galenus.synopsis-librorum-suorum-de-pulsibus 15
Τούτων οὖν ἡμῖν προδιωρισμένων , εἴπωμεν ἤδη τὰ κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν γεγραμμένα περὶ τῆς κατὰ φύσιν ἐν τοῖς σφυγμοῖς διαφορᾶς . ἔστι δὲ τάδε . ἄνδρες μὲν οὖν γυναικῶν ὡς ἐπίπαν μείζονα πολλῷ καὶ σφοδρότερον ὡσαύτως πολλῷ τὸν σφυγμὸν ἔχουσι , καὶ βραδύτερον ὀλίγῳ καὶ ἀραιότερον ἱκανῶς . οἱ δὲ φύσει θερμότεροι μείζονα καὶ ὠκύτερον καὶ πυκνότερον πολλῷ , σφοδρότερον δὲ οὐ πολλῷ . οἱ δὲ ἰσχνότεροι μείζονα μὲν καὶ ἀραιότερον ἱκανῶς . οἱ δὲ φύσει θερμότεροι μείζονα καὶ ὠκύτερον καὶ ἀραιότερον πολλῷ , βραδύτερον δὲ καὶ σφοδρότερον ὀλίγῳ . φύσει μὲν οὖν οὕτως διαφέρουσι . τρέπονται δὲ κατὰ μὲν τὰς ἡλικίας ὧδέ πως . ὁ μὲν τοῦ νεογνοῦ παιδίου πυκνότατος , ὁ δὲ τοῦ γέροντος ἀραιότατος , οἱ δ’ ἐν τῷ μεταξὺ πάντες ἀνάλογον , ἐφ’ ὅσον ἂν ἢ παιδίου ἢ γέροντος ἐγγύτεροι τυγχάνωσιν ὄντες . ὡσαύτως δὲ ταχύτατος μὲν ὁ τοῦ παιδίου , βραδύτατος δὲ ὁ τοῦ γέροντος , οἱ δὲ τῶν ἄλλων ἡλικιῶν μεταξύ . πολλῷ δὲ μείζων ἡ κατὰ τὴν ἀραιότητα διαφορὰ γέροντος πρὸς παιδίον τῆς κατὰ τὸ τάχος . ἐν δὲ τῇ κατὰ μέγεθος καὶ σφοδρότητα διαφορᾷ μέγιστος μὲν ὡς ἐν ἡλικίαις ὁ τῶν ἀκμαζόντων , μικρότατος δὲ ὁ τῶν γερόντων , μέσος δὲ , βραχεῖ μείζων , ὁ τῶν παιδίων · καὶ σφοδρότατος μὲν ὁ τῶν ἀκμαζόντων , ἀμυδρότατος δὲ ὁ τῶν γερόντων , μέσος δὲ αὐτῶν ὁ τῶν παιδίων . οὕτως μὲν οὖν ἐν ταῖς ἡλικίαις οἱ σφυγμοὶ τρέπονται . κατὰ δὲ τὰς ὥρας , ἦρος μὲν τὰ μέσα μεγίστους δὴ καὶ σφοδροτάτους ὡς ἐν ὥραις , τάχει δὲ καὶ πυκνότητι συμμέτρους . ὡσαύτως δὲ καὶ φθινοπώρου τὰ μέσα . προϊὸν δὲ τὸ μὲν ἔαρ ἀφαιρεῖται τοῦ μεγέθους καὶ τῆς σφοδρότητος , προστίθησι δὲ τῷ τάχει καὶ τῇ πυκνότητι · καὶ τέλος ἡνίκα ἂν ἐπιλάβῃ τὸ θέρος , ἀμυδροὶ καὶ μικροὶ καὶ ταχεῖς καὶ πυκνοὶ γίνονται . τὸ δὲ φθινόπωρον προϊὸν ἁπάντων ἀφαιρεῖ , μεγέθους , τάχους , σφοδρότητος