georgius-cedrenus.compendium-historiarum 315
Πρὸς δὲ τὰ βόρεια τοῦ φόρου ἱστι τὸ σενατον , ὅπερ ἐκαύθη ὑπὸ Λέοντος τοῦ τῆς Βηρίνης , ἐν ᾧ πύλη ἐστὶ τῆς Ἐφεσίας Ἀρτέμιδος , Τραῖανοῦ δώρημα , τῆς Σκυθῶν μάχης ἔχουσα τὰς αἰτίας τὴν τῶν Γιγάντων μάχην καὶ τοὺς κεραυνοὺς τοῦ Διὸς καὶ τὸν Ποσειδῶνα σὺν τῇ τριαίνῃ καὶ τὸν Ἀπόλλωνα τόξον ἐσκευασμένον , κάτω δὲ τοὺς γίγαντας ὡς δράκοντας ἐπερχομένους , χερσὶ βώλους ῥιπτοῦντας εἰς ὕψος καὶ βλοσυρὸν εἰσορῶντας . ἵστανται δὲ πρὸς τὴν τοῦ φόρου πλατεῖαν ἀγάλματα δύο , πρὸς μὲν δύσιν τὸ τῆς Λινδίας Ἀθηνᾶς , κράνος ἔχον καὶ τὸ Γοργόνειον τέρας καὶ ὄφεις περὶ τὸν [ . ὅἂ ] τράχηλον ἐμπεπλεγμένους οὕτως γὰρ τὸ εἴδωλον αὐτῆς οἱ παλαιοὶ ἱστόρουν , πρὸς δὲ τὴν ἀνατολὴν ἡ Ἀμφιτρίτη , χηλὰς ἔχουσα καρκίνου ἐπὶ τῶν κροτάφων . ἤχθη δὲ καὶ αὐτὴ ἀπὸ γέδου . Ὃτι ὁ Κωνσταντῖνος ἔστησε τὸν μέγαν σταυρόν . Ὅτι τὸ τετρασκελὲς τέχνασμα , ὃ δῆριν λέγουσιν ἀνέμων , ἤγειρεν ὁ μέγας Θεοδόσιος , πυραμίδος σχῆμα ζωγραφοῦν καὶ ζώοις πλαστοῖς κεκοσμημένον βλαστοῖς τε καὶ καρποῖς καὶ ῥοΐσκοις . Γυμνοί τε Ἔρωτες ἵστανται προσγελῶντες ἀλλήλοις ἡμέρως καὶ τοῖς κάτω πεοῶσιν ἐμπαίζοντες . Ἄλλοι δὲ ἐποκλάζοντες ἔμπαλιν νέοι , σάλπιγξι χαλκαῖς ἐμφυσῶντες ἀνέμους . Χαλκοῦν δὲ βρέτας ὑψέθεν πετόμενον πνοὰς λιγείας δεικνύει τῶν ἀνέμων . Ὅτι τὸν τοῦ ταύρου κίονα ἔστησεν ὁ μέγας Θεοδόσιος , τρόπαια καὶ μάχας ἔχοντα κατὰ Σκυθῶν καὶ βαρβάρων τοῦ αὐτοῦ . Ἔχει δὲ οὕτος ἔνδοθεν καὶ ὀδὸν ἄνω φέρουσαν . Καὶ ὁ κατὰ τὸ ἄμφοδον δὲ ἑστὼς ἱππότης αὐτός ἐστιν ὁ μέγας Θεοδόσιος , χεῖρα τείνων δεξιὰν πρὸς τὴν πύλιν , καὶ δεικνὺς τὰ ἐγγεγραμμένα τῷ στύλῳ τρόπαια . Ὁτι ὁ χαλκοῦς βοῦς ἐκ Περγάμου ἦλθε , κάμινος δὲ ἦν ἐν ᾗ πέφλεκται ὁ ἅγιος μάρτυς Ἀντίπας . Ὅτι τὰ Ἀμαστριανοῦ λέγεται εἴτε ἀπό τινος εὐτελοῦς πατρισα ἔχοντος τὴν Ἄμαστριν , ἐλθόντος τε κατὰ πενίαν ἐν τῇ πόλει κἀκεῖ τελευτήσαντος , εἴτε ἀπὸ ἐνεργοῦς τῆς τοῦ τόπου δυσφημίας , ὅτι πᾶς κακοὐργος καὶ φονεὺς αὐτόθι τιννύει δίκην , κλῆσιν ἔλαχεν αἰσχίστην τῆς Παφλαγόνων ἕνεκεν βδελυρίας . Ἥν δέ ποτε ναὸς μέγιστος αὐτόθι Ἡλίου καὶ Σελήνης . οὖ πρὸς ἄρκτον κίονες στοιχηδὸν εἰστήκεισαν , μέσον δὲ κόλπος οἷα κόγχης εὐγύρου , ὕπερθεν δὲ αὐτῆς Ἡλιος ἐπὶ λευκοῦ ἅρματος , ἡ δὲ αὖ Σελήνη νυμφικῶς ἐστεμμένη ἐφ´ ἁρμαμάξης ἤγετο . Βύζαντος ἔργα ταῦτα . τοῦ Φειδαλείας ξυνευνέτου . Κάτω δὲ πρὸς θέμεθλα δόμου ἐκάθητό τις σκηπτοῦχος ἐπὶ θρόνου , καὶ λαοῖς ἐκέλευσε τοῖς κρατοῦσιν ὑπείκειν . Αὐτοῦ δὲ πρὸς γῆν ἦν βρέτας Διὸς ἐκ λευκοῦ λίθου , ἔργον Φειδίου , ἰζάνον , τῷ δοκεῖν , ἐπὶ κλίνης .
