦ τοῦ Ἐρκουλίου βασιλέα . Κρατήσας οὖν ὁ θειότατος καὶ χριστιανικώτατος βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἐβασίλευσε Γαλλιῶν καὶ Βρεττανίας . Τῷ πρώτῳ οὖν αὐτοῦ ἔτει , τῆς δὲ θείας σαρκώσεως σί,αʹ , τοῦ δὲ κόσμου εψίζʹ τέσσαοες οὖτοι συνεβασίλευον αὐτῷ , Μαξιμιανὸς ὁ Γαλλέριος , σὺν δυσὶ ΙΚαίσαρσι Σεβήρῳ καὶ Μαξιμιανῷ τῷ Γαλλερίου υἱῷ καὶ Λαξεντίῳ τῷ υἱῶ τοῦ Ἐρκουλίου , ἐν Ῥώμῃ ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἀναγορευθέντι βασιλεῖ . Οὗτοι ἀλλήλους ἔσπευδον ὑπερβάλλειν εἰς τὸν κατὰ Χριστιανῶν πόλεμον , πάσῃ τε κακίᾳ καὶ θηλυμανίᾳ συζῶντες ἀνατομαῖς βρεφῶν τῶν ἐγκυμονουσῶν γυναικῶν ἐν μαντείαις ἐχρῶντο , ἁρπαγαῖς τε καὶ φόνοις , καὶ ὅσα τοιαῦτα . Τοῦ δὲ Σεβήρου τελευτήσαντος Λικίνιον οἱ Ῥωμαῖοι Καίσαρα ἀνηγόευσαν , Κωνσταντίνῳ χαριζόμενοι γαμβρῷ αὐτοῦ ὄντι εἰς ἀδελφὴν Κωνσταντίαν , καὶ ὑποκρινόμενον ψευδῶς τὴν καθ ἡμᾶς εὐσέβειαν . Μαξέντιος δὲ πάνδεινα τοῖς Ῥωμαίοις ἐποίει κακά · τάς τε γὰρ οὐσίας αὐτῶν καὶ γυναῖκας καὶ θυνατέοας ἤρπαζε , καὶ αὐτοὺς πολυτρόπως ἀνῄρει , καὶ ἄμετρα τοῖς δαίμοσιν ἐξακολουθῶν ἐπετέλει . θεν καὶ πρεσβείαν οἱ Ῥωμαῖοι πρὸς Κωνσταντῖνον ποιησάμενοι κατὰ τοῦ δυσσεβοῦς Μαξεντίου τοῦτον διήγειραν . Ὁ δὲ Μαξέντιος τὸν παραῤῥέοντα τῇ πόλει ποταμὸν ναυσὶ γεφυρώσας κατὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἀντιπαρετάξατο . Ὁ δὲ δεδιὼς τὰς τοῦ Μαξεντίου γοητείας ἐν πολλῇ ἀγωνία ἡν . Φαίνεται οὖν αὐτῷ ἐν ἕκτῃ ὥρᾳ τῆς ἡμέρας ὁ τίμιος σταυρὸς , ἐκ φωτὸς κατεσκευασμένην ἔχων ἐπιγραφὴν δι´ ἀστέρων · Ἐν τούτῳ νίκα . Ἐν ὁράματι δὲ τῆς νυκτὸς ἐφίσταται αὐτῷ ὁ Κύριος , λέγων · Χρῆσαι τῷ δειχθέντι σοι σημείῳ , καὶ νίκα . Τότε σταυρὸν χρυσοῦν σχεδιάσας , ὃς ἔστι μέχρι καὶ νῦν , ἐκέλευσε προάγειν ἐν τῷ πολέμῳ · καὶ συμβολῆς γενομένης ἡττήθησαν οἱ περὶ Λαξέντιον , καὶ τοῦ πλήθους ἀναιρουμένου Μαξέντιος σὺν τοῖς λοιποῖς τῇ γεφύρᾳ ἐπέβη φεύγων , ἤτις θείᾳ δυνάμει διαῤῥαγεῖσα ἐν τῷ ποταμῷ πάντας κατεπόντισεν . Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι λυτρωθέντες τῆς τοῦ πονηροῦ Μαξεντίου τυραννίδος , τὴν πόλιν κτεφανώσαντες , εἰσεδέξαντο μετὰ χαρᾶς τὸν νικητὴν Κωνσταντῖνον σὺν τῷ νικοποιῷ σταυρῷ , σωτῆρα ὓ εἶ αὐτὸν ἀνευφημοῦντες . ΚΙΡ . α ] Τῷ ζʹ ἕτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ὁ ΛΙέγας Κωνσταντῖνος τῆς Ῥώμης κρατήσας πρὸ πάντων τὰ λείψανα τῶν ἁγίων μαρτύρων τῇ ὁσίᾳ ταφῇ παρέδωκε , καὶ τοὺς ἐν ἐξορίαις ἀνεκαλέσατο . Καὶ ὑπὸ Σιλβέστρου τοῦ ὁσιωτάτου πάπα Ῥώμης βαπτίζεται καὶ τῆς λώβης ἐξελευθεροῦται τρόπῳ τοιῷδε · Εἰς Ῥώμην εἰσελθὼν μετὰ τὴν κατὰ Μαξεντίου νίκην ζητεῖ ἰατροὺς θεραπευθῆναι τῆς νόσου . Και
