galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 1.5
Σκέπτεσθαι δὲ χρὴ ᾧδε ἐν τοῖσιν ὀξέσι νοσήμασι · πρῶτον μὲν τὸ πρόσωπον τοῦ νοσέοντος , εἰ ὅμοιόν ἐστι τοῖσι τῶν ὑγιαινόντων , μάλιστα δὲ εἰ αὐτῷ ἑωυτῷ , οὕτω γὰρ ἂν εἴη ἄριστον . τὸ δὲ ἐναντιώτατον τοῦ ὁμοίου δεινότατον . Ὅτι μὲν οὖν ὁ λόγος αὐτῷ περὶ τῶν ὀξέων νοσημάτων ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ γεγένηται σαφῶς ἐδήλωσεν . ἄρχεται δὲ τῆς διδασκαλίας ἀπὸ τῶν κατὰ τὸ πρόσωπον σημείων , ὡς ἂν πρώτων τε φαινομένων καὶ μεγάλην ἐχόντων δύναμιν . ὅτι μὲν οὖν πρῶτα φαίνεται ταῦτα πρόδηλον παντί · ὅτι δὲ καὶ μεγάλην ἔχει δύναμιν εἰς πρόγνωσιν ἐφεξῆς μαθήσῃ . πρῶτον δ’ ἀναμνήσθητί μοι τοῦ κοινοῦ τῆς τέχνης ὅλης αὐτοῦ προοιμίου γραφέντος ἐν τῷ κατ’ ἰητρεῖον ἢ ὅμοια ἢ ἀνόμοια ἐξ ἀρχῆς ἀπὸ τῶν μεγίστων , εἶτα ἀπὸ τῶν ῥηΐστων , ἀπὸ τῶν πάντη πάντως προερχομένων , ἃ καὶ ἰδεῖν τῇ ὄψει καὶ τῇ ἁφῇ καὶ τῇ ἀκοῇ καὶ τῇ γλώσσῃ καὶ τῇ γνώμῃ ἐστὶν αἰσθέσθαι , οὐ γὰρ ἡ πρόγνωσις μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡ τῶν ποιητέων ἔνδειξις ἀπὸ τουτέων ἄρχεται . περὶ οὖν τῶν ποιητέων ἐν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς εἴρηται μεθόδου γράμμασι · περὶ δὲ τῶν προγνώσεων ἐνταυθοῖ σκόπει πάλιν ἀναμνησθεὶς ὡς οὐ τὰ μέλλοντα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ προγεγονότα καὶ τὰ νῦν ὄντα κατὰ τὸ σῶμα διά τινων σημείων εὑρίσκειν ἐκ τοῦ προγνωστικοῦ μέρους τῆς τέχνης ἐστίν . ἀλλὰ τὴν γε τῶν ἐνεστώτων γνῶσιν ἰδίᾳ προσηγορίᾳ καλεῖν εἰθίσμεθα διάγνωσιν . ἐπισκέπτεσθαι δὲ κελεύει τὸ πρόσωπον τοῦ νοσέοντος ἐξ ἀρχῆς εἰ ὅμοιον ἢ ἀνόμοιόν ἐστι τῷ τῶν ὑγιαινόντων , ἔτι δὲ μᾶλλον εἰ αὐτὸ ἑωυτῷ . καὶ γὰρ καὶ τοῦτο τὸ σημεῖον τῶν Ἱπποκράτους δογμάτων ἐστὶν , ὡς μὴ μόνον ἀπὸ τῆς κοινῆς φύσεως ἁπάντων , ἀλλὰ καὶ τῆς ἰδίας ἑκάστου σκέπτεσθαι πάντα κατὰ τὴν τέχνην . καὶ γὰρ ὁπότε παραβάλλειν ἠξίου τὰ πεπονθότα μόρια τοῖς ὑγιαίνουσι , συνεβούλευε μὴ τὰ ἀλλότρια καθορᾷν , ἀλλὰ τοῦ πεπονθότος αὐτοῦ . ἄριστον μὲν οὖν ἐστι πρόσωπον ἀνθρώπου κάμνοντος ὅταν ὁμοιότατον ἑαυτῷ διαμένῃ , χαλεπώτατον δὲ ὅταν ἐναντιώτατον γένηται . τὰ δὲ ἐν τῷ μεταξὺ τοῦ ἀρίστου τε καὶ χειρίστου οἷα σὸν ἔργον ἤδη σκοπεῖσθαι καὶ ἄκρων ἀφωρισμένων . τὰ μὲν γὰρ καὶ ἐγγυτέρω τοῦ ἀρίστου βελτίω , τὰ δ’ ἐγγυτέρω τοῦ χειρίστου χείρω . μέσα δ’ ἀμφοῖν ἐστι τὰ μηδετέρου πλέον ἀφιστάμενα . τὸ μὲν οὖν ἄριστον πρόσωπον ἑνὶ κεφαλαίῳ περιλαβὼν ἐδήλωσε . τὸ γὰρ ὁμοιότατον τῷ κατὰ φύσιν ἄριστον , τὸ δ’ ἐναντιώτατον ὡς ἂν οὐδὲ σύντροφον ἡμῖν ὑπάρχον . τὸ δὲ προγινωσκόμενον αὐτὸς ἐκ τῶν κατὰ μέρος ἐδίδαξε γνωρισμάτων , ὧν ἕκαστον ἰδίᾳ προχειριοῦμαι διὰ τῶν ἐφεξῆς γεγραμμένων .
