galenus.thrasybulus-sive-utrum-medicinae-sit-gymnasticae-hygieine 36
Τὴν μὲν τῶν τοὺς ἀθλητὰς γυμναζόντων γυμναστικήν , ὑποδυομένην μὲν ὀνόματι σεμνῷ , κακοτεχνίαν δ’ οὖσαν , οὔπω μὲν εἰς τοσοῦτον ἀποκεχωρηκυῖαν τοῦ κατὰ φύσιν , εἰς ὅσον αὐτὴν νῦν προήχασιν , ἤδη δ’ ἀρχομένην οὐ πρὸς τὸ βέλτιον ἀποβλέπειν , [ ἀλλ’ ἁπλῶς ] ὡς ἰσχὺν τῶν ἀντιπάλων καταβλητικὴν ἐν τῷ τρίτῳ τῆς Πολιτείας ἐμέμψατο λέγων ὡδί · ναὶ μὰ τὸν Δία , ᾗ δ’ ὅς , σχεδόν γέ τι πάντων μάλιστα ἥ γε περαιτέρω γυμναστικῆς ἡ περιττὴ αὕτη ἐπιμέλεια τοῦ σώματος · καὶ γὰρ πρὸς οἰκονομίας καὶ πρὸς στρατείας καὶ πρὸς ἑδραίους ἐν πόλει ἀρχὰς δύσκολος . τὸ δὲ δὴ μέγιστον , ὅτι καὶ πρὸς μαθήσεις ἁστινασοῦν καὶ ἐννοήσεις τε καὶ μελέτας πρὸς ἑαυτὸν χαλεπή , κεφαλῆς τινας ἀεὶ διατάσεις καὶ ἰλίγγους || ὑποπτεύουσα καὶ αἰτιωμένη ἐκ φιλοσοφίας ἐγγίγνεσθαι , ὥστε , ὅπῃ ταύτῃ ἀρετὴ ἀσκεῖται καὶ δοκιμάζεται , πάντη ἐμπόδιος · κάμνειν γὰρ οἴεσθαι ποιεῖ ἀεὶ καὶ ὠδίνοντα μήποτε λήγειν περὶ τοῦ σώματος . ἔτι δὲ σαφέστερον ἐν τοῖς ἑξῆς , ὡς οὐκ ἰσχὺν καταβλητικὴν οἴεται τέλος εἶναι τῆς γυμναστικῆς , ἀλλὰ τὴν πρὸς τὰς κατὰ φύσιν ἐνεργείας χρείαν , ἐνεδείξατο λέγων ὡδί . αὐτὰ μὴν τὰ γυμνάσια καὶ τοὺς πόνους πρὸς τὸ θυμοειδὲς τῆς φύσεως βλέπων κἀκεῖν’ ἐπεγείρων πονήσει μᾶλλον ἢ πρὸς ἰσχύν , οὐχ ὥσπερ οἱ ἄλλοι ἀθληταὶ ῥώμης ἕνεκα σιτία καὶ πόνους μεταχειρίζονται . δῆλος οὖν ἐξ ἀπάντων ὁ Πλάτων ἐστὶ τὴν Ἱπποκράτους ἀκριβῶς φυλάττων γνώμην ὑπὲρ τῆς γυμναστικῆς τέχνης ταύτης , ἧς τὸ τέλος ἐστὶν ἡ τῶν ἀθλητῶν εὐεξία · μέμφεται γὰρ αὐτὴν ὡς ἄχρηστον εἰς τὰς πολιτικὰς πράξεις ἁπάσας , ὅπερ ἑνὶ λόγῳ περιλαβὼν ἐκεῖνος ὡδί πως ἀπεφήνατο · διάθεσις ἀθλητικὴ οὐ φύσει , ἕξις ὑγιεινὴ κρείσσων . ὅτι δὲ καὶ σφαλερὰ πρὸς ὑγίειαν ἡ μάλιστα || κατωρθωμένη διάθεσις αὐτῶν ἐστιν , ἐφ’ ἣν σπεύδουσι , καὶ ὡς καὶ τοῦτ’ ἐνίγνωσκον Ἱπποκράτης τε καὶ Πλάτων , εἴρηται μὲν καὶ δι’ ἄλλων .
