galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 2.50
Αἵματι δὲ ξυμμεμιγμένον μὴ πολλῷ πτύελον ξανθὸν ἐν τοῖσι περιπνευμονικοῖσιν ἐν ἀρχῇ μὲν τῆς νούσου πτυόμενον περιεστηκὸς καὶ κάρτα ὠφελέει . ἑβδομαίῳ δὲ ἐόντι ἢ παλαιοτέρῳ ἧσσον ἀσφαλές . Κοινὸς καὶ οὗτος ὁ λόγος ἐστὶν ἐπὶ πασῶν φλεγμονῶν ἤδη πολλάκις ἡμῖν ἐν πολλοῖς εἰρημένος , ὡς τοῦ κατασκήψαντος εἰς τὰ φλεγμαίνοντα μόρια χυμοῦ διϊδροῦται τὸ λεπτότερον , ὅταν ἡ περιέχουσα τὸ φλεγμαῖνον ἐπιφάνεια μὴ πυκνὴ τὴν φύσιν ὑπάρχῃ , καθάπερ τουτὶ τὸ ἐκτὸς δέρμα . καὶ διὰ τοῦτο ἄν τε κατὰ τοὺς πόρους τῆς ῥινὸς ἢ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἢ τὸ στόμα φλεγμονὴ γένηταί τις , ἀποῤῥέουσιν αὐτῆς ὑγρότητες λεπταὶ , παραπλήσιαι τοῖς ἐπὶ τῶν ἑλκῶν ἰχῶρσιν . οὕτως οὖν καὶ ὁ πνεύμων φλεγμήνας ἀποκρίνει τινὰς ὑγρότητας εἰς τὰς ἐντὸς ἑαυτοῦ κενὰς χώρας , αἵ πέρ εἰσιν αἱ τῶν τραχειῶν ἀρτηριῶν , αἵτινες ὑπὸ τῶν βηχῶν ἀναφερόμεναι πτύονται , τὰ γνωρίσματα φέρουσαι τοῦ τὴν περιπνευμονίαν ἐργαζομένου ῥεύματος . ἐκείνου γάρ εἰσιν οἷον ὀῤῥός τις . ἔσονται τοιγαροῦν , ἐὰν μὲν χολώδης ἱκανὸς ὁ χυμὸς εἴη , ξανθαὶ μόνον , ἐὰν δὲ αἱματώδης , ἐρυθραὶ , ἐὰν δὲ ἐξ ἀμφοῖν μικτὸς , ἐρυθραί τε ἅμα καὶ ξανθαί . αὗται μὲν οὖν αἱ ὑγρότητες ἀγαθαί . βραχὺ δὲ ἀπολείπονται αὐτῶν , καθ’ ἃς ἀναπτύουσιν εἰλικρινὲς αἷμα , καὶ τάχα τινὰ καταπλήξεται τὸ σημεῖον , ὥσπερ ὅταν ἕλκος ἐν πνεύμονι γένηται ῥαγέντος ἀγγείου · καὶ γὰρ καὶ τότε πτύουσιν αἵματος . ἀλλὰ καὶ τὸ κατά τινας τῶν περιπνευμονικῶν ἐπιφαινόμενον αἷμα παντελῶς ὀλίγον ὅμοιον γίνεται τῇ κατὰ διαπήδησιν ὀνομαζομένῃ πρὸς τῶν ἰατρῶν αἵματος πτύσει . γίνεται γὰρ καὶ τοῦτο τὸ σύμπτωμα κατασκήψαντος μὲν αἵματος εἰς τὸ στόμα λεπτοῦ τὴν σύστασιν , ἀραιῶν δὲ τῶν οὔλων ὑπαρχόντων , ὡς μὴ στέγειν αὐτό . καὶ μέντοι κατὰ τὴν