galenus.institutio-logica 15
Οὔσης δὲ καὶ ἀκολουθίας ὡς ἐδείξαμεν ἐλλιποῦς ἐν τοῖς καλουμένοις παραδιεζευγμένοις ἔσονται καὶ κατὰ ταῦτα συλλογισμοὶ δύο , πρῶτος μὲν ὁ τοιοῦτος ‘ἡ ἀνάδοσις τῆς τροφῆς ἐκ κοιλίας εἰς ὅλον τὸ σῶμα ἤτοι γε τῶν σιτίων ἐξ ἑαυτῶν φερομένων ἢ ὑπὸ τῆς γαστρὸς πεπεμμένων ἢ ὑπὸ τῶν μορίων ἑλκομένων ἢ ὑπὸ τῶν φλεβῶν παραγομένων γίγνεται’ — συγχωρείσθω δὲ καὶ πάνθ’ ὑπάρχειν ἅμα δύνασθαι · καὶ γὰρ δύναται καὶ κατ’ αὐτό γε τοῦτο 〈 τὸ 〉 παραδιεζευγμένον τοῦ διεζευγμένου διήνεγκεν · ἐπ’ ἐκείνου μὲν γὰρ ἓν πάντως ἐστί , τῶν ἄλλων δ’ οὐδέν , ἐπὶ τούτου δὲ πάντως ἕν τι , δύναται δὲ καί 〈 τι 〉 τῶν ἄλλων καὶ πάντα τὰ κατειλημμένα τὴν ὕπαρξιν ἔχειν ἅμα — προσλήψεις 〈 δ’ 〉 ἔσονται τούτοις τοῦ ἀξιώματος ἀποφατικαὶ μὲν πάντως [ κατὰ μίαν τοῖς ] καθ’ ἓν τῶν 〈 κατ’ αὐτὸ 〉 γιγνομένων ἢ κατὰ δύο μόνον · καὶ καθ’ ἓν μὲν οἷον ‘ἀνάδοσις τῆς τροφῆς ἐκ κοιλίας εἰς ὅλον τὸ σῶμα ἤτοι τῆς κοιλίας ἐκθλιβούσης ἢ τῶν φλεβῶν παραγουσῶν ἢ τῶν μορίων ἑλκόντων ἢ αὐτῆς τῆς τροφῆς ἐξ αὑτῆς φερομένης γίγνεται · ἀλλὰ μὴν ἡ γαστὴρ οὐκ ἐκθλίβει · ἤτοι ἄρα τῶν φλεβῶν παραγουσῶν 〈 ἢ 〉 τῶν μορίων ἑλκόντων ἢ ἐξ αὑτῆς ἡ τροφὴ φέρεται’ . ἔσται δὲ δηλονότι καὶ τοῦτο 〈 τὸ 〉 συμπέρασμα παρ〈αδι〉εζευγμένον ἐκ τριῶν , ὥσπερ γε κἂν ἓν ὁτιοῦν ἄλλο , καθάπερ νῦν ἡ γαστήρ , οὕτως αὐτὸ ῥηθῇ μὴ εἶναι · τὰ γὰρ ὑπόλοιπα τρία κατὰ τὸ παραδιεζευγμένον ἀξίωμα σύνθετον καὶ τὸ συμπέρασμα ἐργάζεται . ἑτέρα δὲ πρόσληψις ἔσται καθ’ ἣν οὔτε τὴν κοιλίαν πέμπειν οὔτε τὰς φλέβας παράγειν ἐροῦμεν οὔτε τὴν τροφὴν ἐξ ἑαυτῆς φέρεσθαι ἢ ὁπωσοῦν ἄλλως 〈 { γ } 〉 ἀξιωμάτων ἀπόφασιν προσληψόμεθα · δύναται γὰρ πολλαχῶς . καὶ τριῶν μὲν † μᾶλλον ἄμεινον τὸ τέταρτον περαίνεσθαι , καταφατικῶς δὲ καὶ διωρισμέν(ως ) · ἄχρι γὰρ ἤτοι ( γ’ ἕ)ν τι τῶν τεττάρ(ων ) ἢ δύο λαμβάνεται , τὸ συμπέρασμα παραδιεζευγμένον ἐστίν . ὁ δὲ τοιοῦτος συλλογισμὸς 〈 τὸ 〉 αὐτὸ ὑπομένειν δόξει τῷδε ‘〈εἰ 〉 ἀναδίδοται ἡ τροφὴ ἐκ τῆς κοιλίας εἰς ὅλον τὸ σῶμα , ἤτοι ἐξ αὑτῆς φερομένη τοῦτο πάσχει ἢ ὑπὸ τῆς γαστρὸς πεμπομένη ἢ ὑπὸ τῶν μορίων ἑλκομένη ἢ ὑπὸ τῶν φλεβῶν παραγομένη’ , οὐκ ἔστι δὲ ὁ αὐτός . ἀλλ’ οὗτος μὲν τὴν αὐτὴν ἔχει δύναμιν τῷ πρώτῳ τῶν ὑποθετικῶν ἀναποδείκτῳ , ἡγουμένου μὲν ἐξ ὑποθέσεως τοῦ ἀναδίδοσθαι τὴν τροφήν , ἑπομένων δὲ τῶν ἐφεξῆς εἰρημένων , καὶ οὐδὲν διαφέρει πότερον διεζευγμένη πραγμάτων ὕλη τὸ ἐπιφερόμενόν ἐστιν ἢ [ ἐμ]παραδιεζευγμένη · καθ’ ἕτερον γὰρ τῶν τρόπων ἡ τοῦ πρώτου τῶν ὑποθετικῶν συλλογισμῶν δύναμίς ἐστιν οὖσα τοιαύτη ‘εἰ τὸ πρῶτον , ἤτοι τὸ δεύτερον ἢ τὸ τρίτον ἢ τὸ τέταρτον ἢ τὸ πέμπτον’ , εἶτα πρόσληψις ‘ἀλλὰ μὴν τὸ { α } · ἤτοι ἄρα τὸ { β } ἢ τὸ { γ } ἢ τὸ { δ } ἢ τὸ { ε}’ · ἑτέρα δὲ πρόσληψις κατὰ τὸν τοῦ δευτέρου τῶν ὑποθετικῶν ἀναποδείκτων τρόπον ἡ τοιάδε ‘ἀλλὰ μὴν οὔτε τὸ { β } ἢ τὸ { γ } οὔτε τὸ { δ } ἢ τὸ { ε } οὐκ ἄρα τὸ { α}’ . ὃν δ’ ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον συλλογισμόν , γίγνεται κατὰ τὸ παραδιεζευγμένον ὡς ὁμολογουμένου τοῦ παραδιεζευγμένου τήν τε πρόσληψιν λαμβάνει καθάπερ εἰ καὶ διεζευγμένον ἦν 〈 τὸ 〉 τοιοῦτον ‘ἤτοι ἐξ αὑτῶν ἀναδίδοται τὰ σιτία ἢ ὑπὸ τῆς γαστρὸς ἐπέμπετο ἢ ὑπὸ τῶν φλεβῶν παράγεται ἢ ὑπὸ τῶν τοῦ σώματος μορίων ἕλκεται’ · ἀλλὰ μὴν 〈 οἱ 〉 ἐπὶ τῷ διεζευγμένῳ συλλογισμοὶ προσλήψεις ἔχουσι δύο , ἤτοι γε 〈 ἕν 〉 τι τῶν κατὰ τὸ διεζευγμένον ἢ καὶ τὰ ἄλλα πάντα πλὴν ἑνὸς οὐχ ὑπάρχειν . ὅτι δὲ πρὸς ἀπόδειξιν οἱ τοιοῦτοι συλλογισμοὶ 〈 χρήσιμοι 〉 , δηλοῖ καὶ Πλάτων ἐν Ἀλκιβιάδῃ κεχρημένος κατὰ δύναμιν τῷ δευτέρῳ τῶν ὑποθετικῶν , ἔνθα φησίν ‘εἰ Ἀλκιβιάδης οἶδε τὰ δίκαια , ἤτοι παρ’ ἑτέρου μαθὼν ἢ αὐτὸς εὑρὼν οἶδεν’ , εἶτα δείξας ὅτι μήτε παρ’ ἑτέρου μαθὼν μήτ’ αὐτὸς εὑρὼν ἐπιφέρει συμπέρασμα τὸ μὴ γιγνώσκειν Ἀλκιβιάδην τὰ δίκαια . κατὰ δὲ τὸ παραδιεζευγμένον ψιλὸν ὁ λόγος ἂν οὕτως ἠρωτᾶτο ‘Ἀλκιβιάδης οἶδε τὰ δίκαια ἤτοι μαθὼν ἢ αὐτὸς εὑρών · ἀλλὰ μὴν οὐκ οἶδε μαθών · αὐτὸς ἄρα εὑρὼν οἶδεν.’
