georgius-cedrenus.compendium-historiarum 347
ἀκρατῶς τούτους ἐδίωκον , καὶ πάντες ὁμοῦ σὺν τῷ Περόζῃ καὶ τοῖς αὐτοῦ παισὶν εἰς τὸ βάραθρον συμπεσόντες ἀπώλοντο . Ὁ δὲ Περόζης αἰσθόμενος τοῦ δεινοῦ , τὸν μάργαρον ὃν εἶχε λευκότατον καὶ μέγαν , εἰς ὑπερβολὴν ὑπέρτιμον , ἐξ ὠτὸς τοῦ δεξιοῦ ἀφελόμενος ἔρριψεν , ἵνα μή τις ὀπίσω αὐτοῦ τοῦτον φορυίη ἢ γνώριμος γένηται ὡς βασιλεὺς , ἐπεὶ ἀξιοθέατος ὑπερφυῶς ἦν . Καὶ οὕτω Περόζης διεφθάρη σύν πάσῃ τῇ στρατιᾷ . Ἄρξαν δὲ Περσῶν οἱ βάρβαροι χρόνους δύο εἰς φόρου ἀπαγωγήν . Καὶ πάλιν οἱ ὑπολειφθέντες Καβάδην τὸν τούτου υἱὸν εἶχον βασιλέα . Περὶ δὲ τοῦ μαργαρίτου , πῶς καὶ ποίῳ τρόπῳ εὐρέθη , τοιαύτην εὕρομεν ἱστορίαν . Ἐν τῷ Περσικῷ κόλπῳ τῷ πρὸς βοῤῥᾶν κειμένῳ τῆς Ἑρυθρᾶς θαλάσσης τρέφονται μαργαρῖται ὑπὸ κτενῶν , οὕς τινες Κζάμβακας ὀνομάζουσι . Τούτων τῶν κτενῶν εὐρέθη τρέφων ἐν ἑαυτῷ κτεὶς εἶς μαργαρίτην ὑπερφυῆ καὶ λαμπρότατον . Αὐξηθέντος δὲ τούτου καὶ παρὰ τὸ μέτρον γεγονότος αὐγάς τε δίκην ἀστραπῆς ἀκτινοβολοῦντος καὶ διαπέμποντος , ἠράσθη κύων θαλάττιος [ Ρ.θ ] τῆς αὐγῆς τοῦ μαργαρίτου , καὶ τῆς αὐτοῦ ὡραιότητος οὐκ ἀφίστατο , ἀλλ´ ὅπου δ´ ἂν ἦγε τὸ ῥεῦμα τὸ ἔλυτρον τοῦ κτενὸς , ἐκεῖ καὶ τὸν κύνα δαίμων τις ἀλιτήριος ἐξεβάκχευεν . Ἀλιεὺς οὖν τις τὸ ξένον τοῦτο θεασάμενος τέρας ἐδοκίμασε διά τινος μηχανῆς ἀποσυλῆσαι τὸν κτένα , Ἀλλ´ ὁ κύων οὐκ ἐνεδίδου · ἁρπάζων γὰρ αὐτὸν ἐπὶ τὸ βάθος ἐνῆγε . Καταμηνύει τοιγαροῦν ὁ ἀλιεὺς τῷ βασιλεῖ τῶν Περσῶν τὸ τοῦ μαργάρου κάλλος · ὁ δὲ δίδωσιν αὐτῷ ἄνδρας τοὺς ἐπὶ τὴν ἄγραν τοῦ μαργάρου συμπράξοντας . Ἐλθόντες οὖν ἐπὶ τὴν θάλασσαν καί τινας ἡμέρας ἐγκαρτερήσαντες , ἔτυχε τὸν κύνα μικρὸν ὑποχωρῆσαι . Εὐθὺς οὖν ὁ ἀλιεὺς δισκεύσας αὐτὸν ἐν τῇ θαλάσσῃ καὶ καταδὺς ἐν τῷ βάθει ἐδράξατο τοῦ κτενὸς καὶ τὸν μαργαρίτην ἀνήγαγε , καὶ εὐθέως ἀναδραμών ὕψωσε τὴν χεῖρα , καὶ ὑπὸ τῶν συνόντων