georgius-cedrenus.compendium-historiarum 556
οἱ μὲν γὰρ τοῦ Χαρσιανοῦ ἑαυτοῖς ἐνίσταντο τὰ τῆς ἀνδρίας ἀρμόζειν πρωτεῖα , ἔμπαλιν δὲ ἑαυτῷ τοῖς οἱ Ἀρμενιακοί . Ὡς οὖν ἐπὶ πλεῖστον ἐχώρει τὰ τῆς φιλονεικίας καὶ πρὸς τὸ μεγάλαυχον ἑκάτερα ἔρῥεπε τῶν ταγμάτων , ἐνταῦθα δὴ λέγεται παρά τινος λεχθῆναι τοῦ τῶν Ἀρμενιακῶν συστήματος , ὡς Ἵατί μάτην , ὦ συστρατιῶται , ἀπρεπῶς θρασυνόμεθα , ἐξὸν τοῖς ἔργοις ἀναμφισβήτητον ἀρετὴν ἐπιδείξασθαι ; Οἱ πολέμιοι γὰρ οὐ μακρὰν , καὶ ἔξεστιν ἐπὶ τῶν ἔργων φανῆναι τοὺς ἀριστεῖς . Τοὺς τοιούτους τοίνυν λόγους διενωτισθέντες οἱ στρατηγοὶ καὶ τὴν πρὸς ἀνδρίαν ὁρμὴν κατανοήσαντες τοῦ λαοῦ , καταμαθόντες δὲ καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ τόπου βοήθειαν , ὅτι ἐξ ὑπερδεξίων μέλλουσιν ἐπιτίθεσθαι τοῖς πολεμίοις ἐν κοίλῳ κειμένοις τόπῳ , διχῆ διαιροῦσι τὴν δύναμιν . Καὶ τὸ μὲν ἔκκριτον ταύτης ἄχρις ἑξακοσίων μετ´ αὐτῶν γε τῶν στρατηγῶν προσβαλεῖν ἐκρίθη τῷ τῶν βαρβάρων στρατῷ · τὸ δὲ λοιπὸν καὶ εὐαρίθμητον τῆς Ῥωμαϊκῆς στρατιᾶς εἰς δόκησιν πλήθους αὐτοῦ που σκευάσαντες πρὸς τὰ μετέωρα ἔστησαν , σύνθημα δόντες ἵν´ ὅταν οὗτοι προσβάλωσι τοῖς ἐχθροῖς , κἀκεῖνοι σὺν ἀλαλαγμῷ μεγίστῳ καὶ σάλπιγξιν ἐκπληκτικὴν βοὴν ἀναῤῥήξωσι , συνεπηχούντων καὶ τῶν ὀρέων , καὶ οὕτως ἀφανῶς διὰ τῆς νυκτὸς τῇ στρατοπεδείᾳ τῶν ἐχθρῶν πλησιάζωσι . Καὶ τοιούτου δοθέντος συνθήματος , οὔπω τοῦ ἡλίου τὰς ἀκρωρείας αὐγάζοντος , βοῇ στιβαρᾷ παιανίσαντες καὶ τὸ Σταυρὸς νενίκηκε , συμβοήσαντες ἐπιτίθενται τοῖς ἐχθροῖς , συνεπαλαλαζόντων ἀπὸ τοῦ ὄρους καὶ τῶν λοιπῶν . Εὐθὺς οὖν οἱ Βάρβαροι τῷ ἀνελπίστῳ καταπλαγέντες , καὶ μήτε συστῆναι μήτε τὸ ἐπιὸν πλῆθος ὅσον ἐστὶ λαβόντες καιρὸν ἰδεῖν , μήτ´ ἄλλο τι σωτήριον ἑαυτοῖς ἐκ τοῦ παραχρῆμα βουλεύσασθαι , ὥρμησαν πρὸς φυγήν . Τῶν οὖν διωκόντων Ῥωμαίων καὶ τοὺς