georgius-acropolites.annales akropolitis.59
53 Οὕτω μὲν οὖν ὁ βασιλεὺς Θεόδωρος τῶν βασιλείων ἐπείληπτο θρόνων . τὴν νενομισμένην γοῦν ὁσίαν ἀποδοὺς τῷ βασιλεῖ καὶ πατρὶ καὶ καθεσθεὶς ἐπ' ἀσπίδος ὡς ἔθος καὶ ὑπὸ πάντων φημισθεὶς αὐτοκράτωρ , τοῦ Νυμφαίου ἀπάρας ἐπὶ τὴν Φιλαδέλφειαν ἀφίκετο . μεγίστη δὲ αὕτη πόλις καὶ πολυάνθρωπος καὶ ὁπλίζεσθαι δεδυνημένους οἰκήτορας ἔχουσα καὶ μάλιστα τοξείαν ἀσκοῦντας · ἀγχι τερμονοῦσα δὲ τοῖς Περσικοῖς ὁρίοις ἀεὶ διαμάχεσθαι τοῖς ὑπεναντίοις τούτους ποιεῖ καὶ ἐθάδας πολέμων ἐργάζεται . ἐκεῖσε οὖν διακαρτερήσας μικρὸν καὶ ὅσον πρεσβείαν στεῖλαι πρὸς τὸν σουλτάν , περὶ τὰ Βιθυνῶν κεχώρηκε μέρη καὶ τὴν τῆς χώρας ταύτης προκαθημένην πόλιν τὴν Νίκαιαν . ἐπεὶ δὲ ἐχήρευε τοῦ πατριαρχοῦντος ἡ ἐκκλησία – πέφθακε γὰρ ὁ πατριάρχης Μανουὴλ μικρόν τι τοῦ βασιλέως Ἰωάννου προτελευτῆσαι – ἔδει δὲ πρῶτον πατριάρχην προβληθῆναι , ἵν' ἐπὶ τῷ βασιλεῖ τὴν στεφηφορίαν ἐν τῷ ἱερῷ τελεσιουργήσῃ τεμένει , ἐζητεῖτο μὲν ὁ ἄξιος τοῦ τοιούτου θρόνου , ἡ δόξα δὲ τοῖς πολλοῖς ἐπὶ τῷ Βλεμμύδῃ ἐτύγχανε Νικηφόρῳ , τῷ ἐμῷ διδασκάλῳ τῶν τῆς φιλοσοφίας λόγων τε καὶ δογμάτων , ἀνδρὶ ἐκ νεότητος τὸν ζυγὸν ἀραμένῳ τοῦ μονήρους βίου καὶ περιβοήτῳ τυγχάνοντι καὶ περὶ λόγον καὶ ἀρετήν , κἂν ἐνίων ὁ φθόνος καὶ μάλιστα τῶν προυχόντων οὐ μόνον οὐκ ἐκφανῆ τούτῳ τὰ τῆς ἀρετῆς ἐποίει , ἀλλὰ καὶ κακίας τινὰς αὐτῷ προσεκόλλα . οὗτος οὖν πρὸς τὸν βασιλέα Θεόδωρον φιλίως διέκειτο καὶ παρ' αὐτοῦ ἐφιλεῖτο · τῶν γὰρ λόγων , ἐν οἷς τὰ πολλὰ ἐβρενθύετο , διδάσκαλον καὶ αὐτὸν ἐπεγράφετο . ὁ δὲ πρὸς τὸ ἦθος τοῦ βασιλέως ὁρῶν ὀκνηρότερος περὶ τὸ πρᾶγμα ἐτύγχανεν . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτὸς μαλακώτερον αὐτοῦ ἐπειρᾶτο · μᾶλλον γὰρ πρὸς βουλήσεως ἦν αὐτῷ τὴν προστασίαν μὴ καταδέξασθαι . ταπεινοτέρους γὰρ καὶ μετρίους εἶναι τὸ φρόνημα τοὺς πατριαρχεύοντας οἱ κρατοῦντες ἐθέλουσι καὶ προσπίπτειν εὐχερῶς τοῖς σφῶν αὐτῶν βουλήμασιν ὡς προστάγμασι . τοῦτο δὲ μᾶλλον οἱ ἀγροικότεροι πάσχουσιν , οὐδὲ γὰρ ἔχουσι τοῖς λόγοις θαρρεῖν · οἱ δὲ περὶ λόγους ἀκαμπέστεροι φαίνονται καὶ τοῖς ἐκείνων ὁρισμοῖς ἀντιπίπτουσιν . ὁ γοῦν βασιλεὺς Θεόδωρος διὰ ταῦτα μικράν τινα πεῖραν λαβὼν τοῦ ἀνδρὸς ἐφ' ἑτέρους ἐτράπετο . καὶ ἐπεὶ δυσαρεστῶν ἐτύγχανεν ἐν πολλοῖς , μοναχόν τινα εἶναι μαθὼν ἐν τῇ τῆς Ἀπολλωνιάδος λίμνῃ ὀλίγων γραμμάτων πεῖραν ἔχοντα – μόνον καὶ γὰρ ἐφήψατο τῆς γραμματικῆς παιδείας – ἀνίερον τελοῦντα καὶ Ἀρσένιον ὀνομαζόμενον , ὡς εἶχε τάχους στέλλει τοὺς αὐτὸν ἄξοντας . καὶ ὃς ἀφίκετο . ἐπεὶ δὲ τὴν ἀπὸ τῆς Νικαίας ἔξοδον ἔσπευδε , διὰ τάχους τοῖς ἀρχιερεῦσι προστάττει χειροτονῆσαι πατριάρχην αὐτὸν ὁ βασιλεύς · οἳ καὶ οὑτωσὶ διεπράξαντο , ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ διάκονον καὶ ἱερέα καὶ πατριάρχην αὐτὸν ἐκτελέσαντες .
