galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 5.10
Πόνος τοῖσιν ἄρθροισι καὶ σαρξὶ , σῖτος , ὕπνος σπλάγχνοισι . Ἐπειδὴ τὸ πόνος ὄνομα πολλάκις μὲν εἴωθεν ὁ Ἱπποκράτης ἀντὶ τοῦ γυμνασίου λέγειν , ἐνίοτε ἀντὶ τῆς ὀδύνης ἢ ἁπλῶς ἡστινοσοῦν βλάβης , ὡς ἐν πολλοῖς ὑπομνήμασιν ἤδη μεμαθήκατε . διὰ τοῦτο τοίνυν ἄλλος ἐπ’ ἄλλο τῶν τριῶν σημαινομένων ἧκε τῶν ἐξηγησαμένων τὸ βιβλίον , ὁ μέν τις ἡγούμενος αὐτὸν λέγειν τὸ γυμνάσιον , τοῖς ἄλλοις τε καὶ ταῖς σαρξὶν , οἷόν περ σῖτον εἶναι , τουτέστι τροφὴν καὶ ῥώμην καὶ ὠφέλειαν · αὐξάνεσθαι γὰρ αὐτίκα καὶ κρατύνεσθαι καὶ ῥώννυσθαι διὰ τῶν γυμνασίων οὐδὲν ἧττον ἢ διὰ τῶν τροφῶν . ὁ δέ τις ἄλγημα καὶ ὀδύνην τοῖς ἄρθροις τε καὶ ταῖς σαρξὶ τὸν πολὺν σῖτον ἤκουσεν εἰρῆσθαι . τὴν γὰρ πληθώραν οὐ μόνον δυσκίνητα ποιεῖν τά τε ἄρθρα καὶ τὰς σάρκας , ὅπερ ἐστὶ τοὺς μῦς . ἐν τούτοις γὰρ τὸ τῶν σαρκῶν γένος , ἀλλὰ καὶ ῥευματίζειν ὡς ὀδύνας ἐργάζεσθαι . ταύτῃ δ’ ἕπεται τῇ γνώμῃ καὶ τὸ κατὰ τὸ τρίτον σημαινόμενον , ἡγουμένων τινῶν τὸν πολὺν σῖτον , ὅπερ ἐστὶ τὴν πληθώραν , βλάβην εἶναι τοῖς τε ἄρθροις καὶ ταῖς σαρξὶν , οὐ μόνον δὲ σαρξὶ καὶ ἄρθροις , ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς μορίοις τοῦ σώματος ἡ πληθώρα καὶ βλάβην εἴωθε καὶ ὀδύνας ἐπιφέρειν . καὶ μέντοι καὶ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ῥήσεως , ἐν ᾧ φησιν , ὕπνος σπλάγχνοισι , τὴν μὲν διάνοιαν ἕξει τοιαύτην . ὥσπερ ὁ πόνος τοῖς ἄρθροις καὶ ταῖς σαρξὶν , οὕτως ὁ σῖτος τοῖς σπλάγχνοις , ἤτοι γυμνάσιον ἔσται φέρον εὐεξίαν ἢ ὀδύνην ἢ βλάβην οἴσει . γυμνάζεσθαι μὲν ἐν τοῖς ὕπνοις τὰ σπλάγχνα , καθ’ ὅσον ἐνεργεῖ μάλιστα τηνικαῦτα καὶ κατεργάζεται τὴν τροφὴν , ἀκούειν ἄν τις δύναιτο . βλάβην δέ τινα καὶ ὀδύνην ἐπιφέρειν οὐκ ἀληθὲς , ἀνωδυνίαν τε γὰρ καὶ ὠφέλειαν μᾶλλον ὁ ὕπνος , οὐ τοὐναντίον πέφυκεν ἐργάζεσθαι , πλὴν εἴ τις ἐν ἀρχαῖς παροξυσμῶν λέγοι ﻿ ταῦτα ποιεῖν αὐτόν . ἀλλὰ νῦν γε χωρὶς διορισμοῦ τῆς ῥήσεως γεγραμμένης οὐκ ἀληθὴς ὁ λόγος ἔσται . μήτοι τοίνυν ἄμεινόν ἐστιν οὕτως ἀναγινώσκειν , πόνος τοῖς ἄρθροις καὶ ταῖς σαρξίν · εἶτ’ ἀφ’ ἑτέρας ἀρχῆς , σῖτος ὕπνος σπλάγχνοισιν , ἵν’ ὁ λόγος γένηται τοιόσδε , τὸ μὲν γυμνάσιον τοῖς ἄρθροις καὶ ταῖς σαρξὶν ὠφέλειαν παρέχει , σῖτος δὲ καὶ ὕπνος τοῖς σπλάγχνοις . τοῦ γὰρ ἐμφύτου θερμοῦ συννεύοντος εἰς τὸ βάθος , ὡς αὐτὸς ἐδίδαξεν , αἵ τε πέψεις τῶν σιτίων ἀμείνους γίνονται καὶ τρέφεται τηνικαῦτα τὰ σπλάγχνα . κατὰ δὲ τὴν ἐγρήγορσιν ἀποτειναμένου πρὸς τὸ δέρμα τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ , τὰ σπλάγχνα ψυχρότερα γίνονται σφῶν αὐτῶν . ἅπερ δὲ ἐκείνοις ὑπῆρχεν ἐν τοῖς ὕπνοις , ταῦτα τοῖς κώλοις τε καὶ πᾶσι τοῖς ἐκτὸς ἐν ταῖς ἐγρηγόρσεσιν .
