galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 2.67
Αἱ δὲ ἀποστάσιες αἱ ἐς τὰ σκέλεα ἐν τῇσι περιπνευμονίῃσι τῇσιν ἰσχυρῇσί τε καὶ ἐπικινδύνοισι λυσιτελέες μὲν πᾶσαι · ἄρισται δὲ αἱ τοῦ πτυέλου ἐν μεταβολῇ ἤδη ἐόντος γινόμεναι . εἰ γὰρ τὸ οἴδημα καὶ ἡ ὀδύνη γίνοιτο , τοῦ πτυέλου ἀντὶ ξανθοῦ πυώδεος γινομένου καὶ ἐκχωρέοντος ἔξω , οὕτως ἂν ἀσφαλέστατα ὅ τε ἄνθρωπος περιγίνοιτο καὶ ἡ ἀπόστασις ἀνώδυνος τάχιστα ἂν παύσαιτο . ἢν δὲ τὸ πτύελον μὴ ἐκχωρέῃ καλῶς , μηδὲ τὸ οὖρον ὑπόστασιν ἀγαθὴν ἔχον φαίνοιτο , κίνδυνος χωλὸν γενέσθαι τὸ ἄρθρον ἢ πολλὰ πράγματα παρασχεῖν . Ἐπὶ τῶν ἰσχυρῶν περιπνευμονιῶν ἀποστάσεις ἐς τὰ σκέλη γίνεσθαι πάντως μὲν ἀγαθόν ἐστιν , εἴ γε δὴ παντὸς μᾶλλον ἀληθὲς ὑπάρχει τὸ κατὰ τὸ δεύτερον τῶν ἐπιδημιῶν ὑπὲρ τῶν ἀγαθῶν ἀποστάσεων εἰρημένον , ὡς ἄρισται πασῶν εἰσιν αἱ μάλιστα κάτω καὶ ποῤῥωτάτω τῆς νόσου , μᾶλλον δὲ ὅταν ἅμα πέψει γίνωνται . καὶ γὰρ καὶ τοῦτ’ ἐπῄνεσεν ἐν τῷ πρώτῳ τῶν ἐπιδημιῶν εἰπών · πεπασμοὶ ταχύτητα κρίσιος ἀσφάλειαν ὑγιεινὴν σημαίνουσιν . ἐνδείκνυται δὲ τὴν πέψιν ἥ τε μεταβολὴ τοῦ πτυέλου καὶ ἡ κένωσις ἄλυπός τε καὶ δαψιλὴς γινομένη . τοῦτο γὰρ ἐδήλωσεν εἰπών · ἔτι τοῦ πτυέλου ἐκχωρέοντος ἔξω , εἰ δὲ καὶ χωρὶς τοῦ πεφθῆναι τὴν νόσον , ἀπόστασις ἐς τὰ σκέλη γένοιτο , ῥύσαιτο μὲν ἂν καὶ οὑτωσὶ ἐκ τοῦ κατὰ τὴν περιπνευμονίαν κινδύνου τὸν ἄνθρωπον . αὐτὸ δὲ τὸ ἄρθρον εἰς ὃ κατέσκηψε , δυσίατον ἕξει τὸ ἀπόσκημμα καὶ τάχ’ ἂν ἐνίοτε χωλωθείη κατὰ τοῦτο ὁ ἄνθρωπος . εἴρηται δ’ αὐτῷ πάλιν ἐνταυθοῖ οὐχ ἓν τῆς ἀπεψίας σημεῖον , ὥσπερ τῆς πέψεως , ἀλλὰ προσέθηκε τοῖς πτύσμασι καὶ τὴν ἀπὸ τῶν οὔρων διάγνωσιν . ἐπ’ αὐτῶν γε μὴν τῶν κακοήθων πτυσμάτων οὐκέτι προσέθηκε τὸ μὴ πεπέφθαι , καίτοι γε ἀντέκειτο τοῦτο τῷ πεπαίνεσθαι · μόνῳ δ’ ἠρκέσθη τῷ μὴ ἐκχωρεῖν , ἱκανὸν εἶναι γνώρισμα αὐτὸ τῆς κακοηθείας τοῦ νοσήματος ὑπολαβὼν , ὡς τό γε πτύεσθαι μόνον ἢ πέττεσθαι μόνον οὐδέτερον ἱκανόν . ὅτι καὶ πτύεται πολλάκις αὐτάρκως ἔτι ἀπέπτου τοῦ νοσήματος ὄντος , καὶ πέττεται μὲν ἐνίοτε τὸ νόσημα , πτύεται δ’ οὐκ αὐτάρκως τὸ πτύελον · ποτὲ μὲν ἐπ’ ἀῤῥωστίᾳ τῆς κινούσης τὸν θώρακα δυνάμεως , ἐνίοτε δὲ διὰ πάχος ἢ γλισχρότητα τοῦ πτυέλου , καὶ ποτὲ δι’ ἀμφότερα συνελθόντα , τήν τε τῆς δυνάμεως ἀῤῥωστίαν καὶ τοῦ πύου τὴν ποιότητα . χρὴ τοίνυν καὶ πεπέφθαι τὸ νόσημα καὶ πτύεσθαι καλῶς τὰ πτύελα κατὰ τὰς ὑγιάζεσθαι μελλούσας διαθέσεις . κατὰ μέντοι τὰς ἐναντίας ἱκανὸν γνώρισμα καὶ τὸ μὴ πτύεσθαι μόνον . ἐκ περιουσίας δ’ ἂν ἐν αὐταῖς ταύταις ἡ διάγνωσις γένοιτο τῆς κακοηθείας τοῦ νοσήματος , εἰ σὺν τῷ μὴ πτύεσθαι καλῶς μηδὲ κενοῦσθαι τὰ κατὰ τὸν πνεύμονα καὶ θώρακα , προσείη τινὰ καὶ τῆς ἀπεψίας τοῦ χυμοῦ γνωρίσματα . πρόδηλον γὰρ ὅτι χαλεπωτέρα μέν ἐστιν ἡ διάθεσις , ἐφ’ ἦς οὔτε πτύουσιν ἥ τ’ ἀπεψία διαμένει · μετριωτέρα δὲ καθ’ ὦν πέττεται μὲν , οὐχ ἱκανῶς δ’ ἀποπτύουσιν οὐδὲ καθαίρονται τελέως . ὅτι δ’ εἰς ἄρθρα μάλιστα τὰς ἀποστάσεις γίνεσθαι συμβέβηκεν , ὅπερ κἀν ταῖς ἐπιδημίαις ἔγραψεν , ἐδήλωσε κἀνταῦθα κατὰ τὸ πάρεργον εἰπὼν , κίνδυνος γενέσθαι χωλὸν τὸ ἄρθρον . αἰτία δὲ τῶν τοιούτων ἀποστάσεων ἡ εὐρυχωρία τῶν ἄρθρων ἐστὶν , ὑποδεχομένη τὰ κατασκήπτοντα ῥεύματα . δύναται δέ τι καὶ ἡ κίνησις αὐτῶν συντελεῖν . πρὸς γὰρ τὰ κινούμενά τε καὶ θερμαινόμενα ῥᾷον ἀφικνοῦνται πάντες οἱ χυμοί .
Lemmas: ὁ δέ ἀπόστασις ὁ εἰς ὁ σκέλος ἐν ὁ περιπνευμονία ὁ ἰσχυρός τε καί ἐπικίνδυνος λυσιτελής μέν πᾶς · ἀγαθός δέ ὁ ὁ πτύελος ἐν μεταβολή ἤδη εἰμί γίγνομαι . εἰ γάρ ὁ οἴδημα καί ὁ ὀδύνη γίγνομαι , ὁ πτύελος ἀντί ξανθός πυώδης γίγνομαι καί ἐκχωρέω ἔξω , οὕτως ἄν ἀσφαλής ὁ τε ἄνθρωπος περιγίγνομαι καί ὁ ἀπόστασις ἀνώδυνος ταχύς ἄν παύω . ἐάν δέ ὁ πτύελον μή ἐκχωρέω καλός , μηδέ ὁ οὖρος ὑπόστασις ἀγαθός ἔχω φαίνω , κίνδυνος χωλός γίγνομαι ὁ ἄρθρον ἤ πολύς πρᾶγμα παρέχω . ἐπί ὁ ἰσχυρός περιπλευμονία ἀπόστασις εἰς ὁ σκέλος γίγνομαι πάντως μέν ἀγαθός εἰμί , εἰ γε δή πᾶς μάλα ἀληθής ὑπάρχω ὁ κατά ὁ δεύτερος ὁ ἐπιδημία ὑπέρ ὁ ἀγαθός ἀπόστασις λέγω , ὡς ἀγαθός πᾶς εἰμί ὁ μάλα κάτω καί πόρρω ὁ νόσος , μάλα δέ ὅταν ἅμα πέψις γίγνομαι . καί γάρ καί οὗτος ἐπαινέω ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἐπιδημία λέγω · πεπασμός ταχύτης κρίσις ἀσφάλεια ὑγιεινός σημαίνω . ἐνδείκνυμι δέ ὁ πέψις ὁ τε μεταβολή ὁ πτύελος καί ὁ κένωσις ἄλυπος τε καί δαψιλής γίγνομαι . οὗτος γάρ δηλόω λέγω · ἔτι ὁ πτύελος ἐκχωρέω ἔξω , εἰ δέ καί χωρίς ὁ πέσσω ὁ νόσος , ἀπόστασις εἰς ὁ σκέλος γίγνομαι , ἐρύω μέν ἄν καί οὕτως ἐκ ὁ κατά ὁ περιπνευμονία κίνδυνος ὁ ἄνθρωπος . αὐτός δέ ὁ ἄρθρον εἰς ὅς κατασκήπτω , δυσίατος ἔχω ὁ ἀπόσκημμα καί τάχα ἄν ἐνίοτε χωλόομαι κατά οὗτος ὁ ἄνθρωπος . λέγω δέ αὐτός πάλιν ἐνταυθοῖ οὐ εἷς ὁ ἀπεψία σημεῖον , ὥσπερ ὁ πέψις , ἀλλά προστίθημι ὁ πτύσμα καί ὁ ἀπό ὁ ὅρος διάγνωσις . ἐπί αὐτός γε μήν ὁ κακοήθης πτύσμα οὐκέτι προστίθημι ὁ μή πέσσω , καίτοι γε ἀντίκειμαι οὗτος ὁ πεπαίνω · μόνος δέ ἀρκέω ὁ μή ἐκχωρέω , ἱκανός εἰμί γνώρισμα αὐτός ὁ κακοήθεια ὁ νόσημα ὑπολαμβάνω , ὡς ὁ γε πτύω μόνος ἤ πέσσω μόνος οὐδέτερος ἱκανός . ὅτι καί πτύω πολλάκις αὔταρκος ἔτι ἄπεπτος ὁ νόσημα εἰμί , καί πέσσω μέν ἐνίοτε ὁ νόσημα , πτύω δέ οὐ αὔταρκος ὁ πτύελον · ποτέ μέν ἐπί ἀρρωστία ὁ κινέω ὁ θώραξ δύναμις , ἐνίοτε δέ διά πάχος ἤ γλισχρότης ὁ πτύελος , καί ποτέ διά ἀμφότερος συνέρχομαι , ὁ τε ὁ δύναμις ἀρρωστία καί ὁ πύον ὁ ποιότης . χρή τοίνυν καί πέσσω ὁ νόσημα καί πτύω καλός ὁ πτύελον κατά ὁ ὑγιάζω μέλλω διάθεσις . κατά μέντοι ὁ ἐναντίος ἱκανός γνώρισμα καί ὁ μή πτύω μόνος . ἐκ περιουσία δέ ἄν ἐν αὐτός οὗτος ὁ διάγνωσις γίγνομαι ὁ κακοήθεια ὁ νόσημα , εἰ σύν ὁ μή πτύω καλός μηδέ κενόω ὁ κατά ὁ πνεύμων καί θώραξ , πρόσειμι τις καί ὁ ἀπεψία ὁ χυμός γνώρισμα . πρόδηλος γάρ ὅτι χαλεπός μέν εἰμί ὁ διάθεσις , ἐπί ὅς οὔτε πτύω ὁ τε ἀπεψία διαμένω · μέτριος δέ κατά ὅς πέσσω μέν , οὐ ἱκανός δέ ἀποπτύω οὐδέ καθαίρω τέλειος . ὅτι δέ εἰς ἄρθρον μάλα ὁ ἀπόστασις γίγνομαι συμβαίνω , ὅς ἐν ὁ ἐπιδημία γράφω , δηλόω ἐνταῦθα κατά ὁ πάρεργον λέγω , κίνδυνος γίγνομαι χωλός ὁ ἄρθρον . αἰτία δέ ὁ τοιοῦτος ἀπόστασις ὁ εὐρυχωρία ὁ ἄρθρον εἰμί , ὑποδέχομαι ὁ κατασκήπτω ῥεῦμα . δύναμαι δέ τις καί ὁ κίνησις αὐτός συντελέω . πρός γάρ ὁ κινέω τε καί θερμαίνω ῥᾴδιος ἀφικνέομαι πᾶς ὁ χυμός .