georgius-acropolites.annales akropolitis.39
39 Οὐ πολὺς παρερρύη χρόνος , καὶ ὁ Μανουὴλ ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο , μετάμελος , ὡς ἔλεγον , τῶν παραβασιῶν τῶν πρὸς τὸν βασιλέα γενόμενος . θνήσκει δὲ καὶ ἡ βασιλὶς Εἰρήνη , γυνὴ σωφρονική τε καὶ ἀρχικὴ καὶ πολὺ τὸ μεγα λεῖον ἐπιδεικνυμένη τὸ βασίλειον . ἔχαιρε δὲ καὶ λόγοις καὶ σοφῶν ἠκροᾶτο μετὰ ἡδονῆς · ἐτίμα δὲ τούτους ὑπερ βαλλόντως , ὡς ἔστιν ἐκ τούτου γνῶναι . καὶ γὰρ ἐκλείψεως γινομένης , ἡλίου τὸν καρκίνον διοδεύοντος περὶ μεσημβρίαν , ἐπείπερ αὐτὸς οὕτω συμβὰν ἐν τοῖς βασιλείοις ἀπῆλθον – ἐσκηνοῦτο δὲ περὶ τοὺς τόπους οὓς ὀνομάζουσι Περίκλυστρα σὺν τῇ βασιλίδι ὁ βασιλεύς – ἠρώτηκέ με τὴν τῆς ἐκλείψεως αἰτίαν . καὶ αὐτὸς μὲν ἀκριβῶς οὐκ εἶχον ἐρεῖν – ἄρτι καὶ γὰρ τῶν τῆς φιλοσοφίας ἡψάμην ὀργίων παρὰ τοῦ σοφοῦ Βλεμμύδου διδασκόμενος – ὅμως μέντοι παρ' αὐτοῦ τῷ τότε ὅσον ἦν εἰκὸς ἐπιγνοὺς τήν τε τῆς σελήνης ἐπιπρόσθησιν αἰτίαν τῆς ἐπισκιάσεως ἔλεγον εἶναι , καὶ δοκεῖν μὲν ἐκλείπειν τὸν ἥλιον , οὐκ ἀληθῆ δὲ εἶναι τὴν τῆς φαύσεως στέρησιν , μᾶλλον μέντοι τοῦτο τὴν σελήνην πάσχειν , ἐπὰν τῷ σκιάσματι ἐμπέσῃ τῆς γῆς , διὰ τὸ ἐξ ἡλίου τὸ φέγγος αὐχεῖν . ἐπεὶ δὲ ὁ λόγος ἐπὶ μήκιστον παρετείνετο , ἀντέλεγε δὲ τοῖς λεγομένοις ὁ ἰατρὸς Νικόλαος , ἀνὴρ ἥκιστα μὲν φιλοσοφίας μετασχών , ἄκρος δὲ τὴν οἰκείαν τέχνην καὶ μάλιστα τὴν διὰ πείρας γινωσκομένην · πάνυ δὲ οὗτος ἠγαπᾶτο τῇ βασιλίδι , ἀκτουαρίου δὲ εἶχε τιμήν . ἐπεὶ γοῦν ἀντέλεγεν οὗτος , αὐτὸς δὲ πλέον ἐστωμυλλόμην , ἐν τῷ μεταξὺ τῶν λεγομένων ἀπεκάλεσέ με ἡ βασιλὶς μωρόν · εἶτα δὴ ὥσπερ τι οὐ προσῆκον ἐργασαμένη , πρὸς τὸν βασιλέα στραφεῖσα « ἀπρεπῶς ἄρα εἰρήκειν » ἔφη « καλέσασα τοῦτον μωρόν » . καὶ ὁ βασιλεὺς « οὐ καινόν · μειράκιον γάρ ἐστιν » . εἴκοσι γὰρ σὺν ἑνὶ τότε ὑπῆρχον ἐτῶν , καὶ οὐ πάμπαν ἀπᾴδει τούτου τὸ πρόσρημα . ἀλλ' ἡ βασιλὶς « οὐ χρεών » φησι « τὸν φιλοσόφους λόγους προφέροντα οὑτωσί γε προσαγορευθῆναι παρ' ἡμῶν » . ταῦτ' εἶπον , ὡς ἂν παραστήσαιμι ὅπως τε αὕτη ἐφίλει τοὺς λόγους καὶ τοὺς εἰδότας τούτους ἐτίμα . θνήσκει μέν , ὡς ἔφην , ἡ βασιλὶς αὕτη , οἶμαι δὲ καὶ τὴν τοῦ ἡλίου ἔκλειψιν τὸν αὐτῆς προσημᾶναι θάνατον . καὶ κομήτης δὲ πρὸ μηνῶν ἓξ περὶ τὸ μέρος ἀνεφάνη τοῦ βορρᾶ · ἦν δὲ πωγωνίας καὶ διήρκεσε μῆνας τρεῖς , οὐκ ἐν ἑνὶ τόπῳ ἀλλ' ἐν διαφόροις φαινόμενος . Μετὰ βραχὺ δὲ καὶ ὁ Βουλγάρων ἄρχων Ἀσὰν ἐξ ἀνθρώπων ἐγένετο , ἀνὴρ ἐν βαρβάροις ἄριστος ἀναφανείς , οὐκ ἐν τοῖς οἰκείοις γὰρ μόνον ἀλλά γε δὴ καὶ τοῖς ἀλλοτρίοις . ἐχρήσατο καὶ γὰρ φιλανθρωπότερον τοῖς προσερχομένοις αὐτῷ ἐπήλυσι καὶ μάλιστα τοῖς Ρωμαίοις , καὶ φιλοτίμως αὐτοῖς παρεῖχε τὰ σιτηρέσια . ἐπεὶ οὖν αὐτὸς ἐτεθνήκει , ὁ υἱὸς αὐτοῦ , ὃν Καλιμᾶνον ὠνόμαζον , ἐκ τῆς ἐξ Οὔγγρων τούτῳ γεγεννημένος , τὴν ἀρχὴν ἀνεδέξατο . ἦν δὲ τῷ τοιούτῳ Καλιμάνῳ καὶ αὐτοκασιγνήτη , ἧς τοὔνομα Θάμαρ . ἐκ δὲ τῆς τοῦ Ἀγγέλου θυγατρὸς τῷ Ἀσὰν τρεῖς παῖδες γεγέννηνται , ἄρρην ὁ Μιχαὴλ καὶ θήλειαι , ὡς εἰρήκαμεν , ἡ Μαρία καὶ ἡ Ἄννα . ὁ μὲν οὖν Καλιμᾶνος τὴν πατρικὴν ἀρχὴν ἀναζωσάμενος καὶ τὰς μετὰ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου σπονδὰς ἀνενεώσατο , καὶ εἶχον εἰρήνην ἐν τοῖς τοιούτοις τὰ πράγματα . τοῦ δὲ Μανουὴλ τοῦ ἀδελφοῦ Θεοδώρου τετελευτηκότος , τὴν κρατουμένην παρ' αὐτοῦ χώραν ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ Μιχαὴλ κατέσχε καὶ τῇ αὐτοῦ προσήρμοσε χώρᾳ · καὶ ἦσαν αὖθις εἰρηνεύοντες ὅ τε Θεόδωρος ὁ Ἄγγελος , τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἰωάννην ἔχων ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ τοῖς περὶ αὐτὴν βασιλικῶς φημιζόμενον , καὶ ὁ θεῖος αὐτοῦ Κωνσταντῖνος δεσπότης καὶ οὗτος καλούμενος , καὶ ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ Μιχαήλ .
Lemmas: 39 οὖον πολύς παραρρέω χρόνος , καί ὁ Μανουήλ ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι , μετάμελος , ὡς λέγω , ὁ παραβασία ὁ πρός ὁ βασιλεύς γίγνομαι . θνῄσκω δέ καί ὁ βασιλίς Εἰρήνη , γυνή σωφρονικός τε καί ἀρχικός καί πολύς ὁ μέγας λεῖος ἐπιδείκνυμι ὁ βασίλειος . χαίρω δέ καί λόγος καί σοφός ἀκροάομαι μετά ἡδονή · τιμάω δέ οὗτος ὑπερ βάλλω , ὡς εἰμί ἐκ οὗτος γιγνώσκω . καί γάρ ἔκλειψις γίγνομαι , ἥλιος ὁ καρκίνος διοδεύω περί μεσημβρία , ἐπεί αὐτός οὗτος συμβαίνω ἐν ὁ βασίλειος ἀπέρχομαι – σκηνόω δέ περί ὁ τόπος ὅς ὀνομάζω Περίκλυστρα σύν ὁ βασιλίδι ὁ βασιλεύς – ἐρωτάω ἐγώ ὁ ὁ ἔκλειψις αἴτιος . καί αὐτός μέν ἀκριβῶς οὐ ἔχω εἴρω – ἄρτι καί γάρ ὁ ὁ φιλοσοφία ἅπτω ὄργια παρά ὁ σοφός Βλεμμύδης διδάσκω – ὅμως μέντοι παρά αὐτός ὁ τότε ὅσος εἰμί εἰκός ἐπιγιγνώσκω ὁ τε ὁ σελήνη ἐπιπρόσθησις αἴτιος ὁ επισκίαση λέγω εἰμί , καί δοκέω μέν ἐκλείπω ὁ ἥλιος , οὐ ἀληθής