galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 2.37
Τὰς ἐφόδους ἀνεστομῶσθαι , οἷον ῥῖνας καὶ ἄλλα , ὧν δεῖ καὶ ὡς δεῖ καὶ οἷα καὶ ὅπῃ καὶ ὅτε καὶ ὅσα δεῖ , οἷον ἱδρῶτας καὶ τἄλλα δὴ πάντα . Τοῦτο καθ’ ἑαυτὸ μὲν ἄξιόν ἐστι μνημονεύεσθαι . συμφέρει γὰρ ἀνεστομῶσθαι τοὺς ἐκκριτικοὺς πάντας πόρους τῶν περιττωμάτων καὶ τῷ προειρημένῳ δὲ συνάπτεσθαι δύναται , διττὴν χρείαν παρεχόμενον · ἰδίαν μὲν ἐπὶ τῶν ῥοιωδῶν ὀμμάτων , κοινὴν δὲ πάντων ἐφ’ ὧν ἀντισπᾷν ἢ παροχετεύειν προσῆκεν . ἐὰν γὰρ ἀντισπάσεως μὲν ᾖ χρεία , φοβούμεθα δ’ αὐτὴν ποιήσασθαι , παροχετεύειν τὸ αἷμα προσήκει καὶ κενὸν ὅλον ἐργάζεσθαι τὸ σῶμα . τὰ δὲ ἐφεξῆς γεγραμμένα πολλάκις ἤδη παρ’ ἑαυτοῦ μεμαθήκαμεν ἐπὶ πάσης κενώσεως ὄντα χρήσιμα . δεῖ γὰρ οὐχ ἁπλῶς ὅταν χρεία κενώσεως , ἐπ’ αὐτὴν παραγίνεσθαι , ἀλλὰ προδιορισάμενον ὅπως ταύτην ποιήσασθαι χρὴ , καὶ ὁποῖα προσῆκεν εἶναι τὰ κενωθησόμενα καὶ καθ’ ὅτι χωρίον , ἐν τίνι τε καιρῷ καὶ μέχρι πόσου . λεκτέον δὲ καὶ νῦν ἀναμνήσεως ἕνεκα περὶ ἑκάστου διὰ βραχέων . τὸ μὲν ὡς δεῖ , τοιόνδε τι σημαίνει , τὰς ἀφόδους ἀναστομωτέον , οὐ μὴν ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν , ἀλλ’ ὡς δεῖ . τοῦτο δὲ σημαίνει τὸν τρόπον δι’ οὗ ποιησόμεθα τὰς κενώσεις , οἷον ἐπὶ τῶν κατὰ γαστέρα διὰ κλυστῆρος , διὰ βαλάνου , δι’ ὑπηλάτου φαρμάκου καὶ καθ’ ἕκαστον αὐτῶν δι’ ὡντινῶν . καὶ γὰρ καὶ κλυστῆρες πολυειδῶς συντίθενται καὶ βάλανοι καὶ τὰ κατωτερικά τε καὶ ὑπήλατα καλούμεθα φάρμακα . τὸ μὲν οὖν ὡς δεῖ τοιοῦτόν τι σημαίνει . τὸ δὲ οἷα τὸ ποιὸν τῶν κενουμένων δηλοῖ , τουτέστιν ἆρά γε ὑδατώδη καὶ λεπτὰ κενοῦν ἐστὶ βέλτιον ἢ φλεγματώδη χυμὸν ἢ πικρόχολον ἢ μελαγχολικὸν , ἤ τινα τούτων ἢ καὶ πάντας . τὸ δὲ ὅπῃ τὸ μέρος τοῦ σώματος ἐνδείκνυται δι’ οὗ χρὴ κενοῦν . κᾂν γὰρ ὅτι διὰ τῶν κάτω κενῶσαι προσήκει γνῶμεν , ἀλλὰ δι’ οὗ γε τῶν κάτω χωρίων , προδιορίσασθαι δεῖ , διὸ καί τινες ἀντὶ τοῦ ὅπῃ τὸ οὗ δεῖ γεγράφασιν , ἐνδεικνύμενοι τὸ δι’ οὗ , πότερα διὰ κύστεως ἢ διὰ γαστρὸς ἢ δι’ ὑστέρας . καὶ πάλιν ἄνω , πότερα διὰ ῥινῶν ἢ διὰ στόματος . ἔστι δέ τις καὶ δι’ ὅλου τοῦ σώματος κένωσις , ἥ τε διὰ τῶν ἱδρώτων καὶ ἡ διὰ τῆς ἀδήλου καλουμένης διαπνοῆς . τό γε μὴν ὅτε σαφῶς τοῦ καιροῦ δηλωτικόν ἐστιν ἐν ᾧ χρὴ κενοῦν , ἆρά γε κατ’ ἀρχὰς πρὶν πεφθῆναι τὴν νόσον , ὅταν , ὡς αὐτὸς ἔλεγεν , ὀργᾷ καὶ πρὸς τὴν ἔκκρισιν ἐπείγεται τῶν ὑγρῶν ἡ διήκουσα τὰ ζῶα φύσις ἢ μετὰ τὸ πεφθῆναι τοὺς λυποῦντας χυμούς . καὶ γὰρ καὶ τοῦτο αὐτὸς ἐδίδαξεν , ὥσπερ καὶ τὸ πρότερον ἐν ἀφορισμοῖς . τὸ δὲ ὅσα δεῖ , κατὰ τὴν τελευτὴν τῆς ῥήσεως εἰρημένον , ἐνδείκνυται τὴν ποσότητα τῶν κενουμένων ἧς αὐτῆς ἐστοχάσθαι δεῖ τὸν ἰατρόν . εἶτ’ ἐν παραδείγματος μοῖρα πρόκειται τὸ οἷον ἱδρῶτες . καίτοι γὰρ ὠφέλιμος εἶναι δοκῶν τοῖς νοσοῦσιν ὁ ἱδρὼς , ὅμως καὶ αὐτὸς συμμετρίας χρῄζει . τὸ γοῦν ἄμετρον αὐτοῦ διαλύει τὴν δύναμιν . ὅπου δ’ ἐπὶ τῶν ἱδρώτων , ἡ ὑπερβολὴ τοῦ πλήθους ἐστὶ βλαβερά . πολλοῦ δή τοι μᾶλλον ἐπὶ τῶν ἐμουμένων ἢ διαχωρουμένων ἢ δι’ αἱμοῤῥοΐδων ἢ διὰ μήτρας κενουμένων .
Lemmas: Τά ἔφοδος ἀναστομόω , οἷος ῥίς καί ἄλλος , ὅς δέω καί ὡς δέω καί οἷος καί ὅπῃ καί ὅτε καί ὅσος δέω , οἷος ἱδρώς καί ἄλλος δή πᾶς . Τοῦτης κατά ἑαυτοῦ μέν ἄξιος εἰμί μνημονεύω . συμφέρω γάρ ἀναστομόω ὁ ἐκκριτικός πᾶς πόρος ὁ περίσσωμα καί ὁ προλέγω δέ συνάπτω δύναμαι , δισσός χρεία παρέχω · ἴδιος μέν ἐπί ὁ ῥοιώδης ὄμμα , κοινός δέ πᾶς ἐπί ὅς ἀντισπάω ἤ παροχετεύω προσήκω . ἐάν γάρ ἀντίσπασις μέν εἰμί χρεῖος , φοβέω δέ αὐτός ποιέω , παροχετεύω ὁ αἷμα προσήκω καί κενός ὅλος ἐργάζομαι ὁ σῶμα . ὁ δέ ἐφεξῆς γράφω πολλάκις ἤδη παρά ἑαυτοῦ μανθάνω ἐπί πᾶς κένωσις εἰμί χρήσιμος . δέω γάρ οὐ ἁπλῶς ὅταν χρεῖος κένωσις , ἐπί αὐτός παραγίγνομαι , ἀλλά προδιορίζω ὅπως οὗτος ποιέω χράω , καί ὁποῖος προσήκω ἔρχομαι