galenus.in-hippocratis-prorrheticum-i-commentaria-iii 1.10
Τὰ ἐν κεφαλαλγίῃσιν ἰώδεα ἐμέσματα μετὰ κωφώσιος ἀγρυπνώδεα , ταχὺ ἐκμαίνει . Μεμνημένῳ σοι τῆς τῶν χυμῶν τῶν τε ἄλλων καὶ τῆς μελαίνης χολῆς οὐ χαλεπὸν ἐννοῆσαι περὶ τῶν ἰωδῶν ἐμεσμάτων , ὡς κατὰ τὴν ἐπὶ τὸν μέλανα χυμὸν ὁδοιπορίαν γίνεται . μεμάθηκας γὰρ ἔκ τε τῆς ξανθῆς χολῆς ὑπεροπτηθείσης καὶ τοῦ παχέος αἵματος γεννᾶσθαι τὴν μέλαιναν . ἡ ξανθὴ χολὴ δ’ ὑπεροπτωμένη πρῶτον μὲν εἰς τὸν ἰώδη τρέπεται χυμὸν , ἔπειτα εἰς τὸν μέλανα . ὑπεροπτᾶται δὲ διὰ μέγεθος πυρετοῦ . κατειληφυίας οὖν τὸν ἐγκέφαλον χολῆς ξανθῆς ἐν τοῖς φρενιτικοῖς πάθεσιν , ὅταν ἡ τοῦ πυρετοῦ σφοδρότης , ὀπτῶσα τὸν χυμὸν τοῦτον , ἐργάζηται μελαγχολικὸν , αἱ παραφροσύναι γίγνονται σφοδραὶ , διὰ τὴν κακοήθειαν τῆς μελαίνης χολῆς , ἃς μανιώδεις κἀν τοῖς τῶν ἐπιδημιῶν βιβλίοις Ἱπποκράτης ὠνόμασεν . αὐτὸς οὖν ὁ ἰώδης χυμὸς ἄν τε δι’ ἐμέτων , ἄν τε διὰ τῆς κάτω γαστρὸς , ἄν τε διὰ πτυσμάτων , ἄν τε δι’ οὔρων ἐπιφανῆται , τόν τε χυμὸν ἐξ οὗ γεννᾶται δηλώσει καὶ τὸ νόσημα θερμόν τ’ εἶναι καὶ ξηρὸν ἰσχυρῶς . ἀδήλου δ’ ὄντος , ὅσον ἐπὶ τῷ κενουμένῳ χυμῷ , πότερον ἄνευ τόπου πεπονθότος τινὸς ἐξαιρέτου ἢ μετά τινος κυρίου μορίου φλεγμονὴν ἐρυσιπελατώδη ἔχοντος ἡ γένεσις αὐτῷ γέγονε , διαγινώσκεται καὶ διορίζεται τοῦτο τοῖς συνεζευγμένοις συμπτώμασι . καὶ γὰρ καὶ δι’ ἧπαρ οὕτω φλεγμαῖνον ἰώδης γεννᾶται χυμὸς , οὗ νῦν μνημονεύει . τῇ κοινωνίᾳ γοῦν τῶν ἄλλων συμπτωμάτων ὅσα τῶν εἰρημένων μορίων τε καὶ παθῶν ἐστιν ἴδια τὴν διάγνωσιν αὐτῶν ποιεῖται . ἥ τε γὰρ ἀγρυπνία καὶ ἡ κεφαλαλγία καὶ ἡ κώφωσις ἐν τῇ κεφαλῇ δηλοῖ τὴν διάθεσιν εἶναι . χαλεπῶς δ’ ἔχοντος τοῦ ἐγκεφάλου πρὸς ἔμετον ὁρμᾶν τὸ στόμα τῆς γαστρὸς ἴσμεν , εἴρηται γὰρ ὑπέρ τούτων πολλάκις . εὔλογον οὖν ἐστι παρακόψαι σφοδρῶς τὸν τοιοῦτον ἄνθρωπον ἐπὶ ξηρᾷ καὶ θερμῇ κατὰ τὴν κεφαλὴν δυσκρασίᾳ , διὰ ξανθῆς χολῆς πλεονεξίαν ὑπεροπτωμένης . ἐν τάχει δὲ γενήσεσθαι τοῦτο διά τε τὸ μέγεθος τῆς διαθέσεως καὶ τὴν ἰδέαν τοῦ πλεονεκτοῦντος χυμοῦ . ὅσα μὲν γὰρ ἐπὶ ψυχροῖς ἢ παχέσιν ἢ γλίσχροις ἢ ὅλως δυσκινήτοις χυμοῖς παθήματα γίνεται , βραδεῖαν ἴσχει τὴν ἐπὶ τὴν ἀκμὴν ἀνάβασιν . ὅσα δ’ ἐν λεπτοῖς μὲν τῇ συστάσει , θερμοῖς δὲ τῇ κράσει , δακνώδεσι δὲ τῇ ποιότητι , χρόνον οὐ περιμένει πλείονα , καθάπερ οὐδὲ τὰ Φιλίστῳ γενόμενα τῷ γεγραμμένῳ κατὰ τὸ τρίτον τῶν ἐπιδημιῶν , ὃν ἐμέσαι μὲν ἔφη χολώδεα ὀλίγα , ξανθὰ πρότερον , μετὰ δὲ ταῦτα ἰώδεα πλείω . εἶτα εἰπὼν ὅτι κώφωσις αὐτῷ συνέπεσεν , ἐφεξῆς φησιν , ἐξεμάνη . καὶ νῦν οὖν ὀρθῶς οὐ μόνον ὅτι παρακόψουσιν οἱ οὕτως ἔχοντες , ἀλλὰ καὶ ὅτι σφοδρῶς , ἐδήλωσε προσθεὶς τὸ ἐκμαίνει , μεγάλης παρακοπῆς δηλωτικὸν ῥῆμα .
