galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 3.13
Τὸ φυσῶδες συναίτιον ἐν τοῖς πιτυρώδεσι . καὶ γὰρ εἰσὶ φυσώδεις . Τίνας λέγει πιτυρώδεις ἄπορον εὑρεῖν , ἐάν τέ τις μὴ καθάπερ Ἡροδότου καὶ Κτησίου μόνον ὡς ἱστορίαν ἀναγινώσκῃ τὰ βιβλία τῶν παλαιῶν ἰατρῶν , ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ πλεῖόν τι ἔχειν εἰς τὰ τῆς τέχνης ἔργα . πολλοὶ δὲ τῶν ἐξηγητῶν ἀμελήσαντες τούτου καὶ μάλισθ’ ὅσοι τὸ σοφιστικὸν εἶδος ζηλώσαντες ἐπὶ τὸ πρόχειρον ἀφικνοῦνται τῆς ἐξηγήσεως , ὃ κατὰ τὴν τῆς λέξεως ἔνδειξίν ἐστιν , οὐκέτι βασανίζοντες ἐπὶ τῶν νοσούντων τὴν τῶν λεγομένων ἀλήθειαν . οὕτω γοῦν καὶ νῦν πιτυρώδεις λελέχθαι δεξάμενοι τοὺς πίτυρα συνεχῶς ἐν τῇ κεφαλῇ γεννῶντας , ἀποδιδόναι τούτου τὴν αἰτίαν πειρῶνται , λέγοντες ὑπὸ περιττωμάτων ἐν τῇ κεφαλῇ ἀναφερομένων γίνεσθαι τὰ πίτυρα , φέρεσθαί τε αὐτά φασι πρὸς τὰ μετέωρα ὑπὸ πνεύματος θερμοῦ καὶ διὰ τοῦτο φυσώδεις τοὺς τοιούτους . μοχθηρὸς δ’ ὁ λόγος αὐτῶν ἐστι , πρῶτον μὲν ὅτι τὸ φαινόμενον οὐκ ἔχει μαρτυροῦν · μυρίους γὰρ οἴδαμεν ἥκιστα φυσώδεις , οἷς ἐν τῇ κεφαλῇ συνεχῶς γίνεται πίτυρα · δεύτερον δὲ εἰ καὶ τὸ φαινόμενον αὐτοῖς ἐμαρτύρει , πάντων τῶν περιττώματα τρεφόντων θερμὰ , κοινὸς ὁ λόγος ἐγίνετο καὶ τρίτον πρὸς τούτοις , ὅτι τῆς κεφαλῆς αὐτῆς ὡς τὰ πολλὰ διὰ τὴν οἰκείαν κρᾶσιν ἔστι σύμπτωμα τὸ γεννᾷν πίτυρα κατὰ φύσιν ἐχόντων τῶν χυμῶν . εἰκότως οὖν ἔνιοι τὴν παλαιὰν γραφὴν ὑπαλλάξαντες ἔγραψαν τὸ φυσῶδες συναίτιον τοῖσι πτερυγώδεσι . ἐμάθετε δ’ ὅτι πτερυγώδεις ἔθος ἐστὶ τοῖς ἰατροῖς ὀνομάζειν τοὺς ὁμοίως ὀρνίθων πτέρυξι τὰς ὠμοπλάτας ἔχοντας ἐκκειμένας τε καὶ προηκούσας εἰς τοὐπίσω . τούτοις οὖν φασι συναίτιον εἶναι τὸ φυσῶδες ἐμπίπτειν εἰς τὸ πάθος ὥσπερ ἐμπίπτουσι , τουτέστιν εἰς τὴν ἀναγωγὴν τοῦ αἵματος · καὶ γὰρ εἶναι φυσώδεις αὐτούς . ὅτι μὲν οὖν εἰς τὸ ῥαγῆναί τι κατὰ τὸν πνεύμονα συναίτιόν ἐστι τὸ φυσῶδες οὐκ ἄδηλον . εἰ δὲ καὶ φυσώδεις