Lemmas: εἰμί δέ καί ἀκολουθία ὡς δείκνυμι ἐλλιπής ἐν ὁ καλέω παραδιαζεύγνυμαι εἰμί καί κατά οὗτος συλλογισμός δύο , πρῶτος μέν ὁ τοιοῦτος ‘ἡ ἀνάδοσις ὁ τροφή ἐκ κοιλία εἰς ὅλος ὁ σῶμα ἤτοι γε ὁ σιτίον ἐκ ἑαυτοῦ φέρω ἤ ὑπό ὁ γαστήρ πέσσω ἤ ὑπό ὁ μόριον ἕλκω ἤ ὑπό ὁ φλέψ παράγω γίγνομαι — συγχωρέω δέ καί πᾶς ὑπάρχω ἅμα δύναμαι · καί γάρ δύναμαι καί κατά αὐτός γε οὗτος 〈 ὁ 〉 παραδιαζεύγνυμαι ὁ διαζεύγνυμαι διαφέρω · ἐπί ἐκεῖνος μέν γάρ εἷς πάντως εἰμί , ὁ ἄλλος δέ οὐδείς , ἐπί οὗτος δέ πάντως εἷς τις , δύναμαι δέ καί 〈 τις 〉 ὁ ἄλλος καί πᾶς ὁ καταλαμβάνω ὁ ὕπαρξις ἔχω ἅμα — πρόσληψις 〈 δέ 〉 εἰμί οὗτος ὁ ἀξίωμα ἀποφατικός μέν πάντως [ κατά εἷς ὁ ] κατά εἷς ὁ 〈 κατά αὐτός 〉 γίγνομαι ἤ κατά δύο μόνος · καί κατά εἷς μέν οἷος ἀνάδοσις ὁ τροφή ἐκ κοιλία εἰς ὅλος ὁ σῶμα ἤτοι ὁ κοιλία ἐκθλίβω ἤ ὁ φλέψ παράγω ἤ ὁ μόριον ἕλκω ἤ αὐτός ὁ τροφή ἐκ ἑαυτοῦ φέρω γίγνομαι · ἀλλά μήν ὁ γαστήρ οὐ ἐκθλίβω · ἤτοι ἄρα ὁ φλέψ παράγω 〈 ἤ 〉 ὁ μόριον ἕλκω ἤ ἐκ ἑαυτοῦ ὁ τροφή φέρω . εἰμί δέ δηλονότι καί οὗτος 〈 ὁ 〉 συμπέρασμα παραδιαζεύγνυμι ἐκ τρεῖς , ὥσπερ γε ἐάν εἷς ὁστισοῦν ἄλλος , καθά νῦν ὁ γαστήρ , οὕτως αὐτός λέγω μή εἰμί · ὁ γάρ ὑπόλοιπος τρεῖς κατά ὁ παραδιαζεύγνυμαι ἀξίωμα σύνθετος καί ὁ συμπέρασμα ἐργάζομαι . ἕτερος δέ πρόσληψις εἰμί κατά ὅς οὔτε ὁ κοιλία πέμπω οὔτε ὁ φλέψ παράγω λέγω οὔτε ὁ τροφή ἐκ ἑαυτοῦ φέρω ἤ ὁπωσοῦν ἄλλος 〈 { γ } 〉 ἀξίωμα ἀπόφασις προσλαμβάνω · δύναμαι γάρ πολλαχῶς . καί τρεῖς μέν † μάλα ἀγαθός ὁ τέταρτος περαίνω , καταφατικός δέ καί διορίζω ) · ἄχρι γάρ ἤτοι ( γε ὅς τις ὁ τέταρος ) ἤ δύο λαμβάνω , ὁ συμπέρασμα παραδιαζεύγνυμαι εἰμί . ὁ δέ τοιοῦτος συλλογισμός 〈 ὁ 〉 αὐτός ὑπομένω