galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 6.7
Οἱ ὑπὸ τεταρταίου ἁλισκόμενοι ὑπὸ τῆς μεγάλης νόσου οὐχ ἁλίσκονται , ἢν δ’ ἁλίσκωνται πρότερον καὶ ἐπιγίνηται τεταρταῖος , παύονται . Τὴν ἐπιληψίαν οἱ παλαιοὶ καὶ μεγάλην νόσον ἐκάλουν καὶ πάθος παιδίων , ὥσπερ αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ἐν τῷ περὶ ὑδάτων καὶ ἀέρων καὶ τόπων , ἐπειδὴ κατὰ τὴν τῶν παίδων ἡλικίαν πλεονάζει , τινὲς δὲ Ἡρακλείαν αὐτὴν ἐκάλεσαν , οὐχ ὡς ἐπιλήπτου τοῦ Ἡρακλέους ὄντος , ἀλλ’ ἐοίκασιν οὗτοι ἐπονομάζειν ἐλλογίμοις ὀνόμασιν αὐτὴν , ὡσαύτως γε γνόντες ἐνδεικτικὸν μεγέθους ὄνομα ποιῆσαι τὴν Ἡρακλείαν . ἱερὰν δὲ νόσον ἔνιοι κατὰ ψευδῆ δόξαν ὠνόμασαν , ὡς κᾀν τῷ περὶ ἱερῆς νούσου συγγράμματι δεδήλωται . γίνεται μὲν οὖν καὶ ἀπ’ ἄλλων μορίων πασχόντων ἐνίοτε τὸ πάθος τοῦτο . τοῖς πλείστοις δὲ πρῶτος αὐτὸς ὁ ἐγκέφαλός ἐστιν ὁ πάσχων οὐχ ἑτέρῳ συμπάσχων . αἴτιον δὲ τοῦ νοσήματος παχὺς καὶ ψυχρὸς χυμὸς , ἀθροιζόμενος μὲν ἐν ταῖς κοιλίαις τοῦ ἐγκεφάλου , καταλαμβάνων δὲ καὶ τὰς ἐκφύσεις καὶ μάλιστα τὴν πρώτην ἀρχὴν τοῦ νωτιαίου . τοῦτον οὖν τὸν χυμὸν καὶ οἱ ἄλλοι μὲν ὠνήσασι πυρετοὶ , μάλιστα δὲ οἱ χρόνιοι καὶ τούτων πάντων ὁ τεταρταῖος μάλιστα , καὶ αὐτοῦ τούτου πάλιν ὁ χρονιώτατός τε καὶ μετὰ ῥίγους παροξυνόμενος . αὐτό τε γὰρ τὸ ῥῖγος * * * * μοχλεῖς . * * * * τοῦ ἐγκεφάλου μὲν τὴν ἀρχὴν τούτων ἐμφράττοντος χυμοῦ . ἡ δὲ τοῦ πυρετοῦ θερμασία λεπτύνουσα ἔμπροσθεν καὶ διαφορεῖν αὐτόν ἐστιν ἱκανὴ καὶ πρὸς τούτῳ τὴν κρᾶσιν ὅλην σφοδροῖς ῥίγεσι μεταβοῦσι πυρετῶν παροξυσμοῖς βάλλειν τε καὶ ἀλλοιοῦν ἐπὶ τὸ θερμότερον ὑγρὰν καὶ ψυχράν . ταύτῃ γὰρ ἐπὶ ἐνίοτε ὁ φλεγματώδης γεννᾶται χυμός . ἀλλὰ καὶ τοῖς τὸ σῶμα κατὰ ἐκκρίσεις ἕπονται διὰ μὲν τῶν ἱδρώτων , ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον σπασμοὺς ἢ ἐμέτων ἢ γαστρὸς ἐπαγωγῆς , ὥστε καὶ διὰ τούτων ἐκκαθαίρεται , ὃ πρὸς μὲν τοὺς ἀφορισμοὺς ἔφη , πυρετὸν ἐπὶ σπασμῶν βέλτιον γενέσθαι ἢ καὶ ἐπὶ πυρετῷ . σπασμὸς δ’ ἐστὶ καὶ ἡ ἐπιληψία παντὸς τοῦ σώματος . ἐν δὲ πρώτῳ τῶν ἐπιδημιῶν οὕτως ἔγραψεν · ἀσφαλέστατος δὲ πάντων καὶ ῥήϊστος , μακρότατος ὁ τεταρταῖος . οὐ γὰρ μόνος αὐτὸς ἀφ’ ἑαυτοῦ τοιοῦτός ἐστιν , ἀλλὰ καὶ νοσημάτων ἑτέρων μεγάλων ῥύεται . πρόδηλον δ’ ὅτι τοῖς ὑπὸ τεταρταίου πυρετοῦ φθάνουσιν ἐνοχλεῖσθαι , γενέσθαι τὴν ἐπιληψίαν ἀδύνατον . ὅπου γὰρ καὶ οὖσαν ἤδη τεταρταῖος πυρετὸς εἴωθε παύειν , πολὺ δή που μᾶλλον οὐκ ἂν ἐπιτρέπειν γενέσθαι τὴν μηδέπω πρόσθεν οὖσαν .
