georgius-cedrenus.compendium-historiarum 574
πρὸς ὀργὴν κατὰ τοῦ υἱοῦ διανίσταται , καὶ ἔν σινι τῶν βασιλείων οἴκων , [ Ρ . ὅθα ] ὃς μαργαρίτης κατονομάζεται , ἔμφρουρον τοῦτον πεποίηκεν , ἀφαιρεῖται δὲ καὶ τὰ τῆς βασιλείας παράσημα . Διηρεθίζετο δὲ παρὰ τοῦ Σανδαβαρηνοῦ καὶ τοὺς λύχνους ἀποσβέσαι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ . Ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἐκωλύθη ποιῆσαι ὑπὸ τοῦ πατριάρχου καὶ τῆς συγκλήτου βουλῆς , τῆς εἰρκτῆς δὲ ὅμως εἶχεν ἐντός . Χρόνου δὲ παραδραμόντος συχνοῦ , καὶ πολλάκις τῆς συγκλήτου βουληθείσης διαπρεσβεύσασθαι περὶ τούτου καὶ κατ´ ἄλλην καὶ ἄλλην αἰτίαν ἄλλως καὶ ἄλλως κωλυομένης , πρόφασις δίδοται εὔλογος , ἐξ ἧς ὡδηγήθησαν εἰς τὸ καταλῦσαι τὰ σπουδαζόμενα . Ζῶον ἦν τι πτηνὸν ἑν κλωβῷ κατὰ τὰ βασίλεια αἰωρούμενον πρὸς θέαν καὶ τέρψιν τῶν θεωμένων καὶ ἀκουόντωνιττακὸς ὄνομα τῷ ζώῳ , μιμηλὸν καὶ πολύφωνον · ὅπερ εἴτε πρός τινων διδαχθὲν εἴτ´ ἄλλως πως ἐξ αὐτομάτου πολλάκις , κύριε Λέον » ἐφθέγγετο . εὐωχίας δέ ποτε τελουμένης τῷ βασιλεῖ καὶ τῶν πρώτων τῆς βουλῆς συνεστιωμένων αὐτῷ , καὶ τοῦ ὄρνιθος πολλάκις φθεγγομένου τὸ προῤῥηθὲν , ἐπιστυγνάσαντες οἱ δαιτυμόνες τῆς εὐωχίας ἐπαύσαντο καὶ ἐπὶ συννοίας ἐκάθηντο · οἷσπερ προσσὼν ὁ βασιλεὺς τὴν αἰτίαν τῆς ἀποχῆς τῶν βρωμάτων ἐπήρετο . Οἱ δὲ δακρύων ὑποπλησθέντες τοὺς ὁφθαλμοὺς , « Τίνα , ὡ δέσποτα , εἰπον , βρῶσιν φαγούμεθα , οὕτως ὑπὸ τῆς φωνῆς τοῦ ἀλόγου τούτου ὀνειδιζόμενοι , δοκοῦντες ἡμεῖς λογικοί τε καὶ φιλοδέτποτοι · ὅτι αὐτὸ μὲν τὸ ἄλογον ζῶον τὸν οἰκεῖον ἀνακαλεῖται δεσπότην , ἡμεῖς δὲ τρυφῶντες λήθην τοῦ μηδὲν ἀδικήσαντος ἐλάβομεν δεσπότου . Εἰ μὲν γὰρ ἀδικῶν ἐλέγχεται καὶ κατὰ τοῦ πατρὸς εὐτρεπίσας τὴν δεξιὰν , αὐτόχειρες ἡμεῖς τούτου γενησόμεθα πάντες , τοῦ αἴματος αὐτοῦ μὴ λαμβάνοντες κόρον · εἰ δ´ ἐφ´ οἷς ἐνεκλήθη διαφεύγει τὸν ἔλεγχον , μέχρι τίνος ἡ συκοφάντις γλῶσσα κατ´ αὐτοῦ δυναμοῦται ; » Μαλαχθεὶς οὖν τοῖς τοιούτοις λόγοις ὁ βασιλεὺς τότε μὲν καθεσθῆναι τούτοις προσέταξε , σκοπῆσαι δ´ αὐτὸς περὶ τοῦ πράγματος ἐπηγγείλατο · μετ´ οὐ πολὺ δὲ πρὸς τὴν