galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 2.33
Τὰ πλατέα ἐξανθήματα οὐ πάνυ τι κνησμώδεα , οἷα Σίμων εἶχε χειμῶνος , ὃς ὅτε πρὸς πῦρ ἀλείψαιτο ἢ θερμῷ λούσαιτο , ὠνίνατο , ἔμετοι οὐκ ὠφέλεον , οἴομαι , εἴ τις ἐξεπυρία , ὀνίνασθαι ἄν . Ὡς ἐπὶ φυμάτων εἴπομεν ὅσα ὑπὸ θερμοῦ γίνονται χυμοῦ , ταχὺ κρίσιμά τε εἶναι καὶ ἥκιστα πλατέα , τὰ δὲ ὑπὸ ψυχροῦ πλατέα καὶ χρόνια . κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἐπίστασθαι χρὴ καὶ περὶ τῶν ἐξανθημάτων . οὐ γὰρ ὅλῳ τῷ γένει διαφέρει τῶν φυμάτων , ἀλλὰ τῇ ποιότητι τοῦ γεννῶντος αὐτὰ χυμοῦ . γεννῶνται δὲ καθαιρούσης τὸ βάθος τοῦ σώματος τῆς φύσεως , ὥσπερ ἐνίοτε δι’ ἐκκρίσεως , οὕτω καὶ δι’ ἀποθέσεως ἐπὶ τὸ δέρμα . τοὺς μὲν γὰρ λεπτοτέρους τε καὶ ὑδατωδεστέρους χυμοὺς διαφορεῖ λεπτύνουσα . τῶν δὲ παχυτέρων ἐμπλαττομένων τῷ δέρματι καὶ μᾶλλον κατὰ τὴν ἐπιδερμίδα πυκνὴν οὖσαν , ἐξανθήματα γίνονται . καὶ τοῦτο συμβαίνει μᾶλλον ἐκείνοις , ὅσοις πυκνότερόν τε καὶ σκληρότερόν ἐστι τὸ δέρμα . δυσχερὴς γὰρ ἡ δι’ αὐτοῦ γίνεται τῶν παχυτέρων τε καὶ γλισχροτέρων χυμῶν διέξοδος . οὕτως οὖν καὶ τῷ Σίμωνι τοῦ χειμῶνος ἐξανθήματα πλατέα γίνεσθαι , καθ’ ὃν ἂν χρόνον ἀξιολόγως θερμανθῇ τὸ σῶμα , λουτροῖς χρησαμένῳ ἢ ἀλειψαμένῳ παρὰ πυρί . τῷ δ’ ἄλλῳ χρόνῳ κατὰ τὸ βάθος ἔμειναν οἱ τῶν τοιούτων ἐξανθημάτων αἴτιοι χυμοί . εἶτα φησὶ μηδὲν αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἐμέτων ὀνίνασθαι . πότερον δ’ αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ἦν ὁ συμβουλεύσας χρῆσθαι τοῖς ἐμέτοις ἢ ἄλλος τις , οὐκ ἐδήλωσεν , οὐ μὴν οὐδ’ ἀναγκαῖον ἡμῖν ἐπίστασθαι . μόνον γὰρ ἀρκεῖ τὸ γνῶναι τοὺς πρὸς τὸ δέρμα ῥέψαντας χυμοὺς δι’ ἐκείνου χρῆναι κενοῦν . ἐπειδὴ πόῤῥω πάλιν αὐτοῖς ἐστιν ἡ εἰς τὸ βάθος ἀντίσπασις , ὡς διὰ γαστρὸς ἢ ἐμέτων ἐκκενοῦσθαι . ἴσως οὖν οἰήσῃ με λέγειν μηδέποτε καθάρσει χρῆσθαι τῇ διὰ γαστρὸς ἐπὶ τῶν τοιούτων · ἐγὼ δ’ οὔ φημι τοῦτο , μεμάθηκας γὰρ ἐν τοῖς θεραπευτικοῖς ὠφελίμους εἶναι τὰς καθάρσεις ἐφ’ ὧν ἡ περιουσία τῶν χυμῶν ἐστὶ παμπόλλη . πρὶν γὰρ οὕτω κενῶσαι , τὸ πλεονάζον αὐτῆς ἢ διὰ φλεβοτομίας ἢ διὰ καθάρσεως , ἐάν τις ἐκπυριῶν μόνον , ὅπερ ἐστὶ τοῖς θερμαίνουσι χρώμενος , ἐπιχειρῇ διαφορεῖν , ἐπισπάσεται μᾶλλον ἢ κενώσει διὰ τοῦ δέρματος · ἀλλ’ ἥ γε τῶν ἐμπεπλασμένων τῷ δέρματι πάντως θεραπεία ἐστὶ διὰ τῶν ἐκπυριώντων τε καὶ θερμαινόντων φαρμάκων , καὶ μάλισθ’ ὅταν ᾖ πλατέα . δηλοῦται γὰρ ὁ γεννῶν αὐτὰ χυμὸς οὐ θερμὸς οὐδὲ λεπτὸς ὑπάρχων , ἀλλ’ ἱκανὸς παχὺς ἢ ψυχρός . ἐμάθετε δ’ ἤδη καὶ περὶ τῶν φυμάτων ἔμπροσθεν ὡς τὰ μὲν ἀποκορυφοῦντα εἰς ὀξὺ καὶ οἷον ὀργῶντα θερμῶν χυμῶν ἐστιν ἔγγονα , τὰ δὲ ἐναντία ψυχροτέρων . τὸ δ’ ὀργᾷν αὐτὰ διά τε τῶν κνησμωδῶν καὶ τῆς ὀδύνης ἔνεστι διαγινώσκειν . τὰ μὲν γὰρ μετρίως θερμὰ κνησμοὺς μόνον ἐργάζεται , τὰ δ’ ἐπὶ πλέον ἥκοντα τοῦ θερμαίνειν εὐθέως δάκνει καὶ ἀνιᾷ .