Lemmas: ὁ ὑπό τεταρταῖος ἁλίσκομαι ὑπό ὁ μέγας νόσος οὐ ἁλίσκομαι , ἐάν δέ ἁλίσκομαι πρότερος καί ἐπιγίγνομαι τεταρταῖος , παύω . Τά ἐπιληψία ὁ παλαιός καί μέγας νόσος καλέω καί πάθος παιδίον , ὥσπερ αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ἐν ὁ περί ὕδωρ καί ἀήρ καί τόπος , ἐπεί κατά ὁ ὁ παῖς ἡλικία πλεονάζω , τις δέ Ἡράκλειος αὐτός καλέω , οὐ ὡς ἐπίληπτος ὁ Ἡρακλῆς εἰμί , ἀλλά ἔοικα οὗτος ἐπονομάζω ἐλλόγιμος ὄνομα αὐτός , ὡσαύτως γε γιγνώσκω ἐνδεικτικός μέγεθος ὄνομα ποιέω ὁ Ἡράκλειος . ἱερός δέ νόσος ἔνιοι κατά ψευδής δόξα ὀνομάζω , ὡς εἰͅν ὁ περί ἱερός νόσος σύγγραμμα δηλόω . γίγνομαι μέν οὖν καί ἀπό ἄλλος μόριον πάσχω ἐνίοτε ὁ πάθος οὗτος . ὁ πλεῖστος δέ πρῶτος αὐτός ὁ ἐγκέφαλος εἰμί ὁ πάσχω οὐ ἕτερος συμπάσχω . αἴτιος δέ ὁ νόσημα παχύς καί Ψυχρὸς χυμός , ἀθροίζω μέν ἐν ὁ κοιλία ὁ ἐγκέφαλος , καταλαμβάνω δέ καί ὁ ἔκφυσις καί μάλιστα ὁ πρῶτος ἀρχή ὁ νωτιαῖος . οὗτος οὖν ὁ χυμός καί ὁ ἄλλος μέν ἀνέω πυρετός , μάλιστα δέ ὁ χρόνιος καί οὗτος πᾶς ὁ τεταρταῖος μάλιστα , καί αὐτός οὗτος πάλιν ὁ χρόνιος τε καί μετά ῥῖγος παροξύνω . αὐτός τε γάρ ὁ ῥῖγος * * * * μοχλέω . * * * * ὁ ἐγκέφαλος μέν ὁ ἀρχή οὗτος ἐμφράσσω χυμός . ὁ δέ ὁ πυρετός θερμασία λεπτύνω ἔμπροσθεν καί διαφορέω αὐτός εἰμί ἱκανός καί πρός οὗτος ὁ κρᾶσις ὅλος σφοδρός ῥῖγος μεταβάω πυρετός παροξυσμός βάλλω τε καί ἀλλοιόω ἐπί ὁ θερμός ὑγρός καί ψυχρός . ταύτῃ γάρ ἐπί ἐνίοτε ὁ φλεγματώδης γεννάω χυμός . ἀλλά καί ὁ ὁ σῶμα κατά ἔκκρισις ἕπομαι διά μέν ὁ ἱδρώς , ὡς ἐπί ὁ πλεῖστος σπασμός ἤ ἔμετος ἤ γαστήρ ἐπαγωγή , ὥστε καί διά οὗτος ἐκκαθαίρω , ὁ πρός μέν ὁ ἀφορισμός φημί , πυρετός ἐπί σπασμός ἀγαθός γίγνομαι ἤ καί ἐπί πυρετός . σπασμός δέ εἰμί καί ὁ ἐπιληψία πᾶς ὁ σῶμα . ἐν δέ πρῶτος ὁ ἐπιδημία οὕτως γράφω · ἀσφαλής δέ πᾶς καί ῥᾴδιος , μακρός ὁ τεταρταῖος . οὐ γάρ μόνος αὐτός ἀπό ἑαυτοῦ τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά καί νόσημα ἕτερος μέγας ἐρύω . πρόδηλος δέ ὅτι ὁ ὑπό τεταρταῖος πυρετός φθάνω ἐνοχλέω , γίγνομαι ὁ ἐπιληψία ἀδύνατος . ὅπου γάρ καί εἰμί ἤδη τεταρταῖος πυρετός εἴωθα παύω , πολύς δή ποῦ μᾶλλον οὐ ἄν ἐπιτρέπω γίγνομαι ὁ μηδέπω πρόσθεν εἰμί .