galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 3.44
Κώλυσις ἐπὶ τοῖσιν αἱματώδεα πτύουσιν , ὥρη , πλευρῖτις , χολή . Καὶ ταύτην μὲν τὴν ῥῆσιν ἐφεξῆς ταῖς προγεγραμμέναις ἐν τοῖς τελευταίοις τοῦ περὶ χυμῶν ἄλλος ἄλλως καὶ γράφει καὶ ἐξηγεῖται . πασῶν μὲν οὖν τῶν γραφῶν καὶ τῶν ἐξηγήσεων ἀπιθάνων οὐσῶν , ἡ μετριωτέρως ἔχειν μοι δόξασα τῶν ἄλλων ἐστὶν ἡ μὲν γραφὴ κατὰ τὴν ἀντιλεγομένην δόξαν λέξιν , ἡ δ’ ἐξήγησις , ἵνα τοῖς αἱματώδη πτύουσιν ἡ φλεβοτομία κωλύηται διὰ τὴν ὥραν ἀντιπράττουσαν ἢ διὰ τὸ πάθος ὂν πλευριτικὸν ἢ διὰ τὸν πλεονάζοντα χυμὸν ὄντα χολώδη . τὸ μὲν οὖν διὰ τὴν ὥραν εὔδηλον . ἐν γὰρ ταῖς πάνυ θερμαῖς ὥραις , οἶά πέρ ἐστιν ὑπὸ κύνα , φυλάττομεν φλεβοτομίαν , ὡσαύτως δὲ κἂν χολώδης ἱκανῶς ὁ ἄνθρωπος ᾖ . τὸ δ’ ἐπὶ τῆς πλευρίτιδος δοκεῖ μάχεσθαι μόνον . οὐ γὰρ ἀντιπράττει φλεβοτομίᾳ τὸ πάθος , ἀλλὰ δεῖται μὴ κωλυούσης τῆς δυνάμεως ἢ τῆς ὥρας ἢ τῆς ἡλικίας . ἔοικεν οὖν τοιοῦτόν τι τὸ λεγόμενον εἶναι τοὺς αἱματώδη πτύοντας φλεβοτομητέον ἐστὶ , πάντως ὅσον ἐπὶ τούτῳ , πλὴν εἰ μὴ διὰ πλευρῖτιν πτύειεν τοιαῦτα . τούτους γὰρ οὐ πάντως φλεβοτομήσεις , ὡς αἷμα πτύοντας , ἀλλὰ τοῖς ἰδίοις τῆς πλευρίτιδος ὑγιάσεις διορισμοῖς , καθ’ οὓς ἤτοι φλεβοτομητέον ἐστὶ τοὺς οὕτω πάσχοντας ἢ μή . τοῦτο δέ μοι προσεπινοῆσαι συνέβη ἐξηγουμένῳ τὸ περὶ χυμῶν , ἐν τῷ μεταξὺ θεασαμένῳ τινὰ ἄῤῥωστον , ὃς ὡς αἱμοπτοϊκὸς ἐκάλεσέ με , πτύσας αἱματῶδες ἀπὸ πλευροῦ . θεασάμενος οὖν ἐγὼ τὸ πτυσθὲν ἠρόμην αὐτὸν εἴ τινα αἴσθησιν ὀδυνηρὰν ἔχει κατὰ τὴν πλευρὰν , ὁ δ’ ὡμολόγησεν εἶναι μικράν . ἦν δ’ οὕτως ἔχων καὶ τῆς ἕξεως καὶ τῆς δυνάμεως , ὡς εἰ μὲν ἐπτυκὼς ἦν αἷμα , διὰ τὸ κατεπείγειν τὸ τῆς φλεβοτομίας βοήθημα , τολμῆσαι παραλαβεῖν αὐτό . πλευρίτιδος δ’ οὔσης ἐπιεικοῦς οὐκ ἀναγκαῖον εἶναι , διόπερ οὐδὲ παρέλαβεν αὐτὸ καὶ σαφῶς ἐφάνη πλευριτικός τε ὁ ἄνθρωπος , ὑπακούσας τε τοῖς ἄλλοις τῆς πλευρίτιδος βοηθήμασιν ἄνευ τῆς φλεβοτομίας . καὶ γὰρ καὶ μετριώταται τυγχάνουσιν ἐφ’ ὦν αἱματῶδες πτύεται . ἔνιοί γε μὴν τῶν ἐξηγητῶν τὸ κώλυσις ἐπὶ τῇ τελευτῇ τῆς προγεγραμμένης ῥήσεως τάξαντες , ἀναγινώσκουσι τήνδε τὴν νῦν προκειμένην οὕτως . ἐπὶ τοῖσιν αἱματώδεα πτύουσιν , ὥρῃ , πλευρίτιδι , χολῇ , καί φασι τὴν ὥραν εἰρῆσθαι κατὰ τῶν ἐν καιρῷ καὶ προσηκόντως γινομένων . βούλεσθαι γὰρ αὐτὸν δηλοῦν ἐν ταῖς πλευρίτισιν , ὅταν ἐν ἀρχῇ πτύουσιν αἱματώδη . καὶ γὰρ καὶ συμβαίνει οὕτω τοὐπίπαν ἐν καιρῷ γίνεσθαι μετὰ ταῦτα τὴν εἰς τὸ χολῶδες μεταβολήν . τάξιν γὰρ εἶναι καλῶς προϊούσης τῆς πλευρίτιδος , ἐπὶ τὴν κρίσιν ἐφεξῆς τοῖς αἱματώδεσι τὰ χολώδη πτύεσθαι . λέλεκται δὲ καὶ ἄλλα τοῖς ἐξηγησαμένοις τὴν λέξιν ταύτην οὐκ ἄξια μνήμης . ἐγὼ δ’ αὖ εἰ παραινῶ , καθάπερ ἴστε , τὸ μὴ χρονίζειν ἐν ταῖς αἰνιγματώδεσιν , ἔχοντας ἄλλα πολλὰ κατὰ τὴν τέχνην , ἐν οἶς δυνάμεθα χρησίμως γυμνάζεσθαι .
