galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 4.24
Αὖθις οἶσι πλεῖστον τὸ θερμὸν μεγαλοφωνότατοι · καὶ γὰρ ψυχρὸς ἀὴρ πλεῖστος . δυοῖν δὲ μεγάλων μεγάλα καὶ τὰ ἔγγονα γίνεται . Προεῖπον ἄρτι τῆς ῥήσεως ταύτης τὴν γραφὴν τὴν ἀρχαίαν οὐχ οὕτως , ἀλλ’ ἐν οἷσι πλεῖστον τὸ θερμὸν ἐκεῖνοι τῶν ἐξηγητῶν ὅσοι τοῦ τέλους τῆς προτέρας ἀφείλοντο τὸ ἐνίοις . λέγωμεν οὖν ἤδη περὶ τῆς κατὰ τὴν προκειμένην ῥῆσιν ἀληθείας . οἶς γὰρ πλεῖστόν ἐστι τὸ θερμὸν ἐν τῇ καρδίᾳ δηλονότι , ταύτην γὰρ ἐδείξαμεν οἷον ἑστίαν εἶναι τῆς ἐμφύτου θερμασίας , ἀναγκαῖόν ἐστι καὶ τὸν εἰσπνεόμενον ἀέρα πλεῖστον εἶναι · καὶ γὰρ καὶ τοῦτ’ ἐδείχθη κατὰ τὸ περὶ χρείας ἀναπνοῆς . εἰ δ’ ἐστὶ πλεῖον τὸ θερμὸν ταῖς τοιαύταις φύσεσιν , εἰσπνεῖταί τε καὶ πάλιν ἀντεκπνεῖται . διὰ τοῦτ’ εἰ τὴν φωνὴν ἐροῦμεν γίνεσθαι μεγάλην , ἀδιορίστως ἀποφηνάμενοι σφαλησόμεθα . δέδεικται γὰρ ἐν τοῖς περὶ φωνῆς ὑπομνήμασι ἀδύνατον εἶναι γενέσθαι τὴν φωνὴν μεγάλην , ἄνευ τοῦ πολὺν ἀέρα ταχέως ἐκπνεῖσθαι . γίνεται δὲ τοῦτο τῆς τραχείας ἀρτηρίας καὶ τοῦ λάρυγγος εὐρέων ὑπαρχόντων . ἐὰν δὲ καὶ ὁ θώραξ ὅλος ᾖ μέγας , οὐ μόνον μεγαλοφώνους ἐργάζεσθαι τοὺς ἀνθρώπους , ἀλλὰ καὶ πλεῖστον φωνεῖν δυναμένους , ὥσπερ οἱ κήρυκες , ὅταν τὸν καλούμενον πόδα λέγουσιν . ἐπεὶ τοίνυν ἥ τε καρδία εὐρύνεταί τε καὶ αὐξάνεται κατὰ τὴν ἐν τῇ μήτρᾳ διάπλασιν εὐθέως ἐξ ἀρχῆς , ἐφ’ ὧν ἐστι τὸ ἔμφυτον θερμὸν πλεῖστον , ἀνάλογον δὲ ταύτῃ καὶ ὁ θώραξ , ὡς τὸ πολὺ μέγας γίνεται καὶ τούτῳ πάλιν ἐξ ἀνάγκης ἕπεται τοῦ πνεύμονος μέγεθος , ᾧ πάλιν ἀκολουθεῖ τὸ τῆς τραχείας ἀρτηρίας ὡς τὸ πολὺ καὶ ταύτῃ τὸ τοῦ λάρυγγος . εἰκότως ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συμβαίνει τοὺς πολυθέρμους φύσει μεγαλοφώνους ὑπάρχειν . εἰ γὰρ δὴ πάντῃ τε καὶ πάντως ἀνάλογον τῷ μεγέθει τῆς καρδίας ὁ θώραξ ηὐξάνετό τε καὶ οὐ παρενέπιπτέ ποτε μοχθηρὰ διάπλασις , οὐκ ἂν ὡς τὸ πολὺ τοὺς πολυθέρμους ἔφην γενέσθαι μεγαλοφώνους , ἀλλὰ διὰ παντός . οὐ μὴν οὐδ’ ὥσπερ ἀνάλογον τῷ θώρακι τὸ μέγεθος ἀεὶ τοῦ πνεύμονος εὑρίσκεται , οὕτω καὶ τῷ τούτου μεγέθει τὰ τρία γένη τῶν κατ’ αὐτὸν ἀγγείων ἀνάλογον αὐξάνεται . φαίνεται δὲ κᾀν ταῖς ἀνατομαῖς τῶν ζώων οὐκ ἀκριβῶς ἡ ἀναλογία φυλαττομένη . ἀλλ’ ἐν μὲν δὴ τούτοις τοῖς μορίοις ὀλίγον τι τὸ μὲν ὑπερβάλλον εὑρίσκεται , τὸ δὲ ἐλλεῖπον . ἀξιόλογον δ’ ἐν τῇ καρδίᾳ πρὸς τὸν θώρακα καὶ τουτέστι τὸ μάλιστα ποιοῦν τοῖς ἐπίσης θερμοῖς ἀνθρώποις ὀλιγάκις διαφορὰν ἀξιόλογον ἐν τῷ τῆς φωνῆς μεγέθει . ὁ μὲν οὖν Ἱπποκράτης τῷ πλήθει τοῦ ἀέρος ἀναφέρει μόνῳ τὸ μέγεθος τῆς φωνῆς . ἔστι δ’ οὔτε μόνον οὔτε πρῶτον ἀξίωμα τοῦτο τῶν τὴν φωνὴν μεγάλην ἐργαζομένων αἰτίων . ὕλη γάρ ἐστι μεγάλης φωνῆς ὡς ἐν τοῖς περὶ τούτων ὑπομνήμασιν ἐδείχθη .
