galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 2.13
Διαχώρημα δὲ ἄριστόν ἐστι τὸ μαλθακόν τε καὶ ξυνεστηκὸς καὶ τὴν ὥρην , ἥνπερ καὶ ὑγιαίνοντι ὑπεχώρει , πλῆθος δὲ πρὸς λόγον τῶν εἰσιόντων . τοιαύτης γὰρ ἐούσης τῆς διεξόδου ἡ κάτω κοιλίη ὑγιαίνοι ἄν . Ἀπὸ συστάσεως καὶ ποσότητος καὶ χρόνου , καθ’ ὃν ἐκκρίνεται τὰ διαχωρήματα , τὴν διάγνωσιν ἐποιήσατο τῶν ἀρίστων διαχωρημάτων , οὐ μὴν τῶν γε κακίστων ἀπὸ τούτων μόνων , ἀλλὰ προσέθηκεν αὐτοῖς τά τε ἀπὸ τῆς χρόας γνωρίσματα καὶ τὰ ἀπὸ τῆς ὀσμῆς ἔτι τε πρὸς τούτοις τοῦ κατὰ τὴν ἀπόκρισιν συνεζευγμένου ψόφου . σύστασιν μὲν οὖν ἔχει τὴν κατὰ φύσιν , ὅσα μήτε σκληρὰ παντελῶς ἐστιν ὡς λιθώδη μήθ’ ὑγρὰ τελέως ὡς δύνασθαι διαῤῥεῖν , ἀλλὰ μέχρι τοσούτου μαλακὰ μέχρι τοῦ μένειν ἔτι συνεστῶτα · ἔστω δ’ αὐτῶν καὶ τὸ πλῆθος ἀνάλογον τῶν ἐδηδεσμένων καὶ ὁ χρόνος ἐν ᾧ κενοῦνται συνήθης τῷ κάμνοντι . προσκείσθω δὲ ὅτι καὶ ἡ χροιὰ καὶ ἡ ὀσμὴ φυλαττέσθω τῶν κατὰ φύσιν , ἅπερ αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης οὐ προσέγραψεν ὡς ἐξ ὧν εἶπε παρὰ φύσιν ἐπινοῆσαί σοι δυναμένῳ καὶ ταῦτα , σύνηθες γὰρ αὐτῷ τοῦτο πολλάκις ἐδείξαμεν ὂν ἐκ τῶν ἐναντίων ἐνδείκνυσθαι τὰ ἐναντία , παραλείποντι τὰς προσηγορίας αὐτῶν . ὑγιαίνειν δὲ τὴν κάτω κοιλίαν εἶπεν , ὡς πρὸς τὸν θώρακα παραβάλλων , ἵνα ἀκούσωμεν αὐτήν τε τὴν γαστέρα καὶ τὴν νῆστιν ἅμα τῷ μετ’ αὐτὴν ἐντέρῳ παντὶ κάτω κοιλίην . οὐ μὴν εὐθέως παρὰ φύσιν ἔχειν αὐτὴν ἐνδείξεται τἀναντία διαχωρήματα . τοῦτο γὰρ οὔτ’ αὐτὸς εἶπεν οὔτ’ ἄλλως ἀληθές · ἐγχωρεῖ γοῦν ὑγιαίνειν μὲν τὰ κατὰ τὴν κάτω κοιλίαν . ἤτοι δ’ ἐξ ἥπατος ἢ σπληνὸς εἰς αὐτήν τι συῤῥέον ἀλλοιοῦν οὐ μόνον τὸ χρῶμα τὸ κατὰ φύσιν , ἀλλὰ καὶ τὴν σύστασιν καὶ τὴν ὀσμὴν τῶν διαχωρουμένων . ὑπαλλαχθήσεται δ’ ἐνίοτε καὶ τὸ πλῆθος αὐτῶν ἐπιμιξίᾳ τῶν καταῤῥεόντων ὑγρῶν , οὐ φυλαχθήσεται δὲ οὐδ’ ὁ συνήθης χρόνος τῆς ἀποκρίσεως . τὸ μὲν οὖν ὁμοιότατον τῷ κατὰ φύσιν διαχωρήματι γνώρισμά ἐστιν οὐ μόνον τοῦ τὴν κάτω κοιλίαν ὑγιαίνειν , ὅπερ εἶπεν αὐτὸς , ἀλλὰ καὶ τοῦ μηδὲν ἐκ τῶν εἰρημένων σπλάγχνων καταῤῥεῖν εἰς αὐτήν , τὸ δὲ παρὰ φύσιν ἔχον ἔσθ’ ὅτε μὲν αὐτὰ μόνα τὰ κατὰ τὴν κοιλίαν ἐνδείκνυται πεπονθέναι , πολλάκις δὲ καὶ τῶν ἄλλοθεν εἰς αὐτὴν συῤῥεόντων ἔχει γνωρίσματα . καὶ πολυειδῆ γε ταῦτα τῷ τὸ ἧπαρ οὐ μόνον ἑαυτοῦ τινα περιττώματα καὶ ἰχῶρας καὶ χυμοὺς παρὰ φύσιν εἰς τὴν γαστέρα παραπέμπειν , ἀλλὰ καὶ τοῦ σώματος ὅλου . συνάπτεται γὰρ ἡ γαστὴρ δι’ αὐτοῦ πᾶσι τοῖς τοῦ ζώου μορίοις καὶ δέχεται δι’ ἐκείνου τὰ περιττώματα αὐτῶν , ἐνίοτε μὲν ὡς ἀποσκήμματα τὸ σύμπαν ἐκκαθαίροντα σῶμα , ἐνίοτε δὲ μορίου ἑνὸς ἢ δυοῖν ἢ πλειόνων ἅμα , πολλάκις δὲ ὡς συμπτώματα δηλωτικὰ τῶν παθημάτων ἤτοι τοῦ σύμπαντος σώματος ἢ μορίου τινὸς ἤ τινων . προσέχωμεν τοίνυν ἐφεξῆς τοῖς λόγοις αὐτοῦ περὶ τούτων διδάσκουσιν .
