galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 3.34
Τοῖσι δὲ παιδίοισι σπασμοὶ γίνονται , ἢν ὁ πυρετὸς ὀξὺς ᾖ καὶ ἡ γαστὴρ μὴ διαχωρέῃ καὶ ἀγρυπνέωσί τε καὶ ἐκπλαγέωσι καὶ κλαυθμυρίζωσι καὶ τὸ χρῶμα μεταβάλλωσι καὶ χλωρὸν ἢ πέλιον ἢ ἐρυθρὸν ἴσχωσι . γίνεται δὲ ταῦτα ἐξ ἑτοιμοτάτου μὲν τοῖσι παιδίοισι τοῖσι νεωτάτοισιν ἐς τὰ ἑπτὰ ἔτεα , τὰ δὲ πρεσβύτερα τῶν παιδίων καὶ οἱ ἄνδρες οὐκέτι ἐν τοῖσι πυρετοῖσιν ὑπὸ τῶν σπασμῶν ἁλίσκονται , ἢν μή τι τῶν σημείων προσγένηται τῶν ἰσχυροτάτων τε καὶ κακίστων , οἷά περ ἐπὶ τῇσι φρενίτισι γίνεται . Περὶ σπασμῶν αὐτῷ ὁ λόγος νῦν ἐστιν οὐ τῶν ἐν ἑνὶ μέρει τοῦ σώματος γινομένων , ἀλλὰ τῶν ὅλον αὐτὸ καταλαμβανόντων , οἵτινες ἐπὶ μὲν τῶν παιδίων ἑτοιμότατα γίνονται καὶ μᾶλλον ἐπὶ θηλαζόντων . οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ δι’ αὐτὸ τὸ γάλα καὶ μᾶλλον ὅταν ᾖ λίαν παχὺ καὶ ὅτι πλείστῃ τε χρῶνται καὶ ἀκαίρῳ τροφῇ μηδὲν εἰδότες τῶν κατὰ τὸν βίον ἄλλο πλὴν τοῦ ἐσθίειν · πᾶν γὰρ τὸ νευρῶδες αὐτῶν γένος ἀσθενές ἐστι . τριῶν γὰρ οὐσῶν κατὰ γένος δυνάμεων , ἐφ’ ὧν διοικεῖται τὸ σῶμα , ταῖς δυσὶ μέν εἰσιν ἰσχυρότερα τὰ παιδία τῶν ἄλλων , ἀσθενέστερα δὲ τῇ μιᾷ τῇ κατὰ τὰ νεῦρα , διὸ καὶ σπᾶται μὲν ἑτοιμότατα . πάλιν δὲ εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἐπανέρχεται ῥᾳδίως . τοῖς δὲ τελείοις οὔτε γίνεται ῥᾳδίως οὔτε καθίσταται τὰ σπασμώδη πάθη διὰ τὴν ἰσχὺν τῆς κατὰ τὰ νεῦρα δυνάμεως . γίνεται μὲν ﻿ οὖν σπασμὸς καὶ χωρὶς πυρετῶν ἐν ταῖς σφοδραῖς πάνυ ψύξεσι καὶ πλήθει χυμῶν ἀπέπτων τε καὶ παχέων , ἔτι τε φλεγμοναῖς ἐν νεύροις καὶ τένουσιν , ὅταν εἰς συμπάθειαν ἄγωσι τὴν ἀρχήν . ἀλλὰ νῦν ὁ λόγος αὐτῷ περὶ τῶν ἐν πυρετοῖς γινομένων σπασμῶν ἐστιν , ὥσπερ ἐξ ἀρχῆς ὑπέθετο διελθεῖν προγνώσεις , ἐπί τε τῶν ὀξέων νοσημάτων καὶ ὅσα τούτων μεταπιπτόντων γίνεται . τοὺς μὲν οὖν ἐν τοῖς τοιούτοις νοσήμασι σπασμοὺς ἐπὶ τῶν ηὐξημένων ἐκεῖνα τὰ σημεῖα δηλώσει τὰ μάλιστα ταῖς χαλεπαῖς ἐπιφαινόμενα φρενίτισι καὶ μάλισθ’ ὅσα διαστρεφομένων γίνεται τῶν ἐν τῷ προσώπῳ μορίων ἢ ὀδόντων πριομένων ἢ ὀφθαλμῶν ἀστηρίκτων ἢ διεστραμμένων . ἐπὶ δὲ τῶν παίδων ἀρκεῖ καὶ τὸ ἀγρυπνῆσαι μόνον . ἐνίοτε δὲ καὶ φοβηθῆναι σφοδρῶς , ὅπερ ὠνόμασεν ἐκπλαγῆναι καὶ τὸ κλαῦσαι μετ’ ἐντάσεως σφοδροτέρας καὶ τὸ τὴν γαστέρα μὴ διαχωρῆσαι . ταῦτα μὲν οὖν ὡς αἴτια . σημεῖα δὲ τοῦ σπασθήσεσθαι πρὸς τοῖς τοιούτοις αἰτίοις τὰ παρὰ φύσιν χρώματα δηλοῦντα τῶν χυμῶν τὴν μοχθηρίαν , ἐφ’ οἷς εἴωθε σπᾶσθαι . χλωρὸν μὲν γὰρ ἢ πελιδνὸν μοχθηρὸν τῇ ποιότητι δηλοῖ τὸν χυμὸν , ἐρυθρὸν δὲ πλῆθος αἵματος ἐνδείκνυται .
