galenus.in-hippocratis-librum-vi-epidemiarum-commentarii-vi 4.14
Ἐμφανῶς ἐγρηγορὼς θερμότερος τὰ ἔξω , τὰ εἴσω δὲ ψυχρότερος , καθεύδων τἀναντία . Τὸ μὲν ἐν ἀρχῇ τῆς ῥήσεως εἰρημένον ἐμφανῶς ἴσον δύναται τῷ φανερῶς καὶ ἐπιδήλως · ἃ δ’ ἐφεξῆς τούτῳ συνῆπται τῷ ἐγρηγορότι , προδήλως ἔχει , ἡγουμένου τοῦ Ἱπποκράτους τὰ ἔξω θερμότερα , τὰ δ’ ἔνδον ψυχρότερα , τἀναντία δὲ συμβεβηκέναι τῷ καθεύδοντι . καὶ γὰρ καὶ φαίνεται τοῦτο μὲν ἐπιβλημάτων πλειόνων δεόμενος , τοῦτο δὲ καὶ σκεπάσματος ἐπὶ τῆς κεφαλῆς , ὅταν ᾖ τὸ περιέχον ψυχρὸν ὡς ἐν χειμῶνι , καίτοι διὰ τῆς ἡμέρας οὐ δεόμενοι τούτων . ἀλλὰ καὶ τὸ μεῖζον ἀναπνεῖν ἐνδεικτικόν ἐστι τοῦ πλείονα θερμασίαν ἠθροῖσθαι κατὰ τὸ βάθος τοῦ σώματος . ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ τὰς πέψεις τοῖς κοιμηθεῖσι γίνεσθαι μᾶλλον τῶν ἀγρυπνησάντων οὐ μόνον τὰς κατὰ τὴν κοιλίαν τῶν ἐδηδεσμένων σιτίων , ἀλλὰ καὶ τὰς ἐν ἥπατι καὶ ταῖς φλεψὶ τῶν χυμῶν , ἐνδεικτικόν ἐστι τοῦ θερμότερα τοῖς κοιμωμένοις ἀποτελεῖσθαι τὰ κατὰ βάθος τοῦ σώματος , ὁμολογουμένου γε ἡμῖν καὶ προαποδεδειγμένου τοῦ τὸν ἔμφυτον θερμὸν αἰτιώτατον εἶναι πασῶν τῶν κατὰ τὸ σῶμα πέψεων . οὕτως γε κᾀν τοῖς ἀφορισμοῖς ἔγραψεν , ἐπί τε τῶν ἡλικιῶν ﻿ καὶ τῶν ὡρῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων , ἔνθα φησὶν , αἱ κοιλίαι χειμῶνος καὶ ἦρος θερμόταται φύσει καὶ ὕπνοι μακρότατοι . ἐν ταύτῃσιν οὖν τῇσιν ὥρῃσι καὶ τὰ προσάρματα πλείω δοτέον . καὶ γὰρ τὸ ἔμφυτον θερμὸν πολὺ τροφῆς οὖν πλείονος δέονται , σημεῖον αἱ ἡλικίαι καὶ οἱ ἀθληταί . ἐν τούτοις μὲν οὖν συντόμως ἔγραψε περὶ τῶν ἡλικιῶν , ἐν ἄλλῳ ἀφορισμῷ μακρότερόν τε καὶ διὰ τοῦτο σαφέστερον εἰπὼν ὡδί · τὰ αὐξανόμενα πλεῖστον ἔχει τὸ ἔμφυτον θερμὸν , πλείστης οὖν δεῖται τροφῆς , εἰ δὲ μὴ , τὸ σῶμα ἀναλίσκεται . γέρουσι δὲ ὀλίγον τὸ θερμὸν , διὰ τοῦτο ἅρα ὀλίγων ὑπεκκαυμάτων δεῖται . κατὰ μὲν οὖν τὰς ἡλικίας οὐ μεθισταμένης ἔσω τε καὶ ἔξω τῆς ἐμφύτου θερμασίας , ἀλλὰ μαραινομένης ἐπὶ προήκοντι τῷ χρόνῳ , ψυχροτάτη πασῶν ἡ τῶν γερόντων ἀποτελεῖται . κατὰ δὲ τὸν χειμῶνα μεθισταμένης εἰς τὸ βάθος ἡ μὲν κοιλία καὶ τὰ σπλάγχνα θερμότερα · τὰ δ’ ὑπὸ τῷ δέρματι ψυχρότερα γίνεται , καθ’ ὅνπερ τρόπον καὶ τῆς γῆς φαίνεται τὸ βάθος . ἐν τῷ χειμῶνι θερμὸν ὑπάρχον , ὡς καὶ τὰς πηγὰς γίνεσθαι διὰ τοῦτο θερμοτέρας , ὀρύττοντάς τέ τινας ἄχρι βάθους αἰσθάνεσθαι σαφῶς τῆς θερμασίας , ὅταν ἀποχωρήσωσι πόῤῥω τῆς ἐπιφανείας .
