galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 2.4
Λειῇναι , τρηχῦναι , σκληρῦναι , μαλθάξαι , τὰ μὲν , τὰ δὲ μή . Κοινὸν καὶ καθόλου σκοπὸν ἰαμάτων παρ’ αὐτοῦ μεμαθηκὼς ἕπεσθαι δυνήσῃ τοῖς λεγομένοις ἐν μέρει πᾶσι θεραπευτικοῖς λογισμοῖς . εἰ γάρ ἐστι τὰ ἐναντία τῶν ἐναντίων ἰάματα , λεᾶναι μὲν δεήσει τὰ τετραχυσμένα παρὰ φύσιν , τραχῦναι δὲ τὰ λεῖα γεγονότα . τραχύνεται μὲν οὖν καὶ φάρυγξ πολλάκις αἰσθητῶς καὶ ἀρτηρία τραχεῖα καὶ στόμα καὶ ὅλον τὸ δέρμα κατά τε τὰς ψωρώδεις καὶ λεπρώδεις διαθέσεις , ἐξανθήμασί τέ τισι , τοῖς μὲν κεγχρώδεσιν , τοῖς δ’ ἐλάττοσι τούτων ἢ μείζοσι . τραχύνεται δὲ καὶ τὰ κατὰ γαστέρα πολλάκις , ὅταν δι’ αὐτῶν ἐκκρίνεται πλείων χολώδης χυμὸς ἄκρατος . ἔσθ’ ὅτε δὲ καὶ ἐξ ἐδεσμάτων δριμέων τε καὶ δακνωδῶν γίνεται τοῦτο . καὶ δηλονότι διὰ τῶν ἰωμένων τὰς τραχύτητας φαρμάκων τὴν θεραπείαν ποιεῖσθαι χρὴ τῶν τοιούτων , ὅπερ ὠνόμασε λεᾶναι . τοῖς δὲ εἰρημένοις ἐναντίως διακείμενα τὰ τραχυνθῆναι δεόμενα , κατὰ μὲν τὸ δέρμα , περί τε τὰς τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ γενείου τρίχας γίνεται . περὶ μὲν τὰς τῆς κεφαλῆς ἐν ἀλωπεκίαις καὶ ὀφιάσεσι καὶ μυδριάσεσιν , ἐπὶ δὲ τοῦ γενείου τῶν βραδέως αὐτοῦ καὶ μόγις φυόντων , ἐφ’ ὧν καὶ αὐτῶν ἐπειράθημεν ἁπάντων πρὸς ἀλωπεκίας ἁρμοζόντων φαρμάκων . ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις μέρεσι τοῦ σώματος , ἔν τε τῷ χειλῶν καλῶν ἕλκη ἢ κόλπους ὅλους , ἐνιέντες φάρμακα ῥυπτικὰ τραχύνομεν τὰ μόρια . καὶ τὴν γαστέρα γλίσχρου φλέγματος ἐμπεπλησμένην ἐνίοτε τραχυντικοῖς φαρμάκοις διαῤῥύπτομεν , ἐν ταὐτῷ δ’ ἐστὶ τῷ γένει καὶ τῶν αἱμοῤῥοΐδων καθάρσεων προκλητικοὶ πεσσοί . καὶ μέντοι τὰς ἐν τοῖς βλεφάροις συκώσεις προτραχύνοντές τινι πρότερον οὕτως ἐπαλείφομεν τὰ καθαιρετικὰ φάρμακα , πράττοντες τοῦτο χάριν τοῦ παραδέξασθαι τὴν δύναμιν αὐτῶν εἰς τὸ βάθος τὰς ἡλωμένας ἐξοχάς . ἴστε γοῦν ἐμὲ χρώμενον ἐπ’ αὐτῶν δέρμασί τε θαλαττίων κητῶν τραχέσι καὶ σηπίας ὀστράκοις καὶ κισσήρει , καὶ τούτων μὴ παρόντων αὐτῷ τῷ κυαθίσκῳ τῆς μήλης , στενὸν ἐχούσης , οὐκ εὐρὺ τὸ πέρας . ἀλλὰ τὸ τοὺς ἀχῶρας καὶ τὰ κηρία καλούμενα καὶ τὰς