georgius-acropolites.annales akropolitis.56
Ἐκεῖνος μὲν οὖν τοῖς λόγοις οἷον τοῦ νεανίου ἐκ πεπληγμένος – εἰκοστὸν γὰρ καὶ ἕβδομον διήνυεν ἔτος ὁ Κομνηνὸς Μιχαήλ – καὶ τῷ μὴ ἐν συμφοραῖς τούτου ὄντος τὸ εὐγενὲς τοῦ φρονήματος καταπίπτειν μηδὲ τὸ τῶν νοημάτων ὑποχαλᾶν εὐεπήβολον , πρὸς τὸν βασιλέα ἐλθὼν ὅσα μὲν οὖν εἶπεν ἐκεῖνος αὐτὸς μὲν οὐκ οἶδα , πάντως δὲ ταῦτ' ἔμελλε λέξαι ὅσα τε καὶ οἷα ἤκουσεν . ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς διάπειραν πολλὴν πεποιηκὼς οὐχ εὗρε κατά τι τὸν Κομνηνὸν Μιχαὴλ ὑπαίτιον ὄντα , καὶ ταῦτα καὶ τὸν ἀναίτιον εἰς αἰτίαν ἄγων τῇ βίᾳ ἢ τῶν λόγων ἢ τῶν μαστίγων . πάντες γὰρ ἀπεφαίνοντο οἵ τε τῶν Λατίνων οἵ τε τῶν Ρωμαίων , καὶ μάλιστα τῶν Λατίνων , ἐπεί γε οὗτοι ἐλευθερωτέρᾳ χρῶνται πρὸς τοὺς δεσπότας τῇ γλώττῃ , ἀθῷον εἶναι ἐπὶ πᾶσι τὸν Κομνηνὸν Μιχαήλ · ἤκουσα δὲ καὶ αὐτὸς ἐπὶ τῇ κρίσει παρών , καὶ σὺν ἐμοὶ ὁ Μακρωτὸς Ἰωάννης , τάχα καὶ ἡμεῖς συναριθμούμενοι τοῖς κρίνουσι πρὸς τοῦ βασιλέως , ὡς ξύλων ἄν τινες μηδὲν διαφέροντες ἐνταῦθ' ἵστανται . ἐβούλετο γὰρ πάντας κατ' αὐτοῦ συμψηφίζεσθαι , ἡμῖν δὲ οὐκ ἦν λόγος , ἄνευ λόγου τοῦ Κομνηνοῦ Μιχαὴλ κρινομένου . ἐφιλεῖτο γὰρ – φίλη γε ἡ ἀλήθεια – οὐ πρὸς ἡμῶν καὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς παντὸς τῶν τε ἐν τέλει τῶν τε στρατηγῶν τῶν τε στρατιωτῶν καὶ αὐτῶν τῶν τῆς ξύγκλυδος · τοῖς τε γὰρ νεάζουσιν ἡδὺς ἦν καὶ προσηνὴς ὁμιλῶν καὶ χαρίεις ἐν λόγοις καὶ ἐν ἐπιτηδεύμασι δεξιώτατος , τοῖς τε γέρουσι γηραιὸς ἐδόκει τὸν λόγον τε καὶ τὴν σύνεσιν , καὶ ἀσπάσιος αὐτοῖς ἐνομίζετο . καὶ ταῦτ' οὖν , ὡς οἶμαι , γέγονεν ἐπ' αὐτῷ δοκιμασίᾳ τοῦ κρείττονος · ἐπεὶ γὰρ εἰς τὴν βασίλειαν ἔμελλε θεὸς ἀναβιβάσαι τοῦτον περιωπήν , τῷ τῶν βασάνων πυρὶ καὶ τῷ διὰ πείρας χωνευτηρίῳ δεδοκίμακεν , ἵνα μὴ εἰς τὸν βασίλειον ἀναβὰς θρόνον ῥᾷον ἔχῃ πιστεύειν διαβολαῖς καὶ συκοφαντίαις μήτε θᾶττον τὰς ἀποφάσεις ποιεῖν ἐπ' ἐξουσίᾳ τοῦ πράττειν τὰ βουλητέα γεγενημένος . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἐν ἄλλοις πολλοῖς κατεξήτασεν , ὡς προϊὼν ὁ τῆς ἱστορίας λόγος δηλώσειεν . ἐπὶ δὲ τέλει τῆς ὑποθέσεως ταυτησὶν ἦν ὁ βασιλεὺς εἰρηκώς , κἀμοῦ τῶν λόγων ἀκροωμένου · « αἶ ἐλεεινὸν οἵας δόξης ἐξέπεσες . » τὸ δὲ ἦν ὅτιπερ πρὸς βουλήσεως ἦν τῷ βασιλεῖ τὴν ἐγγόνην αὐτοῦ , τὴν πρώτην θυγατέρα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ βασιλέως Θεοδώρου τὴν Εἰρήνην , ἐπιδοῦναι τῷ Κομνηνῷ Μιχαὴλ εἰς ὁμόκοιτιν . ἦν δὲ αὕτη πρὸς τὸν Μιχαὴλ ἀνεψιά , δευτερεξαδέλφου θυγάτηρ · ἀλλὰ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῷ βασιλεῖ Ἰωάννῃ ἐγένετο καὶ ἐν πλείοσιν ἄλλοις , καὶ εἴωθε τὰ τοιαῦτα οὕτω πως ξυμβαίνειν · κἂν γὰρ τῇ ἐκκλησίᾳ κεκώλυται , ἀλλὰ τοῖς βασιλεῦσιν ἐφεῖται τῆς κοινῆς προμηθείας χάριν καὶ τοῦ συμφέροντος .
