galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 1.26
Οἱ ἱδρῶτες ἄριστοι μέν εἰσιν ἐν πᾶσι τοῖσιν ὀξέσι νουσήμασιν , ὁκόσοι ἂν ἐν ἡμέρῃσί τε κρισίμοισι γίνωνται καὶ τελείως τὸν πυρετὸν ἀπαλλάξωσιν . ἀγαθοὶ δὲ καὶ ὁκόσοι διὰ παντὸς τοῦ σώματος γινόμενοι ἀπέδειξαν τὸν ἄνθρωπον εὐπετέστερον φέροντα τὸ νούσημα . οἳ δ’ ἂν μὴ τουτέων τι ἐξεργάσονται οὐ λυσιτελέες . κάκιστοι δὲ οἱ ψυχροί τε καὶ μοῦνον περὶ τὴν κεφαλὴν γινόμενοι καὶ τὸ πρόσωπον καὶ τὸν αὐχένα . οὗτοι γὰρ ξὺν μὲν ὀξεῖ πυρετῷ θάνατον προσημαίνουσι , ξὺν δὲ πρηυτέρῳ μῆκος νόσου . καὶ οἱ κατὰ πᾶν τὸ σῶμα ὡσαύτως γινόμενοι τοῖσι περὶ τὴν κεφαλήν . οἱ δὲ κεγχροειδέες καὶ μοῦνον περὶ τὸν τράχηλον γινόμενοι πονηροί . οἱ δὲ μετὰ σταλαγμῶν καὶ ἀτμίζοντες ἀγαθοί . κατανοεῖν δὲ χρὴ τὸ σύνολον τῶν ἱδρώτων . γίνονται γὰρ οἱ μὲν δι’ ἔκλυσιν σωμάτων , οἱ δὲ διὰ συντονίην φλεγμονῆς . Ἐπὶ μὲν τῶν ἀρίστων ἱδρώτων δύο γράψας γνωρίσματα τὸ τρίτον παρέλιπεν , ὡς ἐξ ἀνάγκης ἑπόμενον οἷς εἶπεν . ὅσοι γὰρ ἐν ἡμέραις τε κρισίμοις γένωνται καὶ τελείως τῶν πυρετῶν ἀπαλλάξωσι τὸν κάμνοντα , οὗτοι καὶ δι’ ὅλου τοῦ σώματός εἰσιν . ἐν δὲ τοῖς ἀγαθοῖς μὲν , οὐ μὴν ἀρίστοις γε τὸ δι’ ὅλου τοῦ σώματος γενέσθαι καὶ τὸ καθελεῖν τι τῆς νόσου γράψας οὐδὲν ἔτι προσέθηκε περὶ τῶν κρισίμων ἡμερῶν , ὡς ἐξ ἀνάγκης αὖ πάλιν καὶ τούτου συνεπομένου τοῖς ἀγαθοῖς ἱδρῶσι . τρίτη δ’ ἄλλη τάξις ἱδρώτων ἐστὶ μετρίως κακῶν , ὑπὲρ ὧν εἶπεν . οἳ δ’ ἂν μηδὲν τουτέων ἐργάσωνται οὐ λυσιτελέες , τουτέστι τό τε δι’ ὅλου τοῦ σώματος γίνεσθαι καὶ τὸ μὴ τὸν κάμνοντα ποιεῖν εὐπετέστερον φέρειν τὴν νόσον . αὐτῶν δὲ τούτων εὔδηλον ὅτι χείρους μὲν εἰσιν οἱ μηδέτερον τούτων ἐργασάμενοι . μετριώτεροι δὲ οἱ τὸ ἕτερον . αὖθις δὲ πάλιν αὐτῶν τούτων οἱ μὲν εὐπετέστερον φέρειν τὴν νόσον ἐργασάμενοι μετριώτεροι , κἂν μὴ δι’ ὅλου τοῦ σώματος γένωνται . χείρους δ’ οἱ βαρύτερον ἀποδείξαντες τὸ νόσημα κἂν εἰς