φύσιν ἐπανελθὼν ἐξάγει τε φρουρᾶς καὶ εἰς ὄψιν ἄγει τὸν υἱὸν , καὶ τὴν πένθιμον ἀμείβει στολὴν , καὶ τὸ περιττὸν τῆς ἐν τῇ λύπη τραφείσης κόμης περιαιρεῖ , καὶ τὴν προτέραν τῆς βασιλείας τιμὴν ἀποδίδωσιν . λὐ πολὺ τὸ ἐν μέσῳ , καὶ διαῤῥοίας νόσῳ ἀλίσκεται , καὶ κατὰ μικρὸν τῆ τοιαύτῃ τηκεδόνι κατεμαραίνετο . Διαθεὶς δ´ ὡς ἐδόκει τὰ τῆς βασιλείας , καὶ τὸν κληρονόμον καὶ διάδοχον γνώριμον ποιησάμενος τὸν βίον ἀπέλιπε , συμβασιλεύσας μὲν τῷ πρὸ αὐτοῦ Μιχαὴλ χρόνον ἕνα , ἑτέρους δὲ ἐννέα καὶ δέκα χρόνους περὶ τὴν αὐτοκράτορα τῆς βασιλείας διαπρέψας ἀρχήν . Διαδέχεται δὲ τὴν ὅλην τῆς ἐξουσίας ἀρχὴν Λέων ὁ καθ´ ἡλικίαν πρῶτος τῶν περιόντων υἱῶν . [ ΤΡ . ὅθῶ ] Λέων δὲ τῶν ὅλων γενόμενος κύριος , τῶν ἄλλων τῶν συμβαλλομένων τῷ πολιτεύματι ὀλίγα ἢ τὸ παράπαν μὴ φροντίσας , τῷ θυμῷ δὲ σφαδάζων καὶ τὴν παρὰ τοῦ Σανδαβαρηνοῦ κατ´ αὐτοῦ συστᾶσαν σκευωρίαν ἔναυλον ἔχων , εὐθὺς διαναστῆναι ἔκρινε πρὸς ἐκδίκησιν , προκαταστησάμενος εὐλογοφανεῖς αἰτίας , ὡς ἂν δόξειε τὰ πραττόμενα μετ´ αὐλόγου πράττεσθαι ἀφορμῆς , καὶ τὰ ἐμπόδια ἐκ μέσου περιελών . Εἰδὼς γὰρ ὡς οὐκ ἄν τι δυνηθείη φαῦλον ἐνδείξασθαι κατὰ τοῦ Σανδαβαρηνοῦ , Φωτίου τὸν πατριαρχικὸν ἰθύνοντος θρόνον.Προστήσεσθαι γὰρ αὐτοῦ γενναιότερον καὶ ἀντιλήψεσθαι ὑπετόπασε ,
Lemmas: πρός ὀργή κατά ὁ υἱός διανίσταμαι , καί ἐν Σίνις ὁ βασίλειος οἶκος , [ Ρ . ὅθα ] ὅς μαργαρίτης κατονομάζω , ἔμφρουρος οὗτος ποιέω , ἀφαιρέω δέ καί ὁ ὁ βασίλεια παράσημος . διερεθιζω δέ παρά ὁ Σανδαβαρηνοῦ καί ὁ λύχνος ἀποσβέννυμι ὁ ὀφθαλμός αὐτός . ἀλλά οὗτος μέν κωλύω ποιέω ὑπό ὁ πατριάρχης καί ὁ σύγκλητος βουλή , ὁ εἱρκτή δέ ὅμως ἔχω ἐντός . Χρόνος δέ παρατρέχω συχνός , καί πολλάκις ὁ σύγκλητος βούλομαι διαπρεσβεύομαι περί οὗτος καί κατ´ ἄλλος καί ἄλλος αἴτιος ἄλλως καί ἄλλως κωλύω , πρόφασις δίδωμι Εὔλογος , ἐκ ὅς ὁδηγέω εἰς ὁ καταλύω ὁ σπουδάζω . ζῷον εἰμί τίς πτηνός ἑν κλωβός κατά ὁ βασίλεια αἰωρέω πρός θέα καί τέρψις ὁ θεάομαι καί ἀκουόντωνιττακὸς ὄνομα ὁ ζῷον , μιμηλός καί πολύφωνος · ὅσπερ εἴτε πρός τίνω διδάσκω προστίθημι ἄλλως πως ἐκ αὐτόματος πολλάκις , κύριος Λέων » φθέγγομαι . εὐωχία δέ ποτός τελέω ὁ βασιλεύς καί ὁ πρῶτος ὁ βουλή συνεστιάω αὐτός , καί ὁ ὄρνις πολλάκις φθέγγομαι ὁ προλέγω , ἐπιστυγνάζω ὁ δαιτυμών ὁ εὐωχία παύω καί ἐπί σύννοια κάθημαι · ὅσπερ Πρόσσων ὁ βασιλεύς ὁ αἴτιος ὁ ἀποχή ὁ βρῶμα ἐπέρομαι . ὁ δέ δάκρυ ὑποπίμπλημι ὁ ὀφθαλμός , « τίς , εἰμί δεσπότης , εἶπον , βρῶσις φαγέω , οὕτως ὑπό ὁ φωνή ὁ ἄλογος οὗτος ὀνειδίζω , δοκέω ἐγώ λογικός τε καί φιλοδετποος · ὅτι αὐτός μέν ὁ ἄλογος ζῷον ὁ οἰκέω ἀνακαλέω δεσπότης , ἐγώ δέ τρυφάω λήθη ὁ μηδείς ἀδικέω λαμβάνω δεσπότης . εἰμί μέν γάρ ἀδικέω ἐλέγχω καί κατά ὁ πατήρ εὐτρεπίζω ὁ δεξιά , αὐτόχειρ ἐγώ οὗτος γίγνομαι πᾶς , ὁ αἶμα αὐτός μή λαμβάνω κόρος · εἰμί δδʹ ἐφίημι ὅς ἐγκαλέω διαφεύγω ὁ ἔλεγχος , μέχρι τίς ὁ συκοφάντις γλῶσσα κατ´ αὐτός δυναμόω ; » μαλάσσω οὖν ὁ τοιοῦτος λόγος ὁ βασιλεύς τότε μέν καθέζομαι οὗτος προστάσσω , σκοπέω δδʹ αὐτός περί ὁ πρᾶγμα ἐπαγγέλλω · μετέ οὖον πολύς δέ πρός ὁ φύσις ἐπανέρχομαι ἐξάγω τε φρουρά καί εἰς ὄψις ἄγω ὁ υἱός , καί ὁ πένθιμος ἀμείβω στολή , καί ὁ περισσός ὁ ἐν ὁ λύπη τρέφω κόμης περιαιρέω , καί ὁ πρότερος ὁ βασίλεια τιμή ἀποδίδωμι . λύω πολύς ὁ ἐν μέσος , καί διάρροια νόσος ἁλίσκομαι , καί κατά μικρός τῆ τοιοῦτος τηκεδών καταμαραίνω . διατίθημι δδʹ ὡς δοκέω ὁ ὁ βασίλεια , καί ὁ κληρονόμος καί διάδοχος γνώριμος ποιέω ὁ βίος ἀπολείπω , συμβασιλεύω μέν ὁ πρό αὐτός Μιχαήλ χρόνος εἷς , ἕτερος δέ ἐννέα καί δέκα χρόνος περί ὁ αὐτοκράτωρ ὁ βασίλεια διαπρέπω ἀρχή . διαδέχομαι δέ ὁ ὅλος ὁ ἐξουσία ἀρχή Λέων ὁ καθ´ ἡλικία πρῶτος ὁ περίειμι υἱός . [ ΤΡ . ὀθέω ] Λέων δέ ὁ ὅλος γίγνομαι κύριος , ὁ ἄλλος ὁ συμβάλλω ὁ πολίτευμα ὀλίγος ἢ ὁ παράπαν μή φροντίζω , ὁ θυμός δέ σφαδᾴζω καί ὁ παρά ὁ Σανδαβαρηνοῦ κατ´ αὐτός συνίστημι σκευωρία ἔναυλον ἔχω , εὐθύς διανίσταμαι κρίνω πρός ἐκδίκησις , προκαθίστημι ευλογοφανής αἴτιος , ὡς εἄν δοκέω ὁ πράσσω μετέ αυλογος πράσσω ἀφορμή , καί ὁ ἐμπόδιος ἐκ μέσος περιαιρέω . εἰδώς γάρ ὡς οὐ ἄν τίς δύναμαι φαῦλος ἐνδείκνυμι κατά ὁ Σανδαβαρηνοῦ , Φώτιος ὁ πατριαρχικός ιθύνων θρονον.προιστημι γάρ αὐτός γενναῖος καί ἀντιλαμβάνω ὑποτοπάζω ,