Lemmas: κώλυσις ἐπί ὁ αἱματώδης πτύω , ὥρα , πλευρῖτις , χολή . καί οὗτος μέν ὁ ῥῆσις ἐφεξῆς ὁ προγράφω ἐν ὁ τελευταῖος ὁ περί χυμός ἄλλος ἄλλως καί γράφω καί ἐξηγέομαι . πᾶς μέν οὖν ὁ γραφεύς καί ὁ ἐξήγησις ἀπίθανος εἰμί , ὁ μέτριος ἔχω ἐγώ δοξάζω ὁ ἄλλος εἰμί ὁ μέν γραφὴ κατά ὁ ἀντιλέγω δόξα λέξις , ὁ δέ ἐξήγησις , ἵνα ὁ αἱματώδης πτύω ὁ φλεβοτομία κωλύω διά ὁ ὥρα ἀντιπράσσω ἤ διά ὁ πάθος εἰμί πλευριτικός ἤ διά ὁ πλεονάζω χυμός εἰμί χολώδης . ὁ μέν οὖν διά ὁ ὥρα εὔδηλος . ἐν γάρ ὁ πάνυ θερμός ὥρα , οἷος περ εἰμί ὑπό κύων , φυλάσσω φλεβοτομία , ὡσαύτως δέ κἀν χολώδης ἱκανός ὁ ἄνθρωπος εἰμί . ὁ δέ ἐπί ὁ πλευρῖτις δοκέω μάχομαι μόνος . οὐ γάρ ἀντιπράσσω φλεβοτομία ὁ πάθος , ἀλλά δέω μή κωλύω ὁ δύναμις ἤ ὁ ὥρα ἤ ὁ ἡλικία . ἔοικα οὖν τοιοῦτος τίς ὁ λέγω ἔρχομαι ὁ αἱματώδης πτύω φλεβοτομέω εἰμί , πάντως ὅσον ἐπί οὗτος , πλήν εἰ μή διά πλευρῖτις πτύω τοιοῦτος . οὗτος γάρ οὐ πάντως φλεβοτομέω , ὡς αἷμα πτύω , ἀλλά ὁ ἴδιος ὁ πλευρῖτις ὑγιάζω διορισμός , κατά ὅς ἤτοι φλεβοτομέω εἰμί ὁ οὕτως πάσχω ἤ μή . οὗτος δέ ἐγώ προσεπινοέω συμβαίνω ἐξηγέομαι ὁ περί χυμός , ἐν ὁ μεταξύ θεάομαι τις ἄρρωστος , ὅς ὡς αἱμοπτοϊκός καλέω ἐγώ , πτύω αἱματώδης ἀπό πλευρόν . θεάομαι οὖν ἐγώ ὁ πτύω ἔρομαι αὐτός εἰ τις αἴσθησις ὀδυνηρός ἔχω κατά ὁ πλευρά , ὁ δέ ὁμολογέω ἔρχομαι μικρός . εἰμί δέ οὕτως ἔχω καί ὁ ἕξις καί ὁ δύναμις , ὡς εἰ μέν πτύω εἰμί αἷμα , διά ὁ κατεπείγω ὁ ὁ φλεβοτομία βοήθημα , τολμάω παραλαμβάνω αὐτός . πλευρῖτις δέ σέω ἐπιεικής οὐ ἀναγκαῖος ἔρχομαι , διόπερ οὐδέ παραλαμβάνω αὐτός καί σαφής φαίνω πλευριτικός τε ὁ ἄνθρωπος , ὑπακούω τε ὁ ἄλλος ὁ πλευρῖτις βοήθημα ἄνευ ὁ φλεβοτομία . καί γάρ καί μέτριος τυγχάνω ἐπί ὅς αἱματώδης πτύω . ἔνιοι γε μήν ὁ ἐξηγητής ὁ κώλυσις ἐπί ὁ τελευτή ὁ προγράφω ῥῆσις τάσσω , ἀναγιγνώσκω ὅδε ὁ νῦν πρόκειμαι οὕτως . ἐπί ὁ αἱματώδης πτύω , ὥρα , πλευρῖτις , χολή , εἰ φημί ὁ ὥρα λέγω κατά ὁ ἐν καιρός καί προσηκόντως γίγνομαι . βούλομαι γάρ αὐτός δηλόω ἐν ὁ πλευρῖτις , ὅταν ἐν ἀρχή πτύω αἱματώδης . καί γάρ καί συμβαίνω οὕτως ἐπίπαν ἐν καιρός γίγνομαι μετά οὗτος ὁ εἰς ὁ χολώδης μεταβολή . τάξις γάρ ἔρχομαι καλός προέρχομαι ὁ πλευρῖτις , ἐπί ὁ κρίσις ἐφεξῆς ὁ αἱματώδης ὁ χολώδης πτύω . λέγω δέ καί ἄλλος ὁ ἐξηγέομαι ὁ λέξις οὗτος οὐ ἄξιος μνήμη . ἐγώ δέ αὖ εἰ παραινέω , καθά οἶδα , ὁ μή χρονίζω ἐν ὁ αἰνιγματώδης , ἔχω ἄλλος πολύς κατά ὁ τέχνη , ἐν οἶς δύναμαι χρήσιμος γυμνάζω .