μὴ αυνόντας ἐπιβοωμένων στρατηγοὺς καὶ τὰ τάγματα καὶ τὸν τῶν σχολῶν ἀφηγούμενον , καθάπερ αὐτοῖς συνετέτακτο , καὶ τῶν φευγόντων εἰς πλείονα συνελαυνομένων φόβον καὶ ταραχὴν , συνέβῃ μέχρι μιλίων τριάκοντα γενέσθαι τὴν δίωξιν καὶ τὸν μεταξὺ χῶρον ἀπείροις καταστρωθῆναι νεκροῖς . Τότε δὴ καὶ ὁ ἀναιδὴς Χρυσόχειρ σὺν ὀλίγοις φεύγων τῶν μετ´ αὐτὸν , ἐπεὶ καταδιώκειν ἔγνω Ῥωμαῖόν τινα Πουλάδην τὴν προσηγορίαν , ὅν αἰχμάλωτον ἔλαβέ ποτε κατὰ τὴν Τεφρικὴν καὶ διὰ ἀστεῖσμὸν καὶ χάριτα συνήθη εἶχε καὶ γνώριμον , θεασάμενος αὐτὸν καὶ γνωρίσας , [ Ρ . ὅ ] ἐπιστραφεὶς , Τί σοι , φησὶν , ὡ ἄθλιε Πουλάδη , διεπραξάμην κακὸν , ὅτι με οὕτω καταδιώκεις μανιωδῶς ἐπιθυμῶν ἀνελεῖν ; Ὁ δὲ συντόμως ὑπολαβὼν , Τῶν εὐεργεσιῶν σου , πάτρων , τὴν ἀμοιβὴν , ἔφη , ἀποδοῦναί σοι κατὰ τὴν παροῦσαν ἡμέραν πεποιθώς εἰμι τῷ Θεῷ . Ὁ μὲν οὐν προῄει οἷά τις ἐμβρόντητος καὶ βεβλαμμένος τὰς φρένας , ὁ δὲ ἐφείπετο μετ´ εὐτολμίας νεανικῆς . Τάφρῳ δὲ βαθείᾳ ὁ διωκόμενος ἐντυχών , καὶ ὑπερπηδῆσαι ταύτην τὸν ἴππον μὴ συγχωρῶν , βάλλεται κατόπιν παρὰ τοῦ Πουλάδου φθάσαντος κοντῶ κατὰ
Lemmas: ὁ μέν γάρ ὁ χαρσιανω ἑαυτοῦ ἐνίστημι ὁ ὁ Ἀνδρίας ἁρμόζω πρωτεῖος , ἔμπαλιν δέ ἑαυτοῦ ὁ ὁ αρμενιακός . ὡς οὖν ἐπί πλεῖστος χωρέω ὁ ὁ φιλονεικία καί πρός ὁ μεγάλαυχος ἑκάτερος ῥέπω ὁ τάγμα , ἐνταῦθα δή λέγω παρά τις λέγω ὁ ὁ Ἀρμενιακός σύστημα , ὡς Ἵατί μάτην , εἰμί συστρατιώτης , ἀπρεπῶς θρασύνω , ἔξεστι ὁ ἔργον ἀναμφισβήτητος ἀρετή ἐπιδείκνυμι ; ὁ πολέμιος γάρ οὖον μακράν , καί ἔξεστι ἐπί ὁ ἔργον φαίνω ὁ Ἀριστεύς . ὁ τοιοῦτος τοίνυν λόγος διενωτίζομαι ὁ στρατηγός καί ὁ πρός ἀνδρεία ὁρμή κατανοέω ὁ λαός , καταμανθάνω δέ καί ὁ ἀπό ὁ τόπος βοήθεια , ὅτι ἐκ ὑπερδέξιος μέλλω ἐπιτίθημι ὁ πολέμιος ἐν κοῖλος κεῖμαι τόπος , διχῆ διαιρέω ὁ δύναμις . καί ὁ μέν ἔκκριτος οὗτος ἄχρι