galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 1.28
Ἢν δὲ καὶ σφυγμὸς ἐνείη ἐν τῷ ὑποχονδρίῳ , θόρυβον σημαίνει ἢ παραφροσύνην , ἀλλὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπικατιδεῖν χρὴ τῶν τοιουτέων . ἢν γὰρ αἱ ὄψιες πυκνὰ κινέωνται , μανῆναι τούτους ἐλπίς . Εὑρίσκεται μὲν ἔν τισι τῶν ἀντιγράφων οὐ σφυγμὸς , ἀλλὰ παλμὸς γεγραμμένος . ἐμάθομεν δὲ ὅτι τὸ σύμπτωμα τοῦτο διὰ πνεῦμα γίνεται φυσῶδες , ἀλλ’ ἐν τοῖς πλείστοις γέγραπται σφυγμός . ἤτοι γε ὡς συνὼν ταῖς μεγάλαις φλεγμοναῖς ἢ καὶ τῆς κατὰ ῥάχιν ἀρτηρίας τῆς μεγάλης ἡ αἰσθητὴ κίνησις τῷ κάμνοντι , ὥς που κἀν τῷ δευτέρῳ τῶν ἐπιδημιῶν εἶπεν ὁ ἀνήρ · ὅταν ἡ φλέψ ἡ κατ’ ἀγκῶνα σφύζῃ , μανικὸς καὶ ὀξύθυμος . εὔδηλος γάρ ἐστι κἀνταῦθα τὸ σφύζειν ἐπὶ τῆς μεγάλης οὕτω καὶ σφοδρᾶς κινήσεως τῶν ἀρτηριῶν ἐπιφέρων , ὡς καὶ πρὸ τοῦ τὴν ἁφὴν ἐπιβάλλειν αὐταῖς αἰσθητὴν εἶναι τὴν κίνησιν , ἐνίοτε μὲν αὐτῷ τῷ πάσχοντι μόνῳ , ἐνίοτε δὲ καὶ τοῖς ἔξωθεν ὁρῶσιν . ὅ τι δ’ ἂν ᾖ τούτων τῶν συμπτωμάτων οὐκ ἀγαθόν ἐστι σημεῖον . καὶ γὰρ ἡ μεγάλη ἀρτηρία τῶν κυριωτάτων μορίων ὑπάρχει καὶ ἡ γαστὴρ καὶ τὸ ἧπαρ , ὥσπερ γε καὶ τὸ διάφραγμα . πάντως δὲ τούτων ἕν ἐστί τι τὸ πάσχον , εἴτε παλμὸς εἴη γεγραμμένος εἴτε σφυγμός . ἀλλὰ τὸ μὲν διάφραγμα παραφροσύνην ἑτοιμοτάτην φέρει , διόπερ καὶ προσαγορεύεσθαί φησιν αὐτὸ φρένας ὑπὸ τῶν παλαιῶν , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τὸ στόμα τῆς γαστρὸς , ὅταν μεγάλως φλεγμαίνῃ . τὰ δ’ ἄλλα μόρια τὰ τῇδε πάσχοντά τι τῶν εἰρημένων παθημάτων ἐν ἐπικινδύνῳ γίνεται διαθέσει . διὸ καὶ Ἱπποκράτης εἰκότως ἤτοι θόρυβον ἔφη σημαίνεσθαι πρὸς τοῦ συμπτώματος ἢ παραφροσύνην · θόρυβον μὲν ἑνὶ κοινῷ συμβεβηκότι πασῶν τῶν κινδυνωδῶν διαθέσεων , ἐφ’ αἷς οὐ τοῖς κάμνουσι μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἰατροῖς θορυβεῖσθαι συμβαίνει . παραφροσύνην δὲ διά τε τὸ διάφραγμα καὶ τὸ τῆς γαστρὸς στόμα . περὶ μέντοι τῶν καθ’ ὑποχόνδριον μυῶν ἐπισκεπτέον ἐστὶν , οὔτε γὰρ παραφροσύνην ἐξ ἀνάγκης οὕτε κίνδυνον ἐπιφέρουσιν οὗτοι σφύζοντες ἢ παλλόμενοι . μήτε οὖν ἰδιώτερον ἀκοῦσαι χρὴ τοῦ ἐνείη ῥήματος ἐν τῇ λέξει , καθ’ ἣν εἶπεν ὁ Ἱπποκράτης , εἰ δὲ καὶ σφυγμὸς ἐνείη ἐν τῷ ὑποχονδρίῳ , τὸν ἐν τῷ βάθει