galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 1.5
Αἱ τῶν νηπίων ἐκλάμψιες ἅμα ἥβῃ ἐστὶν οἷσι μεταβολὰς ἴσχουσι καὶ ἄλλας καὶ ἐς νεφρὸν ὀδύνη βαρεῖα , ὅταν πληρῶνται σίτου . Ταύτην τὴν γραφὴν ἁπάντων μὲν τῶν ἐξηγητῶν εἰδότων , ἁπάντων δὲ τῶν παλαιῶν ἀντιγράφων ἐχόντων , ἔνιοι τῶν νεωτέρων μεταγράφειν ἐπεχείρησαν ἄλλος ἄλλως , οἱ μὲν ἐπιλήψιες γράφοντες , οἱ δὲ καταλήψιες , οἱ δὲ ἐπιλάμψιες . ἡ δ’ ἐξήγησις αὐῶν ἐπιληψίαν αὐτῷ βούλεται δηλοῦσθαι , παυομένην ὡς τὰ πολλὰ τοῖς ἐκ νηπίου ἔχουσιν αὐτὴν , ἐν τῇ τῆς παιδικῆς ἡλικίας εἰς τὴν ἡβικὴν μεταβολῇ . καὶ γὰρ φαίνεται γινόμενον οὕτως , ἐὰν μή τις ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ πλημμελῶς διαιτώμενος αἴτιος αὐτῷ γένηται τοῦ διαμεῖναι τὸ νόσημα . γίνεται μὲν οὖν ὡς τὸ πολὺ διὰ ψυχρὰν ἐγκεφάλου κρᾶσιν , συνεζευγμένης ὑγρότητος αὐτῇ τὰ πολλά . σπάνιοι γὰρ αἱ ἐκ μορίου τινὸς ὁρμώμεναι , θεραπεύεται δ’ ὅταν ἡβάσκωσιν , ἐὰν καὶ τἄλλα τις ὡς προσήκει πράττῃ , διὰ τὴν ἐπὶ τὸ ξηρότερόν τε καὶ θερμότερον μεταβολὴν τῆς κράσεως ὅλου τοῦ σώματος . ὅπως γὰρ ὁ ἀκμάζων θερμότερός ἐστι τοῦ παιδὸς ἔμαθες ἐν τοῖς περὶ κράσεων , ἔνθεν καὶ ὅπως ὁ παῖς οὐκ ἀκμάζοντός ἐστι θερμότερος . ὁ μὲν ἀκμάζων ἁπλῶς θερμότερος , ὁ δὲ παῖς οὐχ ἁπλῶς , ἀλλ’ ὅτι πλέον ἔχει τὸ ἔμφυτον θερμόν . ἐκλάμψεις οὖν τοῦ θερμοῦ βούλονται λέγειν αὐτὸν οἱ καλέσαντες ἑαυτοὺς Ἱπποκρατείους , ἐκ μεταφορᾶς ἀπὸ τῆς ἐκτὸς φλογὸς , ἥτις ὅταν ἐπικρατήσῃ τῆς ὕλης , ὥστε ἑαυτῇ συνεξομοιῶσαι πᾶσαν , ἐξέλαμψέ τε καὶ φανερὰ πᾶσιν ἐγένετο , κατακεκρυμμένη πρόσθεν , ἡνίκα τὴν ὕλην ὑγρὰν οὖσαν ἐξήραινεν . ὁ δέ γε Ζεῦξις , ὡσαύτως δ’ αὐτῷ καὶ τῶν ἐμπειρικῶν τινες , οὐχ οὕτως ἀκούουσι τὴν ἔκλαμψιν , ἀλλ’ ἑτέρῳ τινὶ τρόπῳ · μαθήσῃ δὲ τῆς τοῦ Ζεύξιδος ῥήσεως παραγραφείσης ὧδε . νήπια λέγει ὁ Ἱπποκράτης τὰ μέχρι ἥβης , ταῦτα δὲ κατὰ τὸν τοῦ ἡβάσκειν χρόνον ἐκλάμπει , ἐμφατικῶς ἄγαν τῇ μεταφορᾷ χρησάμενος . καὶ γὰρ σαρκοῦται τὰ τηνικαῦτα μᾶλλον καὶ εὐερνέστερα γίνεται καὶ τῷ χρώματι καὶ τῷ εἴδει χαριέστερα καὶ τῇ δυνάμει καὶ λογισμῷ βελτίονα . ἀθρόως