galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 2.68
Ἤν δ’ ἀφανίζωνται καὶ παλινδρομέωσιν αἰ ἀποστάσιες τοῦ πτυέλου μὴ ἐκχωρέοντος , τοῦ τε πυρετοῦ ἔχοντος , δεινόν · κίνδυνος γὰρ μὴ παραφρονήσῃ καὶ ἀποθάνῃ ὁ ἄνθρωπος . Τὸ ἀφανισθῆναί τινα τῶν παρὰ φύσιν ὄγκων εἰπεῖν οὐ ταὐτὸν σημαίνει τῷ παύσασθαι φάναι . γενικώτερον μὲν γάρ τι δηλοῖ τὸ παύσασθαι , τὸ δὲ ἀφανισθῆναι τοῦ διὰ τάχεος παύσασθαι καὶ οἶον ἐξαίφνης , ἐστὶ δηλωτικόν . ἐνίοτε μὲν οὖν γίνεται τοῦτο διὰ λεπτότητα χυμοῦ καὶ ἀραιότητα μορίου καὶ τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος θερμότητα καὶ τὴν ἰσχὺν τοῦ προσαχθέντος φαρμάκου καὶ τῆς τοῦ κάμνοντος δυνάμεως τὴν ῥώμην . ἐὰν γὰρ ἅμα πάντα συνέλθοι τὰ εἰρημένα , διαφορηθήσεται ταχέως ὁ παρὰ φύσιν ὄγκος . ὡς τὰ πολλὰ δὲ τὸ ἀφανίζεσθαι τὰ τοιαῦτα εἴωθε συμβαίνειν μεταῤῥεόντων τῶν ἐργαζομένων αὐτὰ χυμῶν ἤτοι γε εἰς τοὺς αὐτοὺς τόπους ὅθεν ὥρμησαν , ὅπερ ἰδίως ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζει παλινδρομεῖν , ἢ καί τινας ἄλλους ἐν τῷ βάθει τοῦ σώματος ὄντας . ὡς οὖν ὑπὸ τῶν ἐναντιωτάτων αἰτίων τὸ ἀφανίζεσθαι τοὺς παρὰ φύσιν ὄγκους γινόμενος , ἐναντιωτάτην ἔχει καὶ τὴν τελευτήν . ἤτοι γε ἀπαλλαγὴν ταχίστην ἐνδεικνύμενον τῶν λυπούντων ἢ χειρίστην διάθεσιν ἐπανερχομένων αὐτῶν ἐπὶ τὰ κύρια μέρη . ταῦτα μὲν οὖν κοινὰ πασῶν ἀποστάσεων . ὁ διορισμὸς δὲ κοινὸς μὲν καὶ αὐτός ἐστι τῶν ἀφανιζομένων , ἐπισκέπτεσθαι δὲ χρὴ τἄλλα σημεῖα καὶ μάλιστα τὰ τῶν πεπονθότων μορίων οἰκεῖα . νυνὶ δὲ τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων ὁ ἴδιος εἴρηται διορισμὸς πρὸς Ἱπποκράτους ἐχόμενος δηλονότι τῶν κοινῶν . ἔφη γοῦν οὕτως , ἢν δὲ ἀφανίζωνται αἱ ἀποστάσιες τοῦ πτυέλου μὴ ἐκχωρέοντος τοῦ πυρετοῦ τε ἔχοντος , δεινόν . δῆλον γὰρ ὅτι εἰς τὸ βάθος ἀπεχώρησαν εἰς τόπους κυρίους , ὡς εἴ γε διεφορήθησαν , οὔτ’ ἂν ἐπύρεττον ἔτι καὶ ῥᾳδίως ἔπτυον . εὔλογον οὖν ἐστιν ἐπὶ τὸν πνεύμονα τούτοις πᾶν ὑποχωρῆσαι τὸ ῥεῦμα , διὸ καὶ παραφρονεῖν αὐτοὺς εἰκός ἐστιν , ἐπεὶ καὶ τοῦτο ἕν τι τῶν ἐπὶ πνεύμονι τὰ τοιαῦτα πάθη πάσχοντι συμβαινόντων ἐστίν . ὅτι δὲ δυσπνοοῦντες τεθνήξονται παρέλιπεν εἰπεῖν , εἰδὼς αὐτὸ νοηθησόμενον ἡμῖν ἐκ τῶν προειρημένων .
