galenus.synopsis-librorum-suorum-de-pulsibus 1
Οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ὀρέγονται μὲν ἐπιστήμης ἀκριβοῦς ὧν ἑκάστοτε μανθάνουσι , τὴν δὲ ἐπ’ αὐτὴν ἄγουσαν ὁδὸν ὀκνοῦσιν ἰέναι , καὶ διὰ τοῦτο τοὺς κατὰ διέξοδον ἑρμηνευομένους λόγους ἀποδιδράσκοντες ὡς μακροὺς ἔνιοι μὲν εἰς ἀγωγὰς ἢ ὑπογραφὰς ἢ ὑποτυπώσεις ἀναγινώσκουσιν , ἔνιοι δὲ ἐπιτομὰς ἢ συνόψεις ἢ ἐπιδρομάς · εἶθ’ ὕστερόν ποτε προσπίπτοντες ἀντιλογικοῖς ἀνθρώποις , οὐ δυνάμενοί τε διαλύεσθαι τὰ πρὸς αὐτῶν λεγόμενα , διὰ τὸ μηδὲ θελῆσαι μαθεῖν αὐτῶν τὰς λύσεις , ἀφίστανται τῶν ἀληθῶν . χρὴ τοίνυν γινώσκοντας αὐτοὺς τοῦτο μάλιστα τὴν διεξοδικὴν διδασκαλίαν τῶν ἄλλων πλεονεκτοῦσαν , ὅτι μὴ μόνα τἀληθῆ διδάσκει , προστίθησι δ’ αὐτοῖς τὰς ἀποδείξεις καὶ τὰς ἀντιλογίας καὶ τὰς λύσεις αὐτῶν , ὅταν ἀποστῶσι τῆς τοιαύτης μαθήσεως , ἀφίστασθαι καὶ τοῦ διαλέγεσθαι τοῖς πέλας ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ὧν ἔμαθον . οὐ μὴν ποιοῦσιν οὕτως · καὶ διὰ τοῦτο συμβαίνει δι’ ὅλου τοῦ βίου σαλεύειν αὐτῶν τὰς γνώμας ὥσπερ ἐν κλύδωνι ναῦν ὁρμοῦσαν · ὡς γὰρ ἄγκυραι τοῦ βεβαίως ὁρμεῖν καὶ μὴ μετακινεῖσθαι τὰς ἐπιστήμας αἱ ἀποδείξεις εἰσίν . ἐγὼ τοίνυν προτρέπω μανθάνειν μὲν ἅπαντα τελέως , ἤτοι γε εὐθὺς ἐξαρχῆς , ἢ δι’ ὑποτυπώσεως τινὸς ἢ συνόψεως προσεισαχθέντας · ἐὰν δ’ ἀκριβῶς μάθωσι , τηνικαῦτα καὶ τὰς ἐπιτομὰς ἀναγινώσκειν , ἐπειδὰν βουληθῶσιν ἀναμνησθῆναι δι’ ὀλίγων ῥημάτων ἃ πρόσθεν ἔμαθον μακρῶς . ὅλως μὲν γὰρ οὐδὲ προῃρούμην ἐμῆς πραγματείας ἐπιτομὴν ποιεῖσθαι , βέλτιον ἡγούμενος εἶναι τοὺς τὰς διεξόδους ἀκριβῶς ἀναλεξαμένους ἑαυτοῖς ἐπιτέμνεσθαι · χρήσιμοι γὰρ οὕτως αἵ τ’ ἐπιτομαὶ καὶ αἱ συνόψεις γίνονται , κατὰ τὴν ἰδίαν ἕξιν ἑκάστῳ γραφόμεναι . ἐπειδὴ ἄλλους ἔγνων ἐπιτομὰς ποιουμένους τῶν ἐμῶν πραγματειῶν οὐκ ὀρθῶς , αἷς ἐντυγχάνοντες οἱ τὰς διεξόδους ἀναγινώσκειν ὀκνοῦντες βλάπτονται , διὰ τοῦτ’ αὐτὸς ἠναγκάσθην ἐπὶ τήνδε τὴν πρᾶξιν ἀφικέσθαι παρὰ τὴν ἐξαρχῆς γνώμην , καὶ πρώτην γε πασῶν τὴν περὶ σφυγμῶν πραγματείαν εἰς σύνοψιν ἤγαγον . ἦν δ’ αὐτῆς ἡ πᾶσα διέξοδος εἰς τέτταρα μέρη διῃρημένη , πρῶτον μὲν τὸ τῆς διαφορᾶς αὐτῶν , δεύτερον δὲ τὸ τῆς διαγνώσεως , καὶ τρίτον τὸ τῶν αἰτίων , καὶ τέταρτον τὸ τῆς προγνώσεως . ἐν μὲν οὖν τῷ περὶ διαφορᾶς τῶν σφυγμῶν μέρει , πῶς ἂν εὕροι μεθόδῳ τὸν ἀριθμὸν τῶν σφυγμῶν πάντων , διδάσκεται · κατὰ δὲ τὸ δεύτερον μέρος , ὅπως ἄν τις ἕκαστον αὐτῶν διαγνοίη · τινὲς μὲν γὰρ τούτων δυσδιάγνωστοι , τινὲς δὲ ἀδιάγνωστοι πρός γε τὴν ἁφήν εἰσι · τὸ δὲ τρίτον μέρος , ὑπὸ τίνων αἰτίων ἕκαστος σφυγμὸς γίνεται , διδάσκει · τὸ δὲ τέταρτον , οὗ χάριν ἅπαντα ταῦτα ἀσκεῖται , περὶ τῆς δι’ αὐτῶν προγνώσεως ἐστί .
