galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 3.20
Κεφάλαιον ἐκ τῆς γενέσεως καὶ ἀφορμῆς καὶ πλείστων λόγων καὶ κατὰ μικρὸν γινωσκομένων συνάγοντα καὶ καταμανθάνοντα , εἰ ὅμοιά ἐστιν ἀλλήλοισιν καὶ εἰ μὴ ὅμοια ἀλλήλοισίν εἰσιν , ὡς ἐκ τῶν ἀνομοιοτήτων ὁμοιότης γένηται μία , οὕτως ἂν εἴη ὁδός . οὕτω καὶ τῶν ὀρθῶς ἐχόντων δοκιμασίη καὶ τῶν μὴ ἐχόντων ἔλεγχος . Οὐ τὸ προστάττειν ἃ νῦν εἶπεν , ἀλλὰ τὸ πράττειν ἐπὶ τῶν νοσούντων αὐτὰ δύσκολον , ὅλως γοῦν τῆς τέχνης τὸ κεφάλαιον ἐν αὐτοῖς ἐστιν . ἐάν γάρ τις ἀκριβῶς εἰδῇ τήν τ’ ἐκ πρώτης γενέσεως φύσιν τοῦ νοσοῦντος , ἐκ τίνος τε νῦν αἰτίας νοσεῖ καὶ διὰ πολλῶν λόγων κατὰ μικρὸν γινωσκομένων , ἐπισκοπούμενος τάς τε φαινομένας ὁμοιότητας καὶ τὰς δοκούσας ἀνομοιότητας εἶναι καὶ τἄλλα τὰ διὰ τῆς ῥήσεως εἰρημένα καλῶς εὑρίσκῃ , θεραπεύειν οὕτως δυνήσεται κάλλιστα . σκεψώμεθα οὖν ἅπαντα τὰ κατὰ μέρος , ἀναμιμνήσκοντες μὲν ὅσα δι’ ἄλλων ἐπὶ πλέον ἐξειργάσμεθα , προστιθέντες δ’ αὐτοῖς εἴ τι λείποι . τὸ μὲν οὖν ἐπίστασθαι τὴν ἐκ τῆς πρώτης γενέσεως ἑκάστῳ τῶν θεραπευομένων φύσιν εἴρηται καὶ δέδεικται πολλάκις ὅπως ἄν τις κάλλιστα πράττῃ . δέδεικται δ’ οὐδὲν ἧττον ἃ χρὴ περί τε τῶν πεπονθότων τόπων καὶ τῶν συμπαθούντων αὐτοῖς ἐπίστασθαί τε καὶ διαγινώσκειν ἀκριβῶς ἐπὶ τῶν νοσούντων . ὥσπερ γε καὶ περὶ τῶν αἰτίων ὅσα γε προκατάρχοντα καλοῦσι καὶ ὅσα προηγούμενα καὶ ὅσα συνεκτικά . δέδεικται δὲ καὶ κατ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ βιβλίον , ἡνίκα ἔλεγεν ἡ περὶ τὸν κάμνοντα οἰκονομία , τίνα χρησίμως ἄν τις ἐκ τῶν τοῦ κάμνοντος λόγων ἀθροίσειεν εἰς τὰ τῆς τέχνης ἔργα . καὶ μέντοι καὶ ὡς ἐκ τῶν κατὰ μέρος ἐν αὐτῇ θεωρουμένων ἐπισκοπούμενον τὰς ἀνομοιότητας εἰς μίαν ἄγειν καθόλου τε καὶ κοινὴν ὁμοιότητα προσήκει . τὰ πλεῖστα δὲ τῶν ἐν τούτοις τοῖς βιβλίοις γεγραμμένων ἐστὶ χρήσιμα , τὸ δ’ ἐφεξῆς εἰρημένον αὖθις ἀνομοιότητας τούτοισι τὴν ἀπὸ τῶν καθόλου καὶ κοινῶν