Lemmas: ὁ δέ παιδίον σπασμός γίγνομαι , ἐάν ὁ πυρετός ὀξύς εἰμί καί ὁ γαστήρ μή διαχωρέω καί ἀγρυπνέω τε καί ἐκπλήσσω καί κλαυθμυρίζω καί ὁ χρῶμα μεταβάλλω καί χλωρός ἤ πέλιος ἤ ἐρυθρός ἴσχω . γίγνομαι δέ οὗτος ἐκ ἑτοῖμος μέν ὁ παιδίον ὁ νέος εἰς ὁ ἑπτά ἔτος , ὁ δέ πρέσβυς ὁ παιδίον καί ὁ ἀνήρ οὐκέτι ἐν ὁ πυρετός ὑπό ὁ σπασμός ἁλίσκομαι , ἐάν μή τις ὁ σημεῖον προσγίγνομαι ὁ ἰσχυρός τε καί κακός , οἷος περ ἐπί ὁ φρένιτις γίγνομαι . περί σπασμός αὐτός ὁ λόγος νῦν εἰμί οὐ ὁ ἐν εἷς μέρος ὁ σῶμα γίγνομαι , ἀλλά ὁ ὅλος αὐτός καταλαμβάνω , ὅστις ἐπί μέν ὁ παιδίον ἑτοῖμος γίγνομαι καί μάλα ἐπί θηλάζω . οὐ ἦκα δέ καί διά αὐτός ὁ γάλα καί μάλα ὅταν εἰμί λίαν παχύς καί ὅτι πολύς τε χράω καί ἄκαιρος τροφή μηδείς οἶδα ὁ κατά ὁ βίος ἄλλος πλήν ὁ ἐσθίω · πᾶς γάρ ὁ νευρώδης αὐτός γένος ἀσθενής εἰμί . τρεῖς γάρ εἰμί κατά γένος δύναμις , ἐπί ὅς διοικέω ὁ σῶμα , ὁ δύο μέν εἰμί ἰσχυρός ὁ παιδίον ὁ ἄλλος , ἀσθενής δέ ὁ εἷς ὁ κατά ὁ νεῦρον , διό καί σπάω μέν ἑτοῖμος . πάλιν δέ εἰς ὁ κατά φύσις ἐπανέρχομαι ῥᾴδιος . ὁ δέ τέλειος οὔτε γίγνομαι ῥᾴδιος οὔτε καθίστημι ὁ σπασμώδης πάθος διά ὁ ἰσχύς ὁ κατά ὁ νεῦρον δύναμις . γίγνομαι μέν ﻿ οὖν σπασμός καί χωρίς πυρετός ἐν ὁ σφοδρός πάνυ ψῦξις καί πλῆθος χυμός ἄπεπτος τε καί παχύς , ἔτι τε φλεγμονή ἐν νεῦρον καί τένων , ὅταν εἰς συμπάθεια ἄγω ὁ ἀρχή . ἀλλά νῦν ὁ λόγος αὐτός περί ὁ ἐν πυρετός γίγνομαι σπασμός εἰμί , ὥσπερ ἐκ ἀρχή ὑποτίθημι διέρχομαι πρόγνωσις , ἐπί τε ὁ ὀξύς νόσημα καί ὅσος οὗτος μεταπίπτω γίγνομαι . ὁ μέν οὖν ἐν ὁ τοιοῦτος νόσημα σπασμός ἐπί ὁ αὐξάνω ἐκεῖνος ὁ σημεῖον δηλόω ὁ μάλα ὁ χαλεπός ἐπιφαίνω φρένιτις καί μάλα ὅσος διαστρέφω γίγνομαι ὁ ἐν ὁ πρόσωπον μόριον ἤ ὀδούς πρίω ἤ ὀφθαλμός ἀστήρικτος ἤ διαστράπτω . ἐπί δέ ὁ παῖς ἀρκέω καί ὁ ἀγρυπνέω μόνος . ἐνίοτε δέ καί φοβέω σφοδρός , ὅς ὀνομάζω ἐκπλήγνυμι καί ὁ κλαίω μετά ἔντασις σφοδρός καί ὁ ὁ γαστήρ μή διαχωρέω . οὗτος μέν οὖν ὡς αἴτιος . σημεῖον δέ ὁ σπάω πρός ὁ τοιοῦτος αἴτιος ὁ παρά φύσις χρῶμα δηλόω ὁ χυμός ὁ μοχθηρία , ἐπί ὅς εἴωθα σπάω . χλωρός μέν γάρ ἤ πελιδνός μοχθηρός ὁ ποιότης δηλόω ὁ χυμός , ἐρυθρός δέ πλῆθος αἷμα ἐνδείκνυμι .