galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 2.58
Ἐπισκέπτεσθαι δὲ χρὴ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἐμπυήματος ἔσεσθαι λογιζόμενος ἀπὸ τῆς ἡμέρης ἧς ὁ πρῶτον ἄνθρωπος ἐπύρεξεν , εἴ ποτε αὐτὸν πρῶτον ῥῖγος ἔλαβε καὶ εἰ φαίη ἀντὶ τῆς ὀδύνης βάρος αὐτῷ γεγενῆσθαι ἐν τῷ τόπῳ ἐν ᾧ ἤλγεε . ταῦτα γὰρ ἐν ἀρχῇσι γίνεται τῶν ἐμπυημάτων . ἐξ οὖν τουτέων τῶν χρόνων τὴν ῥῆξιν χρὴ προσδέχεσθαι τῶν ἐμπυημάτων ἔσεσθαι ἐς τοὺς χρόνους τοὺς προειρημένους . Ἕν τι τῶν ὁμολογουμένων ἐστὶν ἅπασι σχεδὸν τοῖς ἰατροῖς , ἐπειδὴ καὶ φαίνεται σαφῶς , ὡς ὅταν αἱ κατὰ τὰ κύρια μέρη φλεγμοναὶ μὴ διαφορηθῶσιν ὑπὸ τῶν βοηθημάτων , ἀλλ’ ἐκπυΐσκωνται , ῥῖγος γενέσθαι τηνικαῦτα καὶ πυρετὸν ἐπ’ αὐτῷ . δέδεικται δὲ ἐν τοῖς περὶ ῥίγους λόγοις ὡς ἡ δριμύτης τοῦ γενομένου πύου δάκνουσα καὶ διαβιβρώσκουσα τὰ παρακείμενα σώματα ῥῖγος ἐργάζεται παραπλησίως τοῖς δριμέσι φαρμάκοις . ὧν ἐνίοτε προσενεχθέντων ἕλκεσι κακοήθεσιν ἤ τινι σηπεδονώδει διαθέσει ῥιγῶσαί τε καὶ πυρέξαι συνέπεσεν . ἀκολουθεῖ δὲ τῷ τοιούτῳ ῥίγει πυρετός . ἀμέλει καὶ ὁ Ἱπποκράτης ἀμφοτέρων ἐμνημόνευσε καὶ προτέρου γε τοῦ πυρετοῦ , λέγων , ἀπὸ τῆς ἡμέρης ἧς τὸ πρῶτον ὁ ἄνθρωπος ἐπύρεξεν , οὐκ ἐκείνην ἑρμηνεύων τὴν ἡμέραν , ἥτις ὅλου τοῦ νοσήματος ἐγένετο πρώτη , ἀλλὰ καθ’ ἣν τὸ ῥῖγος ἅμα τῷ πυρετῷ συνέπεσεν , ἐναργῶς σφοδροτέρῳ δηλονότι τοῦ πρόσθεν ὄντος γινομένῳ . ἀλλὰ καὶ βάρους αἴσθησις γίνεται τηνικαῦτα τοῖς κάμνουσι τοῦ κατὰ πολλὰ καὶ σμικρὰ μόρια παρεσπαρμένου τοῖς φλεγμαίνουσι σώμασι χυμοῦ μετὰ τὴν εἰς πῦον μεταβολὴν ἀθροιζομένου , πρός τινα μίαν χώραν κενὴν συνεχῆ τῷ φλεγμαίνοντι παντί . ἐκ τούτων οὖν , φησὶ , τῶν χρόνων ἐν οἷς ταῦτα πρῶτον ἐγένετο , προσδέχεσθαι χρὴ τὰ μὲν εἰκοσταῖα , τὰ δὲ τριακοσταῖα , τὰ δὲ τεσσαρακοσταῖα , τὰ δὲ ἑξηκοσταῖα ῥήγνυσθαι τῶν ἐμπυημάτων . ἃ δ’ εἶπε γνωρίσματα τρία τὸν ἀριθμόν ἐστι , βάρος καὶ ῥῖγος καὶ πυρετὸς τοῦ πρόσθεν , ὡς ἔφην , σφοδρότερος πολλῷ .
