galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 2.41
Ἐν Περίνθῳ τὸ γονοειδὲς , τὸ τοιοῦτον ὅτι κρίσιμον καὶ τῶν ἤτρων τὰ τοιαῦτα . ὅτι αἱ οὐρήσεις ῥύονται , ὅτι οὔτε φύσης πολλῆς οὔτε κόπρου πολλῆς γλίσχρης διελθούσης ἐλαπάσσετο . οὐ γὰρ δὴ μέγα ἦν τὸ ὑποχόνδριον . κράμβην ἑβδομαῖος ἔφαγεν , ἔτι δύσπνους ὢν , τὰ περὶ τὸ ἦτρον ἐλαπάσσετο , εὐθύπνους ἐγένετο , ἡ κοιλίη αὐτῷ ἐξετίναξεν . Οὐκ ἀρχὴν τῆς προκειμένης ῥήσεως , ἀλλὰ τελευτὴν τῆς προτέρας οἱ περὶ Σαβῖνον ἡγοῦνται τὸ ἐν Περίνθῳ . καθόλου μὲν γάρ φησι τὸν νῦν λόγον εἶναι , ἐν μέρει δ’ ἐκεῖνον , εἰωθότα δὲ τοῖς ἐν μέρει λόγοις τὸν Ἱπποκράτην προσγράφειν ἤτοι τὰ τῶν χωρίων ἢ τὰ τῶν παθόντων ὀνόματα . καίτοι οὗτος ὁ νῦν λεγόμενος λόγος ὅτι τῶν ἐπὶ μέρους ἐστὶ δῆλον ἐξ ὧν ἐπιφέρων αὐτὸς εἶπεν ὁ Ἱπποκράτης , ὅτι οὔτε πολλῆς φύσης οὔτε κόπρου πολλῆς γλίσχρης διελθούσης ἐλαπάσσετο · πολλὰ δ’ ἐν τοῖς τῶν ἐπιδημιῶν γέγραπται μὲν ἐπί τινων ἑωραμένα κατὰ μέρος , ὑποπέπτωκε δὲ καθολικοῖς θεωρήμασιν , ἤτοι διηνεκέσιν ἢ ὡς τὸ πολὺ γενομένοις . οὕτως οὖν καὶ νῦν γονοειδὲς εἴτε οὖρον εἴτε διαχώρημα γενόμενον ἐν Περίνθῳ κρίσιμον ἐφάνη , πότερον ἢ ὀλίγοις ἢ πολλοῖς ἢ ἑνὶ τὸ τοιοῦτον συμβαίνει κατὰ τὴν λέξιν αὐτοῦ τοῦ Ἱπποκράτους οὐ διώρισται . πιθανώτερον δ’ ἐστὶν ἐπὶ πολλῶν αὐτὸ πεφυκέναι κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἐπιδημῆσαν , ἡνίκα ἔγραφεν ὁ Ἱπποκράτης ταῦτα . ὅταν μὲν γὰρ ἐφ’ ἑνός τινος γενόμενόν τι γράφῃ , προστίθησιν ἤτοι τὸν τόπον τῆς πόλεως ᾧ τὸν ἄνθρωπον εἶδε κατακείμενον ἢ τὴν ἡλικίαν ἢ τοὔνομα . τῶν πόλεων δ’ εἴωθε μνημονεύειν ὀνομαστὶ κατ’ ἐκείνας τὰς διηγήσεις ἐν αἷς πολλοὺς ἐθεάσαντο παθόντας ταῦτα . τοῦτο μὲν οὖν οὐ μεγάλην ἔχει διαφορὰν ὡς πρὸς τὰ τῆς τέχνης ἔργα καὶ συναπτέτω τις οἷον βούλεται τὸ ἐν Περίνθῳ . τὸ γονοειδὲς δὲ οὖρον ἢ καὶ διαχώρημα γένοιτ’ ἄν ποτε κρίσιμον , ὅταν ὁ καλούμενος ὑπὸ Πραξαγόρου χυμὸς ὑαλώδης ἐκκενοῦται . τὸ δὲ καὶ τῶν ἤτρων τὰ τοιαῦτα , δεῖται μὲν οὖν τὸ προειρημένον ἀναφέρεσθαι , τὰ γὰρ τοιαῦτα πρὸς ἕτερον ἀναφέρεσθαι λέγεται . προείρηται δὲ οὐδὲν περὶ τῶν ἤτρων . ἴσως οὖν ἢ ἐν τῷ γράφεσθαι τὸ πρῶτον ἀντίγραφον ἐκ τῶν