galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 5.4
Οὔρου ἄφοδος καὶ φύσης καὶ ταύτης τῆς ἑτέρης τροφῆς καὶ πνοῆς καὶ τοῖσι θήλεσι , τούτοισι καὶ κατὰ τὸ ἄλλο σῶμα ἱδρῶτες , κνησμοὶ , σκορδινισμοὶ καὶ ὅσα τοιαῦτα . Γράφουσι μὲν καὶ ταύτην τὴν λέξιν ἄλλοι ἄλλως , ἀλλ’ ἐγὼ καὶ νῦν τὴν τοῖς πλείστοις ὁμολογουμένην γραφὴν , ὅλῃ τε τῇ κατὰ τὴν ῥῆσιν διανοίᾳ συμφωνοῦσαν , ἔν τε τοῖς ἀκριβέσι τῶν παλαιῶν ἀντιγράφων εὑρισκομένην εἱλόμην . ἔστι δ’ ὁ νοῦς αὐτῆς τοιοῦτος , ὥσπερ ἐπὶ τῶν προειρημένων συμπτωμάτων ἔργα φύσεως αὐτοδιδάκτου διῆλθεν ἐπὶ σωτηρίᾳ τοῦ ζώου γενόμενα , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ νῦν οὔρου καὶ ἀφόδου καὶ φύσης διττῆς ἐμνημόνευσε καὶ τροφῆς καὶ διαπνοῆς καὶ τῶν τοῖς θήλεσι ζώοις ὑπαρχόντων μόνοις , εἶτ’ ἐφεξῆς ἱδρώτων τε καὶ κνησμῶν καὶ σκορδονισμῶν . ἥ τε γὰρ δι’ οὔρων διάκρισις ἐὰν ἀναμνησθῇς ὅπως γίνεται , θαυμαστὴν ἐνδείξεταί σοι πρόνοιαν εἰς τὰ ζῶα , τῆς τε τῶν νεφρῶν κατασκευῆς ἕνεκα καὶ τῆς τῶν οὐρητήρων ἐκφύσεως , ἣν ἐκ τῆς κοιλίας τῶν νεφρῶν ἴσχουσιν , ἔτι τε ἐπιθεμάτων , ἃ τοῖς εἰς τὴν κύστιν ἐμφυομένοις στόμασιν αὐτῶν ἐπίκειται , τοῦ τε μυὸς , ὃς ἀνάλογον τῷ κατὰ τὴν ἕδραν σφιγκτῆρι περιβέβληται τῷ τραχήλῳ τῆς κύστεως , ἐπὶ τούτοις τε τῶν ἄλλων ὅσα μικρότερα μέν ἐστι τούτων καὶ ἧττον θαυμαστὰ , τοσαύτην δ’ ἔχοντα χρείαν εἰς τοὔργον , ὥστε εἰ μὴ τὸν τρόπον τοῦτον ἅπαντα κατεσκεύαστο , μοχθηρῶς ἂν ἢ οὐδ’ ὅλως ἐγένετο τὰ περὶ τὴν τῶν οὔρων διάκρισίν τε καὶ κένωσιν . ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ κατὰ τὴν ἄφοδον , ὅπερ ἐστὶν ἀπόκρισιν τῶν περιττῶν τῆς τροφῆς , παρεσκευασμένα τῇ φύσει κατὰ τὴν τῶν τροφίμων ὀργάνων κατασκευὴν , ἐνδείκνυται τὴν εἰς τὰ ζῶα πρόνοιάν τε καὶ σοφίαν αὐτῆς , ἃ σύμπαντ’ ἔχεις ἐν τοῖς περὶ χρείας μορίων εἰρημένα . νυνὶ δ’ ἀρκεῖ τῶν κεφαλαίων ἀναμιμνήσκειν μόνον . ἔνιοι μὲν οὖν ἑκάτερον τῶν ἐν ἀρχῇ τῆς προκειμένης ῥήσεως γεγραμμένων ἀναγνόντες αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ μόνον οὔρων , αὐτὸν ἐνταῦθα καὶ ἀποπαθημάτων μνημονεύειν φασίν . ἔνιοι δὲ συνάψαντες ἀμφότερα τὴν ἄφοδον τῶν οὔρων , ὅπερ ἐστὶ τὴν κένωσιν , ἐκ τῆς λέξεως δηλοῦσθαί φασιν , ὡς