georgius-acropolites.annales akropolitis.64
58 Ἐπεὶ δὲ ταῦτα οὕτω συνέβη , συνεπεπτώκει καί τι τῶν βαρυτέρων καὶ πολλὴν τὴν κατὰ τῶν Ρωμαίων βλάβην ἐπαπειλοῦν . ὁ γὰρ τοῦ Μελενικιωτικοῦ προεξάρχων στρατεύματος , Δραγωτᾶς τοὔνομα , καὶ φύσει μὲν ὡς Βούλγαρος δύσνοιαν τρέφων κατὰ Ρωμαίων , ἔτι δὲ καὶ πλέον φέρων τοῦ φυσικοῦ διὰ τὴν πρὸς τὸν βασιλέα ἀπέχθειαν – ἤλπισε γὰρ ἐξ αὐτοῦ μεγάλων τυχεῖν · οὐδὲ γὰρ ἔκρινεν ἄξια τὰ παρὰ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου ἐκείνῳ κεχορηγημένα καὶ ταῦτα πολλὰ γεγενημένα – ἀποστασίαν φανερὰν μεμελέτηκε . καὶ δὴ πάντας τοὺς ἐν Μελενίκῳ συναγαγὼν στρατιώτας τε καὶ λοιπούς , ἔτι δὲ καὶ ἄλλους παμπόλλους ἐκ τῶν πέριξ χωρῶν , παρεκάθισε τοῦ Μελενίκου τῷ ἄστει καὶ ἐπολιόρκει τοῦτο καὶ ἐφιλονείκει πορθεῖν . ἦσαν δὲ ἐν τούτῳ τῷ ἄστει προτεταγμένοι τῶν φυλασσόντων ὅ τε Νεστόγγος Θεόδωρος καὶ ὁ Ἄγγελος Ἰωάννης , καὶ ἀμφότεροι δέξιοι ἄστη φυλάξαι καὶ πολεμίους ἐκτρέψασθαι . ἐστενοχώρει δὲ τοὺς ἔνδον τοῦ ἄστεος οὐδὲν ἄλλο – καὶ γὰρ ηὐμοίρουν τῶν χρειωδῶν – ἀλλ' ἢ ἡ τοῦ ὕδατος ἔνδεια , ἐν ὥρᾳ θέρους τὸ ἀναγκαιότατον τῶν ἄλλων κἀν τῇ σπάνει βαρύτατον . οἱ δὲ – καὶ γὰρ οὐ πάντῃ τούτους τὸ ὕδωρ ἐξέλιπε – καρτερῶς τοῖς ἐναντίοις ἐμάχοντο καὶ ἀνθίσταντο καὶ ὀϊστοῖς ἔβαλλον καὶ λίθοις ἐτίτρωσκον καὶ πᾶσιν ἄλλοις ὅπλοις ἐμάχοντο . Τούτων ἐν ἀκροάσει γενόμενος ὁ βασιλεὺς δυσφόρως τὴν ἀκοὴν ἤνεγκε , βουλὴν δὲ βουλευσάμενος τὴν ἀρίστην , ὡς εἶχε τάχους ἅπαν ξυναγηοχὼς τὸ στρατόπεδον δωδεκαταῖος τὰς Σέρρας πέφθακεν , ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τοσαύτην διανύσας ὁδὸν καὶ τοσοῦτον ἐπαγόμενος στράτευμα , ταῖς κατὰ συστάδην εἰθισμένον μάχαις , ὅπλοις κατάφρακτον καὶ ἵπποις φορταγωγοῖς διοικούμενον καὶ πάσαις ἄλλαις ἀποσκευαῖς συγκροτούμενον καὶ περιφραγνύμενον . ἐπεὶ δὲ μέχρι Σερρῶν κατηντήκει , αὐτόθι διανυκτερεύσας , ἅμα πρωῒ τὰ στρατεύματα συνταξάμενος καὶ τοὺς πεζαιτέρους καὶ τοξοφόρους ἔμπροσθεν βαίνειν ἐγκελευσάμενος , ἐπείπερ ἐπέπυστο τὴν τοῦ Ρουπελίου δυσχωρίαν , καθ' ἣν ὁ ποταμὸς Στρυμὼν ῥεῖ , δυσὶ συγκλειόμενος ὄρεσιν , ὡς μόγις ἅμαξαν διὰ ταύτης ἔρχεσθαι , τοῦ ποταμοῦ στενωτάτην ἀπεργαζομένου τὴν δίοδον , – κλεισούρας τοὺς τοι ούτους τόπους ὁ πολὺς κατονομάζει λαός – Βουλγαρικῇ φυλάττεσθαι στρατιᾷ ἱππέων μὲν ὀλίγων πεζῶν δὲ πολλῶν , – οἱ γὰρ Βούλγαροι καὶ πύλας ἐν αὐταῖς κατεσκεύασαν μοχλοῖς καὶ κλείθροις ἠσφαλισμένας , ὡς ἄμαχα τούτοις ἐξ ἀμφοτέρων τυγχάνειν τῆς τε δυσκολίας τοῦ τόπου καὶ τῆς γεγενημένης παρ' αὐτῶν προμηθείας καὶ τῆς λοιπῆς ὀχυρώσεως – ἐπεὶ ταῦτα οὕτως ἔχειν ἐμεμαθήκει ὁ βασιλεύς , σπουδῇ περὶ τὸν ἐκεῖσε χῶρον ἀφῖκτο , εὗρε δὲ τὰ ἐν αὐτῷ καθάπερ ἐπέπυστο . ἀποκόψας οὖν τῆς τῶν πεζαιτέρων στρατιᾶς ὅσον ἦν εἰκὸς σύνταγμα , ὑπὲρ κεφαλῆς τῶν Βουλγάρων βαδίζειν εἰς τὸ ὄρος προστέταχεν , ὡς ἂν ἐξ ὑπερδεξίων τοὺς Βουλγάρους βάλλωσιν ἐξ ὑψηλοτέρων τῶν τόπων ἐν τοῖς χθαμαλοῖς ἐκείνους τυγχάνοντας . οἱ δὲ θᾶττον ἐποίουν τὰ προσταττόμενα · ἦν γὰρ τὸ ὄρος δένδροις μὲν συνηρεφές , βάσιμον δὲ ποσὶ πεζαιτέρων · ἱππεῦσι δὲ κατευθὺ τῶν πυλῶν τὴν μάχην ποιεῖν ἐκέλευσεν . Ἐπεὶ γοῦν κατεῖδον οἱ Βούλγαροι ἄνωθεν μὲν ἐκ τῶν βουνῶν ὀϊστοῖς αὐτοὺς βαλλομένους , σταδαίαν δὲ τὴν μάχην κατεναντίον κεκτημένους , καὶ ἐν στενῷ κομιδῇ τὰ κατ' αὐτοὺς καθορῶντες εἰς φυγὴν ἐτράποντο , καὶ τὸ βασιλικὸν αὐτοῖς ἐφείπετο στράτευμα . πολλοὺς οὖν ἐκεῖσε σπάθης ἔργον πεποίηνται , οἱ δ' ἄλλοι μέχρι καὶ τῶν Βουλγαρικῶν στρατευμάτων διασωθέντες ἀπέδρασαν καὶ τούτοις τὰ περὶ τοῦ βασιλέως ἀπήγγειλαν καὶ ὅσα δὴ ἐπεπόνθεισαν . οἱ δὲ τῷ ἀθρόῳ διαταραχθέντες τῆς ἀκοῆς , καὶ ὡς αἴφνης αὐτοῖς ἐπεισπέπτωκε τὰ δεινά , ἕκαστος ὡς εἶχεν ἵππου τοῦ ἐφευρεθέντος αὐτῷ σχεδὸν ἐπιβάς , φεύγειν ὥρμησαν . ἐπεὶ δὲ καὶ νὺξ ὑπῆρχεν ἀσέληνος , καθ' ἣν ἡ φυγή , καὶ δυσχερὴς ὁ τόπος καὶ τὰ τῶν ὁδῶν δυσδιάγνωστα , ἔπιπτον μὲν ἐξ ἵππων ἔνιοι , ἕτεροι δὲ αὐτοὺς κατεπάτουν καὶ ἔφθειραν , καὶ ἄλλοι μὲν τῶν ἐφεστρίδων ἀπεσφενδονοῦντο κατὰ κρημνῶν , ἄλλοι δὲ ἄλλως τέλος δύστηνον ἀπελάμβανον , ὡς ὀλίγους ἐξ αὐτῶν διασωθέντας εἰς τὴν Βουλγάρων ἀφῖχθαι . τότε δὴ καὶ ὁ προϊστάμενος αὐτῶν Δραγωτᾶς , ὁ καὶ προεξάρχων τῆς ἀπιστίας , ἵππων ποσὶν ἅπαν τὸ σῶμα συντέθλασται καὶ τριταῖος τὴν αὐτοῦ ψυχὴν ἐξεφύσησεν . ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς τῆς νυκτὸς ἐκείνης τὸ ἄστυ καταλαβὼν τοῖς ἐκεῖσε φυλάττουσι ξυνωμίλησε , κἀκεῖνοι ἀσπασίως τε τὸν αὐτοκράτορα ὑπεδέξαντο καὶ κρότοις ἐπῄνουν καὶ εὐφήμοις λόγοις ἐκύδαινον καὶ ἀετὸν ταχὺν κατωνόμαζον .
Lemmas: 58 ἐπεί δέ οὗτος οὗτος συμβαίνω , συμπίπτω καί τίς ὁ βαρύς καί πολύς ὁ κατά ὁ Ῥωμαῖος βλάβη επαπειλώ . ὁ γάρ ὁ μελενικιωτικος προεξάρχων στράτευμα , Δραγώτας ὄνομα , καί φύσις μέν ὡς Βούλγαρος δύσνοια τρέφω κατά Ῥωμαῖος , ἔτι δέ καί πλέω φέρω ὁ φυσικός διά ὁ πρός ὁ βασιλεύς ἀπέχθεια – ἐλπίζω γάρ ἐκ αὐτός μέγας τυγχάνω · οὐδέ γάρ κρίνω ἄξιος ὁ παρά ὁ βασιλεύς Ἰωάννης ἐκεῖνος χορηγέω καί οὗτος πολύς γίγνομαι – ἀποστασία φανερός μελετάω . καί δή πᾶς ὁ ἐν Μελενίκος συνάγω στρατιώτης τε καί λοιπός , ἔτι δέ καί ἄλλος παμπολύς ἐκ ὁ πέριξ χώρα , παρακαθίζω ὁ Μελενίκου ὁ Ἄστυ καί πολιορκέω οὗτος καί φιλονεικέω πορθέω . εἰμί δέ ἐν οὗτος ὁ Ἄστυ προτάσσω ὁ φυλάσσω ὅς τε Νεστόγγος Θεόδωρος καί ὁ Ἄγγελος Ἰωάννης , καί ἀμφότερος δεξιός Ἄστυ φυλάσσω καί πολέμιος ἐκτρέπω . στενοχωρέω δέ ὁ ἔνδον ὁ Ἄστυ οὐδείς ἄλλος – καί γάρ εὐμοιρέω ὁ χρειώδης – ἀλλά ἢ ὁ ὁ ὕδωρ ἔνδεια , ἐν ὥρα θέρος ὁ ἀναγκαῖος ὁ ἄλλος ἐν ὁ σπάνις βαρύς . ὁ δέ – καί γάρ οὖον πάντῃ οὗτος ὁ ὕδωρ ἐκλείπω – καρτερός ὁ ἐναντίος μάχομαι καί ἀνθίστημι καί ὀϊστός βάλλω καί λίθος τιτρώσκω καί πᾶς ἄλλος ὅπλον μάχομαι . οὗτος ἐν ἀκροάομαι γίγνομαι ὁ βασιλεύς δύσφορος ὁ ἀκοή φέρω , βουλή δέ βουλεύω ὁ ἀγαθός , ὡς ἔχω τάχος ἅπας συνάγω ὁ στρατόπεδον δωδεκαταῖος ὁ Σέρρας φθάνω , ἐν ὀλίγος χρόνος τοσοῦτος διανύω ὁδός καί τοσοῦτος ἐπάγω στράτευμα , ὁ κατά συστάδην ἐθίζω μάχη , ὅπλον κατάφρακτος καί ἵππος φορταγωγός διοικέω καί πᾶς ἄλλος ἀποσκευή συγκροτέω καί περιφράγνυμι . ἐπεί δέ μέχρι Σέρρες καταντάω , αὐτόθι διανυκτερεύω , ἅμα πρωΐ ὁ στράτευμα συντάσσω καί ὁ πεζαίτερος καί τοξοφόρος ἔμπροσθεν βαίνω ἐγκελεύω , ἐπεί πυνθάνομαι ὁ ὁ ρουπελιος δυσχωρία , κατά ὅς ὁ ποταμός Στρυμών ῥέω , δύο συγκλείω ὄρος , ὡς μόγις ἅμαξα διά οὗτος ἔρχομαι , ὁ ποταμός στενός απεργάζομαι ὁ δίοδος , – κλεισούρα ὁ ὅς ούτος τόπος ὁ πολύς κατονομάζω λαός – βουλγαρικός φυλάσσω στρατιά ἱππεύς μέν ὀλίγος πεζός δέ πολύς , – ὁ γάρ Βούλγαρος καί πύλη ἐν αὐτός κατασκευάζω μοχλός καί κλεῖθρον ἀσφαλίζω , ὡς ἄμαχος οὗτος ἐκ ἀμφότερος τυγχάνω ὁ τε δυσκολία ὁ τόπος καί ὁ γίγνομαι παρά αὐτός προμήθεια καί ὁ λοιπός ὀχύρωσις – ἐπεί οὗτος οὕτως ἔχω μανθάνω ὁ βασιλεύς , σπουδή περί ὁ ἐκεῖσε χῶρος ἀφικνέομαι , εὑρίσκω δέ ὁ ἐν αὐτός καθάπερ πυνθάνομαι . ἀποκόπτω οὖν ὁ ὁ πεζαίτερος στρατιά ὅσος εἰμί εἰκός σύνταγμα , ὑπέρ κεφαλή ὁ Βουλγάρα βαδίζω εἰς ὁ ὄρος προστάσσω , ὡς εἄν ἐκ ὑπερδέξιος ὁ Βούλγαρος βάλλω ἐκ ὑψηλός ὁ τόπος ἐν ὁ χθαμαλός ἐκεῖνος τυγχάνω . ὁ δέ ταχύς ποιέω ὁ προστάσσω · εἰμί γάρ ὁ ὄρος δένδρον μέν συνηρεφής , βάσιμος δέ πούς πεζαίτερος · ἱππεύς δέ κατευθύ ὁ πύλη ὁ μάχη ποιέω κελεύω . ἐπεί γοῦν καθοράω ὁ Βούλγαρος ἄνωθεν μέν ἐκ ὁ βουνός ὀϊστός αὐτός βάλλω , σταδαῖος δέ ὁ μάχη κατεναντίον κτάομαι , καί ἐν στενός κομιδή ὁ κατά αὐτός καθοράω εἰς φυγή τρέπω , καί ὁ βασιλικός αὐτός ἐφέπω στράτευμα . πολύς οὖν ἐκεῖσε σπάθη ἔργον ποιέω , ὁ δέ ἄλλος μέχρι καί ὁ βουλγαρικός στράτευμα διασῴζω ἀποδιδράσκω καί οὗτος ὁ περί ὁ βασιλεύς ἀπαγγέλλω καί ὅσος δή πάσχω . ὁ δέ ὁ ἀθρόος διαταράσσω ὁ ἀκοή , καί ὡς αἴφνης αὐτός ἐπεισπίπτω ὁ δεινός , ἕκαστος ὡς ἔχω ἵππος ὁ ἐφευρίσκω αὐτός σχεδόν ἐπιβαίνω , φεύγω ὁρμάω . ἐπεί δέ καί νύξ ὑπάρχω ἀσέληνος , κατά ὅς ὁ φυγή , καί δυσχερής ὁ τόπος καί ὁ ὁ ὁδός δυσδιάγνωστος , πίπτω μέν ἐκ ἵππος ἔνιοι , ἕτερος δέ αὐτός καταπατέω καί φθείρω , καί ἄλλος μέν ὁ ἐφεστρίς απεσφενδονεομαι κατά κρημνός , ἄλλος δέ ἄλλως τέλος δύστηνος ἀπολαμβάνω , ὡς ὀλίγος ἐκ αὐτός διασῴζω εἰς ὁ Βουλγάρα ἀφικνέομαι . τότε δή καί ὁ προίστημι αὐτός Δραγώτας , ὁ καί προεξάρχων ὁ ἀπιστία , ἵππος πούς ἅπας ὁ σῶμα συντέλλω καί τριταῖος ὁ αὐτός ψυχή ἐκφυσάω . ὁ μέν οὖν βασιλεύς ὁ νύξ ἐκεῖνος ὁ Ἄστυ καταλαμβάνω ὁ ἐκεῖσε φυλάσσω συνομιλώ , ἐκεῖνος ἀσπασίως τε ὁ αὐτοκράτωρ ὑποδείκνυμι καί κρότος ἐπαινέω καί Εὔφημος λόγος κυδαίνω καί ἀετός ταχύς κατονομάζω .