galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 2.16
Ἦ καὶ τὰ κάτω τοῦ ἥπατος , ἄνωθεν διαδιδόντα , οἷον εἰς ὄρχιας καὶ κιρσούς . Τοῖς κυναγχικοῖς τὰς τῶν πλευρῶν ὀδύνας κατ’ ἴξιν γίνεσθαι προειπὼν , ἑξῆς ζητεῖ πότερα καὶ περὶ τῶν εἰς τὰ κάτω τοῦ σώματος ἀποστάσεων ἀεὶ φυλάττεται τὸ κατ’ ἴξιν ἢ οὐ , καθάπερ ἐν τῇ πρὸ ταύτης ῥήσει διηπόρησεν . ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ἔφη τὰς εἰς τὰ κάτω τοῦ ἥπατος , ὅρον ὡς ἔοικε τιθέμενος τὸ ἧπαρ τῶν ἄνω τε καὶ κάτω τοῦ σώματος ἁπάντων μορίων . ἔζευκται γὰρ αὐτοῦ τὰ κυρτὰ τῷ διαφράγματι , καὶ διὰ τοῦθ’ ὅσα τοῦ ἥπατός ἐστιν ἄνω , ταῦτα καὶ τοῦ διαφράγματος ἄνω τετύχηκεν ὄντα , τὰ κατὰ τὴν καρδίαν δηλονότι καὶ πνεύμονα καὶ τὸν ταῦτα περιέχοντα θώρακα καὶ πολὺ μᾶλλον ἔτι τὰ κατὰ τὸν τράχηλόν τε καὶ κεφαλήν . τὰ δ’ ἄλλα πάντα κάτω τοῦ σώματός ἐστι , πρὸς ἄλληλα μέντοι παραβαλλόμενα καὶ αὐτῶν τῶν ἄνω τὰ μὲν μᾶλλόν ἐστιν ἄνω , τὰ δ’ ἧττον . ἔθος δ’ ἐστὶν ἡμῖν ἐν τοῖς οὕτω λεγομένοις πᾶσιν , ἐνίοτε τὸ μὲν ἧττον ἄνω κάτω λέγειν , ὡς πρὸς τὸ ὑπερκείμενον αὐτοῦ παραβάλλουσι . τὸ δ’ ἧττον κάτω καὶ τοῦτ’ ἄνω πρὸς τὰ κάτωθεν αὐτοῦ καὶ διὰ τὴν ἀμέλειαν τῆς τοιαύτης ἑρμηνείας εἰς ἔθος οὐκ ὀλίγον ἐκτεταμένης , ὁμωνυμία τέ τις γίνεται καὶ ταραχὴ κατὰ τοὺς λόγους , ἧς δὴ μεμνημένοι , ὅταν ἀκούσωμεν λέγοντος αὐτοῦ τὰς εἰς τὰ κάτω , τῶν ἀποστάσεων ἀμείνους εἶναι , σκοπεῖσθαι χρὴ κατὰ τίνα τρόπον χρήσεως εἴρηκε κάτω , μετὰ τοῦ καὶ προσδιορίζεσθαι τὰ τῶν μορίων ἀξιώματα . διὰ τοῦτο γὰρ , ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον αἱ ἄνω τῶν ἀποστάσεων εἰσὶ χαλεπώτεραι , διότι κινδυνωδέστερα ταῦτά ἐστι τὰ πάσχοντα τὸ αὐτὸ πάθος τοῖς κάτωθεν . ἐάν τε γὰρ ἐγκέφαλος , ἐάν τε λάρυγξ ἢ στόμαχος ἢ πνεύμων ἢ θώραξ ἢ καρδία φλεγμῄνῃ , θανατῶδες γίνεται τὸ νόσημα . τῶν δὲ κάτω τοῦ ἥπατος φλεγμῃνάντων , ὀλίγοι πάνυ διαφθείρονται καὶ μάλιστα ἐὰν ὀρθῶς θεραπεύωνται · καὶ αὐτοῦ δὲ τοῦ ἥπατος τὰ κυρτὰ τῶν σιμῶν πολὺ κινδυνωδέστερα · καί τινες αὐτὰ τῶν ἄνω μερῶν τοῦ σώματος ὅλου τίθενται , καθάπερ καὶ τῆς γαστρὸς τὸ στόμα . ταῦτα μὲν οὖν ἡμῖν κατὰ τὸ πάρεργον εἰρήσθω , καίτοι γ’ οὐκ ὄντα πάρεργα , τὸ δ’ ὑπόλοιπον τῆς εἰς τὴν