δὲ γίνεται τοιαῦτα ὥστε καὶ τῶν εὐειδῶν φύσει τότε μᾶλλον ἐκλάμπει τὸ κάλλος . ὁ δ’ αὐτὸς οὗτος Ζεῦξις νήπιά φησιν εἰρῆσθαι πάντα τὰ παιδία , καθότι καὶ Ἡρόφιλος ὠνόμασεν αὐτὰ οὕτως . καὶ γὰρ περὶ τούτου γράφει τόνδε τὸν τρόπον διὰ ταύτης τῆς λέξεως · φαίνεται νήπια λέγων ὁ Ἱπποκράτης τὰ ἕως ἥβης καὶ οὐχὶ τὰ νεογνὰ μέχρι τῶν πέντε ἢ ἓξ ἐτῶν , ὡς νῦν οἱ πλεῖστοι λέγουσιν . ἤρκει δὲ καὶ ὁ Ἡρόφιλος τὰ τηλικαῦτα λέγων νήπια , δι’ ὧν φησι · τοῖς νηπίοις οὐ γίνεται σπέρματα μεγάλα , καταμήνια , κύημα , φαλακρότης . οὐ γὰρ τοῖς μέχρι τῆς προειρημένης ἡλικίας παραγινομένοις λέγει μὴ γίνεσθαι ταῦτα , τουτέστιν ἀπὸ τῆς πρώτης εὐθέως γενέσεως , ὅπερ τινὲς δεχόμενοι καταγελῶσιν αὐτοῦ , ὡς τὰ πᾶσι γιγνωσκόμενα διδάσκοντος , ὧν ἐστὶ καὶ ὁ Καλλίμαχος , ἀλλὰ τοῖς μέχρις ἥβης , ἐπειδή τινες ὑπέλαβον καὶ ἐν τούτοις ταῦτα γίνεσθαι . ταῦτα μέν σοι καὶ τὰ τοῦ Ζεύξιδος · ἐμοὶ δ’ ὅπως εἰρῆσθαι δοκεῖ τὰ νήπια καὶ πρόσθεν μὲν εἶπον , ἀναλήψομαι δὲ καὶ νῦν ἔτι σαφέστερον τὸν λόγον . τὸ τῆς ἐπιληψίας πάθος ἤτοι κατὰ φυσικὴν γίνεται δυσκρασίαν , ὅταν ὑγρὸς ὁ ἐγκέφαλος ἱκανῶς ᾖ καὶ τηνικαῦτά γε καὶ παιδίων ὀνομάζεται τὸ νόσημα , καθάπερ αὐτὸς ἐδήλωσεν ἐν τῷ περὶ ὑδάτων καὶ ἀέρων καὶ τόπων ὧδέ πως γράψας · τοῖς παιδίοις συμπίπτειν σπασμούς τε καὶ ἄσθματα , ἃ νομίζουσι τὸ παιδίον ποιέειν καὶ νοῦσον εἶναι . κατὰ ταύτην τὴν ῥῆσιν εὔδηλον ὅτι προσυπακοῦσαι δεῖ τὸ παιδίων πάθος , ὡς εἶναι τὴν λέξιν ταύτην · ἃ νομίζουσι τὸ παιδίων πάθος ποιεῖν καὶ ἱερὴν νοῦσον εἶναι . γίνεται δὲ καὶ δι’ ἁμαρτήματα ﻿ τοῖς παιδίοις ταὐτὸ τοῦτο πάθος , ἰατρικῆς θεραπείας δεόμενον . ὅταν δὲ δι’ ὑγρότητα γίνεται , νηπίοις οὖσιν εὐθὺς ἄρχεται καὶ παύεται μηδὲν ἡμῶν πραγματευομένων , ἐν τῇ τῆς ἡλικίας μεταβολῇ , ὡς οἷς ἂν ἄρξηται παιδίοις , μὴ κατὰ τὴν πρώτην εὐθὺς ἡλικίαν , βρέφεσεν οὖσιν , ἀλλ’ ἐν τῷ προϊέναι , δῆλόν ἐστιν ἐξ ἁμαρτημάτων , τούτοις τῶν κατὰ τὴν δίαιταν , ἤ τινος ἔξωθεν αἰτίας ἑτέρας , ἐσχηκὸς τὴν γένεσιν , ἐφ’ ὧν οὐ χρὴ τὴν μεταβολὴν τῆς ἡλικίας ἀναμένειν , ἀλλὰ τὴν γεγονυῖαν τὴν διάθεσιν ἐν