galenus.in-hippocratis-prognosticum-commentaria-iii 1.21
Ὀδόντας δὲ πρίειν ἐν πυρετοῖσιν ὁκόσοισι μὴ ξύνηθές ἐστιν ἀπὸ παιδίου , μανικὸν καὶ θανατῶδες , ἀλλὰ προλέγειν ἀπ’ ἀμφοῖν κίνδυνον ἐσόμενον . ἢν δὲ καὶ παραφρονέων τοῦτο ποιεῖ , ὀλέθριον γίνεται κάρτα ἤδη . Σπασμωδῶς κινουμένων τῶν κροταφιτῶν τε καὶ μασητήρων μυῶν αἱ πρίσεις τῶν ὀδόντων γίνονται , τισὶ μὲν αὐτῶν μόνων πεπονθότων τῶν μυῶν ἤτοι ἐξ ἀρχῆς ἀπὸ γενέσεως ἢ κατά τινα ἑτέραν αἰτίαν ὕστερον , ἐνίοις δὲ τῆς ἀρχῆς τῶν νεύρων εἰς διάθεσιν ἀχθείσης τοιαύτην , ὑφ’ ἧς μάλιστα δύνανται γίνεσθαι τῶν ἀπ’ αὐτῆς πεφυκότων σπασμοί . ἐννοῆσαι γάρ σε χρὴ τὴν ἐξ ἀρχῆς ἑκάστου κατασκευὴν τῶν μορίων ἰδίαν ἑκάστῳ γινομένην , ὑπὲρ ἧς εἴρηται μὲν ἐν ἄλλοις ἐπὶ πλέον · ἀρκέσει δὲ καὶ νῦν ἅπαξ εἰπεῖν ἐν τῷδε κελεύσαντα μεμνῆσθαι τοῦ λοιποῦ πρὸς τὸ μὴ θαυμάζειν ὅπως τῆς κοινῆς ἁπάντων νεύρων ἀρχῆς παθούσης ἄλλοτε ἄλλος μῦς ἤτοι τρομώδης γίνεται ἢ σπασμώδης . ὥσπερ γὰρ ἐναργῶς ὁρῶμεν ἐνίοις μὲν σώμασιν ἀρίστην κατασκευὴν ὑπάρχουσαν σκελῶν , ἐνίοις δὲ χειρίστην εὐθὺς κατ’ ἀρχὰς , ὡς τοὺς μὲν ὠκύτατα θεῖν , τοὺς δὲ μόγις ἵστασθαι , καὶ κατ’ ἄλλα μόρια τοῦ σώματος ὡσαύτως · οὕτω δὲ καὶ τὸ βλάπτεσθαι ῥᾳδίως ἐπὶ μικραῖς προφάσεσιν ἐνίους μὲν τὰ σκέλη , τινὰς δὲ ἄκρους πόδας ἢ ὀφθαλμοὺς ἢ κεφαλὴν ἤ τι τῶν ἄλλων εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἕπεται ταῖς κατασκευαῖς τῶν σωμάτων μοχθηραῖς . οὐδὲν οὖν θαυμαστὸν εἰ καὶ τῶν μυῶν ἐνίοις μὲν ἀσθενεῖς οἱ τοὺς ὀφθαλμοὺς κινοῦντες , ἐνίοις δὲ οἱ τὰς γένυάς εἰσι , δι’ οὓς οὗτοι μὲν ἢ ἀεὶ πρίουσι τοὺς ὀδόντας ἢ ἐπὶ μικραῖς προφάσεσιν . ἐκεῖνοι δὲ διὰ παντὸς κινοῦσι τοὺς ὀφθαλμούς . τὸ μὲν γὰρ φύσει πρίειν τοὺς ὀδόντας ὅμοιόν ἐστι τῷ κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς πάθει συγγινομένῳ τισὶν , ὃ προσαγορεύουσιν ἵππον , οὐ δυναμένων αὐτῶν ἑδραίων μεῖναι χρόνον οὐδένα , σαλευομένων δὲ ἀεὶ τρομωδῶς . τὸ δὲ ἐν ταῖς πυρετώδεσι νόσοις ἐπὶ τῷ τῆς ἀρχῆς πάθει γίνεσθαι τὸν σπασμὸν αὐτοῖς ὅμοιόν ἐστι πάλιν ἐκείνῃ τῇ κατασκευῇ τῶν κατὰ τῶν ὀφθαλμῶν μυῶν , ἐφ’ ὧν εἶπεν , ἢ ἐναιωρούμενοι φαίνονται . κατὰ τινὰ μὲν γὰρ σώματα θᾶττον ἀπολαμβάνουσι τῶν τῆς ἀρχῆς παθημάτων οἱ κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς μύες , κατὰ τινὰ δὲ οἱ κροταφῖται καὶ οἱ μασητῆρες . εἰκότως οὖν ἔφη τὸ σύμπτωμα τοῦτο καὶ μανικὸν εἶναι καὶ θανατῶδες · μανικὸν μὲν ὡς εἰ καὶ παρακοπτικὸν ἰσχυρῶς εἰρήκει , θανατῶδες δὲ διὰ τὴν τῆς ἀρχῆς βλάβην . ἀλλ’ ἐκεῖνό γε ζητήσεως ἄξιον , ὅπως εἰπὼν αὐτὸς εἶναι μανικὸν αὐτὸ , μετὰ ταῦτά φησιν · ἢν δὲ καὶ παραφρονέων τοῦτο ποιέῃ , ὀλέθριον κάρτα ἤδη γίνεται . πρόδηλον γὰρ ὡς εἴπερ ἀγγέλλει παραφροσύνην τὸ πρίειν τοὺς ὀδόντας , οὐκέτι παύσαιτ’ ἂν , ἀλλὰ καὶ σφοδρότερον γένοιτο τῆς παραφροσύνης ἀφικνουμένης σὺν τῷ καὶ ἄλλους τινὰς μύας εἰς τὴν αὐτὴν ἀχθῆναι τηνικαῦτα διάθεσιν . ἔοικεν οὖν ἡ διάνοια τοῦ λόγου τοιαύτη τις εἶναι · τὸ πρίειν τοὺς ὀδόντας οἷς οὐκ ἦν ἔθος ἐξ ἀρχῆς , παραφροσύνης ἐσομένης σύμπτωμά ἐστιν . εἰ μέντοι ποτὲ ἐπ’ ἄῤῥωστον ἀφικόμενος εὕροις αὐτὸν ἀμφότερα πάσχοντα , παραφρονοῦντά τε καὶ πρίοντα τοὺς ὀδόντας , ἐγγὺς ἤδη τοῦτον ἥκειν ὀλέθρου τεκμαίρου , ὥστε κατὰ μὲν τὸν πρότερον λόγον , ὅτε οὔπω παραπαίων ἔπρισεν ὁ κάμνων τοὺς ὀδόντας , ἁπλῶς αὐτὸ τοῦτο προδηλοῦσθαι μόνον , ὡς παρακοπτικόν τέ ἐστι καὶ ὀλέθριον αὐτῷ τὸ σημεῖον . ἡνίκα δ’ ἤδη παραφρονεῖ , σὺν τῷ πρίειν τοὺς ὀδόντας ὑπόγυον ἐνδείκνυται θάνατον . ἐδήλωσε δὲ τοῦτο σαφῶς αὐτὸς ἐν τῷ προσθεῖναι τὸ ἤδη . ὅτι μὲν γάρ ἐστι θανατῶδες τὸ σύμπτωμα καὶ κατὰ τὸν ἔμπροσθεν εἰρήκει λόγον . ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ τό τε κάρτα καὶ τὸ ἤδη προσέθηκεν εἰπὼν , ὀλέθριον ἤδη κάρτα γίνεται , τουτέστι λίαν ὀλέθριον , ὅπερ ἐστὶν οὐκ εἰς μακρὰν , ἀλλὰ διὰ ταχέων τεθνήξεσθαι τὸν κάμνοντα .
Lemmas: ὀδούς δέ πρίω ἐν πυρετός ὁπόσος μή συνηθέω εἰμί ἀπό παιδίον , μανικός καί θανατώδης , ἀλλά προλέγω ἀπό ἄμφω κίνδυνος εἰμί . ἐάν δέ καί παραφρονέω οὗτος ποιέω , ὀλέθριος γίγνομαι κάρτα ἤδη . σπασμώδης κινέω ὁ κροταφίτης τε καί μασητήρ μῦς ὁ πρῖσις ὁ ὀδούς γίγνομαι , τις μέν αὐτός μόνος πάσχω ὁ μῦς ἤτοι ἐκ ἀρχή ἀπό γένεσις ἤ κατά τις ἕτερος αἰτία ὕστερον , ἔνιοι δέ ὁ ἀρχή ὁ νεῦρον εἰς διάθεσις ἄγω τοιοῦτος , ὑπό ὅς μάλα δύναμαι γίγνομαι ὁ ἀπό αὐτός φύζω σπασμός . ἐννοέω γάρ σύ χρή ὁ ἐκ ἀρχή ἕκαστος κατασκευή ὁ μόριον ἴδιος ἕκαστος γίγνομαι , ὑπέρ ὅς λέγω μέν ἐν ἄλλος ἐπί πολύς · ἀρκέω δέ καί νῦν ἅπαξ λέγω ἐν ὅδε κελεύω μιμνῄσκω ὁ λοιπός πρός ὁ μή θαυμάζω ὅπως ὁ κοινός ἅπας νεῦρον ἀρχή πάσχω ἄλλοτε ἄλλος μῦς ἤτοι τρομώδης γίγνομαι ἤ σπασμώδης . ὥσπερ γάρ ἐναργής ὁράω ἔνιοι μέν σῶμα ἀγαθός κατασκευή ὑπάρχω σκέλος , ἔνιοι δέ κακός εὐθύς κατά ἀρχή , ὡς ὁ μέν ὠκύς θέω , ὁ δέ μόγις