Lemmas: σκοπέω δέ χρή ὧδε ἐν ὁ ὀξύς νόσημα · πρῶτος μέν ὁ πρόσωπον ὁ νοσέω , εἰ ὅμοιος εἰμί ὁ ὁ ὑγιαίνω , μάλα δέ εἰ αὐτός ἑαυτοῦ , οὕτως γάρ ἄν εἰμί ἀγαθός . ὁ δέ ἐναντίος ὁ ὅμοιος δεινός . ὅτι μέν οὖν ὁ λόγος αὐτός περί ὁ ὀξύς νόσημα ἐν οὗτος ὁ βιβλίον γίγνομαι σαφής δηλόω . ἄρχω δέ ὁ διδασκαλία ἀπό ὁ κατά ὁ πρόσωπον σημεῖον , ὡς ἄν πρῶτος τε φαίνω καί μέγας ἔχω δύναμις . ὅτι μέν οὖν πρῶτος φαίνω οὗτος πρόδηλος πᾶς · ὅτι δέ καί μέγας ἔχω δύναμις εἰς πρόγνωσις ἐφεξῆς μανθάνω . πρῶτος δέ ἀναμιμνῄσκω ἐγώ ὁ κοινός ὁ τέχνη ὅλος αὐτός προοίμιον γράφω ἐν ὁ κατά ἰατρεῖον ἤ ὅμοιος ἤ ἀνόμοιος ἐκ ἀρχή ἀπό ὁ μέγας , εἶτα ἀπό ὁ ῥᾴδιος , ἀπό ὁ πάντῃ πάντως προέρχομαι , ὅς καί ὁράω ὁ ὄψις καί ὁ ἁφή καί ὁ ἀκοή καί ὁ γλῶσσα καί ὁ γνώμη εἰμί αἰσθάνομαι , οὐ γάρ ὁ πρόγνωσις μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ ποιητής ἔνδειξις ἀπό οὗτος ἄρχω . περί οὖν ὁ ποιητής ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός λέγω μέθοδος γράμμα · περί δέ ὁ πρόγνωσις ἐνταυθοῖ σκοπέω πάλιν ἀναμιμνῄσκω ὡς οὐ ὁ μέλλω μόνος , ἀλλά καί ὁ προγίγνομαι καί ὁ νῦν εἰμί κατά ὁ σῶμα διά τις σημεῖον εὑρίσκω ἐκ ὁ προγνωστικός μέρος ὁ τέχνη εἰμί . ἀλλά ὁ γε ὁ ἐνίστημι γνῶσις ἴδιος προσηγορία καλέω ἐθίζω διάγνωσις . ἐπισκοπέω δέ κελεύω ὁ πρόσωπον ὁ νοσέω ἐκ ἀρχή εἰ ὅμοιος ἤ ἀνόμοιος εἰμί ὁ ὁ ὑγιαίνω , ἔτι δέ μάλα εἰ αὐτός ἑαυτοῦ . καί γάρ καί οὗτος ὁ σημεῖον ὁ Ἱπποκράτης δόγμα εἰμί , ὡς μή μόνος ἀπό ὁ κοινός φύσις ἅπας , ἀλλά καί ὁ ἴδιος ἕκαστος σκοπέω πᾶς κατά ὁ τέχνη . καί γάρ ὁπότε παραβάλλω ἀξιόω ὁ πάσχω μόριον ὁ ὑγιαίνω , συμβουλεύω μή ὁ ἀλλότριος καθοράω , ἀλλά ὁ πάσχω αὐτός . ἀγαθός μέν οὖν εἰμί πρόσωπον ἄνθρωπος κάμνω ὅταν ὅμοιος ἑαυτοῦ διαμένω , χαλεπός δέ ὅταν ἐναντίος γίγνομαι . ὁ δέ ἐν ὁ μεταξύ ὁ ἀγαθός τε καί κακός οἷος σός ἔργον ἤδη σκοπέω καί ἄκρον ἀφορίζω . ὁ μέν γάρ καί ἐγγύς ὁ ἀγαθός ἀγαθός , ὁ δέ ἐγγύς ὁ κακός κακός . μέσος δέ ἄμφω εἰμί ὁ μηδέτερος πολύς ἀφίστημι . ὁ μέν οὖν ἀγαθός πρόσωπον εἷς κεφάλαιος περιλαμβάνω δηλόω . ὁ γάρ ὅμοιος ὁ κατά φύσις ἀγαθός , ὁ δέ ἐναντίος ὡς ἄν οὐδέ σύντροφος ἐγώ ὑπάρχω . ὁ δέ προγιγνώσκω αὐτός ἐκ ὁ κατά μέρος διδάσκω γνώρισμα , ὅς ἕκαστος ἴδιος προχειρίζω διά ὁ ἐφεξῆς γράφω .