galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 5.6
Νοῦσοι ξύντροφοι ἐν γήραϊ λείπουσι καὶ διὰ πεπασμόν καὶ λύσιν καὶ ἀραίωσιν . Οὐ περὶ πασῶν ὁ λόγος αὐτῷ νῦν τῶν συντρόφων νόσων . ὀνομάζουσι δ’ οὕτως τὰς ἐκ πολλοῦ χρόνου κατὰ τὸ σῶμα τῶν ἀνθρώπων διαμενούσας . οὔτε γὰρ φαίνεται τοῦτο γινόμενον οὔτε αὐτὸς ἀγνοεῖ σαφῶς ἐν ἀφορισμοῖς εἰπών · οἱ πρεσβῦται τῶν νέων τὰ μὲν πλεῖστα νοσέουσιν ἧσσον , ὅσα δὲ αὐτοῖς χρόνια νοσήματα γίνεται , τὰ πολλὰ συναποθνήσκει . προσθεὶς δ’ ἐν αὐτῷ τῷ λόγῳ τὸ τὰ πολλὰ καὶ μὴ καθόλου ποιησάμενος τὴν ἀπόφασιν , ὡς ὅσα χρόνια νοσήματα γίνεται [ τὰ πολλὰ ] συναποθνήσκει , δῆλός ἐστιν εἰδὼς ἔνια λυόμενα πρὸ τοῦ θανάτου . τίνα τοίνυν ἐστὶ ταῦτα , καθάπερ γε καὶ τίνα τὰ μὴ λυόμενα πρὸ τοῦ θανάτου , διὰ τῶν ἀφορισμῶν αὐτὸς ἐνεδείξατο γράφων ὧδε · βράγχοι καὶ κόρυζαι τοῖς σφόδρα πρεσβυτέροισιν οὐ πεπαίνονται . ψυχρῶν οὖν ἐνταῦθα μνημονεύσας δῆλός ἐστιν ἔνια τῶν θερμῶν συγχωρῶν λυθῆναι δύνασθαι κατὰ τὴν τῶν πρεσβυτέρων ἡλικίαν , εἴ γε τὰ ἐναντία τῶν ἐναντίων ἐστὶν ἰάματα . σπάνια γάρ ἐστι ταῦτα καὶ τάς γε κεφαλαίας τὰς θερμὰς , ἑτεροκρανίας τε καὶ νεφρίτιδας τὰς τοιαύτας , ἔτι τε ἀρθρίτιδας , ὅσαι πάνυ θερμὴν ἔχουσι τὴν διάθεσιν . οὗτος μὲν οὖν ἐκ τῆς τοῦ γήρως κράσεως γινόμενος ὁ τρόπος τῆς λύσεως ἐν τῷ μέρει τῶν πεπασμῶν ἐστι , δηλοῦντος τοῦ πεπασμοῦ πᾶσαν ἀγωγὴν εἰς τὴν σύμμετρον κρᾶσιν , ὡς ἐπὶ τῶν πεπαινομένων ἐδείχθη καρπῶν . ἑτέρους δὲ δύο τρόπους προστίθησιν ἔτι σπανιωτέρους τοῦ πεπασμοῦ , τόν τε κατὰ τὴν ἀραίωσιν καὶ τὸν ἀμφιβόλως εἰρημένον , εἴτε κατὰ τὴν διάλυσιν εἴτε κατὰ λύσιν ἀκοῦσαι χρή γίνεται δὲ οὗτος ἐξ αὐτῆς τῆς σωματικῆς οὐσίας κοινῆς ἅπασιν οὔσης , μὴ ὅτι τοῖς ἐμψύχοις , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀψύχοις . ἀποῤῥεῖ μὲν γάρ τι πάντως αὐτῶν , ἀλλὰ πλεῖστον μὲν τῶν μαλακωτέρων , ἔλαττον δὲ τῶν ἧττον μαλακῶν . οὕτως γοῦν ἔνιοι τῶν παρὰ φύσιν ὄγκων λύονται , διαφορουμένης τῆς οὐσίας αὐτῶν κατὰ βραχὺ χρόνῳ πλείονι , καὶ γίνεται τοῦτο τοῖς καλῶς διαιτωμένοις , ὡς ὅσοι γε πληρωτικῇ διαίτῃ χρῶνται , τὴν ἐπιῤῥοὴν τοῖς πεπονθόσι μέρεσιν ἴσην τῇ διαφερομένῃ ποιούμενοι φυλάττουσι τὰ πάθη . τρίτον δὲ τρόπον εἴρηκε λύσεως τὴν ἀραίωσιν τοῦ σώματος , ὑπὸ μὲν τῶν ἰατρῶν ἐκ προνοίας γινομένην , ὑπὸ δὲ τῆς γεροντικῆς ἡλικίας σπανίως , ὅταν ἀσθενεστέρας γινομένης τῆς δυνάμεως ἰσχνοτέρας τε τῆς ἕξεως , ἀτροφωτέρου δὲ καὶ τοῦ δέρματος ἀραιωθῶσιν οἱ πόροι . ἡμεῖς μὲν οὖν οὕτως ἐξηγούμεθα τὴν ῥῆσιν , ἀεὶ πειρώμενοι τοῖς ἀπὸ τῶν ἀῤῥώστων ὁρωμένοις ὁμολογούσας ἐπιδεικνύναι τὰς λέξεις αὐτοῦ , τῶν δ’ ἐξηγητῶν οἱ πλεῖστοι πάντα μᾶλλον ἢ τοῦτο πράττουσιν , οἵ γε καὶ νῦν ὡς ἐπὶ πάντων τῶν νοσημάτων εἰρημένου τοῦ λόγου τὰς αἰτίας ἀποδιδόναι πειρῶνται . τούτων δ’ ἀτοπώτερα λέγουσιν οἱ τὰ τοιαῦτα πάθη φάσκοντες ἐν τῷ γήρᾳ λύεσθαι , τῆς ψυχῆς μὲν οὖν ὀργὰς , φιλαργυρίας , δεισιδαιμονίας , τοῦ δὲ σώματος ἐρωτικὰς διαθέσεις .