εἰ καὶ οὔρου ἔκκρισιν εἶπεν . οὗτοι τοίνυν ἐν ἀρχῇ τῆς ῥήσεως ἔγραψαν κόπρου καὶ οὔρου ἄφοδος , ὡς εἰ καὶ οὕτως εἴρητο , κόπρου καὶ οὔρου κένωσις , ὥσπερ δὲ τῆς τροφῆς περιττώματα θαυμαστὴν οἴκονομίαν ἔχει κατὰ τὴν διάκρισιν , οὕτω καὶ περὶ τὴν τῆς φύσης ἀπόκρισιν ἑκατέρας , τῆς τε κατὰ τὸ ἀπευθυσμένον ἔντερον καὶ τῆς διὰ τοῦ στομάχου γινομένης , ἣν ἐρυγὴν ὀνομάζουσιν , ἥτις φύσεως ἐμφαίνεταί τις πρόνοια πρὸς ἔκκρισιν ἑκατέρας τῆς φύσης ὁρμώντων τῶν ὀργάνων ἐν οἷς ἀθροίζονται . φαίνονται ἐκκρινόμεναι , κἂν ὑπνοῦντες τύχωσιν οἱ ἔχοντες αὐτὰς , κἂν ἐν καταφορᾷ καὶ καταλήψει καὶ ληθάργῳ καὶ κάρῳ καὶ παραφροσύνῃ καὶ βαθεῖ κώματι . παραπλησίως δ’ ἂν εὕροις τέχνην τῆς φύσεως , εἰ μάθοις ὅσα περὶ τε τὴν τῆς τροφῆς οἰκονομίαν καὶ τοῦ πνεύματος ἐργάζεται καὶ τούτων ἔτι μᾶλλον θαυμάσεις , εἰ γνοίης ὅσα τοῖς θήλεσιν ἕνεκα τῆς κυήσεως ἐτεχνήσατο . παραπλήσια δὲ αὐτοῖς ἐστὶ καὶ τὰ καθ’ ὅλον τὸ σῶμα , περί τε τὴν τῶν ἱδρώτων ἔκκρισιν καὶ κνησμοὺς καὶ σκορδονισμούς . ὀνομάζουσιν μὲν οὖν κνησμὸν τὴν διὰ τῶν ὀνύχων ἐπιβολήν τε καὶ κίνησιν , ἣν ἐπὶ τῶν ὀδαξουμένων μορίων ποιεῖται τὰ ζῶα φύσει καὶ τούτου πᾶσιν ὑπάρχοντος αὐτοῖς . ἐθεάσασθε οὖν καὶ πρώην , ἡνίκα τὴν αἶγα ζῶσαν ἀνετέμνομεν ἐγκύμονα οὖσαν , τὸ καταδεδεμένης αὐτῆς ἐξαιρεθὲν ἔμβρυον , ὅπως ἐπὶ τὴν γῆν κατατεθὲν πρῶτον ἐπὶ τῶν τεττάρων ποδῶν βαδίζειν ἐπεχείρησεν , οὐδενὸς αὐτὸ διδάξαντος ἕνεκα βαδίσεως ὑποτεθεῖσθαι ταῦτα τὰ μόρια , καὶ μικρὸν ὕστερον ἀποσεισάμενον τὴν περικειμένην ἔξωθεν ἑαυτῷ περιττὴν κατὰ τοῦ δέρματος ὑγρότητα , καὶ μετ’ ὀλίγον αὖθις ἑνὶ τῶν ποδῶν τὰς πλευρὰς κνησάμενον , ἐφ’ ᾧ καὶ πάντες οἱ παρόντες ἀνεκράγετε , πρῶτον μὲν ὅτι τὴν ἴασιν εὗρεν αὐτὸ τοῦ συμπτώματος ἄνευ τοῦ διδαχθῆναι , δεύτερον δὲ ὅτι διὰ τοῦδε τοῦ μορίου δύναται μόνου γενέσθαι , καὶ τρίτον ὅτι κατὰ τόνδε τὸν τρόπον . ὁ δὲ σκορδονισμὸς τοιοῦτον μέν ἐστι σύμπτωμα κατὰ πάντας οἶμαι τοὺς μῦς , οἷόν περ ἐπὶ τῆς χάσμης γίνεται μόνοις τοῖς περὶ τὴν κάτω γένυν , ἐδείχθη δ’ ἐν ταῖς τῶν συμπτωμάτων αἰτίαις , εἴ τί γε μέμνησθε , καὶ τοῦτο κενώσεως ἕνεκα τῶν ἐν τοῖς μυσὶν ἀτμωδῶν περιττωμάτων ὑπὸ τῆς φύσεως γινόμενον . ὁρᾶται δὲ ἀδιδάκτως αὐτὸ καὶ τὰ βρέφη καὶ τὰ ἄλλα ζῶα ποιοῦντα . ταῦτ’ οὖν ἅπαντα καὶ ὅσα σὺν αὐτοῖς εἴπομεν , ὥσπερ καὶ τὸ ἀποσείσασθαι τὴν ὑγρότητα , μικρὸν ἔμπροσθεν ἐπὶ τοῦ κατὰ τὴν ἀνατομίαν ἐρίφου λέλεκται , θαυμαστήν τινα τῆς φύσεως ἐνδείκνυται πρόνοιαν εἰς τὰ ζῶα , καθ’ ἣν ὑγιαίνοντά τε φυλάττεται καὶ νοσοῦντα θεραπεύεται .
