galenus.thrasybulus-sive-utrum-medicinae-sit-gymnasticae-hygieine 27
Τὸ δ’ οἴεσθαι τέλος εἶναί τινι τοῦτ’ αὐτὸ τὸ ποιεῖν οἰκίαν ἢ ἱμάτιον ἢ σκεῦος ἢ ὑγίειαν , ἀνθρώπων ἐστὶ μὴ δυναμένων ἀπὸ τοῦ τέλους αὐτοῦ διακρῖναι τὴν πρὸ τοῦ τέλους ἐνέργειαν · οὐ γὰρ οἰκοδομεῖν οἰκίαν αὐτὸ δὴ τοῦτο τέλος ἐστὶ τῆς οἰκοδομικῆς , ἀλλ’ οἰκία , καθάπερ οὐδ’ ὑφαίνειν ἐσθῆτα καὶ ναῦν συμπήττειν καὶ σκίμποδα καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον , ἀλλ’ αὐτὸ τὸ δημιουργηθέν , ὃ δὴ καὶ παυσαμένων τῆς ἐνεργείας τῶν τεχνιτῶν ἔτι διαμένει . καὶ ταύτῃ γε διήνεγκαν αἱ ποιητικαὶ τέχναι || τῶν μόνον πρακτικῶν , ὅτι τῶν μὲν πρακτικῶν , ὅταν ἐνεργοῦσαι παύσωνται , πέπαυται καὶ τὸ τέλος . οὐδὲν γοῦν ἔστι δεῖξαι τῆς ὀρχηστικῆς παρ’ αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν , οἷον τῆς τεκτονικῆς τὸν σκίμποδα καὶ τῆς οἰκοδομικῆς τὴν οἰκίαν καὶ τῆς ἰατρικῆς τὴν ὑγίειαν . οὐκ οἰκοδόμησις οὖν , ὥσπερ ὄρχησις , ἐστὶ τὸ τέλος τῆς οἰκοδομικῆς , ἀλλ’ οἰκία , τῆς ἐνεργείας ἕτερόν τι · κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ τῆς ὑφαντικῆς οὔθ’ ὕφανσις οὔθ’ ὑφαίνειν οὔτ’ ἐσθῆτος ποίησις ἢ γένεσις , ἀλλ’ ἐσθής . ὡσαύτως δ’ οὐδὲ ποίησις ἢ γένεσις ἢ ἐπανόρθωσις ὑγιείας ἐστὶ τὸ τέλος τῆς ἰατρικῆς ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐνέργειά τις ἥ γε καθόλου τοῦ τεχνίτου , καθάπερ αἱ κατὰ μέρος ἦσαν ἐν τῷ τέμνειν καὶ καίειν καὶ κατατείνειν ἄρθρα καὶ κῶλα καὶ διαπλάττειν καὶ ἐπιδεῖν καὶ τούτων ἔτ’ ἀνωτέρω καὶ γενικώτεραι χειρουργεῖν καὶ φαρμακεύειν καὶ διαιτᾶν , ἀλλ’ ὑγίεια τὸ τέλος ἐστίν , ὃ καὶ παυσαμένου τῆς ἐνεργείας τοῦ τεχνίτου δεικνύειν ἔχομεν . οὐδ’ οὖν οὐδὲ τὸ φυλάττειν ὑγίειαν ἢ ἐπανορθοῦσθαι τέλος οὐδ’ ὅλως τὸ ὑγιάζειν , ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐνέργεια , τέλος δ’ || 〈 ἡ 〉 ὑγίεια . τὴν δὲ κοινὴν καὶ γενικὴν ἐπὶ πάσαις ταῖς κατὰ μέρος ἐνεργείαις ἄλλος μὲν ἄλλως ὀνομάζει , δηλοῦσι δ’ ἅπαντες ἓν καὶ ταὐτὸν ὅ θ’ ὑγιάζειν λέγων ὅ θ’ ὑγίειαν ποιεῖν ὅ τε ποίησιν ὑγιείας ὅ θ’ ὑγίανσιν . ἑτέρῳ δὲ τρόπῳ καὶ οἵδε ταὐτὸν τούτοις λέγουσιν ὅ τε τὴν ἵασιν τῶν νοσημάτων εἰπὼν ἢ τὴν θεραπείαν ἢ τὴν θεράπευσιν τῶν νοσούντων ἢ τὸ ἰᾶσθαι νὴ Δί’ ἢ τὸ τὰς νόσους ἐκκόπτειν ἢ τὸ τὴν ὑγίειαν ἀντεισάγειν ὅ τε πάντα τὰ δέοντα πράττειν ὅ τε τὰς νοσοποιοὺς αἰτίας ἐξάγειν . οὐδεὶς γὰρ τούτων τὸ τέλος ἀλλὰ τὴν πρὸ τοῦ τέλους ἐνέργειαν λέγει , καθάπερ εἰ καὶ πρακτική τις ἦν ἡ τέχνη περὶ τὸ σῶμα παραπλησίως ὀρχηστικῇ τε καὶ ὑποκριτικῇ .
