galenus.in-hippocratis-vel-polybi-opus-de-salubri-victus-ratione-privatorum-commentarius 1.27
Ὁκόσους γυμναζομένους μάλιστα διάῤῥοιαι λαμβάνουσι καὶ τὰ ὑποχωρήματα σιτώδεα καὶ ἄπεπτα , τουτέοισι τῶν τε γυμνασίων ἀφαιρέειν , μὴ ἔλασσον τοῦ τρίτου μέρους καὶ τῶν σιτίων τοῖσιν ἡμίσεσι χρέεσθαι . δῆλον γὰρ δὴ ὅτι ἡ κοιλίη ξυνθάλπειν οὐ δύναται , ὥστε πέσσεσθαι τὸ πλῆ - θος τῶν εἰσιόντων σιτίων . ἔστω δὲ τουτέοισι τὰ σιτία ἄρτος ὡς ἐξοπτότατος ἐν οἴνῳ ἐντετριμμένος καὶ τὰ πό-ματα ὡς ἐλάχιστα καὶ ἀκρητέστατα , καὶ περιπάτοισι μὴ χρεέσθωσαν ἀπὸ τοῦ σιτίου . μονοσιτέειν δὲ χρὴ ὑπὸ τοῦτον τὸν χρόνον , οὕτω γὰρ ἂν μάλιστα ξυνθάλποιτο ἡ κοιλίη καὶ τῶν εἰσιόντων ἐπικρατέοι . γίνεται δὲ ὁ τρό-πος οὗτος τῆς διαῤῥοίης τῶν σωμάτων μάλιστα τοῖσι πυ-κνοσάρκοισιν , ὁκόταν ἀναγκάζηται ὁ ἄνθρωπος κρεηφαγέειν , τῆς φύσιος ὑπαρχούσης τοιαύτης . αἱ γὰρ φλέβες πυκνω-θεῖσαι οὐκ ἀντιλαμβάνονται τῶν σιτίων τῶν εἰσιόντων . Οὐ περὶ τῶν τῆς ὑγείας ἕνεκα γυμναζομένων ἔοικε ποιεῖσθαι τὸν λόγον νῦν , ἀλλὰ περὶ τῶν γυμναστικῶν τι μετιόντων ἐπιτηδευμάτων καὶ μήτε παύεσθαι τελέως αὐ-τοῦ δυναμένων μήτε εἰς πάνυ βραχὺ συστεῖλαι , διὰ τοῦτο αὐτῶν ἀφαιρεῖ τοῦ μὲν γυμνασίου τὸ τρίτον μέρος , τῶν δὲ σιτίων τὸ ἥμισυ . τοσοῦτο γὰρ ἐλπίζει κρατήσειν αὐτοῦ , ὡς μηκέτι ἀπεπτεῖν τε καὶ διαῤῥοΐζεσθαι . ὀρθῶς δ᾿ ἐποίη-σε κᾀνταῦθα προσγράψας αὐτῶν τὸν λογισμὸν , ᾦ χρώμενος αὐτά τε ταῦτα καὶ τὰ τούτοις εἰρημένα συνεβούλευσε . γίνε-ται γὰρ , φησὶν , ὁ τρόπος οὗτος τῆς διαῤῥοΐης τοῖσι πυκνο-σάρκοισι , ὅταν κρεηφαγεῖν ἀναγκάζωνται , δηλώσας ἐνταῦθα περὶ τῶν γυμναστικῶν εἶναι τὸν λόγον αὐτοῦ . κρεηφαγεῖν γὰρ ἀναγκάζουσι τούτους · εἶτ᾿ ἐφεξῆς φησιν , αἱ φλέβες πυ-κνωθεῖσαι οὐκ ἀντιλαμβάνονται τῶν σιτίων τῶν εἰσιόντων.