georgius-cedrenus.compendium-historiarum 280
Τῷ κʹ ἔτει γέγονεν ἡ ἀγία καὶ οἰκουμενικὴ πρώτη σύνοδος ἐν Νικαίᾳ , συνελθόντων τῶν ἀγίων τῶν Πατέρων . Ἡ ἡγοῦντο Σιλβέστρου πάπα Ῥώμης τοποτηρηταὶ , Βίτων καὶ Βἰκεντίων πρεσβύτεροι , Μητροφάνης τοῦ Βυζαντίου , Ἀλέξανδρος Ἀλεξανδρείας , Εὐστάθιος Ἀντιοχείας , Μακάριος Ἱεροσολύμων , κατὰ Ἀρείου πρεσβυτέρου γεγονότος Ἀλεξανδρείας , βλασφημοῦντος τὸν Θεὸν Λόγον κτίσμα καὶ ἑτεροούσιον τοῦ Πατρὸς , καὶ ὅτι ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν δοξάζοντος . Ὃν καθελοῦσα ἀνεθεμάτισε σὺν τοῖς ὁμόφροσιν αὐτοῦ , τὸν δὲ Υἱὸν ὁμοούσιον καὶ συνάναρχον τῷ Πατρὶ καὶ Θεὸν ἀληθινὸν καὶ Κτίστην πάντων ἐδογμάτισε . Μετὰ γοῦν τὸ συναθροισθῆναι πάντας τοὺς ῥηθέντας τῶν Πατέρας ἐν Νικαίᾳ δημοσίοις ὀχήμασιν , ἀφίκετο καὶ ὁ βασιλεὺς ἐφιέμενος ἰδεῖν τὴν πληθὺν τῶν ἀρχιερέων . Καὶ δὴ οἶκον μέγιστον ἐν τοῖς βασιλείοις κατασκευάσας θρόνους πολλοὺς ἐν αὐτῷ τεθῆναι προσέταξε , καὶ οὕτως εἰσελθεῖν τοὺς ἀρχιερεῖς ἐπέτρεψεν . Ἔσχατος δὲ σὺν ὀλίγοις εἰσελθὼν καὶ αὐτὸς , καὶ στὰς ἐν τῶ μέσῳ , προετρέψατο πάντας καθίσαι . Εἶτα θρόνου μικροῦ τεθέντος κελευσθεὶς ὑπ´ αὐτῶν ἐκάθισεν ἔσχατος πάντων · τοσαύτη τις εὐλάβεια καὶ αἰδὼς τῶν ἀνδρῶν κατεῖχε τὸν βασιλέα . Καὶ οἱ μὲν τοῖς ἄνθεσι τῶν ἐγκωμίων τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ στεφανώσαντες τὴν περὶ τὰ θεῖα [ Ρ.Θὔ ] σπουδὴν εὐλογίαις ἦμείψαντο · ὁ δὲ τοὺς περὶ τῆς ὁμονοίας καὶ συμφωνίας προσαγαγὼν λόγους πολλοὺς μὲν ἐφιλοφρονήσατο καὶ λόγοις καὶ δώροις , πολλὰς δὲ στιβάδας προστάξας εὐτρεπισθῆναι ἐπὶ τὸ αὐτὸ πάντας ἑστίασε , τοὺς μὲν ἀξιολογωτέρους ὁμοτραπέζους λαβών , τοὺς δὲ λοιποὺς εἰς τὰς ἄλλας τραπέζας ὅιεῖλε . Θεασάμενος δέ τινας τοὺς δεξιοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκκεκομμένους , καὶ μαθὼν ὡς ὑπὸ Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ διὰ τὴν εἰς Χριστὸν ὁμολογίαν τοῦτο πεπόνθασι , τὰ χείλη τοῖς τραύμασι προσενήνοχε κατασπαζόμενος , ἐλκύσειν ἐκεῖθεν εὐλογίαν τῷ , φιλήματι πιστεύων · οὕτως ἦν ὁ θαυμάσιος ἀνὴρ ἐκεῖνος εὐλαβείᾳ καὶ πίστει καὶ μετριοφροσύνῃ λελαμπρυσμένος . Τῇ δὲ ἐπαύριον ἐπίσκοποι πάντες καὶ ὁ βασιλεὺς εἰς ἕνα τόπον συνελθόντες καλοῦσι τὸν Ἄρειον σὺν τοῖς ὁμόφροσιν αὐτοῦ εἰς τὴν σύνοδον , ἐπιτρέποντες αὐτῷ συστῆναι τοῖς οἰκείοις δόγμασιν . Ἢν δὲ τὰ δόγματα τοῦ ἀσεβοῦς καὶ τρισκαταράτου Ἀρείου ταῦτα . Οὐκ ἀεὶ ὁ Θεὸς Πατὴρ ἦν , ἀλλ´ ἠν ὅτε Θεὸς Πατὴρ οὐκ ἦν . Οὐκ ἀεὶ ἦν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος , ἀλλ´ ἐξ οὐκ ὄντων γέγονεν · ὁ γὰρ ὢν Θεὸς τὸν μὴ ὄντα ἐκ τοῦ μὴ ὄντος πεποίηκε , Διὸ ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν · κτίσμα γάρ ἐστι καὶ ποίημα ὁ Υἱός . Οὔτε δὲ ὅμοιός ἐστιν ὁ Υἱὸς τῷ Πατρὶ κατ´ οὐσίαν . Οὔτε δὴ ἀληθινὸς καὶ φύσει τοῦ Πατρὸς Λόγος ἐστὶν , οὔτε ἀληθινὴ σοφία αὐτοῦ ἐστιν · ἀλλ´ εἷς μὲν τῶν ποιημάτων καὶ γεννητός ἐστι , καταχρηστικῶς δὲ λέγεται Λόγος καὶ σοφία , γενόμενος καὶ αὐτὸς τῷ ἰδίῳ τοῦ Θεοῦ Λόγῳ καὶ ἐν τῷ Θεῷ σοφίᾳ ,