τοῦ ὑποχονδρίου γινόμενον παλμὸν ἢ σφυγμὸν ἐκ τῆς ἐνείη φωνῆς ἐνδείξασθαι βουληθέντος αὑτοῦ , ἀλλὰ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπικατιδεῖν χρὴ τῶν τοιουτέων . ἢν γὰρ αἱ ὄψιες πυκνὰ κινέωνται , μανῆναι τούτους ἐλπίς . ἐπειδὴ θόρυβον ἢ παραφροσύνην ὑπὸ τοῦ συμπτώματος ἔφη δηλοῦσθαι , διορίζεται νῦν καὶ διδάσκει πηνίκα μὲν παραφροσύνη , πηνίκα δὲ θόρυβος ἔσται μόνον . ὁ διορισμὸς δ’ ἀπὸ τῆς τῶν ὀφθαλμῶν κινήσεως , οὓς οὐ νῦν μόνον , ἀλλὰ κἀπὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι νοσήμασιν , ἐφ’ ὧν ὑποπτεύεις ἔσεσθαι παραφροσύνην , ἀκριβῶς ἐπισκέπτου . τὸ γὰρ ἀστήρικτον αὐτῶν ἐκείνης ἐστὶ δηλωτικόν . ἐνταῦθα δὲ οὐχ ἁπλῶς ἔφη παραφρονῆσαι τὸν ἄνθρωπον , ἀλλὰ μανήσεσθαι σφοδράν τινα παραφροσύνην ἐπὶ τῶν εἰρημένων σημείων γενήσεσθαι δηλῶν . ὅτι δὲ ἡ πυκνὴ κίνησις τῶν ὀφθαλμῶν τὴν ὑποψίαν τῆς παραφροσύνης βεβαιοῖ δῆλον οἶμαί σοι κἀκ τῶν ἤδη λεγομένων ἐπινοεῖν , ἡνίκα τοὺς περὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς μύας ἐλέγομεν αἰσθάνεσθαι πρώτως τῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον παθῶν . αὐτὸς δὲ ὁ ἐγκέφαλος ἐπὶ διαφράγματι καὶ στόματι κοιλίας πάσχει , καθότι ﻿ κἀπὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς νευρώδεσι . ἐξ ἐκείνου γὰρ ἁπάντων τῶν νεύρων πεφυκότων , ὅσα μόρια πλείστων αὐτῶν ἢ μεγίστων μετέχει , ταῦτα εἰκότως εἰς συμπάθειαν ἄγει τὴν ἑαυτῶν ἀρχήν .
Lemmas: ἐάν δέ καί σφυγμός ἔνειμι ἐν ὁ ὑποχόνδριος , θόρυβος σημαίνω ἤ παραφροσύνη , ἀλλά ὁ ὀφθαλμός ἐπικατεῖδον χρή ὁ τοιοῦτος . ἐάν γάρ ὁ ὄψις πυκνός κινέω , μαίνομαι οὗτος ἐλπίς . εὑρίσκω μέν ἐν τις ὁ ἀντίγραφος οὐ σφυγμός , ἀλλά παλμός γράφω . μανθάνω δέ ὅτι ὁ σύμπτωμα οὗτος διά πνεῦμα γίγνομαι φυσώδης , ἀλλά ἐν ὁ πολύς γράφω σφυγμός . ἤτοι γε ὡς σύνειμι ὁ μέγας φλεγμονή ἤ καί ὁ κατά ῥάχις ἀρτηρία ὁ μέγας ὁ αἰσθητός κίνησις ὁ κάμνω , ὡς που ἐν ὁ δεύτερος ὁ ἐπιδημία λέγω ὁ ἀνήρ · ὅταν ὁ φλέψ ὁ κατά ἀγκών σφύζω , μανικός καί ὀξύθυμος . εὔδηλος γάρ εἰμί ἐνταῦθα ὁ σφύζω ἐπί ὁ μέγας οὕτως καί σφοδρός κίνησις ὁ ἀρτηρία ἐπιφέρω , ὡς καί πρό ὁ ὁ ἁφή ἐπιβάλλω αὐτός αἰσθητός εἰμί ὁ κίνησις , ἐνίοτε μέν αὐτός ὁ πάσχω μόνος , ἐνίοτε δέ καί ὁ ἔξωθεν ὁράω . ὅς τις δέ ἄν εἰμί