δοκέω ὅδε ἰάομαι 〉 ἀναδίδωμι ὁ τροφή ἐκ ὁ κοιλία εἰς ὅλος ὁ σῶμα , ἤτοι ἐκ ἑαυτοῦ φέρω οὗτος πάσχω ἤ ὑπό ὁ γαστήρ πέμπω ἤ ὑπό ὁ μόριον ἕλκω ἤ ὑπό ὁ φλέψ παράγω , οὐ εἰμί δέ ὁ αὐτός . ἀλλά οὗτος μέν ὁ αὐτός ἔχω δύναμις ὁ πρῶτος ὁ ὑποθετικός ἀναπόδεικτος , ἡγέομαι μέν ἐκ ὑπόθεσις ὁ ἀναδίδωμι ὁ τροφή , ἕπομαι δέ ὁ ἐφεξῆς λέγω , καί οὐδείς διαφέρω πότερος διαζεύγνυμαι πρᾶγμα ὕλη ὁ ἐπιφέρω εἰμί ἤ [ εμ]παραδιζευγνυμι · κατά ἕτερος γάρ ὁ τρόπος ὁ ὁ πρῶτος ὁ ὑποθετικός συλλογισμός δύναμις εἰμί εἰμί τοιοῦτος ἰάομαι ὁ πρῶτος , ἤτοι ὁ δεύτερος ἤ ὁ τρίτος ἤ ὁ τέταρτος ἤ ὁ πέμπτον’ , εἶτα πρόσληψις ἀλλά μήν ὁ { α } · ἤτοι ἄρα ὁ { β } ἤ ὁ { γ } ἤ ὁ { δ } ἤ ὁ { ἔρχομαι · ἕτερος δέ πρόσληψις κατά ὁ ὁ δεύτερος ὁ ὑποθετικός ἀναπόδεικτος τρόπος ὁ τοιόσδε ἀλλά μήν οὔτε ὁ { β } ἤ ὁ { γ } οὔτε ὁ { δ } ἤ ὁ { ε } οὐ ἄρα ὁ { αὖ . ὅς δέ ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω συλλογισμός , γίγνομαι κατά ὁ παραδιαζεύγνυμαι ὡς ὁμολογέω ὁ παραδιαζεύγνυμαι ὁ τε πρόσληψις λαμβάνω καθά εἰ καί διαζεύγνυμαι εἰμί 〈 ὁ 〉 τοιοῦτος ἄτος ἐκ ἑαυτοῦ ἀναδίδωμι ὁ σιτίον ἤ ὑπό ὁ γαστήρ πέμπω ἤ ὑπό ὁ φλέψ παράγω ἤ ὑπό ὁ ὁ σῶμα μόριον ἕλκω · ἀλλά μήν 〈 ὁ 〉 ἐπί ὁ διαζεύγνυμαι συλλογισμός πρόσληψις ἔχω δύο , ἤτοι γε 〈 εἷς 〉 τις ὁ κατά ὁ διαζεύγνυμαι ἤ καί ὁ ἄλλος πᾶς πλήν εἷς οὐ ὑπάρχω . ὅτι δέ πρός ἀπόδειξις ὁ τοιοῦτος συλλογισμός 〈 χρήσιμος 〉 , δηλόω καί Πλάτων ἐν Ἀλκιβιάδης χράω κατά δύναμις ὁ δεύτερος ὁ ὑποθετικός , ἔνθα φημί ἰάομαι Ἀλκιβιάδης οἶδα ὁ δίκαιος , ἤτοι παρά ἕτερος μανθάνω ἤ αὐτός εὑρίσκω οἶδα , εἶτα δείκνυμι ὅτι μήτε παρά ἕτερος μανθάνω μήτε αὐτός εὑρίσκω ἐπιφέρω συμπέρασμα ὁ μή γιγνώσκω Ἀλκιβιάδης ὁ δίκαιος . κατά δέ ὁ παραδιαζεύγνυμαι ψιλός ὁ λόγος ἄν οὕτως ἐρωτάω Ἀλκιβιάδης οἶδα ὁ δίκαιος ἤτοι μανθάνω ἤ αὐτός εὑρίσκω · ἀλλά μήν οὐ οἶδα μανθάνω · αὐτός ἄρα εὑρίσκω οἶδα