galenus.thrasybulus-sive-utrum-medicinae-sit-gymnasticae-hygieine 43
Προσέχειν δ’ ἐνταῦθα τὸν νοῦν χρή , μή πῃ λάθωμεν τὸν αὐτὸν ἀποδείξαντες τῷ γυμναστικῷ τὸν ἐπιστάτην τῶν παλαισμάτων καὶ μόριόν τι ποιήσαντες ὅλης τῆς γυμναστικῆς τὴν ὡς ἂν εἶποι τις παλαιστρικήν · ὁ γὰρ ἐπιστάμενος τά τε παλαίσματα σύμπαντα καὶ τῶν τρίψεων ἁπάσας καλῶς ἐργάζεσθαι τὰς κατὰ μέρος ἐνεργείας ἀνάλογόν ἐστι σιτοποιῷ καὶ μαγείρῳ καὶ οἰκοδόμῳ , δημιουργεῖν μὲν ἐπισταμένοις ἄρτους τε καὶ ὄψα καὶ οἰκίας , οὐ μὴν ἐπαΐουσί γ’ οὐδὲν οὐδὲ γιγνώσκουσιν , ὅ τί τε χρηστὸν ἐν αὐτοῖς καὶ μὴ χρηστὸν ἥντινά τε δύναμιν ἔχον ἕκαστον αὐτῶν ἐστι πρὸς ὑγίειαν . ἡ μὲν οὖν προνοουμένη τοῦ σώματος ἡμῶν τέχνη μία , καθάπερ εἴρηται πολλάκις , || αἱ δ’ ἄλλαι τὰς ὕλας ταύτῃ παρασκευάζουσιν . οὔτε γὰρ οἷς ἄμεινόν ἐστιν ὑποδεδέσθαι [ μὲν ] καὶ ἀνυποδέτοις εἶναι σκυτοτόμος οἶδεν οὔθ’ οἷς ὑποδεδέσθαι μέν , ἀλλὰ τοῖον ἢ τοῖον ὑπόδημα . τοῦτο μὲν γὰρ Ἱπποκράτης γιγνώσκει καὶ κελεύει γε τῶδέ τινι φορεῖν ἀρβύλας τὰς πηλοπατίδας , οὐ μὴν αὐτός γε δημιουργήσει τὰς ἀρβύλας , οὐ μᾶλλον ἢ ὁ στρατηγὸς τὸ κράνος καὶ τὸν θώρακα καὶ τὸ δόρυ καὶ τὴν ἀσπίδα καὶ τὴν μάχαιραν καὶ τὰς κνημῖδας . οὐδὲ γὰρ ὁ οἰκοδόμος οἶδεν ὑψηλῆς πέρι καὶ ταπεινῆς οἰκήσεως οὐδὲ τῆς πρὸς ἀνατολὴν ἢ δύσιν ἐστραμμένης οὐδέ γε τῆς πρὸς βορρᾶν τε καὶ ψυχρᾶς ἢ νοτίου καὶ θερμῆς οὐδὲ σκοτεινῆς ἢ φωτεινῆς οὐδὲ καταγαίου τε καὶ ὑπερῴου καὶ νοτερᾶς καὶ ξηρᾶς , ἀλλ’ ὅλως ἀγνοεῖ , τίνα μὲν ὠφέλειαν ἕκαστον τούτων ἔχει , τίνα δὲ βλάβην , ὥσπερ γε καὶ ὁ σιτοποιὸς οὐκ οἶδεν , ὅτῳ χρὴ καθαρὸν ἄρτον διδόναι καὶ ὅτῳ συγκομιστὸν οὐδ’ ὅτῳ πολὺν ἢ ὀλίγον οὐδ’ ἐν ὅτῳ καιρῷ , κατασκευάζει μέντοι καλῶς αὐτούς . || ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ μάγειρος ἢ φακῆν ἢ πτισάνην ἢ χόνδρον ἢ τεῦτλον ἤ τι τῶν ἄλλων ἐπίσταται σκευάζειν οὐκ εἰδὼς οὐδενὸς αὐτῶν τὴν δύναμιν . αἱ μὲν δὴ τοιαῦται τέχναι τὰς ἁπάσας ὕλας παρασκευάζουσι τῇ θεραπευτικῇ τοῦ σώματος , ὥσπερ αὐταῖς ταύταις ἕτεραι , τῷ μὲν σιτοποιῷ τοὺς πυροὺς ὁ γεωργὸς καὶ κρίβανον ὁ ἰπνοπλάστης καὶ ὁ ὑλοτόμος τὰ ξύλα καὶ ὁ τέκτων τὸν ἄβακα , τῷ τέκτονι δ’ αὐτῷ πάλιν ἄλλος μὲν ἀξίνην , ἄλλος δὲ στάθμην , ἄλλος δ’ αὗ τὰ ξύλα , καὶ σκυτοτόμῳ δὲ κατὰ ταὐτὰ τὴν μὲν σμίλην ἡ χαλκευτική , τὰ σκύτη δ’ ἡ βυρσοδεψική , τὸν καλόποδα δ’ ἡ τεκτονική · καὶ οἰκοδόμῳ δὲ λατύποι τε καὶ λιθοτόμοι καὶ πλινθουργοὶ καὶ τέκτονες , οἱ μὲν λίθους , οἱ δὲ πλίνθους , οἱ δ’ ἐπιτήδεια ξύλα προπαρασκευάζουσιν . αἱ μὲν οὖν τοιαῦται τέχναι σύμπασαι προσδέονταί τ’ ἀλλήλων καὶ παρασκευάζουσι ταῖς τελεωτέραις τάς θ’ ὕλας αὐτάς , ἐξ ὧν ἐργάζονται τὸ τέλος , ὄργανά τε χρηστά , δι’ ὧν ἐκείνας κοσμοῦσιν .
