georgius-acropolites.annales akropolitis.47
45 Ἐπεὶ γοῦν οὕτω ταῦτα διεπράχθη τῷ βασιλεῖ , πολλῆς μὲν ἡδονῆς αἴτια τούτῳ γεγενημένα , οὐχ ἧττον δὲ καὶ πᾶσι Ρωμαίοις αὔξησίν τινα κατιδοῦσι τοῦ κράτους καὶ πλατυσμὸν τῆς ἀρχῆς , ἦν μὲν πρὸς βουλήσεως τῷ βασιλεῖ μνήσασθαι νόστου καὶ πρὸς τὴν ἕω ἐπαναζεῦξαι – καὶ γὰρ καὶ ὁ καιρὸς τοῦτο ἀπῄτει · μὴν γὰρ παρερρύη Ὀκτώβριος , καὶ περί που τὰ μέσα τούτου διήρχετο ὁ Νοέμβριος – ἀλλά τις λόγος χρηστὸς καὶ πάνυ ὠφέλιμος ἐνεπόδιζε τὴν ὁρμήν . ἡ γὰρ Θεσσαλονίκη , καθώσπερ προϊστορήσαμεν , τὸν τοῦ Θεοδώρου υἱὸν τὸν Δημήτριον ἐγνώριζέ τε δεσπό την καὶ κατωνόμαζε · δεσπότης γὰρ ἦν καὶ πρὸς τοῦ βασιλέως τετιμημένος . ἐπεὶ δέ , ὡς προπεφθάκαμεν περὶ τούτου ἐρεῖν , ἀτάσθαλον ἦν τὸ μειράκιον καὶ παιδιαῖς ἐνσχολάζειν προσῆκον καὶ μειρακίων ἀθύρμασι , μή τοι γε ἀνδρῶν προΐστασθαι συνετῶν καὶ πολιτείας κατάρχειν καὶ νομίμως ἐπιστατεῖν , ἐπιβουλὴν κατ' αὐτοῦ τινες ἐξαρτύουσιν , ὧν οἱ ὀνομαστοί τε καὶ γνώριμοι Σπαρτηνὸς ἦσαν καὶ Καμπανός , ὁ Ἰατρόπουλός τε καὶ ὁ Κουτζουλάτος , οἱ δὲ τῶν ἐπισήμων ὅ τε Μιχαὴλ ὁ Λάσκαρις καὶ ὁ Τζυρίθων , ὃν καὶ μέγαν χαρτουλάριον ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης τετίμηκεν . ἄλλοι δὲ οἱ τοῦ σκέμματος κοινωνοὶ οὔπω δῆλοι , ὡς αὐτοὶ σφίσι τοῦ πράγματος σὺν τῷ πλήθει γεγόνασιν , ἀλλ' ἔμειναν ἀκατάγνωστοι τοῖς πλείοσιν . ἕνα γοῦν τούτων τῶν εἰρημένων , τὸν Καμπανόν , οἱ πάντες συσκευασάμενοι εἰς τὸν αὐτοκράτορα Ἰωάννην ἐκπέμπουσι πραγματείας μὲν προφάσεως χάριν , τῇ δ' ἀληθείᾳ κοινοῦ χρυσοβούλλου ἐπευμοιρῆσαι , τῶν ἀνέκαθεν προσαρμοσάντων Θεσσαλονίκῃ ἐθίμων τε καὶ δικαίων περιεκτικοῦ καὶ τῆς σφῶν ἐλευθερίας παρεκτικοῦ . ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς πάντα τε τούτοις κατὰ σκοπὸν ἐπεπράχει καὶ δωρεῶν ὑποσχέσεις τοῖς ὑπηρετήσουσι τῇ πράξει καὶ ἐγγράφους τίθησι . Ταῦτα δὴ ἐς τὸ ἀσφαλὲς οἰκονομήσας ὁ βασιλεὺς ἀπάρας τῶν Μελενίκου χωρίων περὶ τὴν Θεσσαλονίκην ἐφέρετο , πρότερον ἐξαποστείλας πρέσβεις εἰς τὸν Δημήτριον , ὡς ἂν κατὰ τὰς αὐτοῦ ὑποθήκας ἀφίκοιτο εἰς αὐτὸν καὶ ἀφοσιώσοι τὸ ὄφλημα · οὕτω γὰρ συνέθετο