αὐτοῖς νοσώδη θεραπεύειν . ἐκεῖνό γε μὴν ἄξιον οὐ σμικρᾶς ζητήσεώς ἐστιν , ἐὰν κατὰ τὴν παλαιὰν γραφὴν ἐκλάμψιας ἀκούσωμεν , ὡς ὁ Ἱπποκράτης καὶ ὁ Ζεῦξις ἥκουσιν . ὁ γὰρ λόγος ἐστὶ τοιοῦτος . αἱ τῶν νηπίων , ὅταν ἡβάσκωσιν ἐκλάμψεις τοῦ θερμοῦ καὶ ἄλλας μέν τινας ἐν αὐτοῖς ἴσχουσι μεταβολὰς καὶ μέντοι καὶ τὴν τῶν νεφρῶν πεῖσιν ἣν αὐτὸς ἐφεξῆς διηγεῖται . παραλειφθήσεται γὰρ ἐν τῷ τοιούτῳ λόγῳ τὸ τῆς ἐπιληψίας ὄνομα καὶ κατὰ τοῦτο φαίνονταί τινες οὐκ ἀλόγως ἐπιλήψεις γράψαντες , ὥσπερ ἔνιοι καταλήψεις . ἐχρῆν δ’ αὐτοὺς ὡς οὐχ εὑρόντας οὕτω γεγραμμένον , ἀλλ’ ὡς ἄμεινον οὕτω γράφειν , εἰπόντας , ἐπὶ τὴν εἰρημένην ἐξήγησιν ἀφικνεῖσθαι . προκειμένου δὲ τοῦ καὶ συνδέσμου τοῦτον πάλιν ἀφαιροῦσιν ἔνιοι , δύο βουλόμενοι λόγους εἶναι κατ’ οὐδὲν ἀλλήλοις κοινωνοῦντας , ἕνα μὲν ἐκ τῆσδε τῆς ῥήσεως αὐτάρκως δηλούμενον . αἱ τῶν νηπίων ἐκλάμψιες ἅμα ἥβῃ ἔστιν οἷσι μεταβολὰς ἴσχουσι καὶ ἄλλας . ἕτερον δὲ τοιόνδε , ἐς νεφρὸν ὀδύνη βαρεῖα , ὅταν πληρῶνται σίτου . καὶ τὰ τούτων συνεχῆ περὶ νεφρίτιδος αὐτοῦ διδάσκοντος , ἀφ’ ἑτέρας ἀρχῆς , οὐχ ὡς τοῖς παιδίοις ὅταν ἡβάσκῃ εἰς τοῦτο τὸ νόσημα τῆς ἐπιληψίας μεθισταμένης . οὐ γὰρ φαίνεται κατὰ τὴν ἡλικίαν ταύτην νεφρῖτις γενομένη , καθάπερ ὁ κατὰ τὴν κύστιν λίθος . οὗτος μὲν γὰρ παιδίοις μᾶλλον , νεφρῖτις δὲ τοῖς παρακμάζουσι γίνεται . παραγράψωμεν οὖν ἐφεξῆς τὰ περὶ νεφρίτιδος οὕτω λεγόμενα .
Lemmas: ὁ ὁ νήπιος ἔκλαμψις ἅμα ἥβη εἰμί ὅς μεταβολή ἴσχω καί ἄλλος καί εἰς νεφρός ὀδύνη βαρύς , ὅταν πληρόω σῖτος . οὗτος ὁ γραφή ἅπας μέν ὁ ἐξηγητής οἶδα , ἅπας δέ ὁ παλαιός ἀντίγραφος ἔχω , ἔνιοι ὁ νέος μεταγράφω ἐπιχειρέω ἄλλος ἄλλως , ὁ μέν ἐπίληψις γράφω , ὁ δέ κατάληψις , ὁ δέ ἐπίλαμψις . ὁ δέ ἐξήγησις ἰαύω ἐπιληψία αὐτός βούλομαι δηλόω , παύω ὡς ὁ πολύς ὁ ἐκ νήπιος ἔχω αὐτός , ἐν ὁ ὁ παιδικός ἡλικία εἰς ὁ ἡβικός μεταβολή . καί γάρ φαίνω γίγνομαι οὕτως , ἐάν μή τις ἐν ὁ χρόνος οὗτος πλημμελής διαιτάω αἴτιος αὐτός γίγνομαι ὁ διαμένω ὁ νόσημα . γίγνομαι μέν οὖν ὡς ὁ πολύς διά ψυχρός ἐγκέφαλος κρᾶσις , συζεύγνυμι ὑγρότης αὐτός ὁ πολύς . σπάνιος γάρ ὁ ἐκ μόριον τις ὁρμάω , θεραπεύω δέ ὅταν ἡβάσκω , ἐάν καί ἄλλος τις ὡς προσήκω πράττω , διά ὁ ἐπί ὁ ξηρός τε καί θερμός μεταβολή ὁ κρᾶσις ὅλος ὁ σῶμα . ὅπως γάρ ὁ ἀκμάζω θερμός εἰμί ὁ παῖς μανθάνω ἐν ὁ περί κρᾶσις , ἔνθεν καί ὅπως ὁ παῖς οὐ ἀκμάζω εἰμί θερμός . ὁ μέν ἀκμάζω ἁπλῶς θερμός , ὁ δέ παῖς οὐ ἁπλῶς , ἀλλά ὅτι πλείων ἔχω ὁ ἔμφυτος θερμός . ἔκλαμψις οὖν ὁ θερμός βούλομαι λέγω αὐτός ὁ καλέω ἑαυτοῦ Ἱπποκράτειος , ἐκ μεταφορά ἀπό ὁ ἐκτός φλόξ , ὅστις ὅταν ἐπικρατέω ὁ ὕλη , ὥστε ἑαυτοῦ συνεξομοιόω πᾶς , ἐκλάμπω τε καί φανερός πᾶς γίνομαι , κατακρύπτω πρόσθεν , ἡνίκα ὁ ὕλη ὑγρός εἰμί ξηραίνω . ὁ δέ γε Ζεῦξις , ὡσαύτως δέ αὐτός καί ὁ ἐμπειρικός τις , οὐ οὕτως ἀκούω ὁ ἔκλαμψις , ἀλλά ἕτερος τις τρόπος · μανθάνω δέ ὁ ὁ Ζεῦξις ῥῆσις παραγράφω ὧδε . νήπιος λέγω ὁ Ἱπποκράτης ὁ μέχρι ἥβη , οὗτος δέ κατά ὁ ὁ ἡβάσκω χρόνος ἐκλάμπω , ἐμφατικός ἄγαν ὁ μεταφορά χράω . καί γάρ σαρκόω ὁ τηνικαῦτα μᾶλλον καί εὐερνής γίγνομαι καί ὁ χρῶμα καί ὁ εἶδος χαρίεις καί ὁ δύναμις καί λογισμός ἀγαθός . ἀθρόος δέ γίγνομαι τοιοῦτος ὥστε καί ὁ εὐειδής φύσις τότε μᾶλλον ἐκλάμπω ὁ κάλλος . ὁ δέ αὐτός οὗτος Ζεῦξις νήπιος φημί λέγω πᾶς ὁ παιδίον , καθότι καί Ἡρόφιλος ὀνομάζω αὐτός οὕτως . καί γάρ περί οὗτος γράφω ὅδε ὁ τρόπος διά οὗτος ὁ λέξις · φαίνω νήπιος λέγω ὁ Ἱπποκράτης ὁ ἠώς ἥβη καί οὐ ὁ νεογνός μέχρι ὁ πέντε ἤ ἕξ ἔτος , ὡς νῦν ὁ πλεῖστος λέγω . ἀρκέω δέ καί ὁ Ἡρόφιλος ὁ τηλικοῦτος λέγω νήπιος , διά ὅς φημί · ὁ νήπιος οὐ γίγνομαι σπέρμα μέγας , καταμήνιος , κύημα , φαλακρότης . οὐ γάρ ὁ μέχρι ὁ προλέγω ἡλικία παραγίγνομαι λέγω μή γίγνομαι οὗτος , τουτέστι ἀπό ὁ πρῶτος εὐθύς γένεσις , ὅς τις δέχομαι καταγελάω αὐτός , ὡς ὁ πᾶς γιγνώσκω διδάσκω , ὅς εἰμί καί ὁ Καλλίμαχος , ἀλλά ὁ μέχρι ἥβη , ἐπειδή τις ὑπολαμβάνω καί ἐν οὗτος οὗτος γίγνομαι . οὗτος μέν σύ καί ὁ ὁ Ζεῦξις · ἐγώ δέ ὅπως λέγω δοκέω ὁ νήπιος καί πρόσθεν μέν λέγω , ἀναλαμβάνω δέ καί νῦν ἔτι σαφής ὁ λόγος . ὁ ὁ ἐπιληψία πάθος ἤτοι κατά φυσικός γίγνομαι δυσκρασία , ὅταν ὑγρός ὁ ἐγκέφαλος ἱκανός εἰμί καί