ὁ κενόω καί κατά ὅστις χωρίον , ἐν τίς τε καιρός καί μέχρι πόσος . λεκτέος δέ καί νῦν ἀνάμνησις ἕνεκα περί ἕκαστος διά βραχύς . ὁ μέν ὡς δέω , τοιόσδε τίς σημαίνω , ὁ ἄφοδος ἀναστομωτέον , οὐ μήν ἁπλῶς καί ὡς τυγχάνω , ἀλλά ὡς δέω . οὗτος δέ σημαίνω ὁ τρόπος διά ὅς ποιέω ὁ κένωσις , οἷος ἐπί ὁ κατά γαστήρ διά κλυστήρ , διά βάλανος , διά ὑπήλατος φάρμακον καί κατά ἕκαστος αὐτός διά ἀντινέω . καί γάρ καί κλυστήρ πολυειδής συντίθημι καί βάλανος καί ὁ κατωτερικός τε καί ὑπήλατος καλέω φάρμακον . ὁ μέν οὖν ὡς δέω τοιοῦτος τίς σημαίνω . ὁ δέ οἷος ὁ ποιός ὁ κενόω δηλόω , τουτέστι ἆρα γε ὑδατώδης καί λεπτός κενόω εἰμί ἀγαθός ἤ φλεγματώδης χυμός ἤ πικρόχολος ἤ μελαγχολικός , ἤ τις οὗτος ἤ καί πᾶς . ὁ δέ ὅπῃ ὁ μέρος ὁ σῶμα ἐνδείκνυμι διά ὅς χράω κενόω . ἔͅν γάρ ὅτι διά ὁ κάτω κενόω προσήκω γιγνώσκω , ἀλλά διά ὅς γε ὁ κάτω χωρίον , προδιορίζω δέω , διό εἰ τις ἀντί ὁ ὅπῃ ὁ ὅς δέω γράφω , ἐνδείκνυμι ὁ διά ὅς , πότερος διά κύστις ἤ διά γαστήρ ἤ διά ὑστέρα . καί πάλιν ἄνω , πότερος διά ῥίς ἤ διά στόμα . εἰμί δέ τις καί διά ὅλος ὁ σῶμα κένωσις , ὁ τε διά ὁ ἱδρώς καί ὁ διά ὁ ἄδηλος καλέω διαπνοή . ὁ γε μήν ὅτε σαφής ὁ καιρός δηλωτικός εἰμί ἐν ὅς χράω κενόω , ἆρα γε κατά ἀρχή πρίν πέσσω ὁ νόσος , ὅταν , ὡς αὐτός λέγω , ὀργάω καί πρός ὁ ἔκκρισις ἐπείγω ὁ ὑγρός ὁ διήκω ὁ ζῷον φύσις ἤ μετά ὁ πέσσω ὁ λυπέω χυμός . καί γάρ καί οὗτος αὐτός διδάσκω , ὥσπερ καί ὁ πρότερος ἐν ἀφορισμός . ὁ δέ ὅσος δέω , κατά ὁ τελευτή ὁ ῥῆσις λέγω , ἐνδείκνυμι ὁ ποσότης ὁ κενόω ὅς αὐτηες͂ς στοχάζομαι δέω ὁ ἰατρός . εἶτα ἐν παράδειγμα μοῖρα πρόκειμαι ὁ οἷος ἱδρώς . καίτοι γάρ ὠφέλιμος ἔρχομαι δοκέω ὁ νοσέω ὁ ἱδρώς , ὅμως καί αὐτός συμμετρία χρῄζω . ὁ γοῦν ἄμετρος αὐτός διαλύω ὁ δύναμις . ὅπου δέ ἐπί ὁ ἱδρώς , ὁ ὑπερβολή ὁ πλῆθος εἰμί βλαβερός . πολύς δή τοι μᾶλλον ἐπί ὁ ἐμέω ἤ διαχωρέω ἤ διά αἱμορροΐς ἤ διά μήτρα κενόω .