georgius-cedrenus.compendium-historiarum 294
Ἰουλιανὸν ὑπέστρεψεν . Ὁ δὲ τὴν αἰτίαν τῆς βραδύτητος ἠρώτησεν · ἀπεκρίθη δὲ αὐτῷ ὁ δαίμων · Καὶ ἐβράδυνα καὶ ἄπρακτος ἔμεινα . Ἐκδεχόμενος γὰρ Πούπλιόν τινα μονάζοντα , εἴ πως παύσεται τῆς προσευχῆς , καὶ μὴ παυσάμενος ἡμέρας δέκα ἐκώλυσέ με ποιῆσαι τὸ θέλημά σου . Καὶ τοῦτο ἀκούσας Ἰουλιανὸς καὶ σφόδρα ἀγανακτήσας προσηπείλησε μετὰ τὴν ὑποστροφὴν ἐξολοθρεῦσαι τὸ τῶν [ Ρ ὅθι ] μαναχῶν γένος . Οπερ μαθών τις τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ καὶ θαυμάσας , ἐπανελθὼν διένειμε τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ πάντα πένησι καὶ ἀπῆλθε πρὸς τὸν γέροντα . Καὶ γενόμενος δόκιμος μοναχὸς πᾶσιν ἔλεγε τὴν ἰσχὺν τῶν μοναζόντων , ἣν ἔλαβον κατὰ τῶν σκοτεινομόρφων δαιμόνων . Ἐν δὲ Κάραις , τῇ παρὰ τοῦ Κάρου τοῦ βασιλέως κτισθείσῃ πόλει , τὴν πρὸς Πέρσας ποιούμενος ποὸείαν , εἰσελθὼν καὶ ἔν τινι καταδύσει θυσίας ἀκαθάρτους ἐπιτελέσας , κλεῖθρα καὶ σήμαντρα ταῖς θύραις ἐπέθηκε καὶ φύλακας ἐπέστησεν · οἵπερ ἀνοίξαντες μετὰ τὴν ἐκείνου πτῶσιν , εὖρον γύναιον ἐκ τῶν τριχῶν κρεμάμενον καὶ ἐκτεταμένας ἔχον τὰς χεῖρας , ἣν ἀνασχίσας ὁ ἄσπλαγχνος τὴν γαστέρα τὴν κατὰ Περσῶν δήπουθεν ἔγνω διὰ τοῦ ἥπατος νίκην . Ἐν δὲ Ἀντιοχείᾳ πολλὰ μὲν κιβώτια ἐν τοῖς βασιλείοις κεφαλῶν ἀνθρώπων πεπληρωμένα , πολλὰ δὲ φρέατα νεκρῶν σωμάτων εὗρον πεπλησμένα · καὶ γὰρ μυρίας μὲν γυναῖκας ἐν γαστρὶ ἐχούσας ἀνατεμὼν καὶ ἐν τοῖς ἐμβρύοις ἡπατοσκοπούμενος , καὶ πολλὰ παιδία κατασφάξας , ὑπὸ τὰ εἴδωλα κατώρυξεν ὁ φιλείδωλος Ἰουλιανός . Πολλὴν δὲ καὶ ἄλλην λογικὴν ἀγέλην ἐκ ποικίλων ἡλικιῶν διαφόροις ὑπέβαλε θανάτοις ἐπ´ ὀνόματι Ποσειδῶνος καὶ τῶν λοιπῶν δαιμόνων ὁ δαιμονιώδης καὶ θεομίσητος . Οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ ἵππους λευκούς τε καὶ πυῤῥοὺς ἔθυε , τοὺς μὲν τῷ ἡλίῳ τοὺς δὲ τῷ πυρὶ καὶ τοῖς ἀνέμοις . Καὶ πρὸς τούτοις κύνας καὶ πιθήκους καὶ κόρακας καὶ σᾷν σχεδὸν ἑρπετῶν εἶδος καὶ τετραπόδων θηρίων . σε καὶ τῶν ἄλλων πτηνῶν καὶ νηκτῶν οὐ διέλειπε κατασφάττων καὶ τελετὰς παντοίας ἐπινοῶν πλείοις καὶ χείρους τῶν παρ´ Ἔλλησι νενομισμένων , πρὸς τὸ πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ ἑλληνίσαντας ὑπερακοντίσαι , διὰ τῶν τοιούτων οἰόμενος ὁ ἄθεος ἀποθεωθῆναι καὶ θεὸς νομισθῆναι . Ἀλλὰ τὰ περὶ τούτου ἐν τῆ τάξει τῆς αὐτοῦ θεοστυγοῦς βασιλείας ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων λέξομεν . Ὁ δὲ λόγος πρὸς τὰ ἑξῆς βαδιζέτω . Τοῦ Κωνσταντίου τῷ ιθ´ ἔτει , ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς Πεντηκοστῆς , ἐν Ἰεροσολύμοις ἐφάνη τὸ σημεῖον τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ ἐν οὐρανῷ , φωτοειδὲς , τεταμένον ἀπὸ τοῦ Γολγοθᾶ , ἔνθα ἐσταυρώθη ὁ Χριστὸς , ἔως τοῦ ὄρους τῶν Ἐλαιῶν , ὅθεν καὶ ἀνελήφθη , κύκλῳ δὲ τούτου στέφανος , ὡς ἷρις τὸ εἶδος ἔχων . Τῇ αὐτῇ δὲ ἡμέρᾳ καὶ Κωνσταντίῳ ὥφθη , Κυρίλλου τότε Ἱεροσολύμων ἐπισκοποῦντος .