οὗτος ὁ σύμπτωμα οὐ ἀγαθός εἰμί σημεῖον . καί γάρ ὁ μέγας ἀρτηρία ὁ κύριος μόριον ὑπάρχω καί ὁ γαστήρ καί ὁ ἧπαρ , ὥσπερ γε καί ὁ διάφραγμα . πάντως δέ οὗτος εἷς εἰμί τις ὁ πάσχω , εἴτε παλμός εἰμί γράφω εἴτε σφυγμός . ἀλλά ὁ μέν διάφραγμα παραφροσύνη ἑτοῖμος φέρω , διόπερ καί προσαγορεύω φημί αὐτός φρήν ὑπό ὁ παλαιός , οὐ ἦκα δέ καί ὁ στόμα ὁ γαστήρ , ὅταν μέγας φλεγμαίνω . ὁ δέ ἄλλος μόριον ὁ τῇδε πάσχω τις ὁ λέγω πάθημα ἐν ἐπικίνδυνος γίγνομαι διάθεσις . διό καί Ἱπποκράτης ἔοικα ἤτοι θόρυβος φημί σημαίνω πρός ὁ σύμπτωμα ἤ παραφροσύνη · θόρυβος μέν εἷς κοινός συμβαίνω πᾶς ὁ κινδυνώδης διάθεσις , ἐπί ὅς οὐ ὁ κάμνω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἰατρός θορυβέω συμβαίνω . παραφροσύνη δέ διά τε ὁ διάφραγμα καί ὁ ὁ γαστήρ στόμα . περί μέντοι ὁ κατά ὑποχόνδριος μῦς ἐπισκοπέω εἰμί , οὔτε γάρ παραφροσύνη ἐκ ἀνάγκη ἵημι κίνδυνος ἐπιφέρω οὗτος σφύζω ἤ πάλλω . μήτε οὖν ἴδιος ἀκούω χρή ὁ ἔνειμι ῥῆμα ἐν ὁ λέξις , κατά ὅς λέγω ὁ Ἱπποκράτης , εἰ δέ καί σφυγμός ἔνειμι ἐν ὁ ὑποχόνδριος , ὁ ἐν ὁ βάθος ὁ ὑποχόνδριος γίγνομαι παλμός ἤ σφυγμός ἐκ ὁ ἔνειμι φωνή ἐνδείκνυμι βούλομαι ἑαυτοῦ , ἀλλά καί ὁ ὀφθαλμός ἐπικατεῖδον χρή ὁ τοιοῦτος . ἐάν γάρ ὁ ὄψις πυκνός κινέω , μαίνομαι οὗτος ἐλπίς . ἐπειδή θόρυβος ἤ παραφροσύνη ὑπό ὁ σύμπτωμα φημί δηλόω , διορίζω νῦν καί διδάσκω πηνίκα μέν παραφροσύνη , πηνίκα δέ θόρυβος εἰμί μόνος . ὁ διορισμός δέ ἀπό ὁ ὁ ὀφθαλμός κίνησις , ὅς οὐ νῦν μόνος , ἀλλά ἐπί ὁ ἄλλος ἅπας νόσημα , ἐπί ὅς ὑποπτεύω εἰμί παραφροσύνη , ἀκριβής ἐπισκοπέω . ὁ γάρ ἀστήρικτος αὐτός ἐκεῖνος εἰμί δηλωτικός . ἐνταῦθα δέ οὐ ἁπλῶς φημί παραφρονέω ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά μαίνομαι σφοδρός τις παραφροσύνη ἐπί ὁ λέγω σημεῖον γίγνομαι δηλόω . ὅτι δέ ὁ πυκνός κίνησις ὁ ὀφθαλμός ὁ ὑποψία ὁ παραφροσύνη βεβαιόω δῆλος οἴομαι σύ ἐκ ὁ ἤδη λέγω ἐπινοέω , ἡνίκα ὁ περί ὁ ὀφθαλμός μῦς λέγω αἰσθάνομαι πρῶτος ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος πάθος . αὐτός δέ ὁ ἐγκέφαλος ἐπί διάφραγμα καί στόμα κοιλία πάσχω , καθότι ﻿ ἐπί ὁ ἄλλος ὁ νευρώδης . ἐκ ἐκεῖνος γάρ ἅπας ὁ νεῦρον φύζω , ὅσος μόριον πολύς αὐτός ἤ μέγας μετέχω , οὗτος ἔοικα εἰς συμπάθεια ἄγω ὁ ἑαυτοῦ ἀρχή .