καὶ κατώμοσεν . ὁ δὲ – οὐδὲ γὰρ εἶχε νοεῖν οἴκοθεν – τοῖς ἐπιβούλοις συμβούλοις χρώμενος οἴκοι καταμένειν ἐπείθετο · σκευωρίαν γὰρ ἔφασκον εἶναι κατ' αὐτοῦ τὴν τοῦ βασιλέως μετάκλησιν . κοῦφος δὲ ὢν οὗτος τὰς φρένας τοῖς αὐτῶν λόγοις συνεφέρετο , ὅποι καὶ νεύοιεν . ξυνέβη δὲ κἀν τούτοις , ὅπερ ὡς ἥδυσμά τι παραθήσω τοῖς λόγοις . τὸν Καμπανὸν – ἕνα δὲ τοῦτον τῶν συνιστόρων τοῦ δόλου προείπομεν εἶναι – τὰ οὐχ ὑπὲρ Δημητρίου φρονοῦντα ἀπήγγειλάν τινες , ἐπεὶ καὶ ἐκ βασιλέως ἐπανέζευξε . καὶ ὃς παρέστη τῷ Δημητρίῳ καὶ κατηγορεῖτο πρὸς τῶν ἀληθῆ κατ' αὐτοῦ φασκόντων , ὡς « ῥᾳδιουργῶν κρύφα καὶ ἀποπειρᾶται τοῦ λαοῦ καὶ γραφαὶ πρὸς αὐτοῦ τῷ βασιλεῖ πέμπονται καὶ λόγοι μυστηριώδεις διαμηνύονται . » καὶ ἦν πρὸς τῇ τοιαύτῃ ἐξετάσει ὁ Καμπανός . ὁ γοῦν Σπαρτηνός , συμμύστης ὢν τῶν πραττομένων , περὶ τῶν τοιούτων μεμαθηκὼς τάχος ἐκεῖσε φέρεται , καὶ ὡς εἶχεν ἄσθματος καὶ σπουδῆς « τί » φησι « περὶ τοῦδε τοῦ ἀλιτηρίου κατηγοροῦσί τινες , δέσποτα , ὃς εἰ ἁλῴη τοιοῦτος , πολλῶν θανάτων κριθείη ἂν ἄξιος ; » καὶ ὁ Δημήτριος – ἐθάρρει γὰρ μάλα τούτῳ ὡς πιστῷ καὶ πάνυ τοῦτον εὐνούστατον κατὰ τὸν κωμικὸν ὄντα εἰ καὶ μὴ κλεπτίστατον ἥγητο – « προδότην τοῦτον , Σπαρτηνέ , φασὶν εἶναι οἱ τοῦτον διώκοντες . »
Lemmas: 45 ἐπεί γοῦν οὗτος οὗτος διαπράσσω ὁ βασιλεύς , πολύς μέν ἡδονή αἴτιος οὗτος γίγνομαι , οὐ κακός δέ καί πᾶς Ῥωμαῖος αὔξησις τις καθοράω ὁ κράτος καί πλατυσμός ὁ ἀρχή , εἰμί μέν πρός βούλησις ὁ βασιλεύς μνάομαι νόστος καί πρός ὁ ἠώς ἐπαναζεῦξαι – καί γάρ καί ὁ καιρός οὗτος ἀπαιτέω · μήv γάρ παραρρέω Ὀκτώβριος , καί περί ποῦ ὁ μέσος οὗτος διέρχομαι ὁ Νοέμβριος – ἀλλά τις λόγος χρηστός καί πάνυ ὠφέλιμος ἐμποδίζω ὁ ὁρμή . ὁ γάρ Θεσσαλονίκη , καθώσπερ προϊστορέω , ὁ ὁ Θεόδωρος υἱός ὁ Δημήτριος γνωρίζω τε Δέσπο ὁ καί κατονομάζω · δεσπότης γάρ εἰμί καί πρός ὁ βασιλεύς τιμάω . ἐπεί δέ , ὡς προπέσσω περί οὗτος εἴρω , ἀτάσθαλος εἰμί ὁ μειράκιον καί παιδιά ἐνσχολάζω προσήκω καί μειράκιον ἄθυρμα , μή ὅς γε ἀνήρ προίστημι συνετός καί πολιτεία κατάρχω καί νόμιμος ἐπιστατέω , ἐπιβουλή κατά αὐτός τις ἐξαρτύω , ὅς ὁ ὀνομαστός