galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 5.9
Ὀξυθυμίη ἀνασπᾷ καὶ καρδίην καὶ πνεύμονα ἐς ἑωυτὰ καὶ ἐς κεφαλὴν καὶ τὰ θερμὰ καὶ τὸ ὑγρόν . ἡ δὲ εὐθυμίη ἀφίησι καρδίην . Ἀνιγματωδέστερον ἡ λέξις σύγκειται καὶ διὰ τοῦτο καὶ γραφὰς αὐτῆς πλείονας ἐποιήσαντο καὶ ταῖς γραφαῖς οἰκείας ἐξηγήσεις , ἀληθέστερον δ’ ἂν εἴποι τις , οὐ ταῖς γραφαῖς τὰς ἐξηγήσεις , ἀλλὰ ταῖς ἐπινοηθείσαις ἐξηγήσεσι προσαναπεπλάκασι τὰς γραφάς . εὐθὺς οὖν ἡ ἀνασπᾷ ῥῆσις τί ποτε σημαίνει κατὰ τὴν λέξιν ; ἀνασπᾶσθαι τὴν καρδίαν καὶ τὸν πνεύμονα λέγειν αὐτὸν ὑπὸ τῆς ὀξυθυμίης ἐξηγησόμεθα , προσκειμένου δὲ τοῦ , ἐς ἑωυτὰ καὶ ἐς κεφαλὴν , διανοίας ἑτέρας ἔμφασις γίνεται τοιαύτης , ἡ καρδία καὶ ὁ πνεύμων ἀνασπᾷ καὶ εἰς ἑαυτὰ καὶ εἰς τὴν κεφαλὴν καὶ τὰ θερμὰ καὶ τὸ ὑγρὸν , ὄντος καὶ τοῦ θερμὰ πλησίον ἀδιανοήτου . θερμὸν γὰρ ἐχρῆν ἢ θερμὰ εἰρῆσθαι μᾶλλον . ἄμεινον οὖν ἐστιν ἴσως ἀπογνόντα τῆς κατὰ μέρος ἐν τῇ ῥήσει λέξεως , ὡς συγκεχυμένης , ἔκφρασιν αὐτῆς μᾶλλον ἢ παράφρασιν ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλῃ ποιήσασθαι . τοῦτο δ’ ἀδύνατον γενέσθαι , μὴ κᾂν ἕν γ’ ἔτι τῶν ὀνομάτων ἐξηγησαμένων ἡμῶν , ὅπερ ἐστὶ τὸ ἀνασπᾷν . δυοῖν γὰρ θάτερον ἐν ταῖς ὀξυθυμίαις , ἤτοι τὸν πνεύμονα καὶ τὴν καρδίαν εἰς τὴν κεφαλὴν ἀνασπᾶσθαι φάναι ἢ τὴν καρδίαν καὶ τὸν πνεύμονα καὶ τὴν κεφαλὴν ἀνασπᾷν εἰς ἑαυτὰ τό τε θερμὸν καὶ τὸ ὑγρόν . πιθανὸν γὰρ ἐκ τῶν κατὰ τὸ ἧπαρ χωρίων , ὅθεν ἡ χορηγία τοῦ αἵματός ἐστιν , ἀνασπᾶσθαι τήν τε θερμασίαν καὶ τὴν ὑγρότητα . φαίνεται οὖν ἐναργῶς ἐν ταῖς ὀξυθυμίαις μείζονά τε καὶ σφοδρότερον ἡ καρδία ποιουμένη τὸν σφυγμὸν ἅμα ταῖς καθ’ ὅλον τὸ ζῶον ἀρτηρίαις . εὔλογον δὲ καὶ τὰ πληρώσαντα τὴν διαστολὴν αὐτῆς ἕλκεσθαι τηνικαῦτα πλείω . τοῦ δὲ πρὸς τὴν κεφαλὴν ἀναφέρεσθαι τό τε ὑγρὸν καὶ τὴν θερμασίαν πλείονα σημεῖόν ἐστι τὸ κατὰ τοὺς ὀφθαλμούς τε καὶ τὸ πρόσωπον ὅλον ἔρευθος . ἀλλὰ καὶ εἰ ἅψαιο , θερμότερα ταῦτα φανεῖταί σοι γεγονότα . προδήλως τε καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ λάμπουσί τε ἅμα καὶ προπετέστεροι δηλοῦσι γεγονέναι καὶ ἡ σύμπασα κεφαλὴ θερμότερα , κατὰ δὲ τὴν εὐθυμίαν , φησὶν , ἀφίησι τὴν καρδίαν , τουτέστι καταλείπει τὰ προειρημένα . χρήσιμος δὲ τῶν εἰρημένων ἡ γνῶσις εἰς τὸ ποτὲ μὲν φυλάττεσθαι τὴν ὀξυθυμίαν , ποτὲ δ’ αὐτὸν ἐπιτηδεύειν , φυλάττεσθαι μὲν ὅταν ἡ καρδία καὶ ἡ κεφαλὴ θερμότεραι τοῦ προσήκοντος ὑπάρχουσι κατὰ φυσικὴν δυσκρασίαν , ἤ τι πάθος θερμὸν ἐπίκτητον , ἐπιτηδεύειν δ’ ἐν τοῖς πάθεσι ψυχικοῖς καὶ τῇ φύσει ψυχροτέρᾳ κεφαλῇ . ὡσαύτως δὲ ἡ καθ’ ὅλον τὸ σῶμα κρᾶσις , εἰ μὲν εἴη θερμοτέρα τοῦ δέοντος , ἤτοι κατὰ πάθος ἢ φύσει , βλαβήσεται μεγάλως ὑπὸ τῆς ὀξυθυμίης . ἡ δ’ ἐναντία τῇδε μεγάλως ὀνήσεται . τοῦτο γάρ τοι καὶ κατὰ τὸ δεύτερον τῶν ἐπιδημιῶν ἐδείκνυμεν ὑπ’ αὐτοῦ δεδιδαγμένον , ἡνίκ’ ἔλεγεν , ἐπιτηδεύειν ὀξυθυμίην ἐμποιέειν καὶ χροιῆς ἀναλήψιος ἕνεκα καὶ χυμάσιος .