Lemmas: ὁ ἐν κεφαλαλγία ἰώδης ἔμεσμα μετά κώφωσις ἀγρυπνώδης , ταχύς ἐκμαίνω . μιμνήσκω σύ ὁ ὁ χυμός ὁ τε ἄλλος καί ὁ μέλας χολή οὖον χαλεπός ἐννοέω περί ὁ ἰώδης ἔμεσμα , ὡς κατά ὁ ἐπί ὁ μέλας χυμός ὁδοιπορία γίγνομαι . μανθάνω γάρ ἐκ τε ὁ ξανθός χολή ὑπεροπτάω καί ὁ παχύς αἷμα γεννάω ὁ μέλας . ὁ ξανθός χολή δέ ὑπεροπτάω πρῶτος μέν εἰς ὁ ἰώδης τρέπω χυμός , ἔπειτα εἰς ὁ μέλας . ὑπεροπτάω δέ διά μέγεθος πυρετός . καταλαμβάνω οὖν ὁ ἐγκέφαλος χολή ξανθός ἐν ὁ φρενιτικός πάθος , ὅταν ὁ ὁ πυρετός σφοδρότης , ὀπτάω ὁ χυμός οὗτος , ἐργάζομαι μελαγχολικός , ὁ παραφροσύνη γίγνομαι σφοδρός , διά ὁ κακοήθεια ὁ μέλας χολή , ὅς μανιώδης ἐν ὁ ὁ ἐπιδημία βιβλίον Ἱπποκράτης ὀνομάζω . αὐτός οὖν ὁ ἰώδης χυμός ἄν τε διά ἔμετος , ἄν τε διά ὁ κάτω γαστήρ , ἄν τε διά πτύσμα , ἄν τε διά ὅρος ἐπιφανέω , ὁ τε χυμός ἐκ ὅς γεννάω δήλωσις καί ὁ νόσημα θερμός τε εἰμί καί ξηρός ἰσχυρῶς . ἄδηλος δέ εἰμί , ὅσος ἐπί ὁ κενόω χυμός , πότερος ἄνευ τόπος πάσχω τις ἐξαίρετος ἢ μετά τις κύριος μόριον φλεγμονή ἐρυσιπελατώδης ἔχω ὁ γένεσις αὐτός γίγνομαι , διαγιγνώσκω καί διορίζω οὗτος ὁ συζεύγνυμι σύμπτωμα . καί γάρ καί διά ἧπαρ οὗτος φλεγμαίνω ἰώδης γεννάω χυμός , ὅς νῦν μνημονεύω . ὁ κοινωνία γοῦν ὁ ἄλλος σύμπτωμα ὅσος ὁ εἴρω μόριον τε καί πάθος εἰμί ἴδιος ὁ διάγνωσις αὐτός ποιέω . ὅς τε γάρ ἀγρυπνία καί ὁ κεφαλαλγία καί ὁ κώφωσις ἐν ὁ κεφαλή δηλόω ὁ διάθεσις εἰμί . χαλεπῶς δέ ἔχω ὁ ἐγκέφαλος πρός ἔμετος ὁρμάω ὁ στόμα ὁ γαστήρ οἶδα , εἴρω γάρ ὑπέρ οὗτος πολλάκις . εὔλογος οὖν εἰμί παρακόπτω σφοδρός ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος ἐπί ξηρός καί θερμός κατά ὁ κεφαλή δυσκρασία , διά ξανθός χολή πλεονεξία ὑπεροπτάω . ἐν τάχος δέ γίγνομαι οὗτος διά τε ὁ μέγεθος ὁ διάθεσις καί ὁ ἰδέα ὁ πλεονεκτέω χυμός . ὅσος μέν γάρ ἐπί ψυχρός ἢ παχύς ἢ γλίσχρος ἢ ὅλως δυσκινητέω χυμός πάθημα γίγνομαι , βραδύς ἴσχω ὁ ἐπί ὁ ἀκμή ἀνάβασις . ὅσος δέ ἐν λεπτός μέν ὁ σύστασις , θερμός δέ ὁ κρᾶσις , δακνώδης δέ ὁ ποιότης , χρόνος οὖον περιμένω πλείων , καθάπερ οὐδέ ὁ Φίλιστος γίγνομαι ὁ γράφω κατά ὁ τρίτος ὁ ἐπιδημία , ὅς ἐμέω μέν φημί χολώδης ὀλίγος , ξανθός πρότερος , μετά δέ οὗτος ἰώδης πλείων . εἶτα εἶπον ὅτι κώφωσις αὐτός συμπίπτω , ἐφεξῆς φημί , ἐκμαίνω . καί νῦν οὖν ὀρθῶς οὖον μόνος ὅτι παρακόπτω ὁ οὕτως ἔχω , ἀλλά καί ὅτι σφοδρός , δηλόω προστίθημι ὁ ἐκμαίνω , μέγας παρακοπή δηλωτικός ῥῆμα .