galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 5.29
Ἐλλέβορον πιόντα θᾶσσον καθαίρειν ἢν ἐθέλῃς , λούειν ἢ φαγεῖν . Ὁ μὲν καθόλου τε καὶ κοινὸς λόγος ἁπάσης καθάρσεως κατὰ τόνδε τὸν ἀφορισμὸν εἴρηται , τὰ σώματα ὅκου τὶς βούλεται καθαίρεσθαι εὔροα ποιέειν . ἐνταυθοῖ δ’ ἐφ’ ἑνὸς τῶν καθαιρόντων τοῦ σφοδροτάτου παρασκευῆς μιᾶς εἰς εὔροιαν ἐμνημόνευσε τῆς ἐκ λουτροῦ , χέοντος μὲν τοὺς ﻿ χυμοὺς , χαλῶντος δ’ εἴ πού τι συντέταται καὶ κατεσκλήρυνται τὸ σῶμα . λούειν οὖν συμφέρει τοὺς ἑλλεβοριζομένους , οὔτε πρὸ πολλοῦ τοῦ λαβεῖν τὸν ἑλλέβορον οὔτε μετὰ πολὺν χρόνον , ἀλλὰ μάλιστα μὲν πρὶν λαμβάνειν . ἐγχωρεῖ δὲ καὶ μετὰ τὸ λαβεῖν εὐθέως . εἰ δὲ τῆς καθάρσεως ἤτοι γε ἀρχομένης ἢ ὅσον οὔπω μελλούσης ἄρχεσθαι , λούοις τὸν ἄνθρωπον , ἀντισπάσεις τὴν ἔσω ῥοπὴν τῶν ὑπὸ τοῦ καθαίροντος φαρμάκου χυμῶν ἑλκομένων . ὥσπερ οὖν ἐφ’ ὧν παχὺ τὸ αἷμα λούοντας ἡμᾶς ἐκέλευσε φλεβοτομεῖν , οὕτως ἐφ’ ὧν μέλλομεν καθαίρειν , χρῆσθαι λουτροῖς πρὸς τὸ θᾶττον ἅμα καὶ ἀλυπότερον καθαρθῆναι , αὐτὸς δ’ ἐνταῦθα μόνου τοῦ θᾶττον ἐμνημόνευσεν . ἄμεινον δὲ δὴ οὐ μόνον ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρα , καθ’ ἣν λαμβάνει ὁ ἄνθρωπος τὸ φάρμακον , λούειν αὐτὸν , ἀλλὰ κᾀν ταῖς ἔμπροσθεν ἡνίκα παρεσκευάζετο πρὸς τὴν κάθαρσιν . αὐτὸς γὰρ ὁ Ἱπποκράτης καὶ τοῦτο κατὰ τοὺς ἀφορισμοὺς ἐκέλευσεν , ἡνίκα ἔγραψε πρὸς τοὺς ἑλλεβόρους , τοῖς μὴ ῥᾳδίως καθαιρομένοις προϋγραίνειν χρὴ τὸ σῶμα πρότερον τροφῇ καὶ ἀναπαύσει τε καὶ τροφῇ καὶ ὅλως ὑγραίνειν κελεύει , δηλονότι καὶ λουτροῖς χρῆσθαι πλείοσιν ἐν ὕδασι ποτίμοις , ὑγραίνει γὰρ καὶ ταῦτα . καὶ νῦν δὲ προσέθηκε τῇ ῥήσει τὸ φαγεῖν , ἤτοι καθ’ ὃν χρόνον τὸν ἐλλέβορον ὁ ἄνθρωπος ἢ καὶ κατὰ τὴν ἔμπροσθεν δίαιταν , ἧς καὶ ἄλλο τι κεφάλαιον ἔφαμεν εἶναι τὸ λεπτύνειν τοὺς χυμοὺς καὶ τὰς ὁδοὺς τοῖς ἐπὶ τὴν κατὰ γαστέρα καταφερομένοις χυμοῖς εὐπετεῖς παρασκευάζειν . ἐν γὰρ τῷ εὔροα ποιεῖν , ὃ κατὰ τοὺς ἀφορισμοὺς ἐκέλευσε , περιέχεται ταῦτα .
