galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 6.5
Ὀδυνέων τὴν ἐγγύτατα κοιλίην καθαίρειν , αἵματός τε κοιλίην διαιρεῖν , καῦσις , τομὴ , θάλψις , ψύξις , πταρμὸς , φυτῶν χυμοὶ , ἐφ’ ὧν τὴν δύναμιν ἔχουσιν καὶ κυκεών . κακούργων , γάλα , σκόροδα , οἶνος ἀπεζεσμένος , ὄξος , ἅλες . Βοηθημάτων κατάλογον ἐνταῦθα πεποίηται καὶ σμικραῖς καὶ μεγάλαις ὀδύναις ἁρμοττόντων , ὥσπερ ἐν ἀφορισμοῖς ἔγραψε τῶν ἐν ὀφθαλμοῖς μόνον , ἔνθα φησὶν , ὀδύνας ὀφθαλμῶν ἀκρητοποσίη ἢ λουτρὸν ἢ πυρίη ἢ φλεβοτομίη ἢ φαρμακείη λύει . προσέθηκέ τινα νῦν βοηθήματα ταῖς ἐπὶ τῶν ὀφθαλμῶν ὀδύναις ἀνάρμοστα . τὸ μὲν οὖν ἁπάντων πρῶτον εἰρημένον ἐν τῷ προκειμένῳ λόγῳ κάθαρσίς ἐστιν , ἣν φιλονίκη ἐρεθίζουσι , μήτ’ ἀνοήση βοηθήματα τελέως ἐξηγησάμεθα καθ’ ὅν τινα τρόπον ἔγραψεν . περὶ δὲ τῶν ἐφεξῆς λεγομένων πρώτη καῦσίς ἐστι παραλαμβανομένη κατὰ τὰ μεγάλα πεπονθότα ﻿ διὰ κακοχυμίαν πολλὴν , ὡς ἐπὶ τῶν κακοηθεστάτων ἑλκῶν γίνεται , ποτὲ μὲν ἄντικρυς διαπύροις σιδήροις καιόντων ἡμῶν αὐτὰ , ποτὲ δὲ φαρμάκοις καυστικοῖς . ἐφεξῆς δὲ τῇ κατακαύσει γέγραπται τομὴ , παύουσα καὶ αὐτὴ τὰς ὀδύνας , τῶν ἤδη πῦον ἐχόντων πολὺ μορίων ἐπὶ φλεγμοναῖς μεγάλαις προηγησαμέναις , εἶθ’ ἑξῆς θάλψις , ἐν λουτροῖς τε δηλονότι καὶ πυριάσεσι γινομένη . προηκηκόατε δ’ ἤδη τὰς ὕλας τῶν πυριάσεων , ἐφ’ ὦν τε προσήκει κεχρῆσθαι διαθέσεων ὀδύνην ἐπιφερουσῶν , οἶον ἐπὶ μὲν τῶν κατὰ θώρακα , δι’ ὦν αὐτὸς εἶπεν ἐν τῷ περὶ διαίτης ὀξέων . ἐπὶ δὲ τῶν ὀφθαλμῶν διὰ σπόγγου μαλθακοῦ , μὴ φέροντος τοῦ μορίου τὰς διὰ τῶν μαρσίππων τε καὶ καταπλασμάτων θάλψεις , ἀλλὰ καὶ ἡ δι’ ἐλαίου κατάντλησις ἐπί τε τῶν μέσων τοῦ σώματος καὶ τῆς κεφαλῆς ἴαμα πόνων ἐστὶ θάλψις οὖσα , καὶ ἡ δι’ ὕδατος ἐπὶ τῶν κώλων , καὶ συνεχεστάτη καὶ πλείστη χρῆσις ἐπὶ τῶν ὀδυνωμένων μορίων , ἣ διὰ τῆς θάλψεως γίνεται τοῖς ἰατροῖς , ἐπειδὴ καὶ τὰ τεταμένα χαλᾷ καὶ τὰ πεπληρωμένα κενοῖ καὶ τὰ κατεψυγμένα θερμαίνει . τῇ ψύξει δὲ σπανιώτερον ἐπὶ τῶν ὀδυνωμένων χρώμεθα , πυκνούσῃ μὲν τὴν ἐκτὸς ἐπιφάνειαν αὐτῶν καὶ διὰ τοῦτο τὰς διαπνοὰς εἰργούσῃ , τεινούσῃ δὲ μᾶλλον τὰ τεταμένα . μόνας οὖν τὰς θερμὰς δυσκρασίας , ὅσαι χωρὶς πλήθους συνίστανται , ψύξις ἰάσεται , καθάπερ ἐπὶ τῶν ἐξ ἐγκαύσεως ὀδυνωμένων τὴν κεφαλὴν ἢ διακαιομένων ὑπὸ πυρετοῦ . καταντλοῦντες οὖν αὐτὴν ῥοδίνῳ ψυχρῷ θεραπεύομεν τὸ σύμπτωμα καὶ τῶν ἐρυσιπελάτων τὰ δι’ ὑπερβάλλουσαν θερμασίαν ὀδυνῶντα καὶ ποδάγρας ὡσαύτως ἐφ’ ὦν τὸ ῥεῦμα χολῶδές τε ἢ θερμόν . ἐφεξῆς δὲ τοῖς εἰρημένοις γέγραπται , φυτῶν χυμοὶ ἐφ’ ὦν τὴν δύναμιν ἔχουσιν . ἧς πάλιν λέξεως ἡ διάνοιά μοι δοκεῖ τοιαύτη τις ὑπάρχειν , ὀδυνῶν ἰάματά σοι γενήσεταί ποτε καὶ οἱ τῶν φυτῶν χυμοί . ταῦτα δ’ ἔστι πάμπολλα , τὰ μὲν ὑγρὰ διαμένοντα , τὰ δὲ πηγνύμενα . πρῶτον μὲν τὸ ἔλαιον ἤδη παμπόλλον χρείαν ἡμῖν εἰς τὰς ὀδυνομένων ἰάσεις τε καὶ παρηγορήσεις παρέχει θερμὸν προσφερόμενον , εἶθ’ ἑξῆς ἄλλα πολλὰ τούτου πολὺ μᾶλλον θερμαίνοντα , δάφνινον , κέδρινον , κίκινον , σινάπινον , ῥαφάνινον , ὑγρὰ μὲν ταῦτα , πεπηγότα δὲ τὰ μὲν μᾶλλον τὰ δὲ ἦττον , αἵ τε ῥητίναι καὶ μάλιστ’ αὐτῶν αἱ αὐτόῤῥυτοι