προκειμένην ῥῆσιν ἐξηγήσεως ἐφεξῆς ποιησόμεθα . ζητεῖν γὰρ ἔοικεν ὁ Ἱπποκράτης ἦ καὶ τὰ κάτω τοῦ ἥπατος ἐκ τῶν ἄνω διαδιδόντα , οἷον τὰ εἰς ὄρχεις καὶ κιρσοὺς ἄμεινόν ἐστι γενέσθαι κατ’ ἴξιν ἢ κᾂν μὴ κατ’ ἴξιν γένηται , δύναται βοηθεῖν αὐτοῖς ὁμοίως . ἐπί τινων μὲν οὐδὲ δυνατὸν γνῶναι τὸ κατ’ ἴξιν . οἷον ὅτι κιρσοὶ μανίαν ἰάσαντο , κατ’ ἴξιν γενομένης τῆς ἀποστάσεως . οὐ γάρ ἐστι διακρῖναι πότερον ἐν τοῖς δεξιοῖς μέρεσι τοῦ ἐγκεφάλου τῆς διαθέσεως γενομένης ἐμάνησαν ἢ ἐν τοῖς ἀριστεροῖς , ὥσπερ οὐδ’ ἂν βηττόντων χρονίως ἄνευ πλευρᾶς ἀλγήματος ἀπόστασις εἰς ὄρχιν γένηται . καίτοι τάχα κᾀπὶ τούτων διαφυλάττεται τὸ κατ’ ἴξιν , εἰ καὶ μὴ γινώσκομεν ἡμεῖς βεβαίως ὁπότερον μέρος τοῦ πνεύμονος ἢ τοῦ ἐγκεφάλου πέπονθεν . ἀλλὰ καὶ μελαγχολίαν αἱμοῤῥοῒς ἰάσαιτο πολλάκις οὐδ’ ἐνταῦθα γινωσκόντων ἡμῶν τὸ κατ’ ἴξιν . ὅτι δὲ καὶ διὰ μήτρας αἵματος κένωσις δαψιλὴς πολλὰ τῶν νοσημάτων ἰᾶται πρόδηλον . ἀλλ’ οὐδ’ ἐνταῦθα δυνατὸν γνῶναι πότερον διὰ τῶν τῆς δεξιᾶς μήτρας φλεβῶν ἡ ἔκκρισις ἢ διὰ τῶν τῆς ἀριστερᾶς ἢ δι’ ἀμφοτέρων ἐγένετο . ταύτῃ μὲν οὖν δυσδιάγνωστον ἢ ἄγνωστον ἔχει τὸ κατ’ ἴξιν . ἐφ’ ὧν δ’ ἐστὶ διαγνῶναι τὸ κατ’ ἴξιν κᾀπὶ τούτων ὡς ἔοικεν ὁ Ἱπποκράτης σκεπτέον εἶναί φησιν ᾗ διὰ παντὸς , ἐπὶ τῶν εἰς τὰ κάτω μόρια γινομένων ἀποστάσεων , ἀμείνους εἰσὶν αἱ κατ’ ἴξιν .
Lemmas: ἦ καί ὁ κάτω ὁ ἧπαρ , ἄνωθεν διαδίδωμι , οἷος εἰς ὄρχις καί κιρσός . Τοί κυναγχικός ὁ ὁ πλευρά ὀδύνη κατά ἵξις γίγνομαι προλέγω , ἑξῆς ζητέω πότερος καί περί ὁ εἰς ὁ κάτω ὁ σῶμα ἀπόστασις ἀεί φυλάσσω ὁ κατά ἵξις ἤ οὐ , καθά ἐν ὁ πρό οὗτος ῥῆσις διαπορέω . ἀλλά ἐκεῖ μέν φημί ὁ εἰς ὁ κάτω ὁ ἧπαρ , ὅρος ὡς ἔοικα τίθημι ὁ ἧπαρ ὁ ἄνω τε καί κάτω ὁ σῶμα ἅπας μόριον . ζευκταίω γάρ αὐτός ὁ κυρτός ὁ διάφραγμα , καί διά οὗτος ὅσος ὁ ἧπαρ εἰμί ἄνω , οὗτος καί ὁ διάφραγμα ἄνω τυγχάνω εἰμί , ὁ κατά ὁ καρδία δηλονότι καί πνεύμων καί ὁ οὗτος περιέχω θώραξ καί πολύς μᾶλλον ἔτι ὁ κατά ὁ τράχηλος τε καί κεφαλή . ὁ δέ ἄλλος πᾶς κάτω ὁ σῶμα εἰμί , πρός ἀλλήλων μέντοι παραβάλλω καί αὐτός ὁ ἄνω ὁ μέν μάλα εἰμί ἄνω , ὁ δέ κακός . ἔθος δέ εἰμί ἐγώ ἐν ὁ οὕτως λέγω πᾶς , ἐνίοτε ὁ μέν κακός ἄνω κάτω λέγω , ὡς πρός ὁ ὑπέρκειμαι αὐτός παραβάλλω . ὁ δέ κακός κάτω καί οὗτος ἄνω πρός ὁ κάτωθεν αὐτός καί διά ὁ ἀμέλεια ὁ τοιοῦτος ἑρμηνεία εἰς ἔθος οὐ ὀλίγος ἐκτείνω , ὁμωνυμία τε τις γίγνομαι καί ταραχή κατά ὁ λόγος , ὅς δή μιμνήσκω , ὅταν ἀκούω λέγω αὐτός ὁ εἰς ὁ κάτω , ὁ ἀπόστασις ἀγαθός ἔρχομαι , σκοπέω χράω κατά τίς τρόπος χρῆσις λέγω κάτω , μετά ὁ καί προσδιορίζω ὁ ὁ μόριον ἀξίωμα . διά οὗτος γάρ , ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος ὁ ἄνω ὁ ἀπόστασις εἰμί χαλεπός , διότι κινδυνώδης οὗτος εἰμί ὁ πάσχω ὁ αὐτός πάθος ὁ κάτωθεν . ἐάν τε γάρ ἐγκέφαλος , ἐάν τε λάρυγξ ἤ στόμαχος ἤ πνεύμων ἤ θώραξ ἤ Καρδίη φλεγμῄσκω , θανατώδης γίγνομαι ὁ νόσημα . ὁ δέ κάτω ὁ ἧπαρ φλ́μεγμῃνημι , ὀλίγος πάνυ διαφθείρω καί μάλιστα ἐάν ὀρθός θεραπεύω · φαίνω αὐτός δέ ὁ ἧπαρ ὁ κυρτός ὁ σιμός πολύς κινδυνώδης · εἰ τις αὐτός ὁ ἄνω Μέρα ὁ σῶμα ὅλος τίθημι , καθά καί ὁ γαστήρ ὁ στόμα . οὗτος μέν οὖν ἐγώ κατά ὁ πάρεργον λέγω , καίτοι γε οὐ εἰμί πάρεργος , ὁ δέ ὑπόλοιπος ὁ εἰς ὁ πρόκειμαι ῥῆσις ἐξήγησις ἐφεξῆς ποιέω . ζητέω γάρ ἔοικα ὁ Ἱπποκράτης εἰμί καί ὁ κάτω ὁ ἧπαρ ἐκ ὁ ἄνω διαδίδωμι , οἷος ὁ εἰς ὄρχις καί κιρσός ἀμείνων εἰμί γίγνομαι κατά ἵξις ἤ ἔͅν μή κατά ἵξις γίγνομαι , δύναμαι βοηθέω αὐτός ὅμοιος . ἐπί τις μέν οὐδέ δυνατός γιγνώσκω ὁ κατά ἵξις . οἷος ὅτι κιρσός μανία ἰάομαι , κατά ἵξις γίνομαι Τῆς ἀπόστασις . οὐ γάρ εἰμί διακρίνω πότερος ἐν ὁ δεξιός μέρος ὁ ἐγκέφαλος ὁ διάθεσις γίνομαι μαίνομαι ἤ ἐν ὁ ἀριστερός , ὥσπερ οὐδέ ἄν βήσσω χρόνιος ἄνευ πλευρά ἄλγημα ἀπόστασις εἰς ὄρχις γίγνομαι . καίτοι τάχα εἰͅπί οὗτος διαφυλάσσω ὁ κατά ἵξις , εἰ καί μή γιγνώσκω ἐγώ βέβαιος ὁπότερος μέρος ὁ πνεύμων ἤ ὁ ἐγκέφαλος πάσχω . ἀλλά καί μελαγχολία αἱμορροΐς ἰάομαι πολλάκις οὐδέ ἐνταῦθα γιγνώσκω ἐγώ ὁ κατά ἵξις . ὅτι δέ καί διά μήτρα αἷμα κένωσις δαψιλής πολύς ὁ νόσημα ἰάομαι πρόδηλος . ἀλλά οὐδέ ἐνταῦθα δυνατός γιγνώσκω πότερος διά ὁ Τῆς δεξιός μήτρα φλέψ ὁ ἔκκρισις ἤ διά ὁ ὁ ἀριστερός ἤ διά ἀμφότερος γίνομαι . ταύτῃ μέν οὖν δυσδιάγνωστος ἤ ἄγνωστος ἔχω ὁ κατά ἵξις . ἐπί ὅς δέ εἰμί διαγιγνώσκω ὁ κατά ἵξις εἰͅπί οὗτος ὡς ἔοικα ὁ Ἱπποκράτης σκοπέω εἰμί φημί ᾗ διά πᾶς , ἐπί ὁ εἰς ὁ κάτω μόριον γίγνομαι ἀπόστασις , ἀγαθός εἰμί ὁ κατά ἵξις .