Lemmas: ἐάν δέ ἀφανίζω καί παλινδρομέω ὁ ἀπόστασις ὁ πτύελος μή ἐκχωρέω , ὁ τε πυρετός ἔχω , δεινός · κίνδυνος γάρ μή παραφρονέω καί ἀποθνῄσκω ὁ ἄνθρωπος . ὁ ἀφανίζω τις ὁ παρά φύσις ὄγκος λέγω οὐ αὐτός σημαίνω ὁ παύω φημί . γενικός μέν γάρ τις δηλόω ὁ παύω , ὁ δέ ἀφανίζω ὁ διά τάχος παύω καί οἷος ἐξαίφνης , εἰμί δηλωτικός . ἐνίοτε μέν οὖν γίγνομαι οὗτος διά λεπτότης χυμός καί ἀραιότης μόριον καί ὁ περιέχω ἐγώ ἀήρ θερμότης καί ὁ ἰσχύς ὁ προσάγω φάρμακον καί ὁ ὁ κάμνω δύναμις ὁ ῥώμη . ἐάν γάρ ἅμα πᾶς συνέρχομαι ὁ λέγω , διαφορέω ταχύς ὁ παρά φύσις ὄγκος . ὡς ὁ πολύς δέ ὁ ἀφανίζω ὁ τοιοῦτος εἴωθα συμβαίνω μεταρρέω ὁ ἐργάζομαι αὐτός χυμός ἤτοι γε εἰς ὁ αὐτός τόπος ὅθεν ὁρμάω , ὅς ἴδιος ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζω παλινδρομέω , ἤ καί τις ἄλλος ἐν ὁ βάθος ὁ σῶμα εἰμί . ὡς οὖν ὑπό ὁ ἐναντίος αἴτιος ὁ ἀφανίζω ὁ παρά φύσις ὄγκος γίγνομαι , ἐναντίος ἔχω καί ὁ τελευτή . ἤτοι γε ἀπαλλαγή ταχύς ἐνδείκνυμι ὁ λυπέω ἤ κακός διάθεσις ἐπανέρχομαι αὐτός ἐπί ὁ κύριος μέρος . οὗτος μέν οὖν κοινός πᾶς ἀπόστασις . ὁ διορισμός δέ κοινός μέν καί αὐτός εἰμί ὁ ἀφανίζω , ἐπισκοπέω δέ χρή ἄλλος σημεῖον καί μάλα ὁ ὁ πάσχω μόριον οἰκεῖος . νυνί δέ ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον ὁ ἴδιος λέγω διορισμός πρός Ἱπποκράτης ἔχω δηλονότι ὁ κοινός . φημί γοῦν οὕτως , ἐάν δέ ἀφανίζω ὁ ἀπόστασις ὁ πτύελον μή ἐκχωρέω ὁ πυρετός τε ἔχω , δεινός . δῆλος γάρ ὅτι εἰς ὁ βάθος ἀποχωρέω εἰς τόπος κύριος , ὡς εἰ γε διαφορέω , οὔτε ἄν πυρέσσω ἔτι καί ῥᾴδιος πτύω . εὔλογος οὖν εἰμί ἐπί ὁ πνεύμων οὗτος πᾶς ὑποχωρέω ὁ ῥεῦμα , διό καί παραφρονέω αὐτός ἔοικα εἰμί , ἐπεί καί οὗτος εἷς τις ὁ ἐπί πνεύμων ὁ τοιοῦτος πάθος πάσχω συμβαίνω εἰμί . ὅτι δέ δυσπνοέω θνῄσκω παραλείπω λέγω , οἶδα αὐτός νοέω ἐγώ ἐκ ὁ προλέγω .