ὑπομνημάτων τοῦ Ἱπποκράτους παρελείφθη τι τοιοῦτον γεγραμμένον , ἢ αὐτὸς ἑαυτῷ τοῦθ’ ὑπεμνημονεύσατο πρὸς τὸν πρῶτον ἄῤῥωστον ἀναφερόμενον , ὑπὲρ οὗ προεῖπε τοῦτο μόνον , ὁ παρὰ Τιμενέῳ ἀδελφιδῇ , οὗτος μελάγχρους . ἔνιοι δὲ διὰ ταύτην τὴν ἀπορίαν ᾧδέ πως διπλῆν διῆλθον τὴν ῥῆσιν , ὅτι κρίσιμον καὶ τῶν ἤτρων , ὡσεὶ καὶ οὕτως ἐγέγραπτο . τὸ γονοειδὲς οὖρον ὅτι κρίσιμόν ἐστι καὶ τῶν κατὰ τὸ ἦτρον παθῶν ἐπισπᾶσθαι χρὴ , καὶ πάλιν ἀπ’ ἄλλης ἀρχῆς . τὰ τοιαῦτα ὅτι αἱ οὐρήσιες ῥύονται , ἵν’ ἀκούσωμεν τὰ τοιαῦτα , τὰ κατὰ τὸ ἦτρον γινόμενα . καὶ τούτου γε μαρτύριον ἐφεξῆς ἔγραψεν ὅτι οὔτε ἢ φύσης πολλῆς οὔτε κόπρου πολλῆς γλίσχρης διελθούσης ἐλαπάσσετο , τουτέστιν οὐδενὸς ἄλλου γενομένου τὸν κατὰ τὸ ἦτρον ὄγκον λῦσαι δυναμένου , ἐπὶ μόνοις τοῖς γονοειδέσιν οὔροις ἐκρίθη τὸ νόσημα . τάχα γὰρ τοιοῦτόν τι τὸ ἦτρον ἦν ὁποῖον καὶ ἐν τῷ προγνωστικῷ διῆλθεν αὐτὸς ἐν τῇδε τῇ λέξει . τοὺς δ’ ἐκ τῶν ὑποχονδρίων πόνους τε καὶ κυρτώματα , ἢν νεαρά τε ᾖ καὶ μὴ σὺν φλεγμονῇ , λύει βορβορυγμὸς ἐγγενόμενος ἐν τῷ ὑποχονδρίῳ , καὶ μάλιστα μὲν διεξελθὼν σὺν κόπρῳ τε καὶ οὔρῳ , εἰ δὲ μὴ καὶ αὐτὸς διαπεραιωθῇς , ὠφελέει δὲ καὶ ὑποκαταβὰς ἐς τὰ κάτω χωρία . οὐ γὰρ δὴ φλεγμονὴν ἤ τι ταύτης ἔτι δυσλυτώτερον ἐν ἥπατι συστὰν ἢ ἐν ἐντέροις ἢ ἐν γαστρὶ , γονοειδὲς οὖρον ἔλυσεν ἂν μόνον γενόμενον . διὰ τοῦτ’ οὖν ἐπήνεγκεν αὐτός · οὐ γὰρ δὴ μέγα ἦν τὸ ὑποχόνδριον , ὡς εἴ γε ἦν μέγα , μὴ ἂν λυθέντος αὐτοῦ , διὰ τῆς τοῦ γονοειδοῦς ἐκκρίσεως . ἐπεὶ δὲ τὸ ἐπιφερόμενον οὐ πάνυ τι φαίνεται συνᾴδειν τοῖς οὕτω προειρημένοις , διὰ τοῦτό τινες ἀπ’ ἄλλης ἀρχῆς ἀνέγνωσαν αὐτὸ , δασύνοντες κατὰ τὴν πρώτην συλλαβὴν τὴν οὐ καὶ ποιοῦντες ἄρθρον ἀρσενικὸν πτώσεως γενικῆς , ὡσεὶ καὶ οὕτως εἶπεν · οὗ γὰρ δὴ ἀνθρώπου μέγα ἦν τὸ ὑποχόνδριον , κράμβην ἑβδομαῖος ἔφαγεν , ἔτι δύσπνους ἐών . ἐπεὶ δὲ τὸ ἦτρον ἐλαπάχθη , εὐθύπνους ἐγένετο , τουτέστιν εὔπνους τε καὶ κατὰ φύσιν ἀναπνέων . οὐ μὴν ἔγραψε πότερον ὑπαγαγοῦσα τὴν κοιλίαν ἡ κράμβη τὴν ὠφέλειαν ἐποίησεν ἢ κατὰ τὸν τῆς ἀναλώσεως λόγον . ἔνιοι δὲ ὡς κληθέντος αὐτοῦ τὴν εὐθύπνους · λέξιν ἐξηγήσαντο , σημαίνεσθαι λέγοντες ἐξ αὐτῆς τὸν ὀρθοπνοϊκὸν καλούμενον τῆς δυσπνοίας τρόπον . ἐν γὰρ ταῖς αἰνιγματώδεσι ῥήσεσιν ὅ τι ἄν τις ἐθέλῃ δύναται λέγειν , οὐδὲν ἡμῶν ἀξιόλογον ὠφελουμένων ἐν αὐταῖς . ἐν αἷς οὐδὲ τὴν Ἱπποκράτους γνώμην ἔνεστι μαθεῖν ἀκριβῶς ἀλλὰ τὴν τῶν ἐξηγητῶν .