Lemmas: ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος ὀρέγω μέν ἐπιστήμη ἀκριβής ὅς ἑκάστοτε μανθάνω , ὁ δέ ἐπί αὐτός ἄγω ὁδός ὀκνέω ἔρχομαι , καί διά οὗτος ὁ κατά διέξοδος ἑρμηνεύω λόγος ἀποδιδράσκω ὡς μακρός ἔνιοι μέν εἰς ἀγωγή ἤ ὑπογραφή ἤ ὑποτύπωσις ἀναγιγνώσκω , ἔνιοι δέ ἐπιτομή ἤ σύνοψις ἤ ἐπιδρομή · εἶτα ὕστερον ποτέ προσπίπτω ἀντιλογικός ἄνθρωπος , οὐ δύναμαι τε διαλύω ὁ πρός αὐτός λέγω , διά ὁ μηδέ ἐθέλω μανθάνω αὐτός ὁ λύσις , ἀφίστημι ὁ ἀληθής . χρή τοίνυν γιγνώσκω αὐτός οὗτος μάλα ὁ διεξοδικός διδασκαλία ὁ ἄλλος πλεονεκτέω , ὅτι μή μόνος ἀληθής διδάσκω , προστίθημι δέ αὐτός ὁ ἀπόδειξις καί ὁ ἀντιλογία καί ὁ λύσις αὐτός , ὅταν ἀφίστημι ὁ τοιοῦτος μάθησις , ἀφίστημι καί ὁ διαλέγω ὁ πέλας ὑπέρ ὁ ἀλήθεια ὅς μανθάνω . οὐ μήν ποιέω οὕτως · καί διά οὗτος συμβαίνω διά ὅλος ὁ βίος σαλεύω αὐτός ὁ γνώμη ὥσπερ ἐν κλύδων ναῦς ὁρμάω · ὡς γάρ ἄγκυρα ὁ βέβαιος ὁρμάω καί μή μετακινέω ὁ ἐπιστήμη ὁ ἀπόδειξις εἰμί . ἐγώ τοίνυν προτρέπω μανθάνω μέν ἅπας τέλειος , ἤτοι γε εὐθύς ἐξαρχῆς , ἤ διά ὑποτύπωσις τις ἤ σύνοψις προσεισάγω · ἐάν δέ ἀκριβής μανθάνω , τηνικαῦτα καί ὁ ἐπιτομή ἀναγιγνώσκω , ἐπειδάν βούλομαι ἀναμιμνῄσκω διά ὀλίγος ῥῆμα ὅς πρόσθεν μανθάνω μακρός . ὅλος μέν γάρ οὐδέ προλέγω ἐμός πραγματεία ἐπιτομή ποιέω , ἀγαθός ἡγέομαι εἰμί ὁ ὁ διέξοδος ἀκριβής ἀναλέγω ἑαυτοῦ ἐπιτέμνω · χρήσιμος γάρ οὕτως ὁ τε ἐπιτομή καί ὁ σύνοψις γίγνομαι , κατά ὁ ἴδιος ἕξις ἕκαστος γράφω . ἐπειδή ἄλλος γιγνώσκω ἐπιτομή ποιέω ὁ ἐμός πραγματεία οὐ ὀρθός , ὅς ἐντυγχάνω ὁ ὁ διέξοδος ἀναγιγνώσκω ὀκνέω βλάπτω , διά οὗτος αὐτός ἀναγκάζω ἐπί ὅδε ὁ πρᾶξις ἀφικνέομαι παρά ὁ ἐξαρχῆς γνώμη , καί πρῶτος γε πᾶς ὁ περί σφυγμός πραγματεία εἰς σύνοψις ἄγω . εἰμί δέ αὐτός ὁ πᾶς διέξοδος εἰς τέσσαρες μέρος διαιρέω , πρῶτος μέν ὁ ὁ διαφορά αὐτός , δεύτερος δέ ὁ ὁ διάγνωσις , καί τρίτος ὁ ὁ αἴτιος , καί τέταρτος ὁ ὁ πρόγνωσις . ἐν μέν οὖν ὁ περί διαφορά ὁ σφυγμός μέρος , πῶς ἄν εὑρίσκω μέθοδος ὁ ἀριθμός ὁ σφυγμός πᾶς , διδάσκω · κατά δέ ὁ δεύτερος μέρος , ὅπως ἄν τις ἕκαστος αὐτός διαγιγνώσκω · τις μέν γάρ οὗτος δυσδιάγνωστος , τις δέ ἀδιάγνωστος πρός γε ὁ ἁφή εἰμί · ὁ δέ τρίτος μέρος , ὑπό τίς αἴτιος ἕκαστος σφυγμός γίγνομαι , διδάσκω · ὁ δέ τέταρτος , ὅς χάριν ἅπας οὗτος ἀσκέω , περί ὁ διά αὐτός πρόγνωσις εἰμί .