ἡρπάγη ὁ μάργαρος . Πρὶν δὲ φθάσαι εἰσελθεῖν αὐτὸν ἐν τῇ λέμβῳ , φθάσας ὁ κύων διέσπασε καὶ κατερόφησε τὸν ταλαίπωρον . Ὁ δὲ μάργαρος ἀπεκομίσθη τῷ βασιλεῖ , ὃς καὶ ἡσθεὶς τῷ τούτου θεάματι τοὺς παῖδας τοῦ ἁλιέως μεγάλαις ἠμείψατο δωρεαῖς . Τοῦτον τὸν μαργαρίτην βουληθεὶς ὡνήσαἀπέστειλε πρὸς τοὺς βαρβάρους · ἀλλ´ οὐτοι οὐ κατένευσαν , μνημόσυνον τῆς Περσικῆς ἀπονοίας τοῦ τον φυλάττοντες . Καβάδης δὲ ὁ τοῦ Περόζου ὕστατος υἱὸς , τῆς βασιλείας δραξάμενος , ἐπὶ τὸ βιαιότερον τῇ ἀρχῇ ἐχρᾶτο καὶ κοινὰς τὰς γυναῖκας ἐνομοθέτησεν ἔχειν . Ὅθεν οἱ Πέρσαι τοῦτον τῆς ἀρχῆς ἀπήλασαν καὶ δήσαντες εἰς υλακὴν τὴν λεγομένην Λήθην ἐνέβαλον , τὸν δὲ ἀδελφὸν αὐτοῦ Βάλβην βασιλέα ἐποίησαν . Ἡ δὲ γυνὴ Καβάδου διηκόνει αὐτῷ ἐν τῇ φυλακῇ . Ὁ δὲ τῆς εἰρκτῆς ἄρχων ἤρξατο ἐρᾶν τῆς γυναικὸς εὐπρεπεστάτης οὔσης . Ὁ δὲ Καβάδης παρεκάλει τὴν γυναῖκα ἐνδοῦναι τῷ ἀνθρώπῳ , εἰ πως δυνηθῇ ἐκφυγεῖν τοῦ φρουρίου , Τούτου δὲ γενομένου ἀκωλύτως ἡ γυνὴ πρὸς Καβάδην εἰσιοῦσα τοῦτον ἐθεράπευσε Φίλος δὲ Καβάδῃ ὀνόματι Σεσώσης ἐδήλου τῷ Καβάδῃ διὰ τῆς γυναικὸς ὡς ἵππους καὶ ἄλιδρας ἐμπαρασκ .
Lemmas: ἀκρατής οὗτος διώκω , καί πᾶς ὁμοῦ σύν ὁ Περόζης καί ὁ αὐτός παῖς εἰς ὁ βάραθρον συμπίτνω ἀπόλλυμι . ὁ δέ Περόζης αἰσθάνομαι ὁ δεινός , ὁ μάργαρον ὅς ἔχω λευκός καί μέγας , εἰς ὑπερβολή ὑπέρτιμος , ἐκ οὖς ὁ δεξιός ἀφαιρέω ῥίπτω , ἵνα μή τις ὀπίσω αὐτός οὗτος φορυίη ἢ γνώριμος γίγνομαι ὡς βασιλεύς , ἐπεί ἀξιοθέατος ὑπερφυῶς εἰμί . καί οὗτος Περόζης διαφθείρω σῦς πᾶς ὁ στρατιά . ἄρχω δέ Πέρσης ὁ βάρβαρος χρόνος δύο εἰς φόρος ἀπαγωγή . καί πάλιν ὁ ὑπολείπω Καβάδης ὁ οὗτος υἱός ἔχω βασιλεύς . περι δέ ὁ μαργαρίτης , πῶς καί ποῖος τρόπος εὑρίσκω , τοιοῦτος εὑρίσκω ἱστορία . ἐν ὁ Περσικός κόλπος ὁ πρός Βορέας κεῖμαι ὁ ἐρυθρός θάλασσα τρέφω μαργαρίτης ὑπό κτείνω , ὅς τις Κζάμβακας ὀνομάζω . οὗτος ὁ κτείνω εὑρίσκω τρέφω ἐν ἑαυτοῦ κτείς εἰμί μαργαρίτης ὑπερφυής καί λαμπρός . αὐξάνω δέ οὗτος καί παρά ὁ μέτρον γίγνομαι αὐγή τε δίκη ἀστραπή ἀκτινοβολέω καί διαπέμπω , ἔραμαι κύω θαλάσσιος [ Ρ.