ἀσαφῶς δὲ εἶπε τοῦτο καὶ διὰ τοῦτο ἠναγκάσθησαν ὑπολα-βεῖν οἱ ἐξηγηταὶ τὸ τὰς πυκνωθείσας αὐτὸν λέγειν , ἀντὶ τοῦ σκληρὰς γινομένας καὶ δυσεπεκτάτους , ὡς μὴ παραδέ-χεσθαι τὴν τροφὴν καὶ σημαίνεσθαι τοῦτό φασιν , ἐκ τοῦ οὐκ ἀντιλαμβάνονται τῶν σιτίων , ἀλλὰ τοῦτό γε τὴν ἀνάδο-σιν μᾶλλον , οὐ τὴν πέψιν εἴωθε βλάπτειν , ὥστε διαχωρεῖν μὲν αὐτοὺς ὑγρὰ , οὐ μὴν ἄπεπτα . προείρηται δὲ ὑπ᾿ αὐ-τοῦ σιτώδη καὶ ἄπεπτα τοὺς τοιούτους διαχωρεῖν . ὁπόταν δὲ προσγράψαντος αὐτοῦ τὸν λογισμὸν , ᾧ πιστεύσας συνε-βούλευσεν ἅ συνεβούλευσεν , ὅμως ἀπορία τις ὑπολείπεται , τί χρὴ νομίζειν γίνεσθαι κατ᾿ ἐκείνους τῶν λόγων , ἐν οἷς οὐ προσέγραψε τὴν αἰτίαν ὧν κελεύει ποιεῖν ἡμᾶς . ἐγὼ δὲ εἰ μὲν μὴ προσεγεγράφει περὶ τῶν πυκνοσάρκων , ὡμολόγουν ἂν ἀπορεῖν παντάπασιν ὡς ἐπὶ πολλῶν ἄλλων , ἐν οἷς οὐδὲν τοιοῦτον προστεθέντος τοῦ συγγραφέως ἀποφαίνονται τολ-μηρότατοι τὸ ἐπελθὸν αὐτοῖς οἱ ἐξηγηταί . ἐπεὶ δὲ αὐτὸς ἐμνημόνευσε τῶν πυκνοσάρκων , ἀφορμὴν ἔδωκε τοῦ γράψαι τι καὶ αὐτοὺς χρήσιμον ἐπὶ τῶν τοιούτων φύσεων . ἀθροίζουσι γὰρ οὗτοι τάχιστα πλῆθος , ἐλλιπῶς διαπνεόμε-νοι καὶ διὰ τοῦτο τῆς ἀναδόσεως ἰσχομένης αὐτοῖς , ὑγρὰ μὲν πάντως γίνεται τὰ διαχωρήματα , ποτὲ δ᾿ οὐχ ὑγρὰ μόνον , ἀλλὰ καὶ λεπτὰ καὶ μάλιστα ἐπὶ τῶν ἀδηφαγούντων . ὅταν μὲν γὰρ ἀναδίδοταί τι τῶν καταποθέντων , ἑτοιμότερον ἡ γαστὴρ πέττει τὰ κατάλοιπα . διαμένοντος δὲ ἐν αὐτῇ τοῦ πλήθους τῶν σιτίων , ὅταν ποτὲ βαρύνηται πρὸς αὐτῶν , ἀποτρίβεται πάντα πρὶν πεφθῆναι . ἴσως δὲ καὶ διὰ τὴν σκληρότητα τῶν φλεβῶν ἡ τῆς τροφῆς ἀνάδοσις ἐκωλύετο , μὴ δυναμένων αὐτῶν ἐπὶ πλέον διαστείλασθαι , ἀλλὰ τήν γε τῶν τοιούτων φύσεων ἐπιμέλειαν ἐχρῆν αὐτὸν γεγραφέναι διὰ τῆς εἰς τοὐναντίον ἀγωγῆς . ἀραίωσίς τε γὰρ καὶ μά-λαξις ὅλης τῆς ἕξεως εἰσὶν οἱ σκοποὶ , διὰ μαλακῆς τρίψεως καὶ λίπους πολλοῦ ἐν ταῖς πυέλοις γινόμεναι . ὁ δέ γε πρὸς τὸ σύμπτωμα μόνον ἵσταται , παραλιπὼν αὐτοῦ τὴν οἷον ῥί-ζαν ἐκκόψαι . λέλεκται δὲ κατὰ τὴν προκειμένην ῥῆσιν καὶ τοῦτο αὐτῷ . δῆλον γὰρ ὅτι ἡ κοιλία συνθάλπειν οὐ δύνα-ται . καὶ μὴν εἴπερ ἀληθῶς ᾐτιάσατο τὴν πυκνότητα τῆς ἕξεως καὶ τὰς φλέβας οὐκ ἀντιλαμβανομένας τῆς τροφῆς , οὐκ ὀρθῶς αἰτιᾶται τὴν κοιλίαν . εἰ μέν τις αὐτῷ συγχω-ρήσειεν ἀληθεύειν ἐν τούτῳ , συγχωρήσειε καὶ τὴν ἐφεξῆς γεγραμμένην δίαιταν ὀρθῶς εἰρῆσθαι , τὸν ἔξοπτον ἄρτον καὶ τὸ ποτὸν εὔκρατον . ἔλαττον δὲ καὶ τὴν μονοσιτίαν καὶ τὸ μὴ περιπατεῖν ἐπὶ τοῖς σιτίοις .
Lemmas: ὁπόσος γυμνάζω μάλιστα διάρροια λαμβάνω καί ὁ ὑποχώρημα σιτώδης καί ἄπεπτος , οὗτος ὁ τε γυμνάσιον ἀφαιρέω , μή μικρός ὁ τρίτος μέρος καί ὁ σιτίον ὁ ἥμισυς χράω . δῆλος γάρ δή ὅτι ὁ κοιλία συνθάλπω οὐ δύναμαι , ὥστε πέσσω ὁ Πλῆ - ἄνθος ὁ εἰσέρχομαι σιτίον . εἰμί δέ οὗτος ὁ σιτίον ἄρτος ὡς ἔξοπτος ἐν οἶνος ἐντρίβω καί ὁ πόμα ὡς μικρός καί ἄκρατος , καί περίπατος μή χράω ἀπό ὁ σιτίον . μονοσιτέω δέ χράω ὑπό οὗτος ὁ χρόνος , οὕτως γάρ εἄν μάλιστα συνθάλπω ὁ κοιλία καί ὁ εἰσέρχομαι ἐπικρατέω . γίγνομαι δέ ὁ τρόπος οὗτος ὁ διάρροια ὁ σῶμα μάλιστα ὁ πυκνόσαρκος , ὁπόταν ἀναγκάζω ὁ ἄνθρωπος κρεηφαγέω , ὁ φύσις ὑπάρχω τοιοῦτος . ὁ γάρ φλέβα πυκνόω οὐ ἀντιλαμβάνω ὁ σιτίον ὁ εἰσέρχομαι . οὖον περί ὁ ὁ ὑγεία ἕνεκα γυμνάζω ἔοικα ποιέω ὁ λόγος νῦν , ἀλλά περί ὁ γυμναστικός τίς μετέρχομαι ἐπιτήδευμα καί μήτε παύω τέλειος αὐ-τός δύναμαι μήτε εἰς πάνυ βραχύς συστέλλω , διά οὗτος αὐτός ἀφαιρέω ὁ μέν γυμνάσιον ὁ τρίτος μέρος , ὁ δέ σιτίον ὁ μισός . τοσοῦτος γάρ ἐλπίζω κρατέω αὐτός , ὡς μηκέτι ἀπεπτέω τε καί διαρροίζω . ὀρθός δέ ποιέω ἐνταῦθα προσγράφω αὐτός ὁ λογισμός , ὧ Χράομαι αὐτός τε οὗτος καί ὁ οὗτος εἴρω συμβουλεύω . γίγνομαι γάρ , φημί , ὁ τρόπος οὗτος ὁ διάρροια ὁ πυκνόσαρκος , ὅταν κρεοφαγέω ἀναγκάζω , δηλόω ἐνταῦθα περί ὁ γυμναστικός ἔρχομαι ὁ λόγος αὐτός . κρεοφαγέω γάρ ἀναγκάζω οὗτος · εἶτα ἐφεξῆς φημί , ὁ φλέβα πυκνόω οὐ ἀντιλαμβάνω ὁ σιτίον ὁ εἰσιόντων.