Lemmas: αὖθις εἰμί πλεῖστος ὁ θερμός μεγαλόφωνος · καί γάρ Ψυχρὸς ἀήρ πλεῖστος . δύο δέ μέγας μέγας καί ὁ ἔγγονος γίγνομαι . προλέγω ἄρτι ὁ ῥῆσις οὗτος ὁ γραφή ὁ ἀρχαῖος οὐ οὕτως , ἀλλά ἐν ὅς πλεῖστος ὁ θερμός ἐκεῖνος ὁ ἐξηγητής ὅσος ὁ τέλος ὁ πρότερος ἀφαιρέω ὁ ἔνιοι . λέγω οὖν ἤδη περί ὁ κατά ὁ πρόκειμαι ῥῆσις ἀλήθεια . οἶς γάρ πολύς εἰμί ὁ θερμός ἐν ὁ καρδία δηλονότι , οὗτος γάρ δείκνυμι οἷος ἑστία ἔρχομαι ὁ ἔμφυτος θερμασία , ἀναγκαῖος εἰμί καί ὁ εἰσπνέω αέρας πλεῖστος ἔρχομαι · καί γάρ καί οὗτος δείκνυμι κατά ὁ περί χρεία ἀναπνοή . εἰ δέ εἰμί πλέως ὁ θερμός ὁ τοιοῦτος φύσις , εἰσπνέω τε καί πάλιν ἀντεκπνέω . διά οὗτος εἰ ὁ φωνή λέγω γίγνομαι μέγας , ἀδιόριστος ἀποφαίνω σφάλλω . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ περί φωνή ὑπόμνημα ἀδύνατος ἔρχομαι γίγνομαι ὁ φωνή μέγας , ἄνευ ὁ πολύς αέρας ταχέως ἐκπνέω . γίγνομαι δέ οὗτος ὁ τραχύς ἀρτηρία καί ὁ λάρυγξ εὐρύς ὑπάρχω . ἐάν δέ καί ὁ θώραξ ὅλος εἰμί μέγας , οὐ μόνος μεγαλόφωνος ἐργάζομαι ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά καί πλεῖστος φωνέω δύναμαι , ὥσπερ ὁ κῆρυξ , ὅταν ὁ καλέω πόδας λέγω . ἐπεί τοίνυν ὁ τε Καρδίη εὐρύνω τε καί αὐξάνω κατά ὁ ἐν ὁ μήτρα διάπλασις εὐθύς ἐκ ἀρχή , ἐπί ὅς εἰμί ὁ ἔμφυτος θερμός πλεῖστος , ἀνάλογος δέ οὗτος καί ὁ θώραξ , ὡς ὁ πολύς μέγας γίγνομαι καί οὗτος πάλιν ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ὁ πνεύμων μέγεθος , ὅς πάλιν ἀκολουθέω ὁ ὁ τραχύς ἀρτηρία ὡς ὁ πολύς καί οὗτος ὁ ὁ λάρυγξ . ἔοικα ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος συμβαίνω ὁ πολύθερμος φύσις μεγαλόφωνος ὑπάρχω . εἰ γάρ δή πάντῃ τε καί πάντως ἀνάλογος ὁ μέγεθος ὁ καρδία ὁ θώραξ αὐξάνω τε καί οὐ παρεμπίπτω ποτέ μοχθηρός διάπλασις , οὐ ἄν ὡς ὁ πολύς ὁ πολύθερμος φημί γίγνομαι μεγαλόφωνος , ἀλλά διά πᾶς . οὐ μήν οὐδέ ὥσπερ ἀνάλογος ὁ θώραξ ὁ μέγεθος ἀεί ὁ πνεύμων εὑρίσκω , οὕτως καί ὁ οὗτος μέγεθος ὁ τρεῖς γένος ὁ κατά αὐτός ἀγγεῖον ἀνάλογος αὐξάνω . φαίνω δέ εἰͅν ὁ ἀνατομή ὁ ζῷον οὐ ἀκριβῶς ὁ ἀναλογία φυλάσσω . ἀλλά ἐν μέν δή οὗτος ὁ μόριον ὀλίγος τίς ὁ μέν ὑπερβάλλω εὑρίσκω , ὁ δέ ἐλλείπω . ἀξιόλογος δέ ἐν ὁ καρδία πρός ὁ θώραξ καί τουτέστι ὁ μάλιστα ποιέω ὁ ἐπίσης θερμός ἄνθρωπος ὀλιγάκις διαφορά ἀξιόλογος ἐν ὁ ὁ φωνή μέγεθος . ὁ μέν οὖν Ἱπποκράτης ὁ πλῆθος ὁ αέρας ἀναφέρω μόνος ὁ μέγεθος ὁ φωνή . εἰμί δέ οὔτε μόνος οὔτε πρῶτος ἀξίωμα οὗτος ὁ ὁ φωνή μέγας ἐργάζομαι αἴτιος . ὕλη γάρ εἰμί μέγας φωνή ὡς ἐν ὁ περί οὗτος ὑπόμνημα δείκνυμι .