Lemmas: ἐν Πέρινθος ὁ γονοειδής , ὁ τοιοῦτος ὅτι κρίσιμος καί ὁ ἦτρον ὁ τοιοῦτος . ὅτι ὁ οὔρησις ἐρύω , ὅτι οὔτε φύσις πολύς οὔτε κόπρος πολύς γλίσχρος διέρχομαι λαπάσσω . οὐ γάρ δή μέγας εἰμί ὁ ὑποχόνδριος . κράμβη ἑβδομαῖος ἐσθίω , ἔτι δύσπνους εἰμί , ὁ περί ὁ ἦτρον λαπάσσω , εὐθύπνοος γίνομαι , ὁ κοιλία αὐτός ἐκτινάσσω . οὐ ἀρχή ὁ πρόκειμαι ῥῆσις , ἀλλά τελευτή ὁ πρότερος ὁ περί Σαβῖνος ἡγέομαι ὁ ἐν Πέρινθος . καθόλου μέν γάρ φημί ὁ νῦν λόγος ἔρχομαι , ἐν μέρος δέ ἐκεῖνος , εἴωθα δέ ὁ ἐν μέρος λόγος ὁ Ἱπποκράτης προσγράφω ἤτοι ὁ ὁ χωρίον ἤ ὁ ὁ πάσχω ὄνομα . καίτοι οὗτος ὁ νῦν λέγω λόγος ὅτι ὁ ἐπί μέρος εἰμί δῆλος ἐκ ὅς ἐπιφέρω αὐτός λέγω ὁ Ἱπποκράτης , ὅτι οὔτε πολύς φύσις οὔτε κόπρος πολύς γλίσχρος διέρχομαι λαπάσσω · πολύς δέ ἐν ὁ ὁ ἐπιδημία γράφω μέν ἐπί τις ὁράω κατά μέρος , ὑποπίπτω δέ καθολικός θεώρημα , ἤτοι διηνεκής ἤ ὡς ὁ πολύς γίγνομαι . οὕτως οὖν καί νῦν γονοειδής εἴτε ὅρος εἴτε διαχώρημα γίγνομαι ἐν Πέρινθος κρίσιμος φαίνω , πότερος ἤ ὀλίγος ἤ πολύς ἤ εἷς ὁ τοιοῦτος συμβαίνω κατά ὁ λέξις αὐτός ὁ Ἱπποκράτης οὐ διορίζω . πιθανός δέ εἰμί ἐπί πολύς αὐτός φύω κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ἐπιδημέω , ἡνίκα γράφω ὁ Ἱπποκράτης οὗτος . ὅταν μέν γάρ ἐπί εἷς τις γίγνομαι τίς γράφω , προστίθημι ἤτοι ὁ τόπος ὁ πόλις ὅς ὁ ἄνθρωπος ὁράω κατάκειμαι ἤ ὁ ἡλικία ἤ ὄνομα . ὁ πόλις δέ εἴωθα μνημονεύω ὀνομαστί κατά ἐκεῖνος ὁ διήγησις ἐν ὅς πολύς θεάομαι πάσχω οὗτος . οὗτος μέν οὖν οὐ μέγας ἔχω διαφορά ὡς πρός ὁ ὁ τέχνη έργο καί συνάπτω τις οἷος βούλομαι ὁ ἐν Πέρινθος . ὁ γονοειδής δέ ὅρος ἤ καί διαχώρημα γίγνομαι ἄν ποτέ κρίσιμος , ὅταν ὁ καλώ ὑπό Πραξαγόρας χυμός ὑαλώδης ἐκκενόω . ὁ δέ καί ὁ ἦτρον ὁ τοιοῦτος , δέω μέν οὖν ὁ προλέγω ἀναφέρω , ὁ γάρ τοιοῦτος πρός ἕτερος ἀναφέρω λέγω . προλέγω δέ οὐδείς περί ὁ ἦτρον . ἴσως οὖν ἤ ἐν ὁ γράφω ὁ πρῶτος ἀντίγραφον ἐκ ὁ ὑπόμνημα ὁ Ἱπποκράτης παραλείπω τίς