καλούμεναι , θαψία τε καὶ εὐφόρβιον , οἵ τε ὀποὶ πάντες , ὁ Κυρηναῖος , ὁ Παρθικὸς , ὁ Ἀσσύριος , ὁ σαγαπηνὸς , ὁ ἐκ τῶν τιθυμάλλων , ὁ ἐκ τοῦ πάνακος ὁ ἰδίως ὀποπάναξ καλούμενος . ἐκ τοῦδε τοῦ γένους ἐστὶ καὶ ἡ χαλβάνη καὶ ἄλλα πολλὰ περὶ ὦν ἔμαθες ἐν ταῖς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων δυνάμεσιν . ἐάν τε γὰρ ὀπὸς ᾖ τινος , ἐάν τε χυλὸς , ἐν τῇ τῶν χυμῶν προσηγορίᾳ περιλαμβάνεται . τούτου τοίνυν τοῦ γένους ἔσται καὶ ἡ ὑγρὰ πίττα καὶ τὸ πίσσανον ὀνομαζόμενον , ἔτι δὲ καὶ τὸ κατὰ τὴν Κιλικίαν καπέλαιον , ἕτερά τε μυρία τὰ μὲν ἐκ βοτανῶν , τὰ δ’ ἐκ θάμνων , τὰ δ’ ἐκ δένδρων γινόμενα , καθ’ ὦν ὄνομα κοινόν ἐστι τὸ φυτὸν , οὗ νῦν Ἱπποκράτης ἐμνημόνευσε , φυτῶν χυμοί . προσέθηκε δ’ αὐτοῖς , ἐφ’ ὧν δύναμιν ἔχουσιν , ἀσαφῆ διὰ συντομίαν τὸν λόγον ἐργασάμενος . εἰκότως τοιγαροῦν οἱ ἐξηγηταὶ διηνέχθησαν , ἄλλοι ἄλλως οὐ μόνον ἐξηγησάμενοι τὴν λέξιν , ἀλλὰ καὶ μεταγράψαντες . ὅπως οὖν μὴ γράφοιμι πολλὰ , καταλιπὼν αὐτοὺς ἃ δοκεῖ μοι πιθανώτατα εἶναι , ταῦτα ἐρῶ μόνα . τῶν τοίνυν φαρμάκων ὅσα πραΰνειν τὰς ὀδύνας πέφυκεν , ὥσπερ ἄλλο πρὸς ἄλλην διάθεσιν , οὕτω καὶ πρὸς μόριον ἄλλο δύναμιν ἔχει . μακροτέρου δ’ ὄντος ἢ καθ’ ὑπόμνημα τοῦ λόγου , διὰ παραδειγμάτων ὀλίγων αὐτὸν ἐπιδραμεῖν ἔγνωκα . τὸ μὲν οὖν τὰς ὀδυνηρὰς διαθέσεις μὴ πάσας δεῖσθαι τῶν αὐτῶν φαρμάκων , ἔστω σοι παράδειγμα τόδε . δακνωδῶν ὑγρῶν ἐν μὲν τοῖς ἐντέροις περιεχομένων , τὰ περικλύζοντα πρότερον ἐνιέντες , ὦν ἐστὶ καὶ μελίκρατον καὶ πτισσάνης χυλὸς , ὅταν ἐκκριθείη ταῦτα , τὰ πρᾳΰνοντα τὰς δήξεις ἐπενίεμεν , ὅσα τε ἐμπλάττεσθαι καὶ περιπλάττεσθαι δύναται τῇ τῶν ἐντέρων ἐπιπολῇ , ἃ κωλύουσιν προσπίπτειν τοὺς καταφερομένους ἄνωθεν εἰς αὐτὰ δάκνοντας χυμοὺς , ἐδέσματά τε δίδομεν αὐτοῖς εὔχυμά τε καὶ ὅσα δύσφθαρτα . κατὰ δὲ τὴν ἄνω κοιλίαν καὶ μάλιστ’ αὐτῆς κατὰ τὸ στόμα τοιούτων περιεχομένων χυμῶν ἐμεῖν μὲν πρῶτον αὐτοὺς κελεύομεν . εἰ δὲ δυσεμεῖς εἶεν , ἔλαιον ἢ ὑδρέλαιον ἤ τι τοιοῦτον καταῤῥοφῆσαι δίδομεν , ἐφ’ ᾦ τῶν ἐμέτων γενομένων ἔξωθεν μὲν ἐπιτίθεμεν τῶν στυφόντων τὶ καὶ δυσωδῶν , ἔνδοθεν τροφὰς εὐχύμους τε ἅμα καὶ δυσφθάρτους καί τι καὶ στῦφον ἐχούσας . τοῖς δ’ ὀφθαλμοῖς τοιούτων ἐν ὅλῳ τῷ σώματι προκαθαίρομεν . εἰ δ’ αἵματος πλῆθος , ἐπὶ τὴν ἐν ἀγκῶνι φλέβα τὴν ἔξωθεν ἣν ὠμιαίαν καλοῦσιν ἥκομεν , εἶθ’ ἑξῆς φαρμάκῳ χρώμεθα τῶν ἁπαλωτάτων τέ τινι καὶ ἀδηκτοτάτων , ἐφ’ ᾦ νηστεύσαντα δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας εἰς ἑσπέραν ἐπὶ λουτρὸν ἄγομεν . εἰ δὲ μήτε καθάρσεως δέοιτο μήτε φλεβοτομίας , τοῖς τ’ εἰρημένοις φαρμάκοις καὶ τῷ λουτρῷ μετ’ αὐτὰ , καθάπερ ἴστε , τὰς τοιαύτας ὀδύνας ἐξιώμεθα , μήτε ταῖς κατὰ γαστέρα δήξεσι τῶν κολλυρίων ἐνιέντες τι , μήτε τοῖς ὀφθαλμοῖς τράγου χυλὸν ἢ στέαρ αἰγὸς ἢ κηρωτὴν ἄδηκτον ἤ τι τῶν ἄλλων ὅσα διὰ τῆς ἕδρας ἐνίεμεν . ἀρκέσει ταῦθ’ ὡς ἐπὶ παραδείγματος εἰρῆσθαι πρὸς ἔνδειξιν τοῦ τὴν αὐτὴν διάθεσιν οὐ τῶν αὐτῶν δεῖσθαι ﻿ βοηθημάτων , ὅταν ἐν διαφέρουσι γένηται αὐτοῖς . ἐπιδεῖξαι γὰρ πρόκειται κατὰ τίνα διάνοιαν ὁ Ἱπποκράτης εἶπε , φυτῶν χυμοὶ ἐφ’ ὧν δύναμιν ἔχουσι . τὸ γὰρ ἐφ’ ὧν ἤτοι μορίων ἢ διαθέσεων ἢ τρόπων χρήσεως ἀναγκαῖόν ἐστιν ἀκοῦσαι . λέγω δὲ τρόπους χρήσεως , ὅταν ἤτοι τὴν αἰτίαν αὐτήν τις ἐκκόπτῃ , δι’ ἣν ὀδυνᾶται τὸ πεπονθὸς μόριον , ἤτοι τὸ γεννώμενον ἐξ αὐτῆς φυσῶδες πνεῦμα διαφορῇ . καὶ τοῦτ’ αὐτὸ ποιεῖ διττῶς , ἢ λεπτύνων αὐτοῦ τὸ παχὺ καὶ φυσῶδες ἢ ἀραιῶν τὸ περιέχον αὐτὸ σῶμα . καὶ μέντοι καὶ περὶ ταῦτα τρόπος ἕτερός ἐστιν ἀνωδυνίας ποιητικὸς ἐκ τοῦ ναρκοῦσθαι τὴν αἴσθησιν γινόμενος , ἐφ’ οὗ καὶ συνέσεώς ἐστιν οὐ τῆς τυχούσης μίξαι τῷ ναρκωτικῷ τἄλλα καὶ μὴ μόνῳ χρήσασθαι . τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ἐν τῷ Φιλωνείῳ φαρμάκῳ τὴν μὲν τῆς ὀδύνης παῦλαν ἡ τῆς αἰσθήσεως νάρκη ποιεῖ , τὰ δὲ ἐργαζόμενα ταύτην ἐστὶν ὁτὲ τοῦ μήκωνος ὀπὸς καὶ τὸ τοῦ ὑοσκυάμου σπέρμα , ταῦτα δ’ εἰ μόνα προσενεχθείη , παντάπασιν μὲν ὀλίγα δοθέντα τὴν ὀδύνην οὐ δυνήσεται παύειν · εἰ δ’ ἐν ᾧ μέτρῳ ληφθέντα παῦσαι δύναται , τοῦτ’ ἔχοι τὸ μέτρον , οὐ σμικρὰν βλάβην ἐργάζεται κατὰ τὸ πάσχον μόριον . ἵν’ οὖν μήτε μεγάλως αὐτὸ βλάψῃ καὶ ναρκώσῃ τὴν αἴσθησιν , ἡ τῶν ἄλλων φαρμάκων μίξις εὑρέθη τῷ Φίλωνι . τίς δέ ἐστιν ἡ μέθοδος ᾗ χρώμενος ἄν τις ἐπὶ τὴν τοιαύτην ἥκοι κατασκευὴν τῶν φαρμάκων , ἐν τοῖς περὶ συνθέσεως αὐτῶν εἴρηται . περὶ μὲν δὴ τούτων ἱκανὰ καὶ ταῦτα , θεασώμεθα δὲ περὶ τῶν ἐφεξῆς εἰρημένων ὧν ἡγεῖται πρῶτος γεγραμμένος ὁ κυκεών . ὅτι μὲν οὖν οἶνος ὀδύνας ὀφθαλμῶν ὅσαι δι’ ἔμφραξιν γίνονται παύει , διὰ τῶν εἰς τοὺς ἀφορισμοὺς ὑπομνημάτων ἐμάθετε . νῦν δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλων , ὅσαι κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον γίνονται , ποτὲ μὲν διὰ πάχος αἵματος , ποτὲ διὰ ψύξιν , ἀναμνήσθητε πολλάκις ἑωρακότες ἐπί τε τῶν κατὰ κοιλίαν ὀδυνῶν , ἐπί τε τῆς καλουμένης ἡμικραίρας , οἶνον ἀκρατέστερον αὐτίκα μὲν ὠφελήσαντα σαφῶς , ὕπνου δὲ ἐπιγενομένου τελέως παύσαντα · τεθέασθέ με διδόντα οἶνον οὐκ εὐθέως νήστει , ἀλλ’ ἐπὶ τροφῇ . νῦν δὲ ὁ Ἱπποκράτης ἔμιξεν ἀμφότερα καὶ τὴν τροφὴν καὶ τὸ πόμα . τοιοῦτον γάρ τι πρᾶμά ἐστιν ὁ κυκεὼν , ὡς καὶ παρ’ Ὁμήρου μεμαθήκατε . μιγνύντων μὲν ἄλλα τῷ οἴνῳ , κοινὸν δ’ ἐχόντων ἁπάντων αὐτόν . ἴσως καί τι τὸ μετ’ ἀλφίτων μὲν εἶναι τὸν οἶνον . ἐξ ἀνάγκης δὲ καί τι ἄλλο ἐκ τοῦ κυκεὼν ὀνόματος ἀξιώσει τις δηλοῦσθαι τοὺς παλαιούς , οὕτω μᾶλλον ἐπιδεικνὺς κεχρῆσθαι τῇ προσηγορίᾳ . χρῆσθαι δέ ποτε καὶ τροφῆς χωρὶς οἴνῳ τῶν οὕτως ἀλγούντων τινὰ κελεύσας ἕνεκα τοῦ βεβαιῶσαί μου τὴν ὑπόληψιν , ἐθεασάμην ὡς προσεδόκησα παροξυνθέντα θερμῶν ἀτμῶν πολλῶν ἀθρόως ἀναδραμόντων ἐπὶ τὸν πεπονθότα τόπον , ἐφ’ οἷς ἀνώμαλός τε ἅμα δυσκρασία καὶ πλήρωσις ἠκολούθησε τοῦ μέρους . ἐπιδέδεικται δὲ ἡμῖν ἡ μὲν πλήρωσις τῷ διατείνειν πάντῃ τὰ σώματα ὀδύνας ἐργαζομένη τοῖς ἀσθενέσιν , ἡ δ’ ἀνώμαλος δυσκρασία διὰ τό τινα μὲν ἔτι κατὰ φύσιν ἔχειν μόρια , τινὰ δὲ ὁμιλεῖν αὐτοῖς ἐψυγμένα . γίνεται γὰρ ἐν τούτοις ἐκ τῶν παρὰ φύσιν ἐχόντων εἰς τὰ κατὰ φύσιν ἔχοντα διάδοσις τῆς ψύξεως ἀνιαρά . τὰ δὲ ὅλα ψυχθέντα καὶ ὡς ἂν εἴποι τις ἑκτικὴν κτησάμενα τὴν τοιαύτην κράσιν , οὐκ ὀδυνᾶται . τὴν γὰρ φύσιν , φησὶ , διαλλασσαμένοισι καὶ διαφθειρομένοισιν αἱ ὀδύναι γίνονται , οὐ διηλλαγμένοις οὐδὲ διεφθαρμένοις ἤδη . τὸν μὲν οἶνον αὐτός τε προσεδόκησα βλάψειν ἄνευ τῆς τροφῆς πινόμενον , ἥ τε πεῖρα μαρτυρήσασα βεβαιοτέραν μοι τὴν πίστιν εἰργάσατο . κυκεὼν δ’ οὐκ ἂν βλάψειεν ἔχων ἐν αὑτῷ τὴν τροφήν . ἐκ γὰρ τῆς ἀμφοῖν συμμέτρου μίξεως ὁμαλὴ κατὰ βραχὺ θάλψις ἐν τοῖς πεπονθόσι μορίοις αὐξανομένη χωρὶς ἀτμῶν πολλῶν ἐκθερμαίνει τε τὰ κατεψυγμένα καὶ διαφορεῖ τὰ ἐμπεφραγμένα . διέρχεται γὰρ ὅσα πρότερον ἕν τισιν ἐσφίγγησαν διὰ πάχος , αὐτά τε λεπτυνόμενα καὶ χεόμενα τῶν τε περιεχόντων αὐτὰ σωμάτων ἀραιοτέρων ἀποτελουμένων , ἅπερ ἐπὶ τῶν θερμαινόντων ὁμαλῶς γίνεσθαι φιλεῖ . καὶ οἱ πταρμοὶ δὲ , καὶ γὰρ τούτους ἐφεξῆς ἔγραψεν , ἐναργῶς φαίνονται κεφαλαλγίας ἰώμενοι , τὰς ἐπὶ πλήθει φυσώδει πνεύματος γινομένας ταυτὶ μὲν οὖν ἅπαντα μέχρι τῶν πταρμῶν ἐπιδέδεικταί μοι τοῦ προτεθέντος ἐξ ἀρχῶν ἔχεσθαι , κακῶς ὑπὸ τῶν ἐξηγησαμένων εἰς πλείους λόγους τεμνόμενα . ἐπὶ δὲ τὴν ἑξῆς λέξιν μεταβῶμεν , ἀπέχεσθαι δοκοῦσαν ἔτι τε καὶ μᾶλλον ἁπασῶν τῶν ἔμπροσθεν ἤπερ ἀλλήλων ἐκεῖναι . δύναται δ’ , ὡς ἐγώ φημι , καὶ αὐτὴ περὶ μὲν ὀδυνῶν εἰρῆσθαι καθάπερ ἐκεῖναι , διαφέρειν δ’ αὐτῶν τῇ κακίᾳ . γίνονται γάρ τινες ὀδύναι κακοήθεις ὑπὸ τῶν κακούργων εἴτ’ οὖν φαρμάκων ἃ δηλητήρια καλοῦσιν , εἴτε θηρίων ἰοβόλων , εἴτε καὶ χυμῶν τινων ἐκ διαίτης μοχθηρᾶς ἢ λοιμώδους ἀέρος ἐν τῷ σώματι γεννηθέντων . ἐπὶ τούτων οὖν φημὶ λελέχθαι ταῦτα τὰ βοηθήματα , γάλα , σκόροδα , οἶνος ἀπεζεσμένος ὄξος , ἅλες . γάλα μὲν ἐπὶ τῶν κατὰ διάβρωσιν ἀναιρούντων · ἐπικράσεως γὰρ δεῖται · σκόροδον δ’ ἐπὶ τῶν κατὰ σφοδρὰν ψύξιν , οἶνος δ’ ἐπὶ τῶν κατὰ μετρίαν . προσκειμένου δὲ αὐτῷ τοῦ ἀπεζεσμένου δυνατόν ἐστιν ἀκούειν τὸν ἱκανῶς θερμὸν , ἐγχωρεῖ δὲ καὶ τὸν οὕτως ἀφεψημένον , ὡς γίνεσθαι τὸ καλούμενον σίραιον . ἐπικρατικὸν γάρ τοι καὶ τοῦτ’ ἔστι καὶ δριμυτήτων ﻿ διαβρωτικόν . ὄξος δ’ ἕνεκα τοῦ τέμνειν χυμοὺς κολλώδεις , ὡς ἐπὶ τῶν μυκήτων ἢ καὶ ψύξεως ἕνεκεν , ὡς ἐπὶ θαψίας . τοὺς δ’ ἅλας , ὡς ἐκδαπανῆσαι δυναμένους ὅλην τὴν οὐσίαν τῶν κακούργων χυμῶν τε καὶ φαρμάκων . ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ μόνον ὠφέλειαι καὶ βλάβαι τοῖς σώμασιν ἡμῶν γίνονται κατὰ τὰς τῶν κακούργων χυμῶν τε καὶ φαρμάκων , ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ μόνον ὠφέλειαι καὶ βλάβαι τοῖς σώμασιν ἡμῶν γίνονται κατὰ τὰς τῶν ὁμιλούντων ἁπλᾶς ποιότητας , ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅλην τὴν οὐσίαν , ἐμάθετε γὰρ καὶ τοῦτο δι’ ἑτέρων ὑπομνημάτων , προσηκόντως ἂν εἰρημένον εἴη τὸ φυτῶν χυμοὶ ἐφ’ ὦν τε δύναμιν ἔχουσιν . καὶ γὰρ καθ’ ὅλην τὴν οὐσίαν ἰδιότητες ἤτοι οἰκεῖαι τοῖς σώμασιν ἡμῶν ἢ ἀλλότριαι κατὰ τέτταρας ὕλας εἰσὶ καθαρτικὰ φάρμακα καὶ τροφαὶ καὶ τρίτα πρὸς αὐτοῖς ἃ νῦν Ἱπποκράτης ὠνόμασε κακοῦργα καὶ τέτταρα τὰ τούτων ἰάματα . τεμνομένου δὲ τοῦ τρίτου γένους τῆς ὕλης εἴς τε τὰ δηλητήρια καλούμενα φάρμακα καὶ τοὺς ἰοὺς τῶν θηρίων , διττὴ καὶ τῶν ταῦτα θεραπευόντων ἐστὶν ἡ ὕλη . καλεῖται δὲ ἀλεξιφάρμακα μὲν , ὅσα τοῖς δηλητηρίοις