galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 2.28
Κριμνώδεες δ’ ἐν τοῖσιν οὔροισιν ὑποστάσιες πονηραὶ , τουτέων δὲ εἰσι κακίους αἱ πεταλώδεες . λεπταὶ δὲ καὶ λευκαὶ κάρτα φλαῦραι , τουτέων δὲ εἰσι κακίους αἱ πιτυρώδεες . Κρίμνα καλεῖται τὰ τοῖς ἀλφίτοις ἐμφερόμενα τῆς πεφρυγμένης κριθῆς μόρια μεγάλα , διαπεφευγότα δηλονότι τὴν ἐν τῇ μύλῃ κατεργασίαν ἀκριβῆ . τοιαῦτα τοίνυν ὅταν ἐμφέρηται ταῖς ὑποστάσεσι τῶν οὔρων , οὐκ ἀγαθόν ἐστι σημεῖον . ἐν μὲν γὰρ τοῖς ἀλφίτοις τὸ μὴ καταθραυσθὲν εἰς ἄκρως λεπτὰ μόρια γίνεται κρίμνον , ἐν δὲ τοῖς οὔροις οὐ δήπου τῶν σιτίων τι συναναδοθὲν ἔμεινεν ἔτι σκληρὸν , ἀλλ’ ἐξ ὑπεροπτήσεως αἵματος παχέος ἢ συντηκομένων ἀνωμάλως τῶν σαρκῶν γίνεται ταῦτα . τὸ δὲ ἀνωμάλως ἐστὶν , ὅταν ὑπὸ πυρετώδους θερμασίας ὅσον μὲν ἁπαλόν τέ ἐστι καὶ νεοπαγὲς τῆς σαρκὸς , εἰς ἰχῶρα ἀναλυθῇ , τὸ σκληρὸν δὲ τοῖς πεφρυγμένοις ὑπὸ ταγήνου παραπλησίως συστῇ ξηρανθέν . πρῶτον μὲν γὰρ ἡ νέα καὶ ἁπαλὴ πιμελὴ τήκεται κατὰ τοὺς τοιούτους πυρετοὺς , εἶθ’ ἡ σκληροτέρα καὶ παλαιοτέρα , καὶ μετὰ ταύτην αἱ νέαι καὶ ἁπαλαὶ σάρκες , εἶθ’ αἱ σκληραὶ καὶ παλαιαὶ , καὶ τούτων ἐφεξῆς ἤδη τὰ στερεὰ μόρια τοῦ σώματος , ὧν πάλιν ἀνωμάλως συντηκομένων πεταλώδη μόρια τοῖς οὔροις συνεκκρίνεται . διὸ καὶ χείρω τὰ τοιαῦτά ἐστιν οὖρα τῶν τὰ κριμνώδη μόνον ἐχόντων . ἕτεραι δ’ εἰσὶν ὑποστάσεις λεπταὶ , τουτέστιν οὐκ ἔχουσαι πάχος , ἀλλ’ ὡς ἂν εἴποι τις ἀφρῷ παραπλήσιαι . εὐθέως δ’ εἰσὶν αἱ τοιαῦται καὶ λευκαὶ , διότι δέχονται δι’ ὅλων ἑαυτῶν τὴν τοῦ περιέχοντος αὐγὴν μᾶλλον τῶν παχέων . ἡ γένεσις δ’ αὐταῖς ἐκ φυσώδους πνεύματος ἀναμεμιγμένου δυσλύτως ἡμιπέπτῳ περιττώματι χυμῶν . ἴδιον γάρ ἐστιν αὐτῶν τῶν τελέως πεπεμμένων ὃ καλεῖν εἴωθα ὁμαλὲς . γίνεται δὲ τὸ τοιοῦτον , ὅταν ὁμοιομερὲς ὑπάρχει πᾶν , ὡς τό γε μεμιγμένον ἑτεροίῳ σώματι διάφορα τὰ μόρια κατά τε τὴν σύστασιν ἔχει καὶ τὴν χρόαν . αὐτῶν δὲ τῶν ἀνωμάλων τὰ κατὰ σμικρὰ μόρια τῶν κατὰ μεγάλα τὴν ἀνωμαλίαν ἐχόντων ἐστὶ χείρω . τὰ μὲν γὰρ κατὰ μεγάλα μεγάλην τινὰ ῥώμην τῆς φύσεως ἐνδείκνυται , τοσαύτην ὅσον πέρ ἐστι τὸ μέγεθος τῆς οὐσίας ἀκριβῶς κατειργασμένης , τὰ δὲ κατὰ σμικρὰ νικᾶσθαι πρὸς τῆς ὅλης τὴν δύναμιν ἐμφάνει καὶ οἷον μάχην τινὰ ἔχειν ἐν αὐταῖς ἰσοσθενῆ . τοῦτο μὲν δὴ κοινὸν ἐπὶ πάντων ἐστὶ τῶν ἀνωμάλων . αἱ δὲ κατὰ μέρος ἐν αὐταῖς διαφοραὶ παρά τε τὴν τοῦ πεφθέντος ἀρετὴν γίνονται καὶ τὴν κακίαν τοῦ μὴ πεφθέντος . ἐπὶ δὲ ταῖς εἰρημέναις οὖν τρισὶ διαφοραῖς τῶν ὑποστάσεων ἄλλην τετάρτην λέγει τὴν πιτυρώδη χείρω τῆς τρίτης , ὡς ἂν καὶ αὐτὴν ἐνδεικνυμένην ὁμοίως τῇ τε πρώτῃ καὶ τῇ δευτέρᾳ τὴν θερμασίαν τοῦ πυρετοῦ φλογώδη καὶ συντηκτικὴν , ἣν οὐκ ἐχρῆν τετάρτην , ἀλλὰ τρίτην γεγράφθαι .
