galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 2.55
Ἐλπὶς δὲ τὸν τοιαῦτα πτύοντα ἀποθανεῖσθαι τεσσαρεσκαιδεκαταῖον , ἢν μή τι αὐτέῳ ἐπιγένηται ἀγαθόν . Ἔργῳ τὴν τούτων ἀλήθειαν μεμαθήκατε , προλέγοντος ἐμοῦ πειραθέντες , ὥστε προσέχειν ὑμᾶς χρὴ τὸν νοῦν τοῖς λεγομένοις ὑφ’ Ἱπποκράτους , μὴ τοιαῦτα νομίζοντας αὐτὰ ταῖς δυνάμεσιν ὑπάρχειν , ὁποῖα τοῖς πολλοῖς τῶν ἰατρῶν γέγραπται μέχρι γραμμάτων καὶ λόγων τὸ πιθανὸν ἔχοντα , τοῖς δ’ ἐπὶ τῶν νούσων ἔργοις ἐλεγχόμενα . πρὸς γάρ τοι τὸν εἰρημένον ὑπ’ αὐτοῦ σκοπὸν , ὄντα μέσον ἁπάντων τῶν ἄλλων κακῶν τε καὶ ἀγαθῶν ἀποβλέπων , δυνήσῃ προλέγειν τὴν ἡμέραν ἐν ᾗ τεθνήξεταί τις . ὑποκείσθω γὰρ ὁ κάμνων ἑβδομαῖος ἐπτυκὼς τὸ πυῶδες οὐ μὴν μόνον οὐδὲ δι’ ὅλης ἡμέρας ἐφεξῆς , ἀλλ’ ἤτοι σὺν αὐτῷ τὸ χολῶδες ἢ μόνον ἐκεῖνο χωρὶς τοῦ πυώδους . ἔστω δ’ αὐτῷ καὶ τἄλλα πάντα μέσα ἀπό τε τῆς ἡλικίας καὶ τῆς φύσεως καὶ τῆς ὥρας καὶ τῆς χώρας καὶ τῆς οἰκείας δυνάμεως , ὡς μήτε ἰσχυροτάτην εἶναι τὴν δύναμιν μήτ’ ἀσθενεστάτην . ὡσαύτως δὲ καὶ τὴν κρᾶσιν αὐτοῦ τοῦ κάμνοντος μήτε τὴν εὐκρατοτάτην εἶναι μήτε τὴν δυσκρατοτάτην . οὕτως δὲ καὶ ὥραν καὶ χώραν καὶ κατάστασιν καὶ ἡλικίαν τοῦ κάμνοντος ἐν τῷ μέσῳ τετάχθαι τῶν ἀρίστων τε καὶ χειρίστων ὑποθώμεθα . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον ἑκάστου γένους σημείων ὑπάρχειν ὑποκείσθω τῷ κάμνοντι τὰ μέσα . τοῦτον ἔλπιζε τεθνήξεσθαι τεσσαρεσκαιδεκαταῖον , ὡς ταύτης μέσης οὔσης προθεσμίας τοῦ θανάτου . προσγενομένων δὲ σημείων ἀγαθῶν μὲν ἐπὶ πλέονα χρόνον ἐκταθήσεσθαι τὴν προθεσμίαν τοῦ θανάτου , κακῶν δὲ θᾶττον ἢ τεσσαρεσκαιδεκαταῖον τεθνήξεσθαι . τίνα δέ ἐστι τὰ ἀγαθὰ καὶ τίνα τὰ κακὰ διῆλθεν αὐτὸς ἐφεξῆς τὰ μὲν ὀνομαστὶ , τὰ δὲ ἐπὶ κεφαλαίων . ἀλλὰ σύ γε μηδὲ περὶ τούτων ἀκούσῃς ἁπλῶς , ὡς ὁμοτίμων ἁπάντων , ἀλλ’ ἀναμνησθεὶς ὧν αὐτὸς ἔγραψε καὶ ὧν ἡμεῖς προσεθήκαμεν εἴς τε τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν ἀπόβλεπε καὶ τὴν δύναμιν . ὅπου μὲν αὐτὸς εἶπε σωτήριον κάρτα καὶ ὀλέθριον κάρτα τῆς πρώτης τοῦτο δυνάμεως τιθεὶς , τὸ μὲν ἐν τοῖς ἀγαθοῖς , τὸ δὲ ἐν τοῖς κακοῖς . ὡσαύτως δὲ καὶ ὅπου τὸν θάνατον ὑπόγυον ἔφησεν ὑπάρχειν ἢ θανατωδέστατον προσέγραψεν , οὐχ ἁπλῶς εἶπε θανατώδη . καὶ μὲν δὴ κἀπὶ τῶν