φάρυγγα δι’ αἰτίαν τὴν αὐτὴν γίνεταί ποτε τοιαύτη τις ἔκκρισις αἵματος ὀῤῥώδους . οὐδὲ οὖν ἄτοπόν ἐστιν οὐδὲν , ὅταν ἐν τῷ πνεύμονι γένηταί τι τοιοῦτον . διαγνώσῃ δ’ αὐτὸ ῥᾳδίως ἔκ τε τῆς συστάσεως τοῦ αἵματος καὶ αὐτοῦ τοῦ πλήθους . οὔτε γὰρ παχὺ τὴν σύστασίν ἐστι τὸ οὕτως ἀναπτυόμενον οὔτε πολύ . χρὴ δὲ μὴ παραμένειν τὸ σύμπτωμα μέχρι τῆς ἑβδόμης ἡμέρας , ἀλλὰ μάλιστα ἐντὸς τῆς πρώτης τετράδος ἀλλοιωθῆναι πεττόμενον · εἰ δὲ μὴ , ἀλλὰ πάντως γε πρὸ τῆς ἑβδόμης . εἰ δὲ διαμένει τοιοῦτον οἷον ἐξ ἀρχῆς ἦν , εὔδηλον ὡς εἰς χρόνον πλείονα δηλοῖ τὸ νόσημα προήξειν . ὅπου γὰρ οὐδέπω μέχρι τῆς ἑβδόμης ἤρξατο πέττεσθαι , χρονιωτάτην ἔσεσθαι δηλοῖ τὴν τελείαν πέψιν . ἐν δὲ τῷ μακρῷ χρόνῳ πολλὰ μὲν καὶ τῶν ἄλλων ἀτόπων εἴωθε συμπίπτειν , ὅσα τε διὰ τὸν κάμνοντα καὶ τοὺς ὑπηρετοῦντας αὐτῷ , τά τε ἄλλως ἔξωθεν ἀδοκήτως γινόμενα συμβαίνει , καὶ μέντοι καὶ διὰ τὸν ἰατρὸν αὐτὸν ἐνίοτε , κἂν τούτων μηδὲν γένηται , κίνδυνός ἐστι πρὸ τοῦ πεφθῆναι τὸ νόσημα καταλυθῆναι τὴν δύναμιν . καὶ διὰ τοῦτο οὖν ἧττον ἀσφαλές φησι διαμένειν τὰ τοιαῦτα πτύσματα μέχρι πλειόνων ἡμερῶν .
Lemmas: αἷμα δέ συμμείγνυμι μή πολύς πτύελον ξανθός ἐν ὁ περιπνευμονικός ἐν ἀρχή μέν ὁ νόσος πτύω περιίστημι καί κάρτα ὠφελέω . ἑβδομαῖος δέ εἰμί ἤ παλαιός ἥσσων ἀσφαλής . κοινός καί οὗτος ὁ λόγος εἰμί ἐπί πᾶς φλεγμονή ἤδη πολλάκις ἐγώ ἐν πολύς λέγω , ὡς ὁ κατασκήπτω εἰς ὁ φλεγμαίνω μόριον χυμός διιδρόω ὁ λεπτός , ὅταν ὁ περιέχω ὁ φλεγμαίνω ἐπιφάνεια μή πυκνός ὁ φύσις ὑπάρχω , καθά οὗτος ὁ ἐκτός δέρμα . καί διά οὗτος ἐάν τε κατά ὁ πόρος ὁ ῥίς ἤ ὁ ὀφθαλμός ἤ ὁ στόμα φλεγμονή γίγνομαι τις , ἀπορρέω αὐτός ὑγρότης λεπτός , παραπλήσιος ὁ ἐπί ὁ ἕλκος ἰχώρ . οὕτως οὖν καί ὁ πνεύμων φλεγμαίνω ἀποκρίνω τις ὑγρότης εἰς ὁ ἐντός ἑαυτοῦ κενός χώρα , ὅς περ εἰμί ὁ ὁ τραχύς ἀρτηρία , ὅστις ὑπό ὁ βήξ ἀναφέρω πτύω , ὁ γνώρισμα φέρω ὁ ὁ περιπνευμονία ἐργάζομαι ῥεῦμα . ἐκεῖνος γάρ εἰμί οἷος ὀρός τις . εἰμί τοιγαροῦν , ἐάν μέν χολώδης ἱκανός ὁ χυμός εἰμί , ξανθός μόνος , ἐάν δέ αἱματώδης , ἐρυθρός , ἐάν δέ ἐκ ἄμφω μικτός , ἐρυθρός τε ἅμα καί ξανθός . οὗτος μέν οὖν ὁ ὑγρότης ἀγαθός . βραχύς δέ ἀπολείπω αὐτός , κατά ὅς ἀναπτύω εἰλικρινής αἷμα , καί τάχα τις καταπλήσσω ὁ σημεῖον , ὥσπερ ὅταν ἕλκος ἐν πνεύμων γίγνομαι ῥήγνυμι ἀγγεῖον · καί γάρ καί τότε πτύω αἷμα . ἀλλά καί ὁ κατά τις ὁ περιπνευμονικός ἐπιφαίνω αἷμα παντελής ὀλίγος ὅμοιος γίγνομαι ὁ κατά διαπήδησις ὀνομάζω πρός ὁ ἰατρός αἷμα πτύσις . γίγνομαι γάρ καί οὗτος ὁ σύμπτωμα κατασκήπτω μέν αἷμα εἰς ὁ στόμα λεπτός ὁ σύστασις , ἀραιός δέ ὁ οὖλον ὑπάρχω , ὡς μή στέγω αὐτός . καί μέντοι κατά ὁ φάρυγξ διά αἰτία ὁ αὐτός γίγνομαι ποτέ τοιοῦτος τις ἔκκρισις αἷμα ὀρρώδης . οὐδέ οὖν ἄτοπος εἰμί οὐδείς , ὅταν ἐν ὁ πνεύμων γίγνομαι τις τοιοῦτος . διαγνοέω δέ αὐτός ῥᾴδιος ἐκ τε ὁ σύστασις ὁ αἷμα καί αὐτός ὁ πλῆθος . οὔτε γάρ παχύς ὁ σύστασις εἰμί ὁ οὕτως ἀναπτύω οὔτε πολύς . χρή δέ μή παραμένω ὁ σύμπτωμα μέχρι ὁ ἕβδομος ἡμέρα , ἀλλά μάλα ἐντός ὁ πρῶτος τετράς ἀλλοιόω πέσσω · εἰ δέ μή , ἀλλά πάντως γε πρό ὁ ἕβδομος . εἰ δέ διαμένω τοιοῦτος οἷος ἐκ ἀρχή εἰμί , εὔδηλος ὡς εἰς χρόνος πολύς δηλόω ὁ νόσημα προήκω . ὅπου γάρ οὐδέπω μέχρι ὁ ἕβδομος ἄρχω πέσσω , χρόνιος εἰμί δηλόω ὁ τέλειος πέψις . ἐν δέ ὁ μακρός χρόνος πολύς μέν καί ὁ ἄλλος ἄτοπος εἴωθα συμπίπτω , ὅσος τε διά ὁ κάμνω καί ὁ ὑπηρετέω αὐτός , ὁ τε ἄλλος ἔξωθεν ἀδόκητος γίγνομαι συμβαίνω , καί μέντοι καί διά ὁ ἰατρός αὐτός ἐνίοτε , ἐάν οὗτος μηδείς γίγνομαι , κίνδυνος εἰμί πρό ὁ πέσσω ὁ νόσημα καταλύω ὁ δύναμις . καί διά οὗτος οὖν ἥσσων ἀσφαλής φημί διαμένω ὁ τοιοῦτος πτύσμα μέχρι πολύς ἡμέρα .