Lemmas: ὀξυθυμία ἀνασπάω καί καρδία καί πνεύμων εἰς ἑαυτοῦ καί εἰς κεφαλή καί ὁ θερμός καί ὁ ὑγρός . ὁ δέ εὐθυμία ἀφίημι καρδία . ἀνιγματώδης ὁ λέξις σύγκειμαι καί διά οὗτος καί γραφή αὐτηες͂ς πολύς ποιέω καί ὁ γραφεύς οἰκεῖος ἐξήγησις , ἀληθής δέ ἄν λέγω τις , οὐ ὁ γραφεύς ὁ ἐξήγησις , ἀλλά ὁ ἐπινοέω ἐξήγησις προσαναπλάσσω ὁ γραφεύς . εὐθύς οὖν ὁ ἀνασπάω ῥῆσις τίς ποτέ σημαίνω κατά ὁ λέξις ; ἀνασπάω ὁ καρδία καί ὁ πνεύμων λέγω αὐτός ὑπό ὁ ὀξυθυμία ἐξηγέομαι , πρόσκειμαι δέ ὁ , εἰς ἑαυτοῦ καί εἰς κεφαλή , διάνοια ἕτερος ἔμφασις γίγνομαι τοιοῦτος , ὁ Καρδίη καί ὁ πνεύμων ἀνασπάω καί εἰς ἑαυτοῦ καί εἰς ὁ κεφαλή καί ὁ θερμός καί ὁ ὑγρός , εἰμί καί ὁ θερμός πλησίος ἀδιανόητος . θερμός γάρ χρή ἤ θερμός λέγω μᾶλλον . ἀγαθός οὖν εἰμί ἴσως ἀπογιγνώσκω ὁ κατά μέρος ἐν ὁ ῥῆσις λέξις , ὡς συγχέω , ἔκφρασις αὐτηες͂ς μᾶλλον ἤ παράφρασις ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω ποιέω . οὗτος δέ ἀδύνατος γίγνομαι , μή ἔͅν εἷς γε ἔτι ὁ ὄνομα ἐξηγέομαι ἐγώ , ὅς εἰμί ὁ ἀνασπάω . δύο γάρ ἕτερος ἐν ὁ ὀξυθυμία , ἤτοι ὁ πνεύμων καί ὁ καρδία εἰς ὁ κεφαλή ἀνασπάω φημί ἤ ὁ καρδία καί ὁ πνεύμων καί ὁ κεφαλή ἀνασπάω εἰς ἑαυτοῦ ὁ τε θερμός καί ὁ ὑγρός . πιθανός γάρ ἐκ ὁ κατά ὁ ἧπαρ χωρίον , ὅθεν ὁ χορηγία ὁ αἷμα εἰμί , ἀνασπάω ὁ τε θερμασία καί ὁ ὑγρότης . φαίνω οὖν ἐναργής ἐν ὁ ὀξυθυμία μέγας τε καί σφοδρός ὁ Καρδίη ποιέω ὁ σφυγμός ἅμα ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον ἀρτηρία . εὔλογος δέ καί ὁ πληρόω ὁ διαστολή αὐτηες͂ς ἕλκω τηνικαῦτα πλείων . ὁ δέ πρός ὁ κεφαλή ἀναφέρω ὁ τε ὑγρός καί ὁ θερμασία πολύς σημεῖον εἰμί ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός τε καί ὁ πρόσωπον ὅλος ἔρευθος . ἀλλά καί εἰ ἅπτω , θερμός οὗτος φαίνω σύ γίγνομαι . πρόδηλος τε καί ὁ ὀφθαλμός λάμπω τε ἅμα καί προπετής δηλόω γίγνομαι καί ὁ σύμπας κεφαλή θερμός , κατά δέ ὁ εὐθυμία , φημί , ἀφίημι ὁ καρδία , τουτέστι καταλείπω ὁ προλέγω . χρήσιμος δέ ὁ λέγω ὁ γνῶσις εἰς ὁ ποτέ μέν φυλάσσω ὁ ὀξυθυμία , ποτέ δέ αὐτός ἐπιτηδεύω , φυλάσσω μέν ὅταν ὁ Καρδίη καί ὁ κεφαλή θερμός ὁ προσήκω ὑπάρχω κατά φυσικός δυσκρασία , ἤ τίς πάθος θερμός ἐπίκτητος , ἐπιτηδεύω δέ ἐν ὁ πάθος ψυχικός καί ὁ φύσις ψυχρός κεφαλή . ὡσαύτως δέ ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα κρᾶσις , εἰ μέν εἰμί θερμός ὁ δέω , ἤτοι κατά πάθος ἤ φύσις , βλάπτω μέγας ὑπό ὁ ὀξυθυμία . ὁ δέ ἐναντίος ὅδε μέγας ὀνίνημι . οὗτος γάρ τοι καί κατά ὁ δεύτερος ὁ ἐπιδημία δείκνυμι ὑπό αὐτός διδάσκω , ἡνίκα λέγω , ἐπιτηδεύω ὀξυθυμία ἐμποιέω καί χροιά ἀνάληψις ἕνεκα καί χύμασις .