Lemmas: Ἰουλιανός ὑποστρέφω . ὁ δέ ὁ αἴτιος ὁ βραδυτής ἐρωτάω · ἀποκρίνω δέ αὐτός ὁ δαίμων · καί βραδύνω καί ἄπρακτος μένω . ἐκδέχομαι γάρ Πούπλιος τις μονάζω , εἰμί πως παύω ὁ προσευχή , καί μή παύω ἡμέρα δέκα κωλύω ἐγώ ποιέω ὁ θέλημα σύ . καί οὗτος ἀκούω Ἰουλιανός καί σφόδρα ἀγανακτέω προσαπειλέω μετά ὁ ὑποστροφή ἐξολοθρεύω ὁ ὁ [ Ρ ὅθι ] μαναχῶν γένος . ὅσπερ μανθάνω τις ὁ μεγιστᾶνες αὐτός καί θαυμάζω , ἐπανέρχομαι διανέμω ὁ ὑπάρχω αὐτός πᾶς πένης καί ἀπέρχομαι πρός ὁ γέρων . καί γίγνομαι δόκιμος μοναχός πᾶς λέγω ὁ ἰσχύς ὁ μονάζω , ὅς λαμβάνω κατά ὁ σκοτεινόμορφος δαίμων . ἐν δέ κάραι , ὁ παρά ὁ Κᾶρος ὁ βασιλεύς κτίζω πόλις , ὁ πρός Πέρσης ποιέω ποιέω , εἰσέρχομαι καί ἐν τις κατάδυσις θυσία ἀκάθαρτος ἐπιτελέω , κλεῖθρον καί σήμαντρον ὁ θύρα ἐπιτίθημι καί φύλαξ ἐφίστημι · ὅσπερ ἀνοίγνυμι μετά ὁ ἐκεῖνος πτῶσις , εὖρος γύναιον ἐκ ὁ θρίξ κρεμάννυμι καί ἐκτείνω ἔχω ὁ χείρ , ὅς ἀνασχίζω ὁ ἄσπλαγχνος ὁ γαστήρ ὁ κατά Πέρσης δήπουθεν γιγνώσκω διά ὁ ἧπαρ Νίκη . ἐν δέ Ἀντιόχεια πολύς μέν κιβώτιον ἐν ὁ βασίλειος κεφαλή ἄνθρωπος πληρόω , πολύς δέ φρέαρ νεκρός σῶμα εὑρίσκω πίμπλημι · καί γάρ μυρίος μέν γυνή ἐν γαστήρ ἔχω ἀνατέμνω καί ἐν ὁ ἔμβρυον ἡπατοσκοπέω , καί πολύς παιδίον κατασφάζω , ὑπό ὁ εἴδωλον κατορύσσω ὁ φιλείδωλος Ἰουλιανός . Πολύς δέ καί ἄλλος λογικός ἀγέλη ἐκ ποικίλος ἡλικία διάφορος ὑποβάλλω θάνατος ἐπι ὄνομα Ποσειδῶν καί ὁ λοιπός δαίμων ὁ δαιμονιώδης καί θεομίσητος . οὖον μήv δέ ἀλλά καί ἵππος λευκός τε καί πυρρός θύω , ὁ μέν ὁ ἥλιος ὁ δέ ὁ πῦρ καί ὁ ἄνεμος . καί πρός οὗτος κύω καί πίθηκος καί κόραξ καί σάν σχεδόν ἑρπετόν εἶδος καί τετράπους θηρίον . σύ καί ὁ ἄλλος πτηνός καί νηκτός οὖον διαλείπω κατασφάττων καί τελετή παντοῖος ἐπινοέω πλεῖος καί χείρων ὁ παρ´ Ἕλλην νομίζω , πρός ὁ πᾶς ὁ πρό αὐτός ἑλληνίζω ὑπερακοντίζω , διά ὁ τοιοῦτος οἴομαι ὁ ἄθεος ἀποθεόω καί θεός νομίζω . ἀλλά ὁ περί οὗτος ἐν τῆ τάξις ὁ αὐτός θεοστυγής βασίλεια ὡς οἷος τε διά βραχύς λέγω . ὁ δέ λόγος πρός ὁ ἑξῆς βαδίζω . ὁ Κωνστάντιος ὁ ιθ´ ἔτος , ἐν ὁ ἡμέρα ὁ Πεντηκοστή , ἐν Ἱερουσαλήμ φαίνω ὁ σημεῖον ὁ ζωοποιός σταυρός ἐν οὐρανός , φωτοειδής , τείνω ἀπό ὁ Γολγοθᾶ , ἔνθα σταυρόω ὁ Χριστός , ἔως ὁ ὄρος ὁ Ἐλαιῶν , ὅθεν καί ἀναλαμβάνω , κύκλος δέ οὗτος στέφανος , ὡς Ἷρις ὁ εἶδος ἔχω . ὁ αὐτός δέ ἡμέρα καί Κωνστάντιος ὁράω , Κύριλλος τότε Ἱερουσαλήμ ἐπισκοπέω .