Lemmas: διωγμός εἰς ἐρῆμος μακρύνω φυγαδεύω , Σεβῆρος δέ κατά ὁ Ἰταλία . ὁ δέ ἐν Ῥώμη στρατιώτης ἀναγορεύω Μαξέντιος ὁ υἱός ΛΙαξιμεανοῦ ὁ Ἐρκούλιος βασιλεύς . κρατέω οὖν ὁ θεῖος καί χριστιανικός βασιλεύς Κωνσταντῖνος βασιλεύω Γαλλίας καί Βρεττανία . ὁ πρῶτος οὖν αὐτός ἔτος , ὁ δέ θεῖος σάρκωσις σία , ὁ δέ κόσμος εψίζʹ τίνω οὗτος συμβασιλεύω αὐτός , Μαξιμιανός ὁ Γαλλέριος , σύν δύο Καίσαρ Σεβῆρος καί Μαξιμιανός ὁ γαλλερίας υἱός καί Λαξεντίῳ ὁ υἱός ὁ Ἐρκούλιος , ἐν Ῥώμη ὑπό ὁ στρατιώτης ἀναγορεύω βασιλεύς . οὗτος ἀλλήλων σπεύδω ὑπερβάλλω εἰς ὁ κατά Χριστιανός πόλεμος , πᾶς τε κακία καί θηλυμανία συζάω ἀνατομή βρέφος ὁ εγκυμονούσα γυνή ἐν μαντεῖος χράω , ἁρπαγή τε καί φόνος , καί ὅσος τοιοῦτος . ὁ δέ Σεβῆρος τελευτάω Λικίνιος ὁ Ῥωμαῖος Καῖσαρ ανηγοευω , Κωνσταντῖνος χαρίζομαι γαμβρός αὐτός εἰμί εἰς ἀδελφή Κωνσταντιάν , καί ὑποκρίνομαι ψευδής ὁ καθά ἐγώ εὐσέβεια . Μαξέντιος δέ πάνδεινος ὁ Ῥωμαῖος ποιέω κακός · ὁ τε γάρ οὐσία αὐτός καί γυνή καί θύνω ἁρπάζω , καί αὐτός πολύτροπος ἀναιρέω , καί ἄμετρος ὁ δαίμων ἐξακολουθέω ἐπιτελέω . τίθημι καί πρεσβεία ὁ Ῥωμαῖος πρός Κωνσταντῖνος ποιέω κατά ὁ δυσσεβής Μαξέντιος οὗτος διεγείρω . ὁ δέ Μαξέντιος ὁ παραρρέω ὁ πόλις ποταμός ναῦς γεφυρόω κατά ὁ μέγας Κωνσταντῖνος ἀντιπαρατάσσομαι . ὁ δέ δείδω ὁ ὁ Μαξέντιος γοητεία ἐν πολύς ἀγωνία ἐάν . φαίνω οὖν αὐτός ἐν ἕκτος ὥρα ὁ ἡμέρα ὁ τίμιος σταυρός , ἐκ φάος κατασκευάζω ἔχω ἐπιγραφή δις ἀστήρ · ἐν οὗτος Νίκη . ἐν ὅραμα δέ ὁ νύξ ἐφίστημι αὐτός ὁ Κύριος , λέγω · χράω ὁ δείκνυμι σύ σημεῖον , καί Νίκη . τότε σταυρός χρύσεος σχεδιάζω , ὅς εἰμί μέχρι καί νῦν , κελεύω προάγω ἐν ὁ πόλεμος · καί συμβολή γίγνομαι ἡσσάομαι ὁ περί Λαξέντιον , καί ὁ πλῆθος ἀναιρέω Μαξέντιος σύν ὁ λοιπός ὁ γέφυρα ἐπιβαίνω φεύγω , ὅστις θεῖος δύναμις διαῤῥαγεῖσα ἐν ὁ ποταμός πᾶς καταποντίζω . ὁ δέ Ῥωμαῖος λυτρόω ὁ ὁ πονηρός Μαξέντιος τυραννίς , ὁ πόλις κτεφανώσαντες , εἰσδέχομαι μετά χαρά ὁ νικητής Κωνσταντῖνος σύν ὁ νικοποιέω σταυρός , σωτήρ ὗ εἰμί αὐτός ἀνευφημέω . κιρ . ὅς ] ὁ γῆ ἔτος ὁ βασίλεια αὐτός ὁ Λέγας Κωνσταντῖνος ὁ Ῥώμη κρατέω πρό πᾶς ὁ λείψανον ὁ ἅγιος μάρτυς ὁ ὅσιος θάπτω παραδίδωμι , καί ὁ ἐν ἐξορία ἀνακαλέω . καί ὑπό Σιλβέστρου ὁ ὅσιος πάππας Ῥώμη βαπτίζω καί ὁ λώβη ἐξελευθερόω τρόπος τοιόσδε · εἰς Ῥώμη εἰσέρχομαι μετά ὁ κατά Μαξέντιος Νίκη ζητέω ἰατρός θεραπεύω ὁ νόσος . και