galenus.in-hippocratis-prorrheticum-i-commentaria-iii 3.118
Τὰ ὑποψάθυρα ὑγρὰ διαχωρήματα περιψύχοντα οὐκ ἀπύρως φλαῦρα , τὰ ἐπὶ τούτοισι ῥίγεα κύστιν καὶ κοιλίην ἐπιλαμβάνοντα ὀδυνώδεα . ἆρα τὸ κωματῶδες τούτοισιν ἔχειν τι σπασμῶδες ; οὐκ ἂν θαυμάσαιμι . Ψαθυρὰ διὰ μὲν τοῦ δ οἱ Ἀττικοὶ γράφουσι , διὰ δὲ τοῦ θ ἅπαντες οἱ ἄλλοι , τὰ κρέα τὰ τοῖς σκληροῖς καὶ ἰνώδεσι καὶ δυσδιαλύτοις καὶ δυσμασήτοις ἐναντίως διακείμενα . μάλιστα δὲ γίνεται τοιαῦτα τὰ καλούμενα πρὸς τῶν πολλῶν σαχνὰ , μίαν ἡμέραν ἢ δύο τιθέμενα μετὰ τὸ σφαγῆναι τὸ ζῶον . ἕωλα δὲ εἰώθασι καλεῖν αὐτὰ οἱ Ἕλληνες , ἑωλίζειν τε τὸ οὕτως προσήπειν . ὅθεν καὶ σιτίον νέον ἄκρως εἴρηται τὸ ἐπὶ βραχὺ προσεωλισμένον . εὔδηλον γὰρ ἐκ τοῦ μετ’ αὐτὸ ῥηθέντος ὧδε · γέρουσι δὲ ἐς τέλος μεταβεβηκός . ἐγὼ μὲν οὖν ἐδήλωσα τίνα λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι ψαθυρὰ , ἐπ’ ἐδεσμάτων , οὐ διαχωρημάτων ποιούμενοι τὸν λόγον . ὁ δὲ τοῦ βιβλίου συγγραφεὺς αὐτὸς ἦν δίκαιον εἰπεῖν ἡμῖν τίνα λέγει διαχωρήματα ὑποψάθυρα . δῆλον γὰρ ὅτι τὰ μετρίως ψαθυρὰ , πάντως γὰρ ἦν ἐκείνου χρεία ἡμῖν δηλῶσαι , τίνα λέγει τὰ ὑποψάθυρα . τῶν προφητῶν δ’ αὐτῶν διενεχθέντων ἀλλήλοις ἔτι μείζων ἡμῖν ἀπορία γίνεται τοῖς μὴ προφήταις . ὁ μὲν γάρ τις τὰ ὑγρὰ φήσει ἁπλῶς εἰρῆσθαι νῦν , ὁ δὲ τὰ ὑδατωδῶς ὑγρὰ πάχος καὶ σύστασιν οὐδεμίαν ἔχοντα . τινὲς δὲ τὰ οἶον ἀλιπῆ , τινὲς δὲ τὰ οἷον ἄγλισχρα , τινὲς δὲ , οὐκ οἶδ’ ὅ τι δόξαν αὐτοῖς , τὰ μὴ μιγνύμενά φασιν ἑτέροις ὑγροῖς , ὥσπερ τοὔλαιον , ἄλλοι δὲ τὰ ἐν ὑγρῷ διαχωρήματι χολώδη καὶ ἄπεπτα συστρέμματα , τινὲς δὲ τὰ εὐδιάλυτα . καθάπερ εἰ καὶ ψάμμον ὕδατι δεύσειας , εἶτα σφίγξειας τοῖς δακτύλοις καταθεὶς , διαλυθεῖσαν εἴποις , καὶ δοκοῦσιν οὗτοι πιθανώτεροι τῶν ἄλλων εἶναι . τὰ δ’ αὐτὰ λέγουσιν αὐτοῖς δυνάμει καὶ οἱ τὰ μὴ γλίσχρα φάντες , ἅπερ εἴποι τις ἐν μιᾷ συνθέτῳ φωνῇ οἷον ἄγλισχρα . εἰ γὰρ ἀπὸ τῶν ψαθυρῶν ἐδεσμάτων ἐπὶ διαχωρήματα μεταφέρειν χρὴ τὴν ὁμοιότητα , πιθανώτερον ἂν εἴη λέγειν ψαθυρὰ , τὰ εὐδιάλυτα καὶ μηδεμίαν ἕνωσιν ἔχοντα δύσλυτον . ἀλλὰ τά γε τοιαῦτα διαχωρήματα γένοιτ’ ἂν καὶ ἀπ’ ἐδεσμάτων , ψαθυρὰν καὶ εὐδιάλυτον ἐχόντων τὴν οὐσίαν . εἶδον οὖν ἐγὼ ἐν ἀγρῷ παιδία κηπουροῦ , σίτου μὴ εὐποροῦντα , ἀπίων δ’ εὐποροῦντα , ἐκ τῆς ἐκείνων ἐδωδῆς τοιαῦτα διαχωροῦντα · οἷα τὴν κέγχρον καὶ τὸν ἔλυμον ἐσθίοντες ἢ τοὺς κριθίνους ἄρτους , ὅμοια τούτοις ἀποπατοῦσιν . εἰ δ’ ἄρτους τις ἐκ πυρῶν ἐσθίων , τοιαῦτα διαχωρήσειεν , ὑπονοήσειν χρὴ λεπτὴν καὶ διαλυτικὴν ὑγρότητα μεμίχθαι τοῖς ἀποπατήμασιν αὐτοῦ , κωλύουσαν ἀλλήλοις ἑνοῦσθαι . Διοσκορίδης δὲ ὥσπερ ἄλλα πολλὰ προχείρως ἐν τοῖς ἀσαφέσι βιβλίοις ὑπήλλαξεν , οὕτω καὶ τὰ ὑποψάθυρα μεταγράψας ἐποίησεν ὑποψέφαρα καί φησιν αὐτὸς οὕτως ὠνομάσθαι τὰ ὑπομελανίζοντα . τὸ γὰρ σκότος ψέφας εἰρῆσθαι καὶ παρὰ Πινδάρῳ . μετὰ δὲ τὴν τῶν ψαθυρῶν μαντείαν ἢ εἰκασίαν ἢ προπέτειαν , ὅ τι γὰρ ἄν τις ἐν τοῖς τοιούτοις ὡς βεβαίως ἐγνωκὼς ἀποφαίνηται προπετές ἐστιν , ἐπὶ τὰς ἑξῆς ἴωμεν λέξεις , ἐν αἷς ἐστι πρώτη περιψύχοντα οὐκ ἀπύρως . ὅπερ αὖ καὶ αὐτὸ βεβαίως γνῶναί τι βούλεται , προπετοῦς ἐστιν ἀνθρώπου . στοχαζόμενοι δὲ , ὥσπερ ἐπὶ πολλῶν ἄλλων ἐποιήσαμεν ἐν τῷδε τῷ βιβλίῳ καὶ περὶ τούτου φήσομεν εἰρῆσθαι περιψύχοντα μὴ ἀπύρως , τὰ κατὰ μὲν τὴν ἐκτὸς ἐπιφάνειαν περιψύχοντα , διὰ βάθους δὲ τοῦ σώματος αἴσθησιν ἔχοντα πυρώδους θερμασίας . ταῦτ’ οὖν φησιν εἶναι φαῦλα . τίς δ’ οὐκ οἶδεν ὅτι περιψυχόμενος μέν τις τὸ δέρμα πυρώσεως δ’ αἰσθανόμενος ἐν τῷ βάθει φαύλως ἔχει καὶ χωρὶς τοῦ ζητῆσαι ἡμᾶς εἰ διεχώρησεν ὑποψάθυρα . τοῖς γὰρ ἐν τῷ προγνωστικῷ γεγραμμένοις ἀρκούμενοι πρὸς διάγνωσιν ἀγαθῶν τε καὶ κακῶν διαχωρημάτων οὐ σφαλησόμεθα . τούτοις δ’ ἐφεξῆς γέγραπται κατὰ τὴν προκειμένην ῥῆσιν ὧδε . τὰ ἐπὶ τούτοις ῥίγεα κύστιν καὶ κοιλίην