galenus.thrasybulus-sive-utrum-medicinae-sit-gymnasticae-hygieine 12
Εἰ μὲν οὖν ἄλλο τι τὴν εὐεξίαν οἴεταί τις εἶναι παρὰ τὴν τελείαν ὑγίειαν , ἄλλην μὲν τέχνην ὑγιείας , ἄλλην δ’ εὐεξίας ζητείτω · εἰ δ’ ἓν καὶ ταὐτόν ἐστιν ἄμφω , μίαν ἀνάγκη καὶ τέχνην εἶναι . πῶς οὖν ἓν καὶ ταὐτόν ἐστιν εὐεξία τε καὶ ἡ παντελὴς ὑγίεια ; πρῶτον εἴπερ τὴν ταύτης αἰτίαν κατασκευὴν τὴν αὐτὴν δήπου καὶ τῆς εὐεξίας εἶναι πεπιστεύκαμεν , ἄμφω ταὐτὸν ἔσται · δεύτερον δ’ ἐξ αὐτῆς τῆς οὐσίας . εὐεξία μὲν γὰρ οὐδὲν ἄλλ’ ἐστὶν ἢ εὗ ἔχουσα ἕξις , ἡ δ’ ἕξις διάθεσίς ἐστι μόνιμος , ὥστε , οὗπερ ἕξις , τούτου καὶ εὐεξία , πρός τι δ’ ἄμφω . λέγεται δ’ οὖν τις ἕξιν ἔχειν ἐν γραμματικῇ καὶ ἄλλος ἐν ἀριθμητικῇ καὶ ἄλλος ἐν γεωμετρίᾳ καὶ ἄλλος ἐν ἀστρονομίᾳ καὶ καθ’ ἕκαστον τῶν ὄντων , ὅταν ἡ διάθεσις δύσλυτος ᾖ , ἕξις ὀνομάζεται . διαφερέτω δὲ μηδὲν ἔν γε τῷ παρόντι διάθεσιν ὀνομάζειν ἢ σχέσιν . εἴπερ οὖν , οὗπερ ἕξις , τούτου || καὶ εὐεξία , τινὸς δ’ ἡ ἕξις , δῆλον , ὅτι καὶ ἡ εὐεξία τινὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ γε , οὗ καὶ ἡ ἕξις . ἀλλ’ ἡμῖν νῦν οὐ περὶ τῆς γεωμετρικῆς ἕξεως ἢ μουσικῆς ἢ γραμματικῆς , ἀλλὰ περὶ τῆς ὑγιεινῆς ὁ λόγος ἐστίν . οὐκοῦν , ὅταν εἴπωμεν εὐεξίαν , οὐ γραμματικὴν ἢ μουσικὴν ἢ γεωμετρικὴν ἀλλ’ ὑγιεινὴν λέγομεν . εὐθὺς δ’ αὐτὸ τοῦτο παρορῶσιν οἱ πολλοὶ καὶ νομίζουσι τὸ τῆς εὐεξίας ὄνομα τῷ τῆς ὑγιείας ὁμοίως λέγεσθαι . καίτοι τὸ μὲν τῆς ὑγιείας ὄνομα διαθέσεώς τινός ἐστι , τὸ δὲ τῆς εὐεξίας οὐχ ἀπλῶς τὴν διάθεσιν , ἀλλὰ τὸ κατ’ αὐτὴν ἄριστόν τε καὶ μόνιμον ἐνδείκνυται · ἀρίστη γάρ ἐστιν ἕξις ἐκείνης τῆς διαθέσεως , ἣν ὑγίειαν ὀνομάζομεν , ἡ εὐεξία . οὔκουν — αὖθις γάρ που καὶ αὖθις ἀνάγκη ταὐτὸν εἰπεῖν , εἰ μέλλοι τις ἐξαιρήσεσθαι τῶν πολλῶν ἄγνοιαν παλαιάν — οὔτε διαθέσεως οὔτε κατασκευῆς οὔτ’ ἐνεργείας ἐστὶ τὸ τῆς εὐεξίας ὄνομα δηλωτικόν , ὥσπερ οὖν οὐδὲ τὸ τῆς ἕξεως , ἀλλὰ τοῦτο μὲν αὐτοῦ μόνου τοῦ || δυσλύτου τε καὶ μονίμου τῆς διαθέσεως , ἡ δ’ εὐεξία πλέον οὐδὲν αὐτῷ προστίθησι τοῦ εὖ . σύγκειται γοῦν ἐκ τοῦ τῆς ἕξεως ὀνόματος