galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 2.28
Μηδὲν ὑπερορᾷν , μηδὲν εἰκῇ . Τοῦτο μὲν καὶ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ λεγόμενόν τε καὶ γραφόμενον οὐδὲν δεῖται πρὸς πίστιν ἢ νόησιν ἑτέρων , ἤτοι προειρημένων ἢ ἐπιφερομένων . ἐνταυθοῖ μέντοι καὶ πάντως προσηκόντως ἐπὶ τῷ προκειμένῳ τέτακται . τὰ γὰρ τοιαῦτα θεωρήματα σμικρὰ καὶ λεπτὰ καὶ οὐδενὸς ἄξια φαίνεται τοῖς πολλοῖς καὶ διὰ τοῦτο ὑπερορῶσιν αὐτῶν , ὥστε μὴ τῷ λόγῳ σκέπεσθαι , μήτε τῇ πείρᾳ περὶ φύσεως τοιούτων πραγμάτων . ὥσπερ δὲ τοῦ μηδὲν δεῖν ὑπερορᾷν παράδειγμά ἐστιν ὁ προειρημένος λόγος , οὕτω καὶ τοῦ μηδὲν προπετῶς , μηδὲ ἀπερισκέπτως συγκατατίθεσθαι , καθάπερ αὐτὸς ἐγὼ κατ’ αὐτὴν τὴν πρὸ ταύτης ῥῆσιν ἔπραξα κἀν ταῖς ἄλλαις ἁπάσαις . οὐ γὰρ Ἱπποκράτους μόνον , ἀλλὰ κᾀν τοῖς ἄλλοις παλαιοῖς , οὐχ ἁπλῶς οἷς ἂν εἴποι τίς αὐτῶν πιστεύω . βασανίζω δὲ καὶ αὐτὸς τῇ τε πείρᾳ καὶ τῷ λόγῳ , πότερον ἀληθές ἐστιν ἢ ψεῦδος ὃ γεγράφασιν . ὅσοι δ’ ἂν πρὸς ἑνὸς ἑαυτοὺς ἤτοι δούλους ἢ ἐξελευθέρους ἀπεφῄναντο , εὐθέως ἅμα τὸ γεγραμμένον εὑρεῖν τε παρ’ αὐτῷ , πιστεύουσιν ἀπερισκέπτως τε καὶ εἰκῇ . καθάπερ καὶ ἐπὶ τοῦ μάλιστα καὶ τοῖς κοπιώδεσι ξηρὰς γίνεσθαι βῆχας οὔτε ὁποίοις κοπιώδεσιν εἶπεν ἐζήτησαν . ἆρά γε τοῖς ἀπὸ καμάτων τε καὶ τῆς ἔξωθεν ταλαιπωρίας ἢ καὶ τοῖς χωρὶς τούτων ἴσχουσι τὴν αὐτὴν διάθεσιν , οὔτε πότερον ἁπλῶς ἢ καὶ κατὰ συμβεβηκὸς ὁ κόπος αὐτοῖς ἐγένετο . ὅπερ δὲ ἐπὶ τούτων , τοῦτο κᾀπὶ μυρίων ἄλλων ἴστε συμβαῖνον , αὐτοῖς τε τοῖς τὰ συγγράμματα γράψασι καὶ τοῖς ἐξηγησαμένοις αὐτὰ καὶ πολὺ μᾶλλον ἔτι τούτου τοῖς ὁσημέραι περιτρέχουσιν ἐν ταῖς πόλεσιν ἰατροῖς , ἀλόγῳ τριβῇ μόνῃ χρωμένοις . καὶ γὰρ ὑπερορῶσι πολλῶν ὡς μικρῶν , οὐκ εἰδότες ὅτι πολλῶν ἐνίοτε σμικρῶν συνερχομένων ἓν ἐξ αὐτῶν κεφάλαιον ἀξιόλογον ἀθροίζεται , προπετῶς τε συγκατατίθενται τοῖς γεγραμμένοις ὑπό τινος ἀνδρὸς , οὗπερ ἂν αὐτὸς ἑαυτὸν ἕκαστος ἀποφῄνῃ δοῦλον . εἰ δὲ μὴ τοῦτό τις ποιήσειεν , ἀλλὰ κατ’ ἕτερόν γε τρόπον ἐνίοτε τῷ φανέντι πιθανῷ κατὰ τὴν πρώτην ἐπιβολὴν τῆς φαντασίας συγκατατιθέμενος , ἄνευ τοῦ χρόνῳ πολλῷ σκέψασθαι , καθ’ ἑαυτόν τε καὶ μετ’ ἄλλων ἀπεφῄνατο προπετῶς ὑπὲρ τοῦ σπανίως ὀφθέντος , ὡς πολλάκις ἢ διηνεκῶς φαινομένου · καὶ τάς γε ἐν ταῖς αἱρέσεσι διαφωνίας ἐντεῦθεν εἰκὸς μάλιστα γεγονέναι , δοξοσόφων τε καὶ φιλαύτων ἀνθρώπων τὰ πιθανὰ , χωρὶς τοῦ μετὰ πολλῶν πολλάκις ἀνασκέψασθαι , πιστευσάντων ὑπάρχειν ἀληθῆ . καθάπερ δὲ νῦν ἐπὶ σημειωτικοῦ θεωρήματος ὡς ἐπὶ παραδείγματος ἐποιήσαμεν τὸν λόγον , οὕτω κᾀπὶ τῶν θεραπευτικῶν , οὐχ ὑπερορᾷν τινὸς χρὴ τῶν δοκούντων εἶναι μικρῶν , οὔτ’ εἰκῇ καὶ ἀβασανίστως πιστεύειν ταῖς εἰρημέναις αὐτῶν δυνάμεσιν , ὡς ἐν τῇ θεραπευτικῇ πραγματείᾳ μεμαθήκαμεν .