Lemmas: ἐπισκοπέω δέ χρή ὁ ἀρχή ὁ ἐμπύημα εἰμί λογίζομαι ἀπό ὁ ἡμέρα ὅς ὁ πρῶτος ἄνθρωπος πυρέσσω , εἰ ποτέ αὐτός πρῶτος ῥῖγος λαμβάνω καί εἰ φημί ἀντί ὁ ὀδύνη βάρος αὐτός γίγνομαι ἐν ὁ τόπος ἐν ὅς ἀλγέω . οὗτος γάρ ἐν ἀρχή γίγνομαι ὁ ἐμπύημα . ἐκ οὖν οὗτος ὁ χρόνος ὁ ῥῆξις χρή προσδέχομαι ὁ ἐμπύημα εἰμί εἰς ὁ χρόνος ὁ προλέγω . εἷς τις ὁ ὁμολογέω εἰμί ἅπας σχεδόν ὁ ἰατρός , ἐπειδή καί φαίνω σαφής , ὡς ὅταν ὁ κατά ὁ κύριος μέρος φλεγμονή μή διαφορέω ὑπό ὁ βοήθημα , ἀλλά ἐκπυΐσκομαι , ῥῖγος γίγνομαι τηνικαῦτα καί πυρετός ἐπί αὐτός . δείκνυμι δέ ἐν ὁ περί ῥῖγος λόγος ὡς ὁ δριμύτης ὁ γίγνομαι πύον δάκνω καί διαβιβρώσκω ὁ παράκειμαι σῶμα ῥῖγος ἐργάζομαι παραπλήσιος ὁ δριμύς φάρμακον . ὅς ἐνίοτε προσφέρω ἕλκος κακοήθης ἤ τις σηπεδονώδης διάθεσις ῥιγόω τε καί πυρέσσω συμπίπτω . ἀκολουθέω δέ ὁ τοιοῦτος ῥῖγος πυρετός . ἀμέλει καί ὁ Ἱπποκράτης ἀμφότερος μνημονεύω καί πρότερος γε ὁ πυρετός , λέγω , ἀπό ὁ ἡμέρα ὅς ὁ πρῶτος ὁ ἄνθρωπος πυρέσσω , οὐ ἐκεῖνος ἑρμηνεύω ὁ ἡμέρα , ὅστις ὅλος ὁ νόσημα γίγνομαι πρῶτος , ἀλλά κατά ὅς ὁ ῥῖγος ἅμα ὁ πυρετός συμπίπτω , ἐναργής σφοδρός δηλονότι ὁ πρόσθεν εἰμί γίγνομαι . ἀλλά καί βάρος αἴσθησις γίγνομαι τηνικαῦτα ὁ κάμνω ὁ κατά πολύς καί μικρός μόριον παρασπείρω ὁ φλεγμαίνω σῶμα χυμός μετά ὁ εἰς πυός μεταβολή ἀθροίζω , πρός τις εἷς χώρα κενός συνεχής ὁ φλεγμαίνω πᾶς . ἐκ οὗτος οὖν , φημί , ὁ χρόνος ἐν ὅς οὗτος πρῶτος γίγνομαι , προσδέχομαι χρή ὁ μέν εἰκοσταῖος , ὁ δέ τριακοσταῖος , ὁ δέ τεσσαρακοσταῖος , ὁ δέ ἑξηκοσταῖος ῥήγνυμι ὁ ἐμπύημα . ὅς δέ λέγω γνώρισμα τρεῖς ὁ ἀριθμός εἰμί , βάρος καί ῥῖγος καί πυρετός ὁ πρόσθεν , ὡς φημί , σφοδρός πολύς .