galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 4.10
Ὕδωρ ἀφεψηθὲν τὸ μὲν ὡς δέχηται τὸν ἀέρα , τὸ δὲ μὴ ἔμπλεον εἶναι καὶ ἐπίθεμα ἔχειν . Ἐπὶ τίνων παθῶν ἢ τίνος ἕνεκα χρείας ἀφεψεῖν προσήκει τὸ ὕδωρ , εἴτ’ οὖν ἅπαν εἴτε μόνον τὸ μοχθηρὸν , οὐκ εἴρηται κατὰ τὴν ῥῆσιν , ὥστ’ οὐδ’ ὠφέλειά τις ἐξ αὐτῆς ἡμῖν ὑπάρχει . φαίνεται γὰρ ὥσπερ ἄλλα πολλὰ τοῦ ζητῆσαι χάριν ἢ καὶ συγγράψαι πρὸς ἔκδοσιν ὁ Ἱπποκράτης ἐν τούτοις τοῖς βιβλίοις ὑποτυπούμενος , οὕτω καὶ τοῦτον γράψαι τὸν λόγον ἐλλιπῶς μὲν ἡμῖν , ἑαυτῷ δ’ εἰς ἀνάμνησιν οὐκ ἐλλιπῶς . εἰ δὲ πρόβλημα θέντες ἦμεν ἡμῖν αὐτοῖς εὑρεῖν ὁποῖα τῶν ὑδάτων ἀφεψεῖν χρὴ πρότερον , εἶτα ψύξαντας πίνειν , εἴ γε δὴ ψυχρὰ πίνειν ἐθέλοιμεν αὐτὰ καὶ κατὰ τοὐναντίον αὖ τίνα θερμὰ βουλόμενοι πίνειν οὐχ ὁμοίως ἑψήσωμεν . ἀλλὰ τῷ μὲν ἐπίθεμα ποιήσαντες ἁρμόττον τῷ σκεύει καθ’ ὃ θερμαίνεται , τῷ δὲ μηδὲν ἐπιθέντες , ἀλλ’ ἐπιτρέψαντες διὰ γυμνοῦ καὶ ἀστεγάστου τοῦ ἀγγείου τὸ θερμαινόμενον ὕδωρ ὁμιλεῖν τῷ πέριξ ἀέρι · ζητήσωμεν δὲ ἀκολούθως καὶ τίνα παθήματα δεῖται θερμῶν ἢ ψυχρῶν ὑδάτων · αὐτοὶ μέντοι τι χρήσιμον εὑρίσκομεν , οὐ μὴν ἐκ τῆς προκειμένης ῥήσεως εἰς τὴν εὕρεσιν ὠφεληθησόμεθα , τὴν ἀρχὴν γὰρ ὅλως οὐδὲν ἀποσοβεῖ . διὸ καὶ τινὲς μὲν αὐτὴν συνάπτουσι τῇ προγεγραμμένῃ , καθάπερ Ἀρτεμίδωρος ἐπικληθεὶς Καπίτων , οἱ πλεῖστοι δ’ ἀποχωρίσαντες ἰδίᾳ σκοποῦνται μόνην . ἐὰν οὖν συνάπτηται τῇ προκειμένῃ , τοιόνδε τινὰ τὸν νοῦν ἕξει , αἱ τοῖσι κάμνουσι χάριτες οἷον τὸ καθαρίως δρᾷν ἢ ποτὰ ἢ βρωτὰ , καὶ τὰ ἄλλα ὅσα τούτοις ἐφεξῆς εἶπεν ὁ Ἱπποκράτης . εἶτ’ ἐπὶ τῇ τελευτῇ καὶ τὸ ὕδωρ δὲ δοτέον αὐτοῖς ἐνίοτε ψυχρὸν , ὅταν ἤτοι μηδ’ ὅλως ἐλπίσωμεν ἐκ τῆς πόσεως αὐτοῦ γενήσεσθαί τινα βλάβην ἢ παντάπασιν ὀλίγην , εἶθ’ ἑαυτῷ πρὸς ἀνάμνησιν , ὥς φασιν , ἐφεξῆς ἔγραψε τὸν τρόπον τῆς παρασκευῆς αὐτοῦ · τάχα μὲν οὐδέποτε βουλόμενος ἀπὸ πηγῆς ὕδωρ διδόναι , πρὸ τοῦ θερμανθῆναι , τάχα δὲ διορισμόν τινα εὑρηκὼς , οἷς τε χρὴ διδόναι θερμανθέν τε καὶ ψυχθὲν , οἷς τε χωρὶς τοῦ θερμανθῆναι . τάχα δὲ τὸ μὲν ἄμεμπτον ὕδωρ ἅνευ τῆς ἑψήσεως , τὸ δὲ μοχθηρὸν ἑψήσας ἐβούλετο ﻿ δίδοσθαι , τάχα δὲ καὶ ψύξιν ὕδατος ἀπέπτου γράφει διττὴν , ἑτέραν μὲν ἐκ τοῦ περιέχοντος ἀέρος γινομένην . κατὰ γοῦν Ἀλεξάνδρειάν τε καὶ πᾶσαν Αἴγυπτον ἐθεασάμην ἀποψύχοντας αὐτοὺς τὸ ὕδωρ ἐν ἀγγείοις τισὶν ὀστρακίνοις τρόπῳ τοιῷδε · δύναντος ἡλίου προθερμήναντες αὐτὸ τοῖς ἀγγείοις ἐνέβαλον , εἶτα μετέωρον ἐκρέμων ὅλον τοῦτο τὸ ἀγγεῖον ἐν θυρίσιν ἐστραμμέναις πρὸς ἄνεμον , ὡς δι’ ὅλης νυκτὸς ψύχεσθαι , κᾄπειτα πρὶν ἀνατεῖλαι τὸν ἤλιον ἐπὶ τῆς γῆς ἐτίθεσαν ὕδατι ψυχρῷ κατεῤῥαμμένης , ἐν κύκλῳ φύλλα ψυχρὰ περιετίθεσαν ὅλῳ τῷ ἀγγείῳ , ποτὲ μὲν ἀμπέλων ἢ θριδακίνης , ἔστι δ’ ὁτὲ καὶ ἄλλων τινῶν ὁμοίων , ὡς διαμένειν ἐπὶ πλεῖστον ἣν κατὰ τὸν νυκτερινὸν ἀέρα τὸ ὕδωρ ἐπεκτήσατο ψύξιν . ἔτι δὲ μᾶλλον ἐπὶ τὴν τοιαύτην ἤρχοντο παρασκευὴν οἱ ἄνθρωποι μὴ παρόντος αὐτοῖς ὕδατος ἀμέμπτου . λέγω δ’ ἄμεμπτον τὸ μήτ’ ἰλύος ἔχον τι μήτε φυσῶδες , ἀποιότατόν τε γευομένοις . ἔνια γὰρ ἀτόπους ἐπιμεμιγμένας ἔχει ποιότητας , ἀλῶν ἢ λίτρου ἢ θείου τε καὶ ἀσφάλτου καὶ στυπτηρίας ἑτέρων τε τοιούτων . ἐφ’ ὧν ἁπάντων ἄμεινόν ἐστιν , ὥσπερ ὄσπριά τε πολλὰ προέψοντες ἐπιτήδεια πρὸς ἐδωδὴν ἐργαζόμεθα λάχανά τε καὶ καρποὺς καὶ ζώων μόρια , κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὸ ὕδωρ ἑψήσει πρῶτον ἀλλοιοῦντες ἐπὶ τὸ βέλτιον , οὕτω προσφέρεσθαι . καὶ καθ’ ἑτέραν δὲ χρείαν ὕδωρ προθερμαίνοντες ψύχομεν , εἴ γε μήτε γεῦσιν ἔχοι μήτ’ ὀδμὴν μοχθηρὰν , ἀκριβῶς δ’ εἴη καθαρὸν , ὅταν αὐτοῦ πειραθῶμεν , ἤτοι γε πλέον ἐν τῇ γαστρὶ διαμένοντος ἢ πλήττοντος αὐτὴν ἢ ἐκφυσῶντος ἢ βαρύνοντος . ἔστι γὰρ ἀμέλει καὶ τοιαῦτα πολλὰ περὶ ὧν μάλιστά μοι δοκεῖ γεγραφέναι τὴν διάκρισιν ἀπὸ τῶν ἀρίστων ὑδάτων ὁ Ἱπποκράτης , ἔνθα φησίν · ὕδωρ τὸ ταχέως ψυχόμενον κουφότατον . οὐ γὰρ ἐπὶ τῶν βορβορωδῶν ἢ δυσωδῶν ἢ φαρμακῶδές τι κατὰ τὴν γεῦσιν ἐμφαινόντων ἡ τοιαύτη διάγνωσίς ἐστι χρήσιμος , ἅ γε προδήλως ἐμφαίνεται πᾶσιν , ἀλλ’ ἐφ’ ὦν οὐδὲν μὲν τούτων ἐστὶν , ἑτέρα δέ τις ἤτοι δι’ ἐπιμιξίαν ἀέρος μοχθηροῦ κακία περὶ τὸ ὕδωρ ἐστὶν , ἤ τις ἄλλη σύμφυτος αὐτῷ τῷ ὕδατι διαλεληθυῖαν ἔχουσα τὴν αἰτίαν . ἐπὶ τούτων γὰρ ἡ εἰρημένη διάγνωσις ἄριστον κριτήριον , οὔτε γὰρ θερμαίνεται ταχέως οὔτε ψύχεται τὰ τοιαῦτα τῶν ὑδάτων · ἑτέρα τε παραπλησία τῇδε διὰ τῶν ἑψομένων ἐν αὐτῷ λαχάνων ἢ ὀσπρίων ἢ καρπῶν ἢ κρέων ἢ ῥιζῶν . τάχιστα μὲν γὰρ ἐν τοῖς ἀρίστοις ὕδασι , βραδύτατα δὲ ἐν τοῖς μοχθηροῖς ἕψεται . καὶ κεκλήκασί γε τὰ οὕτω μοχθηρὰ τῶν ἀρχαίων τινὲς ἀτέραμνά τε καὶ ἀτεράμονα , παραπλησίως αὐτοῖς ὀστρίοις ὅσα δυσχερῶς ἕψεται . διὰ τοιαύτας μὲν οὖν χρείας ἐνίοτε προθερμαίνοντες ὕδωρ ψύχομεν , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ θερμὸν αὐτὸ πίνειν μέλλοντες , ὅταν ᾖ βορβορῶδες ἢ ἰλυῶδες ἢ δυσῶδες , οὕτω προπαρασκευάζομεν . ὅταν γὰρ προθερμανθὲν ψυχθῇ , κατὰ μὲν τὴν αἴσθησιν ἀποτίθεται τὴν δυσωδίαν ἣν ἐκ σηπεδόνος τοὐπίπαν ἐπικτᾶται , τό τε γεῶδες ἅπαν ἐφιστάμενον ἴσχει ῥᾳδίως , ὃ πρὶν θερμανθῆναι κατὰ σμικρὰ μόρια μεμιγμένον ἅπαντι τῷ ὕδατι πινόμενον , ἅμα αὐτῷ βλάβην οὐ σμικρὰν ἐργάζεται , καὶ μάλιστ’ ἐφ’ ὧν τὰ κατὰ νεφροὺς ἢ κύστιν ἐπιτήδεια πρὸς λίθων γένεσίν ἐστι καὶ τό γε ἐξαιθριάζειν οὐ μόνον τὸ ὕδωρ τὸ θερμανθὲν , ἀλλὰ καὶ ἄλλ’ ἅττα δοκεῖ μοι τοὺς ἰατροὺς ἐπινοεῖσθαι , τῆς τοιαύτης διακρίσεως ἕνεκεν . ὅσα γὰρ ἐξ ἑτερογενῶν οὐσιῶν σύγκειται , κατὰ σμικρὰ μόρια τὴν μίξιν ἐσχηκότα , ταῦτα ψυχόμενα μετὰ τὸ θερμανθῆναι ῥᾳδίως διακρίνεται . πρὶν δὲ ψυχθῆναι , μετὰ τὴν ἕψησιν ἔτι κονιᾶται καὶ διὰ τοῦτο ἀναμέμικται πάντ’ αὐτοῦ τὰ μόρια . ψυχομένων δὲ τὸ μὲν βαρὺ καὶ γεῶδες ἐν αὐτοῖς ὑφιζάνει , τὸ δὲ κοῦφον ἐπιπολῆς ἵσταται . εἰ μὲν συνάπτοιτο τοῖς προειρημένοις ἐν οἶς ἔγραψεν ὁ Ἱπποκράτης τὰς τοῖς κάμνουσι χάριτας , ὁ περὶ τῶν ὑδάτων ἑψήσεως λόγος ἥ τε χρεία σαφής ἐστιν αὐτοῦ , τό τε λεγόμενον αὐτὸ τάχ’ ἂν εὕροιμεν ἀκριβῶς ὁποῖόν ἐστιν . εἰ δ’ ἀποσχίσαντες ἀπὸ τῆς τῶν προειρημένων συνεχείας τὴν ἄρτι προκειμένην ῥῆσιν ἐπισκοποίμεθα , μεστὸς ἀποριῶν λόγος ἔσται . πρότερον οὖν αὐτὸν ὡς συνημμένον ἐξηγησόμεθα , λέγοντες ὕδατος ἐν αὐτῷ δηλοῦσθαι παρασκευὴν ἀβλαβῆ τοῖς μέλλουσι πίνειν ψυχρὸν , ἣν κᾀγὼ ποιοῦμαι πολλάκις , ὅταν μέλλω τινὶ διδόναι τῶν νοσούντων ὕδωρ ψυχρὸν , ἀπορῶν πηγῆς ἄμεμπτον ἐχούσης . ἐν Ῥώμῃ γὰρ ὥσπερ ἄλλα πολλὰ πλεονεκτήματα ἐν τῇ πόλει ἐστὶν , οὕτω καὶ τὸ τῶν πηγῶν κάλλος τε καὶ πλῆθος οὐδεμιᾶς οὔτε δυσῶδες οὔτε φαρμακῶδες οὔτε θολερὸν οὔτ’ ἀτέραμνον ἐχούσης ὕδωρ , ὥσπερ οὐδ’ ἐν Περγάμῳ παρ’ ἐμοί . κατ’ ἄλλας δὲ πόλεις πολλὰς οὐκ ὀλίγα μοχθηρὰ τῶν ὑδάτων ἐστί . τά γε μὴν ἐκ τῶν Τιβουρτίνων ὀρῶν ὕδατα διὰ τῶν λιθίνων ἀγωγῶν εἰς τὴν Ῥωμαίων πόλιν ἀγόμενα τῆς μὲν ἄλλης ἀπήλλακται κακίας , ἀτέραμνα δὲ πώς ἐστιν , ὡς μήτε θερμαίνεσθαι ταχέως , ὥσπερ αἱ κατὰ τὴν πόλιν πηγαὶ , μήτε ψύχεσθαι μήτε ἕψεσθαι διὰ ταχέων ἐν αὐτοῖς ὥσπερ ἐν πηγαίοις , ὅσαπερ ἂν ἐμβάλλῃ τις ὄσπριά τε καὶ λάχανα καὶ κρέα . τούτων δ’ ἄλλα κατ’ ἄλλας χώρας πολὺ μᾶλλόν ἐστιν ἀτέραμνα καὶ πρὸς αὐτῶν τῶν ἐπιχωρίων ὀνομαζόμενα σκληρὰ καὶ βαρέα , διὰ τὸ πλήττεσθαί τε καὶ γαστέρα καὶ μετὰ τὴν πόσιν αἰσθάνεσθαι βάρους τοὺς πλείονας . εἰώθασι γὰρ ἀμέλει καὶ ἄλλα πολλὰ τῶν ﻿ ποιούντων αἰτίων ὁτιοῦν ἀπὸ τοῦ γινομένου παρονομάζειν , οὕτω γοῦν καὶ τοὐναντίον ὕδωρ τῷδε τὸ κάλλιστον ἐπαινοῦντες ὀνομάζουσι κοῦφόν τε καὶ μαλακόν . ἀλλὰ ταῦτά γε πάντα τὰ λελεγμένα χρήσιμα μέν ἐστι γινώσκεσθαι , διδάσκεται δ’ οὐδὲν αὐτῶν ἐκ τῆς προκειμένης ῥήσεως . οὔτ’ οὖν ἀναποδείκτως οὔτε μετ’ ἀποδείξεως οὔτε διὰ βραχέων ἀσαφέστερον οὔτε διηρθρωμένως μακρότερον . ἄμεινον οὖν ἐστι , κατά γε τὴν ἐμὴν γνώμην , ὑπερβαίνειν ὅλας τοιαύτας λέξεις . ἐὰν μὲν ὅπως χρὴ παρασκευάζειν ὕδωρ εἰς πόσιν ψυχρὸν ὁ Ἱπποκράτης προὔθετο γράφειν , ὁ νοῦς αὐτῆς ἔσται τοιοῦτος · ἐὰν ἕψωμεν ὕδωρ ἕνεκεν τῆς προειρημένης χρείας , ἤτοι γ’ οὐδὲν ἐπιθήσομεν τοῖς ἀγγείοις ἐν οἷς ἕψομεν , ἀλλ’ ἐπιτρέψομεν ὁμιλεῖν τῷ πέριξ ἀέρι τὸ ἑψόμενον , ἢ τοὐναντίον ἀποκλείσομεν τὸν ἀέρα , στεγνώσαντες πώματι τὸ ἀγγεῖον . αὐτὰ δὲ δὴ ταῦτα πάλιν ἤτοι κατὰ τὴν ἕψησιν αὐτὴν ἢ κατὰ τὴν ἐπ’ αὐτῇ γενησομένην ψύξιν εἰρῆσθαι δυνατὸν ἀκούειν ἐστί . πιθανώτερον μὲν ἐπὶ τῆς ψύξεως , ἀπιθάνως δ’ ἐπὶ τῆς ἑψήσεως . οὐ γὰρ ἔχομεν εἰπεῖν ἥντινα χρείαν ἡμῖν παρέξει κατὰ τὴν ἕψησιν ὁ περιέχων ἀὴρ ἢ κωλυόμενος ἐμπίπτειν τοῖς ἑψομένοις ὕδασιν . ἐπὶ δὲ τῆς μετὰ τὴν ἕψησιν ψύξεως , ἔνθα μὲν ἀποροῦμεν , ἤτοι φρέατος ἐν ᾧ τὸ ἀγγεῖον ὑποθήσομεν ἀναγκαῖόν ἐστιν ἐπίθεμά τε ποιῆσαι τῷ ἀγγείῳ καὶ πάντοθεν ἀκριβῶς αὐτὸ στεγνῶσαι · ἔνθα δ’ οὐδὲν τὸ ἀγγεῖον ἀπώμαστον ὡς δέχεται τὸν ψυχρὸν ἀέρα . τινὲς δὲ τῶν ἐξηγητῶν ὅσοι γε χωρὶς τοῦ συνάψαι τοῖς προειρημένοις ἀναγινώσκειν ἀξιοῦσι τὴν προκειμένην λέξιν , εἶναι μὲν αὐτῷ τὸν λόγον φασὶ περὶ τῶν μοχθηρῶν ὑδάτων καὶ μάλισθ’ ὅσα διὰ γεώδη τινὰ οὐσίαν ἐμφερομένην , τοιαῦτ’ ἐστί . μέτρον δ’ εἰρῆσθαι τῆς ἑψήσεως , ἄχρι τοσούτου αὐτὰ δεῖν ἕψειν , ὡς ἂν γένηται καθαρὰ καὶ διαυγῆ , δεξάμενα τὸν ἔξωθεν ἀέρα . διὰ γὰρ τὴν τούτου μίξιν , οὐ δι’ ἑαυτὰ λαμπρὰ φαίνεσθαι τὰ κάλλιστα τῶν ὑδάτων , εἰς φυσιολογίαν ἑαυτοὺς ἐμβάλλοντες , ὑπὲρ ἧς οὐδένα λόγον ἀποδοῦναι δύνανται . λαμπρὸν γὰρ φαίνεται τὸ καθαρὸν ὕδωρ οὐκ αὐγῆς τινος ἔξωθεν ἐμπιπτούσης εἰς αὐτὸ λαμπρᾶς , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀλλοίωσιν , ἣν ἐκ τοῦ προσπίπτοντος ἔχει φωτὸς , ὥσπερ γε καὶ αὐτὸς ὁ ἀήρ . οὐδὲ γὰρ οὐδ’ οὗτός ἐστι κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν λαμπρὸς , πάντως ἂν ἦν καὶ νύκτωρ τοιοῦτος , ἀλλὰ τοῖς ἄνω πέρασιν αὐτοῦ προσπιπτούσης τῆς ἡλιακῆς αὐγῆς ὅλος ἀλλοιοῦταί τε καὶ μεταβάλλεται συνεχὴς ὢν ἑαυτῷ . τὸ δὲ κενὰς εἶναί τινας χώρας ἢ κατὰ τὸ ὕδωρ ἢ κατὰ τὸν ἀέρα , τῇ μὲν Ἐπικούρου τε καὶ Ἀσκληπιάδου δόξῃ περὶ τῶν στοιχείων