ὅλον ἐκταθῶσι τὸ σῶμα . τούτοις μὲν οὖν ἅπασιν ὑπάρχει τοῖς ἱδρῶσι θερμοῖς εἶναι καὶ διὰ τοῦτ’ οὐδὲ κατὰ μίαν τῶν τριῶν τάξεων ἐδήλωσεν αὐτὸ , παραλείπειν εἰθισμένος ὅσα τε ἐξ ἀνάγκης ἕπεταί τισι καὶ ὅσα διὰ τῆς τῶν ἐφεξῆς λεγομένων ἀντιθέσεως δηλοῦται . πᾶσι δὲ τοῖς προειρημένοις κατὰ τοῦτον τὸν λόγον ἱδρῶσιν ἀντιτίθησι τοὺς ψυχροὺς εἰπὼν ᾧδε · κάκιστοι δὲ καὶ οἱ ψυχροὶ καὶ σὺν αὐτοῖς κακοὺς εἷναί φησιν ὅσοι περὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸν αὐχένα γίνονται κἂν μὴ ψυχροὶ τυγχάνωσιν ὄντες , ἀπειλοῦσι γὰρ οὗτοι συγκοπήν . εἰ δ’ ἅμα τε περὶ ταῦτα γένωνται τὰ μέρη καὶ ψυχροὶ φαίνωνται , χείριστοι πάντων εἰσίν . οὐ γὰρ ἔτι μέλλειν , ἀλλ’ ἄρχεσθαι δηλοῦσιν ἤδη τὴν συγκοπήν . ἐπιδιορίζονται δὲ τῇ σφοδρότητι τοῦ πυρετοῦ , εἰ μὲν γὰρ ὀξεῖς ὑπάρχουσι , θάνατον οἴσουσι πάντως οἵ τε ψυχροὶ , κἂν δι’ ὅλου γίνωνται τοῦ σώματος , οἵ τε περὶ τὸν τράχηλον καὶ κεφαλὴν , εἰ καὶ θερμοὶ τύχοιεν ὄντες . εἰ δὲ καὶ πρᾶος ὁ πυρετὸς εἴη , δυνήσεταί ποτε πέψαι τοὺς μοχθηροὺς χυμοὺς ἡ δύναμις ἐν τῷ χρόνῳ μὴ φθάσασα προαναλωθῆναι τῇ τῶν πυρετῶν ὀξύτητι . περὶ μέντοι τῶν κρισίμων ἡμερῶν οὐκέτι οὐδὲν εἶπεν ἐπὶ τῶν ἄλλων ἱδρώτων , καίτοι γε ἐν τοῖς περὶ τῶν ἀρίστων εἶπεν ἐν ἀρχῇ , διότι τε μέλλει δύναμίν τινα τῶν κρισίμων ἐν τῷ περὶ αὐτῶν λόγῳ διδάσκειν , ἐν αὐτῇ τε τῇ ῥήσει συνενεδείξατο . μία γὰρ αὐτῶν ἐστιν ἡ δύναμις πιστὴν ἐργάσασθαι τὴν κρίσιν , ἄν τε εἰς ἀγαθὸν ἐάν τε εἰς κακὸν τελευτήσῃ . γινώσκειν δὲ χρὴ τὴν τελευτὴν τῆς προκειμένης ῥήσεως ὑπὸ τῶν περὶ τὸν Διοσκουρίδην γεγραμμένην κατὰ τήνδε τὴν λέξιν · κάκιστοι δ’ οἱ ψυχροὶ καὶ μόνον περὶ τὴν κεφαλὴν γινόμενοι καὶ τὸν αὐχένα , οὗτοι γὰρ θάνατον σημαίνουσιν ἢ μῆκος νόσου . δῆλον δ’ ὅτι καὶ ἡ τοιαύτη γραφὴ συντομωτέρα μέν ἐστι τῆς προτέρας , δύναμιν δὲ τὴν αὐτὴν ἔχει καὶ δεήσει προσθεῖναι τὸν ἐξηγητὴν , ὅπερ ἐπὶ τῆς προτέρας ἤδη γέγραπται , σὺν μὲν ὀξεῖ πυρετῷ θάνατον , σὺν δὲ πρηϋτέρῳ μῆκος νόσου . ἐφεξῆς δὲ τούτων γέγραπταί τινα περὶ ἱδρώτων , ἃ οὐκ εἰσὶν ἐν ἅπασι τοῖς ἀντιγράφοις , ἃ καλῶς ἄλλοι τέ τινες ἐξεῖλον ὡς οὐχ Ἱπποκράτους καὶ οἱ περὶ τὸν Ἀρτεμίδωρόν τε καὶ Διοσκουρίδην .
