galenus.thrasybulus-sive-utrum-medicinae-sit-gymnasticae-hygieine 35
Τῆς οὖν ὑγιεινῆς τέχνης μέρος ἐστὶν ἡ γυμναστικὴ καὶ αὐτάρκως ὑπὲρ ἀμφοῖν ἡμᾶς ἐδίδαξεν Ἱπποκράτης , ὅσα τε χρὴ γιγνώσκειν ἀέρων τε πέρι καὶ χωρίων καὶ ὑδάτων καὶ ἀνέμων καὶ ὡρῶν , ὡσαύτως ἐδεσμάτων τε πέρι καὶ πομάτων καὶ ἐπιτηδευμάτων ἀκριβέστατα γράψας ἅπαντα · συμπληροῦται γὰρ ἐκ τούτων ἡ δίαιτα . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ὑπέρ τε καιροῦ καὶ ποσότητος καὶ ποιότητος οὐ γυμνασίων μόνον ἀλλὰ καὶ τρίψεως αὐταρκῶς διεξῆλθεν . ἔοικε δὲ Πλάτων ἀπὸ μέρους ὀνομάζειν τὸ σύμπαν [ μόριον ] οὐχ ὑγιεινὴν τέχνην ἀλλὰ γυμναστικὴν προσαγορεύων , ὅτι τ’ ἐξαίρετον ἴδιον ὑπάρχει τοῖς ὑγιαίνουσιν , ὡς ἂν μηδ’ ὅλως αὐτῷ χρωμένων τῶν νοσούντων , ὅτι τε τοῦτο μόνον ἐνόμιζεν ἐπιστάτου δεῖσθαι . τὸ γὰρ ὑγιαῖνον ἀκριβῶς σῶμα ταῖς κατὰ φύσιν ὀρέξεσι χρώμενον οὔτ’ ἐν ταῖς ποιότησιν οὔτ’ ἐν τῷ καιρῷ τῆς χρήσεως ἐξαμάρτοι ἄν τι περὶ τὰ σιτία . περὶ μὲν δὴ τούτου λόγος ἕτερος . ἀλλ’ ὅτι γε καὶ Πλάτων ἑτέραν μὲν οἶδε τὴν ὡς μέρος τῆς περὶ τὸ σῶμα τέχνης γυμναστικήν , ἑτέραν δὲ τὴν νῦν εὐδοκιμοῦσαν , || ἐκ τῶνδ’ ἂν μάλιστα μάθοις · ὑπογράψω γάρ σοι τὰς ῥήσεις αὐτοῦ , πρώτην μὲν τὴν ἐκ Γοργίου τόνδε τὸν τρόπον ἔχουσαν · δυοῖν ὄντοιν ⟨ τοῖν 〉 πραγμάτοιν δύο λέγω τέχνας · τὴν μὲν ἐπὶ τῇ ψυχῇ πολιτικὴν καλῶ , τὴν δ’ ἐπὶ τῷ σώματι μίαν μὲν οὕτως ὀνομάσαι οὐκ ἔχω σοι , μιᾶς δ’ οὔσης τῆς τοῦ σώματος θεραπείας δύο μόρια λέγω , τὴν μὲν γυμναστικήν , τὴν δ’ ἰατρικήν . ἐνταῦθα μὲν οὖν ὅτι τε μία τοῦ σώματός ἐστιν ἡ θεραπευτικὴ τέχνη δύο ἔχουσα τὰ πρῶτα μόρια , σαφῶς ἐδήλωσεν ὁ Πλάτων · ὅτι δὲ τῶν μὲν μορίων αὐτῆς ἐστιν ὀνόματα , τῆς δ’ ὅλης οὐκ ἔστιν ὅτι τε καὶ πρὸς τὸ βέλτιστον ἀποβλέπει καὶ ὡς ἡ εὐεξία τοῦτ’ ἔστιν , ἐκ τῶν τοιῶνδε φανερόν , ὧν ἕκαστα ἐν ταὐτῷ βιβλίῳ διῆλθε · Σῶμά που καλεῖς τι καὶ ψυχήν ; Πῶς γὰρ οὔ ; Οὐκοῦν καὶ τούτων οἴει τινὰ εἶναι ἑκατέρου εὐεξίαν ; Ἔγωγε . Τί δέ ; δοκοῦσαν μὲν εὐεξίαν , οὖσαν δ’ οὔ ; οἷον τοιόνδε λέγω · πολλοὶ δοκοῦσιν εὖ ἔχειν τὰ σώματα , οὓς οὐκ ἂν ῥᾳδίως αἴσθοιτό τις , ὅτι οὐκ εὖ ἔχουσιν , ἄλλος ἢ ἰατρός τε καὶ || τῶν γυμναστικῶν τις . ἔν τε τοῖς ἑξῆς ὅτι τε πρὸς τὸ βέλτιστον μὲν ἀποβλέπουσιν οἵδε , πρὸς δ’ αὖ τὸ ἥδιστον ὀψοποιός τε καὶ κομμωτής , αὐτός γε διεξέρχεται .
