galenus.in-hippocratis-prorrheticum-i-commentaria-iii 2.37
Ἐπὶ κοιλίῃ ὑγρῇ , κοπώδει , κεφαλαλγικῷ , διψώδει , ἀγρύπνῳ , ἀσαφεῖ , ἀδυνάτῳ , οἷσι τὰ τοιαῦτα , ἐλπὶς ἐκστῆναι . Ἡ μὲν ὑγρὰ κοιλία , λέγοιτο δ’ ἂν οὕτως ἐφ’ ἧς ὑγρὰ διαχωρεῖται , καὶ ἡ κοπώδης αἴσθησις , ἡ αὐτῷ τῷ κάμνοντι δηλονότι γιγνομένη , νοσώδη μέν ἐστι συμπτώματα , παρακρουστικὰ δὲ οὐκ ἔστιν , εἴ τι μεμνήμεθα τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων , ἔνθα διῆλθον ὅπως χρὴ γνωρίζειν τὰ δηλωτικὰ τῶν νοσημάτων ἑκάστου σημεῖα καὶ τἄλλα πάντα τὰ κατὰ τὸ σῶμα τοῦ νοσοῦντος φαινόμενα . τινὰ μὲν ἕνεκα τοῦ τὰς ἐν ἑκάστῳ νοσήματι διαφορὰς ἀπ’ ἀλλήλων χωρίσαι , τινὰ δὲ χάριν τοῦ γνῶναι τὸ ἦθος ἑκάστου τῶν παθῶν ἢ τὴν ἐσομένην κρίσιν , ὁποία τέ τις ἔσοιτο καὶ ὁπότε · τήν γε μὴν διδασκαλίαν ἑκάστου τῶν συμπτωμάτων τε καὶ σημείων ἐδείκνυον οὕτω χρῆναι ποιεῖσθαι , καθάπερ ὁ Ἱπποκράτης ἐν τῷ προγνωστικῷ πεποίηκεν , ἑνὸς ἑκάστου κατὰ μόνας ἐκδιδάσκων τὴν δύναμιν ἢ πάλιν ἅμα πλειόνων ὁμοειδῶν , ὥσπερ καὶ νῦν ὁ ταῦτα γράψας ἐμνημόνευσε κεφαλαλγικῶν , ἀγρύπνων , ἀσαφῶν . ἐὰν μὲν γὰρ ἀσαφεῖς ἀκούσωμεν εἰρῆσθαι τοὺς διαλεγομένους ἀσαφῶς ἤτοι διὰ τὴν τῶν διαλεκτικῶν ὀργάνων βλάβην , ἣν ἐκ τῆς τῶν νεύρων κακώσεως ἔσχον ἢ διὰ τὴν τῆς διανοίας αὐτῆς , εἴη ἂν ὁμοειδῆ τὰ τρία σημεῖα , κεφαλαλγία μὲν ἄντικρυς δηλοῦσα τὸν πεπονθότα τόπον , ἀγρυπνία δὲ τῷ γινώσκοντι κατὰ διαφερούσας ἐγκεφάλου διαθέσεις ἐγρήγορσίν τε καὶ ὕπνον ἀγρυπνίαν τε καὶ κῶμα γιγνόμενα . περὶ δὲ τῆς ἀσαφείας ἀρτίως εἶπον , ὅπως ἀκουόντων ἐστὶ παρακρουστική . ταῦτα μὲν οὖν ἐκ τοῦ γένους ἢ εἴδους , ἢ ὅπως ἂν ἐθέλῃ ὀνομάζειν , τῶν φρενιτικῶν ἐστι σημείων . ἐπεὶ δὲ ξηρὸν μάλιστα τὸ φρενιτικὸν πάθος ὁρῶμεν ὑπάρχον , ὅσα συμπτώματα ξηρότητος ἐν τοῖς πλησίον τῆς κεφαλῆς ὀργάνοις ἐστὶν ἢ καθ’ ὁντιναοῦν αὐτῇ τρόπον κοινωνοῦσι , καὶ ταῦτα συνενδείκνυται τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι παραφροσύνην , ὧν σημείων κατὰ τὴν ἐν τῇ προκειμένῃ ῥήσει νόσον εἴρηται τὸ διψώδει , τὸ κοπώδει , διὰ τὸ πολλαχῶς γίγνεσθαι τὸν κόπον , ὡς ἐν τοῖς