ὑγιεινῶν σημείων , ὅταν εἴπῃ μεγάλην δύναμιν ἔχειν εἰς σωτηρίην , καὶ πάλιν , ἀσφάλειάν τε γὰρ σημαίνει καὶ τὸ νόσημα ὀλιγοχρόνιον , ἤ τι τοιοῦτον προσέθηκε . τὰ δὲ ἁπλῶς θανατώδη καὶ πάλιν ἁπλῶς περιεστηκότα λεγόμενα μέσης ἐστὶ τάξεως ἀμφότερα κατὰ τὴν ἑαυτῶν φύσιν . ἐ ἑκάτερα δὲ τούτων ὅσα παραβλητικῶς εἶπεν ἤτοι θανατωδέστερα ἢ περιεστηκότερα ἢ τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἑκατέροις προσέθηκεν . ἐὰν μὲν γὰρ ἔπιφανῇ τι τοῖς κατὰ τὴν πέμπτην ἢ ἑβδόμην ἡμέραν εἰρημένοις ὀλεθρίοις πτύσμασι τῶν τῆς πρώτης τάξεως κακῶν σημείων , οὐκ ἂν οὐδ’ εἰς τὴν ἑνδεκάτην ἡμέραν ὁ κάμνων ἐξίκοιτο καὶ μᾶλλον ἐὰν ἑνὸς πλείω γένηται ταῦτα . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον , ἐὰν τῶν ἱκανῶς ἀγαθῶν ἐπιφανῇ τινα , μέχρι τῆς τρίτης ἑβδομάδος ἐκταθήσεται τὸ νόσημα . μιχθέντων δ’ ἀλλήλοις ὀλεθρίων τε καὶ περιεστηκότων ἢ τῶν μᾶλλον ἐν ἑκατέρῳ τῷ γένει τοῖς ἧττον ἢ ὁπωσοῦν ἄλλως · ἐπὶ μὲν τοῖς πλείοσί τε καὶ ἰσχυροτάτοις ἀγαθοῖς σημείοις ἐλπὶς τὸν κάμνοντα πλείονα ζήσεσθαι χρόνον , ἐπὶ δὲ τοῖς ἐναντίοις ἐλάττονα · κατὰ ταῦτα δὲ κἂν ἤτοι γέρων ἢ ἀσθενὴς τὴν δύναμιν ἢ ἐν ὥρᾳ καὶ χώρᾳ καὶ καταστάσει μοχθηρᾷ καὶ δυσκράτῳ νοσῇ τις , ἐπιταθήσεσθαι τοῦ θανάτου τὸ τάχος προσδοκᾷν , μεγίστην πάλιν ἔχειν ἐν τούτοις ἰσχὺν ἡγούμενος τὸν ἀπὸ τῆς δυνάμεως σκοπόν .
Lemmas: ἐλπίς δέ ὁ τοιοῦτος πτύω ἀποθνῄσκω τεσσαρεσκαιδεκαταῖος , ἐάν μή τις αὐτός ἐπιγίγνομαι ἀγαθός . ἔργον ὁ οὗτος ἀλήθεια μανθάνω , προλέγω ἐγώ πειράω , ὥστε προσέχω σύ χρή ὁ νόος ὁ λέγω ὑπό Ἱπποκράτης , μή τοιοῦτος νομίζω αὐτός ὁ δύναμις ὑπάρχω , ὁποῖος ὁ πολύς ὁ ἰατρός γράφω μέχρι γράμμα καί λόγος ὁ πιθανός ἔχω , ὁ δέ ἐπί ὁ νόσος ἔργον ἐλέγχω . πρός γάρ τοι ὁ λέγω ὑπό αὐτός σκοπός , εἰμί μέσος ἅπας ὁ ἄλλος κακός τε καί ἀγαθός ἀποβλέπω , δύναμαι προλέγω ὁ ἡμέρα ἐν ὅς θνῄσκω τις . ὑπόκειμαι γάρ ὁ κάμνω ἑβδομαῖος πτύω ὁ πυώδης οὐ μήν μόνος οὐδέ διά ὅλος ἡμέρα ἐφεξῆς , ἀλλά ἤτοι σύν αὐτός ὁ χολώδης ἤ μόνος ἐκεῖνος χωρίς ὁ πυώδης . εἰμί δέ αὐτός καί ἄλλος πᾶς μέσος ἀπό τε ὁ ἡλικία καί ὁ φύσις καί ὁ ὥρα καί ὁ χώρα καί ὁ οἰκεῖος δύναμις , ὡς μήτε ἰσχυρός εἰμί ὁ δύναμις μήτε ἀσθενής . ὡσαύτως δέ καί ὁ κρᾶσις αὐτός ὁ κάμνω μήτε ὁ εὔκρατος εἰμί μήτε ὁ δύσκρατος . οὕτως δέ καί ὥρα καί χώρα καί κατάστασις καί ἡλικία ὁ κάμνω ἐν ὁ μέσος τάσσω ὁ ἀγαθός τε καί κακός ὑποτίθημι . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος ἕκαστος γένος σημεῖον ὑπάρχω ὑπόκειμαι ὁ κάμνω ὁ μέσος . οὗτος ἐλπίζω θνῄσκω τεσσαρεσκαιδεκαταῖος , ὡς οὗτος μέσος εἰμί προθεσμία ὁ θάνατος . προσγίγνομαι δέ σημεῖον ἀγαθός μέν ἐπί πολύς χρόνος ἐκτείνω ὁ προθεσμία ὁ θάνατος , κακός δέ ταχύς ἤ τεσσαρεσκαιδεκαταῖος θνῄσκω . τίς δέ εἰμί ὁ ἀγαθός καί τίς ὁ κακός διέρχομαι αὐτός ἐφεξῆς ὁ μέν ὀνομαστί , ὁ δέ ἐπί κεφάλαιος . ἀλλά σύ γε μηδέ περί οὗτος ἀκούω ἁπλῶς , ὡς ὁμότιμος ἅπας , ἀλλά ἀναμιμνῄσκω ὅς αὐτός γράφω καί ὅς ἐγώ προστίθημι εἰς τε ὁ ἀριθμός αὐτός ἀποβλέπω καί ὁ δύναμις . ὅπου μέν αὐτός λέγω σωτήριος κάρτα καί ὀλέθριος κάρτα ὁ πρῶτος οὗτος δύναμις τίθημι , ὁ μέν ἐν ὁ ἀγαθός , ὁ δέ ἐν ὁ κακός . ὡσαύτως δέ καί ὅπου ὁ θάνατος ὑπόγυος φημί ὑπάρχω ἤ θανατώδης προσγράφω , οὐ ἁπλῶς λέγω θανατώδης . καί μέν δή ἐπί ὁ ὑγιεινός σημεῖον , ὅταν λέγω μέγας δύναμις ἔχω εἰς σωτηρία , καί πάλιν , ἀσφάλεια τε γάρ σημαίνω καί ὁ νόσημα ὀλιγοχρόνιος , ἤ τις τοιοῦτος προστίθημι . ὁ δέ ἁπλῶς θανατώδης καί πάλιν ἁπλῶς περιίστημι λέγω μέσος εἰμί τάξις ἀμφότερος κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις . ἐς ἑκάτερος δέ οὗτος ὅσος παραβλητικός λέγω ἤτοι θανατώδης ἤ περίεστηκος ἤ ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἑκάτερος προστίθημι . ἐάν μέν γάρ ἔπιφανάω τις ὁ κατά ὁ πέμπτος ἤ ἕβδομος ἡμέρα λέγω ὀλέθριος πτύσμα ὁ ὁ πρῶτος τάξις κακός σημεῖον , οὐ ἄν οὐδέ εἰς ὁ ἑνδέκατος ἡμέρα ὁ κάμνω ἐξικνέομαι καί μάλα ἐάν εἷς πολύς γίγνομαι οὗτος . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος , ἐάν ὁ ἱκανός ἀγαθός ἐπιφανάω τις , μέχρι ὁ τρίτος ἑβδομάς ἐκτείνω ὁ νόσημα . μείγνυμι δέ ἀλλήλων ὀλέθριος τε καί περιίστημι ἤ ὁ μάλα ἐν ἑκάτερος ὁ γένος ὁ ἥσσων ἤ ὁπωσοῦν ἄλλος · ἐπί μέν ὁ πολύς τε καί ἰσχυρός ἀγαθός σημεῖον ἐλπίς ὁ κάμνω πολύς ζάω χρόνος , ἐπί δέ ὁ ἐναντίος ἐλαχύς · κατά οὗτος δέ ἐάν ἤτοι γέρων ἤ ἀσθενής ὁ δύναμις ἤ ἐν ὥρα καί χώρα καί κατάστασις μοχθηρός καί δύσκρατος νοσέω τις , ἐπιτείνω ὁ θάνατος ὁ τάχος προσδοκάω , μέγας πάλιν ἔχω ἐν οὗτος ἰσχύς ἡγέομαι ὁ ἀπό ὁ δύναμις σκοπός .