ἀσαφῶς δέ λέγω οὗτος καί διά οὗτος ἀναγκάζω ὑπολαμβάνω ὁ ἐξηγητής ὁ ὁ πυκνόω αὐτός λέγω , ἀντί ὁ σκληρός γίγνομαι καί δυσεπέκτατος , ὡς μή παραδέχομαι ὁ τροφή καί σημαίνω τούτος φημί , ἐκ ὁ οὐ ἀντιλαμβάνω ὁ σιτίον , ἀλλά τούτος γε ὁ ἀνάδοσις μᾶλλον , οὐ ὁ πέψις εἴωθα βλάπτω , ὥστε διαχωρέω μέν αὐτός ὑγρός , οὐ μήν ἄπεπτος . προλέγω δέ ὑπό αὐ-τός σιτώδης καί ἄπεπτος ὁ τοιοῦτος διαχωρέω . ὁπόταν δέ προσγράφω αὐτός ὁ λογισμός , ὅς πιστεύω συμβουλεύω ἐπέλπομαι συμβουλεύω , ὅμως ἀπορία τις ὑπολείπω , τίς χράω νομίζω γίγνομαι κατά ἐκεῖνος ὁ λόγος , ἐν ὅς οὐ προσγράφω ὁ αἰτία ὅς κελεύω ποιέω ἐγώ . ἐγώ δέ εἰμί μέν μή προσγράφω περί ὁ πυκνόσαρκος , ὁμολογέω ἄν ἀπορέω παντάπασι ὡς ἐπί πολύς ἄλλος , ἐν ὅς οὐδείς τοιοῦτος προστίθημι ὁ συγγραφεύς ἀποφαίνω τολμηρός ὁ ἐπέρχομαι αὐτός ὁ ἐξηγητής . ἐπεί δέ αὐτός μνημονεύω ὁ πυκνόσαρκος , ἀφορμή δίδωμι ὁ γράφω τίς καί αὐτός χρήσιμος ἐπί ὁ τοιοῦτος φύσις . ἀθροίζω γάρ οὗτος ταχύς πλῆθος , ἐλλιπής διαπονέω καί διά οὗτος ὁ ἀνάδοσις ἴσχω αὐτός , ὑγρός μέν πάντως γίγνομαι ὁ διαχώρημα , ποτέ δέ οὐ ὑγρός μόνος , ἀλλά καί λεπτός καί μάλιστα ἐπί ὁ ἀδηφαγέω . ὅταν μέν γάρ ἀναδίδωμι τίς ὁ καταπίνω , ἑτοῖμος ὁ γαστήρ πέσσω ὁ κατάλοιπος . διαμένω δέ ἐν αὐτός ὁ πλῆθος ὁ σιτίον , ὅταν ποτέ βαρύνω πρός αὐτός , ἀποτρίβω πᾶς πρίν πέσσω . ἴσως δέ καί διά ὁ σκληρότης ὁ φλέψ ὁ ὁ τροφή ἀνάδοσις κωλύω , μή δύναμαι αὐτός ἐπί πλείων διαστέλλω , ἀλλά ὁ γε ὁ τοιοῦτος φύσις ἐπιμέλεια χρή αὐτός γράφω διά ὁ εἰς ἐναντίος ἀγωγεύς . ἀραίωσις τε γάρ καί μάλαξις ὅλος ὁ ἕξις εἰμί ὁ σκοπός , διά μαλακός τρῖψις καί λίπος πολύς ἐν ὁ πύελος γίγνομαι . ὁ δέ γε πρός ὁ σύμπτωμα μόνος ἵστημι , παραλείπω αὐτός ὁ οἷος ῥίζα ἐκκόπτω . λέγω δέ κατά ὁ πρόκειμαι ῥῆσις καί οὗτος αὐτός . δῆλος γάρ ὅτι ὁ κοιλία συνθάλπω οὐ δύναμαι . καί μήν εἴπερ ἀληθῶς αἰτιάομαι ὁ πυκνότης ὁ ἕξις καί ὁ φλέβα οὐ ἀντιλαμβάνω ὁ τροφή , οὐ ὀρθός αἰτιάομαι ὁ κοιλία . εἰμί μέν τις αὐτός συγχωρέω ἀληθεύω ἐν οὗτος , συγχωρέω καί ὁ ἐφεξῆς γράφω δίαιτα ὀρθός λέγω , ὁ ἔξοπτος ἄρτος καί ὁ ποτός εὔκρατος . μικρός δέ καί ὁ μονοσιτία καί ὁ μή περιπατέω ἐπί ὁ σιτίον .