Lemmas: ἑλλέβορος πίνω ταχύς καθαίρω ἐάν ἐθέλω , λούω ἤ ἐσθίω . ὁ μέν καθόλου τε καί κοινός λόγος ἅπας κάθαρσις κατά ὅδε ὁ ἀφορισμός λέγω , ὁ σῶμα ὅπου τις βούλομαι καθαίρω εὔροος ποιέω . ἐνταυθοῖ δέ ἐπί εἷς ὁ καθαίρω ὁ σφοδρός παρασκευή εἷς εἰς εὔροια μνημονεύω ὁ ἐκ λουτρόν , χέω μέν ὁ ﻿ χυμός , χαλάω δέ εἰ ποῦ τίς συντείνω καί κατασκληρύνω ὁ σῶμα . λούω οὖν συμφέρω ὁ ἑλλεβορίζω , οὔτε πρό πολύς ὁ λαμβάνω ὁ ἑλλέβορος οὔτε μετά πολύς χρόνος , ἀλλά μάλιστα μέν πρίν λαμβάνω . ἐγχωρέω δέ καί μετά ὁ λαμβάνω εὐθύς . εἰ δέ ὁ κάθαρσις ἤτοι γε ἄρχω ἤ ὅσον οὔπω μέλλω ἄρχω , λούω ὁ ἄνθρωπος , ἀντισπάω ὁ ἔσω ῥοπή ὁ ὑπό ὁ καθαίρω φάρμακον χυμός ἕλκω . ὥσπερ οὖν ἐπί ὅς παχύς ὁ αἷμα λούω ἐγώ κελεύω φλεβοτομέω , οὕτως ἐπί ὅς μέλλω καθαίρω , χράω λουτρόν πρός ὁ ταχύς ἅμα καί ἄλυπος καθαίρω , αὐτός δέ ἐνταῦθα μόνος ὁ ταχύς μνημονεύω . ἀγαθός δέ δή οὐ μόνος ἐν αὐτός ὁ ἡμέρα , κατά ὅς λαμβάνω ὁ ἄνθρωπος ὁ Φάρμακος , λούω αὐτός , ἀλλά εἰͅν ὁ ἔμπροσθεν ἡνίκα παρασκευάζω πρός ὁ κάθαρσις . αὐτός γάρ ὁ Ἱπποκράτης καί οὗτος κατά ὁ ἀφορισμός κελεύω , ἡνίκα γράφω πρός ὁ ἑλλέβορος , ὁ μή ῥᾴδιος καθαίρω προυγραίνω χράω ὁ σῶμα πρότερος τροφή καί ἀνάπαυσις τε καί τροφή καί ὅλος ὑγραίνω κελεύω , δηλονότι καί λουτρόν χράω πολύς ἐν ὕδωρ πότιμος , ὑγραίνω γάρ καί οὗτος . καί νῦν δέ προστίθημι ὁ ῥῆσις ὁ ἐσθίω , ἤτοι κατά ὅς χρόνος ὁ ἑλλέβορος ὁ ἄνθρωπος ἤ καί κατά ὁ ἔμπροσθεν δίαιτα , ὅς καί ἄλλος τίς κεφάλαιος φημί ἔρχομαι ὁ λεπτύνω ὁ χυμός καί ὁ ὀδούς ὁ ἐπί ὁ κατά γαστήρ καταφέρω χυμός εὐπετής παρασκευάζω . ἐν γάρ ὁ εὔροος ποιέω , ὁ κατά ὁ ἀφορισμός κελεύω , περιέχω οὗτος .