Lemmas: ὁ δέ οἴομαι τέλος εἰμί τις οὗτος αὐτός ὁ ποιέω οἰκίον ἢ ἱμάτιον ἢ σκεῦος ἢ ὑγίεια , ἄνθρωπος εἰμί μή δύναμαι ἀπό ὁ τέλος αὐτός διακρίνω ὁ πρό ὁ τέλος ἐνέργεια · οὖον γάρ οἰκοδομέω οἰκίον αὐτός δή οὗτος τέλος εἰμί ὁ οἰκοδομικός , ἀλλά οἰκίον , καθάπερ οὐδέ ὑφαίνω ἐσθής καί ναῦς συμπήσσω καί σκίμπους καί ὁ ἄλλος ἕκαστος , ἀλλά αὐτός ὁ δημιουργέω , ὅς δή καί παύω ὁ ἐνέργεια ὁ τεχνίτης ἔτι διαμένω . καί οὗτος γε διαφέρω ὁ ποιητικός τέχνη || ὁ μόνος πρακτικός , ὅτι ὁ μέν πρακτικός , ὅταν ἐνεργέω παύω , παύω καί ὁ τέλος . οὐδείς γοῦν εἰμί δείκνυμι ὁ ὀρχηστικός παρά αὐτός ὁ ἐνέργεια , οἷος ὁ τεκτονικός ὁ σκίμπους καί ὁ οἰκοδομικός ὁ οἰκίον καί ὁ ἰατρικός ὁ ὑγίεια . οὐ οἰκοδόμησις οὖν , ὥσπερ ὄρχησις , εἰμί ὁ τέλος ὁ οἰκοδομικός , ἀλλά οἰκίον , ὁ ἐνέργεια ἕτερος τίς · κατά αὐτός δέ καί ὁ ὑφαντικός οὔτε ὕφανσις οὔτε ὑφαίνω οὔτε ἐσθής ποίησις ἢ γένεσις , ἀλλά ἐσθής . ὡσαύτως δέ οὐδέ ποίησις ἢ γένεσις ἢ ἐπανόρθωσις ὑγίεια εἰμί ὁ τέλος ὁ ἰατρικός ἀλλά οὗτος μέν ἐνέργεια τις ὅς γε καθόλου ὁ τεχνίτης , καθάπερ ὁ κατά μέρος εἰμί ἐν ὁ τέμνω καί καίω καί κατατείνω ἄρθρον καί κῶλον καί διαπλάσσω καί ἐπεῖδον καί οὗτος ἔτι ἀνωτέρω καί γενικός χειρουργέω καί φαρμακεύω καί διαιτάω , ἀλλά ὑγίεια ὁ τέλος εἰμί , ὅς καί παύω ὁ ἐνέργεια ὁ τεχνίτης δείκνυμι ἔχω . οὐδέ οὖν οὐδέ ὁ φυλάσσω ὑγίεια ἢ ἐπανορθόω τέλος οὐδέ ὅλως ὁ ὑγιάζω , ἀλλά οὗτος μέν ἐνέργεια , τέλος δέ || 〈 ὁ 〉 ὑγίεια . ὁ δέ κοινός καί γενικός ἐπί πᾶς ὁ κατά μέρος ἐνέργεια ἄλλος μέν ἄλλως ὀνομάζω , δηλόω δέ ἅπας εἷς καί αὐτός ὅς ὁ ὑγιάζω λέγω ὅς ὁ ὑγίεια ποιέω ὅς τε ποίησις ὑγίεια ὅς ὁ ὑγίανσις . ἕτερος δέ τρόπος καί ὅδε αὐτός οὗτος λέγω ὅς τε ὁ ἴασις ὁ νόσημα εἶπον ἢ ὁ θεραπεία ἢ ὁ θεράπευσις ὁ νοσέω ἢ ὁ ἰάομαι νή διά ἢ ὁ ὁ νόσος ἐκκόπτω ἢ ὁ ὁ ὑγίεια ἀντεισάγω ὅς τε πᾶς ὁ δήω πράσσω ὅς τε ὁ νοσοποιός αἴτιος ἐξάγω . οὐδείς γάρ οὗτος ὁ τέλος ἀλλά ὁ πρό ὁ τέλος ἐνέργεια λέγω , καθάπερ εἰμί καί πρακτικός τις εἰμί ὁ τέχνη περί ὁ σῶμα παραπλήσιος ὀρχηστικός τε καί ὑποκριτικός .