georgius-cedrenus.compendium-historiarum 276
ὅτι τοῦτο τὸ ὄνομα ὃ ἐπεκαλέσατο ὁΖαμβρῆς τοῦ ἀποκτεῖναι τὸν ταῦρον , τοῦ διαβόλου ἐστίν . Εἰ γὰρ θανόντα ἀναστῆσαι οὐ δύναται ἔστιν ἄρα ζωῆς καὶ σωτηρίας ἐχθρὸς ὁ ζῶντα μὲν ἀποκτεῖναι δυνηθεὶς , νεκρὸν δὲ ζωοποιῆσαι μὴ ἰσχύων . Τότε ὁ Ζαμβρῆς διαῤῥήξας τὸν ἑαυτοῦ χιτῶνα ἔφη Δέσποτα ἐπιεικέστατε , βασιλεῦ αἰώνιε , Σίλβεστρον ὃν λέγεις , νικῆσαι οὐδεὶς ἠδυνήθη , ἐγὼ ἐν τῷ παντοκράτορι Θεῷ ἐνίκησα . Δίκαιον οὖν ἐστι μὴ ἐπὶ πολὺ δοθῆναι αὐτῷ ἐξουσίαν τοῦ λαλεῖν . Σένα γὰρ ἐφευρίσκων ἀεὶ καὶ ἐναντία τοῦ Θεοῦ λαλῶν οὐ παύεται , καὶ τῇ αὐτοῦ φλυαρίᾳ ἐπιβαρὺς γίνεται τῆ ὑμῶν βασιλείᾳ . Πρὸς ὃν ὁ Αὔγουστος ἔφη · Τὸ τοῦ παντοκράτορος Θεοῦ ὄνομα καὶ ἐπίκλησις πρώτιστα πάντων ζωῆς καὶ σωτηρίας πρόνοιαν παρέχεται . Ὡσαύτως καὶ σὺ εἰ τοῦ Θεοῦ εἶ , ἀνάστησον τὸν ταῦρον , καὶ πιστεύσομέν σε ἀπὸ . Θεοῦ ἔχειν τὴν νίκην . Εἰ δὲ τοῦτο οὐ δύνῃ ποιῆσαι , φανερά σου τῆς ὑποκρίσεως γοητεία διὰ δαιμόνων πεπρᾶχθαι . Πρὸς ὃν καὶ ὁ ἅγιος Σίλβεστρος ἔφη · Ἄκουε , ὧ Ἰουδαῖε , ἀπὸ τῶν σῶν Γραφῶν τὴν ἀλήθειαν . Ἔν τῷ Δευτερονομίῳ αὐτὸς ὁ Θεὸς λέγει · « Ἵδετε , ἴδετε , ὅτι ἐγώ εἰμι , καὶ οὐκ ἔστι Θεὸς πλὴν ἐμοῦ . Ἐγὼ ἀποκτενῶ καὶ ζῆν ποιήσω , πατάξω κἀγὼ ἰάσομαι . » Εὐκαίρως οὖν ἐπικληθεὶς ἀποκτείνει , καὶ εὐκαίρως πάλιν ζωοποιεῖ . Ἐπικάλεσαι οὖν αὐτὸν ἐπὶ τὴν ἄλλην ἀκοὴν τοῦ ταύρου , καὶ ἐὰν αὐτὸν ἐγείρῃς , πιστεύσομεν πάντες , καθὼς σὺ φής . Τότε ὁ Ζαμβρῆς λέγει · Οὐκ εἶπόν σοι , ἐπιεικέστατε βασιλεῦ , Ἐτι ἐν λόγοις Σίλβεστρον οὐδεὶς δύναται νικῆσαι · Κέλευσον οὖν αὐτὸν μὴ ῥήμασιν ἀλλ´ ἔργοις ἐπιδεῖξαί τι ἡμῖν . Β . Ζβα ] Ὁ ἅγιος Σίλβεστρος ἔφη · Θέλεις οὖν , ὧ Ἰουδαῖε , ἐγὼ τῇ ἐπικλήσει τοῦ Δεσπότου μου Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγείρω τὸν ταῦρον ; Ζαμβρῆς λέγει · Τοῦτο οὐ ποιεῖς , εἰ καὶ πτεροῖς πετασθῇς . Ὁ βασιλεὺς εἶπε · Θαυμάζω τὴν ἀναισχυντίαν σου , Ζαμβρῆ . Σὺ εἶπας , σχολαζέτωσαν οἱ λόγοι καὶ ἔργοις ἀγωνιζέσθω . Οὗτος δὲ ὑπισχνεῖται ποιῆσαι ὅπερ σὺ λέγεις παντελῶς εἶναι ἀδύνατον . Ὥστε δικαιόν ἐστιν ὁμολογῆσαί σε τοῦτον εἶναι Θεὸν ἀληθῆ τὸν νεκροὺς ἀναστῆσαι δυνάμενον , ἐκεῖνον δὲ · πλάνον καὶ διάβολον τὸν ἀποκτείναντα καὶ ζωοποιῆσαι μὴ δυνάμενον . Τότε ὁ Ζαμβρῆς ὤμοσε λέγων · Ἐὰν Σἱλβεστρος τὸν νεκρὸν ταῦρον ἀναστήσῃ , πάντες τὸν Ἰουδαῖκὸν καταλείψαντες νόμον πρὸς τὴν τῶν Χριστιανῶν αὐτομολήσομεν πίστιν . Ὁ δὲ μακάριος Σίλβεστρος ἐκτείνας ἐπὶ πολὺ τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν , καὶ μετὰ δακρύων εὐχὴν ποιήσας , πρὸς τὸν ταῦρον ἀπελ . θών εἶπε φωνῇ μεγάλῃ · Ἐγὼ , Δέσποτά μου Ἰησοῦ Χριστέ , τὸ πανάγιον ὄνομά σου ἐπικαλοῦμαι ἐπὶ πάντων , ἵνα μάθῃ ὁ λαὸς οὐτος ὅτι διαβόλου μὲν ὄνομα ἐφόνευσε τὸν ταῦρόν , τοῦ δὲ ζωοποιοῦ καὶ φανερωτάτου σου ὀνόματος ἐπικλήσει ἐζωοποιήθη . Καὶ πλησιάσας τῷ ταύρῳ λέγει μετὰ κραυγῆς μεγάλης · Ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ , ὃν οἱ παράνομοι Ἰουδαῖοι ἐσταύρωσαν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου , ἀνάστηθι μετὰ σεμνότητος . Καὶ παρευθὺς ὁ ταῦρος ὅλον ἑαυτὸν κινήσας ἀνέστη . Καὶ λύσας αὐτοῦ τὰ
Lemmas: ὅτι οὗτος ὁ ὄνομα ὅς ἐπικαλέω ὁΖαμβρῆς ὁ ἀποκτείνω ὁ ταῦρος , ὁ διάβολος εἰμί . εἰμί γάρ θνῄσκω ἀνίστημι οὖον δύναμαι εἰμί ἄρα ζωή καί σωτηρία ἐχθρός ὁ ζῶ μέν ἀποκτείνω δύναμαι , νεκρός δέ ζωοποιέω μή ἰσχύω . τότε ὁ Ζαμβρῆς διαρρήγνυμι ὁ ἑαυτοῦ χιτών φημί δεσπότης ἐπιεικής , βασιλεύς αἰώνιος , Σίλβεστρος ὅς λέγω , νικάω οὐδείς δύναμαι , ἐγώ ἐν ὁ παντοκράτωρ Θεός νικάω . Δίκαιος οὖν εἰμί μή ἐπί πολύς δίδωμι αὐτός ἐξουσία ὁ λαλέω . Σένα γάρ ἐφευρίσκω ἀεί καί ἐναντίος ὁ Θεός λαλέω οὖον παύω , καί ὁ αὐτός φλυαρία ἐπιβαρὺς γίγνομαι τῆ σύ βασίλεια . πρός ὅς ὁ Αὔγουστος φημί · ὁ ὁ παντοκράτωρ Θεός ὄνομα καί ἐπίκλησις πρῶτος πᾶς ζωή καί σωτηρία πρόνοια παρέχω . ὡσαύτως καί σύ εἰμί ὁ Θεός εἰμί , ἀνίστημι ὁ ταῦρος , καί πιστεύω σύ ἀπό . Θεός ἔχω ὁ Νίκη . εἰμί δέ οὗτος οὖον δύναμαι ποιέω , φανερός σύ ὁ ὑπόκρισις γοητεία διά δαίμων πράσσω . πρός ὅς καί ὁ ἅγιος Σίλβεστρος φημί · Ἄκουος , ἵημι Ἰουδαῖος , ἀπό ὁ σός Γραφής ὁ ἀλήθεια . ἐν ὁ Δευτερονόμιον αὐτός ὁ θεός λέγω · « ὁράω , ὁράω , ὅτι ἐγώ εἰμί , καί οὐ εἰμί θεός πλήν ἐγώ . ἐγώ ἀποκτείνω καί ζῶ ποιέω , πατάσσω ἐγώ ἰάομαι . » εὔκαιρος οὖν ἐπικαλέω ἀποκτείνω , καί εὔκαιρος πάλιν ζωοποιέω . ἐπικαλέω οὖν αὐτός ἐπί ὁ ἄλλος ἀκοή ὁ ταῦρος , καί ἐάν αὐτός ἐγείρω , πιστεύω πᾶς , καθώς σύ φημί . τότε ὁ Ζαμβρῆς λέγω · οὐ εἶπον σύ , ἐπιεικής βασιλεύς , ἔτι ἐν λόγος Σίλβεστρος οὐδείς δύναμαι νικάω · κελεύω οὖν αὐτός μή ῥῆμα ἀλ ἔργον ἐπιδείκνυμι τίς ἐγώ . Β . Ζβα ] ὁ ἅγιος Σίλβεστρος φημί · ἐθέλω οὖν , ἵημι Ἰουδαῖος , ἐγώ ὁ ἐπίκλησις ὁ δεσπότης ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ἐγείρω ὁ ταῦρος ; Ζαμβρῆς λέγω · οὗτος οὖον ποιέω , εἰμί καί πτερόν πέτομαι . ὁ βασιλεύς εἶπον · θαυμάζω ὁ ἀναισχυντία σύ , Ζαμβρῆ . σύ εἶπον , σχολάζω ὁ λόγος καί ἔργον ἀγωνίζομαι . οὗτος δέ ὑπισχνέομαι ποιέω ὅσπερ σύ λέγω παντελῶς εἰμί ἀδύνατος . ὥστε δίκαιος εἰμί ὁμολογέω σύ οὗτος εἰμί θεός ἀληθής ὁ νεκρός ἀνίστημι δύναμαι , ἐκεῖνος δέ · πλάνος καί διάβολος ὁ ἀποκτείνω καί ζωοποιέω μή δύναμαι . τότε ὁ Ζαμβρῆς ὄμνυμι λέγω · ἐάν Σιλβέστρος ὁ νεκρός ταῦρος ἀνίστημι , πᾶς ὁ Ἰουδαῖος καταλείβω νόμος πρός ὁ ὁ Χριστιανός αὐτομολέω πίστις . ὁ δέ μακάριος Σίλβεστρος ἐκτείνω ἐπί πολύς ὁ χείρ εἰς ὁ οὐρανός , καί μετά δάκρυ εὐχή ποιέω , πρός ὁ ταῦρος Άπελ . Θῶν εἶπον φωνή μέγας · ἐγώ , δεσπότης ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὁ πανάγιος ὄνομα σύ ἐπικαλέω ἐπί πᾶς , ἵνα μανθάνω ὁ λαός οὐτος ὅτι διάβολος μέν ὄνομα φονεύω ὁ ταῦρος , ὁ δέ ζωοποιός καί φανερός σύ ὄνομα ἐπίκλησις ζῳοποιέω . καί πλησιάζω ὁ ταῦρος λέγω μετά κραυγή μέγας · ἐν ὁ ὄνομα Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ παράνομος Ἰουδαῖος σταυρόω ἐπί Πόντιος Πιλᾶτος , ἀνίστημι μετά σεμνότης . καί παρευθύς ὁ ταῦρος ὅλος ἑαυτοῦ κινέω ἀνίστημι . καί λύω αὐτός ὁ