ἐπιλαμβάνοντα ὀδυνώδεα . ζητεῖν οὖν πάλιν ἐνταῦθα ἡμᾶς ὁ συγγραφεὺς βούλεται τί σημαίνει τὸ ἐπιλαμβάνοντα . διὰ μὲν γὰρ τῶν ἔμπροσθεν ἀπολήψεις τὰς ἐπισχέσεις ὠνόμασε , νυνὶ δὲ τὰ ἐπιλαμβάνοντα γράψας ἐνίοις μὲν ἐπὶ τούτου φέρειν δοκεῖ τοὔνομα τὸ ἐπιλαμβάνοντα ταῖς ἀπολήψεσιν , ἐνίοις δὲ τὸ οἷον ἐπὶ πλέον ἐκτεινόμενα δηλοῦν . τὸ δὲ γε ὀδυνώδεα προσκείμενον ἱκανὸν ἐνδείξασθαι κάμνωσίν τινα δηλοῦσθαι διὰ τῆς ἐπιλαμβάνοντα φωνῆς . ἐπὶ οὖν μὲν τῶν ἄλλων συγγραμμάτων τὰ πλεῖστα τῶν ἀπορουμένων ἐκ τῶν ἐπιφερομένων γινώσκεται . κατὰ δὲ τὸ βιβλίον τοῦτο μεῖζον ἀεὶ τοῦ πρόσθεν ἐπιφέρεται ζήτημα , καθάπερ καὶ νῦν εἰπόντος αὐτοῦ , ἆρα τὸ κωματῶδες ; ἤτοι γὰρ τοιοῦτόν ἐστιν ὅ φησιν ἐν τούτοις τοῖς εἰρημένοις ἢ ἅπασί τε καὶ τοῖς ὑστέροις . καὶ γὰρ καὶ τοῦτο δῆλον , τὶ κωματῶδες πάθημα συνυπάρχον τι ἔχειν καὶ σπασμῶδες , ὡς ἐν ᾧ μὲν αὐτὸ καὶ συνυπῆρξεν , ὅτι τοῖς εἰρημένοις ἕπεται τὸ κωματῶδες . ἀλλ’ οὐδέτερον τούτων οὔτ’ ἀναγκαῖόν ἐστιν οὔθ’ ὡς ἐπὶ πολύ . καὶ μέντοι καὶ αὐτὸς ὁμολογεῖ . προσέθηκε γὰρ τὸν ἀπορητικὸν ἆρα σύνδεσμον , οὔτ’ ἐπιπεφώνηκεν αὐτῷ τὸ οὐκ ἂν θαυμάσαιμι . γέγραπται γὰρ οὕτως ἐν τοῖς πλείστοις καὶ ἀξιοπίστοις ἀντιγράφοις , ὥσπερ οὖν καὶ κατ’ ἄλλα τινὰ , μηδ’ ὅλως γεγραμμένον εὑρίσκεται .
Lemmas: ὁ ὑποψάθυρος ὑγρός διαχώρημα περιψύχω οὐ ἄπυρος φλαῦρος , ὁ ἐπί οὗτος ῥῖγος κύστις καί κοιλία ἐπιλαμβάνω ὀδυνώδης . ἆρα ὁ κωματώδης οὗτος ἔχω τίς σπασμώδης ; οὐ εἄν θαυμάζω . ψαθυρός διά μέν ὁ δ ὁ ἀττικός γράφω , διά δέ ὁ θ ἅπας ὁ ἄλλος , ὁ κρέας ὁ ὁ σκληρός καί ἰνώδης καί δυσδιάλυτος καί δυσμάσητος ἐναντίος διάκειμαι . μάλιστα δέ γίγνομαι τοιοῦτος ὁ καλέω πρός ὁ πολύς σαχνᾶς , εἷς ἡμέρα ἢ δύο τίθημι μετά ὁ σφάζω ὁ ζῷον . ἕωλος δέ εἴωθα καλέω αὐτός ὁ Ἕλλην , ἑωλίζω τε ὁ οὕτως προσήπω . ὅθεν καί σιτίον νέος ἄκρως εἴρω ὁ ἐπί βραχύς προσεωλισμένον . εὔδηλος γάρ ἐκ ὁ μετά αὐτός εἴρω ὧδε · γέρων