τε καί γνώριμος Σπαρτήν εἰμί καί Καμπανός , ὁ Ιατρόπουλος τε καί ὁ Κουτζουλάτος , ὁ δέ ὁ ἐπίσημος ὅς τε Μιχαήλ ὁ Λάσκαρις καί ὁ Τζυρίθων , ὅς καί μέγας χαρτουλάριος ὁ βασιλεύς Ἰωάννης τιμάω . ἄλλος δέ ὁ ὁ σκέμμα κοινωνός οὔπω δῆλος , ὡς αὐτός ὅς ὁ πρᾶγμα σύν ὁ πλῆθος γίγνομαι , ἀλλά μένω ἀκατάγνωστος ὁ πλείων . εἷς γοῦν οὗτος ὁ εἴρω , ὁ καμπανόν , ὁ πᾶς συσκευάζω εἰς ὁ αὐτοκράτωρ Ἰωάννης ἐκπέμπω πραγματεία μέν πρόφασις χάρις , ὁ δέ ἀλήθεια κοινός χρυσόβουλλος ἐπευμοιρέω , ὁ ἀνέκαθεν προσαρμόζω Θεσσαλονίκη ἔθιμος τε καί Δίκαιος περιεκτικός καί ὁ σφεῖς ἐλευθερία παρεκτικός . ὁ μέν οὖν βασιλεύς πᾶς τε οὗτος κατά σκοπός πράσσω καί δωρεά ὑπόσχεσις ὁ ὑπηρετέω ὁ πρᾶξις καί ἔγγραφος τίθημι . οὗτος δή εἰς ὁ ἀσφαλής οἰκονομέω ὁ βασιλεύς ἀπαίρω ὁ Μελενίκου χωρίον περί ὁ Θεσσαλονίκη φέρω , πρότερος ἐξαποστέλλω πρέσβυς εἰς ὁ Δημήτριος , ὡς εἄν κατά ὁ αὐτός ὑποθήκη ἀφικνέομαι εἰς αὐτός καί ἀφοσιόω ὁ ὄφλημα · οὗτος γάρ συντίθημι καί κατόμνυμι . ὁ δέ – οὐδέ γάρ ἔχω νοέω οἴκοθεν – ὁ ἐπίβουλος σύμβουλος χράω οἴκοι καταμένω πείθω · σκευωρία γάρ φάσκω εἰμί κατά αὐτός ὁ ὁ βασιλεύς μετάκλησις . κοῦφος δέ εἰμί οὗτος ὁ φρήν ὁ αὐτός λόγος συμφέρω , ὅποι καί νεύω . συμβαίνω δέ ἐν οὗτος , ὅσπερ ὡς ἥδυσμα τίς παρατίθημι ὁ λόγος . ὁ καμπανόν – εἷς δέ οὗτος ὁ συνίστωρ ὁ δόλος προεῖπον εἰμί – ὁ οὐ ὑπέρ Δημήτριος φρονέω ἀπαγγέλλω τις , ἐπεί καί ἐκ βασιλεύς ἐπαναζεύγνυμι . καί ὅς παρίστημι ὁ Δημήτριος καί κατηγορέω πρός ὁ ἀληθής κατά αὐτός φάσκω , ὡς « ῥᾳδιουργός κρύφα καί ἀποπειράομαι ὁ λαός καί γραφή πρός αὐτός ὁ βασιλεύς πέμπω καί λόγος μυστηριώδης διαμηνύω . » καί εἰμί πρός ὁ τοιοῦτος ἐξέτασις ὁ Καμπανός . ὁ γοῦν Σπαρτηνός , συμμύστης εἰμί ὁ πράσσω , περί ὁ τοιοῦτος μανθάνω τάχος ἐκεῖσε φέρω , καί ὡς ἔχω ἆσθμα καί σπουδή « τίς » φημί « περί ὅδε ὁ ἀλιτήριος κατηγορέω τις , δεσπότης , ὅς εἰμί ἁλώϊος τοιοῦτος , πολύς θάνατος κρίνω εἄν ἄξιος ; » καί ὁ Δημήτριος – θαρσέω γάρ μάλα οὗτος ὡς πιστός καί πάνυ οὗτος εὔνους κατά ὁ κωμικός εἰμί εἰμί καί μή κλεπτίστατος ἡγέομαι – « προδότης οὗτος , Σπαρτινός , φημί εἰμί ὁ οὗτος διώκω . »