Lemmas: ὁ μέν ὁ ὁ ἀθλητής γυμνάζω γυμναστικός , ὑποδύω μέν ὄνομα σεμνός , κακοτεχνία δέ εἰμί , οὔπω μέν εἰς τοσοῦτος ἀποχωρέω ὁ κατά φύσις , εἰς ὅσος αὐτός νῦν προάγω , ἤδη δέ ἄρχω οὖον πρός ὁ ἀγαθός ἀποβλέπω , [ ἀλλά ἁπλόος ] ὡς ἰσχύς ὁ ἀντίπαλος καταβλητικός ἐν ὁ τρίτος ὁ Πολιτεία μέμφομαι λέγω ὧδε · ναί μά ὁ Ζεύς , ὅς δέ ὅς , σχεδόν γε τίς πᾶς μάλιστα ὅς γε περαιτέρω γυμναστικός ὁ περισσός οὗτος ἐπιμέλεια ὁ σῶμα · καί γάρ πρός οἰκονομία καί πρός στρατεία καί πρός ἑδραῖος ἐν πόλις ἀρχή δύσκολος . ὁ δέ δή μέγας , ὅτι καί πρός μανθάνω ὅστις καί ἐννοέω τε καί μελέτη πρός ἑαυτοῦ χαλεπός , κεφαλή τις ἀεί διάτασις καί ἴλιγγος || ὑποπτεύω καί αἰτιάομαι ἐκ φιλοσοφία ἐγγίγνομαι , ὥστε , ὅπῃ οὗτος ἀρετή ἀσκέω καί δοκιμάζω , πάντῃ ἐμπόδιος · κάμνω γάρ οἴομαι ποιέω ἀεί καί ὠδίνω μήποτε λήγω περί ὁ σῶμα . ἔτι δέ σαφής ἐν ὁ ἑξῆς , ὡς οὐ ἰσχύς καταβλητικός οἴομαι τέλος εἰμί ὁ γυμναστικός , ἀλλά ὁ πρός ὁ κατά φύσις ἐνέργεια χρεία , ἐνδείκνυμι λέγω ὧδε . αὐτός μήv ὁ γυμνάσιον καί ὁ πόνος πρός ὁ θυμοειδής ὁ φύσις βλέπω ἐκεῖνος ἐπεγείρω πονέω μᾶλλον ἢ πρός ἰσχύς , οὐ ὥσπερ ὁ ἄλλος ἀθλητής ῥώμη ἕνεκα σιτίον καί πόνος μεταχειρίζω . δῆλος οὖν ἐκ ἀπαντάω ὁ Πλάτων εἰμί ὁ Ἱπποκράτης ἀκριβῶς φυλάσσω γνώμη ὑπέρ ὁ γυμναστικός τέχνη οὗτος , ὅς ὁ τέλος εἰμί ὁ ὁ ἀθλητής εὐεξία · μέμφομαι γάρ αὐτός ὡς ἄχρηστος εἰς ὁ πολιτικός πρᾶξις ἅπας , ὅσπερ εἷς λόγος περιλαμβάνω ἐκεῖνος ὧδε πως ἀποφαίνω · διάθεσις ἀθλητικός οὖον φύσις , ἕξις ὑγιεινός κρατύς . ὅτι δέ καί σφαλερός πρός ὑγίεια ὁ μάλιστα || κατορθόω διάθεσις αὐτός εἰμί , ἐπί ὅς σπεύδω , καί ὡς καί οὗτος ἐνίγνωσκον Ἱπποκράτης τε καί Πλάτων , εἴρω μέν καί διά ἄλλος .