Lemmas: προσέχω δέ ἐνταῦθα ὁ νόος χρή , μή πῃ λανθάνω ὁ αὐτός ἀποδείκνυμι ὁ γυμναστικός ὁ ἐπιστάτης ὁ πάλαισμα καί μόριον τίς ποιέω ὅλος ὁ γυμναστικός ὁ ὡς εἄν εἶπος τις παλαιστρικός · ὁ γάρ ἐπίσταμαι ὁ τε πάλαισμα σύμπας καί ὁ τρῖψις ἅπας καλῶς ἐργάζομαι ὁ κατά μέρος ἐνέργεια ἀνάλογος εἰμί σιτοποιέω καί μάγειρος καί οἰκοδόμος , δημιουργέω μέν ἐφίστημι ἄρτος τε καί ὄψον καί οἰκίον , οὖον μήv ἐπαΐω γε οὐδείς οὐδέ γιγνώσκω , ὅς τίς τε χρηστός ἐν αὐτός καί μή χρηστός ὅστις τε δύναμις ἔχω ἕκαστος αὐτός εἰμί πρός ὑγίεια . ὁ μέν οὖν προνοέω ὁ σῶμα ἐγώ τέχνη εἷς , καθάπερ εἴρω πολλάκις , || ὁ δέ ἄλλος ὁ Ὕλας οὗτος παρασκευάζω . οὔτε γάρ ὅς ἀμείνων εἰμί ὑποδέω [ μέν ] καί ἀνυπόδετος εἰμί σκυτοτόμος οἶδα οὔτε ὅς ὑποδέω μέν , ἀλλά τοῖος ἢ τοῖος ὑπόδημα . οὗτος μέν γάρ Ἱπποκράτης γιγνώσκω καί κελεύω γε ὅδε τις φορέω ἀρβύλη ὁ πηλοπατίδες , οὖον μήv αὐτός γε δημιουργέω ὁ ἀρβύλη , οὖον μᾶλλον ἢ ὁ στρατηγός ὁ κράνος καί ὁ θώραξ καί ὁ δόρυ καί ὁ ἀσπίς καί ὁ μάχαιρα καί ὁ κνημίς . οὐδέ γάρ ὁ οἰκοδόμος οἶδα ὑψηλός περί καί ταπεινός οἴκησις οὐδέ ὁ πρός ἀνατολή ἢ δύσις στρέφω οὐδέ γε ὁ πρός Βορέας τε καί ψυχρός ἢ νότιος καί θερμός οὐδέ σκοτεινός ἢ φωτεινός οὐδέ κατάγειος τε καί ὑπερῷος καί νοτερός καί ξηρός , ἀλλά ὅλως ἀγνοέω , τίς μέν ὠφέλεια ἕκαστος οὗτος ἔχω , τίς δέ βλάβη , ὥσπερ γε καί ὁ σιτοποιός οὐ οἶδα , ὅστις χρή καθαρός ἄρτος δίδωμι καί ὅστις συγκομιστός οὐδέ ὅστις πολύς ἢ ὀλίγος οὐδέ ἐν ὅστις καιρός , κατασκευάζω μέντοι καλῶς αὐτός . || ὡσαύτως δέ καί ὁ μάγειρος ἢ φακῆ ἢ πτισάνη ἢ χόνδρος ἢ τεῦτλον ἤ τίς ὁ ἄλλος ἐπίσταμαι σκευάζω οὐ εἰδοί οὐδείς αὐτός ὁ δύναμις . ὁ μέν δή τοιοῦτος τέχνη ὁ ἅπας Ὕλας παρασκευάζω ὁ θεραπευτικός ὁ σῶμα , ὥσπερ αὐτός οὗτος ἕτερος , ὁ μέν σιτοποιέω ὁ πυρός ὁ γεωργός καί κρίβανος ὁ ἰπνοπλάστης καί ὁ ὑλοτόμος ὁ ξύλον καί ὁ τέκτων ὁ ἄβαξ , ὁ τέκτων δέ αὐτός πάλιν ἄλλος μέν ἀξίνη , ἄλλος δέ στάθμη , ἄλλος δέ αὗ ὁ ξύλον , καί σκυτοτόμος δέ κατά αὐτός ὁ μέν σμίλη ὁ χαλκευτικός , ὁ σκύτη δέ ὁ βυρσοδεψικός , ὁ καλόπους δέ ὁ τεκτονικός · καί οἰκοδόμος δέ λατύπος τε καί λιθοτόμος καί πλινθουργός καί τέκτων , ὁ μέν λίθος , ὁ δέ πλίνθος , ὁ δέ ἐπιτήδειος ξύλον προπαρασκευάζω . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος τέχνη σύμπας προσδέω τε ἀλλήλων καί παρασκευάζω ὁ τέλεος ὁ ὁ Ὕλας αὐτός , ἐκ ὅς ἐργάζομαι ὁ τέλος , ὄργανον τε χρηστός , διά ὅς ἐκεῖνος κοσμέω .