Lemmas: νοῦσος σύντροφος ἐν γῆρας λείπω καί διά πεπασμός καί λύσις καί ἀραίωσις . Οὐ περί πᾶς ὁ λόγος αὐτός νῦν ὁ σύντροφος νόσος . ὀνομάζω δέ οὕτως ὁ ἐκ πολύς χρόνος κατά ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος διαμένω . οὔτε γάρ φαίνω οὗτος γίγνομαι οὔτε αὐτός ἀγνοέω σαφής ἐν ἀφορισμός λέγω · ὁ πρεσβύτης ὁ νέος ὁ μέν πλεῖστος νοσέω κακός , ὅσος δέ αὐτός χρόνιος νόσημα γίγνομαι , ὁ πολύς συναποθνῄσκω . προστίθημι δέ ἐν αὐτός ὁ λόγος ὁ ὁ πολύς καί μή καθόλου ποιέω ὁ ἀπόφασις , ὡς ὅσος χρόνιος νόσημα γίγνομαι [ ὁ πολύς ] συναποθνῄσκω , δῆλος εἰμί οἶδα ἔνιοι λύω πρό ὁ θάνατος . τίς τοίνυν εἰμί οὗτος , καθά γε καί τίς ὁ μή λύω πρό ὁ θάνατος , διά ὁ ἀφορισμός αὐτός ἐνδείκνυμι γράφω ὧδε · βράγχος καί κόρυζα ὁ σφόδρα πρέσβυς οὐ πεπαίνω . ψυχρός οὖν ἐνταῦθα μνημονεύω δῆλος εἰμί ἔνιοι ὁ θερμός συγχωρέω λύω δύναμαι κατά ὁ ὁ πρέσβυς ἡλικία , εἰ γε ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος εἰμί ἴαμα . σπάνιος γάρ εἰμί οὗτος καί ὁ γε κεφάλαιος ὁ θερμός , ἑτεροκρανία τε καί νεφρῖτις ὁ τοιοῦτος , ἔτι τε ἀρθρῖτις , ὅσος πάνυ θερμός ἔχω ὁ διάθεσις . οὗτος μέν οὖν ἐκ ὁ ὁ γῆρας κρᾶσις γίγνομαι ὁ τρόπος ὁ λύσις ἐν ὁ μέρος ὁ πεπασμός εἰμί , δηλόω ὁ πεπασμός πᾶς ἀγωγή εἰς ὁ σύμμετρος κρᾶσις , ὡς ἐπί ὁ πεπαίνω δείκνυμι καρπός . ἕτερος δέ δύο τρόπος προστίθημι ἔτι σπάνιος ὁ πεπασμός , ὁ τε κατά ὁ ἀραίωσις καί ὁ ἀμφίβολος λέγω , εἴτε κατά ὁ διάλυσις εἴτε κατά λύσις ἀκούω χράω γίγνομαι δέ οὗτος ἐκ αὐτηες͂ς ὁ σωματικός οὐσία κοινός ἅπας σέω , μή ὅτι ὁ ἔμψυχος , ἀλλά καί ὁ ἄψυχος . ἀπορρέω μέν γάρ τίς πάντως αὐτός , ἀλλά πλεῖστος μέν ὁ μαλακός , μικρός δέ ὁ κακός μαλακός . οὕτως γοῦν ἔνιοι ὁ παρά φύσις ὄγκος λύω , διαφορέω ὁ οὐσία αὐτός κατά βραχύς χρόνος πολύς , καί γίγνομαι οὗτος ὁ καλός διαιτάω , ὡς ὅσος γε πληρωτικός δίαιτα χράω , ὁ ἐπιρροή ὁ πάσχω μέρος ἴσος ὁ διαφέρω ποιέω φυλάσσω ὁ πάθος . τρίτος δέ τρόπος λέγω λύσις ὁ ἀραίωσις ὁ σῶμα , ὑπό μέν ὁ ἰατρός ἐκ πρόνοια γίγνομαι , ὑπό δέ ὁ γεροντικός ἡλικία σπανίως , ὅταν ἀσθενής γίγνομαι ὁ δύναμις ἰσχνός τε ὁ ἕξις , ἄτροφος δέ καί ὁ δέρμα ἀραιόω ὁ πόρος . ἐγώ μέν οὖν οὕτως ἐξηγέομαι ὁ ῥῆσις , ἀεί πειράω ὁ ἀπό ὁ ἄρρωστος ὁράω ὁμολογέω ἐπιδείκνυμι ὁ λέξις αὐτός , ὁ δέ ἐξηγητής ὁ πλεῖστος πᾶς μᾶλλον ἤ οὗτος πράσσω , ὁ γε καί νῦν ὡς ἐπί πᾶς ὁ νόσημα εἴρω ὁ λόγος ὁ αἰτία ἀποδίδωμι πειράω . οὗτος δέ ἄτοπος λέγω ὁ ὁ τοιοῦτος πάθος φάσκω ἐν ὁ γῆρας λύω , ὁ ψυχή μέν οὖν ὀργή , φιλαργυρία , δεισιδαιμονία , ὁ δέ σῶμα ἐρωτικός διάθεσις .