ἀκόλουθόν ἐστι · τῇ δ’ Ἀριστοτέλους τε καὶ Στοιχικῶν ἐναντίον οὐδαμόθι κενὸν οὐδὲν ἐν τῷ κόσμῳ πεπεισμένων ὑπάρχειν , ἀλλ’ ἐκπεπληρῶσθαι πάντα σώμασιν . οὐδὲ γὰρ κατὰ τὴν κίσσηριν αἱ μεταξὺ τῶν γεωδῶν σωμάτων χῶραι παντάπασιν αὐτοῖς εἶναι δοκοῦσι κεναί . περιέχεσθαι γοῦν ἐν αὐταῖς τὸν ἀέρα φασί . κατὰ μέντοι τὸ ὕδωρ οὐκ εἶναί τινα ποροποιΐαν τοιαύτην ὁποία κατὰ τὴν κίσσηρίν ἐστιν , ἀλλὰ συνεχὲς ἑαυτῷ παντοίως ὑπάρχειν αὐτό . βέλτιον οὖν εἰρῆσθαι νομίζειν ὅ φησιν , ὡς δέχηται τὸν ἀέρα περὶ τοῦ μὴ πωμασθέντος ἀγγείου . καὶ γὰρ τὸ γεγραμμένον ἐφεξῆς οὐ προσίεται τὴν εἰρημένην ἐξήγησιν ἔχον οὕτως · τὸ δὲ μὴ ἔμπλεον εἶναι καὶ ἐπίθεμα ἔχειν , ἀντιδιῄρηταί τοι τῇ προκειμένῃ λέξει , καθ’ ἥν φησιν ὕδωρ ἀφεψηθὲν , τὸ μὲν ὡς δέχεται τὸν ἀέρα . τοῦ γὰρ ἐπιφερομένου τῷδε τῷ λόγῳ τοῦ δευτέρου , κατὰ τὴν ῥῆσιν ἀξιοῦντος ἐπίθεμα ἔχειν τὸ ἀγγεῖον , ὁ ἀντιδιῃρημένος αὐτῷ , τὸ μηδ’ ὅλως ἔχει τὸ ἐπίθεμα κωλύει , καὶ τοῦτο ἐσήμηνεν ὁ Ἱπποκράτης ἐν τῷ γράψαι , τὸ μὲν ὡς δέχηται τὸν ἀέρα . τὸ δ’ οὐκ ἔχον ἑτοίμως δέχεται δηλονότι . τοῦτο δέ φαμεν ἐπὶ τῶν ἀέρος ψυχροῦ ψυχομένων ὑδάτων γίνεσθαι , καθάπερ ἐπὶ τῆς Ἀλεξανδρείας εἰώθασι πράττειν . ἔνθα δὲ μὴ κρουνοῖς ὑποβάλλουσι τὸ ἀφεψηθὲν ὕδωρ , ἐνταῦθα βέλτιόν ἐστιν ἀπόκενον εἶναι τὸ ἀγγεῖον , ὅπως μεταξὺ τοῦ ἐπιθέματος καὶ τοῦ κατὰ τὸ ἀγγεῖον ὕδατος ἀὴρ ψυχθεὶς αὐτὸς πρότερον οὕτω τῇ ψαύσει ψύξῃ τὸ πλησιάζον ὕδωρ . ὥσπερ γὰρ ὕδωρ ἑτοιμότερον ἁπάντων τῶν γεωδῶν σωμάτων θερμαίνεταί τε καὶ ψύχεται , διότι λεπτομερέστερον αὐτῶν ἐστι , κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ὕδατος ἀὴρ καὶ θαυμάζοιμι ἂν εἴ τις οὐκ ἔχει τούτου πεῖραν ὁσημέραι γινομένου . τῶν γὰρ τὸν οἶνον ἐχόντων ἀγγείων ὅ τί περ ἄν ἐστιν ἄνευ πώματος , ὀξύνεται ῥᾳδίως , ὥσπερ γε πάλιν αὐτὸ πωμασθὲν ἧττον τοῦτο πάσχει , ἔτι δ’ ἧττον τὰ πεπληρωμένα . τὰ γὰρ ἀπόκενα διότι περιέχει ἐν αὐτοῖς ἀέρα , δι’ ἐκείνου μέσου θᾶττον ὑπὸ τοῦ περιέχοντος ἔξωθεν ἀλλοιοῦται πεπληρωμένα μέχρι τοῦ ψαύειν τῶν ἐπιθεμάτων , δι’ ἐκείνων μὲν ἴσχει τὴν ἀλλοίωσιν ἀσθενῆ τε καὶ ἀμυδρὰν εἰς τοσοῦτον εἰς ὅσον ἂν ἧκε τοῦ ἐπιθέματος πυκνότητος . εὑρήσεις γοῦν τὰ μὲν ὑπὸ πίττης ἢ γύψου στεγνωθέντα μονιμώτερα γινόμενα , τὰ δ’ ὑπὸ μόνου δέρματος ἧττον , ὥσπερ καὶ τὰ τοῖς τυφλοῖς πωμασθέντα · καὶ διὰ τοῦτο προϋποβάλλοντες ἢ τοιούτους ἢ δέρματος , καταγυψοῦσί τε καὶ καταπιττοῦσι τὰ κεράμια . κατὰ τοῦτον οὖν λόγον ὅταν ἐργάζεσθαι βουληθῶμεν ὕδωρ ψυχρότατον , ἔχοντες μὲν χιόνα , προθερμήναντες αὐτὸ περιτίθεμεν ἔξωθεν ἐκείνην · ἀποροῦντες δὲ χιόνος ἐκ ﻿ φρέατος ἢ κρουνῶν αὐτῷ ποριζόμεθα τὴν ψύξιν , προθερμαίνοντες μὲν , ἵν’ εὐαλλοίωτον γένηται . δέχεται γὰρ ἑτοιμότερον εἰς ὅλον ἑαυτὸ τὴν ἐκ τῶν ὁμιλούντων ἀλλοίωσιν ἕκαστον τῶν προθερμανθέντων ὑπὸ θερμότητος . ἀέρα δὲ ψυχρὸν αὐτοῦ ψαύειν ἐπιτεχνώμενοι διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν . εἰ μὲν οὖν ἕνεκα τοῦ ψυχρὸν ἐργάσασθαι τὸ ἑψηθὲν ὕδωρ ὑφ’ Ἱπποκράτους εἴρηται ταῦτα , πιθανῆς εὐπορήσαμεν ἐξηγήσεως · εἰ δ’ ἕνεκα τοῦ τὸ μοχθηρὸν ἐπανορθώσασθαι , σκεπτέον ἐφεξῆς ἀρξαμένους αὖθις ἀπὸ τῆς ἑψήσεως , ἥτις ὅλον ὁμαλῶς χέουσα τὸ ὕδωρ ἐπιτήδειον ἐργάζεται εἰς διάκρισιν . διαμενούσης μὲν οὖν ἐν αὐτῷ τῆς ἐκ τοῦ τεθερμάνθαι κινήσεως ἀνάγκη