georgius-cedrenus.compendium-historiarum 250
καὶ γυμνότητι ἑαυτὸν πιέζων τοσοῦτον κατεδάμασε τὴν ἀκμὴν τοῦ σώματος ὡς ὁρᾶσθαι παντελῶς αὐτὸν ἀπεσκληκέναι · οἴνου γὰρ καὶ ἐλαίου καὶ τῶν λοιπῶν ἀπεχόμενος ἀνατροπὴν [ . Ζύ ] τοῦ θώρακος μεγίστην ὑπέμεινεν . Ἔνθεν γέ τοι διαβόητος γενόμενος ὡς διαπρέπων ἔργῳ καὶ λόγῳ , πολλοὺς Ἔλληνας τὴν εἰδωλομανίαν βδελύττεσθαι πείσας μαρτυρίου στέφανον ἀναδήσασθαι παοεσκεύασε . Πολλῆς οὖν φήμης περὶ αὐτοῦ τρεχούσης καὶ πολλῶν μακρόθεν πρὸς αὐτὸν συῤῥυέντων , οὐχ Κμόνον Ἕλληνας φιλοσόφους καὶ αἱρετικοὺς ἐλλογίμους πρὸς εὐσέβειαν εἴλκυσεν , ἀλλὰ καὶ τοὺς ὄντας Χριστιανοὺς μᾶλλον στοιχειώσας ἐπεβεβαίωσεν . Ὁν ὁ προλεχθεὶς Ἀμβρόσιος ἰκετεύσας πολλὰ καὶ παραβιασάμενος ἐν Καισαρείᾳ , καὶ ταχυγράφους μὲν αὐτῷ παραστήσας ἑπτὰ πλείους δὲ καλλιγράφους , ἑρμηνεῦσαι τὰς θείας Γραφὰς αὐτὸν πεποίηκε . Καὶ ὁ μὲν τὴν δέουσαν χρείαν αὐτῷ παρεῖχεν , ὁ δὲ ἐπὶ σχολῆς γενόμενος ὑπηγόρευσε τοῖς ταχυγράφοις , καὶ οἱ βιβλιογράφοι σὺν γυναιξίν ἔγραφον , καλλιγραΚφεῖν ἐξησκημένοι . πᾶσαν τε θείαν Γραφὴν ἡρμήνευσεν ἐπὶ ἔτη ιηʹ . Λέγεται δὲ ὅτι ἑξακισχιλίας βίβλους συνέταξε . Τοσοῦτον γὰρ ζῆλον εἰς τὴν ἐξήγησιν τῶν θείων λόγων ὁ Ἀμβρόσιος ἐπεδείκνυτο , ὥστε τὴν πολλὴν αὐτοῦ σπουδὴν Ὡριγένης μαρτύρων γράφει πρός τινα λέγων · Ὁ ἱερὸς καὶ Θεῷ γνησίως ἀνακείμενος Ἀμβρόσιος πολλὰ προσαγορεύει σε · ὅστις νομίζων με φιλόπονον εἰναι καὶ πάνυ διψᾷν τοῦ θείου λόγου , ἤλεγξε τῇ ἰδίᾳ φιλοπονίᾳ τῷ πρὸς τὰ ἅγια μαθήματα ἔρωτι . Ὅθεν ἐπὶ τοσοῦτόν με παρελήλυθεν ὥστε κινδυνεύειν ἀπαυδᾶν πρὸς τὰς αὐτοῦ προτάσεις . Οὔτε γὰρ δειπνῆσαι ἔστιν ἡμῖν ἀντιβάλλουσι , οὔτε δειπνήσασιν ἔξεστι περιπατῆσαι καὶ διαναπαῦσαι τὰ σώματα , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς καιροῖς ἐκείνοις φιλολογεῖν καὶ ἀκριβοῦν τὰ ἀντίγραφα ἀναγκαζόμεθα . Οὕτε μὴν ὅλην ἐπὶ θεραπείᾳ τοῦ σώματος τὴν νύκτα