Lemmas: πρός δέ ὁ βόρειος ὁ φόρος ἵστημι ὁ σενάτον , ὅσπερ καίω ὑπό Λέων ὁ ὁ Βηρίνη , ἐν ὅς πύλη εἰμί ὁ Ἐφέσιος Ἄρτεμις , Τραϊανός δώρημα , ὁ Σκύθης μάχη ἔχω ὁ αἴτιος ὁ ὁ Γίγας μάχη καί ὁ κεραυνός ὁ Ζεύς καί ὁ Ποσειδῶν σύν ὁ τρίαινα καί ὁ Ἀπόλλων τόξον σκευάζω , κάτω δέ ὁ Γίγας ὡς δράκων ἐπέρχομαι , χείρ βῶλος ῥίπτω εἰς ὕψος καί βλοσυρός εἰσοράω . ἵστημι δέ πρός ὁ ὁ φόρος πλατύς ἄγαλμα δύο , πρός μέν δύσις ὁ ὁ Λίνδιος Ἀθηνᾶ , κράνος ἔχω καί ὁ Γόργειος τέρας καί ὄφις περί ὁ [ . ὄα ] τράχηλος ἐμπλέκω οὕτως γάρ ὁ εἴδωλον αὐτός ὁ παλαιός ἱστορέω , πρός δέ ὁ ἀνατολή ὁ Ἀμφιτρίτη , χηλή ἔχω καρκίνος ἐπί ὁ κρόταφος . ἄγω δέ καί αὐτός ἀπό γέδου . ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος ἵστημι ὁ μέγας σταυρός . ὅτι2 ὁ τετρασκελής τέχνασμα , ὅς δῆρις λέγω ἄνεμος , ἐγείρω ὁ μέγας Θεοδόσιος , πυραμίς σχῆμα ζωγραφέω καί ζῷον πλαστός κοσμέω βλαστός τε καί καρπός καί ροῗσκος . γυμνός τε Ἔρωτες ἵστημι προσγελάω ἀλλήλων ἥμερος καί ὁ κάτω πίνω ἐμπαίζω . ἄλλος δέ ἐποκλάζω ἔμπαλιν νέος , σάλπιγξ χάλκεος ἐμφυσάω ἄνεμος . χαλκοῦς δέ βρέτας ὑψέθεν πέτομαι πνοή λιγύς δείκνυμι ὁ ἄνεμος . ὅτι2 ὁ ὁ ταῦρος κίων ἵστημι ὁ μέγας Θεοδόσιος , τρόπαιον καί μάχη ἔχω κατά Σκύθης καί βάρβαρος ὁ αὐτός . ἔχις δέ οὗτος ἔνδοθεν καί ὁδός ἄνω φέρω . καί ὁ κατά ὁ ἄμφοδον δέ ἵστημι ἱππότης αὐτός εἰμί ὁ μέγας Θεοδόσιος , χείρ τείνω δεξιά πρός ὁ πυλίς , καί δείκνυμι ὁ ἐγγράφω ὁ στῦλος τρόπαιον . ὅτι ὁ χάλκεος βοῦς ἐκ Πέργαμος ἔρχομαι , κάμινος δέ εἰμί ἐν ὅς φλέγω ὁ ἅγιος μάρτυς Ἀντίπατρος . ὅτι2 ὁ Ἀμαστριανός λέγω εἴτε ἀπό τις εὐτελής πατρισα ἔχω ὁ Ἄμαστρις , ἔρχομαι τε κατά πενία ἐν ὁ πόλις ἐκεῖ τελευτάω , εἴτε ἀπό ἐνεργής ὁ ὁ τόπος δυσφημία , ὅτι πᾶς κακοῦργος καί φονεύς αὐτόθι τιννύω δίκη , κλῆσις λαγχάνω αἰσχρός ὁ Παφλαγών ἕνεκα βδελυρία . ὅς δέ ποτός ναός μέγας αὐτόθι Ἡλίας καί Σελήνη . οὖον πρός ἄρκτος κίων στοιχηδόν ἵστημι , μέσος δέ κόλπος οἷος κόγχη εὔγυρος , ὕπερθεν δέ αὐτός ἡλιος ἐπί λευκός ἅρμα , ὁ δέ αὖος Σελήνη νυμφικός στέφω ἐφίημι ἁρμάμαξα ἄγω . Βύζας ἔργον οὗτος . ὁ Φειδαλείας συνευνέτης . Κάτος δέ πρός θέμεθλα δόμος κάθημαι τις σκηπτοῦχος ἐπί θρόνος , καί λαός κελεύω ὁ κρατέω ὑπείκω . αὐτός δέ πρός γῆ εἰμί βρέτας Ζεύς ἐκ λευκός λίθος , ἔργον Φειδίας , ἱζάνω , ὁ δοκέω , ἐπί κλίνη .