τὸ εὗ προσλαβόντος , ὅπερ εἰώθαμεν ἐπαινοῦντες ἅπασιν ἐπιφέρειν , ὅσα καλῶς καὶ κατὰ τὴν οἰκείαν ἀρετὴν διάκειται . τίνος οὖν ὀρεγόμεθα καὶ τί τῷ σώματι διὰ παντὸς ὑπάρχειν βουλόμεθα ; πότερον διάθεσιν ὑγιεινὴν αὐτὸ τοῦτο μόνον ἴσχειν ἢ τοῦτό γε παραπλήσιον τῷ ζητεῖν , ἆρά γ’ οἰκίας μοχθηρᾶς καὶ μελλούσης ὅσον οὔπω καταπεσεῖν χρήζομεν ἢ καὶ πρὸς τὴν χρείαν , ἧς ἕνεκα γέγονεν , ἄριστα διακειμένης καὶ ὡς ἔνι μάλιστα πολυχρονιωτάτης ; οὐδεὶς γάρ ἐστιν οὔτ’ ἐλλιπῶς οὔτ’ ὀλιγοχρονίως ὑγιαίνειν βουλόμενος . ἀλλ’ οὐδ’ ἐστί τις ὅλως τέχνη σκοπὸν ἔχουσα τὸ χεῖρόν τε καὶ ὀλιγοχρονιώτερον , ἀλλ’ ὅπερ ἂν ἐκ τῆς αὐτῆς ὕλης ἄριστόν τε μέλλῃ καὶ πολυχρονιώτατον ἔσεσθαι , τοῦτο ταῖς ποιητικαῖς ἀπάσαις τέχναις ὁ σκοπός . οὐ μὴν οὐδὲ τέλος ἄλλο τι παρὰ τὴν ἐπιτυχίαν ἐστὶ τοῦ σκοποῦ καὶ δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων , || ὡς καὶ τέλος ἕν ἐστι τῆς περὶ τὸ σῶμα τέχνης καὶ σκοπὸς εἷς . εἴτ’ οὖν ἀρτιότητά τις ἐθέλοι τὸν σκοπὸν τοῦτον ὀνομάζειν εἴτ’ εὐεξίαν εἴθ’ ὑγίειαν εἴτε τὴν κατὰ φύσιν κατασκευὴν τοῦ σώματος εἴτε τὴν κατὰ φύσιν ἐνέργειαν εἴτε διάθεσιν ἢ κατασκευήν , ἀφ’ ἧς ἐνεργοῦμεν τελέως ταύτας τὰς κατὰ φύσιν ἐνεργείας , οὐδὲν εἴς γε τὰ παρόντα δέομαι διαιρεῖν .
Lemmas: εἰμί μέν οὖν ἄλλος τίς ὁ εὐεξία οἴομαι τις εἰμί παρά ὁ τέλειος ὑγίεια , ἄλλος μέν τέχνη ὑγίεια , ἄλλος δέ εὐεξία ζητέω · εἰμί δέ εἷς καί αὐτός εἰμί ἄμφω , εἷς ἀνάγκη καί τέχνη εἰμί . πῶς οὖν εἷς καί αὐτός εἰμί εὐεξία τε καί ὁ παντελής ὑγίεια ; πρῶτος εἴπερ ὁ οὗτος αἴτιος κατασκευή ὁ αὐτός δήπου καί ὁ εὐεξία εἰμί πιστεύω , ἄμφω αὐτός εἰμί · δύο δέ ἐκ αὐτός ὁ οὐσία . εὐεξία μέν γάρ οὐδείς ἄλλος εἰμί ἢ ὅς ἔχω ἕξις , ὁ δέ ἕξις διάθεσις εἰμί μόνιμος , ὥστε , ὅσπερ ἕξις , οὗτος καί εὐεξία , πρός τίς δέ ἄμφω . λέγω δέ οὖν τις ἕξις ἔχω ἐν γραμματικός καί ἄλλος ἐν ἀριθμητικός καί ἄλλος ἐν γεωμετρία καί ἄλλος ἐν ἀστρονομία καί κατά ἕκαστος ὁ εἰμί , ὅταν ὁ διάθεσις δύσλυτος εἰμί , ἕξις ὀνομάζω . διαφέρω δέ μηδείς ἐν γε ὁ πάρειμι διάθεσις ὀνομάζω ἢ σχέσις . εἴπερ οὖν , ὅσπερ ἕξις , οὗτος || καί εὐεξία , τις δέ ὁ ἕξις , δῆλος , ὅτι καί ὁ εὐεξία τις καί ὁ αὐτός γε , ὅς καί ὁ ἕξις . ἀλλά ἐγώ νῦν οὖον περί ὁ γεωμετρικός ἕξις ἢ μουσικός ἢ γραμματικός , ἀλλά περί ὁ ὑγιεινός ὁ λόγος εἰμί . οὐκοῦν , ὅταν εἶπον εὐεξία , οὖον γραμματικός ἢ μουσική ἢ γεωμετρικός ἀλλά ὑγιεινός λέγω . εὐθύς δέ αὐτός οὗτος παροράω ὁ πολύς καί νομίζω ὁ ὁ εὐεξία ὄνομα ὁ ὁ ὑγίεια ὁμοίως λέγω . καίτοι ὁ μέν ὁ ὑγίεια ὄνομα διάθεσις τις εἰμί , ὁ δέ ὁ εὐεξία οὐ ἀπλόος ὁ διάθεσις , ἀλλά ὁ κατά αὐτός ἄριστον τε καί μόνιμος ἐνδείκνυμι · ἀγαθός γάρ εἰμί ἕξις ἐκεῖνος ὁ διάθεσις , ὅς ὑγίεια ὀνομάζω , ὁ εὐεξία . οὔκουν — αὖθις γάρ ποῦ καί αὖθις ἀνάγκη αὐτός εἶπον , εἰμί μέλλω τις ἐξαιρέω ὁ πολύς ἄγνοια παλαιός — οὔτε διάθεσις οὔτε κατασκευή οὔτε ἐνέργεια εἰμί ὁ ὁ εὐεξία ὄνομα δηλωτικός , ὥσπερ οὖν οὐδέ ὁ ὁ ἕξις , ἀλλά οὗτος μέν αὐτός μόνος ὁ || δύσλυτος τε καί μόνιμος ὁ διάθεσις , ὁ δέ εὐεξία πλέω οὐδείς αὐτός προστίθημι ὁ εὕω . σύγκειμαι γοῦν ἐκ ὁ ὁ ἕξις ὄνομα ὁ ὅς προσλαμβάνω , ὅσπερ εἴωθα ἐπαινέω ἅπας ἐπιφέρω , ὅσος καλῶς καί κατά ὁ οἰκεῖος ἀρετή διάκειμαι . τίς οὖν ὀρέγω καί τίς ὁ σῶμα διά πᾶς ὑπάρχω βούλομαι ; πότερος διάθεσις ὑγιεινός αὐτός οὗτος μόνος ἴσχω ἢ οὗτος γε παραπλήσιος ὁ ζητέω , ἆρα γε οἰκίον μοχθηρός καί μέλλω ὅσος οὔπω καταπίπτω χρῄζω ἢ καί πρός ὁ χρεία , ὅς ἕνεκα γίγνομαι , ἀγαθός διάκειμαι καί ὡς ἐν μάλιστα πολυχρόνιος ; οὐδείς γάρ εἰμί οὔτε ἐλλιπῶς οὔτε ὀλιγοχρόνιος ὑγιαίνω βούλομαι . ἀλλά οὐδέ εἰμί τις ὅλως τέχνη σκοπός ἔχω ὁ κακός τε καί ὀλιγοχρόνιος , ἀλλά ὅσπερ εἄν ἐκ ὁ αὐτός ὕλη ἄριστον τε μέλλω καί πολυχρόνιος εἰμί , οὗτος ὁ ποιητικός ἀπάω τέχνη ὁ σκοπός . οὖον μήv οὐδέ τέλος ἄλλος τίς παρά ὁ ἐπιτυχία εἰμί ὁ σκοπός καί δῆλος ἐκ ὁ εἴρω , || ὡς καί τέλος εἷς εἰμί ὁ περί ὁ σῶμα τέχνη καί σκοπός εἷς . ἔτι οὖν αρτιότητα τις ἐθέλω ὁ σκοπός οὗτος ὀνομάζω ἔτι εὐεξία ἔτι ὑγίεια εἴτε ὁ κατά φύσις κατασκευή ὁ σῶμα εἴτε ὁ κατά φύσις ἐνέργεια εἴτε διάθεσις ἢ κατασκευή , ἀπό ὅς ἐνεργέω τέλειος οὗτος ὁ κατά φύσις ἐνέργεια , οὐδείς εἰς γε ὁ πάρειμι δήω διαιρέω .