georgius-cedrenus.compendium-historiarum 251
Ἀλλʹ´ οὐκ εἰς τέλος ἄσβεστον αὐτοῦ τὸ κλέος διέμεινε . Συμβέβηκε γὰρ αὐτῷ τὸ τῆς πολυπειρίας δραατήριον πτῶμα ἐξαίσιον , καὶ μέντοι σκάνδαλον πολλοῖς καὶ ἀπωλείας πρόξενος γέγονε . Βουλόμενος γὰρ μηδὲν ἐᾶσαι τῶν θείων Γραφῶν ἀνεξήγητον , εἰς ἐπαγωγὴν ἑαυτὸν περιέβαλεν ἀμαρτίας καὶ θανάσιμα ἐξηγήσατο ῥήματα . Ἐξ αὐτοῦ γὰρ καὶ Ἄρειος τὰς ἀφορμὰς εἴληφε καὶ οἱ καθεξῆς ἀνόμοιοί τε καὶ ἀνόσιοι καὶ οἱ λοιποὶ πάντες . Φάσκει γὰρ οὗτος τολμήσας κατὰ τὴν ἀρχὴν ὅτι ὁ μονογενὴς Υἱὸς ὁρᾷν τὸν Πατέρα οὐ δύναται , οὔτε τὸν Υἱὸν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὔτε οἱ ἄγγελοι τὸ Πνεῦμα , οὔτε οἱ ἄνθρωποι τοὺς ἀγγέλους . Καὶ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς οὐ θέλει εἶναι τὸν Υἱὸν , ἀλλὰ κτίσμα , καὶ κατὰ χάριν Υἱὸν λέγεσθαι , τὴν δὲ ἀνθρωπίνην ψυχὴν προῦπάρ χειν , καὶ τῶν δαιμόνων τὴν εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀποκατάστασιν , καὶ τέλος τῆς κολάσεως , καὶ τὰ ἑξῆς τῶν βλασφημιῶν αὐτοῦ . Πολλὴν γοῦν πεποίηκε σύνταξιν εἰς ἑκάστην Γραφὴν , καὶ ὅσα μὲν ἐν προσομιλίαις καὶ διὰ προοιμίων εἰς ἤθη τε καὶ εἰς φύσεις ζῴων τε καὶ ἀλόγων εἴρηκε μέσος φερόμενος , πολλάκις χαριέντως διηγήσατο · ὅσα δὲ περὶ πίστεως ἐδογμάτισε , τῶν πάντων ἀτοπώτερος εὑρίσκεται . Ἔδοξε δὲ καὶ ἀσκητικὸν βίον ἐπανηρῆσθαι , καὶ κατὰ τὸ σωμάτιον ἐπινενοηκέναι τι , οἱ μὲν ὅτι νεῦρον ἀποτετμηκέναι διὰ τὸ μὴ τῇ ἡδονῇ παρενοχλεῖσθαι , οἱ δὲ φάρμακον ἐπιτεθῆναι τοῖς μορίοις εἶπον παρ´ αὐτοῦ καὶ ἀποζορᾶναι . Ἄλλοι δὲ ἄλλα εἰς αὐτὸν ἀναφέρουσιν , ὡς ὅτι καὶ βοτάνην ἰατρικὴν εὖρε μνήμης ἕνεκα . Οὕτος πολλὰ λέγεται πεπονθέναι ὑπὲρ Χριστοῦ , λόγιος ὢν σφόδρα καὶ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ἀνατεθραμμένος . Φθόνῳ δὲ διαβληθεὶς πρὸς τοὺς τῆς ἐξουσίας ἄρχοντας , κακομηχανίᾳ διαβολικῆς ἐπινοίας εἰς αἰσχρότερον ἄνδρα φασὶν ἐπινοηθῆναι παρὰ τῶν τῆς κακίας ἐργατῶν τοῦτον ὑπολαβεῖν . Αἰθίοπα γὰρ αὐτῷ παρεσκεύασαν εἰς παράχρησιν τοῦ σώματος αὐτοῦ . Ὁ δὲ μὴ φέρων τὴν τοσαύτην βδελυρὰν ἐπίνοιαν ἔῤῥιψε φωνὴν ἀμφοτέρων αὐτῶν προτεθέντων πραγμάτων . Ἐπεὶ δὲ τοῦτο καθωμολόγησε θῦσαι , βαλόντες ἐπὶ χεῖρα αὐτοῦ λίβανον , εἰς τὴν τοῦ βωμοῦ πυρὰν καθῆκε , καὶ οὕτω τοῦ μαρτυρίου ἀπὸ τῶν κρινάντων ἀπεβλήθη καὶ τῆς Ἐκκλησίας ἐξώσθη . Τὴν Ἀλεξάνδρειαν δὲ λιπών διὰ τὰ ὄνειδος τὴν Ἰουδαίαν κατέλαβεν . [ Ρ ύ ] ἀνελθὼν δὲ εἰς Ἱεροσόλυμα ὡς ἐξηγητὴς καὶ λόγιος προετοέπετο ἀπὸ τοῦ ἱερατίου ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας εἰπεῖν . πρεσβύτερος γὰρ προῦπῆρχε . Καὶ πολλὰ καταναγκασθεὶς ὑπὸ τῶν ἱερέων , ἀναστὰς καὶ τοῦτο μόνον τὸ ῥητὸν εἰπών · Τῷ δὲ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ Θεός · Ἵνα τί οὐ ἐκδιηγῇ τὰ δικαιώματά μου καὶ ἀναλαμβάνεις
