galenus.synopsis-librorum-suorum-de-pulsibus 26
Πάντων μὲν οὖν τῶν ἐν τῷ διαγράμματι σφυγμῶν διέρχεσθαι καθ’ ἕκαστον ἰδίᾳ μακρὸν ἂν εἴη , μέθοδον δ’ ἐπ’ αὐτοῖς ἄμεινον ὑφηγήσασθαι μετὰ γυμνασίας · ὅπερ κἀν τῷ πρώτῳ περὶ τῆς τῶν σφυγμῶν προγνώσεως ἐποίησα . πρὸ τοῦ δ’ ἐπὶ ταύτην ἐλθεῖν βέλτιόν ἐστιν ἐγνῶσθαί τι περὶ αὐτῶν , ὡς ἐνίοτε βραχυτάτη μὲν ἐπίδοσις ἤτοι γε εἰς πλάτος ἢ εἰς ὕψος ἢ εἰς τἀναντία γίγνεται , πολλὴ δὲ φαίνεται διὰ τὸ παραβάλλειν ἡμᾶς τὸν νῦν φαινόμενον σφυγμὸν τῷ πρόσθεν ὑπάρχοντι . τοῦτο οὖν ὁρᾶται κἀπὶ τῶν κρίσεων συμβαῖνον , ὅταν ἐφ’ ὑψηλῷ φανέντι τῷ σφυγμῷ πολλῶν ἱδρώτων ἐκραγέντων εἰς τὴν ἐναντίαν ἰδέαν ἡ μετάπτωσις γένηται καὶ φαίνηται ταπεινός τε ἅμα καὶ πλατὺς ὁ σφυγμός . διότι καί τισι τῶν ἰατρῶν γέγραπται τὸν πλατὺν σφυγμὸν ὁρᾶσθαι πολλάκις ἐπὶ τῶν ὑπόγυιον κεκριμένων . αὐτὸς γὰρ φαίνεται τοῖς , ὡς εἴρηται , κριθεῖσι πλατύτερος , οὐ μὴν τοσούτῳ γε κατὰ ἀλήθειαν ἐν τούτῳ τῷ καιρῷ γίνεται πλατύτερος ὅσῳ φαίνεται διὰ τὸ πρόσθεν μὲν ηὐξῆσθαι τὸ ὕψος ἐπὶ πλέον τοῦ κατὰ φύσιν , ἐν δὲ τῷ μετὰ τὴν κρίσιν χρόνῳ μηδὲ τὸ κατὰ φύσιν ἔτι φυλάττεσθαι . διὰ μὲν γὰρ τὴν κένωσιν αἱ περικείμεναι ταῖς ἀρτηρίας χῶραι χαλαραὶ γίνονται , στενοχωροῦσαι πρότερον αὐτάς · καὶ διὰ τοῦτο πλατύτερος ὄντως ὁ σφυγμὸς φαίνεται . φαίνεται δὲ πολὺ πλατύτερος ἢ κατὰ ἀλήθειαν ἐστὶν , εἰς ταπεινότητα μεταπεσόντος τοῦ ﻿ ὕψους , διά τε τὸ μηδ’ ὅλως εἰς ὄγκον ἀξιόλογον αἴρεσθαι τὴν διαστολὴν καὶ διὰ τὸ χαλαρόν τε καὶ ῥυσὸν γίνεσθαι τὸ ἐπικείμενον αὐταῖς δέρμα . καθ’ ὃν καιρὸν εἰ περιστρέψας τὸ κῶλον ἐν τοῖς κάτω μέρεσιν αὐτοῦ ποιήσαις τὴν ἀρτηρίαν , οὔθ’ οὕτως ἔτι ταπεινὸς ὡς ἔμπροσθεν οὔθ’ οὕτω πλατὺς ὁ σφυγμὸς φαίνεται . καὶ κατὰ τὸν ὕδερον δὲ τὴν ὅλην ἕξιν ἐξοιδίσκοντα καθάπερ ( ἐν ) νεκροῖς