galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 4.4
Ἡ Ἀγήσιος , κόρη μὲν ἐοῦσα , πυκνοπνεύματος ἦν . γυνὴ δὲ γενομένη , ἐκ τόκου οὐ πάλαι ἐπίπονος ἐοῦσα οὐ πάνυ ἐπὶ πλέον ᾖρον ἄχθος μέγα , αὐτίκα μὲν ἐδόκεε ψοφῆσαί τι κατὰ τὸ στῆθος , τῇ δ’ ὑστεραίᾳ ἄσθματα εἶχε καὶ ἤλγεεν ἰσχίον τὸ δεξιόν . ὁκότε τοῦτο πονέοι , τότε καὶ τὸ ἆσθμα εἶχε , παυσαμένου δὲ ἐπαύσατο , ἔπτυσεν ἀφρώδεα . ἀρχομένη δὲ ἀνθηρά . κατασταθὲν δὲ ἐμέσματι χολώδει ἐῴκει λεπτῷ , οἱ πόνοι δὲ μάλιστα ὁκότε πονοίη τῇ χειρί . Πνεῦμα τὴν ἀναπνοὴν ὀνομάζοντος αὐτοῦ πολλάκις ἠκούσαμεν , ὥστε καὶ τὴν πυκνοπνεύματον ἡγητέον εἰρῆσθαι τὴν πυκνὸν ἀναπνέουσαν . οἶς δ’ ἂν ἱκανῶς αὐξηθῇ τὸ τοιοῦτο τῆς δυσπνοίας εἶδος , ἆσθμα καὶ ὀρθόπνοια τὸ πάθος ὀνομάζεται , χωρὶς πυρετοῦ δηλονότι γενόμενον , ἤτοι παχέων καὶ γλίσχρων χυμῶν καταλαμβανόντων τὰς ὁδοὺς τοῦ πνεύματος ἤ τινος ἀπέπτου φύματος ἐν τῷ πνεύμονι συστάντος . οὖσα δὲ καὶ πρόσθεν αὐτὴ δύσπνους , ἐπίπονος ἐγένετο μετὰ τὸν τόκον . εἰ μὲν οὖν μηδὲν εἰρηκὼς περὶ τῆς δυσπνοίας , ἐπίπονον ἔφησεν αὐτὴν γεγονέναι , πιθανὸν ἂν ἦν ἀκοῦσαι τῷ παντὶ σώματι κοπώδη σχεῖν αἴσθησιν τὴν γυναῖκα ταύτην . ἐπεὶ δὲ πυκνοπνεύματον αὐτὴν εἶπεν εἶναι , προσηκόντως ἄν τις ἀκούσειεν ἐπὶ τοῦ θώρακος εἰρῆσθαι τὸν πόνον γεγονέναι . μετρίου δ’ ὄντος αὐτοῦ συνέβη τι καὶ ἄλλο σύμπτωμα τοιόνδε . βάρος τι διὰ τῶν χειρῶν ἀραμένη παραχρῆμα μὲν ᾔσθετό τινος ἐν τῷ στήθει ψόφου , ῥαγέντος ὡς εἰκὸς τοῦ φύματος , τῇ δ’ ὑστεραίᾳ διαδοθέντος ἕως τῆς τραχείας ἀρτηρίας , τοῦ περιεχομένου κατὰ τὸ φῦμα χυμοῦ , τήν τε τοῦ πνεύματος πυκνότητα ἐπισταθῆναι συνέβη καὶ μηκέθ’ ἁπλῶς εἶναι πυκνόπνοιαν , ἀλλ’ ἤδη τὸ καλούμενον ἆσθμα . κατὰ βραχὺ δ’ ἀναπτυσθέντος τούτου , τελέως ἐπαύσατο τῇ γυναικὶ ταὐτῇ τὰ τὰς δυσπνοίας . ἄχρι μὲν δὴ τούτου ζήτημ’ οὐδέν ἐστιν , ἀλλ’ εὐλόγως ἅπαντα γέγονε . διὰ τί δὲ συνεπετάθη τε καὶ συνεῤῥᾳστώνησε τοῖς κατὰ θώρακα τὸ ἰσχίον εἰκότως ἄν τις ζητήσειεν , οὐκ οὔσης τινὸς κοινωνίας ἰσχίῳ πρὸς θώρακα , καθάπερ ἐστὶ τοῖς γεννικοῖς μορίοις . ἴσως οὖν ἀσθενέστερον ἔχουσα τὸ ἰσχίον ἤλγησε , κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἀφικομένων τινῶν χυμῶν εἰς αὐτὸ περιττῶν . οὐ γὰρ ἀναφαίνεται τοῖς κοινωνίαν