ἑξακόσιοι μετέ αὐτός γε ὁ στρατηγός προσβάλλω κρίνω ὁ ὁ βάρβαρος στρατός · ὁ δέ λοιπός καί εὐαρίθμητος ὁ Ῥωμαϊκός στρατιά εἰς δόκησις πλῆθος αὐτός ποῦ σκευάζω πρός ὁ μετέωρος ἵστημι , σύνθημα δίδωμι ὅς ὅταν οὗτος προσβάλλω ὁ ἐχθρός , ἐκεῖνος σύν ἀλαλαγμός μέγας καί σάλπιγξ ἐκπληκτικός βοή ἀναλέγω , συνεπηχέω καί ὁ ὄρος , καί οὕτως ἀφανής διά ὁ νύξ ὁ στρατοπεδεία ὁ ἐχθρός πλησιάζω . καί τοιοῦτος δίδωμι σύνθημα , οὔπω ὁ ἥλιος ὁ ἀκρώρεια αὐγάζω , βοή στιβαρός παιανίζω καί ὁ Σταυρός νικάω , συμβοάω ἐπιτίθημι ὁ ἐχθρός , συνεπαλαλάζω ἀπό ὁ ὄρος καί ὁ λοιπός . εὐθύς οὖν ὁ βάρβαρος ὁ ἀνέλπιστος καταπλάσσω , καί μήτε συνίστημι μήτε ὁ ἔπειμι2 πλῆθος ὅσος εἰμί λαμβάνω καιρός ὁράω , μῆτε ἄλλος τίς σωτήριος ἑαυτοῦ ἐκ ὁ παραχρῆμα βουλεύω , ὁρμάω πρός φυγή . ὁ οὖν διώκω Ῥωμαῖος καί ὁ μή αυνόντας ἐπιβοάω στρατηγός καί ὁ τάγμα καί ὁ ὁ σχολή ἀφηγέομαι , καθάπερ αὐτός συντάσσω , καί ὁ φεύγω εἰς πλείων συνελαύνω φόβος καί ταραχή , σύβνω μέχρι μίλιον τριάκοντα γίγνομαι ὁ δίωξις καί ὁ μεταξύ χῶρος ἤπειρος καταστρῴζω νεκρός . τότε δή καί ὁ ἀναιδής χρυσόχειρ σύν ὀλίγος φεύγω ὁ μετέ αὐτός , ἐπεί καταδιώκω γιγνώσκω Ῥωμαῖος τις Πουλάδης ὁ προσηγορία , ὅς αἰχμάλωτος λαμβάνω ποτός κατά ὁ Τεφρικὴν καί διά ἀστεϊσμός καί χάρις συνήθης ἔχω καί γνώριμος , θεάομαι αὐτός καί γνωρίζω , [ Ρ . ὅς ] ἐπιστρέφω , τις σύ , φημί , εἰμί ἄθλιος Πουλάδη , διαπράσσω κακός , ὅτι ἐγώ οὗτος καταδιώκω μανιωδῶς ἐπιθυμέω ἀναιρέω ; ὁ δέ σύντομος ὑπολαμβάνω , ὁ εὐεργεσία σύ , πάτρως , ὁ ἀμοιβή , φημί , ἀποδίδωμι σύ κατά ὁ πάρειμι ἡμέρα πείθω εἰμί ὁ Θεός . ὁ μέν ὀν πρόειμι1 οἷος τις ἐμβρόντητος καί βλάπτω ὁ φρήν , ὁ δέ ἐφέπω μετέ εὐτολμία νεανικός . τάφρος δέ βαθύς ὁ διώκω ἐντυγχάνω , καί ὑπερπηδάω οὗτος ὁ ἵππος μή συγχωρέω , βάλλω κατόπιν παρά ὁ Πουλάδου φθάνω κοντός κατά