μετεωρίζεσθαί τινα τῶν ἐμφερομένων αὐτῷ παχυμερῶν σωμάτων . Ἀπολλυμένης δὲ τελέως αὐτῆς τὰ μὲν γεώδη τῷ συμφύτῳ βάρει καταφερόμενα πρὸς τὸν πυθμένα τοῦ περιέχοντος ἀγγείου παραγενήσεται , τὸ δ’ ὕδωρ ἐποχήσεται τούτοις , ὅπερ ἀτρέμα ἀποχέοντες εἰς ἕτερον ἀγγεῖον ἀβλαβῶς ἕξομεν χρῆσθαι . Ζεῦξις δὲ οὐκ οἶδ’ ὅπως τὴν ἀρχὴν τοῦ δευτέρου μορίου τῆς ῥήσεως οὕτως ἐξηγήσατο . βούλεται , φησὶν , ὁ Ἱπποκράτης , μὴ ἐμπλέειν τῇ γαστρὶ τὸ ὕδωρ . ὀξύνει δὲ δηλονότι τὴν δευτέραν συλλαβὴν τοῦ ἔμπλεον ὀνόματος , οὐχ ὥσπερ οἱ ἄλλοι τὴν πρώτην ἀκούεσθαι βουλόμενοι , οὐ τὸ πλῆρες ἀγγεῖον ἐξ αὐτῆς , ὥσπερ ἐκείνοις ἔδοξεν , ἀλλὰ τὸ κατὰ τὴν κοιλίην ἔμπλεον , ὅπερ ἐστὶ μετέωρον . ἀλλ’ ἐπεὶ τυφλώττει τὸ φιλοῦν περὶ τὸ φιλούμενον , διὰ τοῦτο ἡ φιλαυτία πολλάκις ἐργάζεται τυφλοὺς ἡμᾶς ἐπὶ τοῖς ἡμετέροις μόνοις , εἰ καὶ τὰ ἀλλότρια βλέπομεν ἀκριβέστατα .
Lemmas: ὕδωρ ἀφέψω ὁ μέν ὡς δέχομαι ὁ αέρας , ὁ δέ μή ἔμπλεος ἔρχομαι καί ἐπίθεμα ἔχω . ἐπί τίς πάθος ἤ τίς ἕνεκα χρεία ἀφέψω προσήκω ὁ ὕδωρ , εἴτε οὖν ἅπας εἴτε μόνος ὁ μοχθηρός , οὐ λέγω κατά ὁ ῥῆσις , ὥστε οὐδέ ὠφέλεια τις ἐκ αὐτηες͂ς ἐγώ ὑπάρχω . φαίνω γάρ ὥσπερ ἄλλος πολύς ὁ ζητέω χάρις ἤ καί συγγράφω πρός ἔκδοσις ὁ Ἱπποκράτης ἐν οὗτος ὁ βιβλίον ὑποτυπόω , οὕτως καί οὗτος γράφω ὁ λόγος ἐλλιπής μέν ἐγώ , ἑαυτοῦ δέ εἰς ἀνάμνησις οὐ ἐλλιπής . εἰ δέ πρόβλημα τίθημι εἰμί ἐγώ αὐτός εὑρίσκω ὁποῖος ὁ ὕδωρ ἀφέψω χράω πρότερος , εἶτα ψύχω πίνω , εἰ γε δή ψυχρός πίνω ἐθέλω αὐτός καί κατά ἐναντίος αὖ τίς θερμός βούλομαι πίνω οὐ ὅμοιος ἑψέω . ἀλλά ὁ μέν ἐπίθεμα ποιέω ἁρμόζω ὁ σκεῦος κατά ὁ θερμαίνω , ὁ δέ μηδείς ἐπιτίθημι , ἀλλά ἐπιτρέπω διά γυμνός καί ἀστέγαστος ὁ ἀγγεῖον ὁ θερμαίνω ὕδωρ ὁμιλέω ὁ πέριξ ἀήρ · ζητέω δέ ἀκόλουθος καί τίς πάθημα δέω θερμός ἤ ψυχρός ὕδωρ · αὐτός μέντοι τίς χρήσιμος εὑρίσκω , οὐ μήν ἐκ ὁ πρόκειμαι ῥῆσις εἰς ὁ εὕρεσις ὠφελέω , ὁ ἀρχή γάρ ὅλος οὐδείς ἀποσοβέω . διό καί τις μέν αὐτός συνάπτω ὁ προγράφω , καθά Ἀρτεμίδωρος ἐπικαλέω Καπίτων , ὁ πλεῖστος δέ ἀποχωρίζω ἴδιος σκοπέω μόνος . ἐάν οὖν συνάπτω ὁ πρόκειμαι , τοιόσδε τις ὁ νόος ἔχω , ὁ ὁ κάμνω χάρις οἷος ὁ καθάρειος δράω ἤ ποτός ἤ βρωτός , καί ὁ ἄλλος ὅσος οὗτος ἐφεξῆς λέγω ὁ Ἱπποκράτης . εἶτα ἐπί ὁ τελευτή καί ὁ ὕδωρ δέ δίδωμι αὐτός ἐνίοτε ψυχρός , ὅταν ἤτοι μηδέ ὅλος ἐλπίζω ἐκ ὁ πόσις αὐτός γίγνομαι τις βλάβος ἤ παντάπασι ὀλίγος , εἶτα ἑαυτοῦ πρός ἀνάμνησις , ὅς φημί , ἐφεξῆς γράφω ὁ τρόπος ὁ παρασκευή αὐτός · τάχα μέν οὐδέποτε βούλομαι ἀπό πηγή ὕδωρ δίδωμι , πρό ὁ θερμαίνω , τάχα δέ διορισμός τις εὑρίσκω , ὅς τε χράω δίδωμι θερμαίνω τε καί ψύχω , ὅς τε Χωρὶς ὁ θερμαίνω . τάχα δέ ὁ μέν ἄμεμπτος ὕδωρ ἄνευ ὁ ἕψησις , ὁ δέ μοχθηρός ἑψέω βούλομαι ﻿ δίδωμι , τάχα δέ καί ψῦξις ὕδωρ ἄπεπτος γράφω δισσός , ἕτερος μέν ἐκ ὁ περιέχω αέρας γίγνομαι . κατά γοῦν Ἀλεξάνδρεια τε καί πᾶς Αἴγυπτος θεάομαι ἀποψύχω αὐτός ὁ ὕδωρ ἐν ἀγγεῖον τις ὀστράκινος τρόπος τοιόσδε · δύω ἥλιος προθερμαίνω αὐτός ὁ ἀγγεῖον ἐμβάλλω , εἶτα μετέωρος κρεμάω ὅλος οὗτος ὁ ἀγγεῖον ἐν θυρίς στρέφω πρός ἄνεμος , ὡς διά ὅλος νύξ ψύχω , ᾄπειτα πρίν ἀνατέλλω ὁ ἥλιος ἐπί ὁ γῆ τίθημι ὕδωρ ψυχρός καταρράπτω , ἐν κύκλος φύλλο ψυχρός περιτίθημι ὅλος ὁ ἀγγεῖον , ποτέ μέν ἄμπελος ἤ θριδακίνη , εἰμί δέ ὅτε καί ἄλλος τις