galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 3.27
Χρὴ δὲ καὶ τὴν μὲν τοιαύτην ἀπόστασιν προσδέχεσθαι συνεχέος ἐόντος τοῦ πυρετοῦ · ἐς δὲ τεταρταῖον καταστήσεσθαι , ἢν διαλείπῃ τε καὶ καταλαμβάνῃ πεπλανημένον τρόπον καὶ ταῦτα ποιέων τῷ φθινοπώρῳ προσπελάσῃ . Εἴρηται κἀν τοῖς περὶ τῆς διαφορᾶς τῶν πυρετῶν , ὡς ἐπὶ τῶν μελαγχολικῶν χυμῶν γίνονται τεταρταῖοι . λέλεκται δὲ καὶ περὶ τῆς γενέσεως τοῦ χυμοῦ τοῦδε , διττῆς ὑπαρχούσης , ἔκ τε τοῦ παχέος αἵματος , ὅπερ ἀνάλογόν ἐστιν ἐν ταῖς φλεψὶ , τῇ κατὰ τοὺς πίθους τῶν οἴνων τρυγὶ καὶ τῆς ξανθῆς ὑπεροπτηθείσης . αὕτη μὲν οὖν ἡ μέλαινα χολὴ τά τ’ ἄλλα κακοήθης ἐστὶ καὶ διαβιβρώσκει τὰ μόρια καθ’ ἅπερ ἂν τύχῃ πλείων ἀθροισθεῖσα . ἡ δ’ ἑτέρα μέλαινα πρᾳοτέρα τε ταύτης ἐστὶ καὶ μάλιστα ἐπειδὰν μήπω τύχῃ κεχρονικυῖα κατὰ τὸ ζῶον ἤ τινι θερμασίᾳ πλείονι καὶ παρὰ φύσιν ὡμιληκυῖα . τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων ὅταν ὁ πυρετὸς ᾖ συνεχὴς , ὅπερ ἐστὶ μὴ παυόμενος εἰς ἀπυρεξίαν , εἰς τὰς προειρημένας ἀποστάσεις τρέπεται χρονίζων . ἐὰν δὲ διαλείπῃ , καὶ τοῦτ’ αὐτὸ μάλιστα γίνεται κατὰ τὴν τελευτὴν τοῦ θέρους , εἰκός ἐστι μεταπεσεῖν τὴν νόσον εἰς ﻿ τεταρταίαν περίοδον . ὅσον γὰρ ἂν τῶν χυμῶν ζέσαν ὥρᾳ θέρους ἐν συνεχέσι πυρετοῖς ἐτελεύτησεν εἰς μέλαιναν χολὴν , ἐσβέσθη τρόπον τινὰ καὶ κατὰ τοῦτο τῆς πυρετώδους θερμότητος ὁ κάμνων ἀπηλλάγη καὶ μάλισθ’ ὅταν ἱδρῶτες ἐπιγίνωνται . ἀλλ’ ἐὰν μὴ φθάσῃ πως ἡ φύσις ἐκκρίνασα τὴν οἷον τέφραν τῶν ὑπεροπτηθέντων χυμῶν , αὕτη πάλιν μένουσα κατὰ τὸ σῶμα καὶ θερμαινομένη τινὰ σηπεδονώδη διάθεσιν ἐπικτᾶται καὶ τοῦθ’ ὅταν αὐτῇ γένηται ζέσασα πυρετὸν ἤγειρεν . ἐφ’ ᾧ πάλιν ἱδρῶτος γενομένου συνδιέπνευσε τούτῳ τὸ ζέσαν τῆς μελαίνης , εἶτ’ αὖθις ἕτερον ὑπόλειμμα ζέσαν αὖθις ἕτερον ἀνήγειρε πυρετόν . ἅτ’ οὖν μή πω μίαν ἔχοντος παντὸς τοῦ σώματος διάθεσιν , ἀλλ’ ἐν τισὶ μὲν μορίοις κινουμένης ἔτι τῆς μελαίνης , ἐν τισὶ δ’ ἀκινήτου κειμένης , ἐν ἄλλοις δὲ σηπομένης ἢ ζεῖν ἀρχομένης , ἀτάκτους ἀναγκαῖόν ἐστι γίνεσθαι τοὺς πυρετούς . ὅταν δὲ ἐν ἁπάσαις ταῖς φλεψὶν ἡ αὐτὴ διάθεσις γένηται κρατούσης τῆς μελαίνης ὁ τεταρταῖος συνίσταται πυρετὸς καὶ μάλισθ’ ὅταν εἰς τὸ φθινόπωρον ἐκ τοῦ θέρους ἡ μεταβολὴ γινομένη τῆς μὲν ἔξω φορᾶς τε καὶ διαπνοῆς ἐπίσχῃ τοὺς χυμοὺς , ἔσω δ’ ἀποστρέφῃ πρὸς τὸ βάθος ἥντινα διάθεσιν ὁ χειμὼν διαδεξάμενος , ὡς ἂν ἐπιτείνων διὰ τὸ κρύος τὴν ἕσω φορὰν τῶν χυμῶν , ἄχρι πάλιν ἑτέρας μεταβολῆς γινομένης ἐπὶ τὸ θερμότερον , ἐν ᾧ κατέλαβε νόσημα , φυλάττει τὸ σῶμα .