εἰσὶν οἱ στενοθώρακες , τοῦτο διὰ τῆς πείρας βασανιστέον ἡμῖν ἐπιμελῶς . ἐμοὶ μὲν γὰρ ἐφάνησαν ὀλίγου δεῖν ἅπαντες τοιοῦτοι καὶ τάχα διὰ τὴν ἔνδειαν τῆς ζωτικῆς θερμασίας , ἣν ἐκ τῆς καρδίας ὁρμᾶσθαι μεμαθήκατε . μικρὰν οὖν ἔχοντες οἱ πτερυγώδεις τὴν καρδίαν ἀκολούθως ταύτῃ καὶ τὴν ἅπαντι τῷ σώματι θερμασίαν ἐξ αὐτῆς ἐπιῤῥέουσαν ἔχουσιν ἀσθενῆ . διὰ γάρ τοι τὴν ἀσθένειαν ταύτης ἐξ ἀρχῆς αὐτῆς ἡ καρδία γέγονεν , ὡς ἐμάθετε , μικρά · τινὲς δ’ οὐ πτερυγώδεσιν , ἀλλὰ πυρετώδεσιν γράφουσι , τὴν λέξιν ποιοῦντες τοιάνδε · τὸ φυσῶδες συναίτιον τοῖς πυρετώδεσι · καὶ γάρ εἰσι φυσώδεις . οὐκ ἀληθεύουσι δ’ οὐδ’ αὐτοὶ πάντας τοὺς πυρετώδεις φυσώδεις εἶναι νομίζοντες . ὅ γε μὴν Διοσκορίδης , ὡς ὀλίγον ἔμπροσθεν ἔφην , ἐπὶ τῇ τελευτῇ τῆς προγεγραμμένης ῥήσεως γράψας τὸ φυσῶδες , ὧδέ πως ἔγραψε τὴν νῦν προκειμένην ῥῆσιν · συναίτιον οἱ πτερυγώδεες , ὡς εἶναι τὸ συνεχὲς ὅλως αὐτῆς τοιόνδε . Ἀρκεσιλάῳ δὲ κακὸν ᾤδει τὸ φυσῶδες . εἶθ’ ἑξῆς ἀπ’ ἄλλης ἀρχῆς · συναίτιον οἱ πτερυγώδεες · καὶ γάρ εἰσι φυσώδεες . ἅλις δ’ οὖν ἤδη καὶ τῶν φυσωδῶν , ἵνα μὴ τῷ λόγῳ νῦν ἀεὶ παραιτῶμαι τοῦ γράφειν πολλὰ , τῷ δ’ ἔργῳ κατάφωρος γίνωμαι μηκύνειν περιττῶς .
Lemmas: Τέ φυσώδης συναίτιος ἐν ὁ πιτυρώδης . καί γάρ εἰμί φυσώδης . Τίνας λέγω πιτυρώδης ἄπορος εὑρίσκω , ἐάν τε τις μή καθά Ἡρόδοτος καί Κτήσιος μόνος ὡς ἱστορία ἀναγιγνώσκω ὁ βιβλίον ὁ παλαιός ἰατρός , ἀλλά ἕνεκα ὁ πολύς τίς ἔχω εἰς ὁ ὁ τέχνη έργο . πολύς δέ ὁ ἐξηγητής ἀμελέω οὗτος καί μάλα ὅσος ὁ σοφιστικός εἶδος ζηλόω ἐπί ὁ πρόχειρος ἀφικνέομαι ὁ ἐξήγησις , ὁ κατά ὁ ὁ λέξις ἔνδειξις εἰμί , οὐκέτι βασανίζω ἐπί ὁ νοσέω ὁ ὁ λέγω ἀλήθεια . οὕτως γοῦν καί νῦν πιτυρώδης λέγω δέχομαι ὁ πίτυρον συνεχής ἐν ὁ κεφαλή γεννάω , ἀποδίδωμι οὗτος ὁ αἰτία πειράω , λέγω ὑπό περίσσωμα ἐν ὁ κεφαλή ἀναφέρω γίγνομαι ὁ πίτυρον , φέρω τε αὐτός φημί πρός ὁ μετέωρος ὑπό πνεῦμα θερμός καί διά οὗτος φυσώδης ὁ τοιοῦτος . μοχθηρός