ὅμοιος , ὡς διαμένω ἐπί πλεῖστος ὅς κατά ὁ νυκτερινός αέρας ὁ ὕδωρ ἐπικτάομαι ψῦξις . ἔτι δέ μᾶλλον ἐπί ὁ τοιοῦτος ἔρχομαι παρασκευή ὁ ἄνθρωπος μή πάρειμι αὐτός ὕδωρ ἄμεμπτος . λέγω δέ ἄμεμπτος ὁ μήτε ἰλύς ἔχω τίς μήτε φυσώδης , ἄποιος τε γεύω . ἔνιοι γάρ ἄτοπος ἐπιμείγνυμι ἔχω ποιότης , ἄλη ἤ νίτρον ἤ θεῖον τε καί ἄσφαλτος καί στυπτηρία ἕτερος τε τοιοῦτος . ἐπί ὅς ἅπας ἀμείνων εἰμί , ὥσπερ ὄσπριον τε πολύς προέψω ἐπιτήδειος πρός ἐδωδή ἐργάζομαι λάχανον τε καί καρπός καί ζῷον μόριον , κατά ὁ αὐτός λόγος καί ὁ ὕδωρ ἕψησις πρῶτος ἀλλοιόω ἐπί ὁ ἀγαθός , οὕτως προσφέρω . καί κατά ἕτερος δέ χρεία ὕδωρ προθερμαίνω ψύχω , εἰ γε μήτε γεῦσις ἔχω μήτε ὀσμή μοχθηρός , ἀκριβῶς δέ εἰμί καθαρός , ὅταν αὐτός πειράω , ἤτοι γε πλείων ἐν ὁ γαστήρ διαμένω ἤ πλήσσω αὐτός ἤ ἐκφυσάω ἤ βαρύνω . εἰμί γάρ ἀμέλει καί τοιοῦτος πολύς περί ὅς μάλα ἐγώ δοκέω γράφω ὁ διάκρισις ἀπό ὁ ἄριστος ὕδωρ ὁ Ἱπποκράτης , ἔνθα φημί · ὕδωρ ὁ ταχέως ψύχω κοῦφος . οὐ γάρ ἐπί ὁ βορβορώδης ἤ δυσώδης ἤ φαρμακώδης τίς κατά ὁ γεῦσις ἐμφαίνω ὁ τοιοῦτος διάγνωσις εἰμί χρήσιμος , ὅς γε πρόδηλος ἐμφαίνω πᾶς , ἀλλά ἐπί ὅς οὐδείς μέν οὗτος εἰμί , ἕτερος δέ τις ἤτοι διά ἐπιμιξία αέρας μοχθηρός κακία περί ὁ ὕδωρ εἰμί , ἤ τις ἄλλος σύμφυτος αὐτός ὁ ὕδωρ διαλανθάνω ἔχω ὁ αἰτία . ἐπί οὗτος γάρ ὁ λέγω διάγνωσις ἀγαθός κριτήριον , οὔτε γάρ θερμαίνω ταχέως οὔτε ψύχω ὁ τοιοῦτος ὁ ὕδωρ · ἕτερος τε παραπλήσιος ὅδε διά ὁ ἕψω ἐν αὐτός λάχανον ἤ ὄσπριον ἤ καρπός ἤ κρέων ἤ ῥίζα . ταχύς μέν γάρ ἐν ὁ ἀγαθός ὕδωρ , βραδύς δέ ἐν ὁ μοχθηρός ἕπομαι . καί καλέω γε ὁ οὕτως μοχθηρός ὁ ἀρχαῖος τις ἀτέραμνος τε καί ἀτεράμων , παραπλήσιος αὐτός ὀστρίον ὅσος δυσχερής ἕπομαι . διά τοιοῦτος μέν οὖν χρεία ἐνίοτε προθερμαίνω ὕδωρ ψύχω , οὐ μήν ἀλλά καί θερμός αὐτός πίνω μέλλω , ὅταν εἰμί βορβορώδης ἤ ἰλυώδης ἤ δυσώδης , οὕτως προπαρασκευάζω . ὅταν γάρ προθερμαίνω ψύχω , κατά μέν ὁ αἴσθησις ἀποτίθημι ὁ δυσωδία ὅς ἐκ σηπεδών ἐπίπαν ἐπικτάομαι , ὁ τε γεώδης ἅπας ἐφίστημι ἴσχω ῥᾴδιος , ὁ πρίν θερμαίνω κατά μικρός μόριον μείγνυμι ἅπας ὁ ὕδωρ πίνω , ἅμα αὐτός βλάβος οὐ μικρός ἐργάζομαι , καί μάλιστα ἐπί ὅς ὁ κατά νεφρός ἤ κύστις ἐπιτήδειος πρός λίθος γένεσις εἰμί καί ὁ γε ἐξαιθριάζω οὐ μόνος ὁ ὕδωρ ὁ θερμαίνω , ἀλλά καί ἄλλος τίς δοκέω ἐγώ ὁ ἰατρός ἐπινοέω , ὁ τοιοῦτος διάκρισις ἕνεκα . ὅσος γάρ ἐκ ἑτερογενής οὐσία σύγκειμαι , κατά μικρός μόριον ὁ μίξις ἔχω , οὗτος ψύχω μετά ὁ θερμαίνω ῥᾴδιος διακρίνω . πρίν δέ ψύχω , μετά ὁ ἕψησις ἔτι κονιάω καί διά οὗτος ἀναμείγνυμι πᾶς αὐτός ὁ μόριον . ψύχω δέ ὁ μέν βαρύς καί γεώδης ἐν αὐτός ὑφιζάνω , ὁ δέ κοῦφος ἐπιπολή ἵστημι . εἰ μέν συνάπτω ὁ προλέγω ἐν οἶς γράφω ὁ Ἱπποκράτης ὁ ὁ κάμνω χάρις , ὁ περί ὁ ὕδωρ ἕψησις λόγος ὁ τε χρεῖος σαφής εἰμί αὐτός , ὁ τε λέγω αὐτός τάχα ἄν εὑρίσκω ἀκριβῶς ὁποῖος εἰμί . εἰ δέ ἀποσχίζω ἀπό ὁ ὁ προλέγω συνέχεια ὁ ἄρτι πρόκειμαι ῥῆσις ἐπισκοπέω , μεστός ἀπορία λόγος εἰμί . πρότερος οὖν αὐτός ὡς συνάπτω ἐξηγέομαι , λέγω ὕδωρ ἐν αὐτός δηλόω παρασκευή ἀβλαβής ὁ μέλλω πίνω ψυχρός , ὅς κἀγώ ποιέω πολλάκις , ὅταν μέλλω τις δίδωμι ὁ νοσέω ὕδωρ ψυχρός , ἀπορέω πηγή ἄμεμπτος ἔχω . ἐν Ῥώμη γάρ ὥσπερ ἄλλος πολύς πλεονέκτημα ἐν ὁ πόλις εἰμί , οὕτως καί ὁ ὁ πηγή κάλλος τε καί πλῆθος οὐδείς οὔτε δυσώδης