τηνικαῦτα γε καί παιδίον ὀνομάζω ὁ νόσημα , καθά αὐτός δηλόω ἐν ὁ περί ὕδωρ καί ἀήρ καί τόπος ὧδε πως γράφω · ὁ παιδίον συμπίπτω σπασμός τε καί ἆσθμα , ὅς νομίζω ὁ παιδίον ποιέω καί νόσος ἔρχομαι . κατά οὗτος ὁ ῥῆσις εὔδηλος ὅτι προσυπακούω δέω ὁ παιδίον πάθος , ὡς ἔρχομαι ὁ λέξις οὗτος · ὅς νομίζω ὁ παιδίον πάθος ποιέω καί ἱερός νόσος ἔρχομαι . γίγνομαι δέ καί διά ἁμάρτημα ﻿ ὁ παιδίον αὐτός οὗτος πάθος , ἰατρικός θεραπεία δέω . ὅταν δέ διά ὑγρότης γίγνομαι , νήπιος εἰμί εὐθύς ἄρχω καί παύω μηδείς ἐγώ πραγματεύομαι , ἐν ὁ ὁ ἡλικία μεταβολή , ὡς ὅς ἄν ἄρχω παιδίον , μή κατά ὁ πρῶτος εὐθύς ἡλικία , βρεφέσην εἰμί , ἀλλά ἐν ὁ προέρχομαι , δῆλος εἰμί ἐκ ἁμάρτημα , οὗτος ὁ κατά ὁ δίαιτα , ἤ τις ἔξωθεν αἰτία ἕτερος , ἔχω ὁ γένεσις , ἐπί ὅς οὐ χράω ὁ μεταβολή ὁ ἡλικία ἀναμένω , ἀλλά ὁ γίγνομαι ὁ διάθεσις ἐν αὐτός νοσώδης θεραπεύω . ἐκεῖνος γε μήν ἄξιος οὐ μικρός ζήτησις εἰμί , ἐάν κατά ὁ παλαιός γραφή ἔκλαμψις ἀκούω , ὡς ὁ Ἱπποκράτης καί ὁ Ζεῦξις ἥκω . ὁ γάρ λόγος εἰμί τοιοῦτος . ὁ ὁ νήπιος , ὅταν ἡβάσκω ἔκλαμψις ὁ θερμός καί ἄλλος μέν τις ἐν αὐτός ἴσχω μεταβολή καί μέντοι καί ὁ ὁ νεφρός πεῖσις ὅς αὐτός ἐφεξῆς διηγέομαι . παραλείπω γάρ ἐν ὁ τοιοῦτος λόγος ὁ ὁ ἐπιληψία ὄνομα καί κατά οὗτος φαίνω τις οὐ ἄλογος ἐπίληψις γράφω , ὥσπερ ἔνιοι κατάληψις . χρή δέ αὐτός ὡς οὐ εὑρίσκω οὗτος γράφω , ἀλλά ὡς ἀγαθός οὕτως γράφω , λέγω , ἐπί ὁ λέγω ἐξήγησις ἀφικνέομαι . πρόκειμαι δέ ὁ καί σύνδεσμος οὗτος πάλιν ἀφαιρέω ἔνιοι , δύο βούλομαι λόγος ἔρχομαι κατά οὐδείς ἀλλήλων κοινωνέω , εἷς μέν ἐκ ὅδε ὁ ῥῆσις αὐτάρκης δηλέομαι . ὁ ὁ νήπιος ἔκλαμψις ἅμα ἥβη εἰμί ὅς μεταβολή ἴσχω καί ἄλλος . ἕτερος δέ τοιόσδε , εἰς νεφρός ὀδύνη βαρύς , ὅταν πληρόω σῖτος . καί ὁ οὗτος συνεχής περί νεφρίτης αὐτός διδάσκω , ἀπό ἕτερος ἀρχή , οὐ ὡς ὁ παιδίον ὅταν ἡβάσκω εἰς οὗτος ὁ νόσημα ὁ ἐπιληψία μεθίστημι . οὐ γάρ φαίνω κατά ὁ ἡλικία οὗτος νεφρῖτις γίγνομαι , καθά ὁ κατά ὁ κύστις λίθος . οὗτος μέν γάρ παιδίον μᾶλλον , νεφρῖτις δέ ὁ παρακμάζω γίγνομαι . παραγράφω οὖν ἐφεξῆς ὁ περί νεφρίτης οὕτως λέγω .