Lemmas: Τά πλατύς ἐξάνθημα οὐ πάνυ τίς κνησμώδης , οἷος Σίμων ἔχω χειμών , ὅς ὅτε πρός πῦρ ἀλείφω ἤ θερμός λούω , ὀνίνημι , ἔμετος οὐ ὠφελέω , οἴομαι , εἰ τις ἐκπυριάω , ὀνίνημι ἄν . ὡς ἐπί φῦμα λέγω ὅσος ὑπό θερμός γίγνομαι χυμός , ταχύς κρίσιμος τε ἔρχομαι καί ἦκα πλατύς , ὁ δέ ὑπό ψυχρός πλατύς καί χρόνιος . κατά ὁ αὐτός λόγος ἐπίσταμαι χράω καί περί ὁ ἐξάνθημα . οὐ γάρ ὅλος ὁ γένος διαφέρω ὁ φῦμα , ἀλλά ὁ ποιότης ὁ γεννάω αὐτός χυμός . γεννάω δέ καθαιρέω ὁ βάθος ὁ σῶμα ὁ φύσις , ὥσπερ ἐνίοτε διά ἔκκρισις , οὕτως καί διά ἀπόθεσις ἐπί ὁ δέρμα . ὁ μέν γάρ λεπτός τε καί ὑδατώδης χυμός διαφορέω λεπτύνω . ὁ δέ παχύς ἐμπλήσσω ὁ δέρμα καί μᾶλλον κατά ὁ ἐπιδερμίς πυκνός εἰμί , ἐξάνθημα γίγνομαι . καί οὗτος συμβαίνω μᾶλλον ἐκεῖνος , ὅσος πυκνός τε καί σκληρός εἰμί ὁ δέρμα . δυσχερής γάρ ὁ διά αὐτός γίγνομαι ὁ παχύς τε καί γλίσχρος χυμός διέξοδος . οὕτως οὖν καί ὁ Σίμων ὁ χειμών ἐξάνθημα πλατύς γίγνομαι , κατά ὅς ἄν χρόνος ἀξιόλογος θερμαίνω ὁ σῶμα , λουτρόν χράω ἤ ἀλείφω παρά πῦρ . ὁ δέ ἄλλος χρόνος κατά ὁ βάθος μένω ὁ ὁ τοιοῦτος ἐξάνθημα αἴτιος χυμός . εἶτα φημί μηδείς αὐτός ὑπό ὁ ἔμετος ὀνίνημι . πότερος δέ αὐτός ὁ Ἱπποκράτης εἰμί ὁ συμβουλεύω χράω ὁ ἔμετος ἤ ἄλλος τις , οὐ δηλόω , οὐ μήν οὐδέ ἀναγκαῖος ἐγώ ἐπίσταμαι . μόνος γάρ ἀρκέω ὁ γιγνώσκω ὁ πρός ὁ δέρμα ῥέπω χυμός διά ἐκεῖνος χρή κενόω . ἐπεί πρόσω πάλιν αὐτός εἰμί ὁ εἰς ὁ βάθος ἀντίσπασις , ὡς διά γαστήρ ἤ ἔμετος ἐκκενόω . ἴσως οὖν οἴομαι ἐγώ λέγω μηδέποτε κάθαρσις χράω ὁ διά γαστήρ ἐπί ὁ τοιοῦτος · ἐγώ δέ οὐ φημί οὗτος , μανθάνω γάρ ἐν ὁ θεραπευτικός ὠφέλιμος ἔρχομαι ὁ κάθαρσις ἐπί ὅς ὁ περιουσία ὁ χυμός εἰμί πάμπολυς . πρίν γάρ οὕτως κενόω , ὁ πλεονάζω αὐτηες͂ς ἤ διά φλεβοτομία ἤ διά κάθαρσις , ἐάν τις ἐκπυριάω μόνος , ὅς εἰμί ὁ θερμαίνω Χράομαι , ἐπιχειρέω διαφορέω , ἐπισπάω μᾶλλον ἤ κενόω διά ὁ δέρμα · ἀλλά ὁ γε ὁ ἐμπλάσσω ὁ δέρμα πάντως θεραπεία εἰμί διά ὁ ἐκπυριάω τε καί θερμαίνω Φάρμακος , καί μάλα ὅταν εἰμί πλατύς . δηλόω γάρ ὁ γεννάω αὐτός χυμός οὐ θερμός οὐδέ λεπτός ὑπάρχω , ἀλλά ἱκανός παχύς ἤ ψυχρός . μανθάνω δέ ἤδη καί περί ὁ φῦμα ἔμπροσθεν ὡς ὁ μέν ἀποκορυφόω εἰς ὀξύς καί οἷος ὀργάω θερμός χυμός εἰμί ἔγγονος , ὁ δέ ἐναντίος ψυχρός . ὁ δέ ὀργάω αὐτός διά τε ὁ κνησμώδης καί ὁ ὀδύνη ἔνειμι διαγιγνώσκω . ὁ μέν γάρ μέτριος θερμός κνησμός μόνος ἐργάζομαι , ὁ δέ ἐπί πλείων ἥκω ὁ θερμαίνω εὐθύς δάκνω καί ἀνιάομαι .