οὔτε φαρμακώδης οὔτε θολερός οὔτε ἀτέραμνος ἔχω ὕδωρ , ὥσπερ οὐδέ ἐν Πέργαμος παρά ἐγώ . κατά ἄλλος δέ πόλις πολύς οὐ ὀλίγος μοχθηρός ὁ ὕδωρ εἰμί . ὁ γε μήν ἐκ ὁ Τιβουρτῖνος ὄρος ὕδωρ διά ὁ λίθινος ἀγωγή εἰς ὁ Ῥωμαῖος πόλις ἄγω ὁ μέν ἄλλος ἀπαλλάσσω κακία , ἀτέραμνος δέ πῶς εἰμί , ὡς μήτε θερμαίνω ταχέως , ὥσπερ ὁ κατά Τάν πόλις πηγή , μήτε ψύχω μήτε ἕπομαι διά ταχύς ἐν αὐτός ὥσπερ ἐν πηγαῖος , ὅσος ἄν ἐμβάλλω τις ὄσπριον τε καί λάχανον καί κρέας . οὗτος δέ ἄλλος κατά ἄλλος χώρα πολύς μάλα εἰμί ἀτέραμνος καί πρός αὐτός ὁ ἐπιχώριος ὀνομάζω σκληρός καί βαρύς , διά ὁ πλήσσω τε καί γαστήρ καί μετά ὁ πόσις αἰσθάνομαι βάρος ὁ πολύς . εἴωθα γάρ ἀμέλει καί ἄλλος πολύς ὁ ﻿ ποιέω αἴτιος ὁστισοῦν ἀπό ὁ γίγνομαι παρονομάζω , οὕτως γοῦν καί ἐναντίος ὕδωρ ὅδε ὁ καλός ἐπαινέω ὀνομάζω κοῦφος τε καί μαλακός . ἀλλά οὗτος γε πᾶς ὁ λέγω χρήσιμος μέν εἰμί γιγνώσκω , διδάσκω δέ οὐδείς αὐτός ἐκ ὁ πρόκειμαι ῥῆσις . οὔτε οὖν ἀναπόδεικτος οὔτε μετά ἀπόδειξις οὔτε διά βραχύς ἀσαφής οὔτε διηρθρωμένως μακρός . ἀγαθός οὖν εἰμί , κατά γε ὁ ἐμός γνώμη , ὑπερβαίνω ὅλος τοιοῦτος λέξις . ἐάν μέν ὅπως χράω παρασκευάζω ὕδωρ εἰς πόσις ψυχρός ὁ Ἱπποκράτης προθέω γράφω , ὁ Νοῦς αὐτηες͂ς εἰμί τοιοῦτος · ἐάν ἕψω ὕδωρ ἕνεκα ὁ προλέγω χρεία , ἤτοι γε οὐδείς ἐπιτίθημι ὁ ἀγγεῖον ἐν ὅς ἕψω , ἀλλά ἐπιτρέπω ὁμιλέω ὁ πέριξ ἀήρ ὁ ἕψω , ἤ ἐναντίος ἀποκλείω ὁ αέρας , στεγνόω πῶμα ὁ ἀγγεῖον . αὐτός δέ δή οὗτος πάλιν ἤτοι κατά ὁ ἕψησις αὐτός ἤ κατά ὁ ἐπί αὐτός γίγνομαι ψῦξις λέγω δυνατός ἀκούω εἰμί . πιθανός μέν ἐπί ὁ ψῦξις , ἀπίθανος δέ ἐπί Τῆς ἕψησις . οὐ γάρ ἔχω λέγω ὅστις χρεία ἐγώ παρέχω κατά ὁ ἕψησις ὁ περιέχω ἀήρ ἤ κωλύω ἐμπίπτω ὁ ἕψω ὕδωρ . ἐπί δέ ὁ μετά ὁ ἕψησις ψῦξις , ἔνθα μέν ἀφοράω , ἤτοι φρέαρ ἐν ὅς ὁ ἀγγεῖον ὑποτίθημι ἀναγκαῖος εἰμί ἐπίθεμα τε ποιέω ὁ ἀγγεῖον καί πάντοθεν ἀκριβῶς αὐτός στεγνόω · ἔνθα δέ οὐδείς ὁ ἀγγεῖον ἀπώμαστος ὡς δέχομαι ὁ ψυχρός αέρας . τις δέ ὁ ἐξηγητής ὅσος γε Χωρὶς ὁ συνάπτω ὁ προλέγω ἀναγιγνώσκω ἀξιόω ὁ πρόκειμαι λέξις , ἔρχομαι μέν αὐτός ὁ λόγος φημί περί ὁ μοχθηρός ὕδωρ καί μάλα ὅσος διά γεώδης τις οὐσία ἐμφέρω , τοιοῦτος εἰμί . μέτρον δέ λέγω ὁ ἕψησις , ἄχρι τοσοῦτος αὐτός δεῖ ἕψω , ὡς ἄν γίγνομαι καθαρός καί διαυγής , δέχομαι ὁ ἔξωθεν αέρας . διά γάρ ὁ οὗτος μίξις , οὐ διά ἑαυτοῦ λαμπρός φαίνω ὁ καλός ὁ ὕδωρ , εἰς φυσιολογία ἑαυτοῦ ἐμβάλλω , ὑπέρ ὅς οὐδείς λόγος ἀποδίδωμι δύναμαι . λαμπρός γάρ φαίνω ὁ καθαρός ὕδωρ οὐ αὐγή τις ἔξωθεν ἐμπίπτω εἰς αὐτός λαμπρός , ἀλλά κατά ὁ ἀλλοίωσις , ὅς ἐκ ὁ προσπίπτω ἔχω φώς , ὥσπερ γε καί αὐτός ὁ ἀήρ . οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος εἰμί κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις λαμπρός , πάντως ἄν εἰμί καί νύκτωρ τοιοῦτος , ἀλλά ὁ ἄνω πέρας αὐτός προσπίπτω ὁ ἡλιακός αὐγή ὅλος ἀλλοιόω τε καί μεταβάλλω συνεχής εἰμί ἑαυτοῦ . ὁ δέ κενός εἰμί τις χώρα ἤ κατά ὁ ὕδωρ ἤ κατά ὁ αέρας , ὁ μέν Ἐπίκουρος τε καί Ἀσκληπιάδης δόξα περί ὁ στοιχεῖον ἀκόλουθος εἰμί · ὁ δέ Ἀριστοτέλης τε καί στοιχικός ἐναντίος οὐδαμόθι κενός οὐδείς ἐν ὁ κόσμος πείθω ὑπάρχω , ἀλλά ἐκπληρόω πᾶς σῶμα . οὐδέ γάρ κατά ὁ κίσσηρις ὁ μεταξύ ὁ γεώδης σῶμα χώρα παντάπασι αὐτός ἔρχομαι δοκέω κενός . περιέχω γοῦν ἐν αὐτός ὁ αέρας φημί . κατά