Lemmas: κριμνώδης δέ ἐν ὁ οὖρον ὑπόστασις πονηρός , οὗτος δέ εἰμί κακός ὁ πεταλώδης . λεπτός δέ καί λευκός κάρτα φλαῦρος , οὗτος δέ εἰμί κακός ὁ πιτυρώδης . κρίμνον καλέω ὁ ὁ ἄλφιτον ἐμφέρω ὁ φρύγω κριθή μόριον μέγας , διαφεύγω δηλονότι ὁ ἐν ὁ μύλη κατεργασία ἀκριβής . τοιοῦτος τοίνυν ὅταν ἐμφέρω ὁ ὑπόστασις ὁ ὅρος , οὐ ἀγαθός εἰμί σημεῖον . ἐν μέν γάρ ὁ ἄλφιτον ὁ μή καταθραύω εἰς ἄκρος λεπτός μόριον γίγνομαι κρίμνον , ἐν δέ ὁ οὖρον οὐ δήπου ὁ σιτίον τις συναναδίδωμι μένω ἔτι σκληρός , ἀλλά ἐκ ὑπερόπτησις αἷμα παχύς ἤ συντήκω ἀνώμαλος ὁ σάρξ γίγνομαι οὗτος . ὁ δέ ἀνώμαλος εἰμί , ὅταν ὑπό πυρετώδης θερμασία ὅσος μέν ἁπαλός τε εἰμί καί νεοπαγής ὁ σάρξ , εἰς ἰχώρ ἀναλύω , ὁ σκληρός δέ ὁ φρύγω ὑπό τάγηνον παραπλήσιος συνίστημι ξηραίνω . πρῶτος μέν γάρ ὁ νέος καί ἁπαλός πιμελή τήκω κατά ὁ τοιοῦτος πυρετός , εἶτα ὁ σκληρός καί παλαιός , καί μετά οὗτος ὁ νέος καί ἁπαλός σάρξ , εἶτα ὁ σκληρός καί παλαιός , καί οὗτος ἐφεξῆς ἤδη ὁ στερεός μόριον ὁ σῶμα , ὅς πάλιν ἀνώμαλος συντήκω πεταλώδης μόριον ὁ οὖρον συνεκκρίνω . διό καί κακός ὁ τοιοῦτος εἰμί οὖρον ὁ ὁ κριμνώδης μόνος ἔχω . ἕτερος δέ εἰμί ὑπόστασις λεπτός , τουτέστι οὐ ἔχω πάχος , ἀλλά ὡς ἄν λέγω τις ἀφρός παραπλήσιος . εὐθύς δέ εἰμί ὁ τοιοῦτος καί λευκός , διότι δέχομαι διά ὅλος ἑαυτοῦ ὁ ὁ περιέχω αὐγή μάλα ὁ παχύς . ὁ γένεσις δέ αὐτός ἐκ φυσώδης πνεῦμα ἀναμίσγω δύσλυτος ἡμίπεπτος περίσσωμα χυμός . ἴδιος γάρ εἰμί αὐτός ὁ τέλειος πέσσω ὅς καλέω εἴωθα ὁμαλής . γίγνομαι δέ ὁ τοιοῦτος , ὅταν ὁμοιομερής ὑπάρχω πᾶς , ὡς ὁ γε μείγνυμι ἑτεροῖος σῶμα διάφορος ὁ μόριον κατά τε ὁ σύστασις ἔχω καί ὁ χροιά . αὐτός δέ ὁ ἀνώμαλος ὁ κατά μικρός μόριον ὁ κατά μέγας ὁ ἀνωμαλία ἔχω εἰμί κακός . ὁ μέν γάρ κατά μέγας μέγας τις ῥώμη ὁ φύσις ἐνδείκνυμι , τοσοῦτος ὅσος περ εἰμί ὁ μέγεθος ὁ οὐσία ἀκριβής κατεργάζομαι , ὁ δέ κατά μικρός νικάω πρός ὁ ὅλος ὁ δύναμις ἐμφανάω καί οἷος μάχη τις ἔχω ἐν αὐτός ἰσοσθενής . οὗτος μέν δή κοινός ἐπί πᾶς εἰμί ὁ ἀνώμαλος . ὁ δέ κατά μέρος ἐν αὐτός διαφορά παρά τε ὁ ὁ πέσσω ἀρετή γίγνομαι καί ὁ κακία ὁ μή πέσσω . ἐπί δέ ὁ λέγω οὖν τρεῖς διαφορά ὁ ὑπόστασις ἄλλος τέταρτος λέγω ὁ πιτυρώδης κακός ὁ τρίτος , ὡς ἄν καί αὐτός ἐνδείκνυμι ὅμοιος ὁ τε πρῶτος καί ὁ δεύτερος ὁ θερμασία ὁ πυρετός φλογώδης καί συντηκτικός , ὅς οὐ χρή τέταρτος , ἀλλά τρίτος γράφω .