ἀνθίσταται , θηριακὰ δὲ ὅσα τὰς τῶν θηρίων ἰᾶται δήξεις . ἴσως δέ τις ἀξιώσει καὶ τὴν τῶν καθαιρόντων φαρμάκων ὕλην ἐν τοῖς τῶν δηλητηρίων περιέχεσθαι , διαφθείρει γὰρ ἡμᾶς καὶ ταῦτα , πλείω τῶν συμμέτρων δοθέντα . τοῦτο δ’ εἰ συγχωρήσαιμεν , ἀκόλουθον ἡμῖν ἔσται τά τ’ ἀλεξιφάρμακα καὶ τὰ θηριακὰ ἐν τοῖς δηλητηρίοις συγκαταριθμεῖν , ἐπειδὴ καὶ ταῦτα ἀναιρεῖν πέφυκεν , εἰ μή τις αὐτῶν βραχὺ προσενέγκοιτο παντάπασιν . ἀλλὰ δι’ αὐτὸ τοῦτό μοι δοκοῦσιν ἰατροὶ θανάσιμα μὲν πολλὰ φάρμακα καλεῖν , ὧν ἀναγκαῖον ὄφελος τι κατὰ καιροὺς γίνεται , δηλητήρια δὲ τὰ μηδέποτε μηδὲν ὀνοῦντα μήτε νοσοῦντας ἀνθρώπους μήθ’ ὑγιαίνοντας · οὔτε γὰρ ἀκόντιον οὔθ’ ὑδράργυρος οὔτε λιθάργυρος οὔτε λαγωὸς θαλάττιος εἴσω τοῦ σώματος λαμβανόμενος παρέχει τινὰ ἡμῖν ὠφέλειαν , ὥσπερ καὶ τἄλλα πολλὰ , περὶ ὦν ἐν τοῖς κατὰ τὴν ἰδιότητα τῆς ὅλης οὐσίας ὠφελοῦσί τε καὶ βλάπτουσιν εἴρηται .
Lemmas: ὀδύνη ὁ ἐγγύς κοιλία καθαίρω , αἷμα τε κοιλία διαιρέω , καῦσις , τομή , θάλψις , ψῦξις , πταρμός , φυτόν χυμός , ἐπί ὅς ὁ δύναμις ἔχω καί κυκεών . κακοῦργος , γάλα , σκόροδον , οἶνος ἀποζέννυμι , ὄξος , ἄλεν . βοήθημα κατάλογος ἐνταῦθα ποιέω καί μικρός καί μέγας ὀδύνη ἁρμόζω , ὥσπερ ἐν ἀφορισμός γράφω ὁ ἐν ὀφθαλμός μόνος , ἔνθα φημί , ὀδύνη ὀφθαλμός ἀκρατοποσία ἤ λουτρόν ἤ πυρία ἤ φλεβοτομία ἤ φαρμακεία λύω . προστίθημι τις νῦν βοήθημα ὁ ἐπί ὁ ὀφθαλμός ὀδύνη ἀνάρμοστος . ὁ μέν οὖν ἅπας πρῶτος λέγω ἐν ὁ πρόκειμαι λόγος κάθαρσις εἰμί , ὅς φιλονεικέω ἐρεθίζω , μήτε ἀνοήος βοήθημα τέλειος ἐξηγέομαι κατά ὅς τις τρόπος γράφω . περί δέ ὁ ἐφεξῆς λέγω πρῶτος καῦσις εἰμί παραλαμβάνω κατά ὁ μέγας πάσχω ﻿ διά κακοχυμία πολύς , ὡς ἐπί ὁ κακοήθης ἕλκος γίγνομαι , ποτέ μέν ἄντικρυς διάπυρος σίδηρος καίω ἐγώ αὐτός , ποτέ δέ φάρμακον καυστικός . ἐφεξῆς δέ ὁ κατάκαυσις γράφω τομή , παύω καί αὐτός ὁ ὀδύνη , ὁ ἤδη πυός ἔχω πολύς μόριον ἐπί φλεγμονή μέγας προηγέομαι , εἶτα ἑξῆς θάλψις , ἐν λουτρόν τε δηλονότι καί πυρίασις γίγνομαι . προηκούω δέ ἤδη ὁ ὕλη ὁ πυρίασις , ἐπί ὅς τε προσήκω χράω διάθεσις ὀδύνη ἐπιφέρω , οἶος ἐπί μέν ὁ κατά θώραξ , διά ὅς αὐτός λέγω ἐν ὁ περί δίαιτα ὀξύς . ἐπί δέ ὁ ὀφθαλμός διά σπόγγος μαλθακός , μή φέρω ὁ μόριον ὁ διά ὁ μάρσιππος τε καί κατάπλασμα θάλψις , ἀλλά καί ὁ διά ἔλαιον κατάντλησις ἐπί τε ὁ μέσος ὁ σῶμα καί ὁ κεφαλή ἴαμα πόνος εἰμί θάλψις εἰμί , καί ὁ διά ὕδωρ ἐπί ὁ κῶλον , καί συνεχής καί πλεῖστος χρῆσις ἐπί ὁ ὀδυνάω μόριον , ὅς διά ὁ θάλψις γίγνομαι ὁ ἰατρός , ἐπεί καί ὁ τείνω χαλάω καί ὁ πληρόω κενόω καί ὁ καταψύχω θερμαίνω . ὁ ψῦξις δέ σπάνιος ἐπί ὁ ὀδυνάω χράω , πυκνόω μέν ὁ ἐκτός ἐπιφάνεια αὐτός καί διά οὗτος ὁ διαπνοή ἔργω , τείνω δέ μᾶλλον ὁ τείνω . μόνος οὖν ὁ θερμός δυσκρασία , ὅσος Χωρὶς πλῆθος συνίστημι , ψῦξις ἰάζω , καθά ἐπί ὁ ἐκ ἔγκαυσις ὀδυνάω ὁ κεφαλή ἤ διακαίω ὑπό πυρετός . καταντλέω οὖν αὐτός ῥόδινος ψυχρός θεραπεύω ὁ σύμπτωμα καί ὁ ἐρυσίπελας ὁ διά ὑπερβάλλω θερμασία ὀδυνάω καί ποδάγρα ὡσαύτως ἐπί ὅς ὁ ῥεῦμα χολώδης τε ἤ θερμός . ἐφεξῆς δέ ὁ λέγω γράφω , φυτόν χυμός ἐπί ὅς ὁ δύναμις ἔχω . ὅς πάλιν λέξις ὁ διάνοια