μέντοι ὁ ὕδωρ οὐ εἰμί τις ποροποιία τοιοῦτος ὁποῖος κατά ὁ κίσσηρις εἰμί , ἀλλά συνεχής ἑαυτοῦ παντοῖος ὑπάρχω αὐτός . ἀγαθός οὖν λέγω νομίζω ὁ φημί , ὡς δέχομαι ὁ αέρας περί ὁ μή πωμάζω ἀγγεῖον . καί γάρ ὁ γράφω ἐφεξῆς οὐ προσίημι ὁ λέγω ἐξήγησις ἔχω οὕτως · ὁ δέ μή ἔμπλεος ἔρχομαι καί ἐπίθεμα ἔχω , ἀντιδιαιρέω τοι ὁ πρόκειμαι λέξις , κατά ὅς φημί ὕδωρ ἀφέψω , ὁ μέν ὡς δέχομαι ὁ αέρας . ὁ γάρ ἐπιφέρω ὅδε ὁ λόγος ὁ δεύτερος , κατά ὁ ῥῆσις ἄξιος ἐπίθεμα ἔχω ὁ ἀγγεῖον , ὁ ἀντιδιαιρέω αὐτός , ὁ μηδέ ὅλος ἔχω ὁ ἐπίθεμα κωλύω , καί οὗτος σημαίνω ὁ Ἱπποκράτης ἐν ὁ γράφω , ὁ μέν ὡς δέχομαι ὁ αέρας . ὁ δέ οὐ ἔχω ἑτοῖμος δέχομαι δηλονότι . οὗτος δέ φημί ἐπί ὁ αέρας ψυχρός ψύχω ὕδωρ γίγνομαι , καθά ἐπί ὁ Ἀλεξάνδρεια εἴωθα πράσσω . ἔνθα δέ μή κρουνός ὑποβάλλω ὁ ἀφέψω ὕδωρ , ἐνταῦθα ἀγαθός εἰμί ἀπόκενος ἔρχομαι ὁ ἀγγεῖον , ὅπως μεταξύ ὁ ἐπίθεμα καί ὁ κατά ὁ ἀγγεῖον ὕδωρ ἀήρ ψύχω αὐτός πρότερος οὕτως ὁ ψαῦσις ψύχω ὁ πλησιάζω ὕδωρ . ὥσπερ γάρ ὕδωρ ἑτοῖμος ἅπας ὁ γεώδης σῶμα θερμαίνω τε καί ψύχω , διότι λεπτομερής αὐτός εἰμί , κατά ὁ αὐτός λόγος ὕδωρ ἀήρ καί θαυμάζω ἄν εἰ τις οὐ ἔχω οὗτος πεῖρα ὁσημέραι γίγνομαι . ὁ γάρ ὁ οἶνος ἔχω ἀγγεῖον ὁ τίς περ ἄν εἰμί ἄνευ πῶμα , ὀξύνω ῥᾴδιος , ὥσπερ γε πάλιν αὐτός πωμάζω κακός οὗτος πάσχω , ἔτι δέ κακός ὁ πληρόω . ὁ γάρ ἀπόκενος διότι περιέχω ἐν αὐτός αέρας , διά ἐκεῖνος μέσος ταχύς ὑπό ὁ περιέχω ἔξωθεν ἀλλοιόω πληρόω μέχρι ὁ ψαύω ὁ ἐπίθημα , διά ἐκεῖνος μέν ἴσχω ὁ ἀλλοίωσις ἀσθενής τε καί ἀμυδρός εἰς τοσοῦτος εἰς ὅσον ἄν ἥκω ὁ ἐπίθεμα πυκνότης . εὑρίσκω γοῦν ὁ μέν ὑπό πίσσα ἤ γύψος στεγνόω μόνιμος γίγνομαι , ὁ δέ ὑπό μόνος δέρμα κακός , ὥσπερ καί ὁ ὁ τυφλός πωμάζω · καί διά οὗτος προυποβάλλω ἤ τοιοῦτος ἤ δέρμα , καταγυψόω τε καί καταπισσόω ὁ κεράμιον . κατά οὗτος οὖν λόγος ὅταν ἐργάζομαι βούλομαι ὕδωρ ψυχρός , ἔχω μέν χιών , προθερμαίνω αὐτός περιτίθημι ἔξωθεν ἐκεῖνος · ἀπορέω δέ χιών ἐκ ﻿ φρέαρ ἤ κρουνός αὐτός πορίζω ὁ ψῦξις , προθερμαίνω μέν , ἵνα εὐαλλοίωτος γίγνομαι . δέχομαι γάρ ἑτοῖμος εἰς ὅλος ἑαυτοῦ ὁ ἐκ ὁ ὁμιλέω ἀλλοίωσις ἕκαστος ὁ προθερμαίνω ὑπό θερμότης . αέρας δέ ψυχρός αὐτός ψαύω ἐπιτεχνάομαι διά ὁ λέγω αἰτία . εἰ μέν οὖν ἕνεκα ὁ ψυχρός ἐργάζομαι ὁ ἕψω ὕδωρ ὑπό Ἱπποκράτης λέγω οὗτος , πιθανός εὐπορέω ἐξήγησις · εἰ δέ ἕνεκα ὁ ὁ μοχθηρός ἐπανορθόω , σκοπέω ἐφεξῆς ἄρχω αὖθις ἀπό ὁ ἕψησις , ὅστις ὅλος ὁμαλής χέω ὁ ὕδωρ ἐπιτήδειος ἐργάζομαι εἰς διάκρισις . διαμένω μέν οὖν ἐν αὐτός ὁ ἐκ ὁ θερμαίνω κίνησις ἀνάγκη μετεωρίζω τις ὁ ἐμφέρω αὐτός παχυμερής σῶμα . ἀπόλλυμι δέ τέλειος αὐτηες͂ς ὁ μέν γεώδης ὁ σύμφυτος βάρος καταφέρω πρός ὁ πυθμήν ὁ περιέχω ἀγγεῖον παραγίγνομαι , ὁ δέ ὕδωρ ἐποχέομαι οὗτος , ὅς ἀτρέμας ἀποχέω εἰς ἕτερος ἀγγεῖον ἀβλαβής ἔχω χράω . Ζεῦξις δέ οὐ οἶδα ὅπως ὁ ἀρχή ὁ δεύτερος μόριον ὁ ῥῆσις οὕτως ἐξηγέομαι . βούλομαι , φημί , ὁ Ἱπποκράτης , μή ἐμπλέω ὁ γαστήρ ὁ ὕδωρ . ὀξύνω δέ δηλονότι ὁ δεύτερος συλλαβή ὁ ἔμπλεος ὄνομα , οὐ ὥσπερ ὁ ἄλλος ὁ πρῶτος ἀκούω βούλομαι , οὐ ὁ πλήρης ἀγγεῖον ἐκ αὐτηες͂ς , ὥσπερ ἐκεῖνος δοκέω , ἀλλά ὁ κατά ὁ κοιλία ἔμπλεος , ὅς εἰμί μετέωρος . ἀλλά ἐπεί τυφλώττω ὁ φιλέω περί ὁ φιλέω , διά οὗτος ὁ φιλαυτία πολλάκις ἐργάζομαι τυφλός ἐγώ ἐπί ὁ ἡμέτερος μόνος , εἰ καί ὁ ἀλλότριος βλέπω ἀκριβής .