μυρμηκίας , ὅσα τε ἄλλα τοιαῦτα φαρμάκοις ἐκτῆξαι βουλόμεθα , προτραχύνοντες ἤτοι διὰ τῶν ἡμετέρων ὀνύχων μετρίως ἢ δι’ ὀθόνης σκληρᾶς ἢ διά τινος τῶν προειρημένων , οὕτως ἐπιτίθεμεν αὐτοῖς τὰ φάρμακα . σκληρῦναι , μαλθάξαι . καὶ τούτων ἡμῖν χρεία γίνεται , πολλάκις μὲν ἐφ’ ὅλου τοῦ σώματος , ἐνίοτε δὲ ἐφ’ ἑνὸς μορίου . τοὺς μὲν γὰρ ὕποιδόν τε καὶ ὑδερικὴν ἔχοντας ὅλην τὴν ἕξιν τοῦ σώματος σκληρύνομεν διά τε σινδόνων προανατρίβοντες καὶ σκληρᾷ τρίψει χρώμενοι καὶ γυμνάζοντες ἐν κόνει . τοὺς δ’ οὐ φέροντας ταῦτα φαρμάκοις ξηραίνουσι προσπλαστοῖς , ἀλουσίᾳ τε καὶ ταῖς εἰρημέναις τρίψεσι , πρὸς δύναμιν δηλονότι καὶ κατὰ βραχὺ χρώμενοι ταῖς παραυξήσεσιν αὐτῶν . ἓν δὲ μορίον ἐνίοτε διακείμενον οὕτως ἀνάλογον οἷς εἴρηκα θεραπεύομεν . ἐπὶ δὲ τῶν κώλων μάλιστα φαίνεται συνεχῶς τοῦτο γινόμενον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἑλκῶν πάντων ὅταν σαρκωθῇ , τὴν ἐπούλωσιν οὕτω ποιούμεθα . σκληρυνομένη γὰρ ἡ σὰρξ δερματοῦται καὶ οὐλὴ γίνεται . πάλιν δὲ ἐκ τῶν ἐναντίων μαλθάσσεται τά τε τετυλωμένα καὶ τῶν φλεγμονῶν αἱ σκιῤῥούμεναι , καθ’ ὃν τρόπον καὶ ἡ τοῦ σκιῤῥουμένου σπληνὸς ἴασις γίνεται . καὶ τὸ παχυνόμενον δέρμα κατὰ τὸ πάθος , ὃ καλοῦμεν ἐλέφαντα , καὶ τῶν οὐλῶν δὲ καὶ τὰς σκληροτέρας τοῦ προσήκοντος μᾶλλον μαλάσσομεν , ὥσπερ τὰς πάνυ μαλακὰς σκληρύνομεν .
Lemmas: λεέιͅνυμι , τραχύνω , σκληρύνω , μαλθάσσω , ὁ μέν , ὁ δέ μή . κοινός καί καθόλου σκοπός ἴαμα παρά αὐτός μανθάνω ἕπομαι δύναμαι ὁ λέγω ἐν μέρος πᾶς θεραπευτικός λογισμός . εἰ γάρ εἰμί ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος ἴαμα , λεαίνω μέν δέω ὁ τραχύνω παρά φύσις , τραχύνω δέ ὁ λεῖος γίγνομαι . τραχύνω μέν οὖν καί φάρυγξ πολλάκις αἰσθητός καί ἀρτηρία τραχύς καί στόμα καί ὅλος ὁ δέρμα κατά τε ὁ ψωρώδης καί λεπρώδης διάθεσις , ἐξάνθημα τε τις , ὁ μέν κεγχρώδης , ὁ δέ μικρός οὗτος ἤ μέγας . τραχύνω δέ καί ὁ κατά γαστήρ πολλάκις , ὅταν διά αὐτός ἐκκρίνω πολύς χολώδης χυμός ἄκρατος . εἰμί ὅτε δέ καί ἐκ ἔδεσμα δριμύς τε καί δακνώδης γίγνομαι οὗτος . καί δηλονότι διά ὁ ἰάομαι ὁ τραχύτης Φάρμακος ὁ θεραπεία ποιέω χράω ὁ τοιοῦτος , ὅς ὀνομάζω