δέ εἰς τέλος μεταβαίνω . ἐγώ μέν οὖν δηλόω τίς λέγω ὁ ἄνθρωπος ψαθυρός , ἐπί ἔδεσμα , οὖον διαχώρημα ποιέω ὁ λόγος . ὁ δέ ὁ βιβλίον συγγραφεύς αὐτός εἰμί Δίκαιος εἶπον ἐγώ τίς λέγω διαχώρημα ὑποψάθυρος . δῆλος γάρ ὅτι ὁ μέτριος ψαθυρός , πάντως γάρ εἰμί ἐκεῖνος χρεία ἐγώ δηλόω , τίς λέγω ὁ ὑποψάθυρος . ὁ προφήτης δέ αὐτός διαφέρω ἀλλήλων ἔτι μείζων ἐγώ ἀπορία γίγνομαι ὁ μή προφήτης . ὁ μέν γάρ τις ὁ ὑγρός φημί ἁπλόος εἴρω νῦν , ὁ δέ ὁ ὑδατωδῶς ὑγρός πάχος καί σύστασις οὐδείς ἔχω . τις δέ ὁ οἶος ἀλιπής , τις δέ ὁ οἷος ἄγλισχρος , τις δέ , οὐ οἶδα ὅς τίς δόξα αὐτός , ὁ μή μείγνυμι φημί ἕτερος ὑγρός , ὥσπερ τοὔλαιον , ἄλλος δέ ὁ ἐν ὑγρός διαχώρημα χολώδης καί ἄπεπτος σύστρεμμα , τις δέ ὁ εὐδιάλυτος . καθάπερ εἰμί καί ψάμμος ὕδωρ δήω , εἶτα σφίγγω ὁ δάκτυλος κατατίθημι , διαλύω εἶπον , καί δοκέω οὗτος πιθανός ὁ ἄλλος εἰμί . ὁ δέ αὐτός λέγω αὐτός δύναμις καί ὁ ὁ μή γλίσχρος φημί , ὅσπερ εἶπον τις ἐν εἷς σύνθετος φωνή οἷος ἄγλισχρος . εἰμί γάρ ἀπό ὁ ψαθυρός ἔδεσμα ἐπί διαχώρημα μεταφέρω χρή ὁ ὁμοιότης , πιθανός εἄν εἰμί λέγω ψαθυρός , ὁ εὐδιάλυτος καί μηδείς ἕνωσις ἔχω δύσλυτος . ἀλλά ὁ γε τοιοῦτος διαχώρημα γίγνομαι εἄν καί ἀπό ἔδεσμα , ψαθυρός καί εὐδιάλυτος ἔχω ὁ οὐσία . εἶδον οὖν ἐγώ ἐν ἀγρός παιδίον κηπουρός , σῖτος μή εὐπορέω , ἄπιος δέ εὐπορέω , ἐκ ὁ ἐκεῖνος ἐδωδή τοιοῦτος διαχωρέω · οἷος ὁ κέγχρος καί ὁ ἔλυμος ἐσθίω ἢ ὁ κρίθινος ἄρτος , ὅμοιος οὗτος ἀποπατέω . εἰμί δέ ἄρτος τις ἐκ πυρά ἐσθίω , τοιοῦτος διαχωρέω , ὑπονοέω χρή λεπτός καί διαλυτικός ὑγρότης μίγνυμι ὁ ἀποπάτημα αὐτός , κωλύω ἀλλήλων ἑνόω . Διοσκορίδης δέ ὥσπερ ἄλλος πολύς προχείρως ἐν ὁ ἀσαφής βιβλίον ὑπαλλάσσω , οὗτος καί ὁ ὑποψάθυρος μεταγράφω ποιέω ὑποψέφαρος καί φημί αὐτός οὕτως ὀνομάζω ὁ ὑπομελανίζω . ὁ γάρ σκότος ψέφας εἴρω καί παρά Πίνδαρος . μετά δέ ὁ ὁ ψαθυρός μαντεῖος ἢ εἰκασία ἢ προπέτεια , ὅς τίς γάρ ἄν τις