ὑγιεινοῖς δέδεικται , σαφὲς ἡμῖν οὐδὲν ἄλλο δηλοῖ . τοῦ μὲν οὖν ἑλκώδη τὴν αἴσθησιν ἔχοντος κόπου , διὰ χυμοὺς δακνώδεις τε καὶ δριμεῖς γινομένου , τοῦ δὲ τονώδη διὰ πλῆθος , τοῦ δὲ φλεγμονώδη δι’ ἄμφω . εἰ μὲν ἑλκώδης ἢ φλεγμονώδης ὁ κόπος εἴη , συντελέσει τι πρὸς τὴν ἐλπίδα τῆς γενέσεως τοῦ παρακοπτικοῦ πάθους , εἰ δὲ τονώδης , οὐδέν . οὕτω δὲ καὶ ἡ ὑγρὰ κοιλία χολῆς μὲν ξανθῆς ἀκράτου κενουμένης ἢ καὶ τὸν ἐκ συντήξεων συνενδείξεταί τι περὶ τῆς τοῦ φρενιτικοῦ πάθους γενέσεως , καὶ μᾶλλον ἐὰν ἀφρώδη τὰ διαχωρήματα γίνηται . μὴ προστεθείσης δ’ ἐν τῷ λόγῳ τῆς ποιότητος τῶν ἐκκρινομένων , ἀλλ’ ἁπλῶς ὑγρᾶς κοιλίας ῥηθείσης , οὐδὲν ἂν ἔχοιμεν ἐξ αὐτῆς λαβεῖν εἰς πρόγνωσιν τοῦ τοιούτου νοσήματος . ὡς γὰρ εἴρηται καὶ πρόσθεν ἐπὶ τοῖς ἰδίοις τοῦ πάθους σημείοις ὅσα τοῦ γένους ἐν ᾧ τὸ πάθος ἐστὶ δηλωτικὰ ἐνδείξεταί τι . πρῶτον μὲν γὰρ οὐ τοῦ πάθους αὐτοῦ δηλωτικὰ τὰ τοιαῦτά ἐστιν , ἀλλὰ τοῦ γένους ἐν ᾧ περιέχεται τὸ πάθος , ὅ ἐστι θερμὸν καὶ ξηρόν . ἐπεὶ δὲ ἕκαστον γένος ᾠκείωται τοῖς εἴδεσι , χρήσιμον εἰς τὴν τῶν εἰδῶν γίνεται πρόγνωσιν , ὅταν τῶν ἰδίων τοῦ γένους σημείων φαίνηταί τινα . τὸ δὲ ἀδυνάτῳ προσκείμενον ἐν τῇ συνδρομῇ τῶν εἰρημένων σημείων οὐδὲν ὅλως εἰς τὴν τοῦ παρακοπτικοῦ πάθους πρόγνωσιν συντελεῖ , καθάπερ οὐδ’ εἰς τὴν τοῦ μεγέθους αὐτοῦ γνῶσιν . εἰπὼν γὰρ ἐλπὶς ἐκστῆναι , παρακοπτικὸν μὲν ἐδήλωσεν ἔσεσθαι πάθος , οὐ μὴν δὲ μικρὸν ἢ μέγα τοῦτο . πόθεν οὖν ἔλαβεν αὐτοῦ τὸ μέγεθος ; οὔτε γὰρ ἰώδης ἔμετος οὔτε μέλας οὔτ’ οὖρον οὔτε διαχώρημα τοιοῦτον φαίνεται γεγονὸς , ὥσπερ οὐδὲ τῶν ἄλλων , ὅσα προείρηκεν αὐτὸς ἐκστάσεως σημεῖα . οὐ τοίνυν τὴν εἰρημένην ἄρτι συνδρομὴν ἐλπίζομεν εἰς φρενῖτιν τελευτῆσαι , καὶ κινδυνώδη φρενῖτιν , ἐπειδὴ προσέθηκεν ἀδυνάτῳ , τοιαύτην δ’ ἕπεσθαι φρενῖτιν , ὡς ἐκστῆναι , μήτ’ αὐτὸς προσδοκήσεις μήτ’ ἄλλῳ προειπεῖν τολμήσεις . ἐνδέχεται γὰρ ποτὲ μὲν γενέσθαι καὶ τοιαύτην , ἀλλ’ οὐκ ἐκ τῶν σπανίων σημείων ἡ πρόγνωσις · ἀλλ’ ἐκ τῶν ἤτοι διηνεκῶν ἢ πλειστάκις ἀληθευόντων γίνεται . βουλόμεθα γὰρ ἐν ταῖς προῤῥήσεσι μάλιστα μὲν , εἰ οἷόν τε , διὰ παντὸς ἐπιτυγχάνειν , ὡς ἐάν γέ τις ὀκτάκις ἀποτυχὼν , ἐπιτύχῃ δὶς , ἰδιώτου φαυλότερός ἐστι . δύναται γοῦν ἰδιώτης ἐπὶ τῶν νοσούντων ἀποφαινόμενος ἀεὶ τὸ ἐπελθὸν , ἐὰν ἐπιτύχῃ πλεονάκις , ἀληθεύειν ἢ ψεύδεσθαι .