ἵστημι , καί κατά ἄλλος μόριον ὁ σῶμα ὡσαύτως · οὕτως δέ καί ὁ βλάπτω ῥᾴδιος ἐπί μικρός πρόφασις ἔνιοι μέν ὁ σκέλος , τις δέ ἄκρος πούς ἤ ὀφθαλμός ἤ κεφαλή ἤ τις ὁ ἄλλος εὐθύς ἐκ ἀρχή ἕπομαι ὁ κατασκευή ὁ σῶμα μοχθηρός . οὐδείς οὖν θαυμαστός εἰ καί ὁ μῦς ἔνιοι μέν ἀσθενής ὁ ὁ ὀφθαλμός κινέω , ἔνιοι δέ ὁ ὁ γένυς εἰμί , διά ὅς οὗτος μέν ἤ ἀεί πρίω ὁ ὀδούς ἤ ἐπί μικρός πρόφασις . ἐκεῖνος δέ διά πᾶς κινέω ὁ ὀφθαλμός . ὁ μέν γάρ φύσις πρίω ὁ ὀδούς ὅμοιος εἰμί ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός πάθος συγγίγνομαι τις , ὅς προσαγορεύω ἵππος , οὐ δύναμαι αὐτός ἑδραῖος μένω χρόνος οὐδείς , σαλεύω δέ ἀεί τρομώδης . ὁ δέ ἐν ὁ πυρετώδης νόσος ἐπί ὁ ὁ ἀρχή πάθος γίγνομαι ὁ σπασμός αὐτός ὅμοιος εἰμί πάλιν ἐκεῖνος ὁ κατασκευή ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός μῦς , ἐπί ὅς λέγω , ἤ ἐναιωρέομαι φαίνω . κατά τις μέν γάρ σῶμα ταχύς ἀπολαμβάνω ὁ ὁ ἀρχή πάθημα ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός μῦς , κατά τις δέ ὁ κροταφίτης καί ὁ μασητήρ . ἔοικα οὖν φημί ὁ σύμπτωμα οὗτος καί μανικός εἰμί καί θανατώδης · μανικός μέν ὡς εἰ καί παρακοπτικός ἰσχυρός λέγω , θανατώδης δέ διά ὁ ὁ ἀρχή βλάβη . ἀλλά ἐκεῖνος γε ζήτησις ἄξιος , ὅπως λέγω αὐτός εἰμί μανικός αὐτός , μετά οὗτος φημί · ἐάν δέ καί παραφρονέω οὗτος ποιέω , ὀλέθριος κάρτα ἤδη γίγνομαι . πρόδηλος γάρ ὡς εἴπερ ἀγγέλλω παραφροσύνη ὁ πρίω ὁ ὀδούς , οὐκέτι παύω ἄν , ἀλλά καί σφοδρός γίγνομαι ὁ παραφροσύνη ἀφικνέομαι σύν ὁ καί ἄλλος τις μῦς εἰς ὁ αὐτός ἄγω τηνικαῦτα διάθεσις . ἔοικα οὖν ὁ διάνοια ὁ λόγος τοιοῦτος τις εἰμί · ὁ πρίω ὁ ὀδούς ὅς οὐ εἰμί ἔθος ἐκ ἀρχή , παραφροσύνη εἰμί σύμπτωμα εἰμί . εἰ μέντοι ποτέ ἐπί ἄρρωστος ἀφικνέομαι εὑρίσκω αὐτός ἀμφότερος πάσχω , παραφρονέω τε καί πρίω ὁ ὀδούς , ἐγγύς ἤδη οὗτος ἥκω ὄλεθρος τεκμαίρομαι , ὥστε κατά μέν ὁ πρότερος λόγος , ὅτε οὔπω παραπαίω πρίζω ὁ κάμνω ὁ ὀδούς , ἁπλῶς αὐτός οὗτος προδηλόω μόνος , ὡς παρακοπτικός τε εἰμί καί ὀλέθριος αὐτός ὁ σημεῖον . ἡνίκα δέ ἤδη παραφρονέω , σύν ὁ πρίω ὁ ὀδούς ὑπόγυος ἐνδείκνυμι θάνατος . δηλόω δέ οὗτος σαφής αὐτός ἐν ὁ προστίθημι ὁ ἤδη . ὅτι μέν γάρ εἰμί θανατώδης ὁ σύμπτωμα καί κατά ὁ ἔμπροσθεν λέγω λόγος . ἐν δέ ὁ δεύτερος ὁ τε κάρτα καί ὁ ἤδη προστίθημι λέγω , ὀλέθριος ἤδη κάρτα γίγνομαι , τουτέστι λίαν ὀλέθριος , ὅς εἰμί οὐ εἰς μακρός , ἀλλά διά ταχύς θνῄσκω ὁ κάμνω .