καὶ πυκνότητος · ὥστε τοῦ χειμῶνος ἐπελθόντος , εἰς μικρότητα καὶ ἀμυδρότητα καὶ βραδυτῆτα καὶ ἀραιότητα τετράφθαι . ἔοικε δὲ τὰ μὲν πρῶτα τοῦ ἦρος τοῖς ὑστάτοις τοῦ φθινοπώρου , τὰ δὲ ὕστατα τοῦ ἦρος τοῖς πρώτοις τοῦ φθινοπώρου , καὶ τὰ μὲν πρῶτα τοῦ θέρους τοῖς ὑστάτοις τοῦ θέρους , τὰ δὲ πρῶτα τοῦ χειμῶνος τοῖς ὑστάτοις τοῦ χειμῶνος · ὥστε ὅσα μέσου θέρους καὶ μέσου χειμῶνος ἴσον ἀφ’ ἑκατέρων ἀφέστηκεν , ὁμοίως τρέπειν · μέσου δὲ θέρους πὴ μὲν ὡσαύτως ἐστὶ , πὴ δὲ ἐναντίως ἔχει μέσῳ χειμῶνος . μικροὶ μὲν γὰρ καὶ ἀμυδροὶ καθ’ ἑκάτερον , ὠκεῖς δὲ καὶ πυκνοὶ θέρους καὶ βραδεῖς καὶ ἀραιοὶ χειμῶνος , οὐ μὴν οὕτω μικροὶ θέρους ὡς χειμῶνος , ἀλλ’ ἧττον θέρους , οὐδ’ οὕτως ἀμυδροὶ χειμῶνος ὡς θέρους , ἀλλ’ ἧττον χειμῶνος . αὗται μὲν οὖν αἱ μετὰ ὥρας τῶν σφυγμῶν τροπαί . κατὰ δὲ τὰς χώρας ὡσαύτως ταῖς ὥραις · ἐν μὲν ταῖς ἄγαν ψυχραῖς οἱ μέσου χειμῶνος , ἐν δὲ ταῖς ἄγαν θερμαῖς οἱ μέσου τοῦ θέρους , ἐν δὲ ταῖς εὐκράτοις οἱ μέσου τοῦ ἦρος , ἀνάλογον δὲ κἀν ταῖς μεταξύ · καὶ τῶν ἄλλων δὲ καταστάσεων τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος αἱ μὲν θερμαὶ ταῖς θερμαῖς , αἱ δὲ ψυχραὶ ταῖς ψυχραῖς , αἱ δὲ μέσαι τοῖς μέσοις τοῦ ἦρος ἐοίκασιν .
Lemmas: οὗτος οὖν ἐγώ προδιορίζω , λέγω ἤδη ὁ κατά ὁ εἰσαγωγή γράφω περί ὁ κατά φύσις ἐν ὁ σφυγμός διαφορά . εἰμί δέ ὅδε . ἀνήρ μέν οὖν γυνή ὡς ἐπίπαν μέγας πολύς καί σφοδρός ὡσαύτως πολύς ὁ σφυγμός ἔχω , καί βραδύς ὀλίγος καί ἀραῖος ἱκανός . ὁ δέ φύσις θερμός μέγας καί ὠκύς καί πυκνός πολύς , σφοδρός δέ οὐ πολύς . ὁ δέ ἰσχνός μέγας μέν καί ἀραῖος ἱκανός . ὁ δέ φύσις θερμός μέγας καί ὠκύς καί ἀραῖος πολύς , βραδύς δέ καί σφοδρός ὀλίγος . φύσις μέν οὖν οὕτως διαφέρω . τρέπω δέ κατά μέν ὁ ἡλικία ὧδε πως . ὁ μέν ὁ νεογνός παιδίον πυκνός , ὁ δέ ὁ γέρων ἀραῖος , ὁ δέ ἐν ὁ μεταξύ πᾶς ἀνάλογος , ἐπί ὅσος ἄν ἤ παιδίον ἤ γέρων ἐγγύτερος τυγχάνω