δέ εἰμί ὁ ὁ φαῦσις στέρησις , μᾶλλον μέντοι οὗτος ὁ σελήνη πάσχω , ἐπάν ὁ σκίασμα ἐμπίπτω ὁ γῆ , διά ὁ ἐκ ἥλιος ὁ φέγγος αὐχέω . ἐπεί δέ ὁ λόγος ἐπί μακρός παρατείνω , ἀντιλέγω δέ ὁ λέγω ὁ ἰατρός Νικόλαος , ἀνήρ ἥκιστος μέν φιλοσοφία μετέχω , ἄκρος δέ ὁ οἰκεῖος τέχνη καί μάλιστα ὁ διά πείρω γιγνώσκω · πάνυ δέ οὗτος ἀγαπάω ὁ βασιλίδι , ἀκτουάριος δέ ἔχω τιμή . ἐπεί γοῦν ἀντιλέγω οὗτος , αὐτός δέ πλέω στωμύλλω , ἐν ὁ μεταξύ ὁ λέγω ἀποκαλέω ἐγώ ὁ βασιλίς μωρός · εἶτα δή ὥσπερ τίς οὖον προσήκω ἐργάζομαι , πρός ὁ βασιλεύς στρέφω « ἀπρεπῶς ἄρα εἴρω » φημί « καλέω οὗτος μωρός » . καί ὁ βασιλεύς « οὖον καινός · μειράκιον γάρ εἰμί » . εἴκοσι γάρ σύν εἷς τότε ὑπάρχω ἔτος , καί οὖον πάμπαν ἀπᾴδω οὗτος ὁ πρόσρημα . ἀλλά ὁ βασιλίς « οὖον χρέος » φημί « ὁ φιλόσοφος λόγος προφέρω οὕτως γε προσαγορεύω παρά ἐγώ » . αὐτός εἶπον , ὡς εἄν παρίστημι ὅπως τε οὗτος φιλέω ὁ λόγος καί ὁ οἶδα οὗτος τιμάω . θνῄσκω μέν , ὡς φημί , ὁ βασιλίς οὗτος , οἴομαι δέ καί ὁ ὁ ἥλιος ἔκλειψις ὁ αὐτός προσημαίνω θάνατος . καί κομήτης δέ πρό μείς ἓξ περί ὁ μέρος ἀναφαίνω ὁ Βορέας · εἰμί δέ πωγωνίας καί διαρκέω μείς τρεῖς , οὐ ἐν εἷς τόπος ἀλλά ἐν διάφορος φαίνω . μετά βραχύς δέ καί ὁ Βουλγάρα ἄρχω Ἀσάν ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι , ἀνήρ ἐν βάρβαρος ἀγαθός ἀναφαίνω , οὐ ἐν ὁ οἰκέω γάρ μόνος ἀλλά γε δή καί ὁ ἀλλότριος . χράω καί γάρ φιλάνθρωπος ὁ προσέρχομαι αὐτός ἔπηλυς καί μάλιστα ὁ Ῥωμαῖος , καί φιλότιμος αὐτός παρέχω ὁ σιτηρέσιον . ἐπεί οὖν αὐτός θνῄσκω , ὁ υἱός αὐτός , ὅς Καλιμάνης ὀνομάζω , ἐκ ὁ ἐκ Ούγγρος οὗτος γεννάω , ὁ ἀρχή ἀναδέχομαι . εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος Καλιμάνῳ καί αὐτοκασιγνήτη , ὅς ὄνομα Θάμαρ . ἐκ δέ ὁ ὁ Ἄγγελος θυγάτηρ ὁ Ἀσάν τρεῖς παῖς γεννάω , ἄρσην ὁ Μιχαήλ καί θῆλυς , ὡς εἴρω , ὁ Μαρία καί ὁ Ἄννα . ὁ μέν οὖν Καλιμᾶνος ὁ πατρικός ἀρχή ἀναζώννυμι καί ὁ μετά ὁ βασιλεύς Ἰωάννης σπονδή ἀνανεόομαι , καί ἔχω εἰρήνη ἐν ὁ τοιοῦτος ὁ πρᾶγμα . ὁ δέ Μανουήλ ὁ ἀδελφός Θεόδωρος τελευτάω , ὁ κρατέω παρά αὐτός χώρα ὁ ἀνεψιός αὐτός Μιχαήλ κατέχω καί ὁ αὐτός προσαρμόζω χώρα · καί εἰμί αὖθις εἰρηνεύω ὅς τε Θεόδωρος ὁ Ἄγγελος , ὁ υἱός αὐτός Ἰωάννης ἔχω ἐν Θεσσαλονίκη καί ὁ περί αὐτός βασιλικός φημίζω , καί ὁ θεῖος αὐτός Κωνσταντῖνος δεσπότης καί οὗτος καλέω , καί ὁ ἀνεψιός αὐτός Μιχαήλ .