δέ ὁ λόγος αὐτός εἰμί , πρῶτος μέν ὅτι ὁ φαίνω οὐ ἔχω μαρτυρέω · μυρίος γάρ οἶδα ἦκα φυσώδης , ὅς ἐν ὁ κεφαλή συνεχής γίγνομαι πίτυρον · δεύτερος δέ εἰ καί ὁ φαίνω αὐτός μαρτυρέω , πᾶς ὁ περίσσωμα τρέφω θερμός , κοινός ὁ λόγος γίνομαι καί τρίτος πρός οὗτος , ὅτι ὁ κεφαλή αὐτηες͂ς ὡς ὁ πολύς διά ὁ οἰκεῖος κρᾶσις εἰμί σύμπτωμα ὁ γεννάω πίτυρον κατά φύσις ἔχω ὁ χυμός . ἔοικα οὖν ἔνιοι ὁ παλαιός γραφή ὑπαλλάσσω γράφω ὁ φυσώδης συναίτιος ὁ πτερυγώδης . μανθάνω δέ ὅτι πτερυγώδης ἔθος εἰμί ὁ ἰατρός ὀνομάζω ὁ ὅμοιος ὄρνις πτέρυξ ὁ ὠμοπλάτη ἔχω ἔκκειμαι τε καί προήκω εἰς ὀπίσω . οὗτος οὖν φημί συναίτιος ἔρχομαι ὁ φυσώδης ἐμπίπτω εἰς ὁ πάθος ὥσπερ ἐμπίπτω , τουτέστι εἰς ὁ ἀναγωγή ὁ αἷμα · καί γάρ ἔρχομαι φυσώδης αὐτός . ὅτι μέν οὖν εἰς ὁ ῥήγνυμι τίς κατά ὁ πνεύμων συναίτιος εἰμί ὁ φυσώδης οὐ ἄδηλος . εἰ δέ καί φυσώδης εἰμί ὁ στενοθώραξ , οὗτος διά ὁ πεῖρα βασανιστέος ἐγώ ἐπιμελής . ἐγώ μέν γάρ φαίνω ὀλίγος δεῖ ἅπας τοιοῦτος καί τάχα διά ὁ ἔνδεια ὁ ζωτικός θερμασία , ὅς ἐκ ὁ καρδία ὁρμάω μανθάνω . μικρός οὖν ἔχω ὁ πτερυγώδης ὁ καρδία ἀκόλουθος οὗτος καί ὁ ἅπας ὁ σῶμα θερμασία ἐκ αὐτηες͂ς ἐπιλέγω ἔχω ἀσθενής . διά γάρ τοι ὁ ἀσθένεια οὗτος ἐκ ἀρχή αὐτηες͂ς ὁ Καρδίη γίγνομαι , ὡς μανθάνω , μικρός · τις δέ οὐ πτερυγώδης , ἀλλά πυρετώδης γράφω , ὁ λέξις ποιέω τοιόσδε · ὁ φυσώδης συναίτιος ὁ πυρετώδης · καί γάρ εἰμί φυσώδης . οὐ ἀληθεύω δέ οὐδέ αὐτός πᾶς ὁ πυρετώδης φυσώδης ἔρχομαι νομίζω . ὁ γε μήν Διοσκορίδης , ὡς ὀλίγος ἔμπροσθεν φημί , ἐπί ὁ τελευτή ὁ προγράφω ῥῆσις γράφω ὁ φυσώδης , ὧδε πως γράφω ὁ νῦν πρόκειμαι ῥῆσις · συναίτιος ὁ πτερυγώδης , ὡς ἔρχομαι ὁ συνεχής ὅλος αὐτηες͂ς τοιόσδε . Ἀρκεσίλαος δέ κακός οἰδέω ὁ φυσώδης . εἶτα ἑξῆς ἀπό ἄλλος ἀρχή · συναίτιος ὁ πτερυγώδης · καί γάρ εἰμί φυσώδης . ἅλις δέ οὖν ἤδη καί ὁ φυσώδης , ἵνα μή ὁ λόγος νῦν ἀεί παραιτέομαι ὁ γράφω πολύς , ὁ δέ ἔργον κατάφωρος γίγνομαι μηκύνω περισσός .