Lemmas: οὖρος ἄφοδος καί φύσις καί οὗτος ὁ ἕτερος τροφή καί πνοή καί ὁ θῆλυς , οὗτος καί κατά ὁ ἄλλος σῶμα ἱδρώς , κνησμός , σκορδινισμός καί ὅσος τοιοῦτος . γράφω μέν καί οὗτος ὁ λέξις ἄλλος ἄλλως , ἀλλά ἐγώ καί νῦν ὁ ὁ πλεῖστος ὁμολογέω γραφή , ὅλος τε ὁ κατά ὁ ῥῆσις διάνοια συμφωνέω , ἐν τε ὁ ἀκριβής ὁ παλαιός ἀντίγραφος εὑρίσκω αἱρέω . εἰμί δέ ὁ Νοῦς αὐτηες͂ς τοιοῦτος , ὥσπερ ἐπί ὁ προλέγω σύμπτωμα έργο φύσις αὐτοδίδακτος διέρχομαι ἐπί σωτηρία ὁ ζῷον γίγνομαι , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί νῦν ὅρος καί ἄφοδος καί φύσις δισσός μνημονεύω καί τροφή καί διαπνοή καί ὁ ὁ θῆλυς ζῷον ὑπάρχω μόνος , εἶτα ἐφεξῆς ἱδρώς τε καί κνησμός καί σκορδονισμός . ὁ τε γάρ διά ὅρος διάκρισις ἐάν ἀναμιμνήσκω ὅπως γίγνομαι , θαυμαστός ἐνδείκνυμι σύ πρόνοια εἰς ὁ ζῷον , ὁ τε ὁ νεφρός κατασκευή ἕνεκα καί ὁ ὁ οὐρητήρ ἔκφυσις , ὅς ἐκ ὁ κοιλία ὁ νεφρός ἴσχω , ἔτι τε ἐπίθημα , ὅς ὁ εἰς ὁ κύστις ἐμφύω στόμα αὐτός ἐπίκειμαι , ὁ τε μῦς , ὅς ἀνάλογος ὁ κατά ὁ ἕδρα σφιγκτήρ περιβάλλω ὁ τράχηλος ὁ κύστις , ἐπί οὗτος τε ὁ ἄλλος ὅσος μικρός μέν εἰμί οὗτος καί κακός θαυμαστός , τοσοῦτος δέ ἔχω χρεία εἰς ἔργον , ὥστε εἰ μή ὁ τρόπος οὗτος ἅπας κατασκευάζω , μοχθηρός ἄν ἤ οὐδέ ὅλος γίνομαι ὁ περί ὁ ὁ ὅρος διάκρισις τε καί κένωσις . ὡσαύτως δέ καί ὁ κατά ὁ ἄφοδος , ὅς εἰμί ἀπόκρισις ὁ περισσός ὁ τροφή , παρασκευάζω ὁ φύσις κατά ὁ ὁ τρόφιμος ὄργανον κατασκευή , ἐνδείκνυμι ὁ εἰς ὁ ζῷον πρόνοια τε καί σοφία αὐτηες͂ς , ὅς σύμπας ἔχω ἐν ὁ περί χρεία μόριον λέγω . νυνί δέ ἀρκέω ὁ κεφάλαιος ἀναμιμνήσκω μόνος . ἔνιοι μέν οὖν ἑκάτερος ὁ ἐν ἀρχή ὁ πρόκειμαι ῥῆσις γράφω ἀναγιγνώσκω αὐτός κατά ἑαυτοῦ μόνος ὅρος , αὐτός ἐνταῦθα καί ἀπόπαθημα μνημονεύω φημί . ἔνιοι δέ συνάπτω ἀμφότερος ὁ ἄφοδος ὁ ὅρος , ὅς εἰμί ὁ κένωσις , ἐκ ὁ λέξις δηλόω φημί , ὡς εἰ καί ὅρος ἔκκρισις λέγω . οὗτος τοίνυν ἐν