Lemmas: Πόνος ὁ ἄρθρον καί σάρξ , σῖτος , ὕπνος σπλάγχνον . Ἐπειδή ὁ πόνος ὄνομα πολλάκις μέν εἴωθα ὁ Ἱπποκράτης ἀντί ὁ γυμνάσιον λέγω , ἐνίοτε ἀντί ὁ ὀδύνη ἤ ἁπλῶς ὅστις βλάβη , ὡς ἐν πολύς ὑπόμνημα ἤδη μανθάνω . διά οὗτος τοίνυν ἄλλος ἐπί ἄλλος ὁ τρεῖς σημαίνω ἥκω ὁ ἐξηγέομαι ὁ βιβλίον , ὁ μέν τις ἡγέομαι αὐτός λέγω ὁ γυμνάσιον , ὁ ἄλλος τε καί ὁ σάρξ , οἷος περ σῖτος ἔρχομαι , τουτέστι τροφή καί ῥώμη καί ὠφέλεια · αὐξάνω γάρ αὐτίκα καί κρατύνω καί ῥώννυμι διά ὁ γυμνάσιον οὐδείς κακός ἤ διά ὁ τροφή . ὁ δέ τις ἄλγημα καί ὀδύνη ὁ ἄρθρον τε καί ὁ σάρξ ὁ πολύς σῖτος ἀκούω λέγω . ὁ γάρ πληθώρα οὐ μόνος δυσκίνητος ποιέω ὁ τε ἄρθρον καί ὁ σάρκα , ὅς εἰμί ὁ μῦς . ἐν οὗτος γάρ ὁ ὁ σάρξ γένος , ἀλλά καί ῥευματίζω ὡς ὀδύνη ἐργάζομαι . οὗτος δέ ἕπομαι ὁ γνώμη καί ὁ κατά ὁ τρίτος σημαίνω , ἡγέομαι τις ὁ πολύς σῖτος , ὅς εἰμί ὁ πληθώρα , βλάβος ἔρχομαι ὁ τε ἄρθρον καί ὁ σάρξ , οὐ μόνος δέ σάρξ καί ἄρθρον , ἀλλά καί πᾶς ὁ μόριον ὁ σῶμα ὁ πληθώρα καί βλάβος εἴωθα καί ὀδύνη ἐπιφέρω . καί μέντοι καί ὁ δεύτερος μέρος ὁ ῥῆσις , ἐν ὅς φημί , ὕπνος σπλάγχνον , ὁ μέν διάνοια ἔχω τοιοῦτος . ὥσπερ ὁ πόνος ὁ ἄρθρον καί ὁ σάρξ , οὕτως ὁ σῖτος ὁ σπλάγχνον , ἤτοι γυμνάσιον εἰμί φέρω εὐεξία ἤ ὀδύνη ἤ βλάβος φέρω . γυμνάζω μέν ἐν ὁ ὕπνος ὁ σπλάγχνον , κατά ὅσον ἐνεργέω μάλιστα τηνικαῦτα καί κατεργάζομαι ὁ τροφή , ἀκούω ἄν τις δύναμαι . βλάβος δέ τις καί ὀδύνη ἐπιφέρω οὐ ἀληθής , ἀνωδυνία τε γάρ καί ὠφέλεια μᾶλλον ὁ ὕπνος , οὐ ἐναντίος φύω ἐργάζομαι , πλήν εἰ τις ἐν ἀρχή παροξυσμός λέγω ﻿ οὗτος ποιέω αὐτός . ἀλλά νῦν γε Χωρὶς διορισμός ὁ ῥῆσις γράφω οὐ ἀληθής ὁ λόγος εἰμί . μήτοι τοίνυν ἀμείνων εἰμί οὕτως ἀναγιγνώσκω , πόνος ὁ ἄρθρον καί ὁ σάρξ · εἶτα ἀπό ἕτερος ἀρχή , σῖτος ὕπνος σπλάγχνον , ἵνα ὁ λόγος γίγνομαι τοιόσδε , ὁ μέν γυμνάσιον ὁ ἄρθρον καί ὁ σάρξ ὠφέλεια παρέχω , σῖτος δέ καί ὕπνος ὁ σπλάγχνον . ὁ γάρ ἔμφυτος θερμός συννεύω εἰς ὁ βάθος , ὡς αὐτός διδάσκω , ὁ τε πέψις ὁ σιτίον ἀγαθός γίγνομαι καί τρέφω τηνικαῦτα ὁ σπλάγχνον . κατά δέ ὁ ἐγρήγορσις ἀποτείνω πρός ὁ δέρμα ὁ ἔμφυτος θερμός , ὁ σπλάγχνον ψυχρός γίγνομαι σφεῖς αὐτός . ὅς δέ ἐκεῖνος ὑπάρχω ἐν ὁ ὕπνος , οὗτος ὁ κῶλον τε καί πᾶς ὁ ἐκτός ἐν ὁ ἐγρήγορσις .