ἐγώ δοκέω τοιοῦτος τις ὑπάρχω , ὀδύνη ἴαμα σύ γίγνομαι ποτέ καί ὁ ὁ φυτόν χυμός . οὗτος δέ εἰμί πάμπολλοι , ὁ μέν ὑγρός διαμένω , ὁ δέ πήγνυμι . πρῶτος μέν ὁ ἔλαιον ἤδη παμπόλλος χρεία ἐγώ εἰς ὁ ὀδύνω ἴασις τε καί παρηγοριά παρέχω θερμός προσφέρω , εἶτα ἑξῆς ἄλλος πολύς οὗτος πολύς μᾶλλον θερμαίνω , δάφνινος , κέδρινος , κίκινος , σινάπινος , ῥαφάνινος , ὑγρός μέν οὗτος , πήγνυμι δέ ὁ μέν μᾶλλον ὁ δέ ἀίσσω , ὁ τε ῥητίνη καί μάλιστα αὐτός ὁ αὐτόρρυτος καλέω , θαψία τε καί εὐφόρβιον , ὁ τε ὀπός πᾶς , ὁ Κυρηναῖος , ὁ Παρθικός , ὁ Ἀσσύριος , ὁ σαγαπηνός , ὁ ἐκ ὁ τιθύμαλλος , ὁ ἐκ ὁ πάναξ ὁ ἴδιος ὀποπάναξ καλώ . ἐκ ὅδε ὁ γένος εἰμί καί ὁ χαλβάνη καί ἄλλος πολύς περί ὅς μανθάνω ἐν ὁ ὁ ἁπλόος Φάρμακος δύναμις . ἐάν τε γάρ ὀπός εἰμί τις , ἐάν τε χυλός , ἐν ὁ ὁ χυμός προσηγορία περιλαμβάνω . οὗτος τοίνυν ὁ γένος εἰμί καί ὁ ὑγρός πίσσα καί ὁ πίσσανος ὀνομάζω , ἔτι δέ καί ὁ κατά ὁ Κιλικία καπέλαιον , ἕτερος τε μύριοι ὁ μέν ἐκ βοτάνη , ὁ δέ ἐκ θάμνος , ὁ δέ ἐκ Δένδρος γίγνομαι , κατά ὅς ὄνομα κοινός εἰμί ὁ φυτόν , ὅς νῦν Ἱπποκράτης μνημονεύω , φυτόν χυμός . προστίθημι δέ αὐτός , ἐπί ὅς δύναμις ἔχω , ἀσαφής διά συντομία ὁ λόγος ἐργάζομαι . ἔοικα τοιγάρ ὁ ἐξηγητής διαφέρω , ἄλλος ἄλλως οὐ μόνος ἐξηγέομαι ὁ λέξις , ἀλλά καί μεταγράφω . ὅπως οὖν μή γράφω πολύς , καταλείπω αὐτός ὅς δοκέω ἐγώ πιθανός ἔρχομαι , οὗτος λέγω μόνος . ὁ τοίνυν Φάρμακος ὅσος πραΰνω ὁ ὀδύνη φύω , ὥσπερ ἄλλος πρός ἄλλος διάθεσις , οὕτως καί πρός μόριον ἄλλος δύναμις ἔχω . μακρός δέ εἰμί ἤ κατά ὑπόμνημα ὁ λόγος , διά παράδειγμα ὀλίγος αὐτός ἐπιτρέχω γινώσκω . ὁ μέν οὖν ὁ ὀδυνηρός διάθεσις μή πᾶς δέω ὁ αὐτός Φάρμακος , εἰμί σύ παράδειγμα ὅδε . δακνώδης ὑγρός ἐν μέν ὁ ἔντερον περιέχω , ὁ περικλύζω πρότερος ἐνίημι , ὅς εἰμί καί μελίκρατον καί πτισσάνη χυλός , ὅταν ἐκκρίνω οὗτος , ὁ πρᾳϋπ́ω ὁ δῆξις ἐπενίημι , ὅσος τε ἐμπλήσσω καί περιπλάσσω δύναμαι ὁ ὁ ἔντερον ἐπιπολή , ὅς κωλύω προσπίπτω ὁ καταφέρω ἄνωθεν εἰς αὐτός δάκνω χυμός , ἔδεσμα τε δίδωμι αὐτός εὔχυμος τε καί ὅσος δύσφθαρτος . κατά δέ ὁ ἄνω κοιλία καί μάλιστα αὐτηες͂ς κατά ὁ στόμα τοιοῦτος περιέχω χυμός ἐμέω μέν πρῶτος αὐτός κελεύω . εἰ δέ δυσεμής εἰμί , ἔλαιον ἤ ὑδρέλαιον ἤ τίς τοιοῦτος καταλέγω δίδωμι , ἐπί ὧ ὁ ἔμετος γίνομαι ἔξωθεν μέν ἐπιτίθημι ὁ στύφω τίς καί δυσώδης , ἔνδοθεν τροφή εὔχυμος τε ἅμα καί δύσφθαρτος εἰ τίς καί στύφω ἔχω . ὁ δέ ὀφθαλμός τοιοῦτος ἐν ὅλος ὁ σῶμα προκαθαίρω . εἰ δέ αἷμα πλῆθος , ἐπί ὁ ἐν ἀγκών φλέβα ὁ ἔξωθεν ὅς ὠμιαῖος καλέω ἥκω , εἶτα ἑξῆς φάρμακον χράω ὁ ἁπαλός τε τις καί ἄδηκτος , ἐπί ὧ νηστεύω διά ὅλος ὁ ἡμέρα εἰς ἑσπέρα ἐπί λουτρόν ἄγω . εἰ δέ μήτε κάθαρσις δέω μήτε φλεβοτομία , ὁ τε λέγω φάρμακον καί ὁ λουτρόν μετά αὐτός , καθά οἶδα , ὁ τοιοῦτος ὀδύνη ἐξιάομαι , μήτε ὁ κατά γαστήρ δῆξις ὁ κολλύριον ἐνίημι τίς , μήτε ὁ ὀφθαλμός τράγος χυλός ἤ στέαρ αἴξ ἤ κηρωτή ἄδηκτος ἤ τίς ὁ ἄλλος ὅσος διά ὁ ἕδρα ἐνίημι . ἀρκέω οὗτος ὡς ἐπί παράδειγμα λέγω πρός ἔνδειξις ὁ ὁ αὐτός διάθεσις οὐ ὁ αὐτός δέω ﻿ βοήθημα , ὅταν ἐν διαφέρω γίγνομαι αὐτός . ἐπιδείκνυμι γάρ πρόκειμαι