Lemmas: ὁ οὖν ὑγιεινός τέχνη μέρος εἰμί ὁ γυμναστικός καί αὐτάρκης ὑπέρ ἄμφω ἐγώ διδάσκω Ἱπποκράτης , ὅσος τε χρή γιγνώσκω ἀήρ τε περί καί χωρίον καί ὕδωρ καί ἄνεμος καί ὥρα , ὡσαύτως ἔδεσμα τε περί καί πόμα καί ἐπιτήδευμα ἀκριβής γράφω ἅπας · συμπληρόω γάρ ἐκ οὗτος ὁ δίαιτα . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ὑπέρ τε καιρός καί ποσότης καί ποιότης οὖον γυμνάσιον μόνος ἀλλά καί τρῖψις αὐτάρκης διεξέρχομαι . ἔοικα δέ Πλάτων ἀπό μέρος ὀνομάζω ὁ σύμπας [ μόριον ] οὐ ὑγιεινός τέχνη ἀλλά γυμναστικός προσαγορεύω , ὅτι τε ἐξαίρω ἴδιος ὑπάρχω ὁ ὑγιαίνω , ὡς εἄν μηδέ ὅλως αὐτός χράω ὁ νοσέω , ὅτι τε οὗτος μόνος νομίζω ἐπιστάτης δήω . ὁ γάρ ὑγιαίνω ἀκριβῶς σῶμα ὁ κατά φύσις ὄρεξις χράω οὔτε ἐν ὁ ποιότης οὔτε ἐν ὁ καιρός ὁ χρῆσις ἐξαμαρτάνω ἄν τίς περί ὁ σιτίον . περί μέν δή οὗτος λόγος ἕτερος . ἀλλά ὅτι γε καί Πλάτων ἕτερος μέν οἶδα ὁ ὡς μέρος ὁ περί ὁ σῶμα τέχνη γυμναστικός , ἕτερος δέ ὁ νῦν εὐδοκιμέω , || ἐκ ὅδε εἄν μάλιστα μανθάνω · ὑπογράφω γάρ σύ ὁ ῥῆσις αὐτός , πρῶτος μέν ὁ ἐκ Γοργίας ὅδε ὁ τρόπος ἔχω · δύο εἰμί ⟨ ὁ 〉 πρᾶγμα δύο λέγω τέχνη · ὁ μέν ἐπί ὁ Ψυχή πολιτικός καλέω , ὁ δέ ἐπί ὁ σῶμα εἷς μέν οὕτως ὀνομάζω οὐ ἔχω σύ , εἷς δέ εἰμί ὁ ὁ σῶμα θεραπεία δύο μόριον λέγω , ὁ μέν γυμναστικός , ὁ δέ ἰατρικός . ἐνταῦθα μέν οὖν ὅτι τε εἷς ὁ σῶμα εἰμί ὁ θεραπευτικός τέχνη δύο ἔχω ὁ πρῶτος μόριον , σαφῶς δηλόω ὁ Πλάτων · ὅτι δέ ὁ μέν μόριον αὐτός εἰμί ὄνομα , ὁ δέ ὅλος οὐ εἰμί ὅτι τε καί πρός ὁ ἀγαθός ἀποβλέπω καί ὡς ὁ εὐεξία οὗτος εἰμί , ἐκ ὁ τοιόσδε φανερός , ὅς ἕκαστος ἐν αὐτός βιβλίον διέρχομαι · σῶμα ποῦ καλέω τίς καί Ψυχή ; Πῶς γάρ οὖον ; οὐκοῦν καί οὗτος οἴομαι τις εἰμί ἑκάτερος εὐεξία ; ἐγώ . τις δέ ; δοκέω μέν εὐεξία , εἰμί δέ οὖον ; οἷος τοιόσδε λέγω · πολύς δοκέω εὕω ἔχω ὁ σῶμα , ὅς οὐ εἄν ῥᾳδίως αἰσθάνομαι τις , ὅτι οὐ εὕω ἔχω , ἄλλος ἢ ἰατρός τε καί || ὁ γυμναστικός τις . ἐν τε ὁ ἑξῆς ὅτι τε πρός ὁ ἀγαθός μέν ἀποβλέπω ὅδε , πρός δέ αὖος ὁ ἡδύς ὀψοποιός τε καί κομμωτής , αὐτός γε διεξέρχομαι .