galenus.thrasybulus-sive-utrum-medicinae-sit-gymnasticae-hygieine 37
Οὐ μὴν ἀλλ’ ἐπειδήπερ ἅπαξ κατέστην εἰπεῖν τι περὶ τῆς μοχθηρᾶς εὐεξίας τε καὶ γυμναστικῆς , ὑπομνησθήσομαι καὶ τούτων ὡς ἔνι μά λιστα διὰ βραχυτάτων . τῆς ὑγιείας ἐν συμμετρίᾳ τινὶ τεταγμένης ἀμετρίας ἐστὶ δημιουργὸς ἡ τοιαύτη γυμναστικὴ πολλὴν καὶ πυκνὴν αὔξουσα σάρκα καὶ πλῆθος αἵματος ὡς ἔνι μάλιστα γλισχροτάτου παρασκευάζουσα . βούλεται γὰρ οὐ τὴν ἰσχὺν αὐξῆσαι μόνον ἀλλὰ καὶ τὸν ὄγκον τε καὶ τὸ βάρος τοῦ σώματος , ὥστε καὶ ταύτῃ χειροῦσθαι τὸν ἀνταγωνιστήν . οὔκουν ἔτι χαλεπὸν οὐδὲν ἐξευρεῖν , ὡς διὰ τοῦτ’ ἄχρηστός τε πρὸς τὰς κατὰ φύσιν ἐνεργείας ἐστὶ καὶ ἄλλως σφαλερά . ὅπερ γὰρ ἐν ἀπάσαις ταῖς ὄντως τέχναις ἀγώνισμά ἐστι μέγιστον εἰς ἄκρον ἀφικέσθαι τοῦ σκοποῦ , τοῦτ’ ἐν ταύτῃ μοχθηρότατόν ἐστιν , ὡς οὐ φυσικήν τινα διάθεσιν , ἀλλ’ , || ὡς Ἱπποκράτης ἔλεγεν , οὐ φύσει κατασκευαζούσῃ . τὰ μὲν γὰρ τῆς φύσεως ἀγαθὰ προϊόντα τε καὶ ἐπιδιδόντα καὶ αὐξανόμενα γίγνεται βελτίω , τὰ δ’ οὐ φύσει πάντα τοσούτῳ χαλεπώτερα ὅσῳ καὶ μείζω . ὅθεν ἄφωνοί τινες αὐτῶν ἐξαίφνης , ἕτεροι δ’ ἀναίσθητοι καὶ ἀκίνητοι καὶ τελέως ἀπόπληκτοι γίγνονται τοῦ παρὰ φύσιν ὄγκου τοῦδε καὶ τοῦ πλήθους ἀποσβέσαντός τε τὴν ἔμφυτον θερμασίαν ἐμφράξαντός τε τὰς διεξόδους τοῦ πνεύματος . ὅσοι δ’ ἂν αὐτῶν τὰ πρᾳότατα πάθωσιν , ἀγγεῖον ῥήξαντες ἐμοῦσιν ἢ πτύουσιν αἷμα . τοὺς μὲν δὴ τῆς τοιαύτης εὐεξίας δημιουργούς , ὧν ἐστι τὰ θαυμαστὰ ταυτὶ συγγράμματα νῦν ὑπὸ τῶν τὰ ὦτα κατεαγότων περιφερόμενα , τελέως ἤδη τοῦδε τοῦ γράμματος ἀποδιοπομπησόμεθα . γιγνώσκεις γὰρ δήπου καὶ σύ , Θρασύβουλε φίλτατε , μηδ’ ἀποκρίσεως αὐτοὺς ἀξιουμένους ὑπ’ ἐμοῦ . τί γὰρ ἂν καὶ πλέον εἴη τοῖς χθὲς μὲν καὶ πρώην πεπαυμένοις τοῦ παρὰ φύσιν ἐμπίπλασθαί τε καὶ κοιμᾶσθαι , τόλμης δ’ εἰς τοσοῦτον ἥκουσιν , ὥσθ’ ὑπὲρ ὧν οὐδ’ οἱ ἱκανῶς ἠσκηκότες ⟨ τὴν ⟩ ἀκολούθων || τε καὶ μαχομένων διάγνωσιν ἔχουσιν εὐπετῶς ἀποφήνασθαι , περὶ τούτων ἀναισχύντως διατείνεσθαι ; τί μάθοιεν ἂν οὗτοι βαθὺ καὶ σοφὸν καὶ ἀκριβὲς ἀκούσαντες θεώρημα ; θαυμαστὸν μέντ’ ἂν ἦν , εἰ τοῖς μὲν ἐκ παίδων ἀσκουμένοις ἐν τοῖς ἀρίστοις μαθήμασιν οὐχ ἅπασιν ὑπάρχει κριταῖς ἀγαθοῖς εἶναι τῆς τοιαύτης θεωρίας , ὅσοι δ’ ἀσκοῦνται μέν , ὥστ’ ἐν ἄθλοις νικᾶν , ἀφυεῖς δ’ ὄντες κἀκεῖ στεφάνων μὲν ἠτύχησαν , ἐξαίφνης δ’ ἀνεφάνησαν γυμνασταί , τούτοις ἄρα μόνοις ὑπάρξει νοῦς περιττός . καὶ μὴν ἐγρήγορσις μᾶλλον καὶ φροντὶς οὐκ ἀμαθὴς ἢ ὕπνος ὀξὺν τὸν νοῦν ἀπεργάζονται καὶ τοῦτο πρὸς ἀπάντων σχεδὸν ἀνθρώπων ᾄδεται , διότι πάντων ἐστὶν ἀληθέστατον , ὡς γαστὴρ ἡ παχεῖα τὸν νοῦν οὐ τίκτει τὸν λεπτόν . ἴσως οὖν ἡ κόνις ἔτι μόνη σοφίαν αὐτοῖς ἐδωρήσατο . τὸν μὲν γὰρ πηλόν , ἐν ᾧ πολλάκις ἐκυλινδοῦντο , τίς ὑπολαμβάνει σοφίας εἶναι δημιουργὸν ὁρῶν γε καὶ τοὺς σῦς ἐν αὐτῷ διατρίβοντας ; ἀλλ’ οὐδ’ ἐν τοῖς ἀποπάτοις εἰκός , ἐν || οἷς διημέρευον , ἀγχίνοιαν φύεσθαι . καὶ μὴν παρὰ ταῦτ’ οὐδὲν ἄλλο πρότερον ἔπραττον · ὅλον γὰρ ἑωρῶμεν αὐτῶν τὸν βίον ἐν ταύτῃ τῇ περιόδῳ συστρεφόμενον ἢ ἐσθιόντων ἢ πινόντων ἢ κοιμωμένων ἢ ἀποπατούντων ἢ κυλινδουμένων ἐν κόνει τε καὶ πηλῷ .
Lemmas: οὖον μήv ἀλλά ἐπεί ἅπαξ καθίστημι εἶπον τίς περί ὁ μοχθηρός εὐεξία τε καί γυμναστικός , ὑπομιμνῄσκω καί οὗτος ὡς ἐν μή λίστα διά βραχύς . ὁ ὑγίεια ἐν συμμετρία τις τάσσω ἀμετρία εἰμί δημιουργός ὁ τοιοῦτος γυμναστικός πολύς καί πυκνός αὐξάνω σάρξ καί πλῆθος αἷμα ὡς ἐν μάλιστα γλίσχρος παρασκευάζω . βούλομαι γάρ οὖον ὁ ἰσχύς αὐξάνω μόνος ἀλλά καί ὁ ὄγκος τε καί ὁ βάρος ὁ σῶμα , ὥστε καί οὗτος χειρόομαι ὁ ἀνταγωνιστής . οὔκουν ἔτι χαλεπός οὐδείς ἐξευρίσκω , ὡς διά οὗτος ἄχρηστος τε πρός ὁ κατά φύσις ἐνέργεια εἰμί καί ἄλλως σφαλερός . ὅσπερ γάρ ἐν ἀπάω ὁ εἰμί τέχνη ἀγώνισμα εἰμί μέγας εἰς ἄκρος ἀφικνέομαι ὁ σκοπός , οὗτος ἐν οὗτος μοχθηρός εἰμί , ὡς οὖον φυσικός τις διάθεσις , ἀλλά , || ὡς Ἱπποκράτης λέγω , οὖον φύσις κατασκευάζω . ὁ μέν γάρ ὁ φύσις ἀγαθός πρόειμι τε καί ἐπιδίδωμι καί αὐξάνω γίγνομαι ἀγαθός , ὁ δέ οὖον φύσις πᾶς τοσοῦτος χαλεπός ὅσος καί μείζων . ὅθεν ἄφωνος τις αὐτός ἐξαπίνης , ἕτερος δέ ἀναίσθητος καί ἀκίνητος καί τέλειος ἀπόπληκτος γίγνομαι ὁ παρά φύσις ὄγκος ὅδε καί ὁ πλῆθος ἀποσβέννυμι τε ὁ ἔμφυτος θερμασία ἐμφράσσω τε ὁ διέξοδος ὁ πνεῦμα . ὅσος δέ εἄν αὐτός ὁ πρᾶος πάσχω , ἀγγεῖον ῥήγνυμι ἐμέω ἢ πτύω αἷμα . ὁ μέν δή ὁ τοιοῦτος εὐεξία δημιουργός , ὅς εἰμί ὁ θαυμαστός οὗτος σύγγραμμα νῦν ὑπό ὁ ὁ οὖς κατάγνυμι περιφέρω , τέλειος ἤδη ὅδε ὁ γράμμα ἀποδιοπομπέω . γιγνώσκω γάρ δήπου καί σῦς , Θρασύβουλος φίλος , μηδέ ἀπόκρισις αὐτός ἀξιόω ὑπό ἐγώ . τίς γάρ εἄν καί πλέω εἰμί ὁ χθές μέν καί πρώην παύω ὁ παρά φύσις ἐμπίμπλημι τε καί κοιμάω , τόλμα δέ εἰς τοσοῦτος ἥκω , ὥστε ὑπέρ ὅς οὐδέ ὁ ἱκανῶς ἀσκέω ⟨ ὁ ⟩ ἀκόλουθος || τε καί μάχομαι διάγνωσις ἔχω εὐπετής ἀποφαίνω , περί οὗτος ἀναίσχυντος διατείνω ; τίς μανθάνω εἄν οὗτος βαθύς καί σοφός καί ἀκριβής ἀκούω θεώρημα ; θαυμαστός μέντα εἄν εἰμί , εἰμί ὁ μέν ἐκ παῖς ἀσκέω ἐν ὁ ἀγαθός μάθημα οὐ ἅπας ὑπάρχω κριτής ἀγαθός εἰμί ὁ τοιοῦτος θεωρία , ὅσος δέ ἀσκέω μέν , ὥστε ἐν ἆθλος νικάω , ἀφυής δέ εἰμί ἐκεῖ στέφανος μέν ἀτυχέω , ἐξαπίνης δέ ἀναφαίνω γυμναστής , οὗτος ἄρα μόνος ὑπάρχω νόος περισσός . καί μήv ἐγρήγορσις μᾶλλον καί φροντίς οὐ ἀμαθής ἢ ὕπνος ὀξύς ὁ νόος ἀπεργάζομαι καί οὗτος πρός ἀπαντάω σχεδόν ἄνθρωπος ἀείδω , διότι πᾶς εἰμί ἀληθής , ὡς γαστήρ ὁ παχύς ὁ νόος οὖον τίκτω ὁ λεπτός . ἴσως οὖν ὁ κόνις ἔτι μόνος σοφία αὐτός δωρέω . ὁ μέν γάρ πηλός , ἐν ὅς πολλάκις κυλινδέω , τίς ὑπολαμβάνω σοφία εἰμί δημιουργός ὁράω γε καί ὁ σῦς ἐν αὐτός διατρίβω ; ἀλλά οὐδέ ἐν ὁ ἀπόπατος εἰκός , ἐν || ὅς διημερεύω , ἀγχίνοια φύω . καί μήv παρά αὐτός οὐδείς ἄλλος πρότερος πράσσω · ὅλος γάρ ὁράω αὐτός ὁ βίος ἐν οὗτος ὁ περίοδος συστρέφω ἢ ἐσθίω ἢ πίνω ἢ κοιμάω ἢ ἀποπατέω ἢ κυλινδέω ἐν κόνις τε καί πηλός .