λεαίνω . ὁ δέ λέγω ἐναντίος διάκειμαι ὁ τραχύνω δέω , κατά μέν ὁ δέρμα , περί τε ὁ ὁ κεφαλή καί ὁ γένειον τρίχα γίγνομαι . περί μέν ὁ ὁ κεφαλή ἐν ἀλωπεκία καί ὀφίασις καί μυδρίασις , ἐπί δέ ὁ γένειον ὁ βραδύς αὐτός καί μόγις φύω , ἐπί ὅς καί αὐτός πειράω ἅπας πρός ἀλωπεκία ἁρμόζω Φάρμακος . ἐν δέ ὁ ἄλλος μέρος ὁ σῶμα , ἐν τε ὁ χεῖλος καλός ἕλκος ἤ κόλπος ὅλος , ἐνίημι φάρμακον ῥυπτικός τραχύνω ὁ μόριον . καί ὁ γαστήρ γλίσχρος φλέγμα ἐμπίμπλημι ἐνίοτε τραχυντικός φάρμακον διαρρύπτω , ἐν αὐτός δέ εἰμί ὁ γένος καί ὁ αἱμορροΐς κάθαρσις προκλητικός πεσσός . καί μέντοι ὁ ἐν ὁ βλέφαρον σύκωσις προτραχύνω τις πρότερος οὕτως ἐπαλείφω ὁ καθαιρετικός φάρμακον , πράσσω οὗτος χάρις ὁ παραδέχομαι ὁ δύναμις αὐτός εἰς ὁ βάθος ὁ ἡλάομαι ἐξοχή . οἶδα γοῦν ἐγώ χράω ἐπί αὐτός δέρμα τε θαλάσσιος κήτα τραχύς καί σηπία ὄστρακον καί κισσήρης , καί οὗτος μή πάρειμι αὐτός ὁ κυαθίσκος ὁ μήλη , στενός ἔχω , οὐ εὐρύς ὁ πέρας . ἀλλά ὁ ὁ ἄχωρ καί ὁ κηρίον καλέω καί ὁ μυρμηκία , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος φάρμακον ἐκτήκω βούλομαι , προτραχύνω ἤτοι διά ὁ ἡμέτερος ὄνυξ μέτριος ἤ διά ὀθόνη σκληρός ἤ διά τις ὁ προλέγω , οὕτως ἐπιτίθημι αὐτός ὁ φάρμακον . σκληρύνω , μαλθάσσω . καί οὗτος ἐγώ χρεῖος γίγνομαι , πολλάκις μέν ἐπί ὅλος ὁ σῶμα , ἐνίοτε δέ ἐπί εἷς μόριον . ὁ μέν γάρ ὕποιδος τε καί ὑδερικός ἔχω ὅλος ὁ ἕξις ὁ σῶμα σκληρύνω διά τε σινδόνη προανατρίβω καί σκληρός τρῖψις χράομαι καί γυμνάζω ἐν κόνις . ὁ δέ οὐ φέρω οὗτος φάρμακον ξηραίνω προσπλαστός , ἀλουσία τε καί ὁ λέγω τρῖψις , πρός δύναμις δηλονότι καί κατά βραχύς χράομαι ὁ παραύξησις αὐτός . εἷς δέ μορέω ἐνίοτε διάκειμαι οὕτως ἀνάλογος ὅς λέγω θεραπεύω . ἐπί δέ ὁ κῶλον μάλιστα φαίνω συνεχής οὗτος γίγνομαι , ἀλλά καί ὁ ἕλκος πᾶς ὅταν σαρκόω , ὁ ἐπούλωσις οὕτως ποιέω . σκληρύνω γάρ ὁ σάρξ δερματόω καί οὐλή γίγνομαι . πάλιν δέ ἐκ ὁ ἐναντίος μαλθάσσω ὁ τε τυλόω καί ὁ φλεγμονή ὁ σκιρρέω , κατά ὅς τρόπος καί ὁ ὁ σκιρρέω σπλήν ἴασις γίγνομαι . καί ὁ παχύνω δέρμα κατά ὁ πάθος , ὁ καλέω ἐλέφας , καί ὁ οὐλή δέ καί ὁ σκληρός ὁ προσήκω μᾶλλον μαλάσσω , ὥσπερ ὁ πάνυ μαλακός σκληρύνω .