κατά τίς διάνοια ὁ Ἱπποκράτης λέγω , φυτόν χυμός ἐπί ὅς δύναμις ἔχω . ὁ γάρ ἐπί ὅς ἤτοι μόριον ἤ διάθεσις ἤ τρόπος χρῆσις ἀναγκαῖος εἰμί ἀκούω . λέγω δέ τρόπος χρῆσις , ὅταν ἤτοι ὁ αἰτία αὐτός τις ἐκκόπτω , διά ὅς ὀδυνάω ὁ πάσχω μόριον , ἤτοι ὁ γεννάω ἐκ αὐτηες͂ς φυσώδης πνεῦμα διαφορέω . καί οὗτος αὐτός ποιέω δισσός , ἤ λεπτύνω αὐτός ὁ παχύς καί φυσώδης ἤ ἀραιόω ὁ περιέχω αὐτός σῶμα . καί μέντοι καί περί οὗτος τρόπος ἕτερος εἰμί ἀνωδυνία ποιητικός ἐκ ὁ ναρκόω ὁ αἴσθησις γίγνομαι , ἐπί ὅς καί σύνεσις εἰμί οὐ ὁ τυγχάνω μείγνυμι ὁ ναρκωτικός ἄλλος καί μή μόνος χράω . τίς γάρ οὐ οἶδα ἐν ὁ Φιλώνειος φάρμακον ὁ μέν ὁ ὀδύνη παῦλα ὁ ὁ αἴσθησις νάρκη ποιέω , ὁ δέ ἐργάζομαι οὗτος εἰμί ὅτε ὁ μήκων ὀπός καί ὁ ὁ ὑοσκύαμος σπέρμα , οὗτος δέ εἰ μόνος προσφέρω , παντάπασι μέν ὀλίγος δίδωμι ὁ ὀδύνη οὐ δύναμαι παύω · εἰ δέ ἐν ὅς μέτρον λαμβάνω παύω δύναμαι , οὗτος ἔχω ὁ μέτρον , οὐ μικρός βλάβος ἐργάζομαι κατά ὁ πάσχω μόριον . ἵνα οὖν μήτε μέγας αὐτός βλάπτω καί ναρκόω ὁ αἴσθησις , ὁ ὁ ἄλλος Φάρμακος μίξις εὑρίσκω ὁ Φίλων . τίς δέ εἰμί ὁ μέθοδος ὅς Χράομαι ἄν τις ἐπί ὁ τοιοῦτος ἥκω κατασκευή ὁ Φάρμακος , ἐν ὁ περί σύνθεσις αὐτός λέγω . περί μέν δή οὗτος ἱκανός καί οὗτος , θεάομαι δέ περί ὁ ἐφεξῆς λέγω ὅς ἡγέομαι πρῶτος γράφω ὁ κυκεών . ὅτι μέν οὖν οἶνος ὀδύνη ὀφθαλμός ὅσος διά ἔμφραξις γίγνομαι παύω , διά ὁ εἰς ὁ ἀφορισμός ὑπόμνημα μανθάνω . νῦν δέ καί περί ὁ ἄλλος , ὅσος κατά ὁ αὐτός λόγος γίγνομαι , ποτέ μέν διά πάχος αἷμα , ποτέ διά ψῦξις , ἀναμιμνήσκω πολλάκις ὁράω ἐπί τε ὁ κατά κοιλία ὀδύνη , ἐπί τε ὁ καλέω ἡμίκραιρα , οἶνος ἀκρατής αὐτίκα μέν ὠφελέω σαφής , ὕπνος δέ ἐπιγίγνομαι τέλειος παύω · θεάομαι ἐγώ δίδωμι οἶνος οὐ εὐθύς νῆστις , ἀλλά ἐπί τροφή . νῦν δέ ὁ Ἱπποκράτης μίγνυμι ἀμφότερος καί ὁ τροφή καί ὁ πόμα . τοιοῦτος γάρ τίς πράγμα εἰμί ὁ κυκεών , ὡς καί παρά Ὅμηρος μανθάνω . μείγνυμι μέν ἄλλος ὁ οἶνος , κοινός δέ ἔχω ἅπας αὐτός . ἴσως εἰ τίς ὁ μετά ἄλφιτον μέν ἔρχομαι ὁ οἶνος . ἐκ ἀνάγκη δέ εἰ τίς ἄλλος ἐκ ὁ κυκεών ὄνομα ἀξιόω τις δηλόω ὁ παλαιός , οὕτως μᾶλλον ἐπιδείκνυμι χράω ὁ προσηγορία . χράω δέ ποτέ καί τροφή Χωρὶς οἶνος ὁ οὕτως ἀλγέω τις κελεύω ἕνεκα ὁ βεβαιόω ἐγώ ὁ ὑπόληψις , θεάομαι ὡς προσδοκέω παροξύνω θερμός ἀτμός πολύς ἀθρόος ἀνατρέχω ἐπί ὁ πάσχω τόπος , ἐπί ὅς ἀνώμαλος τε ἅμα δυσκρασία καί πλήρωσις ἀκολουθέω ὁ μέρος . ἐπιδείκνυμι δέ ἐγώ ὁ μέν πλήρωσις ὁ διατείνω πάντῃ ὁ σῶμα ὀδύνη ἐργάζομαι ὁ ἀσθενής , ὁ δέ ἀνώμαλος δυσκρασία διά ὁ τις μέν ἔτι κατά φύσις ἔχω μόριον , τις δέ ὁμιλέω αὐτός ψύχω . γίγνομαι γάρ ἐν οὗτος ἐκ ὁ παρά φύσις ἔχω εἰς ὁ κατά φύσις ἔχω διάδοσις ὁ ψῦξις ἀνιαρός . ὁ δέ ὅλος ψύχω καί ὡς ἄν λέγω τις ἑκτικός κτάομαι ὁ τοιοῦτος κρᾶσις , οὐ ὀδυνάω . ὁ γάρ φύσις , φημί , διαλάζομαι καί διαφθείρω ὁ ὀδύνη γίγνομαι , οὐ διαλλάσσω οὐδέ διαφθείρω ἤδη . ὁ μέν οἶνος αὐτός τε προσδοκέω βλάπτω ἄνευ ὁ τροφή πίνω , ὁ τε πεῖρα μαρτυρέω βέβαιος ἐγώ ὁ πίστις ἐργάζομαι . κυκεών δέ οὐ ἄν βλάπτω ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ τροφή . ἐκ γάρ ὁ ἄμφω σύμμετρος μίξις ὁμαλής κατά