εἰμί . ὡσαύτως δέ ταχύς μέν ὁ ὁ παιδίον , βραδύς δέ ὁ ὁ γέρων , ὁ δέ ὁ ἄλλος ἡλικία μεταξύ . πολύς δέ μέγας ὁ κατά ὁ ἀραιότης διαφορά γέρων πρός παιδίον ὁ κατά ὁ τάχος . ἐν δέ ὁ κατά μέγεθος καί σφοδρότης διαφορά μέγας μέν ὡς ἐν ἡλικία ὁ ὁ ἀκμάζω , μικρός δέ ὁ ὁ γέρων , μέσος δέ , βραχύς μέγας , ὁ ὁ παιδίον · καί σφοδρός μέν ὁ ὁ ἀκμάζω , ἀμυδρός δέ ὁ ὁ γέρων , μέσος δέ αὐτός ὁ ὁ παιδίον . οὕτως μέν οὖν ἐν ὁ ἡλικία ὁ σφυγμός τρέπω . κατά δέ ὁ ὥρα , ἔαρ μέν ὁ μέσος μέγας δή καί σφοδρός ὡς ἐν ὥρα , τάχος δέ καί πυκνότης σύμμετρος . ὡσαύτως δέ καί φθινόπωρον ὁ μέσος . πρόειμι δέ ὁ μέν ἔαρ ἀφαιρέω ὁ μέγεθος καί ὁ σφοδρότης , προστίθημι δέ ὁ τάχος καί ὁ πυκνότης · καί τέλος ἡνίκα ἄν ἐπιλαμβάνω ὁ θέρος , ἀμυδρός καί μικρός καί ταχύς καί πυκνός γίγνομαι . ὁ δέ φθινόπωρον πρόειμι ἅπας ἀφαιρέω , μέγεθος , τάχος , σφοδρότης καί πυκνότης · ὥστε ὁ χειμών ἐπέρχομαι , εἰς μικρότης καί ἀμυδρότης καί βραδυτής καί ἀραιότης τρέπω . ἔοικα δέ ὁ μέν πρῶτος ὁ ἔαρ ὁ ὕστερος ὁ φθινόπωρον , ὁ δέ ὕστερος ὁ ἔαρ ὁ πρῶτος ὁ φθινόπωρον , καί ὁ μέν πρῶτος ὁ θέρος ὁ ὕστερος ὁ θέρος , ὁ δέ πρῶτος ὁ χειμών ὁ ὕστερος ὁ χειμών · ὥστε ὅσος μέσος θέρος καί μέσος χειμών ἴσος ἀπό ἑκάτερος ἀφίστημι , ὅμοιος τρέπω · μέσος δέ θέρος πη μέν ὡσαύτως εἰμί , πη δέ ἐναντίος ἔχω μέσος χειμών . μικρός μέν γάρ καί ἀμυδρός κατά ἑκάτερος , ὠκύς δέ καί πυκνός θέρος καί βραδύς καί ἀραιός χειμών , οὐ μήν οὕτως μικρός θέρος ὡς χειμών , ἀλλά ἥσσων θέρος , οὐδέ οὕτως ἀμυδρός χειμών ὡς θέρος , ἀλλά ἥσσων χειμών . οὗτος μέν οὖν ὁ μετά ὥρα ὁ σφυγμός τροπή . κατά δέ ὁ χώρα ὡσαύτως ὁ ὥρα · ἐν μέν ὁ ἄγαν ψυχρός ὁ μέσος χειμών , ἐν δέ ὁ ἄγαν θερμός ὁ μέσος ὁ θέρος , ἐν δέ ὁ εὔκρατος ὁ μέσος ὁ ἔαρ , ἀνάλογος δέ ἐν ὁ μεταξύ · καί ὁ ἄλλος δέ κατάστασις ὁ περιέχω ἐγώ ἀήρ ὁ μέν θερμός ὁ θερμός , ὁ δέ ψυχρός ὁ ψυχρός , ὁ δέ μέσος ὁ μέσος ὁ ἔαρ ἔοικα .