καὶ ὁμοίων εἰς τὰς διαφορὰς τομὴν ἐνδείκνυται . δέδεικται δ’ ἡμῖν καὶ τοῦτο κατὰ πάντα τὰ μέρη τῆς τέχνης . ἐν μὲν τῷ περὶ τῆς διαφορᾶς τῶν συμπτωμάτων , ἐπὶ τῆς τοῦ γενικοῦ συμπτώματος . οὕτως δὲ κᾀν τοῖς περὶ διαφορᾶς τῶν σφυγμῶν καὶ τοῦ σφυγμοῦ . ἀλλὰ καὶ κατὰ ταύτας τὰς διαφορὰς πάλιν ὁμοιότης ἐστὶ καὶ τέμνεταί γε πάλιν ἑκάστη διαφορὰ , καθάπερ ἐδιδάξαμεν , εἰς ἄλλας μερικωτέρας διαφορὰς , καὶ αὗται πάλιν ἔχουσιν ὁμοιότητάς τινας . κατὰ τοῦτ’ οὖν εἰπὼν αὖθις , τὰς ἀνομοιότητας τούτοισιν , ἐπήνεγκε καὶ εἰ ὅμοια ἀλλήλοισιν , ἵν’ ἀκούσωμεν περισπασθέντος τοῦ κατὰ τί . βούλεται γὰρ ἡμᾶς γινώσκειν τὰς ὁμοιότητας , αἵπερ εἰσὶ διαφοραὶ , κατὰ τί πάλιν ὅμοιαί εἰσιν ἀλλήλαις , ὡς ἐκ τῶν ὁμοιοτήτων ὁμοιότης γένηται μία . καὶ γὰρ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἑκάστη διαφορὰ κοινὴν ἔχει ὁμοιότητα καὶ πάσας ἡ γενικὴ περιλαμβάνει . καλῶς οὖν εἶπεν αὕτη . ἡ γὰρ ὁδὸς , ὀρθὴ κατὰ πᾶσαν δηλονότι τέχνης σύστασίν ἐστιν , ὡς ἔμαθες . κεκλήκασι δὲ οὐχ ὁδὸν , ἀλλὰ μέθοδον οἱ μεθ’ Ἱπποκράτην τὴν τοιαύτην ὁδὸν , ἔξ ἧς καὶ τῶν ὀρθῶς εὑρισκομένων τε καὶ γινομένων ἐν ταῖς τέχναις δοκιμασία καὶ τῶν οὐκ ὀρθῶς ἐχόντων ὁ ἔλεγχος γίνεται .
Lemmas: κεφάλαιος ἐκ ὁ γένεσις καί ἀφορμή καί πλεῖστος λόγος καί κατά μικρός γιγνώσκω συνάγω καί καταμανθάνω , εἰ ὅμοιος εἰμί ἀλλήλων καί εἰ μή ὅμοιος ἀλλήλων εἰμί , ὡς ἐκ ὁ ἀνομοιότης ὁμοιότης γίγνομαι εἷς , οὕτως ἄν εἰμί οὐδός . οὕτως καί ὁ ὀρθός ἔχω δοκιμασία καί ὁ μή ἔχω ἔλεγχος . οὐ ὁ προστάσσω ὅς νῦν λέγω , ἀλλά ὁ πράσσω ἐπί ὁ νοσέω αὐτός δύσκολος , ὅλος γοῦν ὁ τέχνη ὁ κεφάλαιος ἐν αὐτός εἰμί . ἐάν γάρ τις ἀκριβῶς οἶδα ὁ τε ἐκ πρῶτος γένεσις φύσις ὁ νοσέω , ἐκ τίς τε νῦν αἰτία νοσέω καί διά πολύς λόγος κατά μικρός γιγνώσκω , ἐπισκοπέω ὁ τε φαίνω ὁμοιότης καί ὁ δοκέω ἀνομοιότης ἔρχομαι καί ἄλλος ὁ διά ὁ ῥῆσις λέγω καλός εὑρίσκω , θεραπεύω οὕτως δύναμαι καλός . σκοπέω οὖν ἅπας ὁ κατά μέρος , ἀναμιμνῄσκω μέν ὅσος διά ἄλλος ἐπί πλείων ἐξεργάζομαι , προστίθημι δέ αὐτός εἰ τίς λείπω . ὁ μέν οὖν ἐπίσταμαι ὁ ἐκ ὁ πρῶτος γένεσις ἕκαστος ὁ θεραπεύω φύσις λέγω καί δείκνυμι πολλάκις ὅπως ἄν τις καλός πράττω . δείκνυμι δέ οὐδείς κακός ὅς χράω περί τε ὁ πάσχω τόπος καί ὁ συμπαθέω αὐτός ἐπίσταμαι τε καί διαγιγνώσκω ἀκριβῶς ἐπί ὁ νοσέω . ὥσπερ γε καί περί ὁ αἴτιος ὅσος γε προκατάρχομαι καλέω καί ὅσος προηγέομαι καί ὅσος συνεκτικός . δείκνυμι δέ καί κατά αὐτός οὗτος ὁ βιβλίον , ἡνίκα λέγω ὁ περί ὁ κάμνω οἰκονομία , τίς χρήσιμος ἄν τις ἐκ ὁ ὁ κάμνω λόγος ἀθροίζω εἰς ὁ ὁ τέχνη έργο . καί μέντοι καί ὡς ἐκ ὁ κατά μέρος ἐν αὐτός θεωρέω ἐπισκοπέω ὁ ἀνομοιότης εἰς εἷς ἄγω καθόλου τε καί κοινός ὁμοιότης προσήκω . ὁ πλεῖστος δέ ὁ ἐν οὗτος ὁ βιβλίον γράφω εἰμί χρήσιμος , ὁ δέ ἐφεξῆς λέγω αὖθις ἀνομοιότης οὗτος ὁ ἀπό ὁ καθόλου καί κοινός καί ὅμοιος εἰς ὁ διαφορά τομή ἐνδείκνυμι . δείκνυμι δέ ἐγώ καί οὗτος κατά πᾶς ὁ μέρος ὁ τέχνη . ἐν μέν ὁ περί ὁ διαφορά ὁ σύμπτωμα , ἐπί ὁ ὁ γενικός σύμπτωμα . οὕτως δέ εἰͅν ὁ περί διαφορά ὁ σφυγμός καί ὁ σφυγμός . ἀλλά καί κατά αὐτός ὁ διαφορά πάλιν ὁμοιότης εἰμί καί τέμνω γε πάλιν ἕκαστος διαφορά , καθά διδάσκω , εἰς ἄλλος μερικός διαφορά , καί αὐτός πάλιν ἔχω ὁμοιότης τις . κατά οὗτος οὖν λέγω αὖθις , ὁ ἀνομοιότης οὗτος , ἐπιφέρω καί εἰ ὅμοιος ἀλλήλων , ἵνα ἀκούω περισπάω ὁ κατά τίς . βούλομαι γάρ ἐγώ γινώσκω ὁ ὁμοιότης , ὅς εἰμί διαφορά , κατά τίς πάλιν ὅμοιος εἰμί ἀλλήλων , ὡς ἐκ ὁ ὁμοιότης ὁμοιότης γίγνομαι εἷς . καί γάρ αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος διαφορά κοινός ἔχω ὁμοιότης καί πᾶς ὁ γενικός περιλαμβάνω . καλός οὖν λέγω οὗτος . ὁ γάρ οὐδός , ὀρθός κατά πᾶς δηλονότι τέχνη σύστασις εἰμί , ὡς μανθάνω . καλέω δέ οὐ ὁδός , ἀλλά μέθοδος ὁ μετά Ἱπποκράτης ὁ τοιοῦτος ὁδός , ἐκ ὅς καί ὁ ὀρθός εὑρίσκω τε καί γίγνομαι ἐν ὁ τέχνη δοκιμασία καί ὁ οὐ ὀρθός ἔχω ὁ ἔλεγχος γίγνομαι .