ἐν ὁ τοιοῦτος ὡς βεβαίως γιγνώσκω ἀποφαίνω προπετής εἰμί , ἐπί ὁ ἑξῆς ἔρχομαι λέγω , ἐν ὅς εἰμί πρῶτος περιψύχω οὐ ἄπυρος . ὅσπερ αὖος καί αὐτός βεβαίως γιγνώσκω τίς βούλομαι , προπετής εἰμί ἄνθρωπος . στοχάζομαι δέ , ὥσπερ ἐπί πολύς ἄλλος ποιέω ἐν ὅδε ὁ βιβλίον καί περί οὗτος φημί εἴρω περιψύχω μή ἄπυρος , ὁ κατά μέν ὁ ἐκτός ἐπιφάνεια περιψύχω , διά βάθος δέ ὁ σῶμα αἴσθησις ἔχω πυρώδης θερμασία . αὐτός οὖν φημί εἰμί φαῦλος . τίς δέ οὐ οἶδα ὅτι περιψύχω μέν τις ὁ δέρμα πύρωσις δέ αἰσθάνομαι ἐν ὁ βάθος φαῦλος ἔχω καί Χωρὶς ὁ ζητέω ἐγώ εἰμί διαχωρέω ὑποψάθυρος . ὁ γάρ ἐν ὁ προγνωστικός γράφω ἀρκέω πρός διάγνωσις ἀγαθός τε καί κακός διαχώρημα οὖον σφάλλω . οὗτος δέ ἐφεξῆς γράφω κατά ὁ πρόκειμαι ῥῆσις ὧδε . ὁ ἐπί οὗτος ῥῖγος κύστις καί κοιλία ἐπιλαμβάνω ὀδυνώδης . ζητέω οὖν πάλιν ἐνταῦθα ἐγώ ὁ συγγραφεύς βούλομαι τίς σημαίνω ὁ ἐπιλαμβάνω . διά μέν γάρ ὁ ἔμπροσθεν ἀπόληψις ὁ ἐπίσχεσις ὀνομάζω , νυνί δέ ὁ ἐπιλαμβάνω γράφω ἔνιοι μέν ἐπί οὗτος φέρω δοκέω ὄνομα ὁ ἐπιλαμβάνω ὁ ἀπόληψις , ἔνιοι δέ ὁ οἷος ἐπί πλέω ἐκτείνω δηλόω . ὁ δέ γε ὀδυνώδης πρόσκειμαι ἱκανός ἐνδείκνυμι κάμνω τις δηλόω διά ὁ ἐπιλαμβάνω φωνή . ἐπί οὖν μέν ὁ ἄλλος σύγγραμμα ὁ πλεῖστος ὁ ἀπορέω ἐκ ὁ ἐπιφέρω γιγνώσκω . κατά δέ ὁ βιβλίον οὗτος μείζων ἀεί ὁ πρόσθεν ἐπιφέρω ζήτημα , καθάπερ καί νῦν εἶπον αὐτός , ἆρα ὁ κωματώδης ; ἤτοι γάρ τοιοῦτος εἰμί ὅς φημί ἐν οὗτος ὁ εἴρω ἢ ἅπας τε καί ὁ ὕστερος . καί γάρ καί οὗτος δῆλος , τίς κωματώδης πάθημα συνυπάρχω τίς ἔχω καί σπασμώδης , ὡς ἐν ὅς μέν αὐτός καί συνυπάρχω , ὅτι ὁ εἴρω ἕπω ὁ κωματώδης . ἀλλά οὐδέτερος οὗτος οὔτε ἀναγκαῖον εἰμί οὔτε ὡς ἐπί πολύς . καί μέντοι καί αὐτός ὁμολογέω . προστίθημι γάρ ὁ ἀπορητικός ἆρα σύνδεσμος , οὔτε ἐπιφωνέω αὐτός ὁ οὐ εἄν θαυμάζω . γράφω γάρ οὕτως ἐν ὁ πλεῖστος καί ἀξιόπιστος ἀντίγραφος , ὥσπερ οὖν καί κατά ἄλλος τις , μηδέ ὅλως γράφω εὑρίσκω .