Lemmas: Ἀλ οὐ εἰς τέλος ἄσβεστος αὐτός ὁ κλέος διαμένω . συμβαίνω γάρ αὐτός ὁ ὁ πολυπειρία δραατήριον πτῶμα ἐξαίσιος , καί μέντοι σκάνδαλον πολύς καί ἀπώλεια πρόξενος γίγνομαι . βούλομαι γάρ μηδείς ἐάω ὁ θεῖον Γραφής ἀνεξήγητος , εἰς ἐπαγωγή ἑαυτοῦ περιβάλλω ἁμαρτία καί θανάσιμος ἐξηγέομαι ῥῆμα . ἐς αὐτός γάρ καί Ἄρειος ὁ ἀφορμή λαμβάνω καί ὁ καθεξῆς ἀνόμοιος τε καί ἀνόσιος καί ὁ λοιπός πᾶς . φάσκω γάρ οὗτος τολμάω κατά ὁ ἀρχή ὅτι ὁ μονογενής υἱός ὁράω ὁ πατήρ οὖον δύναμαι , οὔτε ὁ υἱός ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , οὔτε ὁ ἄγγελος ὁ πνεῦμα , οὔτε ὁ ἄνθρωπος ὁ ἄγγελος . καί ἐκ ὁ οὐσία ὁ πατήρ οὖον ἐθέλω εἰμί ὁ υἱός , ἀλλά κτίσμα , καί κατά χάρις υἱός λέγω , ὁ δέ ἀνθρώπινος ψυχή προυπαρα χέω , καί ὁ δαίμων ὁ εἰς ὁ ἀρχαῖος ἀποκατάστασις , καί τέλος ὁ κόλασις , καί ὁ ἑξῆς ὁ βλασφημία αὐτός . πολύς γοῦν ποιέω σύνταξις εἰς ἕκαστος γραφή , καί ὅσος μέν ἐν προσομιλία καί διά προοίμιον εἰς ἦθος τε καί εἰς φύσις ζῷον τε καί ἄλογος εἴρω μέσος φέρω , πολλάκις χαρίεις διηγέομαι · ὅσος δέ περί πίστις δογματίζω , ὁ πᾶς ἄτοπος εὑρίσκω . δοκέω δέ καί ἀσκητικός βίος ἐπαναλέγω , καί κατά ὁ σωμάτιον ἐπινοέω τίς , ὁ μέν ὅτι νεῦρον ἀποτέμνω διά ὁ μή ὁ ἡδονή παρενοχλέω , ὁ δέ φάρμακον ἐπιτίθημι ὁ μόριον εἶπον παρ´ αὐτός καί αποζοραινω . ἄλλος δέ ἄλλος εἰς αὐτός ἀναφέρω , ὡς ὅτι καί βοτάνη ἰατρικός εὖρος μνήμη ἕνεκα . οὗτος πολύς λέγω πάσχω ὑπέρ Χριστός , λόγιος εἰμί σφόδρα καί ἐν ὁ ἐκκλησία ἀνατρέφω . Φθόνος δέ διαβάλλω πρός ὁ ὁ ἐξουσία ἄρχω , κακομηχανία διαβολικός ἐπίνοια εἰς αἰσχρός ἀνήρ φημί ἐπινοέω παρά ὁ ὁ κακία ἐργάτης οὗτος ὑπολαμβάνω . Αἰθίοψ γάρ αὐτός παρασκευάζω εἰς παράχρησις ὁ σῶμα αὐτός . ὁ δέ μή φέρω ὁ τοσοῦτος βδελυρός ἐπίνοια ῥίπτω φωνή ἀμφότερος αὐτός προτίθημι πρᾶγμα . ἐπεί δέ οὗτος καθομολογώ θύω , βάλλω ἐπί χείρ αὐτός λίβανος , εἰς ὁ ὁ βωμός πυρή καθίημι , καί οὗτος ὁ μαρτύριον ἀπό ὁ κρίνω ἀποβάλλω καί ὁ ἐκκλησία ἐξωθέω . ὁ Ἀλεξάνδρεια δέ λίπος διά ὁ ὄνειδος ὁ Ἰουδαῖος καταλαμβάνω . [ Ρ ὗς ] ἀνέρχομαι δέ εἰς Ἱερουσαλήμ ὡς ἐξηγητής καί λόγιος προετοεπω ἀπό ὁ ἱερατίου ἐπί ὁ ἐκκλησία εἶπον . πρέσβυς γάρ προυπαρχω . καί πολύς καταναγκάζω ὑπό ὁ ἱερός , ἀνίστημι καί οὗτος μόνος ὁ ῥητός εἶπον · ὁ δέ ἁμαρτωλός εἶπον ὁ Θεός · ἵνα τίς οὖον ἐκδιηγέομαι ὁ δικαίωμα ἐγώ καί ἀναλαμβάνω