σώμασι , διαφέροντα πολὺ τοῦ τε τυμπανίου καλουμένου καὶ τοῦ ἀσκιτοῦ , πλατεῖς οἱ σφυγμοί · καὶ μάλισθ’ ὅταν τῆς ἀρτηρίας ἁπτώμεθα , κατὰ τὸ ἄνω μέρος , οὐ τὸ κάτω , τοῦ κώλου τεταμένου . ὁρᾶται δὲ τοιοῦτος ἐνίοτε κἀπὶ τῶν κάκιστα διακειμένων ληθαργικῶν . ἐκθηλύνεται γὰρ ἐπὶ τούτοις ἡ τοῦ σώματος ἕξις , ὡς διὰ τὴν πολλὴν ὑγρότητα καὶ μαλακότητα χαλαρὸν καὶ ἀστήρικτον γίνεσθαι , καὶ τὸν νῶτον τῆς ἀρτηρίας μὴ δυνάμενον σχεῖν ἑαυτὸν μηδὲ ὑψηλὸν ἀνέχειν , ὡς ὅτε εἶχε κατὰ φύσιν . ἐπὶ τούτων οὖν , ὡς ἔφην , ἐὰν ἐκ τῶν κάτω μερῶν τοῦ κώλου ψαύῃς , οὐκέτι σοι φανεῖται πλατὺς ὁ σφυγμός . τούτῳ δὲ δεῖ σε προσέχειν ἀκριβῶς καὶ διορίζεσθαι καὶ σκοπεῖσθαι , πῶς ἐσχηματισμένου τοῦ κώλου τὴν ἐπιβολὴν ἐποιήσω τῆς χειρός . ὡς τὰ πολλὰ μὲν γὰρ ἁπτόμεθα τῆς κατὰ τὸν καρπὸν ἀρτηρίας , ἐνίοτε δὲ ἤ τινα τῶν κροτάφων ἢ βραχίονα . συνεπινοεῖν δὲ δεῖ τὰ τῶν ὑπαρξάντων πρὸς τὰ παρόντα νῦν παραβάλλειν , καὶ σκοπεῖσθαι μή τι δι’ ἐκεῖνα πλέον μεταβέβληκεν ἢ κατὰ ἀλήθειαν ὁ σφυγμὸς ἀλλοιούμενος φαντάζεται . τούτων οὖν σοι μεμνημένῳ τῶν ἐφεξῆς ποιήσομαι λόγον .
Lemmas: πᾶς μέν οὖν ὁ ἐν ὁ διάγραμμα σφυγμός διέρχομαι κατά ἕκαστος ἴδιος μακρός ἄν εἰμί , μέθοδος δέ ἐπί αὐτός ἀγαθός ὑφηγέομαι μετά γυμνασία · ὅς ἐν ὁ πρῶτος περί ὁ ὁ σφυγμός πρόγνωσις ποιέω . πρό ὁ δέ ἐπί οὗτος ἔρχομαι ἀγαθός εἰμί γιγνώσκω τις περί αὐτός , ὡς ἐνίοτε βραχύς μέν ἐπίδοσις ἤτοι γε εἰς πλάτος ἤ εἰς ὕψος ἤ εἰς ἐναντίος γίγνομαι , πολύς δέ φαίνω διά ὁ παραβάλλω ἐγώ ὁ νῦν φαίνω σφυγμός ὁ πρόσθεν ὑπάρχω . οὗτος οὖν ὁράω ἐπί ὁ κρίσις συμβαίνω , ὅταν ἐπί ὑψηλός φαίνω ὁ σφυγμός πολύς ἱδρώς ἐξαράσσω εἰς ὁ ἐναντίος ἰδέα ὁ μετάπτωσις γίγνομαι καί φαίνω ταπεινός τε ἅμα καί πλατύς ὁ σφυγμός . διότι καί τις ὁ ἰατρός γράφω ὁ πλατύς σφυγμός ὁράω πολλάκις ἐπί