Lemmas: ὁ καί ἔτος γίγνομαι ὁ ἅγιος καί οἰκουμενικός πρῶτος σύνοδος ἐν Νίκαια , συνέρχομαι ὁ Ἀγίων ὁ Πατέρων . ὁ ἡγέομαι Σιλβέστρου πάππας Ῥώμη τοποτηρητής , Βίτων καί Βικέντιος πρέσβυς , Μητροφάνης ὁ Βυζάντιον , Ἀλέξανδρος Ἀλεξάνδρεια , Εὐστάθιος Ἀντιόχεια , Μακάριος Ἱερουσαλήμ , κατά Ἄρειος πρέσβυς γίγνομαι Ἀλεξάνδρεια , βλασφημέω ὁ θεός Λόγος κτίσμα καί ἑτεροούσιος ὁ πατήρ , καί ὅτι εἰμί ποτός ὅτε οὐ εἰμί δοξάζω . ὅς καθαιρέω ἀναθεματίζω σύν ὁ ὁμόφρων αὐτός , ὁ δέ υἱός ὁμοούσιος καί συνάναρχος ὁ πατήρ καί θεός ἀληθινός καί Κτίστης πᾶς δογματίζω . μετά γοῦν ὁ συναθροίζω πᾶς ὁ εἴρω ὁ Πατέρας ἐν Νίκαια δημόσιος ὄχημα , ἀφικνέομαι καί ὁ βασιλεύς ἐφίημι ὁράω ὁ πληθύς ὁ ἀρχιερεύς . καί δή οἶκος μέγας ἐν ὁ βασίλειος κατασκευάζω θρόνος πολύς ἐν αὐτός τίθημι προστάσσω , καί οὕτως εἰσέρχομαι ὁ ἀρχιερεύς ἐπιτρέπω . ἔσχατος δέ σύν ὀλίγος εἰσέρχομαι καί αὐτός , καί ἵστημι ἐν ὁ μέσος , προτρέπω πᾶς καθίζω . εἶτα θρόνος μικρός τίθημι κελεύω ὑπό αὐτός καθίζω ἔσχατος πᾶς · τοσοῦτος τις εὐλάβεια καί αἰδώς ὁ ἀνήρ κατέχω ὁ βασιλεύς . καί ὁ μέν ὁ ἄνθος ὁ ἐγκώμιον ὁ κεφαλή αὐτός στεφανόω ὁ περί ὁ θεῖον [ Θ ] σπουδή εὐλογία ἀμείβω · ὁ δέ ὁ περί ὁ ὁμόνοια καί συμφωνία προσάγω λόγος πολύς μέν φιλοφρονέομαι καί λόγος καί δῶρον , πολύς δέ στιβάς προστάσσω εὐτρεπίζω ἐπί ὁ αὐτός πᾶς εστιάζω , ὁ μέν ἀξιόλογος ὁμοτράπεζος λαμβάνω , ὁ δέ λοιπός εἰς ὁ ἄλλος τράπεζα ὁράω . θεάω δέ τις ὁ δεξιός ὀφθαλμός ἐκκόπτω , καί μανθάνω ὡς ὑπό Διοκλητιανός καί Μαξιμιανός διά ὁ εἰς Χριστός ὁμολογία οὗτος πάσχω , ὁ χεῖλος ὁ τραῦμα προσφέρω κατασπάζομαι , ἕλκω ἐκεῖθεν εὐλογία ὁ , φίλημα πιστεύω · οὕτως εἰμί ὁ θαυμάσιος ἀνήρ ἐκεῖνος εὐλάβεια καί πίστις καί μετριοφροσύνη λαμπρύνω . ὁ δέ ἐπαύριον ἐπίσκοπος πᾶς καί ὁ βασιλεύς εἰς εἷς τόπος συνέρχομαι καλέω ὁ Ἄρειος σύν ὁ ὁμόφρων αὐτός εἰς ὁ σύνοδος , ἐπιτρέπω αὐτός συνίστημι ὁ οἰκέω δόγμα . ἤν δέ ὁ δόγμα ὁ ἀσεβής καί τρισκατάρατος Ἄρειος οὗτος . οὐ ἀεί ὁ θεός πατήρ εἰμί , ἀλ ἐάν ὅτε θεός πατήρ οὐ εἰμί . οὐ ἀεί εἰμί ὁ ὁ Θεός Λόγος , ἀλ ἐκ οὐ εἰμί γίγνομαι · ὁ γάρ εἰμί θεός ὁ μή εἰμί ἐκ ὁ μή εἰμί ποιέω , Διὸ εἰμί ποτός ὅτε οὐ εἰμί · κτίσμα γάρ εἰμί καί ποίημα ὁ υἱός . οὔτε δέ ὅμοιος εἰμί ὁ υἱός ὁ πατήρ κατ´ οὐσία . οὔτε δή ἀληθινός καί φύσις ὁ πατήρ Λόγος εἰμί , οὔτε ἀληθινός σοφία αὐτός εἰμί · ἀλ εἷς μέν ὁ ποίημα καί γεννητός εἰμί , καταχρηστικός δέ λέγω Λόγος καί σοφία , γίγνομαι καί αὐτός ὁ ἴδιος ὁ Θεός Λόγος καί ἐν ὁ Θεός σοφία ,