Lemmas: ὁ ἱδρώς ἀγαθός μέν εἰμί ἐν πᾶς ὁ ὀξύς νόσημα , ὁπόσος ἄν ἐν ἡμέρα τε κρίσιμος γίγνομαι καί τέλειος ὁ πυρετός ἀπαλλάσσω . ἀγαθός δέ καί ὁπόσος διά πᾶς ὁ σῶμα γίγνομαι ἀποδείκνυμι ὁ ἄνθρωπος εὐπετής φέρω ὁ νόσημα . ὁ δέ ἄν μή οὗτος τις ἐξεργάζομαι οὐ λυσιτελής . κακός δέ ὁ ψυχρός τε καί μόνος περί ὁ κεφαλή γίγνομαι καί ὁ πρόσωπον καί ὁ αὐχήν . οὗτος γάρ σύν μέν ὀξύς πυρετός θάνατος προσημαίνω , σύν δέ πρᾶος μῆκος νόσος . καί ὁ κατά πᾶς ὁ σῶμα ὡσαύτως γίγνομαι ὁ περί ὁ κεφαλή . ὁ δέ κεγχροειδής καί μόνος περί ὁ τράχηλος γίγνομαι πονηρός . ὁ δέ μετά σταλαγμός καί ἀτμίζω ἀγαθός . κατανοέω δέ χρή ὁ σύνολος ὁ ἱδρώς . γίγνομαι γάρ ὁ μέν διά ἔκλυσις σῶμα , ὁ δέ διά συντονία φλεγμονή . ἐπί μέν ὁ ἀγαθός ἱδρώς δύο γράφω γνώρισμα ὁ τρίτος παραλείπω , ὡς ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ὅς λέγω . ὅσος γάρ ἐν ἡμέρα τε κρίσιμος γίγνομαι καί τέλειος ὁ πυρετός ἀπαλλάσσω ὁ κάμνω , οὗτος καί διά ὅλος ὁ σῶμα εἰμί . ἐν δέ ὁ ἀγαθός μέν , οὐ μήν ἀγαθός γε ὁ διά ὅλος ὁ σῶμα γίγνομαι καί ὁ καθαιρέω τις ὁ νόσος γράφω οὐδείς ἔτι προστίθημι περί ὁ κρίσιμος ἡμέρα , ὡς ἐκ ἀνάγκη αὖ πάλιν καί οὗτος συνέπομαι ὁ ἀγαθός ἱδρώς . τρίτος δέ ἄλλος τάξις ἱδρώς εἰμί μέτριος κακός , ὑπέρ ὅς λέγω . ὁ δέ ἄν μηδείς οὗτος ἐργάζομαι οὐ λυσιτελής , τουτέστι ὁ τε διά ὅλος ὁ σῶμα γίγνομαι καί ὁ μή ὁ κάμνω ποιέω εὐπετής φέρω ὁ νόσος . αὐτός δέ οὗτος εὔδηλος ὅτι κακός μέν εἰμί ὁ μηδέτερος οὗτος ἐργάζομαι . μέτριος δέ ὁ ὁ ἕτερος . αὖθις δέ πάλιν αὐτός οὗτος ὁ μέν εὐπετής φέρω ὁ νόσος ἐργάζομαι μέτριος , ἐάν μή διά ὅλος ὁ σῶμα γίγνομαι . κακός δέ ὁ βαρύς ἀποδείκνυμι ὁ νόσημα ἐάν εἰς