ἔξεστιν ἡμῖν κοιμᾶσθαι , ἐπὶ πολὺ τῆς ἑσπέρας τῆς φιλολογίας παρατεινούσης . Ἐῶ δὲ λέγειν καὶ πὰ ἕωθεν μέχρι τῆς θʹ , ἔσθ´ ὅτε καὶ δεκάτης ὥρας · πάντες γὰρ οἱ θέλοντες φιλοπονεῖν τοὺς καιροὺς ἐκείνους τῇ ἐξετάσει τῶν θείων λογίων καὶ ταῖς ἀναγνώσεσιν ἀνατιθέασι . Πᾶσαν τοίνυν ἑρμηνεύσας τὴν θείαν Γραφὴν ἐτελεύτησεν ἐτῶν ξθʹ . Περὶ οὗ καὶ ὁ μέγας Ἐπιφάνιος ἐν τοῖς Παναρίοις λέγει · Τοῦ μὲν Ἀμβροσίου τὰ πρὸς τροφὴν αὐτῷ τε καὶ τοῖς ὀξυγράφοις καὶ τοῖς ὑπηρετοῦσιν ἐξαρκοῦντος , χάρτας τε καὶ τἄλλα τῶν ἀναλωμάτων , τοῦ δὲ Ὡριγένους ἔν τε ἀγρυπνίαις καὶ πολιτείαις ὑπερβαλλούσαις καὶ σχολῇ μεγίστῃ τὸν περὶ τῆς Γραφῆς διανύοντος κάματον , καὶ πᾶσαν τὴν καλουμένην τῶν Ἑξαπλῶν πραγματείαν καὶ τῶν λοιπῶν ὁ ἀνήρ μετὰ καμάτου πεφιλοτίμηται . Οὐ μόνον γὰρ τὰς ἐπισήμους ἐκδόσεις κατὰ ταὐτὸν συνήγαγεν , ἀλλὰ καὶ πέμπτην καὶ ἔκτην κατὰ τοὺς χρόνους τούτους ἐν Ἰεριχὼ παρατοχὼν ἔν τινι πίθῳ , ταύτας συνέταξεν . Ρ . ] Ἐπὶ ταὐτὸν οὖν πάσας συναγαγὼν , διελὼν δὲ καὶ ἀντιπαραθεὶς ἀλλήλων μετὰ αὐτῆς τῆς Ἑβραίων σηγεως τὰ τῶν λεγομένων Ἑξαπλῶν ἀντιγράφων εὐφυῶς άλα καὶ ἐπιστημόνως ἐκ πολυπειρίας κατεσκεύασεν .
Lemmas: καί γυμνότης ἑαυτοῦ πιέζω τοσοῦτος καταδαμάζω ὁ ἀκμή ὁ σῶμα ὡς ὁράω παντελῶς αὐτός ἀποσκλῆναι · οἶνος γάρ καί ἔλαιον καί ὁ λοιπός ἀπέχω ἀνατροπή [ . Ζύ ] ὁ θώραξ μέγας ὑπομένω . ἔνθεν γε ὅς διαβόητος γίγνομαι ὡς διαπρέπω ἔργον καί λόγος , πολύς Ἕλλην ὁ ειδωλομανια βδελύσσομαι πείθω μαρτύριον στέφανος ἀναδέω παοσκευαζω . Πολλῆς οὖν φήμη περί αὐτός τρέχω καί πολύς μακρόθεν πρός αὐτός συρρέω , οὐ Κόμνος Ἕλλην φιλόσοφος καί αἱρετικός ἐλλόγιμος πρός εὐσέβεια ἕλκω , ἀλλά καί ὁ εἰμί Χριστιανός μᾶλλον στοιχειόω ἐπί-βεβαιόω . εἰμί ὁ προλέγω Ἀμβρόσιος ἱκετεύω πολύς καί παραβιάζομαι ἐν Καισάρεια , καί ταχυγράφος μέν αὐτός παρίστημι ἑπτά πλείων δέ καλλιγράφος , ἑρμηνεύω ὁ θεῖος γραφή αὐτός ποιέω . καί ὁ μέν ὁ δήω χρεία αὐτός παρέχω , ὁ δέ ἐπί σχολή γίγνομαι ὑπαγορεύω ὁ ταχυγράφος , καί ὁ βιβλιογράφος σύν γυνή γράφω , Καλλιγραφέω ἐξασκέω . πᾶς τε θεῖος γραφή ἑρμηνεύω ἐπί ἔτος ΙΗΥ . λέγω δέ ὅτι ἑξακισχίλιοι Βίβλος συντάσσω . τοσοῦτος γάρ ζῆλος εἰς ὁ ἐξήγησις ὁ θεῖον λόγος ὁ Ἀμβρόσιος ἐπιδείκνυμι , ὥστε ὁ πολύς αὐτός σπουδή Ὡριγένης μάρτυς γράφω πρός τις λέγω · ὁ ἱερός καί Θεός γνήσιος ἀνάκειμαι Ἀμβρόσιος πολύς προσαγορεύω σύ · ὅστις νομίζω ἐγώ φιλόπονος εἰναι καί πάνυ διψάω ὁ θεῖον λόγος , ἐλέγχω ὁ ἴδιος φιλοπονία ὁ πρός ὁ ἅγιος μάθημα Ἔρως . ὅθεν ἐπί τοσοῦτόν ἐγώ παρέρχομαι ὥστε κινδυνεύω ἀπαυδάζομαι πρός ὁ αὐτός πρότασις . οὔτε γάρ δειπνέω εἰμί ἐγώ ἀντιβάλλω , οὔτε δειπνέω ἔξεστι περιπατέω καί διαναπαύω ὁ σῶμα , ἀλλά καί ἐν ὁ καιρός ἐκεῖνος φιλολογέω καί ἀκριβόω ὁ ἀντίγραφον ἀναγκάζω . ἵημι μήv ὅλος ἐπί θεραπεία ὁ σῶμα ὁ νύξ ἔξεστι ἐγώ κοιμάω , ἐπί πολύς ὁ ἑσπέρα ὁ φιλολογία παρατείνω . ἀίω δέ λέγω καί πη ἕωθεν μέχρι ὁ ὁ , ἐσθίω ὅτε καί δέκατος ὥρα · πᾶς γάρ ὁ ἐθέλω φιλοπονεῖν ὁ καιρός ἐκεῖνος ὁ ἐξέτασις ὁ θεῖον λόγιος καί ὁ ἀνάγνωσις ἀνατίθημι . πᾶσα τοίνυν ἑρμηνεύω ὁ θεῖος γραφή τελευτάω ἔτος ξθʹ . περι ὅς καί ὁ μέγας Ἐπιφάνιος ἐν ὁ πανάριον λέγω · ὁ μέν Ἀμβρόσιος ὁ πρός τροφή αὐτός τε καί ὁ ὀξυγραφέω καί ὁ ὑπηρετέω ἐξαρκέω , χάρτης τε καί ἄλλος ὁ ἀνάλωμα , ὁ δέ Ὠριγένης ἐν τε ἀγρυπνία καί πολιτεία ὑπερβάλλω καί σχολή μέγας ὁ περί ὁ γραφή διανύω κάματος , καί πᾶς ὁ καλέω ὁ ἑξαπλόω πραγματεία καί ὁ λοιπός ὁ ἀνήρ μετά κάματος φιλοτιμέομαι . οὖον μόνος γάρ ὁ ἐπίσημος ἔκδοσις κατά αὐτός συνάγω , ἀλλά καί πέμπτος καί κτείνω κατά ὁ χρόνος οὗτος ἐν Ἰεριχώ παρατοχοω ἐν τις πίθος , οὗτος συντάσσω . Ρ . ] ἐπί αὐτός οὖν πᾶς συνάγω , διαιρέω δέ καί ἀντιπαρατίθημι ἀλλήλων μετά αὐτός ὁ Ἑβραῖος σηγεως ὁ ὁ λέγω ἑξαπλόω ἀντίγραφος εὐφυής ἅλς καί ἐπιστήμων ἐκ πολυπειρία κατασκευάζω .