Lemmas: μηδείς ὑπεροράω , μηδείς εἰκῇ . Τοῦτης μέν καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ λέγω τε καί γράφω οὐδείς δέω πρός πίστις ἤ νόησις ἕτερος , ἤτοι προλέγω ἤ ἐπιφέρω . ἐνταυθοῖ μέντοι καί πάντως προσηκόντως ἐπί ὁ πρόκειμαι τάσσω . ὁ γάρ τοιοῦτος θεώρημα μικρός καί λεπτός καί οὐδείς ἄξιος φαίνω ὁ πολύς καί διά οὗτος ὑπεροράω αὐτός , ὥστε μή ὁ λόγος σκέπω , μήτε ὁ πεῖρα περί φύσις τοιοῦτος πρᾶγμα . ὥσπερ δέ ὁ μηδείς δεῖ ὑπεροράω παράδειγμα εἰμί ὁ προλέγω λόγος , οὕτως καί ὁ μηδείς προπετής , μηδέ ἀπερισκέπτως συγκατατίθημι , καθά αὐτός ἐγώ κατά αὐτός ὁ πρό οὗτος ῥῆσις πράσσω ἐν ὁ ἄλλος ἅπας . οὐ γάρ Ἱπποκράτης μόνος , ἀλλά εἰͅν ὁ ἄλλος παλαιός , οὐ ἁπλῶς ὅς ἄν λέγω τίς αὐτός πιστεύω . βασανίζω δέ καί αὐτός ὁ τε πεῖρα καί ὁ λόγος , πότερος ἀληθής εἰμί ἤ ψεῦδος ὁ γράφω . ὅσος δέ ἄν πρός εἷς ἑαυτοῦ ἤτοι δοῦλος ἤ ἐξελεύθερος ἀπέφ-ᾄναμαι , εὐθύς ἅμα ὁ γράφω εὑρίσκω τε παρά αὐτός , πιστεύω ἀπερισκέπτως τε καί εἰκῇ . καθά καί ἐπί ὁ μάλιστα καί ὁ κοπιώδης ξηρός γίγνομαι βήξ οὔτε ὁποῖος κοπιώδης λέγω ζητέω . ἆρα γε ὁ ἀπό κάματος τε καί ὁ ἔξωθεν ταλαιπωρία ἤ καί ὁ Χωρὶς οὗτος ἴσχω ὁ αὐτός διάθεσις , οὔτε πότερος ἁπλῶς ἤ καί κατά συμβαίνω ὁ κόπος αὐτός γίνομαι . ὅς δέ ἐπί οὗτος , οὗτος εἰͅπί μυρίος ἄλλος οἶδα συμβαίνω , αὐτός τε ὁ ὁ σύγγραμμα γράφω καί ὁ ἐξηγέομαι αὐτός καί πολύς μᾶλλον ἔτι οὗτος ὁ ὁσημέραι περιτρέχω ἐν ὁ πόλις ἰατρός , ἄλογος τριβή μόνος χράω . καί γάρ ὑπεροράω πολύς ὡς μικρός , οὐ οἶδα ὅτι πολύς ἐνίοτε μικρός συνέρχομαι εἷς ἐκ αὐτός κεφάλαιος ἀξιόλογος ἀθροίζω , προπετής τε συγκατατίθημι ὁ γράφω ὑπό τις ἀνήρ , ὅσπερ ἄν αὐτός ἑαυτοῦ ἕκαστος ἀποφῄσκω δοῦλος . εἰ δέ μή τούτος τις ποιέω , ἀλλά κατά ἕτερος γε τρόπος ἐνίοτε ὁ φαίνω πιθανός κατά ὁ πρῶτος ἐπιβολή ὁ φαντασία συγκατατίθημι , ἄνευ ὁ χρόνος πολύς σκοπέω , κατά ἑαυτοῦ τε καί μετά ἄλλος ἀποφῄναμαι προπετής ὑπέρ ὁ σπανίως ὁράω , ὡς πολλάκις ἤ διηνεκής φαίνω · καί ὁ γε ἐν ὁ αἵρεσις διαφωνία ἐντεῦθεν ἔοικα μάλιστα γίγνομαι , δοξόσοφος τε καί φίλαυτος ἄνθρωπος ὁ πιθανός , Χωρὶς ὁ μετά πολύς πολλάκις ἀνασκέπτομαι , πιστεύω ὑπάρχω ἀληθής . καθά δέ νῦν ἐπί σημειωτικός θεώρημα ὡς ἐπί παράδειγμα ποιέω ὁ λόγος , οὕτως εἰͅπί ὁ θεραπευτικός , οὐ ὑπεροράω τις χράω ὁ δοκέω ἔρχομαι μικρός , οὔτε εἰκῇ καί ἀβασάνιστος πιστεύω ὁ λέγω αὐτός δύναμις , ὡς ἐν ὁ θεραπευτικός πραγματεία μανθάνω .