ὅλος ἐκτείνω ὁ σῶμα . οὗτος μέν οὖν ἅπας ὑπάρχω ὁ ἱδρώς θερμός εἰμί καί διά οὗτος οὐδέ κατά εἷς ὁ τρεῖς τάξις δηλόω αὐτός , παραλείπω ἐθίζω ὅσος τε ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι τις καί ὅσος διά ὁ ὁ ἐφεξῆς λέγω ἀντίθεσις δηλόω . πᾶς δέ ὁ προλέγω κατά οὗτος ὁ λόγος ἱδρώς ἀντιτίθημι ὁ ψυχρός λέγω ὧδε · κακός δέ καί ὁ ψυχρός καί σύν αὐτός κακός ἵημι φημί ὅσος περί ὁ κεφαλή καί ὁ αὐχήν γίγνομαι ἐάν μή ψυχρός τυγχάνω εἰμί , ἀπειλέω γάρ οὗτος συγκοπή . εἰ δέ ἅμα τε περί οὗτος γίγνομαι ὁ μέρος καί ψυχρός φαίνω , χείριστος πᾶς εἰμί . οὐ γάρ ἔτι μέλλω , ἀλλά ἄρχω δηλόω ἤδη ὁ συγκοπή . ἐπιδιορίζω δέ ὁ σφοδρότης ὁ πυρετός , εἰ μέν γάρ ὀξύς ὑπάρχω , θάνατος φέρω πάντως ὁ τε ψυχρός , ἐάν διά ὅλος γίγνομαι ὁ σῶμα , ὁ τε περί ὁ τράχηλος καί κεφαλή , εἰ καί θερμός τυγχάνω εἰμί . εἰ δέ καί πρᾶος ὁ πυρετός εἰμί , δύναμαι ποτέ πέσσω ὁ μοχθηρός χυμός ὁ δύναμις ἐν ὁ χρόνος μή φθάνω προαναλίσκω ὁ ὁ πυρετός ὀξύτης . περί μέντοι ὁ κρίσιμος ἡμέρα οὐκέτι οὐδείς λέγω ἐπί ὁ ἄλλος ἱδρώς , καίτοι γε ἐν ὁ περί ὁ ἀγαθός λέγω ἐν ἀρχή , διότι τε μέλλω δύναμις τις ὁ κρίσιμος ἐν ὁ περί αὐτός λόγος διδάσκω , ἐν αὐτός τε ὁ ῥῆσις συνενδείκνυμι . εἷς γάρ αὐτός εἰμί ὁ δύναμις πιστός ἐργάζομαι ὁ κρίσις , ἐάν τε εἰς ἀγαθός ἐάν τε εἰς κακός τελευτάω . γιγνώσκω δέ χρή ὁ τελευτή ὁ πρόκειμαι ῥῆσις ὑπό ὁ περί ὁ Διοσκουρίδης γράφω κατά ὅδε ὁ λέξις · κακός δέ ὁ ψυχρός καί μόνος περί ὁ κεφαλή γίγνομαι καί ὁ αὐχήν , οὗτος γάρ θάνατος σημαίνω ἤ μῆκος νόσος . δῆλος δέ ὅτι καί ὁ τοιοῦτος γραφή σύντομος μέν εἰμί ὁ πρότερος , δύναμις δέ ὁ αὐτός ἔχω καί δέω προστίθημι ὁ ἐξηγητής , ὅς ἐπί ὁ πρότερος ἤδη γράφω , σύν μέν ὀξύς πυρετός θάνατος , σύν δέ πρᾶος μῆκος νόσος . ἐφεξῆς δέ οὗτος γράφω τις περί ἱδρώς , ὅς οὐ εἰμί ἐν ἅπας ὁ ἀντίγραφος , ὅς καλός ἄλλος τε τις ἐξαιρέω ὡς οὐ Ἱπποκράτης καί ὁ περί ὁ Ἀρτεμίδωρος τε καί Διοσκουρίδης .