georgius-cedrenus.compendium-historiarum 288
εὐχὴν τὸν ἔνοικον καὶ συνουσιωμένον δαίμονα ἐξελαύνειν . ἕλκει γὰρ ἕκαστον τῶν τικτομένων ἐκ τοῦ προπάτορος ὥσπερ τὴν φύσιν , οὕτω δὴ καὶ τὴν τῶν δαιμόνων δουλείαν , ὡν ὑπὸ τῆς σπουδαίας εὐχῆς ἐλαυνομένων ἐπιφοιτᾷ λοιπὸν τὸ ἅγιον Πνεῦμα ὁρατῶς καὶ αἰσθητῶς , καὶ τὴν οἰκείαν παρουσίαν φανερώτατα σημαῖνον , τὸ μὲν σῶμα τῆς ἐμπαθοῦς κινήσεως ἐλευθεροῦται παντελῶς , ἡ δὲ ψυχὴ τῆς ἐπὶ τὰ χείρω ῥοπῆς τέλεον ἀπαλλάττεται , ὡς μηκέτι δεῖσθαι λοιπὸν μήτε νηστείας πιεζούσης τὸ σῶμα μήτε διδασκαλίας χαλινούσης τὴν ψυχὴν καὶ τὸν νοῦν ἀπὸ πάσης ἐνεργείας πονηρᾶς καὶ ἐνθυμήσεως . Οὐ μόνον δὲ τῶν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος ὁ τοιοῦτος ἀπαλλάττεται αἰσχίστων παθῶν καὶ σκιρτημάτων , ἀλλὰ καὶ τὰ μέλλοντα σαφῶς προλέγει καὶ τὴν ἁγίαν Τριάδα ὀφθαλμοφανῶς θεωρεῖ καὶ θεολοΚγίας καὶ θείων μυστηρίων ἀξιοῦται . Οὕτως ὁ θεῖος Φλαβιανὸς τὴν δαιμονιώδη [ αρεσιν ἀνορύξας ἔφη πρὸς τὸν δυσσεβέστατον γέροντα · Πεπαλαιωμένε κακῶν ἡμερῶν , ἤλεγξέ σε τὸ σὸν μιαρώτατον στόμα , καὶ οὐκ ἐγὼ καὶ τὰ σὰ διεφθαρμένα , καὶ ἀκάθαρτα χείλη καταμαρτυρουσί σου . Φανερωθείσης δὲ τῆς σατανικῆς καὶ βδελυρᾶς ἀπάτης καὶ αἱρέσεως ταύτης , τῆς μὲν Συρίας ἐξηλάθησαν , εἰς δὲ τὴν Παμφυλίαν ἀνεχώρησαν καὶ ταύτην τῆς λώβης ἐπλήρωσαν , νῦν δὲ σχεδὸν εἰπεῖν καὶ τὴν πλείονα δύσιν . Ρ . Ζθθ ] Τῷ κα´ ἔτει τῆς βασιλείας τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου διαβάλλουσι Σαπώρην τὸν βασιλέα Περσῶν κατὰ Χριστιανῶν , καὶ γίνεται διωγμὸς ὡς πλείους τῶν δεκαοκτὼ χιλιάδων ὑπὸ´ αὐτοῦ ἀναιρεθῆναι . Ἡ δὲ αἰτία τῆς διαλύσεως τῆς μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ Περσῶν γενομένης εἰρήνης γέγονε διὰ´ αἰτίαν τοιαύτην · Μητρόδωρός τις Περσογενὴς προσποιησάμενος φιλοσοφεῖν ἀπῆλθεν ἐν Ἰνδίᾳ καὶ τοὺς Βραχαᾶνας , καὶ χρησάμενος ἐγκρατείᾳ πολλῇ γέγονεν αὐτοῖς σεβαστός . Εἰργάζετο δὲ ὑδρομύλους καὶ λοετρὰ , μέχρι τότε μὴ γνωριζόμενα παρὰ´ αὐτοῖς . Οὗτος ἐν τοῖς ἀδύτοις ὡς εὐσεβής εἰσιὼν λίθους τιμίους καὶ μαργαρίτας πολλοὺς ὑφείλετο . Ἔλαβε δὲ καὶ παρὰ τοῦ βασιλέως τῶν Ἰνδῶν , ὥστε τῷ βασιλεῖ δῶρα κομίσαι · καὶ ἐπανελθὼν εἰς τὸ Βυζάντιον δέδωκε ταῦτα ὡς ἴδια τῷ βασιλεῖ . Θαυμάζοντι δὲ αὐτῷ ἔφη καὶ ἄλλα διὰ γῆς προπέμψαι , ἀλλ´ ἀφαιρεθῆναι ὑπὸ Περσῶν . Γράφει οὖν ἀποτόμως Κωνσταντῖνος πρὸς Σαπώρην , ἀποσταλῆναι αὐτὰ , καὶ δεξάμενος οὐκ ἀνταπέστειλε . Διὰ τοῦτο ἐλύθῃ ἡ εἰρήνη . Ἐκ τούτων οὗν τῶν λίθων ἔργον ποιήσας ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλε τοῖς πέραν τοῦ Δαννουβίου ἔθνεσιν , ἐπιγράψας τῷ μείζονι τὸ δῶρον · ὅπερ γέγονεν αὐτοῖς ὀλέθρου αἴτιον διὰ τὴν ἐπιγραφήν . Φασὶ δὲ αὐτὸν πρῶτον πάντων τῶν βασιλέων διαδήματι χρήσασθαι καὶ μαργαρίταις καὶ ἄλλοις λίθοις περιεργότερον κοσμηθῆναι . Ἀλλὰ καὶ πτύχας Εὐαγγελίων χρυσᾶς διὰ μαργάρων καὶ λίθων κατασκευάσας ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ προσήγαγε , θαύματος ἀξίας . Ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ ἡ ἁγία καὶ μακαρία Ελένη πρὸς Κύριον ἐκδημεῖ , ἐτῶν οὖσα πʹ , καὶ ἐν τῷ αῷ τῶν Ἀγίων Ἀποστόλων θάπτεται πρώτη , πολλὰ τῷ ἰδίῳ υἱῷ περὶ τῆς εἰς Χριστὸν εὐσεβείας παραγγείλασα .
Lemmas: εὐχή ὁ ἔνοικος καί συνουσιόομαι δαίμων ἐξελαύνω . ἕλκω γάρ ἕκαστος ὁ τίκτω ἐκ ὁ προπάτωρ ὥσπερ ὁ φύσις , οὗτος δή καί ὁ ὁ δαίμων δουλεία , ὡς ὑπό ὁ σπουδαῖος εὐχή ἐλαύνω ἐπιφοιτάω λοιπός ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁρατός καί αἰσθητός , καί ὁ οἰκεῖος παρουσία φανερός σημαίνω , ὁ μέν σῶμα ὁ ἐμπαθής κίνησις ἐλευθερόω παντελῶς , ὁ δέ ψυχή ὁ ἐπί ὁ χείρων ῥοπή τελέω ἀπαλλάσσω , ὡς μηκέτι δήω λοιπός μήτε νηστεία πιέζω ὁ σῶμα μήτε διδασκαλία χαλινόω ὁ ψυχή καί ὁ νόος ἀπό πᾶς ἐνέργεια πονηρός καί ἐνθύμησις . οὖον μόνος δέ ὁ ὁ Ψυχή καί ὁ σῶμα ὁ τοιοῦτος ἀπαλλάσσω αἰσχρός πάθος καί σκίρτημα , ἀλλά καί ὁ μέλλω σαφῶς προλέγω καί ὁ ἅγιος Τριάς ὀφθαλμοφανῶς θεωρέω καί