ἔχουσι φυσικὴν μορίοις ἡ συμπάθεια γινομένη , φθασάντων ἐνίοτε δέξασθαι τῶν ἀσθενῶν τὴν περιουσίαν , τῶν λυπούντων χυμῶν φύσιν ἐνδεικνυμένη . τὰ μὲν γὰρ ἀφρώδη φλεγματικὸν εἶναι δηλοῖ τὸν χυμὸν , τὰ δὲ ἀνθηρὰ τὸ αἷμα πλεονάζειν , ὥσπερ γε τὰ ὠχρὰ τὴν ὠχρὰν καὶ ξανθὴν ὀνομαζομένην χολὴν , κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὰ μέλανα τὴν μέλαιναν . λέλεκται δ’ ἤδη πολλάκις ὡς ὅταν ἁπλῶς εἴπῃ χολώδη , τὴν ὠχράν τε καὶ ξάνθην ὀνομαζομένην σημαίνει χολὴν , ᾗ πλέον τῶν ἄλλων χολῶν τὴν χρόαν προσγράφει . καὶ γὰρ ἰώδης ἐμεῖται χολὴ καὶ ὑπέρυθρος καὶ μέλαινα καὶ ὀρφνώδης . τὸ δ’ ἐπὶ τῇ τελευτῇ τῆς ῥήσεως προσγεγραμμένον ὡς ἐπόνει μᾶλλον ἐν ταῖς τῆς χειρὸς ἐνεργείαις , πρὸς ἔνδειξιν τῆς συμπαθείας ﻿ εἴρηται . ἀκηκόατε δ’ ἤδη καὶ κατ’ ἄλλον λόγον , ὁπότε τὰ τοῦ θώρακος ἄνω πάσχοι , κατὰ τὸ πρῶτόν τε καὶ δεύτερον μεσοπλεύριον , εὐλόγως τὰς χεῖρας εἰς συμπάθειαν ἔρχεσθαι νεύρων εἰς αὐτὰς ἀφικνουμένων ἐκ τούτων τῶν μεσοπλευρίων . εἰκὸς δέ ἐστι καὶ ῥαγῆναι κατὰ τὸ δεξιὸν μέρος τοῦ θώρακος , ἡνίκα τὸ ἄχθος ἀνῃρεῖτο καὶ διὰ τοῦτο κατ’ εὐθυωρίαν ἰσχίον παθεῖν τὸ δεξιόν . καὶ εἴπερ τῷ γενομένῳ πάθει τῶν νεύρων , ἐν τῷ βάρος ἆραι τὴν γυναῖκα , συνέπαθεν ὁ θώραξ τῇ χειρὶ , πιθανόν ἐστι κατ’ ἐκεῖνα μάλιστα τὰ μέρη παθεῖν αὐτὸν ὅθεν ἡ τῶν νεύρων ἐστὶν ἔκφυσις ἐπὶ τὰς χεῖρας .
Lemmas: ὁ Ἀγήσιος , κόρη μέν εἰμί , πυκνοπνεύματος εἰμί . γυνή δέ γίγνομαι , ἐκ τόκος οὐ πάλαι ἐπίπονος εἰμί οὐ πάνυ ἐπί πλείων ἀείρω ἄχθος μέγας , αὐτίκα μέν δοκέω ψοφέω τίς κατά ὁ στῆθος , ὁ δέ ὑστεραῖος ἆσθμα ἔχω καί ἀλγέω ἰσχίον ὁ δεξιός . ὁπότε οὗτος πονέω , τότε καί ὁ ἆσθμα ἔχω , παύω δέ παύω , πτύω ἀφρώδης . ἄρχω δέ ἀνθηρός . καθίστημι δέ ἔμεσμα χολώδης ἔοικα λεπτός , ὁ πόνος δέ μάλιστα ὁπότε πονέω ὁ χείρ . πνεῦμα ὁ ἀναπνοή ὀνομάζω αὐτός πολλάκις ἀκούω , ὥστε καί ὁ πυκνοπνεύματος ἡγέομαι λέγω ὁ πυκνός ἀναπνέω . οἶς δέ ἄν ἱκανός αὐξάνω ὁ τοιοῦτος ὁ δύσπνοια εἶδος , ἆσθμα καί ὀρθόπνοια ὁ πάθος ὀνομάζω , Χωρὶς πυρετός δηλονότι γίγνομαι , ἤτοι παχύς καί γλίσχρος χυμός καταλαμβάνω ὁ ὀδούς ὁ πνεῦμα ἤ τις ἄπεπτος φῦμα ἐν ὁ πλεύμων συνίστημι . εἰμί δέ καί πρόσθεν αὐτός δύσπνους , ἐπίπονος γίνομαι μετά ὁ τόκος . εἰ μέν οὖν μηδείς λέγω περί ὁ δύσπνοια , ἐπίπονος φημί αὐτός γίγνομαι , πιθανός ἄν εἰμί ἀκούω ὁ πᾶς σῶμα κοπώδης ἔχω αἴσθησις ὁ γυνή οὗτος . ἐπεί δέ πυκνοπνεύματος αὐτός λέγω ἔρχομαι , προσηκόντως ἄν τις ἀκούω ἐπί ὁ θώραξ λέγω ὁ πόνος γίγνομαι . μέτριος δέ εἰμί αὐτός συμβαίνω τίς καί ἄλλος σύμπτωμα τοιόσδε . βάρος τίς διά ὁ χείρ ἀείρω παραχρῆμα μέν αἰσθάνομαι τις ἐν ὁ στῆθος ψόφος , ῥήγνυμι ὡς ἔοικα ὁ φῦμα , ὁ δέ ὑστεραῖος διαδίδωμι ἠώς ὁ τραχύς ἀρτηρία , ὁ περιέχω κατά ὁ φῦμα χυμός , ὁ τε ὁ πνεῦμα πυκνότης ἐφίστημι συμβαίνω καί μηκέτι ἁπλῶς ἔρχομαι πυκνόπνοια , ἀλλά ἤδη ὁ καλέω ἆσθμα . κατά βραχύς δέ ἀναπτύω οὗτος , τέλειος παύω ὁ γυνή ταὐτός ὁ ὁ δύσπνοια . ἄχρι μέν δή οὗτος ζήτημα οὐδείς εἰμί , ἀλλά εὔλογος ἅπας γίγνομαι . διά τίς δέ συνεπιτείνω τε καί συνεῤῥᾳστώνησε ὁ κατά θώραξ ὁ ἰσχίον ἔοικα ἄν τις ζητέω , οὐ σέω τις κοινωνία ἰσχίον πρός θώραξ , καθά εἰμί ὁ γεννικός μόριον . ἴσως οὖν ἀσθενής ἔχω ὁ ἰσχίον ἀλγέω , κατά ὁ αὐτός χρόνος ἀφικνέομαι τις χυμός εἰς αὐτός περισσός . οὐ γάρ ἀναφαίνω ὁ κοινωνία ἔχω φυσικός μόριον ὁ συμπάθεια γίγνομαι , φθάνω ἐνίοτε δέχομαι ὁ ἀσθενής ὁ περιουσία , ὁ λυπέω χυμός φύσις ἐνδείκνυμι . ὁ μέν γάρ ἀφρώδης φλεγματικός ἔρχομαι δηλόω ὁ χυμός , ὁ δέ ἀνθηρός ὁ αἷμα πλεονάζω , ὥσπερ γε ὁ ὠχρός ὁ ὠχρός καί ξανθός ὀνομάζω χολή , κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ μέλας ὁ μέλας . λέγω δέ ἤδη πολλάκις ὡς ὅταν ἁπλῶς λέγω χολώδης , ὁ ὠχρός τε καί ξάνθη ὀνομάζω σημαίνω χολή , ὅς πλείων ὁ ἄλλος χολή ὁ χροιά προσγράφω . καί γάρ ἰώδης ἐμέω χολή καί ὑπέρυθρος καί μέλας καί ὀρφνώδης . ὁ δέ ἐπί ὁ τελευτή ὁ ῥῆσις προσγράφω ὡς πονέω μᾶλλον ἐν ὁ ὁ χείρ ἐνέργεια , πρός ἔνδειξις ὁ συμπάθεια ﻿ λέγω . ἀκούω δέ ἤδη καί κατά ἄλλος λόγος , ὁπότε ὁ ὁ θώραξ ἄνω πάσχω , κατά ὁ πρῶτος τε καί δεύτερος μεσοπλεύριος , εὔλογος ὁ χείρ εἰς συμπάθεια ἔρχομαι νεῦρον εἰς αὐτός ἀφικνέομαι ἐκ οὗτος ὁ μεσοπλεύριος . ἔοικα δέ εἰμί καί ῥήγνυμι κατά ὁ δεξιός μέρος ὁ θώραξ , ἡνίκα ὁ ἄχθος ἀναιρέω καί διά οὗτος κατά εὐθυωρία ἰσχίον πάσχω ὁ δεξιός . καί εἴπερ ὁ γίγνομαι πάθος ὁ νεῦρον , ἐν ὁ βάρος αἴρω ὁ γυνή , συμπάσχω ὁ θώραξ ὁ χείρ , πιθανός εἰμί κατά ἐκεῖνος μάλιστα ὁ μέρος πάσχω αὐτός ὅθεν ὁ ὁ νεῦρον εἰμί ἔκφυσις ἐπί ὁ χείρ .