Lemmas: ἐκεῖνος μέν οὖν ὁ λόγος οἷος ὁ νεανίας ἐκ πλήσσω – εἰκοστός γάρ καί ἕβδομος διανύω ἔτος ὁ Κομνηνός Μιχαήλ – καί ὁ μή ἐν συμφορά οὗτος εἰμί ὁ εὐγενής ὁ φρόνημα καταπίπτω μηδέ ὁ ὁ νόημα ὑποχαλάω εὐεπήβολος , πρός ὁ βασιλεύς ἔρχομαι ὅσος μέν οὖν εἶπον ἐκεῖνος αὐτός μέν οὐ οἶδα , πάντως δέ αὐτός μέλλω λέγω ὅσος τε καί οἷος ἀκούω . ὁ μέν οὖν βασιλεύς διάπειρα πολύς ποιέω οὐ εὑρίσκω κατά τίς ὁ Κομνηνός Μιχαήλ ὑπαίτιος εἰμί , καί οὗτος καί ὁ ἀναίτιος εἰς αἴτιος ἄγω ὁ βία ἢ ὁ λόγος ἢ ὁ μάστιξ . πᾶς γάρ ἀποφαίνω ὁ τε ὁ Λατῖνος ὁ τε ὁ Ῥωμαῖος , καί μάλιστα ὁ Λατῖνος , ἐπεί γε οὗτος ἐλεύθερος χράω πρός ὁ δεσπότης ὁ γλῶσσα , ἀθῷος εἰμί ἐπί πᾶς ὁ Κομνηνός Μιχαήλ · ἀκούω δέ καί αὐτός ἐπί ὁ κρίσις πάρειμι , καί σύν ἐγώ ὁ Μακρωτὸς Ἰωάννης , τάχα καί ἐγώ συναριθμέω ὁ κρίνω πρός ὁ βασιλεύς , ὡς ξύλον ἄν τις μηδείς διαφέρω ἐνταῦθα ἵστημι . βούλομαι γάρ πᾶς κατά αὐτός συμψηφίζω , ἐγώ δέ οὐ εἰμί λόγος , ἄνευ λόγος ὁ Κομνηνός Μιχαήλ κρίνω . φιλέω γάρ – φίλος γε ὁ ἀλήθεια – οὖον πρός ἐγώ καί μόνος , ἀλλά καί πρός πᾶς ὁ τε ἐν τέλος ὁ τε στρατηγός ὁ τε στρατιώτης καί αὐτός ὁ ὁ σύγκλυς · ὁ τε γάρ νεάζω ἡδύς εἰμί καί προσηνής ὁμιλέω καί χαρίεις ἐν λόγος καί ἐν ἐπιτήδευμα δεξιός , ὁ τε γέρων γηραιός δοκέω ὁ λόγος τε καί ὁ σύνεσις , καί ἀσπάσιος αὐτός νομίζω . καί αὐτός οὖν , ὡς οἴομαι , γίγνομαι ἐπί αὐτός δοκιμασία ὁ ἀγαθός · ἐπεί γάρ εἰς ὁ βασίλεια μέλλω θεός ἀναβιβάζω οὗτος περιωπή , ὁ ὁ βάσανος πῦρ καί ὁ διά πείρω χωνευτήριον δοκιμάζω , ἵνα μή εἰς ὁ βασίλειος ἀναβαίνω θρόνος ῥᾳδίως ἔχω πιστεύω διαβολή καί συκοφαντία μήτε ταχύς ὁ ἀπόφασις ποιέω ἐπί ἐξουσία ὁ πράσσω ὁ βουλητέος γίγνομαι . οὖον μήv ἀλλά καί ἐν ἄλλος πολύς κατάγνυμι , ὡς προέρχομαι ὁ ὁ ἱστορία λόγος δηλόω . ἐπί δέ τέλος ὁ ὑπόθεσις οὗτος εἰμί ὁ βασιλεύς εἴρω , ἐγώ ὁ λόγος ἀκροάομαι · « ἀεί ἐλεεινός οἷος δόξα ἐκπίπτω . » ὁ δέ εἰμί ὅτιπερ πρός βούλησις εἰμί ὁ βασιλεύς ὁ ἐγγόνη αὐτός , ὁ πρῶτος θυγάτηρ ὁ υἱός αὐτός ὁ βασιλεύς Θεόδωρος ὁ Εἰρήνη , ἐπιδίδωμι ὁ Κομνηνός Μιχαήλ εἰς ὁμόκοιτος . εἰμί δέ οὗτος πρός ὁ Μιχαήλ ἀνεψιά , δευτερεξάδελφος θυγάτηρ · ἀλλά οὗτος καί ἐπί ὁ βασιλεύς Ἰωάννης γίγνομαι καί ἐν πλείων ἄλλος , καί εἴωθα ὁ τοιοῦτος οὗτος πως συμβαίνω · κἀν γάρ ὁ ἐκκλησία κωλύω , ἀλλά ὁ βασιλεύς ἐφίημι ὁ κοινός προμήθεια χάρις καί ὁ συμφέρω .