Lemmas: ἐμφανής ἐγείρω θερμός ὁ ἔξω , ὁ εἴσω δέ ψυχρός , καθεύδω ἐναντίος . Τέ μέν ἐν ἀρχή ὁ ῥῆσις λέγω ἐμφανής ἴσος δύναμαι ὁ φανερός καί ἐπίδηλος · ὅς δέ ἐφεξῆς οὗτος συνάπτω ὁ ἐγείρω , πρόδηλος ἔχω , ηγούμενος ὁ Ἱπποκράτης ὁ ἔξω θερμός , ὁ δέ ἔνδον ψυχρός , ἐναντίος δέ συμβαίνω ὁ καθεύδω . καί γάρ καί φαίνω οὗτος μέν ἐπίβλημα πολύς δέομαι , οὗτος δέ καί σκέπασμα ἐπί ὁ κεφαλή , ὅταν εἰμί ὁ περιέχω ψυχρός ὡς ἐν χειμών , καίτοι διά ὁ ἡμέρα οὐ δέομαι οὗτος . ἀλλά καί ὁ μέγας ἀναπνέω ἐνδεικτικός εἰμί ὁ πολύς θερμασία ἀθροίζω κατά ὁ βάθος ὁ σῶμα . ὡσαύτως δέ καί ὁ ὁ πέψις ὁ κοιμάω γίγνομαι μᾶλλον ὁ ἀγρυπνέω οὐ μόνος ὁ κατά ὁ κοιλία ὁ ἐσθίω σιτίον , ἀλλά καί ὁ ἐν ἧπαρ καί ὁ φλέψ ὁ χυμός , ἐνδεικτικός εἰμί ὁ θερμός ὁ κοιμάω ἀποτελέω ὁ κατά βάθος ὁ σῶμα , ὁμολογέω γε ἐγώ καί προαποδείκνυμι ὁ ὁ ἔμφυτος θερμός αἴτιος ἔρχομαι πᾶς ὁ κατά ὁ σῶμα πέψις . οὕτως γε εἰͅν ὁ ἀφορισμός γράφω , ἐπί τε ὁ ἡλικία ﻿ καί ὁ ὥρα καί ὁ ἐπιτήδευμα , ἔνθα φημί , ὁ κοιλία χειμών καί ἔαρ θερμός φύσις καί ὕπνος μακρός . ἐν οὗτος οὖν ὁ ὥρα καί ὁ πρόσαρμα πλείων δίδωμι . καί γάρ ὁ ἔμφυτος θερμός πολύς τροφή οὖν πολύς δέω , σημεῖον ὁ ἡλικία καί ὁ ἀθλητής . ἐν οὗτος μέν οὖν σύντομος γράφω περί ὁ ἡλικία , ἐν ἄλλος ἀφορισμός μακρός τε καί διά οὗτος σαφής λέγω ὡδί · ὁ αὐξάνω πλεῖστος ἔχω ὁ ἔμφυτος θερμός , πλεῖστος οὖν δέω τροφή , εἰ δέ μή , ὁ σῶμα ἀναλίσκω . γέρων δέ ὀλίγος ὁ θερμός , διά οὗτος ἄρα ὀλίγος ὑπέκκαυμα δέω . κατά μέν οὖν ὁ ἡλικία οὐ μεθίστημι ἔσω τε καί ἔξω ὁ ἔμφυτος θερμασία , ἀλλά μαραίνω ἐπί προήκω ὁ χρόνος , ψυχρός πᾶς ὁ ὁ γέρων ἀποτελέω . κατά δέ ὁ χειμών μεθίστημι εἰς ὁ βάθος ὁ μέν κοιλία καί ὁ σπλάγχνον θερμός · ὁ δέ ὑπό ὁ δέρμα ψυχρός γίγνομαι , κατά ὅς τρόπος καί ὁ γῆ φαίνω ὁ βάθος . ἐν ὁ χειμών θερμός ὑπάρχω , ὡς καί ὁ πηγή γίγνομαι διά οὗτος θερμός , ὀρύσσω τε τις ἄχρι βάθος αἰσθάνομαι σαφής ὁ θερμασία , ὅταν ἀποχωρέω πόρρω ὁ ἐπιφάνεια .