Lemmas: χρή δέ καί ὁ μέν τοιοῦτος ἀπόστασις προσδέχομαι συνεχής εἰμί ὁ πυρετός · εἰς δέ τεταρταῖος καθίστημι , ἐάν διαλείπω τε καί καταλαμβάνω πλανάω τρόπος καί οὗτος ποιέω ὁ φθινόπωρον προσπελάζω . λέγω ἐν ὁ περί ὁ διαφορά ὁ πυρετός , ὡς ἐπί ὁ μελαγχολικός χυμός γίγνομαι τεταρταῖος . λέγω δέ καί περί ὁ γένεσις ὁ χυμός ὅδε , δισσός ὑπάρχω , ἐκ τε ὁ παχύς αἷμα , ὅς ἀνάλογος εἰμί ἐν ὁ φλέψ , ὁ κατά ὁ πίθος ὁ οἶνος τρύξ καί ὁ ξανθός ὑπεροπτάω . οὗτος μέν οὖν ὁ μέλας χολή ὁ τε ἄλλος κακοήθης εἰμί καί διαβιβρώσκω ὁ μόριον κατά ὅς ἄν τυγχάνω πολύς ἀθροίζω . ὁ δέ ἕτερος μέλας πρᾶος τε οὗτος εἰμί καί μάλα ἐπειδάν μήπω τυγχάνω χρονίζω κατά ὁ ζῷον ἤ τις θερμασία πολύς καί παρά φύσις ὁμιλέω . οὗτος οὖν οὕτως ἔχω ὅταν ὁ πυρετός εἰμί συνεχής , ὅς εἰμί μή παύω εἰς ἀπυρεξία , εἰς ὁ προλέγω ἀπόστασις τρέπω χρονίζω . ἐάν δέ διαλείπω , καί οὗτος αὐτός μάλα γίγνομαι κατά ὁ τελευτή ὁ θέρος , ἔοικα εἰμί μεταπίπτω ὁ νόσος εἰς ﻿ τεταρταῖος περίοδος . ὅσος γάρ ἄν ὁ χυμός ζέω ὥρα θέρος ἐν συνεχής πυρετός τελευτάω εἰς μέλας χολή , σβέννυμι τρόπος τις καί κατά οὗτος ὁ πυρετώδης θερμότης ὁ κάμνω ἀπαλλάσσω καί μάλα ὅταν ἱδρώς ἐπιγίγνομαι . ἀλλά ἐάν μή φθάνω πως ὁ φύσις ἐκκρίνω ὁ οἷος τέφρα ὁ ὑπεροπτάω χυμός , οὗτος πάλιν μένω κατά ὁ σῶμα καί θερμαίνω τις σηπεδονώδης διάθεσις ἐπικτάομαι καί οὗτος ὅταν αὐτός γίγνομαι ζέω πυρετός ἐγείρω . ἐπί ὅς πάλιν ἱδρώς γίγνομαι συνδιαπνέω οὗτος ὁ ζέω ὁ μέλας , εἶτα αὖθις ἕτερος ὑπόλειμμα ζέω αὖθις ἕτερος ἀναγείρω πυρετός . ὅστε οὖν μή πω εἷς ἔχω πᾶς ὁ σῶμα διάθεσις , ἀλλά ἐν τις μέν μόριον κινέω ἔτι ὁ μέλας , ἐν τις δέ ἀκίνητος κεῖμαι , ἐν ἄλλος δέ σήπω ἤ ζέω ἄρχω , ἄτακτος ἀναγκαῖος εἰμί γίγνομαι ὁ πυρετός . ὅταν δέ ἐν ἅπας ὁ φλέψ ὁ αὐτός διάθεσις γίγνομαι κρατέω ὁ μέλας ὁ τεταρταῖος συνίστημι πυρετός καί μάλα ὅταν εἰς ὁ φθινόπωρον ἐκ ὁ θέρος ὁ μεταβολή γίγνομαι ὁ μέν ἔξω φορά τε καί διαπνοή ἐπίσχω ὁ χυμός , ἔσω δέ ἀποστρέφω πρός ὁ βάθος ὅστις διάθεσις ὁ χειμών διαδέχομαι , ὡς ἄν ἐπιτείνω διά ὁ κρύος ὁ ἕννυμι φορά ὁ χυμός , ἄχρι πάλιν ἕτερος μεταβολή γίγνομαι ἐπί ὁ θερμός , ἐν ὅς καταλαμβάνω νόσημα , φυλάσσω ὁ σῶμα .