τοιοῦτος γράφω , ἤ αὐτός ἑαυτοῦ οὗτος ὑπομνημονεύω πρός ὁ πρῶτος ἄρρωστος ἀναφέρω , ὑπέρ ὅς προλέγω οὗτος μόνος , ὁ παρά Τιμένεος ἀδελφιδῆ , οὗτος μελάγχρους . ἔνιοι δέ διά οὗτος ὁ ἀπορία ὧδε πως διπλόος διέρχομαι ὁ ῥῆσις , ὅτι κρίσιμος καί ὁ ἦτρον , ὡσεί καί οὕτως γράφω . ὁ γονοειδής ὅρος ὅτι κρίσιμος εἰμί καί ὁ κατά ὁ ἦτρον πάθος ἐπισπάω χράω , καί πάλιν ἀπό ἄλλος ἀρχή . ὁ τοιοῦτος ὅτι ὁ οὔρησις ἐρύω , ἵνα ἀκούω ὁ τοιοῦτος , ὁ κατά ὁ ἦτρον γίγνομαι . καί οὗτος γε μαρτύριον ἐφεξῆς γράφω ὅτι οὔτε ἤ φύσις πολύς οὔτε κόπρος πολύς γλίσχρος διέρχομαι λαπάσσω , τουτέστι οὐδείς ἄλλος γίγνομαι ὁ κατά ὁ ἦτρον ὄγκος λύω δύναμαι , ἐπί μόνος ὁ γονοειδής ὅρος κρίνω ὁ νόσημα . τάχα γάρ τοιοῦτος τίς ὁ ἦτρον εἰμί ὁποῖος καί ἐν ὁ προγνωστικός διέρχομαι αὐτός ἐν ὅδε ὁ λέξις . ὁ δέ ἐκ ὁ ὑποχόνδριος πόνος τε καί κύρτωμα , ἐάν νεαρός τε εἰμί καί μή σύν φλεγμονή , λύω βορβορυγμός ἐγγίγνομαι ἐν ὁ ὑποχόνδριος , καί μάλιστα μέν διεξέρχομαι σύν κόπρος τε καί ὅρος , εἰ δέ μή καί αὐτός διαπεραιόω , ὠφελέω δέ καί ὑποκαταβαίνω εἰς ὁ κάτω χωρίον . οὐ γάρ δή φλεγμονή ἤ τίς οὗτος ἔτι δύσλυτος ἐν ἧπαρ συνίστημι ἤ ἐν ἔντερον ἤ ἐν γαστήρ , γονοειδής ὅρος λύω ἄν μόνος γίγνομαι . διά οὗτος οὖν ἐπιφέρω αὐτός · οὐ γάρ δή μέγας εἰμί ὁ ὑποχόνδριος , ὡς εἰ γε εἰμί μέγας , μή ἄν λύω αὐτός , διά ὁ ὁ γονοειδής ἔκκρισις . ἐπεί δέ ὁ ἐπιφέρω οὐ πάνυ τίς φαίνω συνᾴδω ὁ οὕτως προλέγω , διά τούτος τις ἀπό ἄλλος ἀρχή ἀναγιγνώσκω αὐτός , δασύνω κατά ὁ πρῶτος συλλαβή ὁ οὐ καί ποιέω ἄρθρον ἀρσενικός πτῶσις γενικός , ὡσεί καί οὕτως λέγω · ὅς γάρ δή ἄνθρωπος μέγας εἰμί ὁ ὑποχόνδριος , κράμβη ἑβδομαῖος ἐσθίω , ἔτι δύσπνους εἰμί . ἐπεί δέ ὁ ἦτρον λαπάσσω , εὐθύπνοος γίνομαι , τουτέστι εὔπνους τε καί κατά φύσις ἀναπνέω . οὐ μήν γράφω πότερος ὑπάγω ὁ κοιλία ὁ κράμβη ὁ ὠφέλεια ποιέω ἤ κατά ὁ ὁ ἀνάλωσις λόγος . ἔνιοι δέ ὡς καλέω αὐτός ὁ εὐθύπνοος · λέξις ἐξηγέομαι , σημαίνω λέγω ἐκ αὐτηες͂ς ὁ ὀρθοπνοικός καλέω ὁ δύσπνοια τρόπος . ἐν γάρ ὁ αἰνιγματώδης ῥῆσις ὁ τίς ἄν τις ἐθέλω δύναμαι λέγω , οὐδείς ἐγώ ἀξιόλογος ὠφελέω ἐν αὐτός . ἐν ὅς οὐδέ ὁ Ἱπποκράτης γνώμη ἔνειμι μανθάνω ἀκριβῶς ἀλλά ὁ ὁ ἐξηγητής .