βραχύς θάλψις ἐν ὁ πάσχω μόριον αὐξάνω Χωρὶς ἀτμός πολύς ἐκθερμαίνω τε ὁ καταψύχω καί διαφορέω ὁ ἐμφράσσω . διέρχομαι γάρ ὅσος πρότερος εἷς τις σφίγγω διά πάχος , αὐτός τε λεπτύνω καί χάω ὁ τε περιέχω αὐτός σῶμα ἀραιός ἀποτελέω , ὅς ἐπί ὁ θερμαίνω ὁμαλής γίγνομαι φιλέω . καί ὁ πταρμός δέ , καί γάρ οὗτος ἐφεξῆς γράφω , ἐναργής φαίνω κεφαλαλγία ἰάομαι , ὁ ἐπί πλῆθος φυσώδης πνεῦμα γίγνομαι οὗτος μέν οὖν ἅπας μέχρι ὁ πταρμός ἐπιδείκνυμι ἐγώ ὁ προτίθημι ἐκ ἀρχή ἔχω , κακῶς ὑπό ὁ ἐξηγέομαι εἰς πολύς λόγος τέμνω . ἐπί δέ ὁ ἑξῆς λέξις μεταβαίνω , ἀπέχω δοκέω ἔτι τε καί μᾶλλον ἅπας ὁ ἔμπροσθεν ἤ ἀλλήλων ἐκεῖνος . δύναμαι δέ , ὡς ἐγώ φημί , καί αὐτός περί μέν ὀδύνη λέγω καθά ἐκεῖνος , διαφέρω δέ αὐτός ὁ κακία . γίγνομαι γάρ τις ὀδύνη κακοήθης ὑπό ὁ κακοῦργος εἴτε οὖν Φάρμακος ὅς δηλητήριος καλέω , εἴτε θηρίον ἰοβόλος , εἴτε καί χυμός τις ἐκ δίαιτα μοχθηρός ἤ λοιμώδης αέρας ἐν ὁ σῶμα γεννάω . ἐπί οὗτος οὖν φημί λέγω οὗτος ὁ βοήθημα , γάλα , σκόροδον , οἶνος ἀποζέννυμι ὄξος , ἄλεν . γάλα μέν ἐπί ὁ κατά διάβρωσις ἀναιρέω · ἐπίκρασις γάρ δέω · σκόροδον δέ ἐπί ὁ κατά σφοδρός ψῦξις , οἶνος δέ ἐπί ὁ κατά μέτριος . πρόσκειμαι δέ αὐτός ὁ ἀπγιζέσκω δυνατός εἰμί ἀκούω ὁ ἱκανός θερμός , ἐγχωρέω δέ καί ὁ οὕτως ἀφέψω , ὡς γίγνομαι ὁ καλέω σίραιον . ἐπικρατικός γάρ τοι καί οὗτος εἰμί καί δριμύτης ﻿ διαβρωτικός . ὄξος δέ ἕνεκα ὁ τέμνω χυμός κολλώδης , ὡς ἐπί ὁ μύκης ἤ καί ψῦξις ἕνεκα , ὡς ἐπί θαψία . ὁ δέ ἅλας , ὡς ἐκδαπανάω δύναμαι ὅλος ὁ οὐσία ὁ κακοῦργος χυμός τε καί Φάρμακος . ἀλλά ἐπεί μή μόνος ὠφέλεια καί βλάβη ὁ σῶμα ἐγώ γίγνομαι κατά ὁ ὁ κακοῦργος χυμός τε καί Φάρμακος , ἀλλά ἐπεί μή μόνος ὠφέλεια καί βλάβη ὁ σῶμα ἐγώ γίγνομαι κατά ὁ ὁ ὁμιλέω ἁπλόος ποιότης , ἀλλά καί κατά ὅλος ὁ οὐσία , μανθάνω γάρ καί οὗτος διά ἕτερος ὑπόμνημα , προσηκόντως ἄν λέγω εἰμί ὁ φυτόν χυμός ἐπί ων τε δύναμις ἔχω . καί γάρ κατά ὅλος ὁ οὐσία ἰδιότης ἤτοι οἰκεῖος ὁ σῶμα ἐγώ ἤ ἀλλότριος κατά τέσσαρες ὕλη εἰμί καθαρτικός φάρμακον καί τροφή καί τρίτος πρός αὐτός ὅς νῦν Ἱπποκράτης ὀνομάζω κακοῦργος καί τέσσαρες ὁ οὗτος ἴαμα . τέμνω δέ ὁ τρίτος γένος ὁ ὕλη εἰς τε ὁ δηλητήριος καλέω φάρμακον καί ὁ ἰός ὁ θηρίον , δισσός καί ὁ οὗτος θεραπεύω εἰμί ὁ ὕλη . καλέω δέ ἀλεξιφάρμακον μέν , ὅσος ὁ δηλητήριος ἀνθίστημι , θηριακός δέ ὅσος ὁ ὁ θηρίον ἰάομαι δῆξις . ἴσως δέ τις ἀξιόω καί ὁ ὁ καθαίρω Φάρμακος ὕλη ἐν ὁ ὁ δηλητήριος περιέχω , διαφθείρω γάρ ἐγώ καί οὗτος , πλείων ὁ σύμμετρος δίδωμι . οὗτος δέ εἰ συγχωρέω , ἀκόλουθος ἐγώ εἰμί ὁ τε ἀλεξιφάρμακον καί ὁ θηριακός ἐν ὁ δηλητήριος συγκαταριθμέω , ἐπεί καί οὗτος ἀναιρέω φύω , εἰ μή τις αὐτός βραχύς προσφέρω παντάπασι . ἀλλά διά αὐτός τούτος ἐγώ δοκέω ἰατρός θανάσιμος μέν πολύς φάρμακον καλέω , ὅς ἀναγκαῖος ὄφελος τίς κατά καιρός γίγνομαι , δηλητήριος δέ ὁ μηδέποτε μηδείς ὀνέω μήτε νοσέω ἄνθρωπος μήτε ὑγιαίνω · οὔτε γάρ ἀκόντιον οὔτε ὑδράργυρος οὔτε λιθάργυρος οὔτε λαγώς θαλάσσιος εἴσω ὁ σῶμα λαμβάνω παρέχω τις ἐγώ ὠφέλεια , ὥσπερ καί ἄλλος πολύς , περί ὅς ἐν ὁ κατά ὁ ἰδιότης ὁ ὅλος οὐσία ὠφελέω τε καί βλάπτω λέγω .