Lemmas: 53 οὕτως μέν οὖν ὁ βασιλεύς Θεόδωρος ὁ βασίλειος ἐπιλαμβάνω θρόνος . ὁ νομίζω γοῦν ὅσιος ἀποδίδωμι ὁ βασιλεύς καί πατήρ καί καθέζομαι ἐπί ἀσπίς ὡς ἔθος καί ὑπό πᾶς φημίζω αὐτοκράτωρ , ὁ Νυμφαῖος ἀπαίρω ἐπί ὁ Φιλαδέλφεια ἀφικνέομαι . μέγας δέ οὗτος πόλις καί πολυάνθρωπος καί ὁπλίζω δύναμαι οἰκήτωρ ἔχω καί μάλιστα τοξεία ἀσκέω · ἄγχι τερμονεω δέ ὁ Περσικός ὅριον ἀεί διαμάχομαι ὁ ὑπεναντίος οὗτος ποιέω καί ἐθάς Πολέμων ἐργάζομαι . ἐκεῖσε οὖν διακαρτερέω μικρός καί ὅσος πρεσβεία στέλλω πρός ὁ Σουλτάν , περί ὁ Βιθυνός χωρέω μέρος καί ὁ ὁ χώρα οὗτος προκάθημαι πόλις ὁ Νίκαια . ἐπεί δέ χηρεύω ὁ πατριαρχέω ὁ ἐκκλησία – φθάνω γάρ ὁ πατριάρχης Μανουήλ μικρός τίς ὁ βασιλεύς Ἰωάννης προτελευτάω – ἐσθίω δέ πρῶτος πατριάρχης προβάλλω , ἵνα ἐπί ὁ βασιλεύς ὁ στεφηφορία ἐν ὁ ἱερός τελεσιουργέω τέμενος , ζητέω μέν ὁ ἄξιος ὁ τοιοῦτος θρόνος , ὁ δόξα δέ ὁ πολύς ἐπί ὁ Βλεμμύδης τυγχάνω Νικηφόρος , ὁ ἐμός διδάσκαλος ὁ ὁ φιλοσοφία λόγος τε καί δόγμα , ἀνήρ ἐκ νεότης ὁ ζυγόν ἀείρω ὁ μονήρης βίος καί περιβόητος τυγχάνω καί περί λόγος καί ἀρετή , κἀν ἔνιοι ὁ φθόνος καί μάλιστα ὁ προέχω οὖον μόνος οὐ ἐκφανής οὗτος ὁ ὁ ἀρετή ποιέω , ἀλλά καί κακία τις αὐτός προσκολλάω . οὗτος οὖν πρός ὁ βασιλεύς Θεόδωρος φίλιος διάκειμαι καί παρά αὐτός φιλέω · ὁ γάρ λόγος , ἐν ὅς ὁ πολύς βρενθύομαι , διδάσκαλος καί αὐτός ἐπιγράφω . ὁ δέ πρός ὁ ἦθος ὁ βασιλεύς ὁράω ὀκνηρός περί ὁ πρᾶγμα τυγχάνω . οὖον μήv ἀλλά καί ὁ βασιλεύς αὐτός μαλακός αὐτός πειράω · μᾶλλον γάρ πρός βούλησις εἰμί αὐτός ὁ προστασία μή καταδέχομαι . ταπεινός γάρ καί μέτριος εἰμί ὁ φρόνημα ὁ πατριαρχεύω ὁ κράτος ἐθέλω καί προσπίπτω εὐχερής ὁ σφεῖς αὐτός βούλημα ὡς πρόσταγμα . οὗτος δέ μᾶλλον ὁ ἄγροικος πάσχω , οὐδέ γάρ ἔχω ὁ λόγος θαρσέω · ὁ δέ περί λόγος ἀκαμπής φαίνω καί ὁ ἐκεῖνος ὁρισμός ἀντιπίπτω . ὁ γοῦν βασιλεύς Θεόδωρος διά οὗτος μικρός τις πείρω λαμβάνω ὁ ἀνήρ ἐπί ἕτερος τρέπω . καί ἐπεί δυσαρεστέω τυγχάνω ἐν πολύς , μοναχός τις εἰμί μανθάνω ἐν ὁ ὁ Ἀπολλωνιάς λίμνη ὀλίγος γράμμα πείρω ἔχω – μόνος καί γάρ ἐφάπτω ὁ γραμματικός παιδεία – ἀνίερος τελέω καί Ἀρσένιος ὀνομάζω , ὡς ἔχω τάχος στέλλω ὁ αὐτός ἄγω . καί ὅς ἀφικνέομαι . ἐπεί δέ ὁ ἀπό ὁ Νίκαια ἔξοδος σπεύδω , διά τάχος ὁ ἀρχιερεύς προστάσσω χειροτονέω πατριάρχης αὐτός ὁ βασιλεύς · ἕ καί οὑτωσί διαπράσσω , ἐν εἷς ἡμέρα διάκονος καί ἱερεύς καί πατριάρχης αὐτός ἐκτελέω .