θ ] ὁ αὐγή ὁ μαργαρίτης , καί ὁ αὐτός ὡραιότης οὐ ἀφίστημι , ἀλ ὅπου δδʹ εἄν ἄγω ὁ ῥεῦμα ὁ ἔλυτρον ὁ κτείς , ἐκεῖ καί ὁ κύω δαίμων τις ἀλιτήριος ἐκΒακχεύω . ἁλιεύς οὖν τις ὁ ξένος οὗτος θεάομαι τέρας δοκιμάζω διά τις μηχανή ἀποσυλάω ὁ κτείς , Ἀλ ὁ κύω οὐ ἐνδίδωμι · ἁρπάζω γάρ αὐτός ἐπί ὁ βάθος ἐνάγω . καταμηνύω τοιγάρ ὁ ἁλιεύς ὁ βασιλεύς ὁ Πέρσης ὁ ὁ μάργαρον κάλλος · ὁ δέ δίδωμι αὐτός ἀνήρ ὁ ἐπί ὁ ἄγρα ὁ μάργαρον συμπράσσω . ἔρχομαι οὖν ἐπί ὁ θάλασσα καί τις ἡμέρα ἐγκαρτερέω , τυγχάνω ὁ κύω μικρός ὑποχωρέω . εὐθύς οὖν ὁ ἁλιεύς δισκεύω αὐτός ἐν ὁ θάλασσα καί καταδύω ἐν ὁ βάθος δράσσομαι ὁ κτείς καί ὁ μαργαρίτης ἀνάγω , καί εὐθύς ἀνατρέχω ὑψόω ὁ χείρ , καί ὑπό ὁ σύνειμι ἁρπάζω ὁ μάργαρος . πρίν δέ φθάνω εἰσέρχομαι αὐτός ἐν ὁ λέμβος , φθάνω ὁ κύω διασπάω καί καταλέγω ὁ ταλαίπωρος . ὁ δέ μάργαρος ἀποκομίζω ὁ βασιλεύς , ὅς καί ἥδομαι ὁ οὗτος θέαμα ὁ παῖς ὁ ἁλιεύς μέγας ἀμείβω δωρεά . οὗτος ὁ μαργαρίτης βούλομαι ὡνήσαἀπέστειλε πρός ὁ βάρβαρος · ἀλ οὗτος οὖον κατανεύω , μνημόσυνον ὁ Περσική ἀπόνοια ὁ ὁ φυλάσσω . Καβάδης δέ ὁ ὁ Περόζης ὕστερος υἱός , ὁ βασίλεια δράσσομαι , ἐπί ὁ βίαιος ὁ ἀρχή χράω καί κοινός ὁ γυνή νομοθετέω ἔχω . ὅθεν ὁ Πέρσης οὗτος ὁ ἀρχή ἀπελαύνω καί δήω εἰς ὑλακή ὁ λέγω Λήθη ἐμβάλλω , ὁ δέ ἀδελφός αὐτός Βάλβη βασιλεύς ποιέω . ὁ δέ γυνή Καβάδης διακονέω αὐτός ἐν ὁ φυλακή . ὁ δέ ὁ εἱρκτή ἄρχω ἄρχω ἐράω ὁ γυνή εὐπρεπής εἰμί . ὁ δέ Καβάδης παρακαλέω ὁ γυνή ἐνδίδωμι ὁ ἄνθρωπος , εἰμί πως δύναμαι ἐκφεύγω ὁ φρούριον , οὗτος δέ γίγνομαι ἀκωλύτως ὁ γυνή πρός Καβάδης εἴσειμι οὗτος θεραπεύω Φίλος δέ Καβάδης ὄνομα σῴζω δηλόω ὁ Καβάδης διά ὁ γυνή ὡς ἵππος καί αλιδραω ἐμπαρασκ .