ἀρχή ὁ ῥῆσις γράφω κόπρος καί ὅρος ἄφοδος , ὡς εἰ καί οὕτως λέγω , κόπρος καί ὅρος κένωσις , ὥσπερ δέ ὁ τροφή περίσσωμα θαυμαστός οἴκονομια ἔχω κατά ὁ διάκρισις , οὕτως καί περί ὁ ὁ φύσις ἀπόκρισις ἑκάτερος , ὁ τε κατά ὁ ἀπευθύνω ἔντερον καί ὁ διά ὁ στόμαχος γίγνομαι , ὅς ἐρυγή ὀνομάζω , ὅστις φύσις ἐμφαίνω τις πρόνοια πρός ἔκκρισις ἑκάτερος ὁ φύσις ὁρμάω ὁ ὄργανον ἐν ὅς ἀθροίζω . φαίνω ἐκκρίνω , κἀν ὑπνόω τυγχάνω ὁ ἔχω αὐτός , κἀν ἐν καταφορά καί κατάληψις καί λήθαργος καί κάρος καί παραφροσύνη καί βαθύς κῶμα . παραπλήσιος δέ ἄν εὑρίσκω τέχνη ὁ φύσις , εἰ μανθάνω ὅσος περί τε ὁ ὁ τροφή οἰκονομία καί ὁ πνεῦμα ἐργάζομαι καί οὗτος ἔτι μᾶλλον θαυμάζω , εἰ γιγνώσκω ὅσος ὁ θῆλυς ἕνεκα ὁ κύησις τεχνάομαι . παραπλήσιος δέ αὐτός εἰμί καί ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα , περί τε ὁ ὁ ἱδρώς ἔκκρισις καί κνησμός καί σκορδονισμός . ὀνομάζω μέν οὖν κνησμός ὁ διά ὁ ὄνυξ ἐπιβολή τε καί κίνησις , ὅς ἐπί ὁ ὀδαξάω μόριον ποιέω ὁ ζῷον φύσις καί οὗτος πᾶς ὑπάρχω αὐτός . θεάομαι οὖν καί πρώην , ἡνίκα ὁ αἴξ ζάω ἀνατέμνω ἐγκύμων εἰμί , ὁ καταδέω αὐτηες͂ς ἐξαιρέω ἔμβρυον , ὅπως ἐπί ὁ γῆ κατατίθημι πρῶτος ἐπί ὁ τέσσαρες πούς βαδίζω ἐπιχειρέω , οὐδείς αὐτός διδάσκω ἕνεκα βάδισις ὑποτίθημι οὗτος ὁ μόριον , καί μικρός ὕστερον ἀποσείω ὁ περίκειμαι ἔξωθεν ἑαυτοῦ περισσός κατά ὁ δέρμα ὑγρότης , καί μετά ὀλίγος αὖθις εἷς ὁ πούς ὁ πλευρά κνάω , ἐπί ὅς καί πᾶς ὁ πάρειμι ἀνακράζω , πρῶτος μέν ὅτι ὁ ἴασις εὑρίσκω αὐτός ὁ σύμπτωμα ἄνευ ὁ διδάσκω , δεύτερος δέ ὅτι διά ὅδε ὁ μόριον δύναμαι μόνος γίγνομαι , καί τρίτος ὅτι κατά ὅδε ὁ τρόπος . ὁ δέ σκορδονισμός τοιοῦτος μέν εἰμί σύμπτωμα κατά πᾶς οἴομαι ὁ μῦς , οἷος περ ἐπί ὁ χάσμη γίγνομαι μόνος ὁ περί ὁ κάτω γένυς , δείκνυμι δέ ἐν ὁ ὁ σύμπτωμα αἰτία , εἰ τίς γε μιμνήσκω , καί οὗτος κένωσις ἕνεκα ὁ ἐν ὁ μῦς ἀτμώδης περίσσωμα ὑπό ὁ φύσις γίγνομαι . ὁράω δέ ἀδίδακτος αὐτός καί ὁ βρέφος καί ὁ ἄλλος ζῷον ποιέω . οὗτος οὖν ἅπας καί ὅσος σύν αὐτός λέγω , ὥσπερ καί ὁ ἀποσείω ὁ ὑγρότης , μικρός ἔμπροσθεν ἐπί ὁ κατά ὁ ἀνατομία ἔριφος λέγω , θαυμαστός τις ὁ φύσις ἐνδείκνυμι πρόνοια εἰς ὁ ζῷον , κατά ὅς ὑγιαίνω τε φυλάσσω καί νοσέω θεραπεύω .