galenus.synopsis-librorum-suorum-de-pulsibus 28
Νῦν δὲ περὶ τῶν σφυγμῶν εἴπωμεν , διὰ τί ἐπὶ ταῖς μετρίαις βλάβαις τῆς τε δυνάμεως ἅμα καὶ τῆς θερμασίας πυκνοὶ μὲν γίνονται , μικροὶ δὲ οὐκέτι οὐδὲ βραδεῖς , ἀλλὰ σύμμετροι . τέσσαρες γοῦν συζυγίαι διάφοροι γίνονται . ἢ μὲν γὰρ διὰ θερμασίαν μόνην ἢ διὰ ψύξιν ἀλλοιοῦνται . καὶ κατὰ μὲν τὴν ἀῤῥωστοτέραν ἅμα καὶ θερμὴν , εἰ μὲν ἐπὶ πλέον ὑπ’ ἀμφοτέρων τῶν αἰτίων δυναστεύοιτο , ἥ τε δύναμις ἱκανῶς ἄῤῥωστος εἴη , καὶ τὸ θερμὸν πυρῶδες , μικροὶ μὲν καὶ βραδεῖς οἱ σφυγμοὶ καὶ πυκνότατοι γίνονται . μετρίας δ’ οὔσης τῆς βλάβης , πυκνοὶ μὲν ὁμοίως , σύμμετροι δὲ κατὰ τὴν διάστασίν τε καὶ κίνησιν . δευτέρα δὲ συζυγία ἐξ ἀῤῥωστίας τε καὶ καταλήψεως σύγκειται . ἐν αὐτῇ ἀμυδρὸς μὲν εἰς τοσοῦτον εἰς ὅσον ἂν καὶ τὰ τῆς δυνάμεως ἔχοι κακῶς ὁ σφυγμὸς γίνεται , μικρὸς δὲ καὶ βραδὺς , ὥσπερ καὶ οἱ ἐπὶ τῆς προτέρας συζυγίας . οὐ μὴν ὁμοίως γε ἐκείνοις εἰς ἔσχατον ἀφικνεῖται . πλὴν εἰ ἡ δύναμις ἐσχάτως εἴη κεκμηκυῖα , δῆλον ὡς μικρότατος ἐπὶ τῶν τοιούτων ὁ σφυγμὸς ἔσται , καὶ διαλείπων καὶ ἐκλείπων τὰ πολλά . τρίτη δὲ συζυγία σφυγμῶν ἀλλοιώσεως , αὐξανομένης ὁμοῦ θερμασίας τε καὶ δυνάμεως · ἐν ᾗ σφοδρότατοι μὲν καὶ μέγιστοι , τάχιστοι δὲ οὐκέτι ὁμοίως οἱ σφυγμοὶ γίνονται , πυκνότατοι δὲ τὰ πολλὰ μὲν οὐκ ἐναργῶς , ἔστιν ὅτε ( δὲ ) καὶ σαφῶς ὑπὲρ τὸ κατὰ φύσιν εἰσίν . καὶ γίνεται τοῦτο , ὅταν ἐπὶ πλεῖστον αὐξηθῇ τὰ τῆς θερμασίας . λοιπὴ δὲ συζυγία τῆς κατὰ τοῦτο τὸ γένος τῶν σφυγμῶν ἀλλοιώσεως , ὅταν εἰς ταὐτὸν ἀφίκηται ῥώμη τε δυνάμεως καὶ θερμασίας ἔνδεια . γίνονται δ’ οὗτοι σύμμετροι μὲν τῷ μεγέθει , βραδύτεροι μέντοι καὶ ἱκανῶς ἀραιοὶ , καὶ μάλιστα , ὅταν ἐπὶ πλέον ἡ ψύξις κρατῇ . τὸ μέντοι τῆς διαστάσεως αὐτῶν ποσὸν οὐ κωλύεται σαφῶς οὐδ’ ἐναργῶς διὰ τὴν εὐῤῥωστίαν τῆς δυνάμεως . οὐ μὴν οὐδὲ βραδυτὴς ἐπὶ πολὺ κρατεῖ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . ἐῤῥωμένη γὰρ ἡ δύναμις — ( Cetera desunt ) .
Lemmas: νῦν δέ περί ὁ σφυγμός λέγω , διά τίς ἐπί ὁ μέτριος βλάβη ὁ τε δύναμις ἅμα καί ὁ θερμασία πυκνός μέν γίγνομαι , μικρός δέ οὐκέτι οὐδέ βραδύς , ἀλλά σύμμετρος . τέσσαρες γοῦν συζυγία διάφορος γίγνομαι . ἤ μέν γάρ διά θερμασία μόνος ἤ διά ψῦξις ἀλλοιόω . καί κατά μέν ὁ ἄρρωστος ἅμα καί θερμός , εἰ μέν ἐπί πολύς ὑπό ἀμφότερος ὁ αἴτιος δυναστεύω , ὁ τε δύναμις ἱκανός ἄρρωστος εἰμί , καί ὁ θερμός πυρώδης , μικρός μέν καί βραδύς ὁ σφυγμός καί πυκνός γίγνομαι . μέτριος δέ εἰμί ὁ βλάβη , πυκνός μέν ὅμοιος , σύμμετρος δέ κατά ὁ διάστασις τε καί κίνησις . δεύτερος δέ συζυγία ἐκ ἀρρωστία τε καί κατάληψις σύγκειμαι . ἐν αὐτός ἀμυδρός μέν εἰς τοσοῦτος εἰς ὅσος ἄν καί ὁ ὁ δύναμις ἔχω κακός ὁ σφυγμός γίγνομαι , μικρός δέ καί βραδύς , ὥσπερ καί ὁ ἐπί ὁ πρότερος συζυγία . οὐ μήν ὅμοιος γε ἐκεῖνος εἰς ἔσχατος ἀφικνέομαι . πλήν εἰ ὁ δύναμις ἔσχατος εἰμί κάμνω , δῆλος ὡς μικρός ἐπί ὁ τοιοῦτος ὁ σφυγμός εἰμί , καί διαλείπω καί ἐκλείπω ὁ πολύς . τρίτος δέ συζυγία σφυγμός ἀλλοίωσις , αὐξάνω ὁμοῦ θερμασία τε καί δύναμις · ἐν ὅς σφοδρός μέν καί μέγας , ταχύς δέ οὐκέτι ὅμοιος ὁ σφυγμός γίγνομαι , πυκνός δέ ὁ πολύς μέν οὐ ἐναργής , εἰμί ὅτε ( δέ ) καί σαφής ὑπέρ ὁ κατά φύσις εἰμί . καί γίγνομαι οὗτος , ὅταν ἐπί πολύς αὐξάνω ὁ ὁ θερμασία . λοιπός δέ συζυγία ὁ κατά οὗτος ὁ γένος ὁ σφυγμός ἀλλοίωσις , ὅταν εἰς αὐτός ἀφικνέομαι ῥώμη τε δύναμις καί θερμασία ἔνδεια . γίγνομαι δέ οὗτος σύμμετρος μέν ὁ μέγεθος , βραδύς μέντοι καί ἱκανός ἀραιός , καί μάλα , ὅταν ἐπί πολύς ὁ ψῦξις κρατέω . ὁ μέντοι ὁ διάστασις αὐτός ποσός οὐ κωλύω σαφής οὐδέ ἐναργής διά ὁ εὐρρωστία ὁ δύναμις . οὐ μήν οὐδέ βραδυτής ἐπί πολύς κρατέω διά ὁ αὐτός αἰτία . ἐρρωμένος γάρ ὁ δύναμις — ( Cetera desunt ) .