galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 3.27
Αἱ μεταβολαὶ φυλακτέαι . Ἀσφαλέστερον ἐν ἄλλοις τέ τισι καὶ τοῖς ἀφορισμοῖς εἴρηκε τοῦτο , προκειμένου τοῦ κατὰ πολὺ καὶ ἐξαπίνης . οὔτε γὰρ αἱ κατὰ τὸ περιέχον ἡμᾶς οὔθ’ αἱ πρὸς ἡμῶν αὐτῶν γινόμεναι κατὰ βραχὺ μεταβολαὶ τὸ σφαλερῶς ἔχουσι . μόναι δ’ αἱ ἀθρόαι σφαλεραὶ πρὸς ὑγείαν εἰσὶ καὶ διὰ τοῦτο τοιαύτας χρὴ φυλάττεσθαι . φυλαξώμεθα δὲ τὰς μὲν κατὰ τὸ περιέχον ἔνδον τε διατρίβοντες τὰ πλεῖστα καὶ τῇ τῶν ἐναντίων προσαγωγῇ , ξηραίνοντες μὲν τὸ σῶμα κατὰ τὰς ὑγρὰς μεταβολὰς , ὑγραίνοντες δὲ κατὰ τὰς εἰς ξηρότητα , κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον θερμαίνοντές τε καὶ ψύχοντες , ὁπότε τούτων ἑκατέρου καιρός . ἐν δὲ τῇ διαίτῃ τὰς μεταβολὰς ἐφ’ ἡμῖν αὐτοῖς ἐστι φυλάττεσθαι , μήτ’ ἐκ γυμνασίων ἀθρόως εἰς ἀργίαν μήτ’ ἐξ ἀργίας εἰς γυμνάσια μεθισταμένοις , ἀλλὰ μηδ’ ἐξ ἀλουσίας ἐπὶ λουτρὸν , μηδ’ ἐκ λουτρῶν εἰς ἀλουσίαν , μηδ’ ἐξ ὑδροποσίας εἰς οἴνου πόσιν ἢ ἐξ οἴνου πόσεως εἰς ὑδροποσίαν , ἐπί τε τῶν ἄλλων ἁπάντων ὡσαύτως . οὗτος μὲν οὖν ὁ λόγος ἀληθής · ἐστιν ἅμα καὶ πολλάκις ὑφ’ Ἱπποκράτους εἰρημένος . οὐκ οἶδα δὲ τί παθόντες ἔνιοί φασι χρῆν προσυπακοῦσαι τῷ , αἱ μεταβολαὶ φυλακτέαι , τὸ τῶν ἡλικιῶν . ἐν ἀφορισμοῖς γὰρ αὐτὸς εἰπὼν τὸ κατὰ πολὺ καὶ ἐξαπίνης κενοῦν ἢ πληροῦν ἢ θερμαίνειν ἢ ψύχειν ἢ ἄλλως ὁπωσοῦν τὸ σῶμα κινέειν σφαλερὸν , καὶ πᾶν τὸ πολὺ τῇ φύσει πολέμιον , οὐκ ἐμνημόνευσεν ἡλικιῶν . οὔτε γὰρ τὸ πολὺ τῇ φύσει κατ’ αὐτάς ἐστι κατὰ βραχὺ μεθισταμένας , οὔτε φυλακῆς τινος δέονται περιττοτέρας περὶ τὰ κοινὰ τῶν ὑγιεινῶν παραγγελμάτων , καθάπερ οὐδ’ ὅταν αἱ ὧραι κατὰ βραχὺ τὴν μεταβολὴν ποιοῦνται , ταύτας μὲν οὖν ὁρῶμεν ἐνίοτε μεγάλας ἀθρόως τὰς ὑπαλλαγὰς εἰς τἀναντία ποιουμένας . ἡλικίαν δ’ οὐδεμίαν ἀθρόως πεσοῦσαν ἴσμεν , ὥστε τὸν παῖδα κατὰ τὴν ὑστεραίαν ἄνδρα γενέσθαι μὴ κατὰ βραχὺ , διά τε τῆς τῶν ἐφήβων καὶ τῶν μειρακίων ἡλικίας ὁδοιπορήσαντα .
Lemmas: ὁ μεταβολή φυλακτέος . ἀσφαλής ἐν ἄλλος τε τις καί ὁ ἀφορισμός λέγω οὗτος , πρόκειμαι ὁ κατά πολύς καί ἐξαπίνης . οὔτε γάρ ὁ κατά ὁ περιέχω ἐγώ οὔτε ὁ πρός ἐγώ αὐτός γίγνομαι κατά βραχύς μεταβολή ὁ σφαλερός ἔχω . μόνος δέ ὁ ἀθρόος σφαλερός πρός ὑγεία εἰμί καί διά οὗτος τοιοῦτος χράω φυλάσσω . φυλάσσω δέ ὁ μέν κατά ὁ περιέχω ἔνδον τε διατρίβω ὁ πλεῖστος καί ὁ ὁ ἐναντίος προσαγωγή , ξηραίνω μέν ὁ σῶμα κατά ὁ ὑγρός μεταβολή , ὑγραίνω δέ κατά ὁ εἰς ξηρότης , κατά δέ ὁ αὐτός λόγος θερμαίνω τε καί ψύχω , ὁπότε οὗτος ἑκάτερος καιρός . ἐν δέ ὁ δίαιτα ὁ μεταβολή ἐπί ἐγώ αὐτός εἰμί φυλάσσω , μήτε ἐκ γυμνάσιον ἀθρόος εἰς ἀργία μήτε ἐκ ἀργία εἰς γυμνάσιον μεθίστημι , ἀλλά μηδέ ἐκ ἀλουσία ἐπί λουτρόν , μηδέ ἐκ λουτρόν εἰς ἀλουσία , μηδέ ἐκ ὑδροποσία εἰς οἶνος πόσις ἤ ἐκ οἶνος πόσις εἰς ὑδροποσία , ἐπί τε ὁ ἄλλος ἅπας ὡσαύτως . οὗτος μέν οὖν ὁ λόγος ἀληθής · εἰμί ἅμα καί πολλάκις ὑπό Ἱπποκράτης λέγω . οὐ οἶδα δέ τίς πάσχω ἔνιοι φημί χρή προσυπακούω ὁ , ὁ μεταβολή φυλακτέος , ὁ ὁ ἡλικία . ἐν ἀφορισμός γάρ αὐτός λέγω ὁ κατά πολύς καί ἐξαπίνης κενόω ἤ πληρόω ἤ θερμαίνω ἤ ψύχω ἤ ἄλλως ὁπωσοῦν ὁ σῶμα κινέω σφαλερός , καί πᾶς ὁ πολύς ὁ φύσις πολέμιος , οὐ μνημονεύω ἡλικία . οὔτε γάρ ὁ πολύς ὁ φύσις κατά αὐτός εἰμί κατά βραχύς μεθίστημι , οὔτε φυλακή τις δέω περισσός περί ὁ κοινός ὁ ὑγιεινός παράγγελμα , καθά οὐδέ ὅταν ὁ ὥρα κατά βραχύς ὁ μεταβολή ποιέω , αὐτός μέν οὖν ὁράω ἐνίοτε μέγας ἀθρόος ὁ ὑπαλλαγή εἰς ἐναντίος ποιέω . ἡλικία δέ οὐδείς ἀθρόος πίπτω οἶδα , ὥστε ὁ παῖς κατά ὁ ὑστεραῖος ἀνήρ γίγνομαι μή κατά βραχύς , διά τε ὁ ὁ ἔφηβος καί ὁ μειράκιον ἡλικία ὁδοιπορέω .