Lemmas: ἐπί κοιλία ὑγρός , κοπώδης , κεφαλαλγικός , διψώδης , ἄγρυπνος , ἀσαφής , ἀδύνατος , ὅς ὁ τοιοῦτος , Ἐλπὶς ἐξίστημι . ὁ μέν ὑγρός κοιλία , λέγω δέ εἄν οὕτως ἐπί ὅς ὑγρός διαχωρέω , καί ὁ κοπώδης αἴσθησις , ὁ αὐτός ὁ κάμνω δηλονότι γίγνομαι , νοσώδης μέν εἰμί σύμπτωμα , παρακρουστικός δέ οὐ εἰμί , εἰμί τίς μιμνήσκω ὁ ἔμπροσθεν εἴρω , ἔνθα διέρχομαι ὅπως χρή γνωρίζω ὁ δηλωτικός ὁ νόσημα ἕκαστος σημεῖον καί ἄλλος πᾶς ὁ κατά ὁ σῶμα ὁ νοσέω φαίνω . τις μέν ἕνεκα ὁ ὁ ἐν ἕκαστος νόσημα διαφορά ἀπό ἀλλήλων χωρίζω , τις δέ χάρις ὁ γιγνώσκω ὁ ἦθος ἕκαστος ὁ πάθος ἢ ὁ εἰμί κρίσις , ὁποῖος τε τις εἰμί καί ὁπότε · ὁ γε μήv διδασκαλία ἕκαστος ὁ σύμπτωμα τε καί σημεῖον δείκνυμι οὗτος χρή ποιέω , καθάπερ ὁ Ἱπποκράτης ἐν ὁ προγνωστικός ποιέω , εἷς ἕκαστος κατά μόνος ἐκδιδάσκω ὁ δύναμις ἢ πάλιν ἅμα πλείων ὁμοειδής , ὥσπερ καί νῦν ὁ οὗτος γράφω μνημονεύω κεφαλαλγικός , ἄγρυπνος , ἀσαφής . ἐάν μέν γάρ ἀσαφής ἀκούω εἴρω ὁ διαλέγω ἀσαφής ἤτοι διά ὁ ὁ διαλεκτική ὄργανον βλάβη , ὅς ἐκ ὁ ὁ νεῦρον κάκωσις ἔχω ἢ διά ὁ ὁ διάνοια αὐτός , εἰμί εἄν ὁμοειδής ὁ τρεῖς σημεῖον , κεφαλαλγία μέν ἄντικρυς δηλόω ὁ πάσχω τόπος , ἀγρυπνία δέ ὁ γιγνώσκω κατά διαφέρω ἐγκέφαλος διάθεσις ἐγρήγορσις τε καί ὕπνος ἀγρυπνία τε καί κῶμα γίγνομαι . περί δέ ὁ ἀσάφεια ἄρτιος εἶπον , ὅπως ἀκούω εἰμί παρακρουστικός . οὗτος μέν οὖν ἐκ ὁ γένος ἢ εἶδος , ἢ ὅπως εἄν ἐθέλω ὀνομάζω , ὁ φρενιτικός εἰμί σημεῖον . ἐπεί δέ ξηρός μάλιστα ὁ φρενιτικός πάθος ὁράω ὑπάρχω , ὅσος σύμπτωμα ξηρότης ἐν ὁ πλησίος ὁ κεφαλή ὄργανον εἰμί ἢ κατά ὅστις αὐτός τρόπος κοινωνέω , καί οὗτος συνενδείκνυμι ὁ μέλλω εἰμί παραφροσύνη , ὅς σημεῖον κατά ὁ ἐν ὁ πρόκειμαι ῥῆσις νόσος εἴρω ὁ διψώδης , ὁ κοπώδης , διά ὁ πολλαχῶς γίγνομαι ὁ κόπος , ὡς ἐν ὁ ὑγιεινός δείκνυμι , σαφής ἐγώ οὐδείς ἄλλος δηλόω . ὁ μέν οὖν ἑλκώδης ὁ αἴσθησις ἔχω κόπος , διά χυμός δακνώδης τε καί δριμύς γίγνομαι , ὁ δέ τονώδης διά πλῆθος , ὁ δέ φλεγμονώδης διά ἄμφω . εἰμί μέν ἑλκώδης ἢ φλεγμονώδης ὁ κόπος εἰμί , συντέλεσις τίς πρός ὁ ἐλπίς ὁ γένεσις ὁ παρακοπτικός πάθος , εἰμί δέ τονώδης , οὐδείς . οὗτος δέ καί ὁ ὑγρός κοιλία χολή μέν ξανθός ἄκρατος κενόω ἢ καί ὁ ἐκ σύντηξις συνενδείκνυμι τίς περί ὁ ὁ φρενιτικός πάθος γένεσις , καί μᾶλλον ἐάν ἀφρώδης ὁ διαχώρημα γίγνομαι . μή προστίθημι δέ ἐν ὁ λόγος ὁ ποιότης ὁ ἐκκρίνω , ἀλλά ἁπλόος ὑγρός κοιλία εἴρω , οὐδείς εἄν ἔχω ἐκ αὐτός λαμβάνω εἰς πρόγνωσις ὁ τοιοῦτος νόσημα . ὡς γάρ εἴρω καί πρόσθεν ἐπί ὁ ἴδιος ὁ πάθος σημεῖον ὅσος ὁ γένος ἐν ὅς ὁ πάθος εἰμί δηλωτικός ἐνδείκνυμι τίς . πρῶτος μέν γάρ οὖον ὁ πάθος αὐτός δηλωτικός ὁ τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά ὁ γένος ἐν ὅς περιέχω ὁ πάθος , ὅς εἰμί θερμός καί ξηρός . ἐπεί δέ ἕκαστος γένος οἰκειόω ὁ εἶδος , χρήσιμος εἰς ὁ ὁ εἶδος γίγνομαι πρόγνωσις , ὅταν ὁ ἴδιος ὁ γένος σημεῖον φαίνω τις . ὁ δέ ἀδύνατος πρόσκειμαι ἐν ὁ συνδρομή ὁ εἴρω σημεῖον οὐδείς ὅλως εἰς ὁ ὁ παρακοπτικός πάθος πρόγνωσις συντελής , καθάπερ οὐδέ εἰς ὁ ὁ μέγεθος αὐτός γνῶσις . εἶπον γάρ Ἐλπὶς ἐξίστημι , παρακοπτικός μέν δηλόω εἰμί πάθος , οὖον μήv δέ μικρός ἢ μέγας οὗτος . πόθεν οὖν λαμβάνω αὐτός ὁ μέγεθος ; οὔτε γάρ ἰώδης ἔμετος οὔτε μέλας οὔτε ὅρος οὔτε διαχώρημα τοιοῦτος φαίνω γίγνομαι , ὥσπερ οὐδέ ὁ ἄλλος , ὅσος προαγορεύω αὐτός ἔκστασις σημεῖον . οὖον τοίνυν ὁ εἴρω ἄρτι συνδρομή ἐλπίζω εἰς φρενῖτις τελευτάω , καί κινδυνώδης φρενῖτις , ἐπεί προστίθημι ἀδύνατος , τοιοῦτος δέ ἕπω φρενῖτις , ὡς ἐξίστημι , μήτε αὐτός προσδοκάω μήτε ἄλλος προεῖπον τολμάω . ἐνδέχομαι γάρ ποτέ μέν γίγνομαι καί τοιοῦτος , ἀλλά οὐ ἐκ ὁ σπάνις σημεῖον ὁ πρόγνωσις · ἀλλά ἐκ ὁ ἤτοι διηνεκής ἢ πλειστάκις ἀληθεύω γίγνομαι . βούλομαι γάρ ἐν ὁ πρόρρησις μάλιστα μέν , εἰμί οἷος τε , διά πᾶς ἐπιτυγχάνω , ὡς ἐάν γε τις ὀκτώ ἀποτυγχάνω , ἐπιτυγχάνω δίς , ἰδιώτης φαῦλος εἰμί . δύναμαι γοῦν ἰδιώτης ἐπί ὁ νοσέω ἀποφαίνω ἀεί ὁ ἐπέρχομαι , ἐάν ἐπιτυγχάνω πλεονάκις , ἀληθεύω ἢ ψεύδω .