Lemmas: διαχώρημα δέ ἀγαθός εἰμί ὁ μαλθακός τε καί συνίστημι καί ὁ ὥρα , ὅς καί ὑγιαίνω ὑποχωρέω , πλῆθος δέ πρός λόγος ὁ εἰσέρχομαι . τοιοῦτος γάρ εἰμί ὁ διέξοδος ὁ κάτω κοιλία ὑγιαίνω ἄν . ἀπό σύστασις καί ποσότης καί χρόνος , κατά ὅς ἐκκρίνω ὁ διαχώρημα , ὁ διάγνωσις ποιέω ὁ ἀγαθός διαχώρημα , οὐ μήν ὁ γε κακός ἀπό οὗτος μόνος , ἀλλά προστίθημι αὐτός ὁ τε ἀπό ὁ χροιά γνώρισμα καί ὁ ἀπό ὁ ὀσμή ἔτι τε πρός οὗτος ὁ κατά ὁ ἀπόκρισις συζεύγνυμι ψόφος . σύστασις μέν οὖν ἔχω ὁ κατά φύσις , ὅσος μήτε σκληρός παντελής εἰμί ὡς λιθώδης μήτε ὑγρός τέλειος ὡς δύναμαι διαρρέω , ἀλλά μέχρι τοσοῦτος μαλακός μέχρι ὁ μένω ἔτι συνίστημι · εἰμί δέ αὐτός καί ὁ πλῆθος ἀνάλογος ὁ ἐσθίω καί ὁ χρόνος ἐν ὅς κενόω συνήθης ὁ κάμνω . πρόσκειμαι δέ ὅτι καί ὁ χροιά καί ὁ ὀσμή φυλάσσω ὁ κατά φύσις , ὅς αὐτός ὁ Ἱπποκράτης οὐ προσγράφω ὡς ἐκ ὅς λέγω παρά φύσις ἐπινοέω σύ δύναμαι καί οὗτος , συνήθης γάρ αὐτός οὗτος πολλάκις δείκνυμι εἰμί ἐκ ὁ ἐναντίος ἐνδείκνυμι ὁ ἐναντίος , παραλείπω ὁ προσηγορία αὐτός . ὑγιαίνω δέ ὁ κάτω κοιλία λέγω , ὡς πρός ὁ θώραξ παραβάλλω , ἵνα ἀκούω αὐτός τε ὁ γαστήρ καί ὁ νῆστις ἅμα ὁ μετά αὐτός ἔντερον πᾶς κάτω κοιλία . οὐ μήν εὐθύς παρά φύσις ἔχω αὐτός ἐνδείκνυμι ἐναντίος διαχώρημα . οὗτος γάρ οὔτε αὐτός λέγω οὔτε ἄλλος ἀληθής · ἐγχωρέω γοῦν ὑγιαίνω μέν ὁ κατά ὁ κάτω κοιλία . ἤτοι δέ ἐκ ἧπαρ ἤ σπλήν εἰς αὐτός τις συρρέω ἀλλοιόω οὐ μόνος ὁ χρῶμα ὁ κατά φύσις , ἀλλά καί ὁ σύστασις καί ὁ ὀσμή ὁ διαχωρέω . ὑπαλλάσσω δέ ἐνίοτε καί ὁ πλῆθος αὐτός ἐπιμιξία ὁ καταρρέω ὑγρός , οὐ φυλάσσω δέ οὐδέ ὁ συνήθης χρόνος ὁ ἀπόκρισις . ὁ μέν οὖν ὅμοιος ὁ κατά φύσις διαχώρημα γνώρισμα εἰμί οὐ μόνος ὁ ὁ κάτω κοιλία ὑγιαίνω , ὅς λέγω αὐτός , ἀλλά καί ὁ μηδείς ἐκ ὁ λέγω σπλάγχνον καταρρέω εἰς αὐτός , ὁ δέ παρά φύσις ἔχω εἰμί ὅτε μέν αὐτός μόνος ὁ κατά ὁ κοιλία ἐνδείκνυμι πάσχω , πολλάκις δέ καί ὁ ἄλλοθεν εἰς αὐτός συρρέω ἔχω γνώρισμα . καί πολυειδής γε οὗτος ὁ ὁ ἧπαρ οὐ μόνος ἑαυτοῦ τις περίσσωμα καί ἰχώρ καί χυμός παρά φύσις εἰς ὁ γαστήρ παραπέμπω , ἀλλά καί ὁ σῶμα ὅλος . συνάπτω γάρ ὁ γαστήρ διά αὐτός πᾶς ὁ ὁ ζῷον μόριον καί δέχομαι διά ἐκεῖνος ὁ περίσσωμα αὐτός , ἐνίοτε μέν ὡς ἀπόσκημμα ὁ σύμπας ἐκκαθαίρω σῶμα , ἐνίοτε δέ μόριον εἷς ἤ δύο ἤ πολύς ἅμα , πολλάκις δέ ὡς σύμπτωμα δηλωτικός ὁ πάθημα ἤτοι ὁ σύμπας σῶμα ἤ μόριον τις ἤ τις . προσέχω τοίνυν ἐφεξῆς ὁ λόγος αὐτός περί οὗτος διδάσκω .