ὁ ὑπόγυιος κρίνω . αὐτός γάρ φαίνω ὁ , ὡς λέγω , κρίνω πλατύς , οὐ μήν τοσοῦτος γε κατά ἀλήθεια ἐν οὗτος ὁ καιρός γίγνομαι πλατύς ὅσος φαίνω διά ὁ πρόσθεν μέν αὐξάνω ὁ ὕψος ἐπί πολύς ὁ κατά φύσις , ἐν δέ ὁ μετά ὁ κρίσις χρόνος μηδέ ὁ κατά φύσις ἔτι φυλάσσω . διά μέν γάρ ὁ κένωσις ὁ περίκειμαι ὁ ἀρτηρία χώρα χαλαρός γίγνομαι , στενοχωρέω πρότερος αὐτός · καί διά οὗτος πλατύς ὄντως ὁ σφυγμός φαίνω . φαίνω δέ πολύς πλατύς ἤ κατά ἀλήθεια εἰμί , εἰς ταπεινότης μεταπίπτω ὁ ﻿ ὕψος , διά τε ὁ μηδέ ὅλος εἰς ὄγκος ἀξιόλογος ἀείρω ὁ διαστολή καί διά ὁ χαλαρός τε καί ῥυσός γίγνομαι ὁ ἐπίκειμαι αὐτός δέρμα . κατά ὅς καιρός εἰ περιστρέφω ὁ κῶλον ἐν ὁ κάτω μέρος αὐτός ποιέω ὁ ἀρτηρία , οὔτε οὕτως ἔτι ταπεινός ὡς ἔμπροσθεν οὔτε οὕτως πλατύς ὁ σφυγμός φαίνω . καί κατά ὁ ὕδερος δέ ὁ ὅλος ἕξις ἐξοιδίσκομαι καθά ( ἐν ) νεκρός σῶμα , διαφέρω πολύς ὁ τε τυμπάνιον καλέω καί ὁ ἀσκιτής , πλατύς ὁ σφυγμός · καί μάλα ὅταν ὁ ἀρτηρία ἅπτω , κατά ὁ ἄνω μέρος , οὐ ὁ κάτω , ὁ κῶλον τείνω . ὁράω δέ τοιοῦτος ἐνίοτε ἐπί ὁ κακός διάκειμαι ληθαργικός . ἐκθηλύνω γάρ ἐπί οὗτος ὁ ὁ σῶμα ἕξις , ὡς διά ὁ πολύς ὑγρότης καί μαλακότης χαλαρός καί ἀστήρικτος γίγνομαι , καί ὁ νῶτον ὁ ἀρτηρία μή δύναμαι ἔχω ἑαυτοῦ μηδέ ὑψηλός ἀνέχω , ὡς ὅτε ἔχω κατά φύσις . ἐπί οὗτος οὖν , ὡς φημί , ἐάν ἐκ ὁ κάτω μέρος ὁ κῶλον ψαύω , οὐκέτι σύ φαίνω πλατύς ὁ σφυγμός . οὗτος δέ δέω σύ προσέχω ἀκριβής καί διορίζω καί σκοπέω , πῶς σχηματίζω ὁ κῶλον ὁ ἐπιβολή ποιέω ὁ χείρ . ὡς ὁ πολύς μέν γάρ ἅπτω ὁ κατά ὁ καρπός ἀρτηρία , ἐνίοτε δέ ἤ τις ὁ κρόταφος ἤ βραχίων . συνεπινοέω δέ δέω ὁ ὁ ὑπάρχω πρός ὁ πάρειμι νῦν παραβάλλω , καί σκοπέω μή τις διά ἐκεῖνος πολύς μεταβάλλω ἤ κατά ἀλήθεια ὁ σφυγμός ἀλλοιόω φαντάζω . οὗτος οὖν σύ μιμνῄσκω ὁ ἐφεξῆς ποιέω λόγος .