θεολοΚγίας καί θεῖον μυστήριον ἀξιόω . οὕτως ὁ θεῖος Φλαβιανός ὁ δαιμονιώδης [ ἄρεσις ἀνορύσσω φημί πρός ὁ δυσσεβής γέρων · παλαιόω κακός ἡμέρα , ἐλέγχω σύ ὁ σός μιαρός στόμα , καί οὐ ἐγώ καί ὁ σός διαφθείρω , καί ἀκάθαρτος χεῖλος καταμαρτυρέω σύ . φανερόω δέ ὁ σατανικός καί βδελυρός ἀπάτη καί αἵρεσις οὗτος , ὁ μέν Συρία ἐξελαύνω , εἰς δέ ὁ Παμφυλία ἀναχωρέω καί οὗτος ὁ λώβη πληρόω , νῦν δέ σχεδόν εἶπον καί ὁ πλείων δύσις . Ρ . Ζθθ ] ὁ κα´ ἔτος ὁ βασίλεια ὁ μέγας Κωνσταντῖνος διαβάλλω Σαπώρης ὁ βασιλεύς Πέρσης κατά Χριστιανός , καί γίγνομαι διωγμός ὡς πλείων ὁ δεκαοκτώ χιλιάς ὑπό αὐτός ἀναιρέω . ὁ δέ αἰτία ὁ διάλυσις ὁ μεταξύ Ῥωμαῖος καί Πέρσης γίγνομαι εἰρήνη γίγνομαι διά αἴτιος τοιοῦτος · Μητρόδωρος τις Περσογενής προσποιέω φιλοσοφέω ἀπέρχομαι ἐν Ἰνδία καί ὁ Βραχαᾶνας , καί χράω ἐγκράτεια πολύς γίγνομαι αὐτός σεβαστός . ἐργάζομαι δέ υδρόμυλος καί λουτρόν , μέχρι τότε μή γνωρίζω παρά αὐτός . οὗτος ἐν ὁ ἄδυτος ὡς εὐσεβής εἴσειμι λίθος τίμιος καί μαργαρίτης πολύς ὑφαιρέω . λαμβάνω δέ καί παρά ὁ βασιλεύς ὁ Ἰνδός , ὥστε ὁ βασιλεύς Δῶρα κομίζω · καί ἐπανέρχομαι εἰς ὁ Βυζάντιον δίδωμι οὗτος ὡς ἴδιος ὁ βασιλεύς . θαυμάζω δέ αὐτός φημί καί ἄλλος διά γῆ προπέμπω , ἀλ ἀφαιρέω ὑπό Πέρσης . γράφος οὖν ἀπότομος Κωνσταντῖνος πρός Σαπώρης , ἀποστέλλω αὐτός , καί δέχομαι οὐ ἀνταποστέλλω . Ζεύς οὗτος λύω ὁ εἰρήνη . ἐκ οὗτος ἐν ὁ λίθος ἔργον ποιέω ὁ βασιλεύς ἀποστέλλω ὁ πέραν ὁ δαννουβιος ἔθνος , ἐπιγράφω ὁ μείζων ὁ δῶρον · ὅσπερ γίγνομαι αὐτός ὄλεθρος αἴτιος διά ὁ ἐπιγραφή . φημί δέ αὐτός πρῶτος πᾶς ὁ βασιλεύς διάδημα χράω καί μαργαρίτης καί ἄλλος λίθος περίεργος κοσμέω . ἀλλά καί πτύξ Εὐαγγελίων χρύσεος διά μάργαρον καί λίθος κατασκευάζω ἐν ὁ Μεγάλη ἐκκλησία προσάγω , θαῦμα ἄξιος . ἐν οὗτος ὁ χρόνος καί ὁ ἅγιος καί μακάριος Ελένη πρός κύριος ἐκδημέω , ἔτος εἰμί ἀπό , καί ἐν ὁ ἀάω ὁ Ἀγίων ἀπόστολος θάπτω πρῶτος , πολύς ὁ ἴδιος υἱός περί ὁ εἰς Χριστός εὐσέβεια παραγγέλλω .